Issuu

Tilburgs Hogeschoolblad 1 oktober 1982 jaargang 20 nummer 5

Fel debat over Miljoenennota "Ik heb een kater overgehouden van deze Mi ljoenennota. Het regeringsbeleid i s hi ermee op geen enkele wi jze te rechtvaardigen", aldus de Ni jmeegse econoom prof. N. Douben. "De Mi ljoenennota i s zeker geen leuk stuk", verdedigde CDApol iit cus drs. M. van Amelsvoort. "Het i s veeleer te lezen als een v\/anhoopskreet". Douben en Van Amelsvoort v/aren vri jdag j.l. aanwezi g als gastsprekers op de jaarli jkse i d scuss i eb i jeenkomst van het Cobbenhagenfonds i n de Ph i lharmon i e.

«■«II

■ 1 III III I I

lil Il

Douben (I) en van Amelsvoort gefotografeerd tegen een Brabantsbonte achtergrond.

Douben hield een pleidooi voor een meer investeringsvriendelijke politiek. Ons lage inflatiepercentage biedt mogelijkheden voor een expansief beleid. De positie van

de gulden is sterk. Er is een groot over schot op de lopende rekening van de be talingsbalans. "Er zijn nog voldoende lichtpuntjes die wijzen in de richting van

een ander beleid", stelde Douben vast. Wel vergt zo'n ander beleid een aantal grondige maatregelen. Zo zullen de arbeids en energiekosten beheerst moe ten worden en moet er een lager tarief voor de vennootschapsbelasting komen. Om een vraaguitval een hedendaagse kwelgeest voor veel ekonomen te ont komen, zag Douben wel brood in een ge lijktijdige verlaging van de lonen èn de in komstenbelasting. Daarmee schaarde hij zich achter de belangrijkste aanbeveling uit het planSchouten. "Niet een gebrek aan afzetmogel i jkhe den, maar een gebrek aan retabi li tei t i s van doorslaggevend belang i n deze crisis", bracht Van Amelsvoort daar te genin. Volgens de CDApoliticus krijgen we pas weer greep op de economie als èn de overheidsuitgaven drastisch wor den teruggeschroefd èn het financie ringstekort weer tot een aanvaardbare hoogte wordt teruggebracht, dit met het oog op het beroep dat de overheid moet doen op de kapitaalmarkt. Om deze doelstellingen te verwezenlijken was het planSchouten in principe een goede remedie. Toch was Van Amels voort van mening dat het huidige kabi netsbeleid, waarbij bezuinigingen gekop peld worden aan lastenverlichting voor het bedrijfsleven, een even goede reme die was. Het voortdurend hameren op de hoogte van het financieringstekort was Douben een doorn in het oog. Het is voor hem zonneklaar dat de monetaristen in Den Haag een steeds groter stempel op het beleid zetten. Dat heeft tot gevaar dat men te weinig oog heeft voor de reële problematiek, voor de onderbezetting van het productieapparaat met name. "Het wordt v/eer ti jd de begroti ng meer als een i nstrument voor het voeren van economische pol iit ek te gebrui ken en haar ni et tot een schatki sti nstrument te beperken", aldus de econoom. L.K.

Studentvriendelijke Onderwijsnota CvB De student il gt het College van Bestuur van de KHT na aan het hart. En daarbi j gaat het ni et i n de eerste plaats om het li chameli jk wel en wee van de dui zenden i de aan onze hogeschool studeren, maar eerst en vooral om het onderwi js dat zij kri jgen. D i t alles moet blijken ui t een i u tgebre i de conceptbeleidsnota, i d e het College van Bestuur heeft uitgebracht en di e als it tel heeft meegekregen "De ondersteuning van het onderwijs door de Centrale Diensten".

Hoewel het College van Bestuur zich be wust is van de vrij autonome positie die de verschillende faculteiten hebben, wor den deze middels de betreffende nota uitgenodigd een onden^/ijsbeleid te for muleren dat op prioriteiten is gebaseerd. In de praktijk van de komende alledag komt dit neer op de constatering dat de maatschappelijke gerichtheid van de KHT onder andere tot uiting moet komen in een verbeterde afstemming van de opleiding op de arbeidsmarkt. De KHT zal mede daarom binnen enkele jaren kwalitatief gegroeid moeten zijn tot een instelling, "die aantrekkelijk is voor aan staande studenten en die een zodanig stimulerend onderwijsklimaat kent, dat velen zich de moeite getroosten de veel eisende academische opleiding hier te voltooien, binnen een kortere tijdsperio de dan nu nog gebruikelijk i s " , aldus de beleidsnota. In de nota springt de term "studentge richtheid" sterk in het oog. Dit houdt on

der meer in dat de opleiding relevant is. Met andere woorden: dat de doelstellin gen zodanig zijn gekozen, dat de student ervaart aan zinvolle studietaken bezig te zijn. Om dit te kunnen bereiken wordt een groot beroep gedaan op kundigheid van de docenten op het geven van on derwijs. In dit verband wordt verwezen naar het reeds uitgebrachte Ontwikke lingsplan, waarin onder meer staat te le zen dat een invoering van een verplichte onderwijskundige vorming voor aanko mende docenten gewenst is alsmede een eventuele hervorming van docenten, die reeds in dienst zijn. Als rode lijn loopt door de gehele nota de onderwijssteunende funktie van de be treffende Centrale Diensten. Deze diensten kunnen alleen dan optimaal funktioneren als de faculteiten hun on derwijsbeleid expliciet formuleren. Een coördinatie van de bijdragen die uit deze diensten worden geleverd, verdient dan ook een nadere regeling. AvB

Veel aandacht deze week voor enkele zeer uiteenlopende aspekten van de economie. De miljoenennota, de econometristendag, de voorwaardelijke onderzoeksfinancienng, tien jaar Polek en de lezingencyclus Economie en Modellen. Bijna een special zogezegd.

8/9

Economie en Modellen Vooruitblik op een lezingencyclus met dr. van Schaik. POLEK bestaat tien jaar Een decennium vol strijd en emoties Reünie van Tilburgse econometristen "De risicomijdende samenleving"

Twee Tribunes Over de controle op het onderzoek en de onzuivere koffie van een Katholieke Hogeschool.

4660 Studenten Per 1 september 1982 waren 4660 mensen ingeschreven aan de Til burgse Hogeschool. Dit aantal zal in de komende maanden nog oplopen tot ruim over de 5000. Vorig jaar sep tember waren slechts 3957 mensen geteld door Buro Inschrijving. Toen was er sprake van vertragingsver schijnselen, doordat veel studenten voor betalingsproblemen gesteld werden door een verhoging van het collegegeld. Opmerkelijk bij de jongste cijfers is de scherpe daling van het aantal extraneï: vorig jaar nog 210 nu slechts 42. Bijna alle stu dierichtingen lijken te delen in de toename van het aantal inschrijvin gen. Uitzonderingen hierop zijn de CIF en de Postdoctorale cursus be lastingkunde.

BRIEVEN

MATSERTJES KOLOFON

PERS

"Reaktionair" is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst. Naam en volledig adres van de schrij ver(s) dient bij de redaktie bekend te zijn. Anonieme brieven verdwijnen in de prullemand.

Vrouwenoverleg In het THB van 10 september stond een artikel over de verschillende studentenorganisaties binnen de hogeschool. Het vrouwenoverleg kwam daar echter niet in voor. Wij vinden het onbegrijpelijk dat de THB redaktie ons over het hoofd heeft gezien want wij zijn nu niet bepaald een overleg in ruste. Wij zullen ons hier daarom alsnog presenteren, m.n. aan de vrouwelijke eerstejaars. Het vrouwenoverleg bestaat sinds 1979, krijgt subsidie ter ondersteuning van haar aktiviteiten en heeft een eigen

Ander leesvoer HABAKVK Over het blad van de theologische f akul teit valt inhoudelijk weinig bijzonders te melden. Veel informatie over de verschil lende werkgroepen binnen de fakulteit; een persoonlijk verslag van enkele fakul taire medewerkers over 'hoe zij de dagen doorbrengen'; bibliothecaire berichten en pubtikaties; de interne en externe agenda en een verhaal over het introduc tiekamp van de eerstejaars. Een echt in troduktienummer dus. Precies wat de re daktie ook van zins was te maken. Iets is echter nog niet goed als de bedoeling uit komt. Wat ontbreekt zijn de wat kriti sche beschouwingen en commentaren, die een blad vaak leesbaar maken. Haba kuk is wel eens anders geweest. Het enige aardige is een artikel van Ivo Ketelaar en Peter Nagtaam. Zij reconstueren nog eens de perikelen rond de fakuüeitsraad. Op 23 april 1982 besloot het curatorium de struktuurregeling zodanig te wijzigen dat de fakulteitsraad vanaf 1983 zou bestaan uit 5 leden van het wetenschap pelijk personeel en 4 studenten. Dit leid de tot een bestuurscrisis waardoor het oorspronkelijke aantal raadszetels (14) gehalveerd werd. Over de onmogelijk heid van een compromis. "De overtui ging heeft zich bij de heren regeerders ge vestigd dat, wie het hardst slaat, het grootste gelijk krijgt en het daarna ook niet meer hoeft te hebben. Het wordt tijd de weegschaal weer opnieuw te ijken. Maar dat wisten we aUenuial al lang". NONDEJURE Een nieuwe strip. Peter Smits en Frans Huybers schilderen het reilen en zeilen van Rinus Rees in de Tilburgse Tweefa sen, waarin de bovenste verdiepingen van gebouw B konsekwent omringd worden met wolkjes: katholicisme ins Blaue Hi nein? ' 'Ik doe mezelf 'n jaartje lanterfan ten kado, daarna ga ik kijken of ierrumd me nog kan gebruiken". Een interview met Totne Jacobs, scheidend weten Tilburgs Hogeschoolblad

kamer in gebouw O (vroeger F). Het vrouwenoverleg is vnl. een organisatie van studentes maar er zijn ook een aantal vrouwelijke personeelsleden (wetenschappelijk en niet wetenschappelijk) aktief binnen het overleg. Wat wil en doet het vrouwenoverleg? Studentes binnen het vrouwenoverleg willen elkaar steunen bij het studeren in een door mannen gedomineerde instelling. Om dit te realiseren zijn er fakulteitsgroepen opgericht waarbinnen ervaringen van studentes met de studie worden uitgewisseld en waarbinnen het studieprogramma wordt bekritiseerd. Zo gaan wij bijvoorbeeld na of vrouwen überhaupt wel aan bod komen in sociologische, psychologiese en ekonomiese theorieën. En zo ja welk beeld van vrouwen er in de diverse theorieën gepresenteerd wordt. We onderzoeken theorieën dus op hun seksisme. Geprobeerd wordt om d.m.v. zelfstudie te ontdekken hoe wetenschap wél interessant kan zijn voor vrouwen. Dat begint meestal met het formuleren van voor vrouwen belangrijke vragen waarop we dan vervolgens door diskussie en literatuurstudie antwoorden proberen te vinden.

schappelijk medewerker internationaal arbeidsrecht. Over zijn leven; "Ik ben van school verwijderd omdat ik in een kritiese klassekrant zat". Jacobs en de politiek. Hij steunt de in 1971 in Den bosch opgerichte Knillispartij die zich bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen gesteund wist door 8% van de stemmen de Bosschenaren. De Knillispartij is ver gelijkbaar met de 'Granen' en andere al ternatieven. Tenslotte ventileert hij, niet zo bijster interessante, meningen over zijn ervaringen aan de Hogeschool. Non dejure herstelt een traditie in ere; het bespreken van dejurische bladen in den lande. Een lofwaardig initiatief mits de bladen wel van recente datum zijn en niet van vier maanden terug zoals nu het ge val is. Veel introduktienieuws. HBOJOURNAAL Koos Bos is topambtenaar bij het Mi nisterie van Onderwijs en Wetenschap pen waar hij de scepter zwaait over de Di rektie Hoger Beroepsonderwijs. Het HBOjoumaal, de spreekbuis van de HBORaad, interviewt hem. Op een vraag over bestaande misverstanden bin nen het HBO bekritiseert Bos de Sociale Academies. Hij baseert zijn kritiek op een rapport van de Algemene Rekenka mer, " het feit dat men rustig drie weken voor de officiële aanvangsdatum op vakantie gaat. Dat zijn toch dingen waardoor op zijn zachtst gezegd het ver trouwen in deze sektor van het Hoger Be roepsonderwijs niet versterkt wordt. En wat daar nog bij komt, het verloop van studenten in het eerste studiejaar be draagt er vijfentwintig procent. Vijfent wintig procent! K un je nagaan. Ze den ken zeker dat we gek zijn". Het NRC Handelsblad ontkracht deze 'boude be weringen' van Bos grotendeels in haar nummer van 23 september j.l. door erop te wijzen dat het uitvalpercentage niet zo bijzonder (tfwijkend is. Zo ligt de uitval aan universiteiten ook in die orde van grootte. En wat het eerste kritiekpunt be treft; aangevoerd dat de academies onder de mammoetwet vallen en zodoende nog bij het voortgezet onderwijs horen.

We streven naar een andere studieinhoud. De beste ingang hiertoe bieden momenteel de zgn. vrouwenstudies. Hieronder verstaan wij: de mogelijkheid voor vrouwen om binnen het officiële studieprogramma op eigen voorwaarden en vanuit eigen vragen wetenschap te bedrijven. Uiteindelijk doel van vrouwenstudies is: ten eerste het leveren van bijdragen aan het opheffen van vrouwenonderdrukking en ten tweede het transformeren van een door mannen gedomineerde wetenschap. Vrouwenstudies zijn ons inziens niet mogelijk zonder formatieplaatsen voor feministiese wetenschapsters die deskundig zijn op het gebied van vrouwenstudies. Vandaar dat een deel van onze aktiviteiten zich richt op het bevechten van dergelijke formatieplaatsen. En met sukses kunnen wij stellen. Onlangs zijn er twee zogenaamde Paismedewerksters aangesteld op de hogeschool met als taak: het initiëren, stimuleren en koördineren van vrouwenstudies. En op de sociale fakulteit zijn twee medewerksters aangesteld die een leerplan vrouwenstudies gaan begeleiden. Wij organiseren (veelal in

waarin het klassikaal onderwijsgeven pri mair staat. Intussen hebben de media zich al als hongerige wolven op de uit spraken van Bos gestort. Adriaan in 't Groen bespreekt de risico's van de aan komende kaderwet Hoger Onderwijs. Deze wet, bedoeld om de tweedeling in het Hoger Onderwijs op te heffen, lijkt een gevecht te gaan ontstaan tussen de HBOinstellingen over de titulatuur; sommige HBOafgestudeerden wél een ti tel, anderen niet. Het tweede strijdpunt wordt de vraag wie het onderzoek mag verrichten en maatschappelijke diensten mag verlenen. Het laatste touwtrekken zal tenslotte om de studentenaantallen gaan. Een voor het Hoger Onderwijs te verwachten ongunstige demografische faktor gekoppeld aan een verlaging van de rijksbijdragen per student, verscherpt die potentiële strijdhaard nog eens. Wat dat betreft is het riskant de HBOeisen, die in het wetsontwerp HBO zouden wor den opgenomen, door te schuiven naar de Kaderwet Hoger Onderwijs. Het HBO zou dan wel eens de laatste trein kunnen missen. Lucas van Wees

■■■m a t s e r t j e

SHIH

'Matsertjes' kunnen worden opgegeven bij de redaktie. Tot 30 woorden kosten z e / 5,; on der nummer ƒ 2,50 extra. Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen.

Te koop: Nieuwe Lada's en Fords in de door U gewenste uitvoering, tot ƒ 3.000,onder de dealerprijs met volledige garantie en service. Inlichtingen: 01620-28389. TE KOOP: 1-2 persoonsappartement op de begane grond met tuin op het zuiden. Dichtbij de Hogeschool en de Westermarkt. Ideaal voor studenten / medewerkers. Prijs ƒ 59.800 k.k. G. Sanders, Don Boscostraat 65, Tilburg. TYPEWERK: Voor al uw netjes verzorgd typewerk bel 013-672466. 1 oktober 1982

samenwerking met Studium Generale) voor vrouwelijke studentes interessante lezingen cycli, kursussen (zoals afgelopen jaar de kursus 'feminisme als sociale beweging') en forumdiskussies (zoals afgelopen jaar de diskussie rond moederschap). Voel je je als studente aangesproken door onze, hier in het kort uiteengezette aktiviteiten en doelstellingen, loop dan eens binnen in kamer 01 of neem kontakt op met: Thérèse van den Heuvel, Atjehstraat 3, tel. 433839 of met Helma Thonon, Hoefstraat 220, tel. 362878.

tilburgs hogeschoolblad weekblad voor de katholieke hogeschool tilburg redaktie eddie vaes (hoofdredakteur) twan geurts, lennart kik, ellen nooyen angela lodder (assistente) medewerkers paul emonts, wouter van gils, peter pennartz, henk zormer, wilma okkerse, sjef stoop, klaudie biemans, john versieyen samenstelling redaktieraad prof mr p van seters (voorzitter), drs I koning, dr h van erp, drs I van de net, f hummelman, m ackermans (adviseur), t nilsen, r geurtsen, a de laaf, drs th schouw officiële mededelingen buro pers en voorlichting cartoonist ad van haandel henk van de berg advertenties angela lodder kopij alle kopij nnoet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktie-adres/advertanties hogeschoollaan 225, tilburg, telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto rien siers landelijk samenwerkingsverband universitaire pers (up) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolblad, utrecht universiteitsblad, thd-nieuws (delft) th-berichten (eindhoven) tht-nieuws (twente) en observant (maastricht) uk (groningen) ku-nieuws (nijmegen) druk drukken) em de jong bv baarie nassau vormgeving Willem van zoetendaal abonnementen voor mot hogeschoolleden / 15,- per jaargang

AKTUEEL

Theologiestuden t Jan Franken:

"Er moeten andere curatoren komen'' "Het is misschien wat fiard gezegd, maar wij /<regen duidelijk te verstaan dat we beter konden vertrekken". Op 2 september stopten vier leden van de theologische fakulteitsraad definitief met hun werk toen ze niet langer wilden meewerken aan het uitdokteren van "nutteloze kompromissen'. Een vraaggesprek met een van hen. Jan Franken. Het probleem zal zo langzamerhand bekend zijn: het curatorium heeft de theologische fakulteit een raadsverdeling in de maag gesplitst waarmee niemand gelukkig is. Tot nu toe kende de fakulteitsraad een verdeling van zes docenten, zes studenten en twee vertegenwoordigers van de administratief-technische geleding. Die laatste groepering valt in het voorstel van de Curatoren uit de boot en de verhouding docenten-studenten moet vijf-vier worden. Eerder dit jaar vormde dit voornemen voor de leden van de fakulteitsraad aanleiding om hun werkzaamheden te bevriezen. De dekaan en het docentlid van het Dagelijks Bestuur bestierden middelerwijl de gang van zaken. Pas na de grote vakantie kwam er een voorzichtige toenadering tot stand tussen Curatorium en de raad. De raad wilde dan nog wel een keer horen wat het Curatorium tot zijn de fakulteit onwelgevallige besluit had gedreven. En hoewel de explikatie van de curatoren niet erg overtuigde kwam er een werkgroep die een kompromis moest proberen uit te werken. Op 2 september werd dat kompromis besproken. Maar een deel van de officieel nog altijd in schorsing zijnde raadsleden vertrouwde het niet en verliet de vergadering "omdat men niet wilde

Verdwijning affiches Sinds enkele weken heeft de vrijheid van meningsuiting op de Hogeschool het zwaar te verduren. Ditmaal geen beperkende maatregelen op het plakken van affiches van bestuurlijke zijde, maar praktijken van (nog) anonieme personen.

Op 23 september jl. schreef de werkgroep Polek, samen met de studenten van het gastarbeidprojekt, een brief aan het Kollege van Bestuur waarin zij moest konstateren dat affiches van overwegend kritische groeperingen aan de Hoge-

Tilburgs Hogeschoolblad

praten over /compromissen die het niet zijn". Hen was duidelijk dat er aan het besluit van het Curatorium in principe niet valt te ontkomen. De meerderheid voor de docenten in de raad zal er hoe dan ook komen. Er bleven tot slot zeven van de veertien raadsleden over. Zij besloten om weer aan het werk te gaan en stelden zich ten doel alsnog een konstruktie te bedenken die voor iedereen aanvaardbaar is. "Het is een slechte zaak", vindt Jan Franken, een van de ex-raadsleden en voormalig student-lid van het Dagelijks Bestuur, "dat de mensen die eerst zijn opgestapt nu toch weer in de raad zitting hebben genomen. Zonder hun kiezers eerst over dat besluit te informeren. Men wil het nu doen voorkomen alsof de demokratie op de fakulteit weer is hersteld, maar dat is natuurlijk niet zo. De samenstelling van de nu gehalveerde raad is vier docenten, drie studenten. Dat beantwoordt precies aan de formule van het Curatorium". Volgens Franken gaan de zittenblijvers voorbij aan het werkelijke probleem en dat is de gapende kloof tussen het Curatorium en de fakulteit. "Willen we iets veranderen dan zal er een andere samenstelling van het Curatorium moeten komen. Dat is eerder ook al eens gekonstateerd. Ik vind dat we dat ook moeten waarmaken. Want het heeft geen zin om op de oude voet door te gaan, dat lost niets op". Franken wil niet alle blaam bij het Curatorium deponeren. Hij wijst op de belangrijke rol van het Kollege van Toezicht, een lichaam dat sinds de aanpassing van de theologische fakulteit aan een nieuwe statuten- en struktuurregeling aanzienlijk aan invloed heeft gewonnen. (Het punt van de zetelverdeling in de raad was overigens het laatste onderdeel van die nieuwe bestuursregeling dat nog niet formeel was geaccepteerd en bekrachtigd).

Jan Franken: Misschien kunnen we dreigen met kollektieve uitschrijving.

Maar toch, vindt Franken, heeft het Curatorium een groot aandeel in het ontstaan van de ellende. Hij verwijst naar een reeks van eerdere konflikten waarbij de starre houding van het Curatorium aanleiding was tot onenigheid. "In bepaalde opzichten", aldus Franken, "zijn de Curatoren roomser dan de paus. Het zijn beroepsbestuurders. Zij staan ver af van de dagelijkse ontwikkelingen binnen kerk en maatschappij. Een deel van het Curatorium omarmt een verouderd kerkbeeld en ook een verouderd demokratiebeeld. Zij kunnen bijvoorbeeld niet begrij-

pen dat studenten een goede, eigen inbreng in het onderwijs kunnen hebben". De konklusie die volgens Jan Franken voor het grijpen ligt: we moeten de samenstelling van het Curatorium veranderen. Er lopen op dit moment twee vakatures. Maar hoe kan de fakulteit daar vat op krijgen? Het Kollege van Toezicht benoemt immers de curatoren op voordracht? Formeel gezien heeft de fakulteitsgemeenschap hierbij niks in de melk te brokkelen. Jan Franken denkt dat de fakulteit desondanks haar eigen voorkeurskandidaten naar voren moet schuiven. "En dan komt de vraag: ben je als fakulteit bereid om zoiets af te dwingen met de machtsmiddelen die tot je beschikking staan? Dat schrikt de meeste theologen toch wel af. Het is steeds moeilijker om de mensen te mobiliseren. Iedereen is zo onderhand wel moegestreden. Een aantal docenten is het beu en legt het hoofd in de schoot. Bij de jongere jaars studenten is er weinig belangstelling voor dit soort problemen. De aktieve ouderejaars raken verspreid. Een lichtpunt: binnenkort wordt er een bond opgericht die de zaak nieuw leven wil inblazen". Aanvankelijk was het verzet tegen de beslissing van de Curatoren om de samenstelling van de fakulteitsraad in het nadeel van de studenten te veranderen

school regelmatig verdwijnen. Het gaat daarbij om aanplakbiljetten van de projektgroep Gastarbeid, van de werkgroep Polsoc (Politieke Sociologie), de werkgroep Polek, en om affiches van de Vereniging Dienstweigeraars alsmede antikernenergie affiches. In twee weken tijd is dit ongeveer tien maal voorgevallen, zo schrijft Polek. Het vermoeden wordt uitgesproken dat het hier gaat om een dader "die zijn politieke overtuiging niet op een openlijke en demokraties aanvaardbare wijze kan of durft te uiten " In een oproep aan het Kollege van Bestuur om stappen te ondernemen tegen deze onaanvaardbare politieke aktiviteiten, wordt door Polek voorgesteld de personen die verantwoordelijk zijn voor deze vorm van censurering, te lokaliseren en hun bedoelingen of overtuigingen publiekelijk naar boven te brengen.

Enkele dagen nadat deze brief verzonden is, op maandag 27 september j . l . , vindt een nieuwe golf van affiche-terreur plaats. Tientallen aanplakbiljetten van organisaties als de Filosofenkring, het C.O.C, de Progressieve Studenten Fraktie, Buro Buitenland (met een lezingencyclus over Politiek en Religie), het Krities Informatie Sentrum, Polsoc, Polek en de projektgroep Gastarbeid, worden van muren en ramen gescheurd. Het openingstijdenbiljet blijkt van de deur van het KRIS verwijderd te zijn. Bij de diverse groeperingen bestaat nu de overtuiging dat het hier gaat om een doelgerichte strategie, waarmee geprobeerd wordt het funktioneren van wetenschappelijk- en maatschappelijk kritische organisaties aan de Hogeschool te belemmeren. Omdat men nog niet beschikt over aanwijzingen die zouden kunnen leiden

ELLENDE

erg sterk. Maar de groeperingen, vindt Franken, zijn handig uit elkaar gespeeld. "In juni tekende zich al een scheiding af tussen degenen die waren opgestapt en degenen die toch door wilden gaan. Die splitsing heeft het verzet tegen het Curatorium erg afgezwakt. De druk vanuit het waarnemend bestuur om weer aan de slag te gaan is erg groot geweest. Ik snap de moeilijke positie van de dekaan ook wel. Zo'n man zit aardig dicht bij de curatoren. Voor hem is het moeilijker om op te stappen dan voor de studenten". Op de vraag welke machtsmiddelen ten dienste staan als men een andere samenstelling van het Curatorium wil afdwingen antwoordt Jan Franken: "Ik denk bijvoorbeeld aan een onderwijsstaking. Maar er zijn andere middelen. Het klinkt nu nog wat belachelijk, maar de curatoren zijn zeer gevoelig voor de financiĂŤn. I^isschien kunnen we dreigen met een kollektieve uitschrijving van studenten, dat zou de subsidie in gevaar kunnen brengen. Dat is maar 'n filosofietje van me hoor, een eventuele mogelijkheid op lange termijn. Eerst moeten we de mensen mobiliseren en moet het besef doordringen dat zo'n aktie noodzakelijk is". T.G. De voorzitter van het Curatorium van de theologische fakulteit, Mgr. drs. J.A.A. van Laarhoven, weigert elk kommentaar op ideeen als die van Jan Franken. "Ik ga die zaak niet via de media uitvechten", aldus van Laarhoven. "Daar heb ik mijn eigen kanalen voor". THB: U bent partij in een konflikt, het is toch niet meer dan billijk dat we uw standpunt in deze vernemen? Maar van Laarhoven blijft bij zijn weigering en wil niet ingaan op vragen over de onwrikbaarheid van het Curatorenstandpunt en over het demokratische gehalte van de nu gehalveerde fakulteitsraad. Gewezen op de wens van sommige fakulteitsleden om de samenstelling van het Curatorium te veranderen, antwoordt van Laarhoven dat dat een zaak is waarover alleen het Kollege van Toezicht heeft te beslissen. "Goedemiddag, meneer". Einde gesprek.

in de richting van bepaalde daders, is het moeilijk om effektief op te treden tegen deze recente praktijken. De Dienst Bewaking van de Hogeschool houdt reeds verscherpte kontrole-akties, en ook de diverse gedupeerde groeperingen hebben besloten een waakzaam oog in het zeil te houden. Of dit echter zal resulteren in een definitieve beĂŤindiging van de affichevernieling, is onzeker. Vast staat dat hier een verantwoordelijkheid ligt bij de gehele Hogeschoolgemeenschap. "Wanneer dit kwetsbare recht van de vrijheid van meningsuiting niet door iedereen beschermd wordt, en wanneer het zelfs op deze wijze geschonden kan worden en men tolereert dit bovendien ook nog, dan bevinden we ons op een hellend vlak " , verklaart een van de leden van de werkgroepen. W.v.G. 1 oktober 1982

Protest tegen proefpersonen Vorige week berichtte het THB over de proefpersonenregeling aan de psychologische fakulteit. Aanleiding was het besluit van de subfakulteitsraad van 19 augustus j . l . , waardoor alle eerstejaars psychologiestudenten verplicht worden om 20 uur als proefpersoon in psychologische experimenten te fungeren. De studentenfraktie PAG, goed voor 5 van de 16 zetels in de subfakulteitsraad, heeft 28 september aan het Kollege van Bestuur verzocht dit besluit ter vernietiging aan de Hogeschoolraad voor te dragen. Volgens de woordvoerders van de PAGfraktie heeft het KvB al verschillende malen het standpunt ingenomen dat studenten niet tot deelname aan de proeven verplicht kunnen worden. De subfakulteitsraad heeft zich van dit standpunt nooit iets aangetrokken. Ook een advies van de afdeling Juridische Zaken van de KHT, waarin beargumenteerd wordt dat een dergelijke verplichting tegen de wet indruist, werd in de wind geslagen. Bovendien vecht de PAG het argument van de subfakulteitsraad aan, dat deelna-

me aan de proeven aan belangrijke 'leerervaring' zou inhouden. Volgens de PAG moest men echter op de vraag naar de inhoud van deze leerervaring het antwoord schuldig blijven. "Als de leerervaring al bestaat, is daar al ruimschoots in voorzien in de 160 uur propedeusepraktika, waarbij de studenten zelf ook als proefpersoon fungeren", stelt de PAG daar tegenover. "Het achterliggend motief is slechts om goedkoop aan proefpersonen voor eigen onderzoek te komen. Dit wordt nog bevestigd doordat 'onderzoeks-praktische redenen' als argument naar voren worden gebracht. Voor studenten, daarentegen, staat er niets tegenover. Sterker nog, weigert men dan kan men de propedeuse niet halen. Dat riekt naar chantage", aldus de psychologie-studenten.

Openbare rede Merks Op 23 september hield Karl-Wilhelm Merks een openbare rede bij de gelegenheid van de aanvaarding van zijn ambt als hoogleraar in de moraal-theologie aan de theologische fakulteit in Tilburg. Titel van zijn rede: "Gods heerschappij en de verantwoordelijkheid van de mens - Naar een nieuwe structuur van de moraaltheologie".

Uit de uniyersiteitsbladen Waar de TH-Delft de primeur van had volgen de andere bladen druppelsgewijs; "de waardeloze" titels die te behalen zijn aan de in Zeist en Utrecht gevestigde dependance van de Amerikaanse Newport University. De bezuinigingen blijven de bladen vullen, zeker nu de 'miljardennota' ons de nieuwste bedragen heeft geopenbaard. QUOD NOVUM Prof. dr. P. Korteweg, buitengewoon hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, is als Thesaurier Generaal op het Ministerie van FinanciĂŤn zeer betrokken geweest bij het samenstellen van de miljoenennota. Op verzoek van de redaktie legt hij uit waarom er zoveel bezuinigd moet worden. Korteweg analyseert nog eens de kampen binnen het ekonomendebat. Hij bekritiseert de groep ekonomen die bang zijn dat bezuinigen '("ombuigen") leidt tot vraaguitval. Hij raadt ze aan het recente verleden te analyseren. "De omstandigheden die in hun ogen het herstel moeten bewerken deden zich voor: toenemende consumptie, toenemende afzet en toenemend financieringstekort. Maar geen investeringsherstel". Hoe het dan wel moet. Het investeringsherstel is, volgens Korteweg, alleen te bewerkstelligen als de consumptieve vraaguitval vooraf loopt. Het kan echter wel enige tijd duren voordat de vraaguitval leidt tot nieuwe bestedingsimpulsen. "Scheefgegroeide vermogensverhoudingen moeten worden hersteld evenals de winstverwachtingen. Innoverende produktie zal op gang moeten komen, buitenlandse afzetmarkten moeten opnieuw worden veroverd. Dat kost tijd. Dat gaat niet van vandaag op morgen ". Als klein land moet Nederland weer zijn aandeel op de wereldmarkt heroveren, zo mogelijk vergroten. Dat kan nooit via een stimuleringsbeleid van de overheid, meent Korteweg. Hij vindt het te kostbaar en bovendien heeft het Tilburgs Hogeschoolblad

geen zin omdat de effekten zouden weglekken zodat de begroting uiteindelijk toch gesaneerd moet worden. "Wij in Nederland zijn hopelijk moedig en verstandig genoeg om een dergelijke omweg niet te nemen. De kortste weg ware te prefereren." Onder de naam "inhaken of afhaken" organiseerde de Veerstichting van de Leidse Universiteit een symposium over de negatieve aspekten van de moderne verzorgingsstaat op de individuele burger. Een aantal gastsprekers uit binnen- en buitenland gaven hun visie. Joseph Jaworski ziet uit de verzorgingsstaat een nieuwe samenleving opdoemen. Als oprichter en voorzitter van het American Leadership Forum leidt hij alvast de Nieuwe Leiders van de Toekomst op. Hij kent hen een grote taak toe in een snel veranderde wereld. De oude managers zijn volgens Jaworski uitgespeeld. Chips, computer en robot brachten een "kennisrevolutie" op informatiegebied teweeg die zij niet meer konden bijbenen. "Young leaders become servants of what is, instead of shapers what might be .. Het nieuwe leiderschap moet gebaseerd zijn op liefde, totale betrokkenheid bij het wel en wee van de organisatie, het moet moreel gefundeerd zijn en vooral consistent... Say what you mean, mean what you say", is hun nieuwe credo. UTRECHTS UNIVERSITEITSBLAD Wat een jaar geleden enthousiast begon zakt nu als een pudding in elkaar. Het 'science-park' in de Uithof, een centrum van kennis-intensieve industrie en onderzoekslaboratoria, zou als transferpunt gaan dienen voor onderzoeksopdrachten van overheid en bedrijfsleven. Hier zou de wederopbouw van de ekonomie een aanvang nemen. Het heeft zo niet mogen zijn. De transferfunktiormrissen Hes en Ackers vertellen waarom. Een belangrijke reden ligt in het feit dat er voor de universiteit minder geld mee te verdienen

Landelijke Filosofiedag Zaterdag 25 september j l . vond aan de Tilburgse Hogeschool de landelijke filosofiedag 1982 plaats. Filosofen, afkomstig van de diverse universitaire, instellingen in Nederland, hielden hier voordrachten in een rijk en gevarieerd lezingenprogramma. Veelal betrof het lezingen over gespecialiseerde filosofische thema's, die in het algemeen onderwerp van wetenschappelijk onderzoek waren. Er bleek veel belangstelling te bestaan voor dit eerste " g r o t e " filosofiegebeuren in Tilburg. Volgende week brengt THB in een uitgebreid artikel een verslag van deze dag. Op de foto: Filosoof Herman van Erp (I.) van de Centrale Interfakulteit in Tilburg in gesprek met Professor Bernard Delfgaauw. Delfgaauw verzorgde als laatste gastspreker een lezing over de drie oorsprongen van de filosofie. foto: Geert ingenhoven

valt dan verwacht, hooguit 10% van de totale onderzoeksfinanciering. Het midden- en kleinbedrijf, de oorspronkelijke doelgroep, is te weinig daadkrachtig zodat beide heren zich in toenemende mate op de derde geldstroom willen gaan richten. Het grote bedrijfsleven en de overheid dus. Hes geeft deze doelverschuiving schoorvoetend toe. "Natuurlijk zijn wij aan dit werk gezet om geld te verdienen maar dat is niet het enige wat wij doen. Ja dus". Op de vraag waarom hun aktiviteiten niet gekoppeld worden aan die van de wetenschapswinkels, antwoord Hes: "die wetenschapswinkels hebben een bepaald imago. Dat moet je niet door elkaar klutsen. Dat is een heel duidelijke zaak''. Overigens deelt de Universiteitskrant van Groningen mee dat ook daar plaimen bestaan voor een 'science park'. Hopelijk trekken ze dan wel lering uit het Utrechtse voorbeeld. Douwe Jan Elzinga heeft een voorstel om de centrumpartij buiten spel te zetten. In zijn visie zou de rechter voortaan een partij kunnen verbieden of ontbinden. De kiesraad en de stembureaus moeten zich hierbij neerleggen.' Elzinga onlangs gepromoveerd op een proefschrift over politieke partijen en de vrijheid van het politieke wilsvormingsproces, bekritiseert de rechterlijke en kiesrechterĂźjke instanties. Hij verwijt hen onzorgvuldigheid en willekeur. In de ene plaats mochten de Nederlandse Volksunie en de Centrumpartij wel meedoen aan de verkiezingen en in de andere plaats weer niet. "Het is een rotzooitje. Op dit punt wreekt zich de gebrekkige regelgeving in een inkonsistent beleid van de overheid. De politiek brengt zichzelf in diskrediet als er geen duidelijke procedures zijn; het schendt het imago van de demokratie." In Quod Novum ook aandacht voor de centrumpartij. Deze partij werd in Rotterdam groter dan D '66. Volgens Mik, segregatieonderzoeker bij de Erasmus Universiteit valt dit succes toe te schrijven aan de aanhang in de oude volksbuurten. Een open deur. Wat wel interessant is, is zijn analyse van de schijnoplossingen. Het spreidingsbeleid van de

gemeente om buitenlanders gelijkelijk over de gehele stad te verspreiden teneinde de integratie te bevorderen is tot mislukken gedoemd als dit ook niet gebeurd voor de kansarme Nederlanders uit die buurten. KU-NIEUWS NIJMEGEN Tot 1 oktober was het in Nijmegen mogelijk ontheffing te krijgen voor het sluitingsuur van de plaatselijke horeca. Bij overhandiging van een kopie van kandidaats- of doktoraalbul verleende de politie toestemming. Deze regeling is nu van de baan. De aanleiding ligt waarschijnlijk in wat plaatselijke advertenties. Daarin werd gevraagd een kopie van het getuigschrift naar een postbusnummer in Nijmegen te sturen. A raison van 50 d 100 gulden. Verder een special over de nederwiet. De zonneschijn en de vemietigingsakties van de politie zorgen dit jaar voor een vervroegde oogst. Het is een ware plaag in Nijmegen. '' Wie de plant kent ziet hem achter ramen, in tuinen, langs de weg. Zelfs vlakbij de villa van Van Agt in Groesbeek staan enkele forse exemplaren van de Cannabis Sativa". In het KU-NIEUWS een foto van van Agt die in Nijmegen de nieuwe behuizing van de rechtenfakulteit kwam openen. "Een sentimental journey", noemde Van Agt de terugkeer naar zijn voormalige studieoord. Van Agt vond het met de formatie redelijk goed gaan maar relativeerde dit oordeel gelijk door deze uitspraak "polyinterpretabel" te noemen. Zou hij aan de Nederwiet gezeten hebben? Dat is geen schande in Groningen. Daar gaan de aardappelboeren waarschijnlijk hennepplanten verbouwen. Naast nederwiet kan uit deze plant namelijk een hoogwaardige kwaliteit papier vervaardigd worden. Wel levert het oogsten enige bijverschijnselen op. "Wel hebben we gemerkt dat de mensen die hier een dag bezig zijn met het drogen van de planten soms met een vreemd gevoel in het hoofd naar huis gaan". Spannende tijden voor de Groningse boeren, meent KU-verslaggever Hans Hendriks. LUCAS VAN WEES 1 oktober 1982

Een veelbewogen geschiedenis

Tien jaar Polek Heertje en Mandei.

Herrie van typemachines, twee mensen die proberen er bovenuit te l<omen, een derde die met nog meer geluid zichzelf verstaanbaar wil maken door de telefoon, in een aangrenzende kamer een vergadering en dat alles tussen de rommel van affiches, foldertjes en aanplakbiljetten: de werkgroep Polek zit midden in de voorbereiding van de viering van zijn tienjarig bestaan. Na de eerste universiteitsbezetting van Nederland - die van Tilburg in 1969, waar we de naam Karl Marx-universiteit aan overhielden - vloeide uit de beweging Links Front het initiatief voort om marxistische economie als vak erkend te krijgen. Door het organiseren van lezingen en voordrachten (o.a. met Rudi Dutschke, Ernest Mandei en Wolf Biermann) werd geprobeerd de noodzaak van dit vak aan te tonen. Uiteindelijk werd een nieuw vak politieke economie en maatschappelijke orde (PEMO) ingesteld, waarbij de marxistische economie "benaderd zou moeten worden vanuit het eigen wetenschapsfilosofisch referentiekader". Drie jaar later werd een docent benoemd. Pas sindsdien kan POLEK zich helemaal inhoudelijk op zijn vak richten. Gladjes verliep de PEMO erkenning bepaald niet. Tijdens de colleges van Schouten hoor je nog steeds de 'grapjes' en opmerkingen over het vak politieke economie. Een groep tegenstanders, waarvan de fervenste, onze bekende econoom Schouten, hebben alles gedaan om te voorkomen, dat politieke economie officieel zou worden ingevoerd. Schouten liet zich toen ontvallen dat iemand, die zoiets zou doceren nog lager betaald moest worden dan een vuilnisman. Op het moment, dat er een hoorzitting werd georganiseerd over de wenselijkheid van marxistische economie, waar Schouten schitterde door afwezigheid, werd er al gefluisterd, dat de faculteit liever had, dat Schouten niet aan het debat deelnam om polarisatie te voorkomen. Volgens Schouten zelf echter zag hij weinig in zo'n debat. Toen Rudi Dutschke in Tilburg een lezing hield gaf Schouten een interview aan de Telegraaf waarin hij POLEK vergeleek met nazi's, fascisten en anti-semieten en waar hij zichzelf zag in de rol van de arme vervolgde Jood. POLEK pikte dit niet en Schouten werd in kort geding voor de Bredase rechtbank gedaagd. Schouten verloor het kort geding en hij moest zijn woorden terugnemen middels brieven in de Telegraaf en het THB. Tussen alle beroering door had de economische faculteitsraad het al vermelde besluit genomen, dat marxistische economie erkend werd als discipline binnen het vak PEMO. Hierna ging men op zoek naar een geschikte professor. Na de lange weg van commissies, overleggroepen, vergaderingen en vooral het Tilburgse roddelcircuit, kwam het tot een voordracht van de faculteit, waarbij Jörg Glombowski op de eerste plaats stond. Na drie weigeringen Glombowski te benoemen en evenzovele bezettingen van de hogeschool, waarvan de laatste twee met politiegeweld doorbroken zijn, kwam het college van bestuur met een compromis. Glombowski zou benoemd kunnen worden tot lektor. Eerst moest de economische faculteit daarover praten, het moest toch 'ns voorkomen, dat iemand wel professorabel zou zijn, maar niet lektorabel. Toen de faculteit die mening niet bleek toegedaan, was het wachten op het stichtingsbestuur. Dat vergaderde voor deze gelegenheid niet op de hogeschool, maar in hotel chalet Royal in Den Bosch en daar werd uiteindelijk besloten, dat Glombowski als lektor hier mocht komen. Zo'n bezwaar was

Tilburgs Hogeschoolblad

dat niet, want acht maanden later zou de regeling van Pais ingaan, dat alle lektoren automatisch bevorderd zouden worden tot hoogleraar. POLEK had eindelijk, na zeven jaar, zijn erkenning gekregen. Desondanks hielden ze er een nare nasmaak van over. Tijdens de opening van het academisch jaar '78-'79 werd het aftreden van het stichtingsbestuur geëist en de rol van de hogeschoolsecretaris in vraag gesteld. Hij was (en is) immers secretaris van zowel het stichtingsbestuur als het college van bestuur en zit dus met twee petten op. De hogeschoolraad sprak zich uit voor onverenigbaarheid van deze funkties. Glombowski was dus benoemd, POLEK kon weer aan de slag met meer inhoudelijke zaken, zoals de vrouwenstrijd. Ook nu veroorzaakte POLEK heibel door een tentoonstelling. Op last van Hopman werden 'bepaalde objecten' verwijderd, want " d e hogeschool moest toch een neutraal gezicht houden". Studium Generale vond dit onzin en weigerde daarom enkele tentoongestelde BH's en maandverbanden te verwijderen. Uiteindelijk werden ze er Om wat kleur te brengen in de viering van tien jaar 'politieke ekonomie' aan de KHT heeft de werkgroep Polek twee aktiviteiten gepland. Vanzelfsprekend mocht een lezing van Ernest Mandei in deze viering niet ontbreken en wie de stormachtige debatten van deze hoogleraar in de marxistische ekonomie in het verleden wel eens gevolgd heeft zal er ook wel weer bij willen zijn. Toneelwerkgroep Proloog sluit de viering af met de klucht van Pierlala. Meer details volgen hieronder. * Maandag 4 oktober, 20.30 uur KHT/AZ13 ERNEST MANDEL Prof. dr. Ernest Mandei, hoogleraar in de marxisties-ekonomiese theorie aan de Vrije Universiteit van Brussel, komt op ma. 4 okt. een lezing houden in het kader van '10 jaar werkgroep POLEK'. Hij is hierbij uitgenodigd omdat hij in het verleden een belangrijke rol gehad heeft bij het ondersteunen van de studenten die aan de KHT het vak 'Politieke Ekononie' opnieuw ingevoerd wilden zien in het officiële studieprogramma. In een beschouwing over de huidige, wereldomvattende ekonomiese krisis zal Mandei duidelijk maken hoe diep de oorzaken van deze krisis geworteld zijn in de wijze waarop het maatschappelijke en ekonomiese leven is georganiseerd. De politici die nu al jaren een politiek van loonmatiging en terugdringing van overheidsbestedingen voeren hebben hierin

toch toe gedwongen middels het dienstbevel van de rector magnificus. POLEK werd indirect opnieuw bij een kort geding betrokken. De kunstenaressen daagden de hogeschool voor de rechter. Een ijlings compromis van Hopman 'bepaalde objecten' met doeken te bedekken mocht niet baten; de kunstenaressen hielden voet bij stuk. Maar volgens de rechtbank hadden ze moeten begrijpen, dat de hogeschool geen normale tentoonstellingsruimte is en ze verloren hun zaak. Het mocht voor POLEK de pret niet drukken, zij gingen met hun gewone werk verder. Zo was daar prof. Heertje, die een poging deed met Mandei te debatteren. Beide heren kwamen op uitnodiging van POLEK naar Tilburg. Enkele gedeeltes uit de letterlijke neerslag van het debat: Heertje: Marx heeft uitdrukkelijk voorspeld (Mandei: Ohhhh!) (zaai: Boeh) ik herhaal dat in een kapitalistische economie de werknemers in steeds toenemende mate werkloos zullen worden... Mandel: /V£0V.'Heertje: en dat komt meneer Mandei ... Mandei: NEEN! Heertje: ... omdat u ervan uitging, dat arbeidsbesparende technieken ... Mandei: NEEN! Heertje: ... die tot uitstoting leiden .... Mandei: NEEN, ik geef u het woord niet meer! U hebt mij onderbroken, (..), ik moet nu mijn eigen argumentatie voortvoeren, NEEN, NEEN, NEEN! Heertje: Eh ... meneer de voorzitter (rumoer in de zaal), meneer .. (rumoer) meneer ... (boegeroep). Zaal: Wij willen Mandei, wij willen Mandei... Uiteindelijk had Heertje er genoeg van, hij stapte op en Mandei kon het debat in zijn eentje voortzetten. De affaire had veel ingezonden stukken in de krant tot gevolg en een uitgebreide briefwisseling, waarbij Heertje iedere ingezonden stukjesschrijver persoonlijk met een brief bedankte voor de bijdrage respektievelijk berispte om 'het fanatisme' waarmee betreffende schrijver 'die mallotige figuur (Mandei) volgde'. Verder volgde nog een uitgebreide briefwisseling tussen Heertje en POLEK om wat gehakketak over de uitgifte van de tekst van het debat en het verloop van de diskussie. Heertje wekte geen verandering kunnen brengen. Dat kón ook niet, omdat zij vertrekken vanuit een burgertijk theoretiese invalshoek, die de grondslagen van ons vrije ondernemingsgewijzen produktie-systeem onaantastbaar acht. Donderdag 7 oktober. Harmonie, Stationsstraat 26, 20.00 uur PROLOOG speelt de klucht van Pierlala De Klucht van Pierlala is een produktie van de toneelwerkgroep Proloog. Proloog noemt zichzelf politieke theatergroep omdat zij met haar werk vooral die mensen wil steunen, die zich verzetten tegen onderdrukking en uitbuiting. Zij doet dit onder ander met deze voorstelling, door te verklaren, moed te geven, op te peppen, en fleur te brengen. De Klucht van Pierlala is een geestig en vooral muzikaal programma over de geschiedenis van het gewone volk. Een voorstelling, opgebouwd uit veel liederen en verhalen; liederen waarin vreugde en verdriet tot uitdrukking komen en verhalen die je doen huiveren en ontroeren. Militairisme, vrouwenhaat, homovervolging, patriachale verhoudingen, kapitalisties winstbejag, woningnood enz. worden getoond zoals ze vroeger voorkwamen. Alles blijft echter duidelijk herkenbaar voor de huidige tijd. Je zou zelfs kunnen zeggen dat alle liedjes en verhalen gaan over nu. Voorverkoop van kaarten :é f 4 , — * de vrije boekhandel * Polekkamer (A 011) op de Hogeschool

daarbij de indruk, dat POLEK oneerlijk zou zijn. Daarop volgde over en weer wat stekeligheden. Heertje wilde, dat POLEK zijn vergoeding zou overmaken op de rekening van de collectieve Israel aktie, hetgeen POLEk na overleg met het hogeschoolbestuur niet deed, maar Heertje een postcheque stuurde voor het bedrag met de mededeling, dat een en ander zou worden doorgegeven aan de belastingdienst. Heertje reageerde een poosje later met de sommatie, dat de tekst van het debat snel zou moeten worden uitgegeven, anders zou hij het zelf wel laten doen en zou de collectieve Israel aktie wederom een bijdrage kunnen verwachten. Het roerige bestaan van POLEK is de laatste tijd wat stiller geworden. Het tij is eigenlijk wat gekeerd met de benoeming van Glombowski. Op wat incidentele gevallen na (de ter aarde bestelling van de student nadat Pais zijn plannen bekend had gemaakt ten aanzien van de tweefasestruktuur) zijn er geen akties meer gevoerd. Tegenwoordig organiseert POLEK nog een inleidende cursus, die open staat voor iedereen. Ongeveer de helft van de deelnemers komt van buiten de hogeschool. Daaromheen functioneren enkele werkgroepen, één om de economische kennis door te geven aan de vakbonden, één die zich bezighoudt met de economische crisis, een linkse kietgroep, die allerlei aktiviteiten organiseert en een tweetal theoriegroepen, die literatuur op het gebied van de politieke economie bestuderen. De aktiviteiten van POLEK bevinden zich nog slechts in de beschouwende theoretische sfeer. Zo'n inaugurale rede van Glombowski bijvoorbeeld. Naast het spandoek in de aula waarop bezorgd werd gevraagd of er iemand last had van Jörk-angst, waren het slechts beschouwingen over het rumoer rond de benoeming van deze eerste hoogleraar in Tilburg, die weigerde zijn rede in toga uit te spreken. Hoe zou zoiets komen? Deelt POLEK in de algehele malaise van de tachtiger jaren? POLEK is nu gevestigd binnen de hogeschool, het is een begrip geworden, zoals hun advocate al zei tijdens het kort geding tegen Schouten. Door de erkenning is POLEK ingekapseld binnen de instituties en wellicht heeft Marcuse toch gelijk dat dét het middel is om een bepaalde groepering te bestrijden. Rik Hendriks

TRIBUNE In de rubriek .Tribune' geven lezers hun opinie op uitnodiging van de THB-redaktie. Deze week: Drs. GERRIT VAN DUIJNHOVEN.

De middelen voor onderzoek uit de eerste geldstroom worden tot nog toe aan de instellingen gegeven bij wijze van opslag op de middelen voor het onderwijs. Aan de besteding van deze middelen zijn geen voorwaarden gesteld. De koppeling van de onderwijscapaciteit heeft mede als achtergrond het belang dat in ons universitaire bestel is/wordt toegekend aan een sterke verwevenheid van onderwijs en onderzoek. Vanaf het begin van de jaren zeventig is een discussie op gang gekomen over de vraag, of door dezefinancieringswijzede universitaire wetenschapsbeoefening wel op goede wijze wordt gediend. Deze vraag is zowel bij de instellingen als bij de overheid actueel geworden. Instellingen zelf werden in de jaren zeventig geconfronteerd met een sterk groeiende belangstelling van studenten bij een niet evenredig toenemende groei van middelen. Binnen sommige instellingen zijn als antwoord hierop mechanismen ontwikkeld ter bescherming van kwalitatief hoogstaand onderzoek tegenover een alsmaar zwaarder wordende onderwijstaak. Ze zijn onderzoek op eigen merites los van studentenaantallen gaan financieren. Voor de overheid is de wetenschapsbeoefening een expliciet aandachtsveld geworden o.m. onder invloed van zijn maatschappelijke en ethische aspecten en zijn betekenis voor 's lands economie. Hoewel het beleid terzake van de overheid nog in zijn kinderschoenen staat en nog weinig inhoudelijke invulling heeft gekregen, is er op dit moment bij het departement van onderwijs en wetenschappen grote behoefte aan informatie en argumentatie omtrent het wetenschappelijk onderzoek speciaal binnen w.o.-instellingen met het oog op bezuinigingen en de verdeling daarvan over de verschillende departementen. In een reeks van nota's van diverse gremia en instanties is in het afgelopen decennium aandacht gegeven aan de vraag op welke wijze het eerste geldstroom-onderzoek termiinste voor een deel op eigen merites, onafhankeüjk van de onderwijscapaciteit zou kunnen worden gefinancierd. Onder meer kunnen de volgende nota's worden genoemd: de voorlopige nota inzake de meest doelmatige wijze van financiering van het wetenschappelijk onderzoek aan de Nederlandse universiteiten en hogescholen (1971) van de Raad van Advies voor het Wetenschapsbeleid, de nota "Het universitaire onderzoek in het kader van het wetenschapsbeleid" (1972) van de ministeriële gespreksgroep universitair onderzoek, de nota "Plaiming van het hoger onderwijs" (1975) van de toenmalige staatssecretaris Klein, de nota "Naar een nieuwe organisatiestructuur voor de universitaire wetenschapsbeoefening" (1976) van de ad hoc Werkgroep Universitair onderzoek van de Academische Raad, het rapport van de Werkgroep RWO-overleg (1978). De discussie n.a.v. de verschillende rapporten heeft niet zozeer betrekking op het principe om een deel van het universitaire onderzoek op eigen merites los van studentenaantallen te financieren - hierover bestaat een redelijke mate van overeenstemming - als wel op de wijze waarop dit zou moeten gebeuren en de rol hierbij van de Minister, de instellingen, de Academische Raad, ZWO. Op basis van het rapport van de Werkgroep RWO-overleg en de daarop ontvangen reacties o.m. van de instellingen heeft de regering in 1979 de Beleidsnota Universitair Onderzoek uitgebracht, een Tilburgs Hogeschoolblad

Voorwaardelij ke financiering van een deel van het universitair onderzoek Traditioneel wordt het universitaire onderzoek gefinancierd langs drie kanalen. De eerste en in omvang belangrijkste bron is de directe rijksbijdrage aan de w.o.-instellingen. Deze bron wordt de eerste geldstroom genoemd. Een tweede bron, de zgn. tweede geldstroom, wordt gevormd door de Nederlandse organisatie voor zuiver wetenschappelijk onderzoek (ZWO). Deze organisatie en de vele met haar gelieerde stichtingen die werkzaam zijn voor specifieke (segmenten van) wetenschapsgebieden, financiert onderzoek op basis van concrete projectaanvragen. Tenslotte wordt een derde geldstroom onderscheiden, dit betreft onderzoek in opdracht van derden, dat kunnen zijn overheid, bedrijfsleven, maatschappelijke instellingen, particuliere fondsen etc. Voorwaardelijke financiering heeft betrekking op de eerste geldstroom. In het navolgende worden daarom de tweede en de derde geldstroom buiten beschouwing gelaten. De voorwaardelijke financiering zal ter sprake komen in de hogeschoolraad van 7 oktober. nota die binnen het parlement brede instemming heeft gekregen. In deze nota wordt voorgesteld het onderzoek uit de eerste geldstroom deels te financieren bij wijze van opslag op de onderwijscapaciteit en deels via voorwaardelijke financiering. De opslagfinanciering dient volgens de nota voor financiering van een ruimte voor onderzoek onder meer om wetenschappelijk onderwijs van kwaUteit te verzorgen. Voorwaardelijke financiering betreft financiering op grond van een tussen instellingen en Minister overeengekomen onderzoektaakstelling. In de Beleidsnota wordt opgemerkt dat het bij voorwaardelijke financiering gaat om de volgende aspecten: de resultaten van landelijke taakverdeling op het gebied van onderzoek en de bijzondere maatschappelijke en/of wetenschappelijke betekenis van onderzoekprogramma's, dit uiteraard naast het aspect van kwaliteit van het onderzoek. Over de nadere uitwerking van de voorstellen in de nota hebben instellingen en Minister in de loop van 1981 en begin 1982 overlegd. In juli j.l. heeft de Minister besloten om m.i.v. 1983 voorwaardelijke financiering van universitair onderzoek in te voeren, dit niettegenstaande vele onduidelijkheden op essentiële punten, die eigenlijk nadere studie zouden behoeven. Met ingang van 1983 zal volgens de voornemens van de Minister een bedrag van ƒ 50 miljoen in arbeidsjaren w.p. van de rijksbijdrage van de w.o.-instellingen worden toegekend op grond van tussen de Minister en de instellingen overeengekomen onderzoektaakstellingen. Dit bedrag zal jaarlijks toenemen zodanig dat

de voorwaardelijke financiering rond 1990 ongeveer ƒ 400 - ƒ 500 miljoen in arbeidsjaren w.p. bedraagt. De ruimte voor voorwaardelijke financiering voor 1983, die de Minister voor elk van de w.o.-insteUingen voorlopig heeft berekend, is langs de volgende weg tot stand gekomen. Op basis van een nieuw financieringsmodel voor het w.o. is een berekening gemaakt van de onderwijscapaciteit, waaraan t.b.v. het onderzoek is toegevoegd een deel als opslag op het onderwijs en een deel als vaste voet; het totaal hiervan is afgezet tegenover de aanwezige capaciteit van elk van de instellingen; het verschil wordt beschikbaar gesteld als ruimte voor voorwaardelijke financiering. Voor de Hogeschool heeft de voorlopige berekening tot uitkomst dat voor 1983 een ruimte van waardelijk te financieren onderzoek beschikbaar is. Deze ruimte is in vergelijking met andere instellingen klein. De door de Minister gehanteerde benaderingswijze in samenhang met de relatief zware onderwijslast van de instelling zijn hiervoor verantwoordelijk. De Minister Strenger toezicht op onderzoek.

vrEiagt de insteUingen voor 1983 ten ministe 10% van de berekende ruimte met voorstellen voor voorwaardelijk te financieren onderzoektaakstellingen te vullen. Uiterlijk 7 oktober a.s. moeten de instelUngen bij de Minister voorstellen indienen voor de m.i.v. 1983 voorwaardelijk te financieren onderzoektaakstellingen. Daarbij gaat het om taakstellingen van bij voorkeur een omvang van 5 tot 10 arbeidsjaren w.p. op jaarbasis, die de instellingen zelf voor 5 jaar veiUg stellen. Het formuleren van taakstellingen van ^^ zo'n grote omvang vormt een zware opgave speciaal voor de alpha- en gammawetenschappen die traditioneel onderzoek in een veel kleinere omvang en meer flexibel programmeren. Voorshands is de Minister bereid onderzoektaakstellingen te beschermen zonder dat nog een externe beoordeling voorligt. Later zal hij zo'n beoordeling vragen. Wanneer de Minister en de instelling het eens zijn over een onderzoekstaakstelling, worden de middelen hiervoor opgenomen in het geheel van de rijksbijdrage aan de instelling. Deze middelen zijn weliswaar niet geoormerkt in die zin dat ze voor de desbetreffende taakstelling besteed dienen te worden; wel moet de instelling garant staan voor de uitvoering van de taak en hiervoor ook de nodige middelen voteren. Aspecten waarop het stelsel van voorwaardelijke financiering nadere bezinning behoeft, betreffen onder meer de betekenis van het stelsel in relatie tot de gewenste flexibiliteit van onderzoeksprogrammering binnen de instellingen, het kostenbatenaspect van het stelsel bezien voor de verschillende wetenschapsgebieden, de positie van de overheid in het stelsel gegeven de in de wet neergelegde verantwoordelijkheden m.b.t. het universitaire onderzoek. Ingaande op het laatste aspect biedt het stelsel de overheid mogelijkheden tot een directe sturing van een in de toekomst groot gedeelte van het universitaire onderzoek. Veel zal daarbij afhangen van de opstelling welke de Minister terzake hanteert; aan het ene uiterste kan men denken aan een marginale toetsing van de insteUingsvoorstellen door de Minister, aan de andere kant kan worden gedacht aan een expUciet inhoudelijke rol. De Raad van Advies voor het Wetenschapsbeleid heeft in zijn rapport Selectieve financiering en stimulering van universitair onderzoek van juni 1982 gepleit voor een bescheiden rol van de overheid in het geheel van voorwaardelijke financiering. De Raad staat voor een stelsel van voorwaardelijke financiering binnen de instellingen van w.o. zelf, zoals enkele instellingen dit reeds kermen. De overheid dient in de opvatting van de Raad de tot stand koming van zulk een stelsel binnen de instellingen te bevorderen. Zij is als zodanig echter geen partner in het stelsel, behoudens uiteraard de meer algemene verantwoordelijkheden die de Minister bij of krachtens de wet heeft. De Raad beargumenteert zijn voorstellen met name vanuit het voor een belangrijk deel fundamenteel gerichte karakter van het universitaire onderzoek. De Raad ziet voor de overheid wel een bescheiden inhoudelijke rol weggelegd via selectief gerichte stimulering van het universitaire onderzoek. De instellingen van een 'kleine' beleidsruimte kan er naar de opvatting van de Raad toe bijdragen, dat het universitaire onderzoek meer gaat inspelen op maatschappelijke behoeften, - wat dat ook moge zijn - hetgeen de Raad wenselijk acht. Vermoedelijk is dit voorstel van de Raad ingegeven door strategische overwegingen. Mijn indruk is dat de instelling in het licht van de aankomende bezuinigingen snel meegaan met de invoering van een stelsel van voorwaardelijke financiering. Beschouwingen over meer principiële aspecten worden daarbij achterwege gelaten, hetgeen te betreuren valt. 1 oktober 1982

Reünie van econometristen

Naar een rechtvaardiger verdeling van liet risico Donderdag 23 september vormde de collegezaal AZ-6 het toneel voor de Tilburgse Econometristendag. Zo'n 75 van de ongeveer 300 afgestudeerde econometristen, die de Hogeschool anno 1982 heeft afgeleverd, gaven gehoor aan de uitnodiging voor dit jaarlijkse evenement. Voor vele aanv/ezigen stond het reüniekarakter van de dag voorop. Toch had de organisatiecommissie de nodige moeite gedaan een aantrekkelijk programma in elkaar te timmeren. De deelnemers kregen een programma voorgeschoteld, dat met een enigszins ambitieuze titel 'de risicomijdende samenleving' getooid was. Een drietal economen met enige landelijke bekendheid gaven hun visie op het onderwerp van de dag. Willem van de Goorbergh, nog niet zo lang geleden medewerker bij de vakgroep Algemene Economie aan de Tilburgse Hogeschool en nu werkzaam bij de Centrale Rabobank, is een van de organisatoren van de Econometristendag. Tegen welke achtergrond moet je zo'n dag nu plaatsen? Van de Goorbergh: " W e proberen met deze dag het netwerk van afgestudeerde econometristen in stand te houden. Zo'n 15 jaar geleden was dat een heel hecht netwerk; anno 1982 zijn er wel meer gaten in gevallen. We hebben In het programma de nodige ruimte voor de sociale contacten. Zo zijn er ruim bemeten theeen lunchpauzes en na afloop van het wetenschappelijk deel van de dag gaan w e met z'n allen een hapje eten en een borreltje drinken bij Boerke Mutsaers. Bij het kiezen van een thema voor het congres-gedeelte letten we erop dat het een niet tè specialistisch en technisch onderwerp is, dat zoveel mogelijk mensen aanspreekt. Bovendien trachten we zowel de algemene - als de bedrijfseconometrle aan bod te laten komen". Het gaat waarschijnlijk ook om het uitwisselen van ervaringen tussen mensen uit de praktijk en mensen uit het onderwijs? Van de Goorbergh: " D a t is juist. Vorig jaar was het doktoraal-programma van de subfaculteit het centrale thema van de dag. Dat heeft vele bruikbare reakties opgeleverd. Het gebruikelijke carrière patroon van veel afgestudeerden is dat ze, na een aantal jaren bezig geweest te zijn

Tilburgs Hogeschoolblad

met de toepassing van het vak, doorstromen naar een leidinggevende funktie, waarbij het beheer van het onderzoek een belangrijke taak is. Op zo'n econometristendag horen we waar men in het veld mee bezig is. Die terugkoppeling is heel nuttig, j a " . " W e geven de deelnemers ook informatie over de postacademische opleidingen die door de subfaculteit verzorgd word e n " , vult Pieter Nederstigtaan. "In vorige jaren bleek daar verrassend weinig animo voor te bestaan. We hebben dit jaar daarom een enquete-formuller rondgestuurd om de belangstelling voor PAO-cursussen onder afgestudeerden te peilen". Het is duidelijk dat het reüniekarakter voor vele deelnemers van de dag van belang is. Hans van Mossevelde is onlangs afgestudeerd ais bedrijfseconometrist; hij heeft nu een baan als bedrijfseconoom bij de Nederlandse Spoorwegen. Wat komt hij op deze dag in Tilburg zoeken? Van Mossevelde: "Het is voor mij weer een aantal jaren geleden, dat ik voor 't laatst de econometristendag bezocht. Ik vond het wel aardig m'n oude studiegenoten weer eens terug te zien. Het wetenschappelijk deel van de dag is eigenlijk niet meer dan franje". Het wetenschappelijke thema van de dag valt bij veel mensen in goede aarde. De organisatiecommissie blijkt een goede keuze gemaakt te hebben. Prof. P.W. Moerland, hoogleraar bedrijfseconomie aan de Interfaculteit bedrijfskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, ging als eerste inleider in op een mogelijke nieuwe rol van de risico-houding bij de verdeling van het bedrijfsinkomen. Het risicodragend vermogen voor de onderneming wordt verschaft door aandeelhouders, die dikwijls een anonieme, passieve relatie onderhouden tot 'hun' onderneming. Niettemin moeten eerst lonen, salarissen, rentekosten e.d. met voorrang betaald worden, voordat de rest van de toegevoegde waarde onder de aandeelhouders verdeeld kan worden. Daarbij komt dat de zeggenschap van aandeelhouders steeds meer aan betekenis heeft ingeboet. Prof. Moerland: "Naar mijn gevoel voltrekt zich een geleidelijke scheefgroei in de verhouding tussen de uitoefening van zeggenschap en het dragen van financieel risico. Daarom is het wenselijk om naar alternatieve beloningsstructuren tè zoeken, waarbij op een meer adequate wijze de risico's worden verdeeld". Prof. Moerland stelt zich een alternatief beloningssysteem voor, waarbij alle bij het ondernemingsbeleid betrokken participanten - zoals directie, werknemers, vermogensverschaffers e.d. - recht krijgen op een van tevoren vast te stellen deel van de toegevoegde waarde. De in dat geval grotere rest van de toevoegde waarde zou dan volgens een bepaalde sleutel verdeeld moeten worden. Voor werknemers zou het voorstel van Moerland de herinvoering van een vorm van prestatiebeloning kunnen betekenen. Na prof. Moerland was het woord aan prof. J . Hartog, sinds kort hoogleraar in de micro-economie aan de Universiteit

van Amsterdam. Hartog is enigszins bekend geworden door zijn recente boek Tussen vraag en aanbod, een onderzoek naar het funktioneren van de arbeidsmarkt van 1950 tot 1980. Hartog liet in zijn inleiding licht schijnen op de oorzaken en de gevolgen van risicovermijdend gedrag op de arbeidsmarkt. Volgens Hartog kent de arbeidsmarkt in een dynamische economie als de onze vele onvermijdelijke risico's. Dat is nu eenmaal eigen aan onze economische orde. Voor een deel zijn deze risico's een uitvloeisel van de wijze waarop de produktie is georganiseerd: arbeidsdeling, specialisatie en ruil nemen daarbij een belangrijke plaats in. De mogelijkheden van partijen op de arbeidsmarkt om tot optimale allocatie onder onzekerheid te komen, zijn op individueel niveau om allerlei redenen zeer beperkt. Het is dan ook begrijpelijk dat men in het verleden voor vormen van collectieve aktie gekozen heeft. Volgens Hartog is juist de wens om te komen tot een optimale verdeling van de risico's op de arbeidsmarkt van groot belang geweest voor het ontstaan van belangrijke instituties. Het zoeken naar een optimale verdeling van de risico's kan op een impliciete wijze, maar ook op een expliciete wijze plaatsvinden. Dat laatste kan in specifieke contractvormen of via wetgeving geregeld worden (denk maar aan ontslagrecht of de sociale zekerheidswetgeving.)

RITME H H M M H ^ ^ H Na de lunchpauze bracht de lezing van dr. W . J . de Ridder, als econoom werkzaam in een topfunctie bij de Nederlandse Middenstandsbank, wat meer vuurwerk dan die van z'n beide voorgangers. (Je zult zien: Ze plaatsen de meest interessante lezing vlak na de middag, om te voorkomen dat mensen in slaap sukkelen", zo voorspelde m'n buurman al). De Ridder sprak over de oorzaken en gevolgen van risicovermijdend gedrag bij investerings- en financieringsbeslissingen van ondernemers. Hij kon daarbij putten - en dat maakte z'n verhaal zo aantrekkelijk - uit de resultaten van het grootscheepse onderzoek dat de NMB uitvoert naar de financieel-economische positie van het Nederlandse bedrijfsleven. Volgens De Ridder wordt bij het beoordelen van kredietaanvragen door banken veelal gelet op de persoon van de aanvrager. Bij kleine bedrijven is de ondernemer vaak tevens de eigenaar. Zo'n man heeft een groot financieel belang in z'n zaak. Tussen investeringsgedrag en de leeftijd van de ondernemer was een opmerkelijke parallel te constateren, aldus De Ridder. Als een ondernemer tegen z'n pensioen aanloopt, ebt de investeringsbereidheid vaak weg. Ook de behoefte om te investeren in vaste activa (zoals een bedrijfsgebouw, LK) bleek vreemd genoeg een cyclisch verloop te vertonen. De Ridder vroeg zich af of hier soms sprake was van een fundamenteel levensritme: "Is het toeval dat ondernemers na 6 jaar lagere school, 6 jaar middelbare school - en soms 6 jaar universi-

teit - ook om de 6 jaar een belangrijke investering doen?" De Ridder had aanzienlijke twijfels over het op elkaar aansluiten van de bedrijfseconomische theorie en de praktijk van de investeringsselectie. "Vijfentwintig tot dertig procent van de ondernemers vindt hun projecten absoluut uniek en zelf negentig procent is van mening dat hun technisch kunnen even goed zo niet beter is dan dat van hun naaste concurrent!" Bovendien was De Ridder er in de loop van zijn tijd bij de NMB steeds meer van overtuigd geraakt dat winst géén doelstelling van de onderneming was. "Winst is niet meer dan een minimum voorwaarde om te overleven. Als er geen winst gemaakt wordt, gebeuren er soms vreemde dingen, dan verdwijnt de zeep van de toiletten of zoiets". "Wij hebben de indruk gekregen dat ondernemers in principe wel risicovermijdend zijn, maar dat ze daarnaast toch alle kenmerken vertonen die mensen als bergbeklimmers, autocoureurs, trapezewerkers gemeen hebben", aldus De Ridder. Na de lezingen van Moerland, Hartog en De Ridder werden de deelnemers in de gelegenheid gesteld vragen af te vuren op een forum, waarin naast de genoemde inleiders ook prof. Kapteyn, de kersverse hoogleraar in de algemene econometrie aan de Tilburgse Hogeschool, had plaats genomen. Zo werden er vragen gesteld over de voor- en nadelen van een herinvoering van prestatiebeloning en het al of niet risicodragend betrekken van de gelden van pensioenfondsen en levensverzekeringsmaatschappijen. Een van de vragenstellers wees erop dat risico ook een sociaal aspect had. Bij de opbouw van de verzorgingsstaat hebben w e ervoor gekozen de risico's van ons productiesysteem niet af te wentelen op de werknemers; op deze wijze is de verpaupering tegen gegaan. Het prestatieloon is afgeschaft, zelfs ondanks de gebleken voordelen. Volgens De Ridder was onze sociale zekerheid een groot goed. Toch moest men er meer oog voor hebben dat een verandering van onze economische orde op til is. "Ik vindt dat veranderingsproces overigens heel boeiend om te volgen", zo merkte hij op. Toon van den Elzen, doktoraal student econometrie: "Een volgende keer zouden ze wat minder mensen uit het academisch wereldje moeten uitnodigen. Dan krijg je misschien een meer politiek getinte discussie. Dat zie je aan de bijdrage van zo'n man als De Ridder; die zorgt op deze dag toch maar voor het zout in de pap!" Lennart Kik.

1 oktober 1982

T gesprek met dr. van Schalk

De komende Studium Genera/e cyklus 'Ekonomie en modellen' heeft onverwacht nog een extra aktueel tintje gekregen. Al gedurende lange tijd is het een vertrouwd beeld in Nederland dat een ekonomische deskundige op de televisie of in de krant eens uitlegt hoe alles in elkaar zit en wat er gedaan moet worden. Dit alles dan vaak ondersteund door reeksen cijfers en voorspellingen die allemaal het gelijk van de goede man moeten bevestigen. Totdat de volgende dag weer een ander met een ander verhaal en een ander plan komt, ondersteund door even harde cijfers. Een belangrijk verschaffer van al die cijfers en voorspellingen waarop deze ekonomen zich baseren is het Centraal Plan Buro (CPB). Dit buro is het laatste jaar veel in de publiciteit geweest, zodat haar imago van objektief wetenschappelijke Instelling enigszins ondergraven Is. Zij zou om politieke redenen altijd de arbeidsinkomens quote te laag berekend hebben; het CDA zou een grote invloed hebben op de topmensen van het buro; en vanuit de ministeries zouden de berekeningen gemanipuleerd worden. Het jongste bericht is nu dat het buro het rekenmodel, waarmee zij de laatste tien jaar gewerkt heeft, zal gaan vervangen door een nieuw, hetgeen verregaande konsekwenties zou gaan hebben. Niet langer wordt gedacht dat de investeringen, en daarmee de werkgelegenheid, afhankelijk zijn van de gemaakte winsten. Een ondernemer gaat zijn winst pas weer opnieuw investeren, als hij verwacht dat hij zijn spullen ook weer kan verkopen. Dat wil zeggen dat de koopkracht weer een belangrijke rol gaat spelen in dit nieuw ontwikkelde model. Het lijkt allemaal erg voor de hand liggend, toch heeft het weer voor de nodige opschudding gezorgd in het ekonomenwe-

reldje. Het is daarom geen gek idee om eens in de keuken van de ekonomische wetenschap te gaan kijken om iets meer helderheid te krijgen over dat wereldje waarin het menselijk handelen Is terug gebracht tot cijfers en het Griekse alfabet en waarin de loglka regeert. Het THB ging praten met dr. A. van Schalk, die zich al jaren buigt over de ekonomische modellen en voorspellingen. De Tilburgse ekonoom prof. Van de Klundert was een van de grondleggers van het eerste Vintaf-model, in CPBkringen bekend als Vintaf I. Vintaf is een oerlelijke samentrekking van 'vintrages', het Engelse woord voor jaargangen, en afzet. Ook Van Schalk heeft z'n sporen verdiend in verschillende onderzoekingen rond het Vintaf-model (zie daarover het THB van 6 februari 1981). Het nieuwe model van het Planburo heeft de fantasievolle naam Freia gekregen. Van Schalk spreekt echter liever van Vintaf III. Naar zijn mening gaat het om een nieuwe generatie van het bestaande Vintaf-model. De investeringsfunktie vormt de spil van veel ekonomische modellen, maar het schatten van het verband tussen investeringen en werkgelegenheid is tegelijker-

tijd één van de grootste problemen in de modellenbouw. In hoeverre is het nu realistisch om heel nauwkeurige becijferingen van aantallen arbeidsplaatsen te presenteren, terwijl die Investeringsfunktie zo moeilijk te schatten is? Van Schalk: "Dat is inderdaad een probleem. Wanneer je probeert het investeringsverloop van de afgelopen decennia na te bootsen, kom je tot heel inakkurate uitkomsten. De beweging van de investeringen Is natuurlijk wel bekend. Dat kan ook niet anders, want op de duur

De geschiedenis van een term [mr

m I

De term 'model' Is oud en nieuw tegelijkertijd. Misschien gaat zijn betekenis wel terug naar het prilste begin van het menselijk leven. Het vermogen om modellen te maken hangt nauw samen met een ander wezenlijk, menselijk vermogen: de wereld om je heen uitdrukken in symbolen. Die symbolen, die ons aan modellen doen denken of model genoemd worden, kunnen allerlei vormen aannemen. Natuurlijk zijn die beelden van de werkelijkheid uit te drukken in woorden, tekeningen of tabellen, maar ze kunnen ook materieel zijn bijvoorbeeld van gegoten brons bij het fabriceren van voorwerpen of van gekerfd hout bij het maken van stempels. Het woord 'model' komen we dan ook dagelijks tegen in onze gewone omgangstaal. Bij veel mensen roept het waarschijnlijk direkt reminiscenties op met de cover van een gelillustreerd weekblad voor de 'de he-man'. Vierkleurendruk, niet mis te verstaan...: fotomodel. In de spreektaal kan de betekenis van het begrip 'model' zeer dubbelzinnig zijn. In hun inleiding tot het modelbegrip geven Bertels en Nauta daar een prachtig voorbeeld van uit de mode-wereld: Iemand die een speciaal ontwerp van kleren draagt, heet een mannequin of model. Tegelijkertijd wordt dat speciale modeontwerp ook weer model genoemd. Aan deze dubbelzinnigheid heeft het wetenschappelijk gebruik van het begrip 'model' zich niet kunnen onttrekken. Ook in de wetenschap is elk beeld dat een representatie is van het oorspronkelijke, een model, tegelijkertijd kan een origi-

Tilburgs Hogeschoolbiad

neel 'model staan' voor nabootsing. Het model is een modellering van de werkel i j k h e i d , vaak een vereenvoudigde konstruktie ervan, maar het kan tevens ook dienen als exemplarisch voorbeeld. En hiermee komen we op de funktie die modellen vervullen binnen het wetenschappelijke bedrijf. Het modelbegrip vervult een schakelrol tussen de belangrijke methodologische begrippen: hypothese - theoretisch begrip - empirische waarneming. Zeker in de hier geformuleerde methodologische betekenis is het wetenschappelijk model-begrip van betrekkelijk recente datum. Het was de ekonomische wetenschap, die voor het eerst de term model ging gebruiken voor de kringloopschema's van een volkshuishouding. Het was de fysica, waar de terminologie rond het model voor het eerst een kennistheretische kleur zou krijgen. Nergens duidelijker dan in dit vak werd de modelbeschouwing inzet van herwaardering van de relatie tussen werkelijkheid en kennis, waarneming en beschrijving, experiment en theorie. Ook binnen de ekonomie is de funktie van modellen steeds meer komen te liggen bij het verklaren en voorspellen van processen in de ekonomische werkelijkheid. De traditioneel belangrijke funktie iran modellen, het didaktisch visualiseren van complexe samenhangen, is bijzaak geworden. De toepassing van makroekonomische modellen is met name in Nederland een grote rol gaan spelen bij de voorbereiding van ekonomisch beleid. Zowel bij het voorspellen van de ekonomische ontwikkelingen op de korte en

middellange termijn, als bij het presenteren van de effekten van alternatieve vormen van ekonomische politiek in de vorm van de zogenaamde spoorboekjes, wordt gebruik gemaakt van modellen. In het Studium Génerale-programma "Ekonomen over krisis" in het najaar van 1981, bleek een belangrijk deel van de meningsverschillen over de praktische politiek terug te voeren op uiteenlopende beoordelingen van de mogelijkheden en beperkingen van deze kwantitatieve modellen. In het programma van komend najaar "Ekonomie en modellen" willen we de argumenten naar boven halen - vaak van meer wetenschapstheoretische aard - die een rol spelen bij het beoordelen van het gebruik van modellen in de ekonomie. Maar we zullen ook zien dat de kritieken op uitkomsten van modellen, welke ten grondslag liggen aan een bepaald ekonomisch beleid, zich niet beperken tot louter wetenschapstheoretische kwesties. Kritiek op en waardering van uitkomsten van modelberekeningen zijn natuurlijk ook afhankelijk van de taxatie van de huidige ekonomische situatie, die nogal uiteenloopt, naar de mate waarin men zich baseert op post-keynesiaanse, neomarxistische, dan wel monetaristische standpunten en inzichten. Op de ekonomische fakulteit wordt er door medewerkers en studenten volop gewerkt met ekonomische modellen. Dit Studium Génerale-programma wil met name de ekonomen onder ons de mogelijkheid bieden om gedurende een viertal donderdagen even stil te staan bij hun dagelijks erk voor een reflektie over

hangen de Investeringen samen met de ontwikkeling van de reële winsten. Dat is een gegeven in deze maatschappij waar je niet bulten komt. Persoonlijk ben Ik meer een voorstander van het bulten het model laten van de investeringen. Als je over de middellange termijn hebt, zou je kunnen gaan enquêteren bij het bedrijfsleven wat de verwachtingen zijn bij de Investeringsplan nlng. De resultaten daarvan zou je zoveel mogelijk kunnen meenemen In je model Maar op lange termijn, als je het verloop

van de Investeringen over een periode van tien jaar wilt voorspellen, ontkom je niet aan het gebruik van een investeringsfunktie". Zouden al die doorrekingen van konkrete beleidsmaatregelen dan wat gerelativeerd gezien moeten worden? Van Schalk: "Dat denk Ik niet. Je moet wel bedenken dat de omstandigheden sinds het begin van de jaren zeventig nogal veranderd zijn. Door de noodzaak tot ombuigen kan het zijn dat sommige ekonomische relaties anders zijn komen

te liggen, In welke mate weten we niet precies. Je zult dan de tere punten uit je model moeten halen en op de tere punten ad hoc informatie verzamelen en die dan In je model Inbrengen. Wat betreft de gedragingen van groepen In de samenleving, vooral de loontrekkers In het bedrijfsleven en de investeerders, zou ik willen voorsteilen op ad hoc basis Informatie te verzamelen. Zo zouden we bijvoorbeeld op grond van onze modellen nu loondaling voorspellen. Dat gebeurt niet. De loonvoet in het bedrijfsleven stijgt volgend jaar weer met 5 é 6 % . Bij dit werkloosheidspercentage zou het - 6 % moeten zijn. Dat stemt dus niet overeen met het model. Nu het mechanisme blijkbaar niet goed meer werkt, zou je op dit punt extra Informatie moeten verzamelen. Maar een model als rekenlnstrumentarlum heb je altijd nodig. Er komt wel meer bij kijken dan vroeger. Vroeger kon je zeggen: als de ekonometrie z'n werk goed gedaan heeft, dan kunnen we dat In de beleidsvoorbereiding min of meer klakkeloos gebruiken. Dat was vooral bij korte termijn voorspellingen het geval. Maar nu de ekonomische struktuur waarschijnlijk zo drastisch aan het veranderen Is, moet je erg veel zaken van buiten je model In de berekeningen betrekken. De procedures daarvoor zijn nog niet ontwikkeld, maar we zijn wel druk bezig." Dat komt overeen met de opvatting van Driebuis, die zegt dat modellen tot nu toe wel de processen kunnen beschrijven, maar niet toekomen aan zaken als el(onomlscbe orde en struktuurproblemen. Van Schalk: "Dat klopt. Het ligt allemaal zo voor de hand als je erover na denkt. Het Is niets verrassends, hoor". Het Centraal Planburo heeft de afgelo-

pen jaren een enorm gewicht gekregen In de publieke diskussie, sommigen denken dat dat te wijten is aan de zwakheid van de politici. Zo werd bijvoorbeeld bij de lange kabinetsformatie In 1977 leder plannetje door het Planburo doorgerekend. De partijen sloegen elkaar met cijfers en berekeningen om de oren. Van Schalk: "Ik denk dat dat pure onmacht is geweest van de politici van dat moment. Dat zijn hele kleine clubjes geweest die op de milimeter nauwkeurig in het regeerakkoord wilden laten uitrekenen zoveel honderd miljoen bij de overheid dit en zoveel werklozen daar. Dit soort typisch Hollandse muggezifterij Is er de oorzaak van geweest dat het CPB de kwaaie pief werd die telkens andere berekeningen naar voren bracht. Er werd elke keer Iets anders gevraagd en dat komt er ook wat anders uit. Dat Is nogal wiedus". Het nieuwe aan Vintaf III Is onder andere de toevoeging van een monetair blok. Is zo'n monetair blok voor een model voor de lange termijn eigenlijk niet overbodig? Van Schalk: "Dat is wel zo, maar ik zeg altijd: hoe meer je kunt detailleren, hoe fijner de zaken worden. Detaillering kan voor de korte termijn van groot belang zijn". Maar krijg je in zo'n geval geen schijnnauwkeurigheld? Van Schalk: "Dat Is meestal het punt. Ik zeg altijd: als je kunt aangeven In welke richting variabelen zich bewegen en je kunt het gebied vrij goed bepalen, heb je al heel wat gezegd. Ik denk dat wanneer ekonometrische modellen door een breed publiek goed zouden worden gekend de beleidsvoorbereiding en de opinievorming op een hoger nivo zouden komen. Nu wordt tegen die modellen aangekeken als tegen

datgene dat hem met een zeker automatisme gemakkelijk afgaat: rekenen met modellen. Het programma wil ook wat doen aan het wegnemen van de verwarring rond het begrip model. Nog vaak worden ekonomische theorie, ekonomisch model en ekonomische stroming of school door elkaar gehaspeld. Tevens wil het programma aanzetten bieden tot een kritisch denken over het belang van modellen bij het voorspellen van ekonomische ontwikkelingen en de betekenis daarvan voor het ekonomisch beleid.

HET PROGRAMMA Donderdag 7 oktober 13.30 uur Gebouw A AZ 13. Prof. J.J. Klant: "Het modelbegrip in de ekonomie of hoe voorspellen ekonomen?" Sinds de opkomst van het wetenschappelijk modelbegrip, ongeveer een eeuw geleden, is het toepassingsgebied ervan voortdurend groter geworden. Aanvankelijk opgekomen en toegepast in de natuurwetenschappen, breidde het zich uit tot het uiteindelijk ook de sociale wetenschappen bereikte. Daar bleek het model al spoedig een belangrijk hulpmiddel bij de analyse van sociale strukturen en processen en werd het isolement van deze wetenschappen doorbroken. Het is niet zo verrassend dat het modelbegrip hoe langer hoe meer centraal is komen te staan binnen de leer van de wetenschappelijke methode: modellen blijken uitstekend te passen binnen de strategie om tot kennis te komen.

Iets van een hogere orde, waar je toch geen vat op kunt krijgen ais doorsnee leek. Naar mijn mening kun je de voornaamste relaties die er liggen en waar ekonomen mee rekenen duidelijk maken. Dat gebeurt al steeds meer en daar ben ik blij o m . " Driehuls stelt dat bij de vraag welke verbanden In een model gespecificeerd zijn, onmiddellijk de vraag komt welke visie aan die modellen ten grondslag ligt. Aangezien er verschillende visies op de ekonomie mogelijk zijn, zijn er ook verschillende modellen mogelijk. Zo gaan de monetarlsten ervan uit dat het marktmechanisme goed kan werken als het maar ongehinderd blijft. Dit IS een normatief uitgangspunt. Anderen, keynesianen en neo-marxisten, ontkennen dat er een evenwichtscheppend marktmechanisme zou kunnen bestaan. Dit leidt tot anders opgestelde modellen, omdat deze laatsten met het model de mogelijkheden willen analyseren hoe er In de ekonomie Ingegrepen kan worden om bepaalde doelen te bereiken, terwijl bij de monetarlsten het marktmechanisme zelf alle wezenlijke doeleinden tot stand kan brengen. Van Schalk Is het hier niet mee eens. "Het gaat toch uiteindelijk om de beste modellen, of niet? Het gaat niet om ideologische rekenpartljen of om de bevestiging van politieke uitgangspunten. Het gaat om kwaliteit In twee opzichten: een model moet 't verleden goed kunnen nabootsen èn een model moet een betrouwbare indruk geven van toekomstig ontwikkelingen onder verschillende vooronderstellingen. Het moet niet zo zijn dat we straks moeten zeggen: In de modellen die In het begin van de jaren tachtig gebruikt werden werd de plank totéal misgeslagen". Lennart Kik / Sjef Stoop Een model is een poging tot vergelijking: kunnen we met behulp van het meer bekende het minder bekende te weten komen? We gebruiken modellen om de onuitputtelijke, steeds weer informatieve werkelijkheid te beschrijven. Het succes van het model ligt echter grotendeels in haar operationele karakter. Modellen kunnen toepassing krijgen in onderzoek en berekening, in experiment en analyse. In de ekonomische wetenschap kan men aldus onder de noemer 'ekonomisch model' een grote verscheidenheid waarnemen, zoals het klassieke kringloopmodel, het input- en outputmodel, operationele research-modellen en het macro econometrisch model. Met een model kan bedoeld worden een zuiver theoretische konstruktie maar ook een theoretisch-empirische konstruktie. Deze empirische modellen stellen ekonomen in staat om voorspellingen te doen: bijv. het CPB-model van de nederlandse ekonomie. Nu is er voor ekonomen wel reden om bescheider om te springen met deze voorspellingen dan de natuurwetenschappen: ekonomen worden gekonfronteerd met een zeer komplexe wereld, die aan veel snellere, historische, verandering onderhevig is dan die van de natuur en waarin stabiele relaties veel moeilijker zijn te onderkennen: de ekonomie kent geen numerieke universele konstanten. Strenge toetsing is daardoor in de regel onmogelijk. Wel zal ieder ekonomisch voorspellingsmodel een zekere mate van bestendigheid van haar numerieke parameters moeten impliceren, maar dat neemt niet weg dat de ekonomische wereld onvoorspelbaar verandert

vervolg op pagina 10 1 oktober 1982

ie ischenkt er nu zuivere koffie?

Woede bij de initiatiefgroep voor de invoering van IndioTanzaniakoffie op de Tilburgse Hogeschool. Het Kollege van Bestuur besloot begin deze maand om het maar op de oude vertrouwde Douwe Egberts te houden. Een inconsequente houding, aldus de initiatiefgroep. "Op haar vergadering van dinsdag, 31 augustus jl. heeft het College van Bestuur, na kennisname van de adviezen van de Werkgroep Indio-Tanzaniakoffie, de Gebruikerscommissie en de Afdehng Restauratieve Voorzieningen, besloten definitief af te zien van de invoering van de Indio-Tanzania-koffie op de Hogeschool. Middels dit schrijven wil ik U officieel van dit College-besluit op de hoogte stellen", (w.g. namens het C.V.B., drs. H.J.M. Hopman, secretaris van de Hogeschool). Aldus het ongemotiveerde antwoord aan de initiatiefgroep, die ruim anderhalf jaar (!) geleden het C.v.B. gemotiveerd verzocht 'andere' koffie in te voeren; een verzoek dat gesteund werd door 472 handtekeningen van het KHT-personeel. Zo gaat dat op de Katholieke Hogeschool. Andere koffie Waar ging het om? In december 1980 nodigt Buro Buitenland Dom José Brandao, bisschop in Brazilië, uit om een

vervolg van pagina 9 Prof. J.J. Klant doceert aan de Universiteit van Amsterdam geschiedenis en methodologie van de ekonomische wetenschap en is schrijver van het boek "Spelregels voor economen", een in het Nederlands taalgebied unieke beschouwing over de ekonomische wetenschap bezien vanuit het gezichtspunt van de moderne wetenschapsleer. Bij het programma "Ekonomie en modellen" van het Studium Generale is een tekstenbundel verschenen met achtergrondmateriaal over deze problematiek, welke te verkrijgen is op kamer B2 (Studium Generale) van de hogeschool en de Databank.

DoiMlerdag 14 oktober - 13.30 uur - gebouw A AZ 13 Prof. J. Glombowski: Kan een radikale politieke ekonomie zonder modellen? Marxisten zouden wars zijn van modellen. Een historisch overzicht leert, dat deze inschatting

Tilburgs Hogeschoolblad

hoorkoUege te verzorgen als afsluiting van de cyclus 'Het land voor wie het bewerkt', (destijds verzorgd door Buro Buitenland en Solidaridad). De bisschop komt en door het hoofd van Buro Buitenland wordt namens het C.v.B. een verklaring voorgelezen. Daarin spreekt het College zijn waardering uit voor het werk van de bisschop en zijn intensieve inzet ten gunste van de landarbeiders en kleine boeren, die te lijden hebben van uitbuiting en onderdrukking. Het wenst hem een goede voortzetting van deze arbeid toe, waarin het College een uiting van een waarachtige, christelijke inspiratie ziet. Zo zegt men dat op een Katholieke Hogeschool. De bisschop verklaarde zeer geroerd te zijn door de woorden van het College. Maar wat kun je, behalve zoiets zeggen, hier in het westen als Hogeschool doen? Onze initiatiefgroep stelde voor: invoeren van Indo-Tanzania-koffie, afkomstig uit Nicaragua, Guatemala en Tanzania, coöperatief verbouwd door arme boeren en zodanig verhandeld, dat er zo min mo-

gelijk winst aan de strijkstok van de tusmensen 'tegen invoering', maar de primisenhandel blijft hangen. Instemming van tieve vraagsteUing van de enquête laat 472 personeelsleden en een officieel comniet toe conclusies te trekken over het munique van het C.v.B., waarin het verwaarom daarvan. klaart sympatiek te staan tegenover het Dat alles heet 'zorgvuldigheid' op een verzoek. Het vraagt meteen de GebruiKathoUeke Hogeschool. kerscommissie en de Afdeling RestauraMinachting tieve Voorzieningen om advies. Zoiets En nu is er dan een besluit: geen 'andere' kan op een Katholieke Hogeschool, en koffie. Het is niet de slotsom van een adwel biimen één maand. ministratieve procedure, het is een poliZorgvuldigheid tieke keus. Een keuze die voorbij gaat Er zijn natuurlijk vragen: hoe staat het aan het feit, dat iets nieuws beginnen almet de prijs, de leverbaarheid, de service tijd enige moeite en gewenning kost; aan van de branderij en (vooral) de smaak? de zekerheid, dat er elke v^öllekeurige dag Vragen, waarop alleen proefondervindein de KHT wel 80 mensen te vinden zullijk een antwoord kan worden gegeven. len zijn, die 'iets aan de koffie' gemerkt De betrokken instanties trekken er een hebben; aan het verschil tussen een boyveertien maanden voor uit om hun adviecot van produkten en handel met mensen zen aan het C.v.B. op te stellen. Hangt die het verdienen. Het is een keuze die gedat samen met de zorgvuldigheid, die tuigt van minachting voor iedereen die vereist is bij een transfusie van het zwarte om invoering van de Indio-Tanzaniabloed, waarop de hogeschoolorganen koffie vraagt. Voor de initiatiefgroep, functioneren? Men oordele zelf of er die een briefje krijgt van twee zinnen met sprake is van zorgvuldigheid. één taal- en één stijlfout. Voor de 472 personeelsleden, die via de Hogeschool- De Afdehng Restauratieve Voorzieningen begint QXXÏO. 1981) een eerste grote raad om motivering van het besluit moeten vragen. Voor de boeren, die zijn proef op te zetten zonder er iemand van overgeleverd aan onwil en onbenul, in de branderij bij te halen. De koffie is niet hun derde en in onze Tilburgse eerste wete drinken, maar wordt toch uitgeserreld. Zo doet men dat op een KathoUeke veerd. Natuurlijk regent het klachten en Hogeschool. wordt er na één dag gestopt. - Rapportage van de Afdehng RestauraEn bisschop Dom José? Die zit al lang tieve Voorzieningen naar het College weer in Brazilië, nog altijd zeer geroerd. over de prijs (dec. '81) blijkt onnauwkeuWist hij niet, dat op een Katholieke Horig en onvolledig. geschool het beroep op de confessionele - De Gebruikerscommissie komt niet op signatuur en de christeüjke inspiratie het idee een smaaktest te organiseren met steevast dienen om op rituele momenten daartoe geselecteerde proefpersonen. nestgeur te verspreiden en op poUtieke - Voor een (na aandringen onzerzijds momenten mensen uit te sluiten? Dat gestarte) nieuwe grote proef (febr., mrt., wist hij wel. Maar voor zover hij nog beapr. '82) verzuimt men een effectieve wijzen nodig heeft, zullen we hem binnen klachtenregistratie (per ronde, per afdeenkele weken van deze aktie berichten ling) op te zetten. (met afschrift aan de bisschoppen Ernst en Bluijssen). Zij zullen allen zéér ge- Evenmin wordt tijdens die periode op roerd zijn, dat is wel zeker. onbekende momenten de soort koffie De Initiatiefgroep voor de invoering van veranderd om variabelen uit te sluiten die Indio-Tanzania-koffie niets met smaak te maken hebben. Bert van Roermund - De 'smaak-enquête' die in mei gehouLoek Hilgers den wordt, gaat aan de personeelsleden Gert van der Pijl in de gebouwen D, E en F voorbij. Van Jaimy Friese de ongeveer 500 formuUeren worden 215 \ Hans Smies reacties terugontvangen. Er blijken 81

Cyclus Studium Generale: Ekonomie en Modellen betrekkelijk is. In de laatste twee decennia zijn binnen de marxistische diskussies bepaalde terreinen aan te wijzen waar het gebruik van wiskundige modellen sterk is toegenomen. Wiskundige modellen worden daarentegen door marxisten nauwelijks gehanteerd ter voorbereiding van ekonomisch beleid. Dat zou als een teken van theoretische onderontwikkeling of als uitdrukking van politieke machteloosheid beschouwd kunnen worden. De verklaring hiervoor wordt wel eens gezocht in de specifieke aard van de marxistische ekonomie, die nadruk legt op fundamentele verandering van het maatschappelijk stelsel. Donderdag 21 oktober - 13.30 uur - gebouw A AZ 13 Prof. E.J. Bomhoff: De onmacht van de grote ekonometrische modellen, waar onder meer het CPB-model toe behoort, zwaar bekritiseerd vanwege de gebrekkige manier, waarop deze modellen rekening houden met de invloed van toekomstverwachtingen op het ekonomisch gedrag.

Immers zo'n model kan alleen iets over de toekomst zeggen, zolang noch investeerders noch exporteurs, noch konsumenten en dergelijken, andere gedragslijnen gaan volgen dan in het verleden. Aan de hand van voorbeelden Jcan aangetoond worden, wat er allemaal mis kan gaan met de voorspellingen ontleend aan de modellen met hun honderden onderling inkonsistente vergelijkingen. Aan de orde is dan de vraag of er geen eenvoudiger modellen zijn die voordelen bieden ten opzichte van de grote ekonometrische modellen OoiMierdag 28 oktober 13.30 uur - gebouw A AZ 13 Prof. W. Driehuis: Hebben makroekonomische modellen nog betekenis voor beleidsvoorbereiding? In ons land wordt bij de voorbereiding van de ekonomische politiek sterk gevaren op het kompas van makro-ekonomische modellen. Sinds Tinbergen in 1936 het eerste model maakte voor de Nederlandse ekonomie is dit

1 oktober 1982

een algemeen aanvaarde werkwijze geworden. In 1977 ontstond er in Nederland een debat over het nut van het gebruik van deze modellen bij de beleidsvoorbereiding. Als er aan het nut van bestaande modellen getwijfeld wordt, dan rijst de vraag: zijn er alternatieven?

MEMO

Varia i

Religie en O n t w i k k e l i n g

BURO BUITENLAND

Religie en Politiek De verhouding Kerk en Politiek is in de wereldgeschiedenis er altijd een geweest van grote spanningen. Terwijl in de loop der eeuwen binnen de Europese staten de band tussen de Christelijke Kerken en de Staat losser is geworden, is deze bijvoorbeeld binnen de Islam vaak nog tamelijk stevig. Religie en politiek zijn nauw met elkaar verweven: - religie kan gebruikt worden voor bepaalde politieke doeleinden: - politiek kan gebruikt worden voor bepaalde religieuze doeleinden; - religie kan legitimatie zijn van een gevestigde macht en deze de hand boven het hoofd houden; - maar religie kan ook het verzet tegen de gevestigde politieke macht leiden en/of inspireren. De laatste jaren is de spanningsrelatie tussen religie en politiek weer belangrijk geworden. Met name binnen het Christendom en de Islam is de discussie over de politieke rol van de religie actueel. De discussie heeft zich enigszins verplaatst van de Europese landen naar de Derde Wereld, maar ook in Europa blijft een spanningsrelatie tussen beide manifest aanwezig. Ook de rol van de Kerk binnen de zogenaamde socialistische landen is een actueel thema. De positie van de Kerk in Polen is daar een duidelijk voorbeeld van. Het programma dat Buro Buitenland over dit onderwerp heeft georganiseerd ziet er als volgt uit: Woensdag 6 oktober -15.30 uur zaal AZ-8 Religie e n Politiële

1982

13.30

Een algemene inleiding op het thema, waarin aan de hand van voorbeelden een overzicht gegeven wordt van de verschillende visies over de relatie religie - politiek. Gastspreker: prof. dr. L. Leertouwer. Woensdag 13 oktober 1982 13.30 15.q0 uur zaal AZ-8. Islam en Politiek Inleiding over het thema Islam en Politiek, waarbij het accent zal liggen op de ontwikkelingen in Iran en de Arabische Wereld. Gastspreker Drs. R. ter Laan. Woensdag 20 oktober 1982 13.30 15.30 uur zaal AZ-8 Boeddhisme en Politiek Lezing waarbij nader wordt ingegaan op het Boeddhisme als religie als ook op de dagelijkse praktijk van het Boeddhisme binnen de politieke context van de regio: Gastspreekster: Mv. Prof. dr. N. Kloppenborg. Woendsdag 27 oktober 1982. 13.30 15.30 uur zaal AZ-8 Christendom en Politiek I Inleiding over de rol van de Kerk in Latijns-Amerika: Van ondersteuning van de gevestigde orde naar verzetskerk. Gastspreker Drs. N. Vink. Woensdag 3 november 1982 13.30 15.30 uur zaal AZ-8 Christendom en Politiek II Lezing over de positie van de Kerk in Polen. Gastspreker: B.p. Boleslaw Pylak, Bisschop van LUBLIN, (uitgenodigd) woensdag 10 november 1982 13.30 15.30 uur zaal AZ-8

Tilburgs Hogeschoolblad

Afsluitende lezing over de rol van religie in het ontwikkelingsproces. Gastspreker: Prof. F. Houtart. (uitgenodigd) De lezingen zijn voor iedereen gratis toegankelijk. De voor deze lezingencyclus samengestelde documentatiemap is te verkrijgen: a. door contante betaling van f 15,— bij de infobalie in de hal van gebouw B; bij buro Buitenland, kamer B 1013 en aan de zaal tijdens de lezingencyclus. b. Door storting van f 21.50 op postgiro 1077496 van de Katholieke Hogeschool Tilburg, onder vermelding van "documentatiemap Religie en Politiek".

ARBEIDSETHOS Ter gelegenheid van het elfde lustrumcongres van de Tilburgse Studentenvereniging St. Olof dat op 29 september heeft plaats gevonden is een bundel artikelen uitgebracht. Onder de auteurs zijn mensen aan te treffen als Anton Constandse, Eegje Schoo, Flip de Kam, Bram de Swaan, prof. Kwant, prof. van den Eerenbeemt, prof. Kolnaar en vele anderen. De bundel heeft als titel: 'Arbeidsethos in Nederland in de jaren tachtig'. De bundel hoeft dankzij een aanzienlijke subsidie niet meer te kosten dan f 4, — . Te koop bij het Postagentschap, de Databank (KRIS) en bij Olof.

KLUWER'S POST S C R I P T U M 1983 Evenals in de afgelopen twee jaren worden studenten en pas afgestudeerden weer uitgenodigd om hun scripties of werkstukken in te zenden aan de jury van Kluwer's Post Scriptum. De prijs, die bestaat uit een bedrag van f 10.000,-, heeft tot doel de winnaar of winnares de mogelijkheid te bieden zich verder te ontplooien op ( r e c h t s ) w e t e n s c h a p p e l i j k gebied door middel van een studiebeurs, studiereis of anderszins. In 1981 werd Kluwer's Post Scriptum voor de eerste maal uitgereikt aan mr. M . W . M , van de Leur voor zijn doctoraalscriptie Een- en meertalige regelgeving. In 1982 ontving mr. P.B. Hugenholtz de prijs voor zijn doctoraalscriptie Auteursrecht en informationretrieval. Daarnaast werden zowel in 1981 als 1982 twee eervolle vermeldingen toegekend. Al deze werkstukken werden uitgegeven in de Post Scriptum Reeks. ledere belangstellende voor Kluwer's Post Scriptum 1983 wordt bij deze uitgenodigd zijn/haar werkstuk vóór 1 november 1982 in te zenden aan de jury. Voor beoordeling komen in aanmerking doctoraal scripties, werkstukken of andere daarmee te vergelijken wetenschappelijke publicaties, zoals bijvoorbeeld tijdschriftartikelen, over een onderwerp op het terrein van de rechtswetenschappen in brede zin. De jury bestaat uit mr. J . M . Polak, lid van de Raad van State en oudhoogleraar te Wageningen, mr. J . van Soest, Advocaat-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden en oudhoogleraar te Amsterdam en mr. C.J. van Zeben, lid van de Raad van State en oud-hooglerar te Utrecht.

Zij kunnen zich in hun beoordeling laten bijstaan door specialisten op bijzondere rechtsgebieden. Deelname staat open voor hen, die zich in de afstudeerfase bevinden of bevonden, zijn/waren ingeschreven aan een universiteit of instelling van hoger beroepsonderwijs in de periode van 1 november 1981 tot 1 november 1982 en daarnaast in genoemde periode de leeftijd van 30 jaar nog niet hebben bereikt. Groepsdeelname behoort eveneens tot de mogelijkheden. Werkstukken dienen na 1 september 1981 voltooid te zijn. Adres van inzending: Secretariaat van de Jury Kluwer's Post Scriptum, Prinsessegracht 2 1 , 2514 AP 'sGravenhage. Nadere informatie over Kluwer's Post Scriptum en het reglement van deelname kan verkregen worden bij: Kluwer Groep rechtswetenschappen bv. Mevrouw mr. S.C. Verburg, Postbus 23, 7400 GA Deventer, tel. 0570091198. (doorkiesnummer)

Talencentrum \ LEESKURSUS D U I T S Op donderdag 14 oktober start het Talencentrum met een leescursus Duits. Deze cursus is bestemd voor algemeen belangstellenden. Aanvang: donderdag 14 oktober 15.30-17.30. Plaats: Talenpraktikum gebouw C. Beginniveau: Eindexamen V W O of iets daaronder. De deelnemers kunnen zelf de teksten aandragen; deze teksten mogen zowel van meer algemene als van gespecialiseerde aard zijn. Speciaal met betrekking tot dit laatste zal uiteraard wel met de homo- c.q. heterogeniteit van de groep rekening gehouden worden. Doel: door nadruk op idioom in de tekst en problematisering en bespreking van syntactische fenomenen (wederom in en aan de hand van de tekst) bereiken dat men, mede ook door gewinning, een Duitse tekst vlot(ter) leest.

LEZING Dr. M c D E R M O T T Puerto Rican and other ethnic group children in New York City bilingual schools: H o w teaching maintains social inequality. Prof. Dr. Raymond McDermott, Cultural Anthropologist, of Teachers College, Columbia University. M o n day, 4 October, 9.30-10.30 A m , kr. AZ6. In his research. Prof. McDermott doesn't condine himself to whether the children conform to what is expected by the teachers in het classroom; but rather, he looks at the (western) school systems as a whole, and discovers they are set up for a significant proportion of the children to fail. In the multicultural setting, these are more likely to be ethnic group children than majority children. Bicultural, bilingual programs may, paradoxically, foster the chances for failure by ethnic group children, whereas the basis for setting them yp has been to enchance their school success. Prof. McDermott wil show a film of classroom interaction between pupils and theachers, and analyse them for cultural differences in meaning, and for the consequences which disordance in communication have for ethnic group childrens' education.

Prof. McDermott will be speaking on English, but will welcome questions in Dutch and English from students and faculty. His lectures have gained considerable popularity recently in the U.S., not only for his message, but also because of his lively delivery.

Sporti SMAC GEHANDICAPTENSPORTDAG 1962 Voor de vierde maal organiseert de Sociaal Maatschappelijke Activiteiten Commissie van het Tilburgs Studentencorps St. Olof haar jaarlijkse sportdag voor gehandicapten. Deze sportdag is geplanned op zondag 10 oktober en zal worden gehouden in de Studentensporthal aan de Prof. Verbernelaan. Sportverenigingen uit het hele land zullen op deze dag weer enthousiast hun krachten meten in zitvolleybal, rolstoelbasket, tafeltennis en zitbadminton. Een correcte wedstrijdleiding zal worden verzorgd door scheidsrechters van de verschillende sportbonden. Nu was het in het verleden zo dat er in de zaal volop gesport werd maar dat de publieke tribune nagenoeg leeg was. Daarom nodigt de S M A C iedere geïnteresseerde uit eens een kijkje te nemen tussen tien en vijf uur en de strijdende teams te komen aanmoedigen. Wij rekenen op jullie!

Sportkaartkontrole: vanaf 1 oktober begint de sportkaartkontrole in de sporthal. Zorg dus, dat je je sportkaart bij je hebt als je komt sporten. Heb je nog geen sportkaart, dan kun je die gedurende de maand oktober nog verkrijgen è f 52,50 -I- 2 pasfoto's, maandag t / m donderdag vanaf 16.(X) uur in de sporthal, op vertoon van je collegekaart. Schermen: de trainingen bestaan uit: konditietraining, speciaal gericht op schermen en daarna technische training en vrij schermen. Beginners: dinsdag van 19.30-20.30 uur en gevorderden: woensdag van 21.00 tot 22.30 uur. Konditietraining met gewichten op vrijdag, veranderde trainingstijd. Deze wordt nu van 15.30-16.30 uur gegeven in de HTS-sportzaal. Karate: dinsdag van 17.00-19.00 uur in de HTS-zaal en donderdag van 16.00-18.00 uur in de sporthal. Boksen: maandag van 20.30-21.30 uur en woensdag van 21.00-22.00 uur (gewijzigd) in de sporthal. J u d o ; maandag van 19.30-20.30 uur en woensdag van 22.00-23.00 uur (gewijzigd) in de sporthal. Ski-gymnastiek: deze training begint half oktober op de woensdag van 20.00-21.00 uur in de St. Maartensschool, tegenover de sporthal. Wielrennen: 7 okt. Grote Herfstprijs.^ Meer informatie bij: Paul Koonen. Prof. Verbernelaan 30, tel. 671987. Atletiek: 22 t / m 24 oktober is er een open club weekend van Parcival, op de kampeerboerderij 'Land van Kleef' in Loon op Zand. Zowel leden als niet-leden kunnen hier aan deelnemen. Doel is kennismaking met de club en de atletieksport. Meer informatie bij: Mare Knaapen, Prof. Verbernelaan 88, tel. 674850.

1 Oktober 1982

Lustrumsporttoernool: op 22, 23, 24 november zal er een sporttoernooi georganiseerd worden ter gelegenheid van het elfde lustrum van de Hogeschool. Hierover zal te zijner tijd meer informatie gepubliceerd worden. Hockey: er bestaan plannen om het volgend seizoen een studentenhockeyclub op te richten binnen Pendragon. Dit heeft o.a. het voordeel dat er deelgenomen kan worden aan de veld- en zaalhockeycompetitie. Indien je interesse hebt, komt dan naar de 'vergadering' op maandag 4 oktober om 20.00 uur in de sporthal. Er bestaat eventueel de mogelijkheid om dit seizoen al deel te nemen aan de zaalhockeycompetitie. Meer informatie bij: Jacqueline Lommen, tel. 632576 of Han van de Berg, tel. 425508.

Menu PERIODE 4 T / M 8 OKTOBER 1982 M A A N D A G 4/10 minestronesoep kalfsbouillonsoep braadworst - rundervink vleessaus broccoli met bechamelsaus savoye kool gekookte aardappelen div. nagerechten DINSDAG 5/10 chinese tomatensoep ossestaartsoep bami goreng - kroepoek - atjar mini loempia met saus chinese burger - chinese kool gekookte aardappelen div. nagerechten WOENSDAG 6/10 Servische bonensoep floridasoep kotelet - kaasvink - tomatensaus spercieboontjes - postelein gekookte aardappelen div. nagerechten DONDERDAG 7/10 champignonsoep - heldere selderysoep hamburger - deense schnitzel witte kool met kerrysaus tuinboontjes gekookte aardappelen div. nagerechten VRIJDAG 8/10 tomatensoep kabeljauwrolletjes - hollandse saus kippeschnitzel worteltjes - gemengde sla gebakken of gekookte aardappelen div. nagerechten

BOEKEN

Een van de onvermijdelijke dingen waarmee studenten in hun studie geconfronteerd worden is het doen van (eenvoudig) onderzoek en het vastleggen van de resultaten daarvan in een werkstuk of scriptie. Voor velen een verschrikking: weken wordt er gepeinsd over een onderwerp, lusteloos worden er wat boeken opengeslagen, uren wordt er op een blank vel papier gestaard zonder dat er letter uit de pen vloeit. Nu zijn er in de loop der tijd best een aantal boeken verschenen bedoeld om de zorgen van de student op dit punt te verlichten. Maar meestal bestrijken die maar een gedeelte van het probleem. Zo zijn er nogal wat werken waarin vaak op uitstekende wijze behandeld wordt hoe je een werkstuk of scriptie moet opbouwen, waar je op moet letten, welke valkuilen je moet vermijden en welke foefjes er zijn om te voldoen aan de eisen die over het algemeen gesteld worden. Hoe je evenwel aan je gegevens komt, wat daarbij de beste manier is om te werk te gaan, wordt meestal niet vermeld. Daarvoor moet je weer bij andere auteurs terecht, zoals het

50.000

Handboek voor de academicus

befaamde 'Methodologie van A.D. de Groot. Het nadeel van dit boek is echter dat het zo abstract is, dat het nogal wat denkwerk kost om de aanbevelingen die daarin gedaan worden voor de dagelijkse praktijk geschikt te maken. Prof. dr. G. Kuypers, politicoloog aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, heeft nu geprobeerd in de bestaande leemte te voorzien. In zijn 'ABC van een onderzoeksopzet' beschrijft Kuypers niet alleen hoe je een idee voor een onderzoek uitwerkt en hoe je aan je gegevens komt maar ook hoe een werkstuk, scriptie of proefschrift opgezet moet worden. De uitgangsstelling van Kuypers is, dat alle onderzoek dezelfde opzet heeft. Met

andere woorden, een student die een werkstuk maakt, een laatstejaars die een scriptie schrijft, een afgestudeerde die een proefschrift voorbereid of een hoogleraar die een wetenschappelijk boek schrijft, in feite doen ze allemaal hetzelfde. Vandaar dat Kuypers zich in zijn boek ook tot al die categoriën richt, hoewel hij erkent dat de nieuweling in het vak wel wat meer uit zijn boek zal opsteken dan de ervaren onderzoeker. Onder de titel 'zoeken en onderzoeken' schetst Kuyper eerst de structuur van een onderzoek. Hij doet dat op dezelfde, karakteristieke manier als waarop hij zijn 'Grondbeginselen van politiek' en 'Beginselen van beleidsontwikkelingen' heeft gecomponeerd. Uitgaande van zeer eenvoudige begrippen, vanzelfsprekendheden bijna, leidt hij de lezer als het ware aan zijn hand het onderwerp in. Het gevolg is, dat zijn betoog een zo logische opbouw krijgt datje achteraf niet anders kunt zeggen dan: ja, zo en niet anders moet een onderzoek in elkaar steken. Het gevaar hiervan is wel dat je dan uit het oog verliest dat het ook wel eens anders kan. Toegegeven, de student die een werkstuk of een scriptie moet schrijven, de onderzoeker die contractresearch doet, zij doen er goed aan hun onderzoek op te zetten op de manier die Kuypers beschrijft. Maar met name het vrije onderzoek is vaak veel minder strak gestructureerd. Daar komt veel proberen, tasten en het hanteren van 'trial and error' methode bij. de auteur schijnt zich daarvan ook

JAARS MAKEN ER WERK VAN

hebben wij beslist niet in voorraad. Wat we o.a. wel in voorraad hebben is: PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE PROPEDEUSE BASISPROGRAMMA NEDERLANDS RECHT: BLOK I, BLOK II, BLOK III

Verder treft U op onze Wetenschappelijke afdeling de volgende rubrieken: Informatica, Geschiedenis, Theologie, Nederlands, Frans, Duits, Engels, Aardrijkskunde, Occult en Buitenlandse pockets (o.a. Pelican).

G. Kuypers: ABC van een onderzoeksopzet; uitgever: Dick Continlio BV, Muiderberg: ƒ 19,50.

ussm-

STUDIEBOEKEN

ECONOMETERIE: ECONOMIE: WIJSBEGEERTE: PSYCHOLOGIE: SOCIOLOGIE: RECHTEN: RECHTEN:

wel bewust te zijn, als hij opmerkt dat dat onderzoek qua vrijheden van de onderzoeker nog in de verte herinnert aan het 'geniale en straffeloze smoelen' van kasteelheren en plantagebezitters uit de achttiende eeuw, die gesteund door hun reusachtige bibliotheken grootse theoriën ontwikkelden. 'In die sfeer zijn doelstellingen en probleemstellingen (van het onderzoek, J. V.) misschien wat minder nodig', aldus Kuypers. Kuypers maakt zich ook nogal gemakkelijk af van het gebruik van theorieën in een onderzoek. Een theorie is voor hem 'een enigszins beschouwelijke uitspraak over wat dan ook'. Dat zal best, maar er zijn ook theorieën die toch wel wat meer omvatten dan een beschouwelijke uitspraak. Die worden de studenten vaak geleerd en die zouden ze graag gebruiken. Het probleem is dan hoe zulke 'grandtheories' vertaald moeten worden, opdat ze in een concreet onderzoek te gebruiken zijn. Dat leert ook Kuypers niet. Laat het 'ABC van een onderzoeksopzet' dan niet volmaakt zijn, het is volgens mij wel een van de bruikbaarste boekjes op dit terrein die ik ken, zeker voor degenen die nog weinig ervaren zijn in het opzetten van een onderzoek en het neerleggen van de resultaten daarvan in een scriptie of werkstuk. De wenken of adviezen die Kuypers aanbiedt zijn stuk voor stuk de moeite waard om te overwegen en uiteraard op te volgen. Aanbevolen dus. (J.V./U.P./THD)

Intermediair Jaarboek '82

Intermediair weekblad Weekblad met meest complete overzicht van vacatures voor personeel met een academische of HBO opleiding Verder achtergrondinforma t e overontwikke lingen op het terrein van wetenschap en samenleving

Sollicitatiehandboek met informatie over t zoeken naar vinden en vervullen van een baan Verder uitvoerige informatie over een groot aantal bedrijven en nstellingen

A!s 1982 uw laatste studiejaar is en u studeert af in een van onderstaande studierichtingen, dan kunt u beide uitgaven kosteloos ontvangen

b P boeJchondel pillot Heuvel 32 - 5038 CP Tilburg - Tel. 013-426252/425218.

Studierichtingen: Alle technische wetenschappen accountancy, actuariële wetenschappen, andragogie, bedrijfskunde biologie chemie culturele antropologie, economie econometne, informatica, pedagogie planologie, politicologie, psychologie rechten, sociologie, sociale geografie, wis en natuurkunde Voor een folder met aanvraagformulier kunt u terecht bij: Gebouw B, kamer 107/108.

MEDEDELINGEN VERSLAG COMMISSIE PERSONEEL SOVERL EG

1. Verslag vertrouwensman Het personeelsoverleg en het college spreken waardering uit voor het functio neren van de vertrouwensman en voor het door hem opgestelde jaarverslag Zi] onderstrepen ook de aanbevehngen van de vertrouwensman dat een twee de vertrouwensman uit de facultaire sferen benoemd moet worden en dat het college tegelijk voor een brede pubhciteit rond de functie van vertrouwens man zorg dient te dragen In de volgende CPOvergadering vindt overleg plaats over de benoeming van de tweede vertrouwenspersoon 2. Privacyreglement Overeengekomen wordt dat ook de nietgeautomatiseerde bestanden op hun privacybeveiliging zullen worden bezien Ook het aspect welke gegevens worden opgevraagd en worden vastgelegd wordt hierbij betrokken Met be trekking tot het reglement zelf wordt afgesproken dat a de leden van de commissie van toezicht (artikel 14) zal bestaan uit drie le den, b het college zal overwegen of in artikel 6 4 c de term "enig universitair be lang" wat geconcretiseerd kan worden De commissie personeelsoverleg adviseert verder positief 3. Veiligheidsreglement Het college onderschrijft dat zij de intentie heeft om de bedoelingen van de ARBOwetgeving voorzover mogelijk in goed overleg met de commissie per soneelsoverleg in de praktijk uit te werken Verder zegt het college toe om in goede voorlichting de bewoners van de hogere etages van gebouw B te infor meren over de veihgheid>'an het gebouw en de organisatorische en technische maatregelen die in overleg met deskundigen (brandweer, THE) zijn getrof fen Het wegnemen van onrust en een onveilig gevoel is erg belangrijk en kan het best via een goede voorlichting De commissie personeelsoverleg adviseert positief over het veiligheidsreglement en het rapport calamiteitenbestnjdings orgamsatie KHT Benadrukt wordt wel dat naast reglementen ook praktische voorzieningen nodig zijn 4. Werkgroep formatie en organisatiebeleid. Het college zegt er geen voorstander van te zijn dat een lid van het college zit ting neemt in een PPBwerkgroep en stelt de volgende samenstelling voor een faculteitssecretans, twee leden uit het CPO, twee medewerkers van DEA en twee medewerkers van de dienst personeelszaken De commissie personeelsoverleg gaat hiermede accoord en geeft de werk groep nog de volgende aanbevelingen mee a eerder gemaakte opmerkingen met betrekking tot de externe mobihteit moeten positief worden geïnterpreteerd (ABVA) b ondanks het slecht financiële perspectief zorgvuldig nagaan of via een ge richt formatiebeleid meer mensen in dienst kunnen genomen worden (AB VA), c voorrang bij vacaturevulling voor eigen medewerkers bij gebleken ge schiktheid (ABVA), d gulden middenweg zoeken tussen vrij starre organische functiebeschrijvin gen en flexibele aan menselijke capaciteiten aangepaste functiebeschrijvingen (ongeorganiseerden), e gezien functiebeschrijving en waardering facultaire functies (BU WP) be manning van de werkgroep verbreden (ongeorganiseerden), f zie ook eerdere ABVAstandpunten, de nota Uitdaging en Verandering en nu recentelijk de rede van J Verrier bij gelegenheid van de opening van het Academisch Vakbondsjaar. 5. Mededelingen a stand van zaken project "beter werken door overleg" Accoord wordt ge daan met de vormmg van een klem groepje dat bijpraat met prof van Dijck en mr. van Vliet, zodat het punt op 15 oktober terug kan komen in de verga denng van deze commissie, b. Stand van zaken BUWP. Toehchting van het college heeft geen aanleiding tot opmerkingen over de BUWP zelf maar wel over de nota taakverdehng en concentratie, die zal wor den geagendeerd voor 15 oktober a.s. c Integratie rekencentra KHTTHE. De voorzitter zegt dat dit overleg is gestagneerd in verband met enige interne reacties binnen de THE 6. Rondvraag De ABVA/KABO vraagt aandacht voor het probleem dat de leden onvol doende tijd en gelegenheid hebben om goed te kunnen funktioneren Dit blijkt ook bij de ongeorganiseerden duidelijk het geval te zijn De voorzitter zegt hieraan in de agendacommissie en vervolgens in de evaluatie na eén jaar CPO expliciet aandacht te besteden

OPENING VOORLICHTINGSCENTRUM / INZAGEBUREAU Na enige omzwervingen door ge bouw .8, IS het voorlichtingscentrum / inzagebureau weer terug op zijn oorspronkelijke plaats op de begane grond opzij van de linkerliftenschaft Zoals uit bovenstaande dubbele be naming duidelijk wordt, heeft het in zagebureau een gedaantewisseling ondergaan en is omgedoopt tot VOORLICHTINGSCENTRUM De afdeling Pers en Voorlichting is gehuisvest op de tweede verdieping van gebouw 8 voor ieder met zo gemakkelijk te vinden Daarom is het nieuwe voorlichtingscentrum bedoeld als eerste contactpunt met de afdeling Het is met de intentie dat in dit centrum studie informatie gegeven wordt Bovendien zal het centrum ook de functie van de balie

Tilburgs Hogeschoolblad

met overnemen Voor alle andere informatie over en v a n de hogeschool kunt u er wel en wat ons betreft graag terecht Verder vindt u er een keur van dag w e e k s t u d e n t e n en v a k b l a d e n (nationaal en internationaal) En natuurlijk liggen er in het kader van de openbaarheid van democratische besluitvorming alle stukken van de faculteitsraden, hogeschoolraad, commissies etc op een overzichtelijke wijze ter inzage Op prikborden wordt voorts per faculteit dienst of afdeling gemeld wat zich zoal afspeelt of te gebeuren staat Daarenboven staan er een aantal al gemene/naslagwerken en de studiegidsen van de zusterinstellingen Ricky de Comnck en Tom de Beer zullen het centrum gaan beheren Het zal iedere dag geopend zijn vanaf half tien tot half vijf Het centrum is telefonisch te bereiken onder het centrale nummer van de afdeling pers en voorlichting 662000 Maandag 4 oktober om 16 00 uur zal

de voorzitter van de hogeschoolraad Frans Teunissen de opening van dit voorlichtingscentrum verrichten Vanaf dinsdagmorgen half tien staat het centrum weer geheel tot uw beschikking CURSUSSEN REKENCENTRUM Bij voldoende belangstelling zal het Rekencentrum de volgende cursus sen geven Introductiecursus donderdag 21 ok tober van 9 30 tot 15 30 uur SPSS gedurende vier donderdagen, t w donderdag 28 oktober tot en met donderdag 18 november van 13 30 tot 15 30 uur Introductiecur sus verplicht Terminalgebruik donderdag 28 okto ber van 13 30 tot 16 30 uur, voor mensen die de introductiecursus ge volgd hebben of reeds enige ervanng met de ICL computer hebben Opgave bij mevr L Noordermeer, C220 (2240)

die het betreffende ondenA/erp ver zorgd, nl prof Deelen, mr Willems, prof Snijders, prof Rood de Boer Tentamen handelsrecht oude sti /l De te bestuderen literatuur voor het tentamen handelsrecht oude stijl (pe node dec/jan) staat vermeld in de volgende leidraden 1 leidraad Handelsvennootschappen en Rechtspersonen (IB) van '81/'82 I bijlage, 2 leidraad Handelsverkeer en faillis sementsrecht (IIB) van september '82 (verschijnt binnenkort) I N L E I D I N G T O T DE RECHTSWE TENSCHAP Op zaterdag 9 oktober a s zal van 14 00 16 30 uur in AZ 13 de film "Eend(t)je te veel" worden vertoond De film gaat over de civielrechterlijke afwikkeling van een verkeersongeval Hij bestaat uit 4 onderdelen, die voor zover nodig van toelichtend com "•entaar zullen worden voorzien 5 sessie IS vooral bedoeld voor ondstudenten, dagstudenten zijn hter ook welkom

DOCTORAALSTUDIE ORGANI SATIE V A N DE O N D E R N E M I N G In het THB van 17 september 1982 staat een verkeerde datum opgeno men Het betreffende deel van de tekst moet luiden De studenten die op 15 maart 1983 of daarvoor het kandidaatsdiploma heb ben behaald, kunnen naar keuze ten tarnen doen op basis van de litera tuurlijst gepubliceerd in de studiegids 1981 1982 of op basis van de stof van het collegejaar 1982 1983

STUDIEZALEN AVONDSTUDENTEN

VOOR

In het bulletin voor avondstudenten van de faculteit der rechtsgeleerd held, uitgegeven in augustus 1982, is aangekondigd dat voor avondstu denten van maandag t m donderdag vanaf 17 30 uur de zalen CZ 24, 26 en 32 zijn gereserveerd ten behoeve van besprekingen en studie Deze zalen zijn inmiddels vervangen door ande re op maandag SbgB 1, SbgB 3 en SbgB 5 (Nu genummerd S Z 3 5 , resp S Z 3 3 , resp SZ 31) en op dinsdag t m don derdag AZ 2, AZ 27 en AZ 28 S C R I P T I E S V A K G R O EP VAATRECHT

VROUWENSTUDIES W I J nodigen de doctoraalstudentes van alle faculteiten uit voor een infor matieve bijeenkomst over het docto raalkeuzevak vrouwenstudies aan de (sub)faculteit der Sociaal Culturele Wetenschappen De bijeenkomst wordt gehouden op donderdag 7 oktober om 14 00 uur in zaal S 27 Hopelijk tot ziens Koos Couprie/Angela Bachus kamer S 183 tel 2637 AFSTUDEERDERS SOCIOLOGIE

WELZIJNS

Ten behoeve van studenten, die wel zijnssociologie als afstudeervak ge kozen hebben en die binnenkort met een afstudeerwerk willen beginnen IS een nota over het afstudeerjaar ge maakt Deze nota, waarin het afstu deren in het vak welzijnssociologie nader is omschreven is op aanvraag te verkrijgen bij de vakgroepssecreta ris a i drs J B Slagtman Gebouw S, kamer 166, toestel 2441

P RI

(m 1 V 1 oktober 1982)i Studenten, die een scnptie willen schrijven voor het vak privaatrecht, onderdelen burgerli /k recht, handels recht, huwel i jksgoederen en er frechtenbouwrecht, dienen het door hen voorgestelde onderwerp aan te melden bij de vakgroepssecretaresse mevrouw H Pentinga, kamer B 826, tel (66)2302 Daarbij dient tevens vermeld te worden naam adres (evt ) telefoonnummer (evt ) voorkeur voor een bepaald docent als scriptiebegeleider De aangemelde scriptie onderwerpen zullen m de maandelijk se vakgroepvergadering, welke lede re donderdag van de maand wordt gehouden, worden besproken Daar na zal contact worden opgenomen met de betreffende student Voor de onderdelen i p r , pri vaatrechtelijke rechtsvergelijking, En gels recht, mededingsrecht en familie en jeugdrecht, dient men contact op te nemen met de docent

Het onderwijsprogramma "wijsbe geerte van het economisch weten schapsgebied" is bij Raadsbesluit van 23 september 1982 als volgt ge wijzigd in het derde of vijfde semester wordt opgenomen het onderdeel "kennis en wetenschapsleer, speci aal in relatie tot het economisch w e tenschapsgebied", terwijl dit onder deel in het vierde semester vervalt de werkgroepen maatschappijfilo sofie speciaal in relatie tot het econo misch wetenschapsgebied worden opgenomen in het vierde, vijfde en zesde semester, danwei in het derde, vierde en zesde semester Studenten kunnen in plaats van het onderdeel " k e n n i s en w e t e n schapsleer, speciaal in relatie tot het economisch w e t e n s c h a p s g e b i e d " ook voldoen middels de cursus alge mene kennis en wetenschapsleer van het tweede doctoraaljaar Studenten die met deze wijziging in studieproblemen komen, kunnen hierover contact opnemen met de se cretaris van de CIF B 323, tel 662140

Voor de Dienst Bouw en Huishoude lijke Zaken vragen wij en MEDEWERKER P OST EN BEWAKINGSDIENST De werkzaamheden die in teamver band worden uitgevoerd kunnen on derverdeeld worden in drie hoofdta ken, te weten toezicht houden op de terreinen en gebouwen van de Hoge school, sorteren, gereedmaken en ver zenden van de in en externe post, het vernchten van baliewerk zaam heden Functieeisen leeftijd tot 40 jaar in het bezit zijn of de bereidheid hebben tot het behalen van het vakdiploma bedrijfsbeveiliging en bewaking, woonachtig zijn in de omgeving van de Hogeschool i v m de be reikbaarheid wegens consignatie diensten, bereidheid om te werken in onre gelmatige diensten Informatie bij de heer C Boor, w n d hoofd Post en Bewakingsafdeling, tel 013 662060 Salaris mm f 1 954, en max f 2 554 bruto p m , directe opname in het Algemene Bur gelijke Pensioenfonds Premie A O W / A W W voor rekening van de werkgever Sollicitaties schriftelijk, onder ver ■ melding van sollicitatie op de enve loppe, aan hoofd Dienst Personeels zaken. Postbus 90153, 5000 L E Til burg

Bij de Wetenschapswinkel bestaat de vacature voor een STUDENT ASSISTENT M / V voor 5 eenheden (2,5 dag) gedurende de periode van 1 november 1982 tot 1 september 1983 De wetenschapswinkel stelt zich ten doel onderzoek te laten verrichten voor maatschappelijk achtergestelde groepen, m n in de regio en hierdoor afstemming op maatschappelijke be hoeften te bevorderen Taken bemiddelen van vragen ondersteunen en begeleiden van vrijwillig(st)ers medeverzorgen van publiciteit verrichten van voorkomende werk zaamheden tijdens winkeldienst Een projectomschrijving / taakinven tarisatie formulier ligt ter inzage op kamer B 206 Functieeisen doelstellingen van de Wetenschaps winkel onderschrijven goede mondelinge en schnftelijke uitdrukkingsvaardigheid bereid zijn te werken in een team met coördinatrice, medestudentas sistent(e) en vrijwillig(st)ers liefst ervaring met wetenschapswin kelwerk zo mogelijk onderzoekservaring liefst enige kennis van de Tilburgse actiewereld Informatie bij René, Sjoerd of Jan (studentassistenten Wetenschaps winkel), kamer B 206, tel (66)2645 Sollicitatie, vóór 8 oktober 1982, te richten aan het Hoofd van de Dienst Personeelszaken, onder vermelding van vacaturenr 555, Katholieke Ho geschool Tilburg, Postbus 90153, 5000 L E Tilburg

1 Oktober 1982

Autoverzekeringen voor hogeschoolpersfoneel Onze lage basis premies zijn voor Casco Verzekeringen

W A Verzekeringen gewicht t/m 750 kg 850 kg 950 kg 1050 kg 1150 kg 1250 kg

Bruto premie (exkl no claim) f 398,65 f 455,60 f 512,55 f 569,50 f 626,45 / 683,40

'Overname No Claim tot 7 0 % "Inklusief groene kaart

d l

nvav

Eigen risico oorspr cat prijs inki b t w tot f 10 000,f 14 000,f 16 000,f 18 000,/ 20 000,/ 25 000,-

f 200,-Bruto premie (exkl no claim) / 364,48 / 546,72 f 637,84 / 728,96 f 820,08 f 997,63

"Casco schade afwikkeling binnen 3 dagen "Hulp bij ongeval m binnen en buitenland door de Verzekeraarshulpdienst

Nienhuis&Luiten verzekeringen b.v.

Geldropseweg161,Postbus10000,5600 LAEindhoven.Tel.040 116415 W a a r i n o p g e n o m e n : Eindhovens A s s u r a n t i e k a n t o o r B.V.

'NPAARSTEUINGSN VANDEMSSr GEPROMOVEERDE DRUKKER Als u kontakt met ons opneemt om over de produktie van uw dissertatie te praten, ontvangt u bij wijze van kennismaking een aardig stellingen-boel<je. 'n Bloemlezing uit de stellingen van anderen.

«*A,ri3^

Voor een'^tm

gezellig avondje uit

krips

RestauïQrit niet eigerispecialiteiteri

repro

Kaapweg 6 7944 HV Meppel

iïiepPcl

telefoon 05220-53731

_ , ' " _ _ _ , | Postbus 106 7940AC Meppel

emmastraatZ, 5038 WB ^ilbur^, tel 013-430252 Keuken geopendtot2245 uur Dinsdags gesloten

50.000 studiebocken op nog geen 5 minuten lopen van de Hogeschool Dat is de ongelofelijke augustus-voorraad van onze studentenboekhandel. Een voon-aad die ook overigens het hele jaar door uitstekend is. Zodat u bij ons niet op uw boeken hoeft te wachten! En erg dichtbij: onder de 5e studentenflat. Gemakkelijker kan het bijna niet!

twcedehands-boeken Gianotten start nü met de in- en verkoop van 2e hands-studieboeken. Laat de studieboeken die u niet meer nodig heeft door ons beoordelen. Meestal geven wij u eenderde van de nieuwwaarde terug.

N.B. "Start nu" betekent uiteraard dat we nu bezig zijn een voorraad op te bouwen!

boekhandel gianotten b.v. studentenboekhandel Prof. Verbernelaan 20. (Onder de 5e studentenflat).

OVpOt veel variatie in het muzikale materiaal. Als uitgangspunt voor improvisaties worden zowel uitgewerkte, meerstemmige komposities als eenvoudige thema's gebruikt; zowel snelle stukken met verrassende overgangen als bedachtzame ballads. Het kaliber van het orkest, het vakkundige spel en fantasierijke improvisaties van de bandleden staan garant voor een muzikaal programma van grote klasse.

Deens kunstenaarskollektief Rede Mor FOTOTENTOONSTELLINGEN

Politieke wandschilderingen in Nederland van 6 t . m . 28 oktober 1982 in de Gaanderij van de Kath. Hogeschool. STUDIUM GENERALE Amsterdam, Rotterdam,, Nijmegen, Tilburg en Arnhem blijken de steden te zijn waar de meeste politieke wandschilderingen zijn gemaakt. Een vorm van beeldende kunst die zich van andere vormen onderscheidt, doordat de funktie In de loop der tijden bepaald is door voornamelijk niet-artistieke eisen: veel meer dan bij andere kunstvormen is de wandschildering middel en niet doel. Het begrip ' w a n d ' moet hierbij in brede zin worden opgevat: essentie Is dat het werk voor iedereen toegankelijk moet zijn, open en op straat. Een onderscheid met graffiti is de doorgaans legale opzet van de wandschilderingen. Omdat ze nu eenmaal niet één, twee, drie op een muur te zetten zijn, lenen ze zich minder voor illegale

Jan Decleir: Tijgers tegen bureaukraten De tijger en andere verhalen van Dario Fo op woensdag 6 oktober om 20.00 uur in de Academielaan 9, georganiseerd door de Kommissie Kulturele Zaken van de Theologische Faculteit. Kaarten verkrijgbaar bij het faculteitsbureau {f 2,-). Op woensdag 13 oktober om 20.30 uur in de Studiozaal van de Stadsschouwburg. Dario Fo vertelde aan tafel het verhaal van 'De Tijger' dat hij enkele jaren geleden uit Shangai meebracht. Jan Decleir zat er bij, het eten bleef onaangeroerd zolang Fo vertelde. Later maakte Fo er een toneelbewerking van en voegde er twee verhalen aan toe, nl. 'Daedalus en Icarus' en 'het eerste mirakel van het kindeke , Jezus'. Geroutineerd vertaler van Fo^tukken, Filip van Luchene - zoals

nachtelijke akties. Bovendien worden ze vaak opgezet samen en voor bijvoorbeeld een groep buurtbewoners. De tentoonstelling, die een tachtig kleurenfoto's omvat, tracht een positieve bijdrage te leveren aan de pogingen om meer waardering te krijgen voor de politieke wandschildering. STUDIUM GENERALE

Herbie White Band Dinsdag 5 oktober 12.30 -13.30 uur Aula Na vele jaren te hebben opgetreden als leider van het internationaal vermaarde Herbie White Combo, presenteert Herman de W i t - bekend als één van de beste saxofonisten van Nederland - nu zijn nieuwe orkest: de Herbie White Band. In deze band treden musici op die naam gemaakt hebben in diverse jazz- en improvisatiegroepen als 'Swingmasters', d.w.z. leiders van workshops. Het repertoire bestaat voornamelijk uit eigen stukken van Herman de W i t en andere leden van het orkest, aangevuld met stukken uit de jazz en de strijdkultuur. Er is Jan eveneens ex-Internationale Nieuw e Scène - maakte een nederlandstalige versie. Arturo Corso kwam wat regie-aanwijzingen geven en voor de rest heeft Jan Decleir er een gepolijst Antwerpse versie van gemaakt. 'Het eerste mirakel van het kindeke Jezus' komt uit de apocriefe, dus niet officiële, evangelies. Daarin wordt af en toe een boekje opengedaan over de periode tussen de vlucht naar Egypte en het openbaar leven van Jezus. Dit is Dario Fo op zijn best, volks, spits, zeker als hij de muffe geur van heiligheid kan verjagen rond gewijde tafereeltjes zoals Fo dat ook zo schitterend deed in Mistero Buffo. Jezus is bij Fo geen onkreukbaar vleesgeworden engeltje dat in groene weiden speelt met Sint Janneke en een lammetje. Jezus - naar het evangelie volgens Dario Fo - is een Palestijnse straatbengel die de diskriminatie her en der aan den lijve ondervindt. Maria en Jozef moeten van armoede buitenshuis werk zoeken en zijn 's avonds afgepeigerd en behoorlijk gefrustreerd zodat er wel eens harde woorden vallen. Dario Fo verwijst hier met talrijke knipoogjes naar de problemen van Palestijnse vluchtelingen, want als deze mensen van vlees en bloed op hun vlucht naar Egypte stranden in de stad Jaffa, worden ze daar als armen en als Palestijnen gediskrimineerd. Om toch maar in de gunst te komen bij de andere kinderen doet Jezus daar zijn eerste wonder: hij laat de vogeltjes van klei echt vliegen. Onmiddellijk volgt al een tweede wonder, want

Het overgrote deel van het grafische werk van het kunstenaarskollektief Rede Mor bestaat uit linoleumsneden, mede omdat die direkt als cliché voor affiches kunnen dienen en de drukkosten daardoor laagblijven. De linoleumsneden hebben de leden van de Rede Mor vooral een gemeenschappelijke stijl gegeven. In de ekspositie wordt de ontwikkeling van het kunstenaarskollektief getoond vanaf 1969 tot nu. Met thema's als arbeidsverhoudingen, werkloosheid, internationale solidariteit, vrouwenstrijd en buurtwerk probeert het kollektief een beeld te geven van de verschillende artistieke uitdrukkingsvormen en werkwijzen. " W i j willen laten zien hoe Rede Mor in staat is gebleken om op goedkope manier een kunstzinnig produkt te maken, in samenhang met de gebruikers en gebruiksters ervan. Een kunst die niet word omgeven door een plechtig aura of kommerciele belangen, iets dat met het merendeel van de huidige kunst het geval is. Kortom een kunst om te gebruiken." Geopend van di. t / m vrij. van 10.0018.00 uur; woe.-do.-vrij.-avond van 19.00-21.30 uur; zat. van 10.00-16.30 uur; zon. van 13.00-16.30 uur. Toegang vrij. Katalogus f 2,50.

een arrogante fils è papa komt de kinderpret verstoren en Jezus verandert hem, tegen de wil van zijn vader in de hemel, in een gebakken beeld. In 'Daedalus en Icarus' (niet aangekondigd voor de voorstelling in de Theologische Fac.) komen ernst en poëzie aan bod en Decleir geeft in zijn inleiding af op onze schoolboeken van destijds waarin de seksuele avonturen van deze halfgoden en godinnen werden weggecensureerd. 'De Tijger' zag Fo in Shangai opvoeren door een oude man. Een zwaargewond soldaat wordt tijdens de lange mars stervend achtergelaten. Een tijgerin komt hem zogen en zijn w o n den likken. Als de soldaat weer te been is blijven de tijger en haar jonge welpen hem trouw volgen tot in de dorpen. Daar worden de dieren als efficiënt schrikmiddel ingezet in de strijd tegen de nationalisten en tegen de Jappen. Maar de bureaukratie waakt. Na elke overwinning wil het partijkader komaf maken met de tijgers, want de dieren kennen geen partijdiscipline en hebben geen gevoel voor dialektiek. Tenslotte zet de bevolking de tijgers in tegen de partijbureaukraten. Een anarchistische fabel met een flinke dosis humor. Jan Decleir is in dit soort verhalen op zijn best. De volkse verteller krijgt er maar niet genoeg van te schoppen tegen heilige huisjes. Voor hen die Jan Decleir alleen maar kennen als stoere bonk in diverse verfilmde heimatromans, een gelegenheid om hem als sterke teaterpersoonlijkheid te ervaren. EV

Tilburgs Hogeschoolblad

Donderdag 30 september., vrijdag 1 en zaterdag 2 oktober 20.30 uur.

Anne Teresa, de Keersmaeker met 'Fase' De in de Nederlandse danswereld nog vrij onbekende Anne Teresa de Keersmaeker brengt drie avonden in het Kultureel Sentrum haar nieuwe choreografie 'Fase', vier bewegingen op muziek van Steve Reich.

KULTUREEL SENTRUM

1 mei/El Salvador Schildering (1981), Korte Schijfstraat, Tilburg, gemaaict door: Tilburgse Schilders Brigade.

KULTUREEL SENTRUM

In N e w Y o r k o n t m o e t t e de Keersmaeker muzikanten van Steve Reich (1936), een Amerikaanse komponist wiens muziek zij al bewonderde. Hij staat bekend om zijn minimale en repetitieve muziek.

Agenda OKTOBER VRIJDAG 1 OKTOBER: Cinema T o o t e n , 21.15 uur: Retour è Marseille. Regie: Alllo. Stadsschouwburg: 20.15 uur: Het Nationale Ballet met "Landschap" op muziek van o.a. Beethoven, Bruynèl, Haydn, Milhaud en Strawinsky. Stadsschouwburg: 20.30 uur: Filmhuis "La femme de l'aviateur" van de Zwitserse regisseur Eric Rohrer uit 1981. Stadsschouwburg: 22.30 uur: Filmhuis "Les bons débarras" van de Canadese regisseur Francis Mankiewicz uit 1978. Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur, theaterzaal: Fase 4, bewegingen op muziek van Steve Reich door Anne Teresa De Keersmaeker & Michèle Anne de Meij. Katholieke Hogeschool: 16.15 uur: Inaugurale rede Prof. Dr. H.C. de Swart. ZATERDAG 2 OKTOBER Cinema T o o t e n , 21.15 uur: Retour è Marseille. Regie: Allio. Stadsschouwburg, 20.15 uur: Globe met "Pericles" van Shakespeare in een regie van Paul Vermeulen Windsant. Met o.a. Nettie Blanken, Theu Boermans, Liesbeth Coops, Joost Prinsen, Michel van Rooy en Huib Rooijmans. Stadsschouiwburg: 20.30 uur: Filmhuis "La femme de l'aviateur" (zie 1-10) Stadsschouwburg: 20.30 uur: Filmhuis "Les bonds débarras" (zie 1-10) Kultureel S e n t r u m : 20.30 uur, theaterzaal: Fase 4, bewegingen op muziek van Steve Reich door Anne Teresa De Keersmaeker & Michèle Anne de Meij. Kultureel S e n t r u m , 22.30 uur: Performance Wally Stevens. Vidar: Dies Natalis. ZONDAG 3 OKTOBER Cinema T o o t e n , 21.15 uur: Retour è Marseille. Regie: Allio. M a r a n a t h a , 11.00 uur: Viering liturgie. M A A N D A G 4 OKTOBER Cinema T o o t e n , 21.15 uur: Retour è Marseille. Regie: Allio. Stadsschouvvburg, 20.30 uur: Filmhuis " L a femme de l'aviateur". Film van de Zwitserse regisseur Eric Rohmer uit 1978.

DINSDAG 5 OKTOBER Ambassade-bioskoop, 22.30 uur: Filmliga met "Preparez vos mouchoirs". Regie: B. Blier (met Patrick Dewaere). Stadsschouwburg: 20.15 uur: Harry Sacksioni met zijn nieuwe programma. " S c h a d u m " . Stadsschouwburg, 20.30 uur, studio: Theaterunie met "Veile v r o u w " van Jacques Nolot in een bewerking van Walter van den Broeck. Met Huib Broos en Carol van Herwijnen. Regie: Christiaan Nortier. Katholieke Hogeschool, 12.30 uur, aula: Muziek Herbie White Combo 10-mans orkest o.l.v. Herman de W i t speelt jazz. Org. Studium Generale. WOENSDAG 6 OKTOBER. Katholieke Hogeschool, 13.30-15.30 uur, AZ 8: Prof. Dr. L. Leertouwer over 'Religie en Politiek", Org. Buro Buitenland in kader van lezingencyklus "Religie en Politiek". Stadsschouwburg: 20.15 uur: "Die gouden t i j d " , blijspel van A.R. Gurney, gespeeld door Josephine van Gasteren, Jules Hamel en Ellen Röhrman. Stadsschouwburg, 20.30 uur: Filmhuis "La femme de l'aviateur' (zie 4-10). DONDERDAG 7 OKTOBER: Stadsschouwburg: 20.15 uur: Golden gate quartet met spirituals, klassieke jazz-nummers en bluesachtige folksongs. Stadsschouwburg: 20.30 uur: Filmhuis 'Le pont du nord' van de franse regisseur Jacques Rivette uit 1981. Katholieke Hogeschool, 13.30 uur, AZ-13: lezing door Prof. Klant over " H e t modellenbegrip in de ekonomie". Studium Generale cyklus Ekonomie en Modellen". Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: Maarten Altena Oktet. VRIJDAG 8 OKTOBER Stadsschouwburg: 20.15 uur: Landelijke première van de familievoorstellingen 'de kinderkruistocht' door de stichting theaterkerk 'het laborinth' uit Kuinre. Stadsschouwburg, 20.30 uur: "Celine et Julie vont en bêteau" van de Franse regisseur Jacques Rivette uit 1973. Kultureel S e n t r u m , 20.30 uur: Pyramide op de punt met " H e t Zuilenveld" Mimisch lichamelijk theater van de Antwerpse Mimestudio o.l.v. Jan Ruts.

1 Oktober 1982

ACHTERKLAP o(nn^y\ï)i goede relaties tussen beide landen en als een basis voor vriendschappelijke betrekkingen tussen beide instellingen. Dat is mooi. Dat is héél mooi.

Verzekeren

In Hempstead, New York, staat de Hofstra-universiteit. Deze universiteit heeft nauwe historische banden met Nederland. Dat steekt zij niet onder stoelen of banken. Het landgoed van William S. Hofstra, nazaat van een oude hollandse familie draagt de fraai klinkende naam 'The Netherlands". Op dit terrein is in 1935 de Hofstra Universiteit gegrondvest. Zij telt nu 11.500 studenten en kent een komplex van 55 gebouwen op een campus van 238 acres. De universiteit is trots op de vele hollandse tradities die zij hoog houdt. Elke plechtigheid, bijvoorbeeld begint met de groeten in het Nederlands! Maar dat is niet alles! "Our athletic teams are shown as The Flying Dutchmen and Dutchwomen." In een officieel schrijven aan de hogeschool vermeldt de Hofstra-universiteit dat er dit jaar 12 nieuwe studentenflats ge-

bouwd zijn. Zij heeft nu besloten om de noordelijk gelegen gebouwen de namen te geven van Nederlandse universiteiten. Dit om de 200-jaar oude diplomatieke banden tussen Nederland en de Verenigde Staten nauwer aan te halen. Een van de flats zal opgesierd worden met de titel: Tilburg. Te veel eer, het schaamrood stijgt de hogeschoolgemeenschap naar de kaken. Op uitnodiging van de universiteit in Hempstead heeft de Tilburgse hogeschool besloten een oorkonde op echt perkament te maken, geboden op heus schapeleer en deze te verzenden naar de V.S. Daar zal zij geplaatst worden in de hall van de studentenflat Tilburg, zodat de studenten in Hempstead "see this reminder of Hofstra Dutch heritage and greatness of your university". De oorkonde vermeldt welk een eer het voor de KHT is, en ziet deze daad als een bijdrage aan de versterking van de

In de eerste weel< van september ontvingen de personeelsleden van de KHT, die partikulier verzekerd zijn, een brief van het Kollege van Bestuur, waarin zij 'n ziektekostenverzekering met een nieuwe premie-opzet onder de aandacht bracht. In de brief wordt het kollektleve verzekeringskontrakt van de VZS gepresenteerd. Een van de voorwaarden om dit kontrakt te realiseren is dat 60% van de werknemers zich aansluit bij de VZS. Hennie Walter, voorzitter van de Personeelsvereniging, geeft een eerste reaktie op dit schrijven van het KvB. Er is, zo zegt hij, een kommissie die zich bezig houdt met het vergelijken van offertes van verzekeringsmaatschappijen. Deze kommissie heeft daar tot nu toe geen officiële verslaggeving van gedaan. De Personeelsvereniging is op dit moment zelf in onderhandeling met een verzekeringsmaatschappij. Hennie Waiter is 'verbaasd en verbolgen' over de wijze waarop de VZSziektekostenverzekering onder de aandacht van de hogeschoolleden is gebracht. Hij vindt dat een dergelijk voorstel 'onfris' overkomt: het legt het accent op snel beslissen vóór 1 november. Degene die zich voor die datum

Aantekeningen van een kamerbewoner

Kamerbreed door Koos Dalstra Heeriyke dames, die vallen en staan op een vleeskeuring tapijt. De warme spots plenzen liclit op de blossen en konen. Er wordt geen woord gesproken, de natuur gaat liaar gang. Ik ga tussen liet publiek op een stapel oude kranten zitten aan de rand van het kamerbreed tapijt. Een oude vrouw naast me barst in snurken uit. Dan laat ze een bevende hand door haar nekhaar glijden alsof ze zich even vergist en de man met de zeis op zich af ziet komen. De bewegingen van deze danseressen brengen het publiek in vervoering. Plotsklaps z^n de strenge critici weer kinderen, die nog in hun handen klappen van plezier. Gelukkig ligt er niemand op de pijnbank en voelt de bijl langs de keel suizen. Er is één en al blijde verwachting. Bijzonder goedkeurend wordt de handkus van een afwezig prins ontvangen. Het hoefgeroffel is nog nuur nauweiyks afgestorven of de vrouwen vaUen in katzwym, zo ongelulikig z^n ze. Nu is het stil onder het publiek. Is het afgelopen? Ik wil opstaan. Dan staan z^ ook op, lopen naar een fles champagne en ontkurken deze. Met een knal schiet ik twintig jaar terug een andere kamer binnen. Voor het eerst in de franse hoofdstad en met pa en ma naar een naaktballet. Één dame giet twee flessen bruisend sap over haar bovenlichaam. Meteen nadat ik thuiskom van vakantie begin ik lege flessen te sparen. Later doe ik er kuriien op, prik daar weer gaatjes in, waardoor slangetjes komen. Ik laat het water van de ene fles in de andere lopen en weer terug. Na een Jaar of vijf begin ik met elektriciteit te experimenteren. De flessen komen op een metalen balans, die onder stroom staat. De sluit er een pompje op aan, dat het water allemaal in één fles zuigt. Als het pompje afslaat begint het water langzamerhand terug te lopen. Op een gegeven moment slaat de balans door, de plaat staat onder stroom en de pomp begint weer te werken. Nu heeft n^jn bovenkamer de smaak te pakken. Ik beleef spannende uren met het uitdenken van alleriei wangedachtes, die ik uit wil voeren met mijn waterklok. Schr^f in Tilburgs Hogeschoolblad

aanmeldt bij de VZS als lid, kan zonder medische selektie toetreden. Na 1 november is de overstap pas mogelijk na een medische keuring. Dat is 'chantage, dwang', aldus Hennie Walter. Mevr. van Nistelrooij van de Dienst Personeelszaken bevestigt dat de destijds ingestelde kommissie de verzekeringspakketten met elkaar heeft vergeleken. Na deze vergelijking kwam de VZS er erg gunstig uit. Zij is niet van mening dat het Kollege met deze brief de kommissie omzeild heeft. Ook sekretaris van het KvB Hopman, naast KvB voorzitter van Straaten mede-ondertekenaar van bovenvermeld schrijven, vindt niet dat de kommissie genegeerd is. Er is weliswaar geen officieel verslag uitgebracht voorzover hij zich kan herinneren, maar het VZS-pakket kwam als gunstig naar voren. Hij wijst er op dat de bedoeling van deze brief van het Kollege is om het vereiste aantal kollektief verzekerden van 60% te halen. De brief is de deur uitgegaan in samenspraak met het Georganiseerd Overleg, aldus Hopman. Dat de Personeelsvereniging zelf ook bezig is met onderhandelingen over een verzekering is hem onbekend. Hans Geleynse, die de ABVA-KABO vertegenwoordigt in het Personeelsoverleg, merkt desgevraagd op, dat hij er destijds bij het KvB op aangedrongen heeft om de meest voordelige verzekering aan te geven. Tijdens de Hogeschoolraadsvergadering heeft het Breed Frontlid

de hr. C. Mijderwijk opgemerkt, dat hem veel goedkopere verzekeringen bekend zijn. Er zijn natuurlijk verschillende verzekeringspakketten, waaruit iedereen overeenkomstig zijn omstandigheden de meest voordelige zal kiezen. Hij vindt het weliswaar voortreffelijk dat het KvB zoveel mogelijk probeert de premie te drukken, maar hij vult hierbij aan, dat het al de tweede maal is dat het Kollege de VZS onder de aandacht brengt van het Hogeschoolpersoneel. Nu wordt aangegeven dat er nog zo'n 65 mensen nodig zijn om de voor de effektuering van de voorwaarden benodigde 60% te halen. Hij heeft de indruk dat het moeilijk is om dat 'gat' te dichten. De meeste personeelsleden die hij kent zijn verzekerd bij de Ohra en willen dat ook blijven. Het lijkt er op dat er geleurd wordt met de VZS-verzekering. Het vignetje "Tijdelijke Aktie" en de slogan "En verdien nu een bonus" versterken die indruk. „ p

^^^feïï

ENVERmEN NU EEN BONUS!

mijn beste nedertands een brief naar het nationaal ballet met het voorstel dat ik dekor klaar heb. In eenvoudige termen schilder ik mijn plan. Op het toneel komt een doorzichtig zwembad, waarin dames hun lijntjes trekken. Een reusachtige waterklok zet het bad en toe onder stroom. Zolang het pompje werkt horen we dan het franse volkslied. Natuurlijk is het zaaks, dat de dames tijdig in en uit het water stappen. Omdat ik niets hoor, en geschreven heb, dat, zolang ik niets hoor, ik gewoon doorwerk, werk ik koortsachtig verder. Ik sjouw de stad af op zoek naar verwarmingselementen, dompelaars uit wasmachines, zoals ze die in de vijftiger jaren maakten. De dames van het nationaal ballet zijn niet veel gewend, dus warm water moet er minstens zijn. In een kleine televisiewinkel aan het Wilhelminapark het eerste resultaat. Junior weet dat Senior ze ergens heeft opgeruimd in de werkplaats. De oude baas zit tussen een berg lampen en draden met zijn hoofd in een kast. Zoonlief kijkt me ondeugend aan, legt de vinger op z^n mond en gaat op zijn tenen lopen. Leuk spelletje. Ik doe hetzelfde. We gaan pa eens lekker laten schrildcen. Net op het moment dat zoon een beste dyenkletser uit wil delen, gaat de deurbel en zien we op de monitor van het gesloten circuit een rijksgenoot met kroost de zaak binnenwandelen. Teleurgesteld, - "dat zul je altijd zien" -, spoed junior zich naar de winkel. Pa werkt onverstoorbaar door, hoofd en handen in de televisiekast, waar ongetwijfeld ergens kontakten gesoldeerd moeten wordsen of een kathode bijgesteld. Tevreden neuriet hij mee op de arbeidsvitaminen, die uit diverse boxen van alle kanten op ons af komen. Nu pas zie ik dat zijn linkerbeen zacht met de maat op en neergaat in een bakje sodawater. Zwarte lage schoenen met daarover grijze sokkei als verkreukelde tulpen ernaast. Op de monitor begint junior omstandig alleriei nieuwe toestellen aan de rijksgenoot aan te w^zen, terwijl deze, - zichtbaar geïrriteerd door de taalbarrière, een brommerhelm van het hoofd probeert te verwijderen. Verveeld pak ik een paar losliggende draden. Straks zal ik natuurlijk het principe van de waterklok weer moeten uitleggen. Maar nu is het eerst wachten geblazen op koning klant. Midden in een stevige diskotune, mompelt pa "aha". Het euvel lijkt te z^n gevonden. Geïnspireerd leg ik alvast de dragen in het sodawater. Er knettert nauwelijks iets en pa trappelt even. Geluid en monitor vallen uit. Later, veel later besef ik dat geïsoleerde dompelaars alleen in de vijftiger Jaren bestonden.

HERHAALDE OPROEP Wegens enorm sukses geprolongeerd! Het THB is in een nieuwe jas gestoken. Dat betekent niet dat meteen de hele krant verandert. Het goede dient immers behouden. Zoals deze rubriek "Aantekeningen van een kamerbewoner". In het afgelopen semester reageerden veel THB-lezers op onze oproep om hun ervaringen als student in Tilburg op papier te zetten. W^j herhalen nu dit appèl aan de lezer. Schrijf uw eigen aantekeningen. De beste inzendingen worden beloond met plaatsing. 1 oktober 1982