1982 11 19

19 november 1982 - jaargang 20 - nummer 12

Open Universiteit onmogelijii icostendeiikend De Open Universiteit die in 1984 haar poorten opent voor de eerste studenten, zou zictizelf uit de mar/<t moeten prijzen als de voornemens van tiet Kabinet-Lubbers om de O.U. 100 procent i<ostende/</<end te laten zijn, werkelijkheid worden. Dit is de verwachting van een woordvoerder van de Stichting Opbouw Open Universiteit in Heerlen, die een realistische exploitatie bedrijfseconomisch niet mogelijk acht als de totale kosten van de O. U. door de studenten opgebracht zouden moeten worden. Zoals bekend is in het nieuwe regeerakkoord het rapport van de zg. werkgroep A opgenomen, waarin een groot aantal concrete bezuinigingsvoorstellen staan vermeld. Eén daarvan is het idee om de Open Universiteit zichzelf te laten bedruipen met de opbrengst van hogere collegegelden. De rijksbijdrage (30,2 min. in 1984, 36,5 in 1985, 42,6 in 1986) zou dan worden ingetrokken. Overigens gaat het regeerakkoord uit van de onjuiste veronderstelling dat de eerste studenten al in 1983 binnenkomen, zodat de Rijksbijdrage al zou kunnen worden ingetrokken m.i.v. 1984. De groep studenten die pas In 1984 als eerste begint met een studie aan de O.U., zou dan echter in 5 maanden 30,2 miljoen moeten opbrengen. Uitgangspunt van het beleid van het Ministerie van Onderwijs is tot dusver altijd geweest dat een studie aan de Open Universiteit ongeveer even duur voor de student zou mogen uitvallen als een studie in het regulier hoger en wetenschappelijk onderwijs. De jaarlijkse kosten van een studie aan de O.U. zijn moeilijk te bepa-

len als gevolg van de grote variëteit in studievormen en studietempo. Zet men echter de kosten van een doctoraalstudent aan de O.U. met een studieduur gelijk aan die van de nominale student aan een normale universiteit of hogeschool naast het huidige college- en inschrijfgeld, dan zal deze student - als de plannen doorgaan - ruim 6 keer zoveel collegegeld betalen, dus ruim 7000 gulden per jaar. De verwachting van de Open Universiteit is dat er dan nog slechts weinig studenten zich zullen aanmelden, zodat het collegegeld nog hoger moet worden, elcetera. Over een goede studiefinancieringsregeling voor O.U. studenten is nog niet gesproken. De stichting Opbouw Open Universiteit is ondanks de plannen niet pessimistisch over haar kansen voor de toekomst. Behalve op de enorme belangstelling van studenten wijst zij op recente, stellige uitspraken van Minister Deetman, onder andere tijdens een rede ter gelegenheid van het startsein voor de bouw van de

willekeurig en bizar'

Mót een groot aantal personeelsleden van de hogeschool vindt het Tilburgse College van Bestuur de aangekondigde salarisinhouding van 1,66% voor het onderwijzend personeel onaanvaardbaar. Tijdens een protestvergadering, afgelopen woensdag georganiseerd door de ambtenarenbond ABVA/KABO, las CvB-voorzitter Van Straaten een schrijven van de gezamenlijke Colleges van Bestuur van de instellingen van WO voor, waarin wordt gewezen op het "willekeurige en bizarre karakter" van de maatregel die minister Deetman wil doorvoeren. Hans Geleijnse, voorzitter van de vakbond op de KHT, wees op de noodzaak van de protestactie: "We moeten nu aangeven dat w e tegen bevriezing van de salarissen zijn en geen extra aanslag op het onderwijs dulden." De aanwezige personeelsleden werden vervolgens opgeroepen deel te nemen aan een protestmars naar het centrum van Tilburg. Geleijnse drukte de bereidwillige demonstranten wel op het hart zich officieel af te melden: minister Deetman wil namelijk precies weten wie er werktijd heeft gespendeerd aan het protest tegen zijn beleid. Deze werknemers zullen de verloren tijd moeten terugbetalen. Opvallend aan de protestvergadering was de bijdrage van mevrouw Henny van Putten. Deze buromedewerkster van de juridische faculteit heeft op eigen houtje berekend dat er een grote onrechtvaardigheid schuilt in de verschillende inhoudingspercantages op de brutosalarissen van ambtenaren. Ze haalde met haar ontdekking zelfs de voorpagina van de Volkskrant van woensdag. De integrale tekst van haar betoog drukten wij af op pag. 6. Bij de foto: links mevrouw van Putten, naast haar ABVA/KABO-voorzitter Geleijnse en op het spreekgestoelte student Rik Hendriks.

O.U. op 20 augustus j . l . , dat hij op de Open Universiteit niet verder meer wil bezuinigen vanwege het grote belang van haar mogelijkheden voor het (wederkerend) volwassenenonderwijs. Ook in de Begroting 1983 is dit terug te vinden, en de Tweede Kamer heeft zich herhaaldelijk uitgesproken voor een spoedige start van de O.U., volgens de oorspronkelijke uitgangspunten. Bovendien is in het regeerakkoord de mogelijkheid opengelaten om van de concrete voorstellen uit het regeeraccoord af te wijken, zolang maar minstens 60% van het per departement toegewezen bedrag wordt bezuinigd. De overige 40% moeten dan door andere departementen worden opgebracht. In de praktijk zal zo'n verschuiving echter moeilijk te verwezenlijken zijn. Ook de mogelijkheden om binnen de onderwijsbegroting alternatieven te vinden lijken erg klein, gezien het grote maatschappelijk verzet daartegen.

8/11

Of de Open Universiteit op de Rijksbijdrage mag blijven rekenen is derhalve nog een open vraag. Zij hoopt daarover duidelijkheid te krijgen tijdens de regeringsverklaring op 22 november. Voor alle zekerheid Is echter toch maar een telegram met de bezwaren naar Lubbers en Nijpels gestuurd. Kern van het protest: ... het voorstel is volstrekt in strijd met de doelstellingen van de Open Universiteit en komt neer op een voorstel tot sluiting." Bert Bakker T.H.T.nieuws/U.P.

Polen Betekenen de dood van Brezjnev en de vrijlating van Walesa een nieuwe dooiperiode' Een tribune van prof Kuschpèta en een reisverslag van Wim Boerboom De letterenfaculteit blijft een buitenbeentje Ditmaal maakten de hoogleraren als collectief hun 'intrede' Een verslag Kunstzinnige vorming Kunst beleven is beter dan erover spreken Het INSEAcongres

Theologische faculteit

Abortustekst schept conflict Vijf vrouwelijke studentes van de Theologische Faculteit Tilburg zijn vorige week in conflict gekomen met hun docent Moraaltheologie, professor K. Merks. Bron van de onenigheid is een tekst over abortus, getiteld: "Abortus Provocatus; conflictsituatie rond twee levens". Deze 'progressieve' katholieke tekst, van de hand van P. Sporken, moet als discussiestuk dienen in een werkcollege politieke ethiek. De vijf studentes vinden dat deze tekst ontzettend tekort schiet in het schetsen van de maatschappelijke positie van vrouwen in de abortusproblematiek en hebben daarom geweigerd daar in het kollege over te praten. Niet omdat ze niet over het stuk willen praten, maar ze voelen zich niet serieus genomen door een gedeelte van de jaargroep en door de betreffende docent. Zij willen zichzelf niet langer in een verdedigende positie laten drukken. De betreffende docent, professor K. Merks hierover: "Ik begrijp de bezwaren, die deze vrouwen hebben, niet. Het eni-

ge wat ik heb willen doen, is over de politiek ethische kanten van de abortusproblematiek praten. Dan maakt het niet uit welk stuk je neemt, dan is zelfs de meest onmogelijke tekst over abortus geschikt. Maar dat wil niet zeggen dat ik het oneens ben met de inhoud van deze tekst. Ik vind dat dit artikel een heel voorzichtige, goed afgewogen, en in vergelijking met de traditionele katholieke stukken, soepele tekst is". De vijf studentes zijn het hier niet mee eens. In een bezwaarschrift, dat zij aan de betreffende docent hebben aangeboden, geven zij hun kritiek op enkele passages van de tekst weer. Volgens hen stelt P. Storken In zijn artikel: "Het hoeft geen betoog (maar zij toch voor alle zekerheid gesteld), dat een lichtvaardige beslissing over het afbreken van een ongewenste zv\/angerschap, onverantwoord is". De vijf vrouwen vinden dat zo'n uitspraak inhoudt dat het een reëel gevaar is in de dagelijkse praktijk, dat abortus lichtvaardig plaatsvindt. Zij stellen: "Een dergelijke gedachtengang kan slechts In de hersenpan van een man ontstaan. En dan nog slechts van een domme man, die kennelijk niet in staat Is, hierover met vrouwen inhoudelijk te praten. Dat is ethisch en wetenschappelijk onverantwoord".

vervolg op pagina 6

BRIEVEN

MATSERTJES KOLOFON

TE BERDE

feaKtionai, " R e a k t i o n a i r " is een rubriek w a a r i n reakties van lezers w o r d e n geplaatst. N a a m en volledig adres van de schrijver(s) dient bij de redaktie b e k e n d t e zijn. A n o n i e m e brieven v e r d w i j n e n in de p r u l l e m a n d .

Gerehabiliteerd Nee, professor Altlng von Gesau, voor mij was al lang gerehabiliteerd voor Wlbo het noodzakelijk achtte U met een bezoek te vereren. Ik was er van overtuigd dat U Uw terechtwijzing door de gezaghebbende (zoals U het die bewuste dinsdagavond zo treffend uitdrukte) lankmoedig had opgevat, en van U zo gretig geuite, maar helaas totaal misplaatste en in strijd met de feiten zijnde, opmerkingen Uw lering getrokken had (La noblesse ('oblige n'est ce pas?) Het is dan ook hierom dat met geen pen valt te beschrijven hoe

TE BERDE Alting & het gekompliceerde denken "ledereen weet wel dat de mens t.a.v. de schranderheid vooruitgang kan boeken. Maar gewoonlijk schenkt men er om een of andere reden geen aandacht aan dat de mensen ook in domheid vooruitgang kunnen boeken. In het leven overkomt het ons dikwijls dat we zulke domoren tegenkomen, waarvan men zou kunnen zeggen dat het eminente domoren zijn. In dezen kan men ook talentvolle en stumperige domoren onderscheiden. Domheid moet men net zo goed leren als verstand. Een heel hoge graad van domheid bereiken de mensen pas in de loop van een lang leven en na een groot aantal trainingsperioden". (Aleksandr Zinovjev Hoogten', p. 99-100)

in 'Gapende

"Als U vannacht goed luistert, kunt U ze achter de Oeral horen schaterlachen". Met die opmerking sloot W.v.d.Linden 9 november j . l . zijn Tros-Aktua af. Het Sowjet-syndroom schijnt de redaktie van de aktualiteitenrubriek zelfs tot in de slaapkamer te achtervolgen. De uitzending was helemaal gewijd aan de vermeende Sowjet-infiltratie in de Nederlandse (en Europese) vredesbeweging. En omdat wij dat niet in de gaten hebben moeten we 's nachts maar eens heel goed luisteren naar wat ZE achter de Oeral daarvan vinden; HAHA. Wie doet er nu wat aan? In volgorde van onbetrouwbaarheid: de BVD, de Telegraaf en de Tros. En waar komen ze dan mee op de proppen? Met een rapport, een vertrouwelijk rapport nog wel. Wibo haalt ook de oude koe Alting von Geusau nog maar eens uit de sloot, waarin hij bijna dreigde te verzuipen na die lasterkamTilburgs H o g e s c h o o l b l a d

teleurgesteld en droef ik die dinsdagavond was. De totale ontluistering. Mijn professor die, tesamen met een reporter met denkbeelden van twijfelachtig allooi, over een volstrekt illusoir complot badineerde, in zijn overigens niet bijzonder smaakvol ingerichte studeerkamer. Mijn privé-ridder, met een voor mij al weer volstrekt gezuiverd blazoen, probeerde daar als een slinkse struikrover de poten onder de stoelen van de West-Europese vredesbewegingen weg te hakken, geassisteerd door enkele rechts conservatieve agiteren. Men begrijpe mij niet verkeerd, ik respecteer elke eerlijk verkondigde mening, en ook diegenen die zich niet kunnen rekenen tot mijn politieke bloedbroeders, vinden bij mij een oor dat bereid is tot geduldig en aandachtig luisteren. Helaas mijn eigen, tot voor kort innig gekoesterde, professor durft klaarblijkelijk de politieke discussie niet met geopend vizier aan. Hij verkiest de weg van een zwakke en smijt om zich heen met modder die zijn eigen harnas kwalijk bevuilt. Hij, een heer van stand, laat zich in met "schorremorrie" en probeert de tegenstander voor het

pagne van een jaar terug. De verslaggevers willen hem 'rehabiliteren'. Immers, had Alting toen al niet 'bewezen' wat de BVD nu 'vertrouwelijk openbaart'? Met dit verschil: Alting beriep zich op voor allen toegankelijke informatie. De BVD schijnt over nog méér informatie te beschikken (bv. een achteloos door Joop Wolff - CPN-er - in een prullebak van Schiphol gegooide ticket naar Moskou, of misschien wel drie, waaruit blijkt dat 'ZE' kontakten hebben; ook Nico Schouten heeft zijn treinkaartje naar OostBerlijn in de tram laten slingeren; tja ... bewijs, kontakten van 'HEN' met de antiN-bom-klub). De Tilburgse Brezinski, Frans Alting von Geusau, mocht zijn visie nog eens dunnetjes in de ether smijten, zoals hij dat indertijd ook al voor de Atlantische Kommissie had gedaan. Dat kwam hem toen te staan op een pas-opvingertje van de Hogeschoolraad maar ook op een 26-tal solidaire hoogleraren die de vrije meningsuiting van leden van de hogeschoolgemeenschap in gedrang zagen komen. Staan bleef: Alting was onzorgvuldig geweest in zijn uitlatingen en had wellicht schade berokkend aan het zgn. wetenschappelijk image van de KHT. Maar wat nu? Met onze nationale veiligheidsspelden als rugdekking weet Frans zich van zijn natte pak, lasterlijk besmeurd met pek, te ontdoen. Andermaal kunnen de slapende honden, ditmaal aan de buis vastgekluisterd, vernemen dat de Kremlin-gorilla's een web van organisaties in Europa hebben gesponnen, via de lokale CP's, die de publieke opinie ten gunste van de Sowjet-politiek moeten manipuleren. In de vredesbeweging stikt het van die verdomde spinnetjes. Wederwoord in Wibo's Aktua komt van blauwe maandag minister Ed van Thijn. Hij beschikte een half jaar geleden al, toen de Alting-insinuaties in de Kamer werden besproken, over het bewuste rapport. Maar Ed trok er heel andere konklusies uit: het rapport bevat geen enkel konkreet bewijs van die infiltratie, behalve dan enkele vliegtickets en CPNlidmaatschapsbewijzen. De suggestie als zou de West-Europese vredesbeweging (of delen ervan) een Kremlin-opzetje

politieke tournooi op weinig heldhaftige wijze vanuit een hinderlaag te vellen. " A c h , mijn hart weent en bloedt!" Mijn professor en de bandieten gebruikten in hun t.v. babbeltje dezelfde methoden, die ze dertig seconden tevoor (Ja, lezers ik heb het door mijn tranen heen kunnen meten) geestdriftig bestreden. De vredesbeweging wordt bestuurd vanuit het polit -bureau, mijn professor heeft niets geleerd. Een ding echter, ik blijf hem ondanks alles verdedigen, kan mijn professor niet voor de voeten worden geworpen: hij is niet bang voor de dood door de bom. Briefschrijver (naam en adres bekend bij de redaktie)

i^Him a t s e r t j e SI^H 'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten z e / 5,-; onder nummer / 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

TE KOOP: Ars Aequi 1972-heden. T.e.a.b. F. Beks, Kast. Nemelaerstraat 20, Tilburg, 013-685517. zijn, is dan ook geen zgn. wetenschappelijke uitspraak maar een doelbewuste verdachtmaking die tegenwicht moet bieden aan, wat in rechtse kringen heet, "de vloedgolf van anti-amerikanisme, het rode gevaar en het naïeve vredesdenken" en al wat niet past in de santekraam van de NAVO-geuzen. 'Rehabilitatie' van Alting? Niks geen 'rehabilitatie' van deze martelaar van de NAVO-lobby. De man is het proto-type van Het Uiterst Gekompliceerde Denken dat in zijn geval ook nog wetenschap heet: als het in Europa regent, is de wolkbreuk door het Kremlin hierheen gedirigeerd. De suggestie, als zou Mient Jan de strategie van de éénzijdige ontwapening of bevriezing krijgen ingefluisterd vanuit de Sowjet-hoofdstad via via via via, slaat gewoon nergens op. Beste Frans, neem van mij aan dat de vredesbeweging bestaat uit zelfstandige, onafhankelijke en kreatief denkende individuen, die heus wel beseffen dat er partijleden van wat dan ook meedenken en meedoen (enneh, Frans, misschien zitten er wel échte spionnen bij, so what?) En laat me je dan nog iets vertellen: betekent voor jou een retourtje Moskou en een abonnement op de Waarheid of een kontributiekwitantietje al meteen infiltratie? Het kan zijn dat ik andere boeken en artikeltjes lees, maar de meeste kommunistische partijen in Europa lopen al geruime tijd niet meer aan het handje van wijlen Brezjnev. Paradoxaal genoeg is bij mijn weten de vredesbeweging het minst sterk in het land waar de CP nog een paar vingers van de Sowjet-leider vasthoudt, Frankrijk. In al die landen waar een zelfstandige koers gevaren wordt is de vredesbeweging groot. Of zou Alting nu willen beweren dat de CP's in al die landen de richtlijn van Moskou hebben gekregen zich juist van het Rode Plein af te wenden omdat dat beter voor de S.U. zou zijn? Dat lijkt mij een rare 'Rode' strategie, die meer weg heeft van het schaken op een dambord. De europese weg naar het socialisme of kommunisme loopt al lang niet meer naar het

vervolg op pagina 4 19 n o v e m b e r 1982

TE KOOP: 1 App. te Tilburg a.h. Burg. v.d. Mortelplein. Ind.: woonkamer, 2 si. k., keuken en douche. Vraagpr. ƒ 60.000,— k.k. Tel. 013-436066. TE KOOP: Een paar prima skischoenen, merk Nordica. Kleur: donkerblauw. Maat 41,42. Prijs ƒ 75,—. Te bevr.: G. Offergelt, tel. 013-432857. TYPEWERK: Voor het verzorgen van uw typewerk 01612-5019. TE HUUR AANGEBODEN: Woonruimte, geschikt voor 2 pers.: 2 kamertjes -I- zolder. Kale huur ƒ 400,— per maand. Adres: Rootven 3, Moergestel. Tel.: 04243-3291, vragen naar Jos of Anneke.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilbury redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen n'ooyen, angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zomer, wilma okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, john versieyen

•

samenstelling redaktiaraad prof mr p van saters (voorzitter), drs j koning, dr h van erp, drs j van de net, f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen, a de laaf, drs th schouw officiSIe mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertenties fiogescfioollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, thd-nieuws (delft) th-benchten (eindhoven) tht-nieuws (twenle) en observant (maastricht) uk (groningen) ku-nieuws (nijmegen) druk drukkerij em de jong bv baarle-nassau vormgeving Willem van zoetendaal abonnementen voor mot hogeschoolleden / 15, — per jaargang

"Ja, als ik taarten bakte. Maar ik bak geen taarten. Ik schrijf alleen maar." door Wilma Okkerse

t

es

I

Hugo Verdaasdonk, geboren op 7 juni 1945 in Amsterdam beet de spits af met zijn lezing "LITERATUUR EN KAPIT A A L " . Hij werd gevolgd door Konrad Ehiich, geboren op 6 september 1942 te Borsdorf bij Leipzig, die met zijn duidelijk publiekgericht verhaal een "TEKST OVER 'TEKST' voorlas. De middag werd gevuld met de redes van Guus Extra, geboren op 20 augustus 1946 te Sittard, die zijn lezing "NEDERLANDS EN TOCH GEEN MOEDERTAAL" koncentreerde rond het onderzoekprogramma en van Henk van Riemsdijk, geboren op 27 april 1948 te 's Gravenhage. Zijn lezing droeg de titel "OVER DE VERSCHEIDENHEID VAN DE MENSELIJKE TAALWETENSCHAP". En dan was er na afloop de uitstekend verzorgde borrel, waarbij velen echter node de sherry misten. Terug naar de ochtend, waar Prof. dr. H. Verdaasdonk, hoogleraar in de Taal en Literatuurwetenschap, in het bijzonder in de literatuursociologie, de goegemeente opriep de ogen te openen voor de commerciële aspecten binnen het artistieke, in casu het literaire circuit. In de literatuurbeschouwing gelden de termen "/iteratuur" en "kapitaal" als volstrekt aan elkaar tegengesteld. Volgens Professor Verdaasdonk bestaat deze antagonie echter niet. Hij heeft dit in zijn lezing trachten aan te tonen. In de literatuurbeschouwing en ook daarbuiten, gelden literaire teksten als niet-commerciële objecten die alleen op basis van hun artisticiteit zouden worden beoordeeld. Alle andere vormen van cultuur die ons via de massa-media bereiken gelden wél als commerciële objekten, produkten dus waar winst op gemaakt moet worden. Daaronder vallen dan ook alle nietliteraire fiktieve teksten, zoals de boeketreeks.

"Moge de geest van wijsheid en barmhartigheid in ons allen groeien en tot volle wasdom komen". Vier maal heeft de Rector Magnificus van de Tilburgse Hogeschool deze woorden uitgesproken toen vrijdag jongstleden alle hoogleraren van de subfaculteit Letteren i.o. hun inaugurele rede uitspraken. Vier maal een klein uur konden we luisteren naar een 'plechtige bevestiging in een waardigheid' (aldus de eerste betekenis in de Dikke Van Dale), waaruit moet blijken dat de betreffende hoogleraar zijn ambt in kwestie aanvaardt: 'intrede als hoogleraar' (geeft Van Dale als tweede betekenis). Geen doorbreking van het aloude ceremonieel: allen verschenen in toga. De huidige dekaan van de subfaculteit. Harm Pinkster, verscheen in een afwijkend vlot geheel met strik en paarse randjes, de officiële kledij van zijn thuishonk de Universiteit van Amsterdam.

Vier inauguraties bij Letteren

LITERATUUROPVAniNGENi Als literaire teksten alleen op hun kwaliteit worden beoordeeld, moet er een basis zijn vanwaaruit dit gebeurt. Het betreft hier het kader van de literatuuropvattingen. Een literatuuropvatting is de bron waaruit geput wordt wanneer eigenschappen en kwaliteiten aan een bepaalde literaire tekst worden toegekend. Dit gebeurt in de literatuurkritiek en binnen de universitaire disciplines, in casu de bestaande normen van literatuurbeschouwing. Literatuuropvattingen echter zijn, volgens Verdaasdonk, ongeschikt om als beschrijvingskader te fungeren. Zij moeten als een verzameling ontoetsbare, normatieve uitspraken worden beschouwd. Er is immers geen argument te bedenken om de ene literatuuropvatting als legitiemer voor te stellen dan de andere. Nu staan literatuuropvattingen niet op zichzelf. Verdaasdonk stelt dat iemand die een bepaalde literatuuropvatting huldigt sterk afhankelijk is van de literaire institutie waarbinnen hij of zij funktioneert. De machthebbers binnen deze instituties, waarvan de literatuurwetenschap, de literatuurkritiek, het literatuuronderwijs en de literaire uitgeverijen kunnen worden genoemd, maken uit welke literatuuropvattingen het meeste gezag dragen. Binnen dit literaire veld zijn het de literatuurwetenschap en de literatuurkritiek die de scepter zwaaien. Alhoewel er binnen geen enkele literaire institutie wordt gesproken over een relatie tussen het financiële succes dat een literair boek heeft behaald en de positieve beoordeling van de artistieke kwaliteit van het betreffende werk, moet men deze relatie volgens Hugo Verdaasdonk wel degelijk leggen. Tevens wijst hij er op dat

Tilburgs Hogeschoolblad

De professoren Extra, Verdaasdonk, van Riemsdijk en Ehiich. de keuze van studies die gemaakt worden van bepaalde auteurs en van bepaalde literaire werken eveneens te maken heeft met de aandacht die de betreffende auteur of dat werk pntvangt van de zijde van de literatuurkritiek en met de positie die de uitverkoren auteur, het betreffende werk, op de literaire markt inneemt. Volgens de nieuwe hoogleraar is het niet de kwaliteit die de belangrijkste rol speelt, maar het kassucces. Déér onderzoek naar doen is van groot belang voor de ontmanteling en onmytologisering van de literatuurbeschouwing en -kritiek. Een dergelijk onderzoek, dat zich bezighoudt met precies geformuleerde problemen, met maatschappelijk relevante vragen én met mogelijkheden voor een eenduidige oplossing, is volstrekt gelegitimeerd, aldus Verdaasdonk. Dit in tegenstelling tot onderzoek dat slechts vanwege de keuze van het object brede instemming vindt binnen een gemeenschap van onderzoekers.

GEEN LITERATUUR I Een literaire tekst valt dus niet te beoordelen naar artisticiteit, noch naar kwaliteit. In dat licht staat ook de stelling van Verdaasdonk dat de literatuurbeschouwing incompetent is houdbare uitspraken over literatuur te doen. Incompetent omdat haar uitspraken literatuuropvattelijk van aard zijn, derhalve worden gestuurd door de belangen van de betreffende literaire instituties. Als troost na deze verdrietige mededeling voor de studenten dat zij bij Verdaasdonk niet

hoeven te rekenen op "de lectuur van ongelimiteerde hoeveelheden literaire meesterwerken", las deze pionier van het kwantitatieve onderzoek binnen literaire uitgeverijen een passage voor uit het verhaal "De grote taart" van Gerard van het Reve, welke eindigdt met de zinnen: "Kunst heeft totaal geen nut. Goddank, dat is één troost ( ) En dit was wederom mijn kleine geschiedenis, waar ik niemendal aan kan doen. Ja, als ik taarten bakte. Maar ik bak geen taarten. Ik schrijf alleen maar". Had hij toch een primaire literaire tekst nodig om iets leuks te zeggen en nog wel van een groot schrijver.. kan hij daar niemendal aan doen? Na wat koffie en wandelgangengebabbel werd de tweede zitting geopend waarin de nieuwbakken, uit Duitsland afkomstige hoogleraar in de Taal- en literatuurwetenschap, in het bijzonder in de tekstwetenschap, prof. dr. K. Ehiich zich een weg baande in het terra incognita van de nieuwe wetenschap die hij voorstaat en vertegenwoordigt: de tekstwetenschap. Zeer uitvoerig ging Ehiich in op de problemen en moeilijkheden dat een dergelijk geheel nieuw zelfstandig object voor wetenschappelijk onderzoek met zich meebrengt. Een nieuw onderzoeksgebied komt niet uit de lucht vallen. Het ligt aan de rand van reeds gevestigde disciplines. Wanneer men een nieuw object (gebied) naar voren haalt en gaat afbakenen komen er problemen met die andere disciplines. Immers, met het ontplooien van de grensgebieden van dat nieuwe, objekt worden de grenzen van de

bestaande objecten eveneens ter diskussie gesteld en gerelativeerd. 'Tekst' is eeen objektgebied dat op de grenzen van een aantal wetenschappelijke disciplines ligt.

TALIG HANDELEN ^ H ü ^ i ^ H ü Een tekst staat niet op zichzelf. Altijd is er een relatie met het zogenaamde talig handelen. Vele (alle?) teksten zijn pas dan volledig te verstaan indien men zaken uit de context kent. Niet alleen moeten de betekenissen van de woorden duidelijk zijn, ook het kader waarbinnen een tekst fungeert moet bekend zijn. Dit pragmatische aspekt van 'tekst' is van groot belang. Zo zal de tekstwetenschap zich moeten bezighouden met het onderzoeken van deze wederzijdse relatie 'tekst'talig handelen. Het onderzoek van teksten, van hun verschijningsvorm en van hun structuren betreft een nieuw perspectief. Het gaat hier om een nieuwe oriëntatie van de wetenschappelijke belangstelling die de tekstwetenschap de wetenschappelijke systematiek te bieden heeft. Deze nieuwe oriëntatie moet zich manifesteren in een theorie over het verschijnsel 'tekst' binnen een theorie van talig handelen. "Er is sprake van een tekstwetenschap als er een teksttheorie is", aldus Ehiich. Aan het einde van zijn rede wees Konrad Ehiich nog op dé maatschappelijke relevantie van de tekstwetenschap. Hij maakte zijn gehoor erop attent dat het hedendaagse maatschappelijke omstandigheden zijn die als belangrijkste reden van het ontstaan van deze nieuwe wetenschap kunnen worden genoemd. "Het praktisch perspectief van de tekstwetenschap is van meet af aan duidelijker dan van menige andere wetenschap die zich met taal bezighoudt", aldus de voortreffelijk Nederlands sprekende hoogleraar. De maatschappij vraagt om mensen die in staat zijn in de wirwar van de indirecte communicatie hulp te bieden. Langzaam maar zeker wordt de behoefte aan nieuwe beroepen duidelijk, aldus Ehiich. Onderzoek naar oorzaken en gevolgen van de veranderde rol van teksten in een hoogontwikkelde maatschappij als de onze is volgens hem van groot belang. Zijn afsluiting liet bij menigeen een glimlach na, reden om deze integraal weer te geven: "Nu wil ik echter niet langer diegenen teleurstellen die - misschien al geruime tijd - zitten te wachten op een heel specifieke, voor zover ik weet alleen in Indianentalen, bij Cicero en in het academisch Nederlands voorkomende perfomatieve formule: ik heb gezegd". Na een ruime pauze waarin kroeg, bos en broodjestafel het drukst werden bezocht, werd voor de derde maal die dag een zitting geopend waarbij dit keer het woord werd gegeven aan Prof. Dr. G. Extra, hoogleraar in de Taal- en Literatuurwetenschap, in het bijzonder de Taalproblematiek van Minderheden. Zonder slag of stoot startte Guus Extra met een korte uiteenzetting waarin hij een voorstel deed voor naamsverandering van zijn onderzoeksplan en werkverband. Volgens Extra is de kwalificatie 'problematiek' in "Taalproblematiek van Minderheden" overbodig. Onderzoek impliceert immers een problematiek. Tevens wees hij op de onjuiste suggestie die van de titel uitgaat, namelijk dat het vermoeden kan ontstaan dat er sprake is van problemen die door minderheden worden veroorzaakt. Analoog aan de naam "Taal en In-

vervolg op pagina 12 19 november 1982

K

Nieuwe hoogleraar administratieve organisatie Met ingang van 1 november j . l . is drs J . Oonincx benoemd tot gewoon hoogleraar aan de Economische Faculteit voor het vakgebied administratieve organisatie. Het is de bedoeling dat prof. Oonincx betrokken zal worden bij de ontwikkeling van de experimentele studierichting bestuurlijke informatiekunde. Zoals bekend heeft de Tilburgse Hogeschool hiervoor een aanvraag bij het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen ingediend. De toewijzing van de nieuwe studierichting is nog onzeker. Oonincx studeerde economie en accountancy aan de Tilburgse Hogeschool. Tot voorheen was hij wetenschappelijk medewerker aan de Rijksuniversiteit in Groningen. Hij heeft verschillende publicaties op het gebied van organisatie en informatie op zijn naam staan, waaronder het samen met prof. A . J . van 't Klooster geschreven 'Leerboek informatiesystemen'. LK.

Een volgende stap Vrijdag 5 november j . l . ging in de grote film- annex collegezaal van gebouw-S de nieuwe studievooriichtingsfilm 'Een volgende stap' in premiere. De film is bestemd voor vertoning aan leerlingen van de hoogste klassen van het VWO. De productie van de film kwam tot stand onder leiding van de Amsterdamse cineast Jan Radema. Radema werd bijgestaan door de medewerkers van het Audio Visueel Centrum van de Tilburgse Hogeschool. De Dienst Studentenzaken en Welzijn en de afdeling Pers en Voorlichting tekenden voor de redactie. 'Een volgende stap' is een ongeveer 30 minuten durende videoproduktie. De film biedt aanstaande studenten een aardige kennismaking met het reilen en zeilen van de Tilburgse Hogeschool. Het is een met vaart gemaakte productie afgestemd op de smaak van de nieuwe studenten in spé; studiesituaties, hoor- en werkcolleges en recreatiemogelijkheden krijgen ruim baan. Het publiek dat in ruime getale op de première was afgekomen, beloonde de makers van de film na afloop met een gul applaus. Niet zo verwonderlijk, als men bedenkt dat meer dan de helft van de aanwezigen optrad als acteur of figurant. L.K.

Theseus wordt café Wie deze maand zin heeft om uit te gaan, hoeft niet naar Theseus te komen. Al sinds vijf oktober zijn de deuren 's avonds gesloten, 's Middags wordt er echter hard gewerkt. Wie een kijkje komt nemen ziet door de wolken stof een aantal mensen bezig het donkere interieur op te frissen, en een stuk lichter te maken. Vrij plotseling, maar niet helemaal onverwacht is de studentenvereniging dicht gegaan. "Voor onbepaalde tijd" lees je op de posters aan de muren. De gemeente Tilburg is niet meer van plan om Theseus een C-vergunning te geven, die nodig is voor een sociëteit. Theseus gaat overschakelen op een A-vergunning voor een cafébedrijf. Maria van der List,

Tilburgs Hogeschoolblad

O

R

bestuurslid, is bezig de daarvoor noodzakelijke horecapapieren te halen. Het einde van een studentenvereniging? " N e e " , zegt Maria, "in principe blijft Theseus hetzelfde, het enige verschil is dat we om stipt twee uur gesloten moeten zijn, maar dat vinden we zelf niet zo erg. De vereniging Theseus blijft een studentenvereniging, die haar plaats vindt in het Open Jongerencentrum van de stichting Theseus. In feite mag iedereen dus in het café binnenkomen, maar de mensen die lid willen worden moeten uit de studentenwereld komen". Lid zijn van Theseus betekent dat je voor alle aktiviteiten veel minder betaalt dan niet-leden. Eigenlijk konden ook nietstudenten al jaren in Theseus komen. Het begrip "studentenwereld" werd vrij ruim opgevat. "Voor ons is een Cvergunning niet meer haalbaar", zegt Maria. "Dan moeten we ons op een kleine groep hogeschoolstudenten richten en dat is niet volgens onze statuten. Om die vergunning te redden konden we de statuten wijzigen, maar dan zitten ze op het stadhuis natuurlijk hartelijk te lachten". Verwacht wordt dat Theseus op tien december weer open gaat, met een voorlopige A-vergunning. De tussenliggende tijd wordt gebruikt om het bestuur te reorganiseren. Maria: " W e wilden eigenlijk in de tussentijd veel nieuwe mensen binnenhalen, om een nieuw bestuur te vormen, maar daar blijken twee maanden te kort voor te zijn. Langer sluiten is echter financieel niet haalbaar. Voor we sloten liep het niet zo lekker, er zat vaak raar volk in het café. Ook de vrijwilligers zagen hun taak veel te vrijblijvend. Het kwam regelmatig voor dat de tappers om tien uur 's avonds afbelden omdat ze gewoon geen zin hadden. We zoeken nu mensen die zich echt voor Theseus in willen zetten, en het er samen gezellig willen maken. We willen een team vrijwilligers opbouwen dat nieuw leven in de brouwerij brengt, en voor een hoop aktiviteiten zorgt. Hierbij denken we vooral aan eerstejaarsstudenten". Het is dus tijd voor een frisse wind in Theseus. Iedereen die zin heeft om bij de studentengezelligheidsvereniging te tappen (één keer In de twee weken), of in een werkgroep bezig te zijn (o.a. film,

vervolg van pagina 2

van Geusau Sowjet-model. Dat als kommunistisch betitelde model wordt door al deze Europese CP's al geruime tijd in meer of mindere mate afgewezen. Termen als reëel bestaand socialisme, staatskollektivisme en totalitaire diktatuur zijn de nieuwe begrippen die men bij voorkeur hanteert om die afwijzing tot uitdrukking te brengen. Misschien dat Alting zijn Gekompliceerde Denken nu konsekwent doortrekt en stelt dat het Pentagon deze Eurokommunistische partijen heeft besmet. Sta me toe nog enkele andere hersenspinsels in de trant van Het Gekompliceerde Denken aan U voor te leggen. Hypokrisie is maar al te vaak kenmerk van buitenlandse politiek van welke mogelijkheid dan ook. Een aanloopje. De VS steunen Solidarnösc, tenwijl elders in de wereld vakbondsrechten o.a. door toedoen van VS-macht worden vertrapt. De Latijns-Amerikaanse militaire diktaturen kunnen helaas nog op toenemende steun van de VS rekenen, net zoals de Oostblok-diktaturen door de SU in stand worden gehouden. Ook in de VS zélf worden

muziek, fotografie, folkkafee), kan zich overdag in Theseus opgeven, Bredaseweg 167, of telefoon 433646. In december hoopt Theseus dan weer te starten als studentenvereniging, die officieel andere jongeren niet buitensluit. K.B.

Demonstratie tegen kernbewapening Op 21 november is het een jaar geleden dat in Amsterdam 400.000 mensen de straat opgingen tegen de kernbewapening. De kernwapens zijn nog lang niet de wereld uit. Daarom wordt er dit jaar op de 21ste weer gedemonstreerd in Friesland, Den Haag, Amsterdam en Tilburg, en vinden er een aantal kleinere akties plaats door het hele land. Verwacht wordt dat in Tilburg de grootste demonstratie plaatsvindt, maar een schatting van het aantal deelnemers durven de organisatoren niet te geven. "De belangstelling vanuit de regio is ontzettend groot," vertelt een van hen, "we krijgen uit de dorpen ontzettend veel vragen om informatie". Op Lange Nieuwstraat 50 is het een drukte van jewelste. Hier wordt de demonstratie voorbereid. Om de haverklap gaat de telefoon, komen er mensen aan de deur om pamfletten op te halen, en bieden mensen zich aan om op de 21ste mee te willen helpen. Ook komt er een telefoontje binnen van iemand die de mensen van de organisatie "landverraders" noemt. Met een glimlach wordt de hoorn er weer opgelegd. "Heb je gisteren Alting von Geusau op televisie gezien'?? vraagt een meisje me, "dat Moskou hier de anti-kernenergiedemonstraties zou organiseren, en dat de KGB voor desinformatie zou zorgen! Nou, belachelijk! hoe komen ze erbij! Ze moeten zichzelf eens nakijken in plaats van ons. Bovendien zijn we net zo goed tegen de SS-20, als tegen alle andere kernwapens". Omdat er binnenkort beslist moet worden over de plaatsing van 48 kruisraketten in ons land, is als thema gekozen: van angst naar verzet, stop de kruisraket. De demonstratie is oorspronkelijk het initiatief van de Stop de N-Bom-groep in stakende luchtverkeersleiders ontslagen omdat ze, net als de machteloze Polen, verzet plegen. Moeten we, en de VS voorop, dan maar ophouden Solidarnösc te steunen? Tuurlijk niet. Maar wordt Solidarnösc door Washington gestuurd via KOR, Radio Vrij Europa en of het Vatikaan? Nonsens. De vredesbeweging heeft sympathisanten en vredesaktivisten uit alle rangen, standen, politieke en religieuze gezindten. Oók kommunisten, inderdaad. Maar datzelfde geldt voor de arbeidersbeweging, vrouwenbeweging, de kerken, milieuklubs, omroepen, media, sportverenigingen, gewoon alles wat maar beweegt en organiseert. Voor sommigen is het even wennen. Maar kommunisten kunnen ook (bij-)gelovig zijn; niet zo patriarchaal als achter de Oeral; ademen ook liever géén benzeen-dampen binnen; houden van werken, status en macht; lachen zich rot om André van Duin en trappen iemand voor de schenen. Wordt W i m Kok nu door Moskou toegefluisterd over wat ie moet doen of laten? Krijgt aktiegroep "Amelisweerd moet blijven" wellicht boomhutten uit Siberië? Of Greenpeace een bootje uit Riga? Krakers lege woningen uit Wladiwostok? Vallen vrouwen tegen seksueel geweld misschien op russi-

Tilburg. Inmiddels hebben 60 organisaties uit Tilburg en omgeving zich daarbij aangesloten. In de oproep tot demonstratie wordt gewezen op het gevaar, dat Europa gemakkelijker een atoomslagveld kan worden door de ontwikkeling van kleinere en preciesere kernwapens. Een tweezijdige ontwapening is noodzakelijk om dit grote gevaar te doen verdwijnen. " M a a r " , staat er, "de centrale vraag is HOE? Wij zijn ervan overtuigd, dat als Nederland besluit geen nieuwe kruisraketten te plaatsen, dit een hele belangrijke stap zal zijn op weg naar de totale kernontwapening. De steeds groeiende vredesbewegingen in Oost en West, dwars door sociale gelaagdheden en maatschappelijke opvattingen heen, sterken ons in deze overtuiging". Om half één wordt er verzameld op de Heuvel . Verschillende fietsdemonstraties vertrekken vanuit de omliggende dorpen naar Tilburg. Om 11.45 uur vertrekken vanaf de Westermarkt, Korvelplein, Wagnerplein, Leyparkweg, Zwembad Ringbaan Oost, en de Goirkese kerk deeldemonstraties naar de Heuvel. Vanuit Den Bosch en Roosendaal komen bussen hierheen. 's Middags is er in de Harmonie en in Monopolie (Langestr. 13) van alles te doen. Film, video, tentoonstellingen, muziek, cabaret, kinderprogramma's, een informatiemarkt en een forumdiskussie. Daar wordt aan de hand van stellingen gediscussieerd over de vraag hoe een halt aan de massavernietigingswapens toegeroepen kan worden. Velen worden de 21ste in Tilburg verwacht. Waarschijnlijk wordt het de grootste demonstratie uit de Tilburgse geschiedenis. K.B. sche mannen? Zijn Koot en Bie geen KGB-ers? En, zijn er geen rode voetballen, hengels, ballpoints en sleutelhangers verstrekt via Leningrad en heeft Amnesty International wellicht bewust een zwak voor dissidenten omdat dat zo 'neutralistisch' lijkt? Nonsens. Was het verzet tegen fascisme ook geen opzetje van Hitler? Het stikte er toch ook van Kontra-spionnen! Enfin, zo kan ik nog wel even doorgaan. Samenvattend: het paranoïde komplot-syndroom van de Altings, de Wiboos, de Lunzen en dat soort Gekompliceerd-Denken-Maffia gaat weer hoogtij vieren. Ik zou zeggen, niet alle wegen leiden naar of komen van Moskou, Rome of Washington. Wij gaan onze eigen weg, mét al diegenen die hangen naar de ene of de andere hoofdstad, spion of géén spion, lid of géén lid, naïef of niet naïef, wetenschappelijk of onwetenschappelijk, met of zonder mayonaise, gekleurd of zwart-wit. Alting, Frans, bekijk het maar, en als je vannacht goed luistert dan zullen Ze (je weet wel) achter de Oeral wel weer schaterlachen om bovenstaande prietpraat van ClA-agent, oh nee, ik bedoel KGB-spion ... wacht even ... dubbelspion, ja ... Clemens van Diek, dubbelspion

19 november 1982

Bezadigde sfeer op INSEA-congres Kunst en kunstzinnige vorming is geen kwestie van woorden, maar van ervaren. Daar was op hiet INSEAcongres alle gelegenheid voor. Huub Bogaers schreef een sfeerimpressie. De sfeer van het hele congres laat zich nog 't beste als bezadigd onrischrijven. De meeste congresgangers varieerden In leeftijd van dertig tot vijftig jaar. Voornamelijk mensen die zich de toch wel erg hoge toegangsprijs (125 gulden, behoudens kortingen) konden veroorloven, of die vanuit hun werk vergoed kregen. Het programma bestond uit talkshows en optredens; praten over kunst en "the real thing". Aan de artiesten heeft 't niet gelegen, die bezadigde sfeer; hun inzet en enthousiasme waren groot genoeg. Dat

lag meer aan de nogal consumptieve instelling van 't publiek. Nou ja, het was nu eenmaal een congres en geen culturele manifestatie. Voor zover ik het gezien heb, begon het programma met een souper. Voor tien gulden kon men een bon hiervoor kopen. Je kreeg hiervoor twee halve bolletjes koude hap en een slablaadje op een plastic bordje. Met dank aan de catering. Gelukkig was het toen tijd voor de Grootste Luxe na de Kleuren teevee die werkelijk het beste programma dat Ik ooit van hun gezien en gehoord heb vertoonden. Het is getiteld "sterker nog: vlees" en zal vrijdag 26 november In het kader van het Hogeschoollustrum in de schouwburg te zien zijn. Van harte aan te raden; handeling, zang, muziek, aankleding, alles is sterker en perfecter dan ooit tevoren. Kwart over tien begon de eerste discussie, waarin voornamelijk tegengestelde standpunten op soms nogal boude wijze tegenover elkaar gesteld werden. Hetgeen af en tot de nodige beroering In het publiek leidde. Na afloop van de discussie was er nog het binnenstadsprogramma, waar Ik niet meer naar toe ben gegaan, maar dat erg geslaagd moet zijn geweest, getuige het feit dat het zaterdagochtendprogramma erg moeilijk op gang kwam. Paul van Kemenade stond in zijn eentje dapper voor een nagenoeg lege zaal te spelen. Tijdens en door het optreden van "de nieuwe snaar" kwam de stemming er toch nog in, waarna de discussie weer op gang kwam. Inhoudelijk veel beter dan de dag daarvoor. Het gesprek kwam plotseling

In een kwade reuk te staan toen iemand frieten ging bakken in een electrische friteuse, op de rand van het podium waarop het panel gezeten was. Vermelding verdient nog het optreden van het "instant kollektief" dat dansimprovisaties vertoonde op lokatie Smidspad 76. De vier danseressen lieten een uitgebreid scala van mogelijkheden met de objekten van Jan Doms zien. Vooral de intensiteit waarmee Nora van de Eeckhout haar solo's danste deed mij de adem in de keel stokken. Om kwart over vijf trad in het Duvelhok het ONK-theater op dat een surrealistische vertoning letterlijk dichtbij het publiek bracht door het mee te nemen op een tocht door het gebouw. Voor eten was die avond niet gezorgd, zodat de deelnemers zelf maar voor hun voedselvoorziening moesten zorgen. Bijgevolg begon de zaal van de tekenacademie eerst tegen negen uur enigszins gevuld te raken. Ondertussen had daar Ernst Bonis zijn onopgemerkte optreden gegeven, en was het El-ensemble de heersende verveling aan het verklanken. De hele avond lang steeg de stemming, doordat een Belgisch straattheater met jongleren, muziek, goochelen en vuurspuwen het publiek weer wist te boelen. Nadat twee performing poets hun enigszins ongenuanceerde kreten over het publiek heen hadden laten gaan gaf Sammie America's M A M een concert dat voor mij het hoogtepunt van het hele" congres was. Gedreven, schreeuwend, over het podium rennend, intenser dan ik ze ooit eerder hoorde, wisten ze een

De kunst van het patatbakken

Voor de lieve som van f 125, — kon je het afgelopen weekend meecongresseren over de kunstzinnige vorming in Nederland en daarbuiten. Joop Teunissen was erbij. Volgens hem moeten we dit Tilburgse INSEA-congres maar weer gauw vergeten.

Op 12, 13 en 14 november vond er in Tilburg het eerste nederlandstallge INSEAcongres plaats. Met INSEA wordt de 'International Society for Education through Art' bedoeld; een organisatie dus die zich bezig houdt met de bevordering van kunstzinnige vorming. De INSEA kent ook een Nederlandse afdeling, genaamd - hoe kan het ook anders? INSEA-Nederland. Deze stelt zich ten doel "de kunstzinnige vorming in Nederland en daarbuiten te stimuleren en tot grotere bloei te brengen". Vorig jaar was er al een wereldcongres INSEA In Rotterdam en toen is het idee gegroeid om een congres met beperkte omvang te organiseren dat bedoeld was voor Nederland en Vlaanderen. Als plaats van handeling werd Tilburg gekozen, omdat deze stad een prima kunstzinnige infrastructuur kent (?) en omdat de geografische afstand tot België klein is. Het programma van het congres week op diverse punten af van wat men gewoonlijk kan verwachten bij een congres. Hier geen serie sprekers, forums, werkgroepen, maar vooruitstrevende kunstzinnige uitingen In muziek, dans, theater, exposities en performances. In deze opzet is men uitstekend geslaagd. Niettemin

Tilburgs Hogeschoolblad

stonden er een drietal talkshows geprogrammeerd en dat waren er, achteraf gezien, drie te veel. De eerste twee stonden onder leiding van Ad 's Gravesande (VPRO televisie) en hieraan namen "bekenden uit de wereld van de kunstzinnige vorming" deel. De laatste show, op zondagmiddag, was geheel gevuld met Belgen en gewijd aan de situatie in Vlaanderen. De eerste twee dagen bogen de in totaal tien panelleden -de talkshows bleken paneldiscussies te zijn - zich over het belang en de Inhoud van kunstzinnige vorming. Men kon derhalve, mede gezien de stellingen die de panelleden vooraf hadden ingediend, weer heel wat onzin verwachten. En inderdaad, zoals met discussie rond kunst en cultuur wel vaker het geval is, verzandden de panelleden ook nu weer in platitudes en slogans die

het nu eenmaal altijd goed doen bij een bepaald publiek. Een aantal hiervan wil ik de lezer niet onthouden. "Het huidige middelbare schoolsysteem is het slechtste wat er is als het gaat over kunstzinnige vorming" (Frans Brakkee, beleidsmedewerker van de stichting voor Muzische Vorming te Rotterdam). "Het onderwijs moet als terrein voor kunstzinnige vorming als verloren worden beschouwd" (?au\ Sonke, directeur van de Theaterschool te Amsterdam). "Kunstzinnige vorming is ook vorming" (Stevijn van Heusden, hoofd kunstzinnige vorming en amateuristische kunstbeoefening van het ministerie van C.R.M.) Enzovoorts, enzovoorts. Maar deze en andere leden van de panels die zich graag rekenen tot de elite van kunstminnend Nederland hebben vanuit hun comfortabele armstoel een democratische geste

enorme spanning op te bouwen en vast te houden en een handjevol aanwezig publiek op te zwepen. Wat meer naar achteren stonden nog een paar achtergebleven congresgangers geïnteresseerd te luisteren, inmiddels speelde de band voor eigen publiek. Anton Croese, een van de twee gitaristen, had helemaal zijn avond, tenslotte lag hij extatisch op de grond te spelen. Voor mij lag de waarde van het congres niet zozeer in de discussie. Kunst en kunstzinnige vorming is geen kwestie van woorden, maar van ervaren en daar was alle gelegenheid voor: de kunstenaars zijn aan het " w o o r d " gekomen en dat was belangrijker dan al de visie's die men op kunst heeft. Uit hetgeen ik gezien heb, concludeer ik dat kunst nü steeds intenser wordt; geen vormspelletjes meer zoals we ons nog konden veroorloven toen alles nog koek en ei leek. Nu de omstandigheden moeilijker worden, wordt de kunst steeds inhoudelijker, de boodschap belangrijker. Dat wil zeker niet zeggen dat kunst belerend wordt, of zich van duidelijk verstaanbare gemeenplaatsen gaat bedienen (clichés), maar wel dat de kunstenaar zich meer bewust gaat worden van de Inhoudelijkheid van zijn werk, en daardoor een eigen symbolentaal gaat ontwikkelen. (Of dat niet aankan en inderdaad in clichés terugvalt, zich van een kretologie gaat bedienen). Nou ja, de tijden van culturele bloei zijn vaak juist de tijden van moeilijke omstandigheden, zo wil het gezegde. Huub Bogaers gemaakt door te stellen dat ook het maken van asbakken en stropoppen kunst is. De makers van dit soort dingen zullen hier blij mee zijn. Kunst en kunstzinnige vorming hebben natuurlijk te maken met creativiteit, expressie, zelfrealisatie, enz. Ook bij holle frasen is "the sky the limit". Een pijnlijk gemis was dat er zich onder de panelleden slechts één kunstenaar bevond, t.w. Marius Boezem. En hij had wellicht de meest zinnige opmerking op papier Ingediend: "Kunstzinnige vorming als instrument om de actuele kunstuitingen naar een breed publiek te vertalen". Maar ook hier weer dat elitaire penetrante luchtje, waar de kunstwereld maar niet af kan (wil?) komen. De discussie van zaterdagmiddag werd nog eens in het belachelijke getrokken door Arie's Patatkraam. Tijdens de show werden op het podium frites gebakken. Dit leidde op een aangename wijze de aandacht af van het gebazel van voornoemde heren. De f ritesbakker Arie motiveerde later deze vorm van "zelfexpressie" met een bericht in het Nieuwsblad van het Zuiden ("de krant waar alleen maar waarheid in staat", aldus Arie). Het bericht vermeldde dat in België het patatbakken tot kunst verheven was. De paneldiscussie van zondag was wel een stap in de goede richting. Het ging nu over de stand van zaken in Vlaanderen. De belangrijkste conclusie was dat het in België zeer slecht gesteld is met de kunstzinnige vorming. Het ontbreken van een circuit van galeries bij onze zuiderburen, een gebrekking aanbod van moderne kunst in een musea en een zeer zwakke kunstkritiek zijn hier debet aan, aldus Karel Dierickx (schilder en docent aan de Koninklijke academie voor schone kunsten te Gent). Ook de Belgen leden trouwens aan elitarisme en bevoogding

vervolg op pagina 7 Aiie't

19 november 1982

Ambtenaar in deeltijdbaan levert extra in Ambtenaren met een deeltijdbaan worden door de extra heffingen op de overheidssalarissen, die sinds 1980 worden opgelegd, onevenredig zwaar belast. De heffingen zijn niet gebaseerd op het inkomen maar op de functie en de bijbehorende salarisschaal. Dat blijkt uit berekeningen van Henny van Putten. Mevrouw van Putten is buromedewerkster op de juridische faculteit in Tilburg. Ze werkt 28 uur in de week. De extra bezuinigingen op de salarissen van personeel dat bij het onderwijs werkt was voor mij aanleiding nu eens mee te doen aan de acties door minstens mijn ongenoegen te uiten. Ik ben erg verontwaardigd dat de overheid een groep uit de beroepsbevolking pikt die extra moet inleveren. Als ambtenaren moeten wij allen bezuinigen, dat is echter niet genoeg, nu moet het ministerie ook nog verschil maken in ambtenaren die in het onderwijs werken en andere ambtenaren. Welke groep ambtenaren zal de volgende zijn? En welk willekeurig argument wordt er dan op gevonden? Tekorten bij de overheid zijn er toch op alle fronten. Kijk eens naar de gemeenteambtenaren. Gemeenten zijn bijna failliet, maar moeten gemeenteambtenaren 1,65% extra inleveren? Neen, luidt het antwoord, alleen als zij in het onderwijs werken. Ontslagen vallen er bij de gemeenten wel, maar dat gebeurt ook in het onderwijs. Maar nu een andere vraag, waar blijft deze 1,65%? Gaan daar meer banen van komen? Dat is toch wel de grootste tegenstrijdigheid die ik me voor kan stellen. Hoe kan, als er op de duur minder mensen zijn die onderwijs nodig hebben (door het teruglopen van de bevolkingsaanwas bijvoorbeeld) het aantal plaatsen behouden blijven? Dat was een argument om iedereen te laten geloven dat er op onderwijs bezuinigd moet worden. Welnu, laten we aannemen dat dit zo is, hoe kan het ministerie ons dan in godsnaam laten geloven dat onze 1,65% weer in arbeidsplaatsen gestopt wordt? Dat vind ik onverantwoord beleid, je gaat toch geen banen maken in een sector waar steeds minder werk aan de winkel is?! Inleveren voor arbeidsplaatsen is dus ondenkbaar voor mijn simpel redeneringsvermogen. Wat zal het onderwijs ook nog kunnen gaan doen om werklozen te herplaatsen? Je hoort het steeds weer doorklinken, korter werken voor iedereen en tevens voor de liefhebbers meer deeltijdbanen. Misschien is straks een deeltijdbaan nog de enige die je kunt krijgen als je nog in het arbeidsproces wilt worden opgenomen.

Daarom acht ik de tijd aangebroken om, na een zacht sluipende invoering van het bestek '81 per januari 1980, de nu steeds grimmiger groeiende percentages inhoudingen onder de aandacht te brengen. Zoals later in mijn verhaal zal blijken viert de ambtelijke willekeur hoogtij bij de inhoudingen op de ambtenarensalarissen. In tijden toen we nog opslag kregen, kreeg iedereen dat in percentages, allemaal hetzelfde percentage. Nu gaan we inleveren, en je zou denken allemaal weer hetzelfde percentage. Maar nee, allemaal verschillend. Dan zou je denken, de lagere inkomens leveren een lager percentage in dan de hogere. Nee, ook dat is niet (althans niet helemaal) waar. Ik ga nu over tot het geven van cijfervoorbeelden. De salarismaatregelen m.i.v. 1 januari 1980 gaven een nauwelijks variërend scala van inhoudingspercentages te zien: 0,3% tot 0,7%. Per 1 januari 1981 begonnen de verschillen zich duidelijker af te tekenen. De inhoudingspercentages liepen toen van 0,1% bij salarissen t.m. ƒ 1385,— op naar 2,58% bij salarissen van ƒ 4470,— t.m. ƒ 4547,— en vandaar liepen de percentages terug naar 1,51% bij een salaris van ƒ 9457,— en hoger. Per 1 juli 1981 werd 0,31% bij salarissen t.m. ƒ 1491,99; het hoogste percentage was 6,22 bij ƒ 4832,— en vanaf ƒ 4832,01 liepen de percentages terug tot 3,15% bij ƒ 14.242,01 en hoger. Ik constateer dat tot die datum verschillen in percentages al drastisch groter zijn geworden, maar per 1 juli 1982 zijn de verschillen helemaal monsterachtig tegen elkaar afstekend geworden. Vanaf die datum gaat het namelijk zo: T.m. ƒ 1531,99 betaalt men 0,5%. Het hoogste percentage valt bij ƒ 4893,—, het bedraagt dan 8,16%. Vanaf ƒ 4893,01 loopt het percentage weer terug tot 3,9% bij ƒ 14.313,01 en hoger. Waar zijn deze grote verschillen voor nodig? Omdat deze er in het bedrijfsleven ook zo uit zouden zien? In het bedrijfsleven betaalt men premie naar inkomen en beneden de maximale

Kollektief Autoverzekeringskontrakt voor de K.H.T. W.A. Verzekering Gewicht t/m

Bruto premie (excl. no-claim) 750 kg /^ 266,56 850 kg f304,64 950 kg f 342,72 1060 kg f 380,80 1150 kg f 418,45 1250 kg f 456,96 Overname no-claimkoring tot 70%. Groene kaart gratis. Maandelijkse betaling zonder kostentoeslag mogelijk.

Kasko Verzekering Eigen rislko f 200,Oorspr. Cat. prijs Bruto premie inkl. b.t.w. tot: (excl. no-claim f 10.000,/ 243,71 f 14.000,/^ 364,85 f 16.000,/ 426,50 f 18.000,f 487,42 f 20.000,f 548,35 f 25.000,f 667,07 Vraag naar onze circulaire i.v.m. andere kollektieve kontrakten t.b.v. K.H.T.-personeel.

ASSURANTIEBEDRIJF STRICK

TRIBUNE In de rubriek , Tribune' geven lezers hun opinie op uitnodiging van de THB-redaktie. Deze week: Henny van Putten

premiebedragen betaalt iedereen hetzelfde permiepercentage. Ik kan dus geen bevredigend antwoord vinden op de vraag waar die grote verschillen op berusten en ik vind ze onrechtvaardig verdeeld ook. Maar nog onrechtvaardiger vind ik het dat veel deeltijdbanen op een slinkse manier benadeeld worden, nooit heb ik daar een woord over gehoord, wat mij erg bevreemdt. Jammer dat dit gebeurt, nu deeltijdbanen bij de herverdeling van werk bij het onderwijs een mogelijke bijdrage tot het terugdringen van werkeloosheid zou kunnen leveren. Duidelijkheidshalve geef ik enkele voorbeelden uit talloze die ik zou kunnen opnoemen. Iemand die voor halve dagen secretaresse is en per 1 juli 1982 op haar maximum zit van schaal 32, verdient daarmee halftime ƒ 1277,—. Bij dat salaris, want zo heet dat toch, zou ze eigenlijk 0,57 moeten inleveren, als je zuiver naar inkomen kijkt. Maar het ministerie bepaalt anders en zegt dat niet het werkelijke inkomen bepalend is voor het inleveringspercentage, maar het inkomen dat zij zou hebben als ze voor hele dagen zou werken, en dat is bij ƒ 2554,— bruto 5,1%. Iemand die ƒ 1277,— per maand bruto heeft voor een volledige baan betaalt ongeveer ƒ 7,28 aan inhouding. Iemand die ƒ 1277,— verdient met halve dagen betaalt ƒ 65,12. Bij een hoogleraar ziet het er bijvoorbeeld als volgt uit. Als deze 2,5 dag per week door de hogeschool betaald wordt en daarmee full-time ƒ 9817,00 verdient en met zijn deeltijdbaan ƒ 4908,50, betaalt hij/zij 4,7% van dat halve salaris (honorarium gegeten) en dat is dan ƒ 230,70. Iemand die datzelfde salaris verdient met 40 uur per week werken, betaalt 8,6% van datzelfde bedrag, en dan wordt het

ƒ 395,62. Is dat rechtvaardig? Nog een voorbeeld. Als iemand die full-time werkt en daarvoor een salaris krijgt van ƒ 4908,50 moet 8,06% worden ingehouden. Als deze personen voor halve dagen gaat werken moet er ook 8,06% worden ingehouden, en hij betaalt dan ƒ 197,81. Iemand die datzelfde bedrag verdient met voor hele dagen werken betaalt 4,9% van ƒ 2454,25 en dat is ƒ 121,98. Mensen die volgens schaal 3 worden betaald en bruto ƒ 2190,00 verdienen, moeten ook maar niet part-time gaan werken. Bij de volledige betrekking hoort een inhouding van 4,41%. Gaan deze mensen voor halve dagen werken, verdienen ze dus ƒ 1085,— per maand, dan betalen ze uiteraard ook 4,41%. Iemand die dat met hele dagen werken verdient, levert 0,57% in. De part-timer betaalt in dit voorbeeld ƒ 48,28. Degenen die voor hele dagen werkt betaalt ƒ 6,24. Met student-assistenten kan het als volgt lopen. Zou hij of zij voor hele dagen ƒ 2774,- kunnen verdienen, en werkt hij of zij een dag per week, dan bedraagt het bruto maandsalaris 1/5 van ƒ 2774,—, zijnde plus-minus ƒ 555,—. Deze student-assistent moet geen 0,57% afstaan, maar 5,3%. In plaats van ƒ 3,16 betaalt deze in de huidige regeling ƒ29,41. Ik hoop dat ik met voornoemde voorbeelden duidelijk heb kunnen maken hoe deeltijdbanen nog eens extra inleveren, althans de lager betaalden al zeker. In het bedrijfsleven betaalt iedereen premie naar inkomen, dus de deeltijdbanen betalen dan ook alleen maar over het echt verdiende inkomen. Het is al erg genoeg dat er oplopende en afnemende percentages bestaan. De eenvoudigste oplossing lijkt mij inleveren naar feitelijk inkomen en niet naar fictief inkomen.

vervolg van pagina 1

leven, alhoewel het op deze gronden geen moord Is. Een abortus op sociale Indicatie is volgens hem echter wel verwerpelijk en dus waarschijnlijk wel moord. Reactie van de vijf vrouwen hierop: "Als abortus op deze manier benaderd wordt, en onze kritiek hierop niet serieus genomen wordt dan willen wij er niet over praten. We hoeven toch niet alles te slikken". Merks geeft toe dat er In de tekst, hier en daar wel stukjes staan, die merkwaardig geformuleerd zijn, bijvoorbeeld over verkrachting. "Maar als je die dingen In hun context bekijkt dan is dit helemaal niet het kernpunt." Volgens hem Is het grootste bezwaar van de vrouwen, dat het stuk door een man geschreven is. Merks: "Als Iemand tegen mij zegt dat alleen vrouwen over abortus kunnen praten, dan zeg Ik; sorry maar Ik ben zelf het levende bewijs dat Ik daar ook over kan praten". De vijf studentes zelf, vinden niet dat zij het stuk afkeuren omdat het door een man geschreven is: "Mannen kunnen evengoed over deze problematiek schrijven, maar dan moeten ze niet de positie die vrouwen In dit vraagstuk Innemen, weglaten. Om het conflict te overbruggen, vond dinsdag 16 november een gesprek plaats tussen de vrouwen en professor Merks. De vrouwen waren na het gesprek zeer geëmotioneerd. Een van de vrouwen: " W a t hij (professor Merks dus) zegt komt er in het kort op neer dat vrouwen niet in staat zijn, om zelf te beslissen over een eventuele abortus. Hij snapt er écht niets v a n " . j B.

Abortustekst Verder schrijft P. Sporken dat: "Dit soms ook geldt voor een zwangerschap ontstaan door een verkrachting. Daarbij treedt al een eerste relativering op door het feit dat er een geleidelijke overgang is tussen zelf willen, verleid en verkracht worden". De vijf vrouwen stelden dat geen enkele vrouw in staat is, een dergelijke uitspraak te doen: "Vrouwen weten donders goed wanneer ze verkracht zijn en wanneer niet". Volgens hen is deze tekst dan ook alles behalve voorzichtig, goed afgewogen en soepel. Hun kritiek concentreert zich ook op bepaalde aspecten van abortus, die P. Sporken geheel buiten beschouwing laat, waardoor hij het probleem van abortus enorm isoleert. Sporken vindt dat de conflictsituatie pas begint op het moment dat de vrouw ongewenst zwanger is. Volgens de studentes echter ontstaat een ongewenste zwangerschap juist uit een conflictsituatie. Maar het probleem is volgens Sporken de ongewenste zwangerschap zelf, en hoe men (dus niet de vrouw alleen) die het beste kan oplossen. In eerste instantie moet volgens hem gezocht worden naar een therapeutische oplossing; het ongewenste kind dus gewenst maken. Lukt dat niet, dan mag op medische en psychische indicatie een abortus plaatsvinden, maar het blijft iets verwerpelijks. Het blijft afbreken van menselijk

Postbus 63 - 5000 AB Tilburg - Telefoon: 013-423620*

Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

19 n o v e m b e r 1982

Hekma: Homoseksualiteit begrip relatief en vluchtig In het kader van de lezingencyclus "Homoseksualiteit als fiktie", hield de socioloog Gert Hekma afgelopen donderdag 11 november een lezing over de geschiedenis van het begrip homoseksualiteit. Hekma bereidt een dissertatie voor die handelt over de begripsvorming rond mannelijke homoseksualiteit in Nederland, in de periode 1850-1920. In zijn lezing gaf Hekma te kennen dat een van de motieven voor zijn onderzoek bestaat uit een zekere mate van nieuwsgierigheid naar het antwoord op de vraag waarom mensen zijn gaan zeggen: "ik ben homoseksueel". Dit woord blijkt bijvoorbeeld in Nederland in de wetenschappelijke literatuur voor het eerst op te duiken in 1892. De oudste bron waarin het tot nu toe is aangetroffen is een geschrift van de hand van een Duitse arts, opgesteld in 1869. Hekma plaatste zijn onderzoek in een wijsgerig kader dat volgens hem kan worden beschreven binnen twee extreme denkpolen: materialisme versus idealisme. Een uitgesproken materialistische opvatting over homoseksualiteit vindt men in theorieën over de lichamelijke status daarvan, die ondermeer zijn verwoord in biologische en bio-genetische verklaringsschema's. Zowel antropologische als kulturele kenmerken van homo-

seksualiteit worden daarbij genegeerd. Hekma: "je krijgt het absurde beeld van 'hier is homoseksueel gedrag en déér is iets met een bepaalde hersenkwab aan de hand."' Hij wees het aanwezige publiek erop dat aan de Universiteit van Amsterdam nog steeds onderzoek verricht wordt naar homoseksualiteit op basis van een dergelijk strikt biologistische opvatting. Ook volgelingen van de beroemde zoöloog en seksuoloog Kinsey (Weinberg en Bell b.v.) blijken de mogelijkheid van een lichamelijk biologisch onderzoek open te laten. Hekma gaf aan dat hij niet onmiddellijk tot in het extreme wilde overhellen naar een louter idealistische over homoseksualiteit. Dit zou men wel kunnen opmaken uit een artikel dat hij in het Homojaar 1981 publiceerde, onder de titel "De medische fundering van een luchtkasteel" (zie ook het THB van 4 november j.l.). "Homoseksualiteit als een puur luchtkasteel te omschrijven is natuurlijk onzin", aldus Hekma, "v^ant je hebt toch minstens te maken met de realiteit van lichamen die elkaar ontmoeten"

HOMOSEKSUELE R A S T E R S l H ^ B l Daarna vervolgde hij met het geven van een viertal voorbeelden van wat hij "homoseksuele rasters" noemde, hetgeen zoveel wil zeggen als bepaalde kuituren rondom homoseksualiteit die zich in een begrensd systeem van taai-praktijk hebben gevestigd. Voorbeelden waren de Atheense pederastie in de Griekse Oudheid, de homoseksuele opvoedingsrituelen bij de Papoea's op Nieuw Guinea, de begripsontwikkeling rondom sodomie in moraal-theologische zin in de periode

Uit de Universiteitsbladen THD-NIEUWS "Academici kunnen niet of nauwelijks praktisch denken, kunnen slecht met anderen omgaan, zijn onvoldoende bereid om achter de machine te gaan staan en hebben geen kostprijsbewustzijn". Dit is de mening van de gespreksgroep Aansluiting Wetenschappelijk OnderwijsBedrijfsleven, een club die samengesteld is uit leden van de Academische Raad en het Verbond van Nederlandse Ondernemingen. De negatieve houding ten aanzien van academici wordt vooral gesignaleerd bij het Midden- en Kleinbedrijf. Daar vreest de top, zelf vaak nietacademici, dat het binnenhalen van een 'zware man' uiteindelijk leidt tot wijziging van de ondernemingsstructuur. De gespreksgroep constateert verder dat er een groeiende interesse vanuit het Wetenschappelijk Onderwijs bestaat voor dit deel van het bedrijfsleven. De redenen zijn velerlei. Allereerst de technologie die ook in die bedrijven doorzet. De bedrijven krijgen een meer internationaal karakter. Plus het feit dat Midden- en Kleinbedrijf een belangrijke werkverschaffer is. Men schat dat ongeveer 1.850.000 mensen hier hun emplooi vinden en dat staat gelijk aan zo'n 38% van de beroepsbevolking. Interessant tegen de achtergrond van een verslechterde arbeidsmarkt, meent de gespreksgroep. Het THD-NIEUWS krijgt een nieuw jasje. Was het eerst een tweewekelijks magazine, met ingang van 1 januari 1983 zal het eens per week gaan verschijnen. Dat levert een aanzienlijke besparing op, hoe vreemd dat op het eerste gezicht ook lijkt. De gestaakte postverzending van het blad blijft voorlopig ongewijzigd, zo besloot

Tilburgs Hogeschoolblad

de Delftse Hogeschoolraad. Voorstellen in die vergadering om in ieder geval aan het begin van het studiejaar de nieuwe eerstejaars twee nummers toe te zenden verkregen geen meerderheid. Een dergelijke situatie heeft vorig jaar ook in de Tilburgse Hogeschoolraad gespeeld. De automatische toezending bleef toen uiteindelijk ongewijzigd. THT-NIEUWS Meer studenten levert meer geld op. En daarom verkopen alle universiteiten zich als moeders mooiste. Ook in België is de slag om de studenten begonnen. Bert Groenman nam er een kijkje. De Belgen maken het helemaal te bont. "Zo presteren sommige universiteiten het... om in cafe's op het platteland inschrijvingsbureaus voor aspirant-studenten te openen. Verder worden her en der gratis huisvesting en voeding aangeboden". Ook qua omgeving en natuurschoon is het goed toeven in België, vooral in Leuven. Eind twintiger jaren schonk graaf Arenberg zijn landgoed aan de Universiteit van Leuven. De Universiteit vestigde er een campus, sportvoorzieningen en zo meer. KU-NIEUWS Het nieuwe kabinet is nogal rigoreus van start gegaan. De benoeming van sommige staatssecretarissen viel niet altijd in goede aarde, dezelfde geluiden waren te beluisteren bij de opheffing van het Ministerie van Volksgezondheid en Milieuhygiëne. In het Nijmeegse Universiteitsblad aandacht voor de opdeling van het wetenschapsbeleid dat deels zal gaan vallen onder het Ministerie van Economische Zaken. Aan het woord de directeur-

1300-1750 en de hedendaagse "ideologie" van homoseksualiteit. Volgens Hekma blijkt telkens duidelijk dat dergelijke "rasters" sterk verschillen naar plaats en naar tijd. Op grond hiervan vroeg hij zich af of je deze verschillen wel kunt funderen op één vorm van biologisch geïnspireerd denken. "V\/ant", zo voegde hij daar aan toe, "uit de gegeven voorbeelden blijkt dat homoseksualiteit een zeer kompleks begrip is, met een duidelijk sociaal-culturele konstruktie, en een sterk historisch karakter". Hij meende dan ook voldoende aanleiding te hebben te betwijfelen of homoseksualiteit te herleiden is tot een eenduidige oorsprong van biologische aard. In het vervolg van zijn lezing besteedde Gert Hekma aandacht aan de medische herformulering van homoseksualiteit in de tweede helft van de 19e eeuw. Het voorwerk voor die herformulering blijkt te vinden in een eerdere verandering in het denken tijdens de Verlichting, waarbij mensen als Montesqieu, Voltaire en Rousseau zich keerden tegen de moraaltheologie. Wat bij de moraaltheologen "onnatuurlijk" gevonden werd aan homoseksualiteit, werd bij de denkers als "onmaatschappelijk" geformuleerd. Later, in de loop van de 19e eeuw, evolueerden de opvattingen over de onmaatschappelijke kwaliteit van homoseksualiteit in een andere richting, waarbij niet langer een rigoreuze scheiding tussen "de natuurlijke samenleving" è la "Le Contrat Social" van Rousseau en dat wat daarbuiten viel, gehanteerd werd. Er ontstonden ideeën over een differentiatie in de mate waarin iets maatschappelijk genoemd kon worden. Hekma gaf daarbij het voorbeeld van de Franse we-

tenschapper Morel, die in 1857 een degeneratie-theorie van de samenleving formuleerde. Homoseksuelen werden een factor voor het aangeven van een bepaald stadium waarin het degeneratieproces zou verkeren. In het verlengde daarvan zou de beroemde Oostenrijkse medicus Richard von Kraft Ebbing zich gestort hebben in het gevecht rondom de vraag waar homoseksuelen in die maatschappelijke orde dan geplaatst zouden moeten worden, daarmee de grondslag leggend voor het emancipatiedenken. Hekma stelde dat die start van dat emancipatiedenken in zekere zin op te vatten is als een Pyrrhusoverwinning. Tot dan toe had in wezen niemand bestreden dat homoseksuelen recht hadden op leven. Nu echter ontstond, naast een groeiende afkeuring van de homoseksuele levensstijl, een zeer serieuze belangstelling vanuit de medische wereld voor homoseksualiteit, die op verschillende momenten ontaardde in het opensnijden van het "homoseksuele lichaam" op zoek naar een antwoord wat niet te geven viel. Gert Hekma Wouter van Gils

generaal van Wetenschapsbeleid, dr. E. van Spiegel. De Delftse oud-hoogleraar meent dat er meer aan de hand is dan de verschuiving van het ambtenarenapparaat. Achter de maatregel ligt een visie die niet strookt met de ontwikkelingen in onze samenleving. Spiegel stelt dat technologie en wetenschap autonome krachten behoren te zijn teneinde op lange termijn innovatie te kunnen bewerkstelligen. Nu gaat er een directe koppeling plaatsvinden. Op die manier dreigt Nederland ook in internationaal verband de boot te gaan missen. "In Duitsland is het belang van een wetenschapsbeleid duidelijk onderkend. Er is daar een Bundesministerium für Forschung und Technologie: een eigen - gezaghebbende - minister voor de wetenschap. Frankrijk ervaart onder Mitterand, maar ook onder Giscard, een opleving van technologie en wetenschap. In Nederland wordt de klok teruggedraaid".

QUOD NOVUM Het wordt voor studenten steeds moeilijker om financieel het hoofd boven water te houden. College- en inschrijfgeldverhogingen, verlaat uitbetalen van studiebeurzen. Noem maar op. De Rotterdamse studenten van wie het inkomen al bevroren is, kunnen nu ook sinds kort hun sperma laten invriezen! Tegen een vergoeding kan men terecht bij de Stichting "Menselijke Voortplanting, regio Rotterdam". Bij deze spermabank kunnen vrouwen terecht die ongewild kinderloos zijn maar ook mannen die hun zaad voor eventueel toekomstig gebruik voor zichzelf laten opslaan. De donors worden op de hoogte gehouden wat er met hun sperma gebeurt. Indien hun belangen of wensen met die van de cliënten botsen, beslist het Stichtingsbestuur. LUCAS VAN WEES

vervolg van pagina 5

te zakken gips naar beneden te gooien. Deze moesten dan op de stenen vloer van de aula neerploffen en aldaar kapot slaan. Vervolgens zou er een geweldige stofwolk ontstaan in het Academiegebouw. INSEA-Nederland zag echter een financiële bui hangen, want men had het gebouw slechts in bruikleen van de Academie en was daarmee verantwoordelijk voor de kosten van het opruimen van de stof. De aanwezige academiestudenten wilden de doorgang van de performance ook verhinderen want zij vreesden dat zfj uiteindelijk de troep zouden moeten opruimen en dat de doorgang van de lessen van maandag wel eens verstoord zou kunnen worden. De zakken gips bleven uiteindelijk op de bovenverdieping hangen en het congres ging als een nachtkaars uit. ,

INSEA-congres (wij weten wat goed voor de mensen is) maar een punt in hun voordeel was dat ze er eerlijk voor uitkwamen door te stellen dat kunst een combinatie is van technische vaardigheden en expressie. Als conclusie kan men stellen dat de drie paneldiscussies niet uitstegen boven het gebabbel van heren op stand zoals beschreven in Pickwick Papers van Charles Dickens. Na afloop van de Talkshow van zondag zou er, ter afsluiting van het congres, een performance komen van Franklin Aalders. Deze ging echter op last van INSEA-nederland niet door. Aalders was namelijk van plan om van 18 meter hoog-

19novennber1982

Het tot nu toe onder generaal Jaruzelski gevoerde beleid heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd. Er moet in Polen een andere weg ingeslagen worden. Dat vindt prof. dr. O. Kuschpèta, sowjetoloog en Polendeskundige. Kuschpèta geeft in dit artikel een karakteristiek van de actuele sociaal-economische en politieke situatie in Polen. Een jaar geleden werd generaal Jaruzelski op grond van de per decreet uitgevoerde staat van oorlog de hoogste gezagsdrager in de Volksrepubliek Polen. Hij kreeg alle nnachtsmiddelen ter beschikking om Polen van de "economische ondergang" en de "dreigende burgeroorlog" te "redden". Rust en orde moesten hersteld worden om aldus voorwaarden te scheppen voor noodzakelijke maatschappelijk-politieke en economische hervormingen en de beteugeling en het onschadelijk maken van de "contrarevolutie". Het uitgangspunt van het beleid van Jaruzelski werd: noch de situatie van vóór augustus 1980 noch die van vóór 13 december 1981 zal mogen terugkeren. Ondanks een drakonisch optreden van de orde- en veiligheidstroepen en meer dan tien doden (mijnwerkers en andere arbeiders) is het Jaruzelski niet gelukt de maatschappelijk-politieke en economi-

sche crisis te bezweren. Er zijn wel meer dan twintig wetten door de Poolse Opperste Sowjet (de Sejm) aangenomen, waarin de contouren van de "vernieuwde" socialistische maatschappelijk-politieke-, economische- en rechtsorde zijn ontworpen. De vrijlating van de inmiddels legendarisch geworden leider van de ontbonden vakbond "Solidarnösc" en het bezoek van generaal Jaruzelski aan de ouders van de door de geheim agent doodgeschoten arbeider van het symbool van de socialistische Polen "Nowa Huta", illustreert wellicht dat Jaruzelski heeft ingezien, dat zijn tot nu toe gevoerde beleid geen gewenste resultaten heeft opgeleverd en derhalve een andere weg ingeslagen moet worden. Nu kennelijk een nieuwe fase in het Poolse drama aanbreekt, is het nuttig om een karakteristiek te maken van de actuele sociaal-economische en maatschappelijk-politieke toestand van polen. De inschakeling van het Poolse leger ten spijt is het snelle tempo van de daling van het sociaal produkt niet gestopt. Het nationaal inkomen is reeds 20% gedaald ten opzichte van het niveau van vóór de crisis. Weliswaar is de produktie van kolen in het lopende jaar 15% in vergelijking met die van het revolutionaire jaar (1981) gestegen, maar door de toename van de tekorten aan de uit het Westen te importeren grondstoffen en machineonderdelen neemt de stagnatie in de produktie toe. Tengevolge daarvan ligt nu ca 40% van de produktie-capaciteit braak. De Sowjet-Unie en andere Comeconlanden bieden in dit opzicht wat hulp, maar meestal onder de voorwaarde dat de uit de door hen geleverde grondstoffen en/of halffabrikaten geproduceerde goe-

Poolse impressies Bij aankomst op het station van Poznan krijg je niet direct de indruk: het is hier oorlog. Toch gebruiken verrassend veel Polen het woord " o o r l o g " om de situatie né 13 december 1981 aan te duiden. "Voor de oorlog" of "sinds de oorlog". Je went aan deze uitdrukkingen. Maar zoals gezegd de indruk bij aankomst is anders net als bij ons: haastige reizigers, blije mensen die elkaar weerzien, wagentjes of stalletjes waar broodjes en drank te koop zijn. Buiten: de bekende drukte van elk stationsplein van een stad met meer dan een half miljoen inwoners, waardoor je veel ontgaat. Zo ontgaat me een gesloten militaire wagen met kleine ruitjes. Ik word erop geattendeerd: een arrestantenwagen. In de stad zelf niets te merken. Veel verkeer, veel openbaar vervoer, trams en bussen. Het is heet; vrolijke zomerse kleding en een geur van acasia's. Een eerste Indruk van de toerist. Na enige dagen wordt de blik wat scherper. Een uitstapje naar het kasteel Kornik bij Poznan. De uitvalsweg is even buiten de stad door borden versmald tot één rijstrook. De milicia controleert: een groep gewapende, militair uitgedoste mannen en een tank. We mogen ongestoord doorrijden. Waarschijnlijk, omdat we een dienstauto hebben. Men krijgt meer oog voor de gewapende controle in het algemeen. Tegelijkertijd ook raakt men er aan gewend, want het is in het stadsbeeld opgenomen.

Tilburgs Hoge^choolblad

Zo ook bij het na 1980 opgerichte monument (een dubbel kruis) op het Adam Meckiewicz plein in Poznan: een groepje milicia's met op de achtergrond een hoog opspattende fontein in het belendende park en mensen die van de schaduw, of van de zon genieten. Alleen als je lang bij het monument blijft staan, komt - zo wordt gezegd - een bewaker uit de schaduw te voorschijn en vraagt naar je identiteit. Het kersverse monument staat er dan ook eenzaam bij, een paar bloemen aan de voet. Vanuit een trein, die Krakow verlaat is even buiten de stad een goed geoutilleerd militair tentenkamp te zien, direct langs de spoorlijn. In de buurt wordt een legeronderdeel met voertuigen en bagage op de trein gezet of verlaat de trein. Wederom een normaal gebeuren. Neen, spectaculair is het uiterlijk vertoon van de staat van beleg niet. Wel kom je het overal tegen, maar het is dan opgenomen in het gebeuren ter plekke.\Het zal ouderen herinneren aan de jaren van de Duitse bezetting.

UITGESCHAKELD I Bij ons is bekend dat duizenden mensen geïnterneerd zijn. Je verwacht dus, zeker als je in academische kringen belandt, veel van deze gevallen tegen te komen. Dit valt tegen of liever gezegd mee. Zo b.v. in academische kringen in Poznan.

deren ten goede komen aan deze landen zelf .... Het lukte Jaruzelski wel dank zij de nogal forse prijsverhogingen op de primaire consumptiegoederen en de stijging van de afzetprijzen van de industriële produkten wat van de overtollige geldhoeveelheid uit de circulatie te nemen, maar toch schrijdt de inflatie onrustbarend voort, te meer daar de staatsuitgaven voor het jaar 1982 14% hoger begroot zijn dan de staatsinkomens. De prijsverhogingen hebben toch het evenwicht tussen vraag naar en het aanbod van de consumptiegoederen niet hersteld. In tegendeel, de schaarste aan levensmiddelen, schoeisel en wasmiddelen (om over de duurzame consumptieartikelen te zwijgen) alsook medicamenten laat zich hoe langer hoe meer voelen, terwijl het gebrek aan de geldmiddelen bij de laagstbezoldigde tewerkgestelden en de gepensioneerden (ca 70% van de totale bevolking) met de maand schrijnender wordt. Geen wonder dat de zwarte handel in schaarse artikelen en in buitenlandse valuta voortwoekert. Ondanks een radicale inkrimping van de import en een uiterste inspanning bij het tegengaan van de daling van de export, nemen de schulden aan het buitenland, inclusief de Comeconlanden, veel te veel toe en bedragen op het moment meer dan 30 miljard dollar. Het economische perspectief is alles behalve rooskleurig. De USSR en de andere landen van het Sowjetblok kampen zelf met economische moeilijkheden, waardoor zij geen relevante steun aan de Poolse economie kunnen verlenen. De Verenigde Staten, de EEG-landen en Japan, geschrokken door de escalerende insolvabiliteit van Polen en gechoqueerd door de meedogenloze maatregelen van In veel gesprekken duikt alleen de naam van Leszek Nowak op, hoogleraar aan de universiteit. Kwalitatief is dit ongetwijfeld van betekenis. Maar in een stad met een grote universiteit en diverse academies w . o . een economische academie, een landbouw-, een muziek- en een sport-academie: een gering aantal. In gesprekken met medewerkers van de economische academies van Poznan en Krakow volgde op de vraag of er na 13 december overplaatsingen, ontslagen e.d. waren geweest een stellige ontkenning. Ja, een toenmalige secretaresse van Solidarnösc aan de Economische Academie van Poznan, Krystyna Skwarek was eerst overgeplaatst naar de typekamer en later wegens "gebrek aan bekwaamheid" ontslagen. Men hoorde over dit ontslag uit overigens betrouwbare bronnen tegengestelde opvattingen. Nowak is een serieus geval. Behoudens actief in Solidarnösc is hij een Marxkenner. En het zou niet verwonderlijk zijn als dit meegespeeld heeft. Hij staat bekend als een criticus van Marx maar tegelijkertijd als iemand die voortborduurt op Marx. Zijn boek: "Eigendom en macht, naar een historisch materialisme zonder Marx" werd geroemd. Kennelijk is hij een oorzaak van tegenstellingen. Naar verluidt kon hij in zijn gevangenis in Rostow zelfs inleidingen geven o.a. voor officieren. Het zou overigens niet onmogelijk zijn, dat de bureaucraten angstig zijn voor een Marx-kenner, want als men afgaat op de belangstelling van Marx in het algemeen in Polen kan hun kennis van Marx niet groot zijn. Hierop wordt onder het hoofd "het Poolse socialisme" nader ingegaan.

(foto: Sjef Stoop)

'De rel kleine protes van 10 novemier zijn gèèn gribdmeter van de dlemming onder ai leiders ##

Kuschpèta Jaruzelski om "de leidende r o l " van de communistische partij te herstellen, de marxistisch-leninistische ideologie als de staats- en maatschappijdoctrine te hand haven en aan waarachtige onafhankelijkheid en de autonomie van de maatschappelijke krachten, vooral van de vakbewe- S'l ging "Solidariteit" voor goed een einde te maken, hebben vooralsnog niet alleen van enige economische hulp afgezien, maar zijn ook tot "economische sancties" overgegaan. Het behoeft geen betoog, dat door de verslechterde economische situatie de aan de gang zijnde ombouw van de economische orde geen tastbare resultaten oplevert, waardoor het vertrouwen van de bevolking in de mogelijkheid van een succesvolle reorganisatie van het vastgeroeste centralistisch-bureaukratisch systeem afneemt. De economische krisis heeft de sociale problemen verscherpt en de alledaagse zorgen van de Polen, alsook hun psychi-

ERGERNIS De Polen moeten zich continu ergeren. Op de eerste plaats altijd die rijen: ergernis. De bediening in de winkels laat vaak veel te wensen over, soms krijg je de indruk, dat je als klant een vijand bent i.p.v. koning. Nu hoeft dit laatste niet, maar als ze je nauwelijks te woord staan, geeft dal toch weer ergernis. De helft van een gepland uitstapje kan niet doorgaan, omdat de rijopdracht voor de chauffeur van de dienstauto verkeerd is ingevuld en hij bang is voor controle onderweg. Niet voor de gast, voor wie toch alles nieuw en mooi is, maar wel voor de gastheer: ergernis. Je hebt met een aantal collega's een coöperatie gevormd om samen je huizen te bouwen. Je moet zelf voor materialen zorgen.

i hebt er al wat geld in gestoken en zit na , twee jaar nog te wachten op toestemming om met de bouw te kunnen beginnen: ergernis. De wijk Winograde in Poznan op een avond weer zonder water: ergernis. Volle trams en bussen: ergernis. Een botsing met een tram en een auto op een lijn waar veel trams rijden. Misschien wel twintig trams komen achter elkaar tot stilstand. Je kunt als passagier uitstappen en op een andere manier trachten thuis te komen: ergernis. De mensen hebben zich een opmerkelijke zelfbeheersing en lankmoedigheid aangeleerd. Maar misschien maakt de accumulatie van al die ergernis het verklaarbaar dat een prijsverhoging van vlees tot zo'n beweging als die van '80/'81 kon leiden. Waarom dan niet meteen vertrekken met al die vervelende toestanden?

TRIBUNE

sche spanningen vergroot. Vooral de woningnood is nijpender geworden. Het aantal van de woningzoekenden is van 1,3 miljoen tot meer dan 2 miljoen gestegen, terwijl de woningbouw in 1981 in de staatssector 13,5% en in de privébouw 20% ten opzichte van 1980 gedaald is. Tot nog toe bedroeg de wachttijd 8 è 12 jaar; de toekomstverwachtingen worden nog somberder. Verslechtering van de economische toestand kan men niet aan de invoering van de staat van oorlog wijten. Wel heeft 13 december 1981 een kloof tussen het regime en de meerderheid van het Poolse volk en de politieke geloofwaardigheid van de partijleiding, van de regering en van generaal Wojciech Jaruzelski zo goed als teniet gedaan en per saldo de maatschappelijk-politieke crisis verdiept. De wet op ontbinding van de "Solidarnösc" (9 è 10 miljoen leden) en van de regeringsgezinde vakbonden, de zogenaamde bedrijfstakvakbonden en de autonome vakverenigingen, (in totéél 5 è 6 miljoen leden) heeft de verbittering onder de Solidariteit-aanhang vergroot en de aanhang van overige vakbonden teleurgesteld, zo niet vervreemd. De werkende en studerende jeugd moet van het tegenwoordige regime niets hebben, ondanks alle beloften van Jaruzelski c.s. om aan de oplossing van de noden van de jongeren de grootst mogelijke prioriteit te geven. Op 11 september j . l . betoogde de vice premier M. Rakowski, belast met maatschappelijke zaken, dat de resultaten van de verbetering van de sociale en economische noden van de jeugd " i n de eerste plaats afhangen van de jeugd zelf, van haar actieve houding ten opzichte van het (maatschappelijk) leven, en afhangen van hoe snel zij de resignatieWel, Polen verstaan de kunstje door hun gastvrijheid aan zich te binden. De mensen met wie je intenser te maken krijgt zien kans, - en dit moet hen veel inspanning, fantasie en creativiteit kosten - de tekortkomingen die het huidige Polen de buitenlander presenteert te compenseren. Daarom is het toch aangenaam in Polen. Men kan het zich nauwelijks voorstellen dat dit land met deze mensen de catastrofe tegemoet zal gaan. Toch lijkt dit het meest waarschijnlijke lot. Niet omdat men dit wil; ook niet alleen - zoals wij te gemakkelijk denken omdat er ideeën en machten bestaan die het Poolse volk meesleuren. Maar - en dit is veel erger -, omdat de objectieve voorwaarden en omstandigheden zo extreem ongunstig zijn, ligt een catastrofe in het verschiet. "Ongunstig" is wellicht niet exact genoeg. De omstandigheden en voorwaarden zijn contradictoir, zijn strijdig - zijn niet samenbindend maar exploderend. Er zijn vele vicieuse cirkels, sommige heel fundamenteel. Zo staan er al heel wat economische hervormingen op papier. Maar voor de uitvoering daarvan heeft men de medewerking van de bevolking nodig. Maar de bevolking is, afgezien van andere zaken, slechts tot coöperatie bereid, als de hervormingen reeds vruchten beginnen af te werpen; een vicieuze cirkel. In 1980 werd al gezegd dat de Solidarnoscbeweging na 1956, 1968, 1970, 1976 de laatste gelegenheid zou zijn voor een pact tussen bevolking en bestuurders. Als dit zo is - en daar ziet het naar uit - is de laatste kans inmiddels verspeeld. Objectieve omstandigheden, die strijdig-

filosofie (berusting in de uitzichtloosheid o.k.) zal gaan verwerpen". De intellectuelen, kunstenaars en schrijvers, waaronder ook journalisten, hebben in meerderheid de zogenaamde "interne emigratie" verkozen, d.w.z. zij hebben zich van het regime afgekeerd. Arbeiders verrichten hun werk zonder enige motivatie en doen niet massaal mee aan stakingen en protesten, omdat zij daarvoor streng worden gestrafd en/of van het werk ontslagen. Derhalve kunnen de kwantitatief kleine protesten van 10 november j . l . geen graadmeter van de stemming onder arbeiders zijn. Immers, zo hebben recente opiniepeilingen, zelfs door een regeringsinstituut doorgevoerd, uitgewezen, dat 39% van de Polen voor de ontheffing van verbod van "Solidarnösc en van twee andere vakbonden is, dat 34% voor de nieuwe vakbonden is en dat 27% van de Polen zich niet wenst uit te spreken. Het maatschappelijk-politieke beeld wordt door Jaruzelski nog ongunstiger, als men er aan toevoegt dat voor de eerste keer sinds het verslaan van het anti-communistisch verzet in de Poolse Volksrepubliek in de jaren veertig een uitstekend georganiseerde ondergrondse (ca 20 duizend leden) met een centrale leiding en een rijkgeschakeerde illegale pers actief is. De Katholieke Kerk, die 90% van de Poolse bevolking vertegenwoordigt (de Paus Wojtyla niet inbegrepen), heeft weliswaar de contacten met het Jaruzelskiregime niet verbroken, maar haar Primaat Glemp verloochent het recht van de Polen op eigen nationale, culturele en politieke identiteit niet. Uiteraard kan Jaruzelski vooralsnog op zijn gezag bij het leger en de politie steunen en hopen dat gauw uit het restant van de partijgebouwen één daadkrachtiheden oproepen. Aan economische instituten en faculteiten wordt gewerkt aan nieuwe ideeën over decentralisatie, de introduktie van marktaspecten in het economische systeem. Zo is er inmiddels een systeem van prijzen - aanvaard door het Poolse parlement - dat bestaat uit drie categorieën: door de overheid vastgestelde prijzen, door de overheid gemanipuleerde prijzen, en vrije prijzen. De goede werking van dit systeem vraagt van de overheid zeker met betrekking tot de derde categorie - terughoudendheid. Het tegendeel is het geval. Ze heeft inmiddels al weer zestien prioriteiten vastgesteld waarvan de produktie en distributie - want centraal verordonneerd - door het nieuwe prijssysteem heen fietsen. Een onwillige overheid met bijbedoelingen? Deze verklaring is te simpel. Het is immers niet zo onredelijk wanneer een verantwoordelijke autoriteit in een situatie van extreme schaarste eerst prioriteiten vaststelt voor de verzorging van babies en kinderen, voor medicijnen, zieken e.d. Je kunt er over twisten of zestien wellicht toch niet veertien zou kunnen zijn. Maar de omstandigheden kunnen dwingen, n'importe welke autoriteit. Echter, hoe dan ook, eventueel onder dwang van omstandigheden, maar met de prioriteiten fietst de overheid door de economische hervormingen: een vicieuze cirkel. Nu zouden deze cirkels met hulp van het buitenland doorbroken kunnen worden. Maar met een buitenlandse schuld van $ 27 mrd. is het onmogelijk tijdelijk via importen van goederen en diensten de vicieuze cirkels te doorbreken. Een heel merkwaardige ervaring: twee weken in een academische omgeving

In de rubriek, Tribune' geven lezers hun opinie op uitnodiging van de THB-redaktie. Deze week: Prof. Dr. O. Kuschpèta. ge en levensvatbare communistische partij zal herrijzen. Hij kan, gezien de geopolitieke ligging van Polen ook " o p bajonetten" regeren. Maar, zo leert de geschiedenis, zijn voorgangers Ochab, Gomulka en Gierek, die niet alleen " o p bajonetten" steunden, maar daarenboven achter zich een machtig partij- en regeringsapparaat ("de nieuwe klasse") hadden en het volk betere sociaaleconomische en culturele perspectieven konden bieden, hebben voor de wil van de Poolse arbeiders moeten capituleren. Men kan natuurlijk stellen, dat zij in weerwil van beter ideologisch weten "subjectief en voluntaristisch" hebben gehandeld en derhalve moesten vallen. Maar als Poolse patriot, en dat zegt Jaruzelski bij elke gelegenheid te zijn, moet hij vroeger of later tot het inzicht komen, dat de tegenwoordige problemen van de Volksrepubliek Polen op den duur zonder de medewerking van de generaties die na 1945 volwassen geworden zijn (62% van de totale bevolking) en zonder toekomst te bieden aan hun kinderen (24% van de totale bevolking) onoplosbaar zijn. Op 13 december 1982, als Jaruzelski de inmiddels bijeengeroepen Poolse Opperste Sowjet (Sejm) zal toespreken, zullen wij ervaren wat zijn nieuwe voornemens zijn en hoe hij denkt zijn plechtige belofte in te lossen, dat zo lang hij en zijn aanhang "met zuivere handen" leven "Polen met verloren zal gaan".

verkerend nooit te horen: ik ben van mening dat het zus moet of hij beweert dat dat de oplossing is. Hier verdringen, de Wagners, de Heertjes, (en de Schoutens n.v.d.r.) Bomhofs zich om de bevolking te overtuigen van de maatschappelijke heilzaamheid van hun ideeën. Daar: we denken maar niet verder dan een week. Hooguit nog schema's, zelfs in kaart gebracht, waar het op uit kan draaien: de Tsjechoslowaakse weg, de Hongaarse ... een derde wereldoorlog.

STRIJD AAN DE TOP? En terwijl de ergernissen van de mensen en de contradicties zich opstapelen, krijgen degenen, die nog wat vertrouwen in de top van de partij hadden, dreunen te incasseren. Begin juni werd de eerste secretaris van de partij in de provincie Poznan Edward Skrzypczak ontslagen, weggepromoveerd (zeg maar verbannen) naar de Comecon in Moskou. Hij was ingenieur geweest bij de Cegielski fabrieken in Poznan (hier te vergelijken met VMF-Stork), democratisch gekozen als secretaris, had de steun van de arbeiders en was een soft-liner, kortom ook voor degenen die nog vertrouwen hadden in de overheid een "goeie". T.a.v. dit ontslag waren onder meer twee lezingen te beluisteren. De eerste luidde, dat hij doende was met de organisatoren van de herdenking van de 28 juni (opstand 1956) tot een-vergelijk te komen om de zaak ordelijk te laten verlopen en dat " m e n " dit onwenselijk vond. Een

vervolg op pagina 10 19 november 1982

(foto: Sjef Stoop)

vervolg van pagina 9

Polen zegsman, die teleurgesteld was, gaf een andere lezing. Het zou een onderdeel zijn van een soort verwijderingsproces aan de top waarbij hard-liners en soft-liners tegen elkaar werden uitgewisseld. Fischbach (soft) weg in Gdansk, een hard-liner weg in Katowice, Skrzypczak weg in Poznan opgevolgd door een generaal Lukasik een hard-liner. Deze opvatting kreeg later een bevestiging door het bericht in de Volkskrant dat in Warschau de hardliner Stanislaw Kociolek was vervangen door een meer liberaal figuur Wozniak. Overigens was ook Kociolek naar Moskou gestuurd maar als Pools ambassadeur en dat is een andere positie dan een functie bij de Comecon. Het is voor een buitenstaander, laat staan buitenlander, moeilijk te beoordelen of in deze uitwisseling een politieke lijn manifest wordt, b.v. om de partij acceptabeler voor de bevolking te maken, dan wel dat het hier gaat om een machtsstrijd tussen stromingen.

HET KLEINE VERZET ^ H ^ ^ ^ H Wat zich ook afspeelt in de top, het gebeurd los van de bevolking. Het volk is in verzet. Het hierna volgende gaat niet over het verzet dat tot de media hier doordringt maar over 'het kleine verzet'. Het vertoont weer overeenkomst met de bezettingstijd hier. Er zijn veel moppen zoals hier over b.v. Goering of Mussert indertijd. Daar over Breznjew; harde moppen, die b.v. de spot drijven met diens hoge ouderdom en uit menselijke overwegingen geen compassie met hem hebben. Zo van "weet je waarom de verhouding tussen de U.S.A. en de S.U. zo slecht is? Neen? Omdat de U.S. weigeren onderdelen voor Breznjew te leveren". Ha, ha.i Soms zie je het verzet plotseling aan de oppervlakte komen. Er zijn kennelijk examens geweest aan de universiteit van Poznam, waarschijnlijk schriftelijk, gezien het grote aantal studenten. Er stromen enige honderden mensen het universiteitsgebouw uit, studentne, ouders, verloofden, het Adam Mikiewicxplein op. Ze lopen bijna allemaal direct door naar het nieuwe monument, het dubbele kruis, en leggen daar hun bloemen neer. De bewakers zijn overruled en kunnen het niet bolwerken. Kort daarop is het plein weer verlaten, een bloemenberg is aan de voet achtergebleven. De "Gazeta Poznanska" heeft een vignet: een man met een grote vlag en zo te zien een ploeg, een idee van Russische herkomst. Drukkers hebben hem op 15 februari j . l . een penis gegeven. Hilariteit in Poznan: de drukkers naar verluidt gearresteerd. Een eigen ervaring: milicia's in een busje vragen 's avonds laat in een Bijlmermeerachtige wijk de weg naar blok 26. Het blok ligt rechts, ze worden links de wijk ingestuurd. Op een veriaten plek in een nationaal park bij Poznan met grote letters in een omgevallen boom vers gekerfd: "wrona skona". Letterlijk betekent het "dood aan de kraal". Maar w.r.o.n. als afkorting betekent: militaire raad van nationale redding (woiskowa rade ocalenia mavodowego). In het tunnelsysteem nabij het station van Poznan zie je 's ochtends nog natte verfplekken, geschilderd over de slogans die 's nachts werden gekalkt.

Tilburgs Hogeschoolblad

Dergelijke plekken kom je op veel plaatsen in de stad tegen. Een methode om verzetstekens onzichtbaar te maken. In kamers in academische instellingen kom je nog stickers van Solidarnosc tegen. Het is wettelijk niet verboden, luidt het argument. Bij mensen thuis worden, begeleid met piano of gitaar, nationale liederen gezongen of liedjes die de spot drijven met Lenin of met de partij. Zoals hier in de oorlog.

HET POOLSE SOCIALISME H ^ ^ Zijn de mensen in Polen dan antisocialistisch? Zij beweren van niet. Zij zeggen ook niet terug te willen naar het kapitalisme. Als je poogt wat dieper op de ideeën van Marx en Lenin in te gaan, gaan zij daar niet tegenin, maar maken een afvverend gebaar, alsof ze het moe zijn hierover te discussiëren. Marx? Nergens te vinden. Marxistische boeken? In boekenwinkels (zelfs in academische): in een kleine kast achteraf. In de tijdschriftenbibliotheek van de Economische Academie in Poznan: geen enkel tijdschrift met een marxistische inhoud. Wel de "American Economie Review". Marx is in Polen zo dood als een pier. In academische kringen is de stroom van Marxistische literatuur, die in de zeventiger jaren in het westen is losgebarsten, volkomen onbekend. Men weet niets over auteurs, tijdschriften, uitgevers, organisaties op dit gebied in het westen. Wat in de bovengenoemde tijdschriftenbibliotheek als marxistisch werd aangewezen waren een tweetal publicaties van de partij. Marx is niet de analyticus van sociale systemen m.n. van het kapitalisme, niet een soort Darwin van de sociale wetenschappen, die je kunt bestuderen, bekritiseren, uitwerken, verbeteren, er op verder bouwen of weerleggen zoals het geval is met Darwin, Copernicus, Einstein e.d. De partij-ideologen hebben kennelijk hun eigen Marx geschapen. En met het verwerpen van de partij heeft de bevolking ook een afkeer gekregen van de "partijMarx". Door deze afkeer komen de mensen er ook niet meer toe de originele Marx te bestuderen. En hierdoor zijn zij weerloos geworden tegenover de officiële interpretatoren, die kennis van Marx als een stuk basis voor hun macht gebruiken. Indien een socialisme gedragen moet worden door de grote meerderheid van de bevolking is Marx in ieder geval geen legitimatie van het Poolse socialisme meer. Soms wordt een vraag in de richting van deze legitimatie afgedaan met: Marx was de analyticus van het kapitalisme; met zijn werk kunnen we niet uit de voeten want wij hebben een socialistisch maatschappij, waarbij dan het simpele criterium van genationaliseerde produktiemiddelen op de proppen komt. Met andere woorden: erkennen dat de Poolse maatschappij socialistisch is, maar daar hebben we Marx, waarmee de partij ons om de oren slaat, niet bij nodig. Op de vraag wat dón de identiteit van het Poolse socialisme is wordt men weer lacherig, cynisch en spottend en komen de onevenwichtigheden van alle dag en moppen weer op tafel. Inderdaad geen Marx, wel traditionalisme, nationalisme en religie en toch socialistisch??

HET ESTABLISHMENT ^ ^ H I ^ Met de slogan: wij zijn socialistisch want we kennen geen privaateigendom van

produktiemiddelen meer, schijnt alles afgedaan. De dragers van dit socialisme vertonen dezelfde verschijnselen als de establishment hier. Ook zij voelen zich slechts gekleed als ze een stropdas aan hebben. En als zoonstudent afgestudeerd is of misschien een belangrijk examen achter de rug heeft gaat hij met ouders, schoonouders en familie dineren in een Orbis hotel ... in smoking. Fatsoensnormen en omgangsvormen zijn even strikt, misschien strikter dan bij ons westerse establishment. De ideologie rond de vrouw is in deze een aanwijzing. In de man-vrouw verhouding is ons westerse establishment wellicht wat voor op het Poolse. De vrouw, zo blijkt uit discussies, wordt nog op het bekende voetstuk geplaatst, ondanks een schijnbaar grotere gelijkheid, door haar deelname aan het arbeidsproces, dan bij ons. Het is een geveinsde gelijkheid. Uitingen van hiërarchische verhoudingen zijn ook kenmerkend voor een establishment. Deze verhoudingen worden o.a. manifest in de onderdanige wijze waarop individuele studenten individuele hoogleraren en wetenschappers benaderen. De behoefte om niet enkel functioneel maar ook in het dagelijks leven met titels te pronken. In de senaatszaal van de Economische Academie van Krakow ziet men de verhevenheid (boven de plebs?) van de rectores magnifici aan de kleding waarmee zij geportretteerd zijn. Hun portretten hangen daar in tijdsvolgorde vanaf de jaren twintig. Vóór de oorlog zijn ze gekleed in een "billentikker". Na de ooHog in een gewoon kostuum met een rode stropdas en sinds 1952 in een Richelieukostuum met hermelijnen cappa, rode mantel en bonnet. Bij de opening van het academisch jaar van deze academie in 1980 werden vijf keurig geknipte en gepoetste jongens en vijf even keurig verzorgde meisjes naar het podium begeleid. Daar moesten zij iets nazeggen (het leek een soort eed) en vervolgens werden ze door de rood gehandschoende rector met een staf in de nek getikt. Navraag leerde, dat deze eerste-jaars studenten de beste resultaten hadden behaald bij het toelatingsexamen en als representanten van hun jaargenoten in de "academische stand" waren opgenomen, wat dit ook moge zijn. Een establishmentpraktijk, dit soort rituelen die een afstand met het gewone plebs moeten symboliseren. Overigens niet zo verwonderlijk. Het is enkel een uitdrukking van de aanwezigheid van net zo'n establishment in het socialistische Polen als bij ons. Als ze de ideologie niet zouden aanraken, zouden ze het best met elkaar kunnen vinden, het Poolse "proletarische" en het westerse "kapitalistische" establisment. Een gemeenschappelijke basis vormen in ieder geval traditie, nationalisme en religie. Daar verandert de nationalisatie van produktiemiddelen kennelijk niets aan.

OP WEG NAAR DE CATASTROFE H H Een maatschappij die internationaal bankroet is. Een maatschappij waar volk en bestuurders in twee gescheiden werelden leven. Het volk in de zware zorg voor het leven van alle dag, de bestuurders in een ongedefinieerd socialisme, dat kennelijk niet door de ideeën van Marx gelegitimeerd wordt, maar wel döor de interpretatoren in Moskou. Een bevolking die zich van haar bestuurders heeft afgekeerd en in verzet is: een verzet dat zich niet continu spectaculair uit, maar waarschijnlijk wel zeer breed is.

Een Poolse mijnarbeider in steen Om uit de bankroetpositie te geraken zou en een samenwerking tussen bestuurders en bevolking moeten ontstaan. Dit wordt echter door wantrouwen verhinderd (en terecht gezien in het verleden), maar - en dit is erger - ook door objectieve strijdigheden door vicieuze cirkels waar men niet uikomt. En ondertussen stapelen de ergernissen zich op. Door hun eigen hachelijke situatie hebben ze ook nog eens de verhoudingen in het wereldgebeuren uit het oog verloren. El Salvador? Ja dat is erg, zo antwoordt men obligaat. Maar je moet dat genuanceerd bekijken, ook vanuit het standpunt van de V.S. En Reagan is de grote bink. Als je dan tegenwerpt, dat je dan hun positie ook genuanceerd zou moeten bekijken en rekening houden met de positie van de Sovjet Unie, dan wordt de discussie uiterst verhit. In deze verhitting hoort men soms vermetele geluiden over revolutie en opstand. Brengt men daar hun netelige geo-politieke situatie tegen in dan wordt deze gebagatelliseerd. De Sovjet Unie riskeert geen tweede Afghanistan, wordt gezegd. Als je er dan op wijst dat Afghanistan open grenzen heeft, maar Polen volkomen te isoleren is, als de Baltische kust wordt afgesloten en dat men rustig kan toezien hoe de Polen elkaar in een tot chaos venworden maatschappij te lijf gaan, is het (nationalistische) antwoord, dat Polen dit niet doen. Toch zie je op het erekerkhof van Poznan opstandeling en milica-agent van de opstand in 1956 broederlijk naast elkaar liggen. Na de dood zijn allen gelijk (religie). In discussies wordt nu toegegeven, dat men de coup van de 13e december nooit verwacht had. Ook dat zouden Polen niet doen. Maar men schijnt uit deze ervaring geen conclusies te trekken en zich voor een stuk werkelijkheid af te sluiten. En tegen deze achtergrond moet men stellen dat er waarschijnlijk geen opvattingen leven die te verwerken zijn tot een strategie om er weer bovenop te komen. De enige omvattende strategie, die in de laatste jaren was geformuleerd, was het programma dat op het congres van Solidarnosc in Gdansk in het najaar 1981 was gepresenteerd. Nu de ontwerpers en de potentiële uitvoerders van dit programma en de beweging als zodanig buiten spel zijn gezet is, zo hoort men, de laatste kans verspeeld. In dat geval zou Polen als een blinde de toekomst tegemoet gaan en zou een catastrofe slechts een kwestie van tijd zijn: Althans voor zover men op impressies af mag gaan, want meer pretenties heeft het vorenstaande niet. W i m Boerboom

19 november 1982

Poolse jongeren: studeren of werken. Na de middelbare school staan de Poolse jongeren voor de keus te werken of te studeren. De mees ten zullen voor de universiteit kiezen. Het studentenleven betekent, ook in de Oost-Europese landen, dat je een aantal jaren kunt leven in een vrijere omgeving, los van verantwoordelijkheid en strakke regelmaat die een baan met zich meebrengt. Dit staat te lezen in het novembernummer van "Newsweek". Het leven als student in Polen staat nu echter onder grote druk. De slechte ekonomische positie van het land tast het perspektief van de studenten aan om als afgestudeerde een baan te krijgen. Maar vooral de politieke aktiviteiten van de oppositionele studentenbeweging worden, na de afkondiging van de staat van beleg, in een keurslijf gedrongen. Na een jaar van beleg worden de Poolse universiteiten en hogere beroepsinstellingen gekonfronteerd met een terugval van bijna 9.000 inschrijvingen, een afname van 10% in vergelijking met vorig jaar. Van officiële zijde ontkent men het bestaan van een krisis in het hoger onderwijs.

Men wijst op de terugloop van het geboorteoverschot. De oorzaken liggen volgens de studenten echter dieper, aldus "Newsweek". De ouders van Danuta Karpinska hadden verwacht dat hun dochter naar de vooraanstaande universiteit in Warschau zou gaan. Ze deed evenwel geen toelatingsexamen, maar wilde stewardess worden: "Ik heb 'n baan nodig, geen stuk papier." Of zoals een andere student zegt: "Waaarom zou ik als architekt gaan studeren als er geen huizen meer worden gebouwd?" Nu werkt hij als drukker. In slappe tijden verdient hij wat bij door bessen te plukken op 't land en te verkopen op de markt De toekomst is onzeker Je kunt beter mecaniciën zijn dan 'n werkloze met 'n diploma in de hand. Alleen al Warschau heeft honderden werkloze ingenieurs. Daar komt nog bij dat een afgestudeerde vaak minder verdient dan 'n vakarbeider. Een dokter bijvoorbeeld krijgt 100$, terwijl het loon van de gemiddelde arbeider zo'n 150$ per maand bedraagt.

Hoewel studenten recht hebben op gratis onderwijs, zagen ze het af gelopen jaar de kosten van inwoning, diktaten en schrijf gerei stijgen. Papier is nauwelijks te krijgen. Door plaatsgebrek in de, door de staat gesubsidieerde studentenflats, er leven gemiddeld 4 studenten op één kamer - moesten de nieuwe studenten noodgedwongen zelf voor onderdak zorgen. Studiebeurzen zijn zeldzaam. Studieboeken zijn schaars en erg duur. Een student aan de T.H. van Krakow: "Voor 'n boek moetje smeken, of je moet 't lenen of stelen." De universiteiten zijn niet langer een verzamelplaats voor studenten om hun verzet tegen het regeringsbeleid te organiseren. Zogenaamde 'tijdelijke speciale maatregelen', eerder in dit jaar ingesteld, bepaalden wie wel en wie niet de kolleges en seminars mochten volgen. Degenen, die demonstreerden en openlijk hun sympathie aan Solidariteit betuigden werden van de universiteit gestuurd. Afgelopen maand bijvoorbeeld zijn twintig studenten van de Polytechnische Universiteit van Poznan geroyeerd, omdat zij betrokken waren bij de recente golf van onrustin het land. De rectoren van zeven van de negen belangrijkste universiteiten

werden tot de orde geroepen, omdat zij Solidariteit zouden ondersteunen of achter de eis van studenten voor zelfbestuur stonden. Studeren wordt er voor de Poolse jongeren niet makkelijker op. Het verhaal gaat dat 'n vader z'n dochter, die Romaanse talen wilde gaan studeren, pas wilde onderhouden op voorwaarde dat zij tevens voor naaister moest gaan leren. Waldemar Witkowski, student aan de Polytechnische Universiteit in Warschau neemt 'n kursus als t.v.-reparateur "om, zo zegt hij, er zeker van te zijn dat ik, als ik klaar ben met studeren, 'n echt vak kan uitoefenen - als er dan tenminste nog t. v. 's zijn." Daartegenover staat dat sommigen vasthouden aan de weinige privileges die studeren biedt. Zoals Joanna Kochanska, studente sociaal werk op de Jagellonia Universiteit van Krakow, die van plan is daarna psychologie te studeren. De kans op een baan in dat soort studies is erg klein. "Maar, vertelt ze, dan heb ik tenminste de bevrediging dat ik iets gedaan heb wat me interesseert." En dat is een luxe die steeds minder Polen zich kunnen permitteren. Totdaar Newsweek. P.P.

Het CNV ziet br • I f l f in de Hogeschool Het CNV wil graag vaste voet op de Tilburgse Hogeschool. Afgelopen week kwam een zeven man sterke delegatie van de christelijke werknemersbond praten met het College van Bestuur van de KHT. Een wederzijdse presentatie. Er heerste een welwillende stemming, al drong de bond tenslotte zeer vasthoudend aan op de mogelijkheid zichzelf voor te stellen op de jaarlijkse voorlichtingsdag voor het nieuwe hogeschoolpersoneel. "Uiteraard zullen wij uw organisatie hier niets in de weg leggen", aldus CVBvoorzitter Van Straaten. "U mag beschikken over dezelfde faciliteiten als ieder ander". Er was de CFO, voluit de algemeen christelijke federatie van bonden van personeel werkzaam bij de overheid en in de sectoren gezondheidszorg en maatschappelijk welzijn, blijkbaar veel aan gelegen om een goede indruk in Tilburg achter te laten. Het CFO is de ambtenaren-sectie van het Christelijk Nationaal Vakverbond. Het is de confessionele tegenhanger en concurrent van de ambtenarenbond van het FNV, de ABVA/KABO. De heren Cremers, Cammaert, Spronk, Kool, Boersma, Ottermans en Poot van het CFO bezongen in alle toonaarden het bizondere karakter van hun bond. De drie handelsmerken van het CFO: dienstbaarheid, medeverantwoordelijkheid en een schier onuitputtelijke bereidheid om bij arbeidsconflikten naar redelijk alternatieve oplossingen te vorsen. Het CNV is een algemeen christelijke vakbond, die het protestantse image een beetje kwijt wil sinds het katholieke NKV een fusie aanging met het FNV. Een derde van het aantal CNV-leden komt nu al uit de katholieke hoek. Oorspronkelijk katholieke bonden als het KOV, het AR KA, het politiepersoneel en de militairen weigerden indertijd om met het NKV de overstap naar het FNV te maken en zochten aansluiting bij het CNV. Met als gevolg dat deze bond opeens veel meer ambtenaren en trendvolgers binnen zijn gelederen telde dan voorheen.

De CFO mag op dit ogenblik slechts "heel weinig" personeelsleden van de hogeschool tot zijn clientele rekenen. Daar moet, volgens het bestuur, gauw iets aan veranderen. Men wil alle ter beschikking staande kanalen benutten om in Tilburg vaste voet aan de grond te krijgen. Het uiteindelijke doel is een vertegenwoordiging in het personeelsoverleg van de KHT. Uit de discussie tussen het College van Bestuur en de afgevaardigden van de christelijke bond viel al een beetje op te maken waar het CFO bij een eventuele intrede op de hogeschool de aksenten zal gaan leggen. De confessionele identiteit van de KHT bleek een dankbaar gespreksonderwerp. Zo wilde de vakbondsdelegatie graag weten wat er nou zo katholiek is aan de nieuwe studierichtingen die het KHT in petto heeft. "Dat" zo antwoordde de heer Rijk namens het College "is een oud discussiepunt. Waar ligt precies het katholieke in ons studiepakket? Eigenlijk is dat nooit goed ingevuld. Al is er bij herhaling benadrukt dat de hogeschool veel aandacht moet schenken aan de levensbeschouwelijke en maatschappelijke dimensies van haar aanbod. Dat druist in elk geval in tegen een strikt positivistische wetenschap sop va tting ". De CFO legde uit dat men die christelijke

dimensie vooral gestalte wilde geven door een "optimalisering van de werkomstandigheden". De werknemer, aldus de CFO, moet goed zijn toegerust voor zijn taak. Vorming en cursussen kunnen daarbij een aardig handje helpen. "Onze bond kijkt niet alleen naar de 1,65% salariskorting en zegt dan botweg, wij willen niet betalen. Het gaat ons om een lange termijnvisie. Wij zijn bijvoorbeeld altijd zeer actief geweest bij de bevordering van educatief verlof. Zowel naar de materiële als naar de menselijke kant werken wij voortdurend aan het scheppen van een zo optimaal mogelijk gespreksforum". Het wantrouwen tussen werkgever en werknemers moet worden opgeruimd, aldus de CFO, de werkgever kan daartoe bijdragen door zich openlijk uit te spreken voor samenwerking met de vakorganisaties. Overigens bleek de CFO huiverig voor al te ver gaande democratisering van het werkoverleg: " W i j hebben slechte ervaringen met beleidsvorming op de werkvloer zelf, dat ontkracht vaak het centrale overleg. Op die manier ontstaan er bij verschillende vakgroepen en afdelingen soms verschillende rechtsposities, totdat het voor de bestuurderen een onontwarbare jungle is geworden". De tijd voor deelname aan overlegorganen is niet rooskleurig, zo constateerden zowel het College van Bestuur als de vertegenwoordigers van de vakbond. Wat doet, wilden de laatsten weten, het Tilburgse College om het hogeschoolpersoneel tot een grotere deelname aan allerlei democratische processen te activeren? Neemt men zelf initiatieven om de mensen te motiveren? Nou nee, antwoordde het College, initiatieven nemen we niet

direct, dat lijkt ons wat paternalistisch, we proberen alleen om zo gunstig mogelijke voorwaarden te scheppen. Het College toonde ook terughoudendheid bij het verlenen van propagandaruimte aan de CFO. De vakbond vroeg of het mogelijk is om zich tijdens de jaarlijkse voorlichtingsdag middels een stand of een spreker aan den volke te presenteren. " D a t zullen we nog eens bekijken" aldus van Straaten namens het College van Bestuur, "ik denk dat het voldoende is dat nieuwe personeelsleden van de hogeschool door ons op de mogelijkheid worden gewezen om zich te organiseren. Maar u kunt er altijd een foldertje neerleggen, natuurlijk". Hans Geleijnse, voorzitter van de ABV A / K A B O (de ambtenarenbond van het FNV) op de Tilburgse Hogeschool, staat positief tegenover de aspiraties van het CNV. Volgens hem is het alleen maar gunstig dat personeelsleden zich organiseren, pluriformiteit is daarbij een goede zaak. Geleijnse stelt vast dat de CFO tot op heden niks van zich heeft laten horen op de hogeschool. De A B V A / K A B O is hier als enige vakorganisatie vertegenwoordigd, zij bezet op dit ogenblik zeven vanxje dertien zetels die er in de Commissie Personeels Overleg beschikbaar zijn. De overige zes zetels gaan naar de groep van Ongeorganiseerden. "Als het bezoek van de CNV-delegatie ook betekent dat zij actief willen optreden tegen de huidige regeringsplannen, dan is dat zeer positief", aldus Gelijnse. "Overigens steunen wij het CFO bij het verzoek om faciliteiten, want als zij ze krijgen, krijgen wij ze misschien ook. Daar zitten we nu al meer dan tien jaar om te zeuren". j „

CFO - algemeen sekretaris mr. P.A.G. Cammaert (2e van rechts) en de CFO - delegatie overlegt met CvB-ieden Van Straaten en Rijk

50.000 studieboeken

op nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool.

Dat w a s de ongelofelijke augustus-voorraad van onze

'N PAAR SÏEUINGEN

VANDEH/mr

GEPROMOmRDE DRUKKER

studentenboekhandel. Gelukkig is er het nodige van af gegaan in de afgelopen weken. Maar we blijven natuurlijk proberen al uw studieboeken het hele jaar door in voorraad te houden. (En niet alleen de titels voor het propedeusel) En erg dichtbij: onder de 5e studentenflat.

Krips Repro - drukker van de meeste proefschriften in Nederland - stelde een aardig stellingenboekje samen. U ontvangt het als u uw dissertatie in produktie geeft bij Krips Repro. Bel voor informatie Grety Schoelink.

^,r•*.w'.«=^•^.,.»^-^w-J«w«-*^ *

tweedehands-boeken Gianotten start nü met de in- en verkoop van 2e hands-studleboeken. Laat de studieboeken die u niet meer nodig heeft door ons beoordelen. Meestal geven wij u eenderde van de nieuwwaarde terug. N.B. "Start n u " betekent uiteraard dat we nu bezig zijn een voorraad op te bouwen I

boekhandel gianotten b.v. studentenboekhandel

krips rSprO

Kaapweg 6, 7944 HV Meppel

m n n n A l Postbus 106, 7940 AC Meppel

n i c P P c l telefoon05220-53731

Prof. Verbernelaan 20. (Onder de 5e studentenflat).

vervolg van pagina 3

Inauguraties Letteren formatica", een ander onderzoeksthema stelt hij de naam "Taal en Minderheden" voor, zoals het onderzoeksplan in de wandelgangen reeds wordt genoemd.

ALLOCHTONEN

^ ^ H H ^ ^ ^ H

Het onderzoek waarmee professor Extra zich met zijn medewerkers bezighoudt betreft met name de allochtone (dit zijn de niet-Nederlandse) minderheden In Nederland. Deze allochtone minderheidsgroepen ondervinden in onze samenleving grote problemen. Taal staat hierbij centraal. Er zijn in Nederland zo'n 280.000 allochtonen, die direct verwijzen naar het Nederlands koloniaal verleden, te weten Molukkers, Surinamers en A n tillianen. Een tweede groep bestaat eveneens uit ongeveer 280.000 mensen. Zij zijn afkomstig uit de landen rond de Middellandse Zee. Meer dan een half miljoen mensen kampen in Nederland met taal, hetzij met het Nederlands (als tweede taal), hetzij met hun moedertaal, dan wel met allebei. Het is verrassend dat er tot nu toe zo weinig aandacht aan de problemen van anderstaligen is besteed. De meeste onderzoeken houden zich slechts bezig met de problemen van de autochtone anderstaligen. Dit zijn de mensen die bijvoorbeeld een dialect als moedertaal hebben en voor wie het Algemeen Beschaafd Nederlands een tweede taal is Tilburgs H o g e s c h o o l b l a d

die ze moeten verwerven. Extra beperkt zijn onderzoek duidelijk tot de taalproblemen van de allochtone anderstaligen. Hun problemen werden binnen de Nederlandse samenleving tot voor kort nauwelijks onderkend. Pas de laatste jaren is het besef aan het doordringen dat we hier niet met toevallige passanten te maken hebben maar met immigranten. Nederland ontwikkelt zich in de richting van een multi-culturele samenleving en onderzoek in het licht hiervan heeft hoge prioriteit. In het vervolg van zijn oratie gaf Extra een overzicht van de onderzoeken die hij met zijn medewerkers en medewerksters uitvoert. Zowel het Nederlands van de Nederlanders en de etnische minderheidsgroepen, als de minderheidstalen van de laatste zijn objekt van onderzoek. Professor Extra benadrukte aan het einde van zijn rede de noodzaak dat leden van minderheidsgroepen niet alleen als informant maar ook als onderzoeker fungeren. " O m dit laatste te bevorderen, dient binnen de Tilburgse Studierichting Taaien Literatuurwetenschap naar wegen gezocht te worden om de inschrijving van potentiële studenten uit minderheidsgroepen te stimuleren". Met de opening van de vierde zitting kwam het einde van een vermoeiende dag in zicht. Het woord was aan Prof. dr. H. van Riemsdijk, hoogleraar in de Taal en Literatuurwetenschap, in het bijzonder in de vergelijking van grammaticamodellen. Gelardeerd met Duitse, Engelse en Franse citaten verhaalde Henk van Riemsdijk van de studie van de eigenschappen van het aangeboren taalvermogen. De spil

van zijn betoog was een pleidooi voor constructief pluralisme, dit in tegenstelling tot het antithetisch pluralisme, beide een realiteit in de moderne taalwetenschap. Deze termen verdienen enige toelichting. Het antithetisch pluralisme manifesteert zich onder meer in de weigerachtigheid van onderzoekers om te verwijzen naar relevant werk buiten het eigen grammaticamodel. Van Riemsdijk spreekt in dit verband van een wetenschappelijk isolement dat zich uit in het organiseren van op één model gerichte conferenties, het oprichten van zogenaamde monomodulaire vaktijdschriften en vooral in de stijl van formuleren. Cynisch merkt hij op dat het voor de vertegenwoordigers van een bepaald model vaak belangrijker is hoe ze een stelling formuleren dan wat de inhoud van die stelling wil beweren. Hij doelt op het gebruik van bijvoorbeeld voornaamwoorden 'wij' en 'onze' versus 'jullie'.

TOCH C H O M S K Y ^ ^ H M ^ ^ H Constructief pluralisme laat zich kenmerken door constructief gebruik van (vermeende) tegenstellingen tussen verschillende grammaticamodellen. Vaak is er sprake van een schijntegenstelling. Verschillende vragen die op schijnbaar totaal verschillende manieren worden opgelost blijken alle bij hetzelfde punt uit te komen. Aan de hand van een ingewikkeld voorbeeld, waarbij Van Riemsdijk gebruik maakte van het bekende visuele middel voor leraren: de overheadprojektor, trachtte hij een en ander te verduidelijken. Of hem dat ook gelukt is,

valt waarschijnlijk alleen door insiders binnen dit specialistische gebied te beoordelen. Vlak voordat hij aan de traditionele afsluiting van zijn rede begint, doorbreekt professor van Riemsdijk zijn pleidooi voor het constructief pluralisme en vraagt zijn gehoor te luisteren naar de argumenten die hij heeft om toch aan de generatieve grammatica een bijzondere positie toe te kennen. Er wordt gelachen. Zijn eerste argument is dat Noam Chomsky, de grondlegger van de transformationeel generatieve grammatica, onderzoek naar de verinnerlijkte grammatica heeft heringevoerd. Het zou zijn verdienste zijn dat daarover momenteel een algehele consensus bestaat in de moderne taalwetenschap. Voorts beweert Van Riemsdijk dat alle bestaande modellen op de en of andere manier een relatie hebben met de generatieve grammatica. Als derde argument brengt hij naar voren dat de generatieve grammatica de grootste aanhang heeft onder de wetenschappers. Tenslotte merkt hij op dat de generatieve grammatica rijker en vele malen verder is uitgewerkt dan alle alternatieve modellen. Eerlijkheidshalve voegt hij toe: "Vandaar het wat asymmetrische karakter van mijn pleidooi voor constructief pluralisme ". Tot slot van deze hoogstwetenschappelijke dag volgt de receptie waarbij, zoals een van de hoogleraren in kwestie fijntjes opmerkt, de soepjurken nog even aan moeten blijven. De plechtigheid die toch het midden houdt tussen een kerkdienst en een rechtzitting, is definitief ten einde, het eerste onderdeel van het lustrumprogramma zit er op, en grote (drinken) kan beginnen. y ^ j j ^ g Okkerse 19 n o v e m b e r 1982

MEDEDELINGEN

COMMUNIQUE COLLEGE V A N BESTUUR V A N 16 NOVEMBER 1982 1 Het College van Bestuur zal conform toegezegging aan de Hogeschoolraad een regeling treffen ten behoeve van studenten die in de knel komen naar aanleiding van de (recente) bevriezing van de rijksstudietoelagen Studenten die door deze maatregel ernstig getroffen worden zullen een (incidentele) financiële ondersteuning kunnen krijgen ten laste van de liquiditeitspositie van deKHT Voor een structurele oplossing van dit vraagstuk zal het College van Bestuur externe bronnen proberen aan te boren, een beroep op het Steunfonds voor het Hoger Onderwijs, het "Fonds Eigen Huis" (circa / 100 000,—) en het "Fonds Herbouw Eigen Huis' ( c i r c a / 175 000,—) 2 Het College van Bestuur heeft het "Inlegraalplan Beeldende Kunstopdrachten" aanvaard Dit plan - van de hand van de kunstenaar Bas Maters en tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Kommissie Beeldende Kunst (KBK) van de KHT zal richtinggevend zijn en als referentiepunt dienen bij de uitvoering van terreinvoorzieningen en kunstopdrachten aan de Hogeschool Het College heeft de KBK een concreet advies gevraagd ten behoeve van een kunstobject nabij het nieuwe bedrijfsrestaurant 3 Het College van Bestuur heeft alle hoofden van dienst en faculteitssecretarissen laten weten dat aan de aangekondigde protestmanifestatie, georganiseerd door ABVA/KABO, voor 17 november deelgenomen moet kunnen worden door eenieder die dat wenst Op verzoek van ABVA/KABO heeft het College zijn beleid ten aanzien van eventueel langduriger werkonderbrekingen als volgt verduidelijkt "Alhoewel het stakingsrecht met formeel is geregeld, stelt het College van Bestuur zich op het standpunt, dat personeelsleden, die althans na een mededehng aan hun chef en DPZ - wegens een eventuele staking hun werk ver zuimen, geen verdere reactie zullen ondervinden dan het inhouden van hun salaris " MA/mw 16 november 1982

VERSLAG V A N DE CURATORENVERGADERING V A N 22 OKTOBER 1982 1 Het jaarverslag 1981 / 1982 zal, tesamen met een kleine geschiedschrijving, m een handzaam boekje worden verspreid 2 Curatoren verlenen prof dr G Bouwman en prof dr Mag A Smits op hun verzoek eervol ontslag uit hun ambt van hoogleraar aan de Theologische Faculteit In verband met de opvolging van de beide hoogleraren, verklaren curatoren zich akkoord met de door de faculteitsraad ingestelde benoemingsadviescommissies 3 Gelezen het rapport van de benoemingsadviescommissie betreffende de vervulling van de vacatures van wetenschappelijk medewerker in de vakgroep Bijbelwetenschappen, sectie Oude Testament en gezien de benoemingsvoordracht van het faculteitsbestuur, besluiten curatoren in deze vacature te benoemen dr J C M Holman 4 Curatoren verklaren zich akkoord met het voorstel van de faculteitsraad om de samenstelhng van deze raad als volgt in de Structuurregeling nader te regelen"De faculteitsraad bestaat uit 9 leden De decaan genoemd in artikel 11, tweede lid, is als zodanig lid van de raad Van de overige acht zetels, zijn er vier bestemd voor het wetenschappelijk personeel en vier zetels voor de stu denten De leden van de faculteitsraad die behoren tot het personeel hebben zitting voor een termijn van twee jaren, de studentleden voor een termijn van een jaar De zittingstermijn vangt aan op 1 januari" Curatoren stemmen ook in met onderstaand artikel, dat deel zal uitmaken van een nader vast te stellen faculteitsreglement "De faculteitsraad streeft bij het nemen van besluiten naar eenstemmigheid HIJ bespreekt bij de aanvang van zijn zittingsperiode hoe hij hieraan vorm geeft, mede m het licht van de ervaringen van de voorafgaande faculteitsraden BIJ stemming zoals bedoeld in artikel 10 lid 3 van de Structuurregeling, brengt de decaan de eerste stem uit" Tilburg, 27 oktober 1982

EXCURSIE EUROPESE INSTELLINGEN Net als m de afgelopen jaren organi seert de Vakgroep Staats en Admi nistratief recht in 1983 een excursie naar de instellingen van de Europese Gemeenschappen De reis zal plaats vinden van 7 tot en met 11 februari 1983 De excursie is in hoofdzaak be doeld voor de studenten die in het eerste semester van het cursusjaar 1982 1983 het vak Staatsrecht I lo pen Het programma sluit daarom zo veel mogelijk aan op de stof die in de ze cursus staatsrecht aan de orde komt / I S gekomen Inschrijving staat echter ook open voor die studenten die met goed gevolg het tentamen Staatsrecht I eerder hebben afge legd, of die zijn geslaagd voor hun D I examen staatsrecht

Tilburgs Hogeschoolblad

Om het maximale rendement uit deze excursie , die nadrukkelijk het karakter van een studiereis heeft, te kun nen halen, wordt van studenten die mee gaan verwacht dat ze bereid zijn ook enige energie in de voorbereiding van de reis te steken Overigens leert de ervaring van de afgelopen jaren ons, dat een serieuze studiereis best heel gezellig kan zijn Het programma ziet er voorlopig als volgt uit Maandag (7 2 1982) 9 00 uur vertrek per bus naar Brus sel 12 00 uur lunch in het Berlaymontgebouw, aangeboden door de Europese Commissie 14 00 uur lezing door de heer W Stabenow, directeur bij het Europees Sociaal Fonds, daarna discussie 15 00 uur lezing door de heer A Pappalardo, directeur bij het Directoraat-Generaal Mededinging van de Commissie der E G 17 00 uur vertrek per bus naar Hotel du Rhin, alwaar avondeten

Dinsdag (8 2 1983) 8 30 uur Ontbijt in Hotel du Rhin, daarna vertrek per bus naar het gebouw van het Economische en Soci aal Comité van de E G Inleidingen door de heren T Barry Braunthal en Merchant d'Ansembourg, met gelegenheid tot discus sie Aansluitend, lunch en vertrek per bus naar Hotel Zum Ochsen te Kehl, al waar avondeten Woensdag (9 2 1983) 8 30 uur Ontbijt in Hotel Zum Och sen, daarna vertrek per bus naar het gebouw van het Europese Parlement te Straatsburg 10 00 uur bijwonen van een plenaire vergadering van het Europese Parie ment 11 00 uur Gesprekken met de heren Balfe (Labour Party), Van Miert (Vlaamse Socialistische Partij) en Mevr Van den Heuvel (Partij van de Arbeid), met gelegenheid tot discussie Aansluitend lunch s middags vrij 's avonds avondeten in Hotel Zum Ochsen te Kehl Donderdag (10 2 1983) 8 30 uur Ontbijt in Hotel Zum Och sen, daarna vertrek per bus naar Luxemburg, alwaar zal worden ge luncht 's middags bijwonen van een zitting van (een kamer van) het Europese Hof van Justitie, rondleiding door het gebouw, inleiding door mr M Bies heuvel, chef van het kabinet van het Nederlandse lid van het Hof vertrek per bus naar Hotel Dauphin te Luxemburg alwaar avondeten Vrijdag (11 2 1982) 8 30 uur Ontbijt in Hotel Dauphin, daarna vertrek per bus naar het ge bouw van de Europese Rekenkamer, Inleiding door mr Chr Kok, chef van het kabinet van het Nederlandse lid van de Rekenkamer, gelegenheid tot discussie Daarna lunch en vertrek per bus naar Tilburg De deelname aan de reis is beperkt tot 32 studenten De kosten zullen af hankelijk van de door de faculteit te verlenen subsidie, ongeveer f 200, — bedragen Hienn zijn alle kosten be grepen, behalve voor lunches en zak geld BIJ ovenntekening zal de selec tie plaats vinden volgens het adagi urn " w i e het eerste komt, die het eerste maalt" Maatgevend daarbij is het tijdstip van betaling van de deel nemersbijdrage Opgave dient te ge schieden middels een formulier dat verkrijgbaar is bij de secretaresse van de vakgroep, M w Marijke Hornman, kamer B 826, telefoon 013 (66)2302

RECTIFICATIE In het THB van 12 november j I is tengevolge van een onjuiste proce dure in de productie in de mededelin genrubriek onder JUR een publicatie verschenen over een doctoraaltenta men beginselen van het staatsrecht Deze mededeling had geen betrek king op de juridische faculteit maar op de economische en sociale facul teit

S T A A T S R E C H T II Op 27 januari 1983 wordt een tenta men Staatsrecht II gehouden Een stencil met een opgave van verplich te literatuur en jurisprudentie kan door de deelnemers worden afgehaald bij de vakgroepssecretaresse, kamer B 826

J E U G D R E C H T , JEUGDBES C H E R M I N G EN J E U G D B E L E I D In het kader van de extra prestatie van het keuzevak jeugdrecht start in het tweede semester de werkgroep, die " d e jeugdpolitie ' tot onderwerp zal hebben Studenten die hieraan willen deelnemen dienen zich voor 6 december 1982 aan te melden bij de studentassistenten van de sektie jeugd recht, kamer B 818, tel 662471 onder opgave van naam adres, evt telefoonnummer en studienchting

CENTRALE INTERFACULTEIT WIJSBEGEERTE In het kader van het elfde lustrum van de KHT zal aan prof Paul Ri coeur een eredoctoraat m de wijsbe geerte worden verleend Bij die gelegenheid zal op vrijdag 26 november 1982 Paul Ricoeur een Ie zing houden met als thema " L e Temps Humain' Programma 10 15 uur Aankomst en ontvangst met koffie (achter de aula) 10 30 uur Aanvang lezing, m zaal AZ 12 Inlichtingen Bureau Centrale Interfaculteit kamer B 322, telefoon (013-66) 2140

T E N T A M E N D A T A CENTRALE I N TERFACULTEIT Logica en taalanalyse (inhaalpro gramma) Het deeltentamen 'Logica en Taala nalyse' is vastgesteld op donderdag 20 januan 1983 van 10 30 t o t 12 30 uur Aanmelden bij de studentenadmi nistratie uiterlijk 17 december 1982 Logica en taalanalyse (doctoraalpro gramma) Het deeltentamen Logica en Taala nalyse' is vastgesteld op woensdag 19 januan 1982 van 10 30 tot 12 30 uur Aanmelden bij de studentenadmi nistratie uiterlijk 17 december 1982 Algemene kennis en weten schapsleer (inhaalprogramma) Het deeltentamen 'Algemene ken nisleer' wordt afgenomen middels een zg 'meeneemtentamen' m de vorm van essays welke uiterlijk 20 ja nuan 1983 dienten te zijn ingeleverd bij het Bureau van de Centrale Inter faculteit (kamer B 322) Opgaven zijn vanaf 26 november 1982 bij het Bu reau, B 322 te verkrijgen

januan 1983 (aanvang 9 30 uur), op gave via een blauwe en een gele kaart bij Bureau Examens Kamer B 107 Deze opgave dient te geschie den voor 14 december 1982 Te laat ingediende aanmeldingen worden niet in behandeling geno men

VACATURE De afdeling maatschappijleer, verbonden aan de subfaculteit sociologie, zoekt een erkend gewetensbezwaarde die interesse heeft in leerplanontwikkeling over mondiale vraagstukken Vereisten een (bijna) afgeronde HBO of uni versitaire studie, kennis van tenminste eén van de volgende vraagstukken ontwikkelingsproblematiek, oorlogs- en vre desvraagstukken energie en milieu problemen enige kennis van leerplanontwikke ling De in diensttreding kan, mogelijker WIJS, begin 1983 plaatsvinden Voor méér informatie tel 013 662532 of 013 662421 Sollicitaties dienen voor 22 november a s verstuurd te zijn naar Afdeling maatschappijleer. Gebouw S 130, KHT Postbus 90153, 5000 LE Tilburg

COLLEGE SPELTHEORIE Op kamer S 155 is tegen f 1 , — de t e k s t ' Theorie lectief handelen" voor Speltheone door Prof Wezel te verkrijgen

betaling van van het colhet college Dr J van

Zesde semester tentamen (schnfte lijk) psychodiagnostiek voor docto raal studenten, 3e gelegenheid (Ca minada) is op 16 december a s aan vang 14 (X) uur Opgeven 3 weken voor het tenta mendatum via blauwe en gele kaart bij Centrale Studentenadministratie B 107

PSYCHODIAGNOSTIEK Schriftelijk 7e semester tentamen psychodiagnostiek, (Poortinga / v Heek), Ie gelegenheid is op 21 de cember a s om 14 00 uur Opgeven 3 weken voor tentamen-datum bij Centrale studentenadministratie B 107

DOKTORAALTENTAMEN BEGINSELEN S T A A T S R E C H T Het doktoraaltentamen "Beginselen Staatsrecht" zal schriftelijk worden afgenomen op 4 januari 1983 (aan vang 14 30 uur), opgave via een blau we en een gele kaart bij Bureau Exa mens, kamer 8 107 Deze opgave dient te geschieden voor 4 december 1982 Het doktoraaltentamen " B e ginselen Administratief recht" zal schriftelijk worden afgenomen op 14

M E D E D E L I N G V A N HET COLLEGE V A N BESTUUR In verband met de vienng van de Dies Natalis van de KHT zijn er op 25 no vember 1982 geen colleges De bibli otheek in gebouw A en de studiezaal m gebouw A zullen vanaf 13 00 uur op die dag met toegankelijk zijn voor gebruikers

19 november 1982

MEMO

PENDRAGON Rugby: hoezo mannensport? Damesrugby mogelijk en nog leuk ook, maar men kijkt vaak vreemd op, als je als vrouw zegt dat je aan rugby doet Dit IS eigenlijk volstrekt met nodig, omdat het groeiende aantal dames dat aan rugby doet het met elkaar eens is, dat het een goede sport is om te beoefenen Bij rugby ben je niet alleen fysiek, maar ook mentaal bezig, een denksport dus Het is ook met zo (wat veel mensen schijnen te denken), dat het " z o ongeveer de ruwste sport is die er bestaat" Inte gendeel rugby is juist een vrij stren ge sport met wel degelijk spelregels, waar je je aan moet houden T S R C Tarantula telt al veertien dames, wat nog net met genoeg is om een officieel team te vormen (een team bestaat uit vijftien mensen) Het zou leuk zijn om er wat sportieve dames bij te krijgen Je kunt altijd naar een training komen op de don derdagmiddag om half twee Het veld bevindt zich aan de Tatraweg in Tilburg Zuid Verder is er op dinsdagavond om zes uur een konditietraining, waaraan èn dames èn heren meedoen Er wordt op de studentensporthal een looptraining en een gewichtentraimng gegeven Als je eens een keer komt trainen, kun je een beetje zien hoe de sport in elkaar zit Wedstrijden zijn er ook het stre ven van de dames is om tweemaal per maand een wedstrijdje te organi seren tegen andere rugbyfanaten in het land Dit gebeurt echter met in kompetitieverband, maar puur vriendschappelijk Kom een keer (gauw dusii) kijken en ontdek wat rugby jou allemaal te bieden heeft Voor informatie bel Aldith, 013 672920 Damesvoetbal: heb je hier be langstelling voor, kom dan eens op onze training, elke donderdag van 16 00-17 00 uur in de grote zaal van de sporthal Verder spelen we iedere eerste dinsdag van de maand een kompetitiewedstrijd van 20 30-21 30 uur Voor meer informatie Gaby v d Biggelaar, Wagnerplein 232 Tilburg tel 013-563213

Schakan: je kunt nog steeds in schrijven voor het snelschaaktoernooi Dit wordt op vrijdag 10 dec georganiseerd in het kleine zaaltje van de sporthal voor sportkaarthouders Het inschrijfgeld bedraagt f 2,50 en dient te worden voldaan bij inlevenng van het inschrijfformulier bij Walter de Wit, John de Die of Ene Mathieu De inschrijfstrookjes zijn verkrijgbaar aan de balie van de sporthal De inschrijftermijn sluit vrijdag 26 nov Lustrumtoernooi: de roosters met de speeltijden voor de verschillende sporten, teams en poules hangen op in de sporthal op de publicatiebor den

Studenten i SOCIALE V A A R D I G H E I D Binnenkort begint het buro studentenpsychologie met een training sociale vaardigheden (voorheen assertiviteitstraimng) Deze training omvat 15 bijeenkomsten waarin telkens één bepaalde vaardigheid (bijv het uiten van gevoelens) wordt beoefend Deze training is bestemd voor men sen die zich vaak in kontakten met anderen ontevreden, onzeker of ver legen voelen Voor aanmelding of in lichtingen kan men 's morgens tus sen 9 en 12 met mij een afspraak ma ken Ronald Verboom Studentenpsycholoog Geb N kamer 10 tel 662218

Va na i

reld vermindert Dit terwijl de internationale krisis nog eens ekstra hard doorwerkt op bevolkingen in de Der de Wereld Ter ondersteuning van de aktiviteiten in de Ontwikkelingsweek en als ach tergrond voor het thema 'Krisis en Ontwikkeling' is een Ontwikkehngskrant gemaakt Hieraan hebben o a Bas de Gaay Fortman, Suzanne Bischoff, Henk Koetsier en Jan Pronk een bijdrage geleverd Het openingsartikel schetst achter gronden en effekten van de internati onale krisis In een aantal andere arti kelen worden de gevolgen op ver schillende terreinen nader belicht het internationale bankwezen, bewapening, ontwikkelingshulp en de energievoorziening op het platteland in de Derde Wereld Een drietal artikelen beschrijft wat de vakbonden, de kerken en de politiek te doen staat i v m de problemen in de Derde Wereld Tot slot zijn een ar tikel en een interview opgenomen waann de kansen geschetst worden, die de Derdewereldbeweging kan aangrijpen om de krisis uit de ontwikkeling te halen De drie middenpagina's bevatten korte stukjes ter toelichting van de aktiviteiten die door allerlei organisaties i v m de Ontwik kelingsweek ontplooid worden De krant telt 16 pagina's De ontwikkelingskrant, waarin ook foto's en illustraties zijn opgenomen IS te bestellen door overschrijving van f 2,10 op postrekening 5453 onder vermelding van Bestelling Ontwikke lingskrant Voor meer exemplaren, bel of schrijf naar NIO, Beulingstraat 23, Amsterdam, 020 27S888

BA

O N T W I K K E L I N G S K R A N T OVER 'KRISIS EN O N T W I K K E L I N G '

SYMPOSIUM VEILIGHEIDSKUNDIGE OPLEIDING I N N E D E R L A N D

Krisis en ontwikkeling Dit is het the ma van een 'Ontwikkelingsweek' die door een aantal Derdewereldorgamsaties wordt georganiseerd in de week van 10 t / m 18 december a s Deze organisaties zijn van mening dat door de ekonomische problemen in eigen land de aandacht voor pro blemen van landen in de Derde W e

De laatste jaren is er in Nederland een groeiende aandacht voor problemen rond veiligheid en gezondheid Naast nieuwe technologieën als kernener gie staan ook grote werken als Oosterscheldedam en Markerwaard ter diskussie Ook bestaande technologieën, systemen en produkten in het wonen, werken en vervoer stui

STUDENTENZAKEN 'VERLENGING V A N DE I N S C H R I J V I N G S D U U R : O V E R M A C H T EN PERSOONLIJKE O M S T A N D I G H E D E N ' (II). In een voorlopige bijdrage is een uiteenzetting gegeven omtrent de verlenging van de inschrijvings duur wegens ommezwaai (T H B Nr 11, d d 12-11 1982) Thans komen de twee andere gronden voor verlenging van de inschrijvingsduur aan de orde Overmacht en persoonlijke omstandigheden zijn juridische begnppen Ik geloof dat het voor de student welke een verzoek o m verlenging van inschrijvingsduur bij het C v B indient, met zo wezenlijk IS zich daarin al te zeer te verdiepen, hij of zij zou in voorkomende gevallen zijn verzoek op het één en subsidiair op het ander kunnen gronden In wat meer algemene termen zou ik het er op willen houden dat bij overmacht altijd sprake zal zijn van 'van de wil van de student onafhankelijk' opge treden omstandigheden, en dat bij persoonlijke omstandigheden, meer dient gezocht naar in de persoonlijke levenssfeer van de student gelegen omstandigheden Een voorbeeld ernstige ziekte zal in de regel als overmacht moeten worden bestempeld, terwijl zwangerschap en bevalling als een persoonlijke omstandigheid is aan te merken De richtlijn 'Verlenging Inschrijvingsduur' geeft een aantal (met uitputtend dus) voorbeelden van persoonlijke omstandigheden welke als grond voor verlenging van de inschrijvingsduur kunnen gelden Het betreft werkstudentschap in voltijdse baan, zwangerschap, lidmaatschap van een W U B 's bestuursorgaan, bestuurslidmaatschap van een studentenvereniging etc Anders dan bij de verlenging van de inschrijvingsduur wegens ommezwaai, is het C v B tn de thans aan de orde zijnde gevallen niet verplicht om tot verlenging over te gaan Zulks heeft naarmijn over tuiging, te maken met de omstandigheid dat de meergenoemde nchtlijn bepaalt dat tussen de als overmacht dan wel persoonlijke omstandigheden aan te merken voorvallen, en het met kunnen 'met goed gevolg deelnemen aan het propedeutisch of doktoraal examen', een oorzakelijk verband moet bestaan Is dat oorzakelijk verband er met, dan moet het CvB zelfs wanneer er naar zijn smaak sprake is van overmacht of persoonlijke omstandigheden, de inschrijvingsduur met verlengen Nu is daaromtrent heel wat te doen, de 'geleerden' zijn het er met over eens of die oorzakelijkheid nu wel terecht in de richtlijn voorkomt, en tot op welke hoogte van strikte oorzakelijkheid sprake moet zijn Ik hou het er op dat de student aannemelijk moet maken dat tussen de meer genoemde omstandig heden en het met binnen de reguliere inschrijvingsduur aan het examen kunnen deelnemen, gelet

Tilburgs Hogeschoolblad

1017

ten op kritiek Naast de behoefte aan deskundigheid groeit door de toege nomen mondigheid de behoefte aan zeggenschap bij betrokkenen en blootgestelden In 1978 heeft de Technische Hoge school Delft de vraag óf er aandacht aan veiligheid en gezondheid in universitair onderwijs en onderzoek gegeven moet worden positief begnt woord Met de nieuwe Arbeidsomstandighe denwet en de Wet op de Tweefa senstruktuur voor het wetenschap pelijk onderwijs staan we voor de vraag hoe deze aandacht gestalte moet krijgen Op 26 januan 1983 organiseert de sektie Veiligheidskunde van de TH Delft samen met het Klvl en TNO daarom een symposium onder de ti tel 'Veiligheidskundige Opleiding in Nederland' Veiligheidskunde beschouwen we daarin als een nadere invulling van de aandacht voor de problemen binnen het spanningsveld tussen wetenschap, technologie en samenleving Uitgangspunt voor de opleiding zijn de behoeften die er bestaan bij ver schillende groepen in de samenie ving, waarbij veiligheidskunde zal moeten aansluiten bij de deskundig heden die op aangrenzende gebieden in wetenschappelijk of hoger beroep sonderwijs zijn ontwikkeld Het symposium richt zich op de TH gemeenschap, de andere onderwijsinstellingen en de diverse kategoneen uit de beroepspraktijk en de maat schappelijk betrokkenen Centraal in de diskussie staat de aan dacht voor veiligheidskunde, de in passing daarvan binnen de vaktechnische opleidingen en de beroepsgenchte opleidingen en de wenselijk held van een aparte Tweede fase opleiding veiligheidskunde Belangstellenden kunnen zich opge ven bij de sektie Veiligheidskunde, van de Technische Hogeschool Delft, Kanaalweg 2b, 2628 EB Delft De kosten voor het symposium be dragen f 25,— en dienen overge maakt te worden op girorekening 110850 t n V TH Delft onder vermei ding van 'Symposium Veiligheidskunde'

Menu PERIODE 22 T / M 26 NOVEMBER 1982 M A A N D A G 22/11 selderysoep kippegroentesoep creblapje deense schnitzel espagnole saus spruitjes kapucijners gekookte aardappelen div nagerechten DINSDAG 2 3 / n preisoep vermicellysoep kip hawaienne cheese burger gem groente rauwkostsla rijst of gek aardappelen div nagerechten WOENSDAG 2 4 / n juliennesoep heldere tomatensoep hutspot met klapstuk slavink witte boontjes gek aardappelen div nagerechten DONDERDAG 25/11 erwtensoep heldere aspergesoep gebakken vissteak holl saus kippelevertjes in madeirasaus wortelen met peterselie rauwkostsla gebakken of gekookte aardappelen div nagerechten VRIJDAG 26/11 tomatensoep macaroni met ham en kaas tomatenvleessaus ananasburger gemengde sla gekookte aardappelen div nagerechten

op een van de student in die omstandigheden in redelijkheid te verwachten studieprestatie, een ze ker verband bestaat Of, ik geloof met dat de oorzakelijkheid zo dwingend kan worden vereist als in de richtlijn van de minister wordt gesuggereerd het lijkt mij nml bijna onmogelijk in vele gevallen om die oorzakelijkheid dwingend aan te tonen, terwijl in bepaalde van die gevallen toch aannemelijk te maken is dat tussen het met behalen van een examen binnen de resterende inschrijvingsduur, en de opgetreden omstandigheden een verband bestaat Hoe dan ook, de praktijk én de uitspraken van de beroepskommissie (waarover in een latere bijdrage meer) zullen hienn helderheid brengen Een ander probleem bij de verlenging van de inschrijvingsduur wegens overmacht en persoonlijke omstandigheden is de termijn waarmee verlengd kan worden de ministeriele richtlijn heeft voor enige met name genoemde persoonlijke omstandigheden een maximale termijn gesteld Voor ande re persoonlijke omstandigheden en voor overmacht is geen termijn genoemd, het C v B heeft hier in de vrije hand Maar, die vrije hand wordt toch wel een beetje gestuurd Op de eerste plaats zal het College bij zijn beslissing terzake van de termijn er moeten mee rekenen dat de student het recht heeft om zich op het examen voor te bereiden middels deelname aan het daarop betrekking hebbend onderwijs Zo het College van Bestuur daarmee met zou rekenen, handelt het naar mijn overtuiging in strijd met de wet Het vorenstaande is met onbelangrijk Wanneer een student langdurig ziek wordt in een periode waarin onderwijs dat hij gelet op zijn studiesituatie nog moet volgen wordt aangeboden, en hij na hersteld te zijn verlenging van de inschrijvingsduur vraagt, dan zal het C v B bij het bepalen van de termijn er moeten mee rekenen dat de student in de regel - alsnog een kans moet krijgen het gemiste ondenwijs te volgen Op de tweede plaats wordt de vrije hand van het C V.B gestuurd door de algemene beginselen van behoorlijk bestuur kortweg h e t C v B zal in redelijkheid en billijkheid moeten oordelen Het College zal de omstandigheden welke worden aangevoerd zorgvuldig moeten onderzoeken, de belangen van de student zo nauwkeurig mogelijk moe ten afwegen etc Samenvattend m b t de termijn in het algemeen is met te zeggen met welke ter mijn de inschrijvingsduur bij verlenging wegens overmacht moet worden verlengd, bij persoonlijke omstandigheden is zulks wél het geval voor zover in desbetreffende ministeriele richtlijn daarover wat wordt gezegd, bij de overige 'persoonlijke omstandigheden' moet het college in redelijkheid en billijkheid oordelen Alvorens dit onderdeel af te sluiten, een belangrijke 'goede raad' studenten welke menen thans of in het verleden in een goede studievoortgang te zijn gehinderd wegens overmacht of persoonlijke omstandigheden dient ten sterkste worden aangeraden hierover met de studentendekaan kontakt op te nemen, ook wanneer thans nog onduidelijk is of zij 'daardoor' met binnen de resterende in schrijvingsduur kunnen aan het examen (propedeuse-doktoraal) deelnemen De studentendekanen zijn telefonisch bereikbaar onder nrs 662211 / 662135, men kan ook een af spraak maken voor een persoonlijk gesprek in gebouw N kamer 6

19 november 1982

Hü^pQ^ door de tsjechische autoriteiten weg­ gepest toen hij indirekt via zijn teksten steeds scherpere toespelin­ gen op het regiem ging maken. Zijn [lopulariteit groeide snel; hij was een doorn in het oog van de autoriteiten. Toen hij in 1977 Charta ondertekende namen ze hun kans waar. Zij beslisten dat hij eigenlijk helemaal geen kunstenaar, geen zanger was. Hij had dus al die tijd geparasiteerd op de samenleving en had daarmee een economisch delict begaan. Hij heeft nu politiek asiel in Nederland.

STADSSCHOUWBURG

Globe: Pericles dinsdag en woensdag 23 en 24 no­ vember 20.15 uur Zuidelijk Toneel Globe brengt in een regie van Paul Vermeulen Windsant de landelijl^e première van het spek­ takelstuk 'Pericles' van William Sha­ kespeare. 'Pericles' Is de avontuurlijke schilde­ ring van de lange tocht tussen goed en kwaad, vreugde en verdriet, die de mens moet maken voor hij de eindstreep bereikt. Pericles, vorst van Tyrus, is op zoek naar een echt­ genote, maar stuit op het kwaad in de vorm van de incestueuze koning en zijn dochter. De koning dwingt Pericles te vluchten als deze hun ge­ heim ontrafelt. Tijdens de hierop vol­ gende zwerftocht vindt Pericles toch een vrouw van wie hij een kind krijgt. Op de reis terug naar het vaderland, lijdt het gezin schipbreuk. Na een odyssee van Pericles langs allerlei wonderlijke landen, een gruwelijk avontuurlijk leven van de opgroeien­ de dochter Marina, een lange eenza­ me wacht van de moeder, Thaisa, weet Shakespeare tenslotte toch alle eindjes aan elkaar te knopen. 'Pericles' behoort tot een groep van vier stukken, die Shakespeare aan het eind van zijn leven schreef. In de­ ze stukken is zijn beeldende kracht bij het schilderen van een magische we­ reld op een hoogtepunt. Hij heeft het

Wetenschap in kunstvorm Dat wetenscha p en kunst op een bijzondere wijze kunnen as meng aa n bewezen de drie spelers va n "New China reconstructs domestic Kit", dat in de ma a nd september in Theater Sha ffy opgevoerd werd. Het stuk werd geschreven n. a .v. het onlangs av n de ha nd av n de studiegroep Chinees Recht va n de Vrije Universiteit verschenen boek Chinees Recht", da t ha ndelt over het recht in de hedenda a gse Chineese samenleving. In het ka der va n deze studie ma a kten leden va n de studiegroep o.m. een reis door Chin a , a wa rdoor het mogelijk werd de jongste ontwikkelingen av n a n bij te observeren. "Het bijzondere a a n ons stuk is, da t voor het eerst op ba sis va n een wetenschappelijke public a tie een theaterproduktie gem a a kt werd", zegt Koos Da lstra , een va n de acteurs. a D a lstr , av n origine crimonoloog, is één va n de leden va n de werkgroep a "L nge Golven", Het a uitg ngspunt voor de

Tilburgs Hogeschoolblad

houvast van het realisme niet meer nodig en springt heen en weer door de tijd, van plaats naar plaats, en kreëert een eigen surrealistische, on­ logische psychologie. Hoewel 'Pericles' door de kritici vaak als een tragedie wordt gekarakteri­ seerd, werkt de milde konklusie van het stuk verlossend. Bovendien kent het vele komische scènes, zowel door naïviteit als door bewuste 'co­ medy'. Voor Globe is het in ieder ge­ val leuk om 54 personages, de vele lokaties, tovenarij, stormen en schip­ breuk, zó vorm te geven dat de puur­ heid van het gegeven overeind blijft.

"Van angst naar verzet/stop de kruisraket" Zondag 21 november 'Demonstratie: Heuvel, 12.30 uur Manifestatie: Monopole, Langestraat 13, 14.30­20.00 uur. Met: sprekers, forumdiscussie, film­ video, kinderprogramma, ten­ toonstellingen, cabaret, kunst, muziek. M.m.v.: Bram Vermeulen, Armand, Big Bamboo Party Time Calypso Band, Soliedair, Fanfare van eeuwig durende bijstand. Paternaat van jan Baptist, Vredescabaret links over rechts, Duo McKanzy en Van Gun­ nik, kindertheater Pielekepoep.

voorstelling wa s bela ngstelling voor de la a tste ontwikkelingen in het China na Ma o Zedung. Zoa ls bekend heeft het Chinese pa rtijcongres de vorige ma a nd het beleid va n de deMaoïsering bevestigd en de lijn va n de "Bende av n Vier" opnieuw veroordeeld. Uit Chinees Recht" blijkt da t het hedendaagse China , da t ernstig te kampen heeft met de resten en de gebreken av n het heden, de problemen a l da n niet terecht a a n de politiek av n de "Bende va n Vier" toeschrijft. Deze schuld uit het verleden vormde het thema va n de voorstelling, w a a rin beha lve Da lstra ook de danseres Truus Bronkhorst en de beeldend kunstena a r Peter Ba ren optraden. "Je moet de voorstelling zien a ls een "performance", verduidelijkt Da lstra , "en da n niet in de zin zoa ls wij da t woord in Nederla nd va a k gebruiken: een voorstelling av n een beeldend kunstenaar. Met "perform a nce" bedoelen wij een multi-medi a a l gebeuren,dat in het teken sta a t va n de vernieuwing in de kunst. Ons stuk stond da n ook va n tevoren niet ka nt en klaar op papier, ma a r kreeg tijdens de voorstelling gesta lte op ba sis va n improvisaties en inva llen."

S c è n e uit 'Pericles'

Crèche: vanaf 12.15 uur Monopole. Contactadressen: Lange Nieuwstraat 50, Tilburg, 013­362881; Water­ hoefstraat 73, Oisterwijk, 04242­15901; Korte Struyken 4, Udenhout 04241­2136.

Tsjechoslowakije ondergronds

Hij poogt zijn kunst nu ook in de ne­ derlandse taal te uiten; binnenkort produceert hij in eigen beheer zijn eerste nederlandstalige L.P. Deson­ danks ervaart hij nu vooral in de taal zijn grootste heimwee: " i n de taal zat mijn hele leven, al mijn gedachten, alles. Het geeft je zelfvertrouwen als je zoveel met een taal kunt doen dat zelfs de politie en de regering er boos door worden. In de taal zat mijn hele persoon, mijn hele ... macht .. en hier, ben ik machteloos! Want ik kan niet zeggen wat ik denk en wat ik voei. Mijn mond praat iets anders; minder subtiel, niet trefzeker".

Agenda

dinsdag 23 november 20.30 uur " d ' n Egelantier", Boomstraat 39

NOVEMBER

Er is in het westen nog onvoldoende bekendheid met de Charta­beweging in Tsjechoslowakije. De verslagge­ ving in de grote westers kapitalisti­ sche pers is alleen op sensationele gebeurtenissen gericht en verschijnt vaak in een eenzijdige anti­ socialistische toonzetting. Wie wat beter geïnformeerd wil worden over de Charta­beweging komt dinsdaga­ vond 23 november naar de Egelan­ tier, Koos Menius, die meewerkte aan de bijlage van Vrij Nederland (6 november) over "Praag onder­ gronds", zal dan een inleiding hou­ den. Hij is tevens een van de neder­ landers die samen met een aantal tsjechische bannelingen iedere 3 tot 4 weken het bulletin "Informatie over Charta" uitgeeft.

VRIJDAG 19 NOVEMBER

JAROSLAV HUTKA die om 21.30 uur met zijn optreden begint, is in '77

Dalstra ziet pa ra lellen met de werkgroep a a wa rv n hij deel uitmaakt: "We werkten in een interdisciplinaire vorm, in een samensmelting va n kunsten. Ik denk een beetje zoa ls in de werkgroep Lange Golven, wa a rin we ook met verschillende av kgebieden samenwerken om zo tot een a ndere vorm va n wetenscha pbedrijven te komen." Datzelfde geldt verra ssend genoeg ook voor China : "In China besta a t een a ndere ma nier va n denken: Men zoekt nog steeds na a r een derde weg tussen Amerika en Rusla nd. a D t probeert men op een heel eigen wijze te bereiken. Bijvoorbeeld: de Chinese leiding ma a kt tegenwoordig weer economische pla nnen voor de la nge termijn. Zeer gedeta illeerd probeert men de toekomst te voorspellen en zo mogelijk te sturen. Die pla nnen gaan uit va n een periode va n eenja a r of dertig. Da t is een termijn wa a rin wij binnen onze werkgroep ook denken." Nieuwe voorstellingen av n "New China reconstructs domestic Kit" zijn vanaf 27 november in Tilburg te zien. Plaats: Wilhelm/n aa p rk. Ad

a V lv a s/U.P.

Katholieke Hogeschool, 10.30 uur: Wetenschappelijk kongres. Thema: "Overheidsbemoeienis" in kader van 11e lustrum. Voor uitgebreid programma zie THB 11. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis: "Weggehen um anzukommen". Regie: Alexandra van Grote. Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: Hans Stevens met de performance 'Naar en'. ZATERDAG 20 NOVEMBER Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis: "Weggehen um anzukommen". Stadsschouwburg, 23.00 uur: Filmhuis: "Maternale". Kultureel S e n t r u m , 10.00­16.30 uur en 20.30 uur: Hans Stevens met de performance "Naar e n " . ■ZONDAG 21 NOVEMBER Maranatha, 11.00 uur: Viering Eucharistie. Thema: "Een Bijbelse voorkeur voor het kind?". ZONDAG 22 NOVEMBER Stadsschouwburg, 20.15 uur: "Van de prins geen k w a a d " , satirisch toneelstuk geschreven door Mare Taminiau. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis: "Weggehen um anzukommen". Studentensporthal, Lustrumsporttoernooi (voor programma zie THB 11). DINSDAG 23 NOVEMBER

KULTUREEL SENTRUM

"Lijmen" van Elschot Donderdag 25 november 20.30 uur Guido Lauwaert heeft de roman Lij­ men van Willem Elsschot bewerkt voor solotoneel. Ruud Kamphoven van het Brabants Dagblad zag in mei deze voorstelling in Den Bosch de avond nadat Lau­ waert daar zijn fameuze bewerking van de Reis naar het einde van de nacht had gespeeld, en schreef er het volgende over: Zoals tijdens de Reis naar het einde van de nacht al duidelijk werd, is Lau­ waert een bezeten toneelmens en een vakman op hoog niveau. Op heel eenvoudige manier kan Lauwaert, alsof hij toevallig op dat moment niks anders te doen heeft, met zijn verhaal voor de draad komen. Maar achter die facade gaat een man schuil die zich erg goed kan inleven in de men­ sen die hij moet spelen. Hij laat de toeschouwer niet alleen het verhaal zoals Elsschot het geschreven heeft, op de voet volgen, maar hij brengt ook de karakters die hij na en naast elkaar moet uitbeelden tot leven.

Charta '77) in relatie tot de linkse be­ weging in Nederland. Om 21.30 uur: Optreden van de politieke banneling zanger­dichter J aroslav Hutka. Studentensporthal: Lustrumsporttoernooi (voor programma zie THB 11). WOENSDAG 24 NOVEMBER Stadsschouwburg, 20.15 uur: "Pericles". Stadsschouwburg, 21.00 uur: Folkkonsert: Sonnerien Du, optreden van dit vermaarde Bretons­Frans folk­ensemble. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis: "Weggehen um anzukommen". Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: Film " S ü r ü " (de kudde) van de Turkse regisseur Zefi Ökten. Studentensporthal: Lustrumsporttoernooi (voor programma zie THB 11). DONDERDAG 25 NOVEMBER Katholieke Hogeschool, 15.30­17.15 uur, AZ­20: C. van Rees over " D e Franse poëzie". M a r a n a t h a , 20.00 uur: Open thema­avond van wege het gezins­ pastoraat. Thema: voortzetting gesprek van 14­10­'82. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Het Gelders Orkest. Dirigent: Gerard Oskamp. Soliste: Emmy Verhey, viool. Werken van Beethoven, Mozart en Mahler. Org. Het Brabants Orkest. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis " D e subjektieve faktor". Regie Helke Sander. Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: Guido Lauwaert met Elschots Lijmen, een nieuw solowerk.

Ambassade-bioskoop, 22.30 uur: Filmliga met "Moritz lieber moritz". Regie: Hark Böhm. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Globe met "Pericles" van Shakespeare. Regie: Paul Vermeulen Windsant.

Katholieke Hogeschool, Dies Natalis. 10.00 uur, aula: Eucharistieviering, waarin zal voorgaan Prof. Dr. G. Bouwman. 15.(X) uur: Academische zitting. Diesrede door Prof. Dr. G.M. van Veldhoven, verlening eredoctoraten Prof. Lambers, Dr. M. Klompé en Prof. Dr. Ricoeur.

Café "d'n Egelantier", Boomstraat 38, 20.30 uur: Tsjechoslowakije ondergronds. Inlei­ ding door Koos Menius over de on­ dergrondse kuituur in de CSSR (o.a.

VRIJDAG 26 NOVEMBER Stadsschouwburg, vanaf 20.15 uur: lustrumslotfeest (voor programma zie THB 11.)

19 november 1982

..*!^-^tV.,

Een foto van prof. Schouten, zeker minder dan vijftien jaar oud.

Pornografie De afficheverscheu rende voorbijganger, die in het vorige THB v*/erd gesignaleerd, is terecht. In de Volkskrant van woensdag 11 november gaf professor Schouten toe eigenhandig de muurkrant van Kappataai, Vrouwenoverleg, Polek en Pet van de wand gerukt te hebben. In één adem met deze bekentenis noemt de professor "die jongetjes van Polek een stelletje gefrustreerd marxisten, een perverse groep die mij al vijftien jaar probeert te dwarsbomen. Die methoden van hen zijn gewoonweg pornografisch van aard, ze gebruiken om de haverklap woorden als poep, pies en kak in hun geschriften".

Voor wie het allemaal een beetje ontgaat: in september besprak de Tilburgse hoogleraar de miljoenennota in de derdejaars economiecolleges en deed daarbij uitspraken die door sommigen als racistisch en sexistisch werden aangemerkt. Het oktobernummer van het faculteitsblad Kappataai schreef er een verhaaltje over. Schouten reageerde in een volgend college woedend op dat artikel en riep de zaal op "de anonieme vuilschrijver eruit te schoppen". De studenten staken de koppen bij elkaar en een week later deden Kappataai, de werkgroep Polek (Politieke Economie), de Progressieve Economen Fractie en het Vrouwenoverleg een pamflet verschijnen waarin zij nog eens hun standpunt over de toelaatbaarheid van Schoutens uitspraken toelichtten. Ze hingen het pamflet op in de glazen corridor onder de kop "Schouten maakt f o u t e n " . De Tilburgse correspondent van de meest informatieve ochtendkrant van Nederland zag wel een lekker nieuwtje in deze wervelwind rond 'een bekende Nederlander'. Niet gehinderd door al te veel kennis van het faculteitsgebeuren seinde hij zijn tekst door die onder de kop 'Schelden op Schouten' in de rubriek Dag In Dag Uit terecht kwam. Alleen, er is nergens sprake van scheldwoorden in het pamflet van de studentengroeperingen. Of het moet zijn de betiteling van Schouten als 'onze leuke brabantse professor'. Verder wordt het faculteitsblad Kappataai tot Polekblad omgedoopt, spreekt Volkskrant over muurkranten terwijl het er slechts één betreft en wordt het aandeel van de PEF, een officiële raadsfraktie die al jarenlang het grootste deel van de studentenstemmen trekt, helemaal niet genoemd.

Maar een kniesoor die daar op let. Tenslotte wist de Volkskrant Professor Schouten tot een welsprekende reactie te verleiden die niet van de lucht is. Poep, pies en kak. De Polekgroep gevraagd hoe zij de uitspraken van Schouten denken te gaan beantwoorden: " W e kunnen hem wel weer voor de rechter slepen, maar dat vinden we niet de moeite waard. We zijn niet van plan hierop te reageren. In het door ons mede ondertekende pamflet hebben we juist geprobeerd heel zakelijk en beargumenteerd in te gaan op ontoelaatbare uitspraken van Schouten in een collegezaal en we zijn niet van plan ons nu in een scheldpartij te laten betrekken. Daar voelen wij ons niet in thuis. Wel zijn we van plan samen met het Vrouwenovörleg en Kappataal meer te gaan doen tegen allerlei uitingen van racisme en sexisme op de Hogeschool. In deze tijd kun je dat niet meer afdoen met een grapje, het wordt te ernstig. En we zullen ook nog even het CvB verzoeken om Schouten erop te wijzen dat het niet geoorloofd is dat individuen het vrije plakrecht in de corridor aan hun laars lappen". "Dat Schouten denkt dat wij al vijftien jaar bestaan, bewijst trouwens wel dat hij ons overschat". Polek vierde vorige maand zijn tweede lustrum.

Nieuws Hoe wordt een archiefstuk nieuws? Vraag het aan de werkgroep massakommunikatie, aan de Utrechtse Universiteit waar "studenten zich zowel de theoretische als de praktische kanten van public relations werkelijk eigen kunnen maken. Althans ten dele." Dat schrijft de hoogleraar, prof. Anne van der Meiden, in het voorwoord van een onder-

Aantekeningen van een kamerbewoner

Groene zeep Koos Dalstra Beste Held, wanneer je vraagt wat wij bij het wilhelminapark te zoeken hadden, moet ik je teleurstellen. Wij stonden in de mine van het klooster en bespraken de situatie. Op zoete violen gleed achter ons een groene zijden japon langs de tralies. Niet ver van de witte hakken bikten drilboren in de muur. De eerste grote brokken cement plonsden in de gracht. De menigte aan de overkant stond in vlam. Of ik wist hoeveel krakers er waren? Het ritme van de voorhamer woei uit met de wolken gipspoeder, die onze teesjirts maar ook de uniformen weldra bedekten. Na vijftien slagen viel ik in met een scherpslijper. Een uniform bracht de hand aan de mond. Zou ik de balken doorzagen, waarop we allen stonden? Terwijl de vonken meters naar beneden spatten, gleed de chinese cobra steeds verder richting gracht. Af en toe was het een moment stil. Een opname, die plotseling afbreekt. Dan hoorden we de zuchten vanonder de helmen. Alsof zij de stervende zwanen waren! Gelukkig gilde de boor er spoedig overheen. Het zou niet lang meer duren of de cobra stond in haar onderjurk te bibberen in de roeiboot. Boven haar gebroken gJas, dat schittert in de sponning. Gescheurde en besmeurde vitrages, de Tilburgs Hogeschoolblad

zoeksrapport van de werkgroep. Het rapport haalde de landelijke pers, een jaar na het verschijnen. Rond de Tweede-Kamerverkiezingen van mei 1981 verrichtten bijvakstudenten een onderzoek naar de propagandamethoden van politieke partijen. Het verslag verscheen voorbeeldig op tijd, in de herfst van vorig jaar. Om te worden bijgezet in de bibliotheek, want de studenten hadden er een jaar voor nodig om te bedenken dat de conclusies wel eens meer mensen zouden kunnen interesseren.

Ere wie ere toekomt ledereen wil tegenwoordig een eredoctoraat. Het Komité Ere Wie Ere Toekomst opgericht door onder an dere PSF, Polek, Polsoc en PAG, vindt dat de uitreiking van slechts drie ere-doctoraten ter gelegenheid van het elfde lustrum van de hogeschool het elite-karakter van deze wetenschappelijke instelling weer eens benadrukt. Alsof het bedrijven van wetenschap een verdienste is. Onzin. Je wordt er toch voor betaald.

Zij boden het - ongedateerd - de afdeling Voorlichting van de Universiteit aan, die het via de ANPtelex moeiteloos in verschillende kwaliteitskranten kreeg. Vanwege het wetenschappelijk label waarschijnlijk, want voor de volledigheid zij vermeld dat de universitaire voorlichter al eerder lucht van het rapport had gekregen en bij gebrek aan opdracht van massakommunikatie onder eigen naam een samenvatting maakte, die overal werd geweigerd. U.U.B./ U.P. En daar zou je dan ook nog eens een prijs voor krijgen!?! Daarom kiest het Komité Ere Wie Ere Toekomt voor een bredere opzet. Iedereen kan, dank zij dit Komité, in aanmerking komen voor een ere-doctoraat. Daarvoor hoeft slechts onderstaande bon ingevuld en opgestuurd te worden. Het Komité maakt verder in haar pamflet bekend dat, mochten er op 25 november 's avonds nog pronktitels over zijn, deze verspreid zullen worden 'onder de naar titels hongerende feestvierders in de schouwburg'. Er staan ons dus nog akties te wachten! Wees er in elk geval bij. En: vul fn die bon!

I k w e n s e e n e r e d o c t o r a a t v a n d e KHT t e a c c e p t e r e n o m d a t i k mezelf w e t e n s c h a p p e l i j k en m a a t s c h a p p e l i j k v e r h e v e n v o e l boven de m i d d e l m a a t d i e e r m h e t a l g e m e e n en op de H o g e s c h o o l i n het bijzonder,rondloopt. Ik conformeer mij aan de w i j z e waarop gedurende een academische z i t t i n g m i j n e r e d o c t o r a a t u i t g e r e i k t z a l worden omdat i k een d e r g e l i j k v e r t o o n m h e t v e r l e n g d e z i e l i g g e n van de v e r h o u d i n g e n binnen het wetenschappelijk onderwijs. NAAM : ADRES : WOONPLAATS : HANDTEKENING Bon opsturen naar Kamer B 1116,KHT,Hogeschoollaan 225,Tilburg.

laatste koele voorbijgangers, hier en daar een fonteintje van losgeraakte kalk. De tijden van opgeblazen schoorstenen zijn voorbij. De rottigheid, de eenzaamheid van een afbraakpand is een lust voor het oog. Gedwee ga ik met de pet rond. Het publiek is gul. Sommigen kloppen op de ton, die ik in alle gauwigheid snel rond mijn onbedekte lichaam deed. Niet licht zal ik deze anatomische les kunnen vergeten. Maar genoeg roddelpraat. Sinds ik als engel aan een alpenhaak in jullie huiskamer heb mogen hangen en de muren met gouden verf aan handen en voeten heb mogen besmeuren is er veel veranderd. Mijn speurtocht door de duistere kanalen der kunst voeren onherroepelijk terug naar het voormalig nonnenklooster aan het wilhelminapark. Telkens overkomt mij die mystieke sfeer van een slang in een tunnel, die in het donker moet wriemelen om vooruit te komen. Hoevaak heb ik niet een Aula opgeslagen of een wetenschapper opgebeld met de vraag wat dit vizioen nu precies inhield. Verder dan platte toespelingen op annalen, die ik er op zou moeten naslaan of stochastische processen, die tot dit hoogtepunt leidden, kwam het echter niet. Ik schreef een brief op poten, maar telkens wanneer ik mijn handtekening wilde zetten, draaide 't papier. Liet ik het daarentegen na nog een laatste krabbel te willen zetten, dan ging ook het vel door de knieën en bleef in kleermakerszit liggen. Maar maakte ik aanstalten nog een vluchtige hanepoot neer te pennen, dan veerde het ijle gevaarte omhoog en draaide rondjes. Het is nu zelfs zover gekomen dat ik ervan afzie mijn brieven met klachten nog langer te ondertekenen. Ik begin tot diegenen te behoren die de komende kentering in ons bestel mee helpen voorbereiden. De slang in de tunnel ben ik zelf. Daarom loop ik met mijn ton. Ik ben een dwangmatig golfverschijnsei. Daarom pen ik aan jouw - de beste ekonoom uit het noorden - zo graag mijn ervaringen. Inderdaad, onze natie zit in het slop. Wij zijn geen golfstaat meer. We kunnen alleen nog wriemelen in de marge, rommelen in bakjes met chips, wat groenvoer achteroverslaan. De volgende keer dat we iets doen in een pand dat tegen de vlakte gaat, wil ik dat je een toespraak houdt. Over zwanen, nonnen en van de hoge boom teren. Desnoods op skis in de groene zeep. Je zult zien dat je de mensen meekrijgt. Tot binnenkort. 19novennber1982