Issuu

tilburgs hogeschooibfad 6 februari 1981 aargang 18 - nummer 19

Fakulteitsleden overwegen protestaktie

Dr. Jan Ernst nu definitief afgewezen als tlteoiogiedocent Op 30 januari heeft het Kuratorium van de Theologische Faltuiteit zich voor de tweede maal beraden over de benoeming van dr. Jan Ernst als medewerker bij de Theologische Fakulteit. In eerste instantie was Ernst al door het Kuratorium afgewezen, maar vanwege de heftige reakties die deze beslissing bij de hele Theologische Fakulteitsgemeenschap uitlokte besloot het Kuratorium toen haar afwijzing nog eens t e overwegen. Dat heeft echter niet veel uit mogen halen; Jan Ernst komt er niet. Althans niet wat de kuratoren betreft. Onder studenten heersen daarover heel andere opvattingen. Die werden verwoord in een algemene vergadering die op 3 februari a a n de Theologische Fakulteit werd gehouden. Daar werd gesproken over de gevolgen die de afwijzing voor de theologen heeft. Hoewel van tevoren was verzocht de vergadering vooral opiniërend te houden, belandde het gesprek al snel bij de vraag hoe de theologen een konkreet antwoord zouden moeten geEl vanop de afwijzing van Enrst Met andere woorden: wat nu te d o e n ' Verschillende suggesties werden gedaan. Het meest radikale voorstel, waaruit mag blijken hoe hoog de theologen deze affaire rond Ernst opvatten, was om de m a n eenvoudigweg toch a a n te stellen. Er zou dan een eigen fonds moeten worden geschapen waaruit hij k a n worden betaald Dit betekent dat men het besluit van het Kuratorium naast zich neerlegt en dat de kontakten met het Kuratorium, nota bene het bestuur van de fakulteit, worden verbroken. Met dit voorstel waren echter niet allen het eens. Er werd op gewezen dat de Theologische Fakulteit zich door een dergelijke stap volstrekt zou isoleren. Bovendien

zou men daardoor een breuk met de kerk riskeren Een ernstig bezwaar was verder dat het in katholiek Nederland ontbreekt aan de solidariteit die nodig is om een dergelijke stap met sukses te kunnen zetten. Wanneer de Theologische Fakulteit Ernst tegen de wil van de kuratoren en daarmee van de kerk in zou aannemen, bij vde zou zij daarvoor steun kunnen vinden? Eerst zouden dus de gelederen van vooruitstrevend katholiek Nederland zich aaneen moeten sluiten. Pas dan zou men een reëel tegenwicht kunnen vormen tegen de solide overmacht van het Vatikaan. Aan die solidariteit ontbreekt het echter. Zo onverdeeld als Rome is, zo verdeeld zijn wij zelf. Daarom hebben wij met een dergelijke stap geen schijn van kans, althans dat vonden sommigen. Dat solidariteit een pré is beseften de indieners van het voorstel echter ook.

Solidariteit De sterke behoefte a a n solidariteit sprak ook uit het tweede belangrijke voorstel dat in de vergadering werd gedaan. Gesuggereerd werd namelijk de kolleges voor de tijd van een week te onderbreken welke tijd zou moeten worden besteed aan een

W.O. moet 38 miljoen ekstra Inleveren Ook het wetenschappelijk onderwijs zal dit jaar extra moeten gaan bezuinigen, en wel 38 miljoen. Minister Pais heeft dat vorige week dinsdag aan de Kamer meegedeeld in zijn langverbeide Nota van wijzigingen op de onderwijsbegroting, waarmee hij nog steeds een gat van " 265 miljoen moest wegwerken. *>• Foha Civitatis, het blad van de Universiteit van Amsterdam, meldt dat Pais, behalve de twee al eerder aan-

gekondigde maatregelen (1 verhoging kollegegeld tot 750 gulden en 2. minder mogelijkheden tot bevordering voor wetenschapelijk hoofdmedewerkers) het bedrag van 38 miljoen op tafel wil knjgen door n u onder meer voor 10 miljoen te korten op de investeringspot van de akademische ziekenhuizen. Bovendien wordt 11 miljoen bespaard door het afschaffen van ekstra uitkeringen in de universitaire gezondheidszorg. Naast deze extra bezuinigingen kondigt de bewindsman ook nog aan,

uitgebreide studie n a a r de steeds sterker toenemende bemoeienis van Rome met de Nederlandse kerk Men wilde d a n materiaal verzamelen over groepen en personen die door de regressieve tendensen m de Nederlandse kerkprovincie bekneld zijn geraakt. Dit materiaal zou vervolgens in een zwartboek a a n den lande moeten worden gepresenteerd Tegelijk zou de kollegestaking op zich kunnen gelden als protestdaad tegen de afwijzing van Ernst Dit idee kreeg veel bijval. Vervolgens werd voorgesteld dat men hierover zou stemmen om, bij aanvaarding, een konkrete suggestie te kunnen doen aan de Fakulteitsraad die twee dagen later bijeen zou komen. Die stemming ging echter niet door omdat een aantal aanwezigen er op wees dat de vergadering alleen opiniërend was, er zou rdets worden beslist, dus ook niet gestemd Voorlopig dus nog geen konkrete stappen. Hoe het verder afloopt bij de theologen is onduidelijk. Zeker is dat er belangrijke dingen staan te gebeuren en dat er van de zijde van studenten daden van protest tegen de afwijzing van Ernst te verwachten zijn. Of er ook door de fakulteit als geheel stappen zullen worden ondernomen m a g men betwijfelen. Weliswaar is men unaniem tegen het besluit van het Kuratorium, m a a r veel leden van de Theologische Fakulteit (en dan vooral diegenen die daarin een invloedrijke positie bekleden) stellen zich uiterst voorzichtig op omdat ze bang zijn voor negatieve gevolgen die ,harde akties' zouden kunnen hebben. R.J. dat hij het tekort op zijn begroting voor 119 miljoen wil aanvullen met ,nader te treffen rechtspositionele maatregelen'. Minister Pais schrijft aan de Kamer dat het hierbij zowel om specifieke maatregelen voor bepaalde kategorieen onderwijzend personeel gaat als om salarisaanpassingen die een rechtstreeks gevolg zijn van maatregelen die voor het gehele overheidspersoneel zullen gelden. In zijn nota kondigt Pais a a n dat er nog overleg met minister Wiegel (Binnenlandse Zaken) zal plaatsvinden over de vraag ,in welke mate deze maatregelen kunnen worden gerealiseerd binnen het arbeidsvoorwaardenbeleid voor het totale overheidspersoneel.'

H^^'^f.^Mf^.v'^i

Van Schalk maakte de ontwikkeling van het nieuwe makro-ekonomische denken in Nederland van zeer nabij mee en schreef er een boek over. Pagina 6.

DIrekteur van een Openlucht Museum, een weinig voorkomende baan. Dr. F. van Puljenbroek is in die funktie benoemd te Arnhem. Pagina 7.

Teleurgesteld waren de medewerkers van het Audio Visueel Centrum na afloop van het begrotingsdebat in de Hogeschoolraad. Zij kregen niet d!e formatie-uitbreiding waarop ze nu al vier jaar zitten te wachten.

IHoe het de studenten wél lukte om een rijksdaalder korting te bedingen op de Sportkaart, kunt u lezen ini het Vergaderkader. Pagina 5.

Jan Tinbergen komt op 12 februari spreken over ,Het ontstaan van dé moderne verzorgingsstaat'. De Houdoe-pagina (11) verstrekt de details.

f^Ktionar .Reaktionair' is een rubriek waarin reakties van lezers worden geplaatst

KHT 7 2 - '81 ooit, toen ik hier nog studeerde was ik wat trots op deze school schoot foto s van het bospad van station naar die knusse bungalow waar psi studenten samenhokken daar hoefde je maar uit het raam te stappen en je dook tussen de konijnen en later ging ik in de hoogbouw werken op de zevende etage de ramen kunnen daar al met meer open alsof de wetenschap behoefte heeft aan een eigen circulatiesysteem maar de planten groeien er als kool op kunstmest, ik heb uitzicht op de bossen het IS goed mis de laatste tijd een projektontwikkelaar veegt iedere keer weer bomen weg, ranselt de grond tot onvruchtbaar zand

tilburgs hogeschoolblad weekblad van de katholieke hogeschool til burg redaktie eddie vaes (eindredaktie) twan geurts, angela lodder (assistente) medewerkers tome asselbergs, nel marquet, tymen trolsky jace van de ven, hans opbroek lennart kik wouter van giis wmfned klelnegrla, Bjef stoop ronaid leurissen officiële mededelingen buro kommunikatie cartoonist ad van haandel fotografie rien slers, tllburg druk drukkerij J J a van der wee bv, tllburg abonnementen voor niet hogeschoolleden f 15 — per Jaargang •dvertentie-acquisltie a p p lodder kopU alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week vóór het verschijnen In het bezit var» de redaktie zijn redaktie adres/advertenties hogesohoollaan 225 tiburg telefoon (alleen voor thb) 662277 en 662506 Intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b) foto-service foto 8 In dit nummer kunnen worden besteld è f 3 50 per foto In het formaat 10 X 15 cm telefonisch 013 - 551109 of blJ de redaktie landlelljk samenwerkingsverband gemeenschappelijke universitaire persdienst (qupd) waarbij verder aangesloten ad valvas (vu amsterdam), wagenings hogeschoolbiad, utrechts universiteitsblad thd nieuws (delft) th-berlchten (eindhoven) on tht nieuws (twente) observant (maastricht)

en ik voel hoe grijs beton als kanker door de bossen ziekt

met gewillig - overgenomen), twijfel ik met aan zijn oprechtheid daarini Het IS natuurlijk uw redaktionele vrijheid om over het Fakulteitsbestuur en de breuk daarin, te berichten zoals u wilt (THB 14 november en 5 december 1980) Maar om de persoon, de geschiedenis en mijn verhouding tot de dekaan recht te doen, zou het beter geweest zijn, wanneer u met alleen de ,scherpe' gedeelten uit mijn ontslagbrief had geciteerd Ik maak van de gelegenheid gebruik de laatste alinea daarvan hier over te nemen Tot slot hecht ik er grote waarde aan te schrijven dat mijn besluit met gericht is tegen de persoon van de dekaan, prof dr J A Bornewasser Tussen hem en mij heeft een open, maar zakelijke kommunikatie bestaan Ik ben mij ervan bewust dat ik de dekaan door mijn besluit persoonlijk raak Dat is geenszins de bedoeling geweest Wat natuurlijk met uw redaktionele vrijheid is, is het wijzigen van de spelling van iemands brief Geert Derkse, Oud-lid Fakulteitsbestuur Stichting Theologische Fakulteit

ja, wat u zegt, vooruitgang, groter mo^t dit schooltje, terwijl velen steeds meer aan kleiner denken 't IS goed dat ik hier met uit een raam kan stappen 26/1/81 frans leonard hummelmait

Verbazing en ergernis Met belangstelling heb ik in uw laatste nummer het interview met prof dr J A Bornewasser gelezen De inleiding (van uw hand') op het interview leverde mij verbazing en ook ergenis op Ik kan mij met herinneren geschreven te hebben dat ,de dekaan onder een hoedje speelt met het Kuratonum, het bisdom en, in laatste instantie, met Rome Hoewel ik het met eens ben met de wijze waarop de dekaan kontakten onderhoudt met voornoemde instanties (overigens waarschijnlijk met zijn eigen keuze, maar meer als erfenis - al dan

AtmitieA?^ Matsertjes kunnen worden opgegeven bij de redaktie Tot 30 woorden kosten ze ƒ 5 - , onder nummer f 2 50 extra Reakties op advertenties onder nummer naar de redaktie sturen

, Masik uw d r a n k z u c h t tot maatschappelijk n u t ' en kom n a a r café DU COMMERCE Stadhuisplein 368 te Tilburg , Op vrijdagavond te vermoeid om nog te koken? Kom n a a r cafe DU COMMERCE voor een betaalbeire eetverrassing ' WIE ZINGT MEE in koorgroep Tllburg' Wij zijn met twaalven en meest studenten en zingen voornamelijk vierstemmig klas siek W I J zoeken 1 sopraan en 1 tenor Ervaring niet belangrijk zin in muziek wel Informeer bij Ton Meijer, telefoon 680779 TE KOOP, Ruim sfeervol WOONHUIS met grote t u i n kelder, vier slaapkamers, grote geïsoleerde zolder met s a u n a en hobby r u i m t e In gezellige woonstraat nabij een t r u m Koopprijs ƒ170 000,- Tel 013 422552 ot 662019

Kuratoren en bissclioppen l(unnen zicli ool( anders opstellen Wanneer onderdanigheid aan ,hogere machten' tot taktiek verklaard wordt, dan knjgt dit bijna iets nobels Evenals dezelfde onderdanigheid nog niet zo lang geleden (en ook nu vaak nog) tot de nobele katholieke deugden van nederigheid en deemoed verklaard werd Dit waren mijn eerste indrukken n a het lezen van het interview met prof Bornewasser m THB van vonge week In dit interview probeert Bornewasser alle ongerustheid rond de steeds knellender wordende greep van de bisschoppen op de Theologische Fakulteit weg te praten door n a d r u k te leggen op de goede bedoelingen van de bisschoppen en de kuratoren Als je Bornewasser moet geloven is er nauwelijks iets verontrustends aan de hand „Zelf heb ik namelijk de indruk dat er m e t zoveel verandert", stelt hl] als antwoord op de opmerking van THB „dat er op verschillende fronten wordt gewerkt aan het vergroten van het kerkelijk toezicht op de fakulteit" Bornewasser gaat dan voorbij aan allerlei ingrepen en veranderingen die zich de laatste jaren op de fakulteit hebben afgespeeld Een korte en beperkte opsomming van mijn k a n t 1) In 1976 greep het k u r a t o n u m in in de interne bestuursstruktuur van de fakulteit en kwam met een regehng waardoor de invloed van de studenten op het bestuur van de fakulteit beperkt werd 2) In die zelfde tijd ongeveer benoemden de bisschoppen, tegen de uitdrukkelijke wil van een zeer grote groep studenten, een pastor aan de fakulteit die zorg moest dragen voor de zgn spirituele vorming van de studenten 3) In 1979 week de Raad van Toezicht en het k u r a t o n u m af van de voordracht van de Fakulteitsraad bij de benoeming van een exegeet 4) In dat jaar hield het k u r a t o n u m ook de benoeming van dr L Keune tegen als uur-docent sociologie, waarbij het eigenlijke argument van het kurat o n u m de kntische politieke en wetenschappelijke opstelling van Keu-

ne was 5) De laatste jaren kenmerken zich door een centralisatie van de macht op de fakulteit m h a n d e n van het Dagelijks Bestuur en met name in de funktie van dekaan Hier ligt ook een deel van de achtergrond van het konflikt tussen de dekaan en de leden van het Dagelijks Bestuur m het najaar van 1980 6) In het voorjaar van 1980 stuurde het Dagelijks Bestuur b n e v e n a a n docenten met het verzoek met al te kntische en kontrovenele literatuur op te geven voor de nieuwe studiegids 7) En dan n u de afwijzing van dr J a n Ernst door de Raad van Toezicht en k u r a t o n u m vanwege zijn kntische kerkelijke opstelling 8) In de nabije toekomst de nieuwe bestuursstruktuur die Bornewasser zelf een ,autokratisering' en .minder demokratisch' noemt Rond deze nieuwe bestuursstruktuur is wel veel overleg geweest tussen k u r a t o n u m en de fakulteit, m a a r m dit overleg heeft de fakulteit nauwelijks invloed op de centrale punten van de nieuwe struktuur 9) De toch al zwakke rechtspositie van de docenten is m de afgelopen jaren eerder nog verder verzwakt, dan versterkt Uit deze beknopte opsomming blijkt wel dat er de afgelopen jaren wel degelijk op verschillende fronten verandenngen hebben plaats gevonden op de fakulteit Veranderingen die allemaal wijzen op een verder gaande aantasting van de demokratische besluitvormmg en van k n tische onderwijs- en wetenschapsbeoefening Ik vmd het naïef om te verwachten dat m de toekomst, wanneer de greep van de bisschoppen op de fakulteit formeel nog wordt uitgebreid, deze aantasting van kritisch onderwijs en demokratisch besluitvorming zal ophouden Opvallend is dat m het interview me"- THB Bornewasser de bron van alle ,ellende', in Rome situeert De bisschoppen zijn vol goede bedoelingen, m a a r moeten helaas buigen voor Rome, de kuratoren zijn vol goede bedoelingen, m a a r zij moeten 2

Tribune

Deze rubnek staat open voor ieder hd of groep van de Hogeschoolgemeenschap Maximaal drie getypte kwartovellen

door: HANS VAN ZON (student van de Theologische Fakulteit) buigen voor Rome en de bisschop pen, de dekaan en de fakulteit zijn vol goede bedoelmgen, m a a r enz Ik denk dat dit een grove verteke n m g IS van het huidige machtsspel rond de Theologische Fakulteit In een interview met het Nieuwsblad van het Zuiden (30-10-1980) stelt Bornewasser „Maar ik weet dat het k u r a t o n u m zich er tot het mterste voor wil inzetten om in ieder geval de docenten die voor 1976 uit het priesterambt traden, voor de fakul teit te behouden Ik verwacht dat de kuratoren dat zelf doen als de in spekterende kommissie, die een ge volg IS van de Nederlandse bisschoppensynode, onze mstellmg zou dwingen hen te o n t s l a a n " Hieruit blijkt wel dat de kuratoren met al les zondermeer slikken wat van Rome komt Selektief, m dit geval met betrekking tot de gehuwde priesters, plegen zij verzet, m a a r op andere punten bijvoorbeeld de af wijzing van Jan Ernst en de nieuwe bestuursstruktuur, volgen zij zon der probleem de lijn van Rome en de bisschoppen Kan dit selektief om gaan met de druk van Rome en de bisschoppen met wijzen op het feit dat de afwijzing van Jan Ernst en de nieuwe bestuursstruktuur, past in de visie die de kuratoren zélf hebben op een theologische opleiding"? (Vervolg op pagina 3)

Vorig jaar zomer verscheen er regelmatig een wat oudere m a n voor de TV die op zeer bewogen wijze verkondigde dat: „die hele krakerstoestand een gevolg was van het feit dat het woonrecht tegenwoordig al op achttienjarige leeftijd werd verkregen." De m a n in kwestie had redenen genoeg om bezorgd te zijn. hij zag zijn bezit, een luxe appartement aan de Prins Hendrikkade m Amsterdam ( op steenworpafstand van het Centraal Station". ..) sterk in waarde vernunderen omdat het merendeel van zijn buren krakers waren. Of de man geUjk h a d valt zeer sterk te betwijfelen, m a a r dat jongeren tegenwoordig op achttienjarige leeftijd recht hebben op een woning is juist Tenminste, ze mogen zich als wonmgzoekende Jfaten inschrijven. Dat is één van de gevolgen van de ,Nota Huisvesting Alleenstaanden en Tweepersoonshuishoudens', beter bekend onder de n a a m Nota Van Dam, genoemd n a a r de bewindsman die er destijds verantwoordelijk voor was Van Dam konstateerde in zijn nota dat er een tekort was a a n goede en betaalbare huisvesting voor één- en tweepersoonshuishoudens, en dat dat tekort m de toekomst nog groter zou worden als er niets aan gedaan zou worden. Nadat de woningnood n a de tweede wereldoorlog was bestempeld als volksvijand n u m m e r één werden er veel gezinswoningen gebouwd door womngbouwvereniglngen (hun plicht) en door grote beleggingsmaatschappijen (hun poen). Toch bleek dit niet genoeg om het woningtekort op te vullen het aantal alleenstaanden, gescheiden mensen, kinderloze echtparen, rijksgenoten en buitenlandse werknemers n a m sterk toe, en zij kwamen niet aan bod op de woningmarkt. Het kraken zal onder andere daardoor ontstaan zijn. Om die problemen in de toekomst op te kunnen vangen verruimde Van Dam enige subsidieregelingen die het mogelijk moesten maken om kleine woonruimten te realiseren die tegen een betrekkelijk lage pnjs verhuurd konden worden: de zogenaamde Van Dam-eenheden. Hij stelde zich voor dat er in de periode 1976-1979 28.000 van zulke eenheden zouden worden gerealiseerd. Het werden er slechts 12.287; een teleurstellend resultaat. In het rapport dat het Instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk onderzoek (IVA) hierover maakte heeft men proberen n a te gaan waar de oorzaken lagen van dit tekort. Van Dam stelde in zijn nota dat ge-

Vervolg van pagina 2

Tribune In dit verwijzen n a a r Rome als de bron van alle kwaad, past ook het merkwaardig beeld dat Bomewasser schildert van de bisschoppen. In het interview met THB zegt hij: ik ken deze mensen en weet hoeveel pijn het hen kost dat zij van hogerhand gedwongen worden h u n formele recht te doen gelden. Bluyssen verontschuldigt zich bijna voor de maatregelen die hij n u eenmaal moet nemen."

Huisvesting aileenstaanden In 1975 werd de Nota Huisvesting Alleenstaanden en tweepersoonshuishoudens gepubliceerd. Deze nota, beter bekend onder de naam ,Van Dam nota', signaleerde een aantal problemen op de woningmarkt voor alleenstaanden en kleine huishoudens. Van Dam probeerde door een aantal maatregelen de huisvestingssituatie van deze mensen te verbeteren. De realisatie van die plannen stelde echter teleur en drie onderzoekers van het Tilburgse Instituut voor Sociaal-Wetenschappelijk onderzoek (IVA) gingen aan de slag om uit te zoeken hoe dat nu kwam. J. Burgers, P. Stoppelenburg en T. Weggemans stopten hun ervaringen in .Knelpunten bij de huisvesting van alleenstaanden en tweepersoonshuishoudens': verworven vrijheden geven de ambtenaar, de aktievoerder en de bestuurder meer problemen bij het realiseren van hun doelstellingen dan zij in het begin vermoedden.

nogal eens: „Die jongeren kunnen toch wel iets langer bij hun ouders wonen?" was één van de argumenten. Dit zette kwaad bloed bij de belangenorganisaties die d a a n n het zoveelste teken van onwil en onbegrip van de k a n t van de woningbouwverenigingen zagen. Zij voelden zich ook nog uitgesloten door het vakjargon waar Corporaties en gemeenten zich van bedienen. De gemeenten voorzagen nogal wat problemen bij de uitvoermg, de financiering en de toetsing a a n al die bouwvoorschriften van eventuele plannen voor deze bijzondere vorm van huisvesting. Bovendien gold, en geldt, dat bij de m t v o e n n g van zulke plannen de verschillende gemeentelijke diensten elkaar bekonkurreren, iets wat de kosten enorm doet stijgen, en vertragend werkt. De externe problemen waarmee men gekonfronteerd werd lagen op een vlak waar men in de gemeenten vnj weinig aan kon doen- grondprijzen (grondpolitiekO, bouwkostenontwikkeling, huizenspekulatie zijn zaken waar men nog steeds mee ligt te stoeien op landelijk mveau. De aanbevelingen die het IVA in dit rapport doet zijn in twee kategorieen te verdelen. Allereerst stelt zij een aantal ,initiatief bevorderende maatregelen' voor: de woningbouwverenigingen zijn betrekkelijk onafhankelijke instellingen die nogal wat plannen, vooral wanneer het gaat om de één- en tweepersoonshuishoudens, een vroege dood laten sterven omdat zij b a n g zijn voor mogelijke problemen op financieel, technisch of sociaal (gettovorming!) gebied.

meenten met meer dan 25 000 inwoners een stuurgroep in het leven moesten roepen om een woningmarktonderzoek te verrichten, en aan de hand daarvan plannen op te stellen voor één- en tweepersoonshuishoudens. Het IVA konstateerde dat er weinig verschillen waren in de hoeveelheid gerealiseerde eenheden. Sommige gemeenten (Maastricht bijvoorbeeld) slaagden erin de geplande hoeveelheid te realiseren, m a a r dat lag meer a a n toevallige omstandigheden: een aktieve woningkorporatie of een extra financiële bijdrage van het rijk. De oorzaken lagen, volgens het IVA,

bij de samenstelling en het funktioneren van de stuurgroep Deze stuurgroep bestond uit vertegenwoordigers van de gemeente, woningbouwverenigingen en belangengroepen van woningzoekenden. In die stuurgroep kon blijkbaar moeilijk overeenstemming worden bereikt over de kwantitatieve behoefte aan huisvesting voor één- en tweepersoonshuishoudens. De woningsbouwverenigingen werden gekonfronteerd met een jpolitieke beslissing waarvan zij de gevolgen voor het beheer van hun woningen niet altijd konden overzien. Zij onderschatten de problemen

De maatregelen die in het rapport worden voorgesteld zijn van stimulerende aard: als het niet goedschiks kan, dan kwaadschiks, desnoods moeten de woningbouwverenigingen gedwongen worden om meer voor de huisvesting v a n deze groep te doen. De tweede groep aanbevelingen ligt vooral op uitvoerend niveau: een voortdurende registratie van woningzoekenden gekoppeld a a n een systeem van woningtoewijzing, meer bevoegdheden voor de stuurgroepen, betere kommunikatie tussen gemeentelijke diensten en een gedifferentieerd en flexibel stelsel van voorschriften en regelingen, zodat er minder problemen ontstaan in de langzaamdraaiende ambtelijke molens. Een nadeel van het rapport is het wollige taalgebruik, m a a r misschien zet het de beleidmakers toch a a n het denken. Winfried Kleinegris

Bomewasser ,degradeert' de bisschoppen tot onderdanige lakeien van Rome die links en rechts verontschuldigend knikken voor de autoritaire maatregelen die men ,nu eenmaal moet nemen'. Bomewasser heeft kritiek op THB omdat die stellen: ,de bisschoppen willen meer invloed'. Toch vind ik deze benadering van THB ,menselijker', omdat hier de bisschoppen gezien worden als mensen die een eigen wil hebben en als zodanig ook de verantwoordelijkheid op zich nemen voor h u n daden. Ik heb in Sri Lanka een bisschop ontmoet die het enige seminarie in zijn land te konservatief vond en zelf een progessieve

theologische opleiding startte. En progressief d a a r nog wel wat meer dan de voorzichtige pogingen die wij hier in Tilburg ondernemen. Dus óók bisschoppen kunnen zich anders opstellen dan nu het geval is. Ik wil met deze opmerkingen vooral benadrukken dat zowel kuratoren als bisschoppen benaderd moeten worden als zelfstandige ,grootheden' in het machtsspel rond de fakulteit. Ik sluit me daarom a a n bij de opmerking van Bomewasser: „Ik vraag me af of het werkelijk zo taktisch is om in deze situatie de op zich legitieme anti-kuriale geluiden zo op te schroeven." Maar Bomewasser heeft hiervoor andere motieven dan

ik. Hij wil namelijk voorzichtig manouvreren om de verstandhouding met de officiële kerk niet in gevaar te brengen. Ik wil vooral benadrukken dat we niet in de eerste plaats n a a r de kurie in Rome moeten wijzen bij de on-demokratische maatregelen die de fakulteit nu treffen. De bisschoppen en het kuratorium hebben een eigen inbreng in het doorvoeren van deze maatregelen. Ook de fakulteit k a n een eigen inbreng hebben, namelijk door in verzet te komen tegen deze maatregelen die de demokratische besluitvorming én kritisch onderwijs en wetenschapsbeoefening aantasten. Hans van Zon

Eén- en tweepersoonswooneenheden ,Van Dam', Mincklerstraat, Tilburg.

thb 19 - 6 februari 1981

Een boek over die mooie studietijd „Mag ik het zout, alsjeblieft?" Voor de jonge student Wolf Wagner waren dat vaak zo'n beetje de enige woorden die hij in weken met zijn medestudenten in Bonn wisselde. Gelukkig breidde de konversatie zich naderhand wat uit. „In 1967 en daarna heb ik in Berlijn de studentenbeweging meegemaakt, ben links geworden, heb daarbij veel krampachtigheid verloren en aansluiting gevonden bij groepen waar solidair wordt samengewerkt." Wagner, op het ogenblik werkzaam als studie-adviseur aan het Otto Suhr-Instituut van de Vrije Universiteit in Berlijn, schreef een boekje over de studietijd, ,Uni-Angst und Uni-Bluff'. Het is alweer een tijd geleden dat uitgeverij SUA een vaderlandse versie van het werkje deed verschijnen onder de assertieve titel .Studietijd: word wijzer en r a a k jezelf niet kwijt'. Kernthema van het boek: laat je als beginnend student vooral niet intimideren door de welluidende betogen en de zelfverzekerde gezichten van je docenten en je medestudenten. Allemaal bluf! „Je ziet er niet anders uit als de anderen en toch ben je voor hen en zijn zij voor jou ,het intelligente gezicht'. Een gezicht dat zijn angst niet toont, m a a r dit door duidelijk, van-

zelfsprekend, nonchalant en zeker optreden bedekt", aldus Wagner. De verleiding om je zo snel mogelijk aan het universitaire uiterlijk en jargon aan te passen is groot. „Je leert de universitaire bluf tot in de perfektie en verinnerlijkt de gedragsstrategieën van de angstafweerfassade zo goed, dat ze een deel van je persoonlijkheid lijken. Dan ben je akademikus geworden."

ken. Wagner: „Zo heb ik mettertijd geleerd steeds vaker mijn agressie niet op mezelf te richten m a a r op de auteur die ik niet begrijp. Niet ik ben achterlijk m a a r hij, al hij er met zijn hele opleiding niet in slaagt zich begrijpelijk uit te drukken." Die achterlijkheid van de auteur heb ik ook wel eens adekwaat horen typeren als wetenschappelijk onfatsoen. Vooral zo'n laatste uitspraak over de wetenschappelijke taalvervuiling is mij rechtstreeks uit het h a r t gegrepen. Een andere lezer zal door andere obervaties uit Wagners tekst meer worden geraakt. Maar het boek Studietijd zal voor iedereen hoe dan ook een waardevolle wetenschappelijke ,zedenschets' blijken. Het ontleedt, soms met chirurgische precisie, het h a r t van het universitaire leven en de ziel van degenen die er dagelijks in rondstappen. Misschien is de ondertoon van Studietijd wat al te somber: alsof er geen studenten bestaan die zelfstandig de zware druk trotseren en zichzelf blijven. Alsof er geen docenten zijn die wél de moeilijke kunst verstaan om een begrijpelijk, menselijke taal te spreken.

Het alternatief ziet er al even weinig aanlokkelijk uit: vlucht in werkproblemen, verandering van studie, stoppen met studeren, depressie of zelfmoord. (Van de honderdduizend studenten plegen jaarlijks gemiddeld 25 studenten zelfmoord. Dat zijn er zes meer dan in andere groepen van dezelfde leeftijd. Bij studentes ligt dat aantal nog hoger. Een onderzoek n a a r de motieven toont aan dat studiemoeilijkheden en kontaktarmoede meestal de beslissende oorzaken waren). Angst en bluf beheersen het universitaire leven in de visie van Wagner. Zijn remedie: om onder de frustrerende prestatiedwang en konkurrentieverhoudingen uit te komen k u n je het best op zoek gaan n a a r een .solidaire groep' van medestudenten. Probeer daarnaast vooral je respekt voor hoogdravend intellektueel gezwets zo snel mogelijk kwijt te ra-

Het verwijt aan Wagners adres dat hij teveel zou inspelen op de terugnaar-het-ik-eigen-ik-trend (in plaats van op het maatschappelijk engage-

ment) is ronduit zwakzinnig. Wagner zei daarover in een interview met het Utrechts Universiteitsblad. „Als we de vervreemding in de wereld willen opheffen, betekent dat, dat we niet kunnen voorbijgaan aan de vervreemding in en van onszelf Dat moet allereerst bestreden worden. Gelukkig ziet de .Altemativbewegung' van vandaag dat. Dat is het enige waarover ik in deze tijd nog optimistisch ben." In de Nederlandse uitgave staat een uitgebreide inleiding waarin aandacht voor de diskussies rond Wagners boek en voor de ontwikkelingen van de laatste jaren a a n de universiteiten in ons land. STUDIETIJD is uitgegeven door de Socialistische Uitgeverij Amsterdam en kost ƒ14,75. Twan Geurts

als het om uw drukwerk gaat dan vindt u bij ons een persoonlijke benadering bij bespreking, lay-out, zetten en drukken

wie studieboeken verkoopt, moet heel wat in huis hebben!

drukkerij van der wee koestraat 83-85 - tilburg - telefoon 013-423137

veel boeken P. A. NEVE, deurwaarder, te Tilburg heeft plaats voor een

veel ervaring en vakkennis

MEDEWERKER voor de procespraktijk

goede organisatie

INFORMATIE: Ons kantoor houdt zich bezig met een breed scala van diensten, zoals veilingen, taxaties, inkasso van vorderingen in binnenen buitenland, rechtsbescherming van burgers tegen de overheid, sociale verzekeringszaken, arbeids-, huur- en pachtzaken, bouw- en grondzaken en de taken die volgens dewet aan deurwaarders zijn opgedragen.

I van oudsher vanzelfsprekend bij:

Wij zijn met z'n vijftienen en zoeken versterking.

boeichandel gianotten b.v.

Er zijn uitstekende vooruitzichten, vooral voor hen die de 3-jarige opleiding tot kandidaat-deurwaarder willen volgen. Mensen met kennis en toewijding zijn er nog veel tekort.

t i l b U r C I pnotvet3emelaan205037AElBl013-6a2991

Sollicitatiebrieven met opgave van uw opleiding en verwachtingen aan Postbus 761, 5000 AT TILBURG.

Vergaderkader werkers van het AVC met achter de beleidsnota zouden staan Het tegendeel IS waar, zoals de medewerkers in een afzonderlijke brief ter elfder ure hebben betoogd Op dit moment leeft bij het AVC het vermoeden dat het verwijt dat de raad door het Kollege van Bestuur slecht of onvoldoende geïnformeerd is, op de rug van het AVC wordt afgewenteld Ontbrekende informatie was (en is) nogmaals eenvoudig te verkrijgen Ook voor 5 maart Met wat goede wil "

Op 29 januari vergaderde de Hogeschoolraad over de begroting 1981. In dit Vergaderkader vooral aandacht voor het Audio Visueel Centrum en voor de Studenten Sportkaart.

agenoeg vlekkeloos is de behandeling van de hogeschoolbegroting 1981 verlopen In een vorig Vergaderkader (23-1-19813 werd al vermeld dat de tevredenheid over de Nota van Aanbieding van het Kollege van Bestuur vrij algemeen was Deze nota is een twintig pagina's tellende begrotingsverantwoording die dit jaar voor het eerst aan de raad wordt gepresenteerd Op 15 januari al diende de Nota als uitgangspunt voor algemene beschouwingen in de raad Toen bleek, zoals gezegd, veel waardering voor het initiatief, maar toch werd op een aantal punten al om uitbreiding en verheldering van de informatie gevraagd Op de vergadering van 29 januari heeft het Kollege toegezegd te willen bekijken hoe de Nota nog duidelijker en vollediger kan Daarna volgde een meer gedetailleerd begrotingsdebat dat bij elkaar een volle vier uur vergaderen vergde Tot heftige botsingen of spektakulaire woordenwisselingen is het daarbij nauwelijks gekomen De zaken die nog het meeste stof deden opwaaien, zullen wij er hier graag uitpikken

De Hogeschoolraad zal erg vlug moeten beslissen hoe het nu verder moet met het AVC Waarnemend hoofd Breimer gaat met ingang van 1 maart terug naar zijn eigenlijke stek op de psychologische fakulteit Breimer ,,Laten we hopen dat er op de raadsvergadering van 5 maart toch een definitieve beslissing komt Weet je wat zo gek is"? Iedereen laat zeer positieve geluiden horen over het funktioneren van het AVC, ook meneer Klok, de indiener van de motie En toch kunnen we nu niet door met de zaak Dat frusteert de mensen behoorlijk "

oeveel moet de sportkaart voor studenten kosten' Die vraag was aanleiding tot een zeer origineel raadsdebat met als uitkomst een kompromisbedrag eenmaal - andermaal Tot op heden betaalde de Tilburgse student ƒ47,50 voor zijn sportkaart Minister Pais, als egen het advies 'm van de Kommissies Begroting, Onderwij's & goed liberaal altijd bang dat er iemand wordt bevoordeeld, vindt dat de Onderzoek en Personeelsbeleid heeft de Hogeschoolraad besloten studenten moeten inleveren en heeft voorgeschreven dat de sportbijdrage om voorlopig niet over te gaan tot de toekenning van anderhalve per deelnemende student op vijf-en-zeventig gulden gebracht moet worden ekstra formatieplaats aan het Audio Visueel Centrum De bezetting Het Kollege van Bestuur had een zeer redelijke tussenoplossing bedacht van de vakante plaatsen ,dient te worden aangehouden', zoals het in een Een verhoging ineens naar het door Pais gevorderde bedrag zou al te fors motie van De Coninck, Van Duynhoven, Klok, Walter en Waayen heet zijn geweest Van de andere kant zou een bevriezing van de sportkaart op De raadsleden hebben het tegenspartelende Kollege van Bestuur gevraagd ƒ47,50 met juist zijn omdat dit een ekstra bedrag van ƒ 12 000,— zou leggen eerst eens te onderzoeken of het met mogelijk is om de diensten Audio op de algemene middelen Het kollege kwam uit op vijfenvijftig guldens Visueel Centrum (AVO) en Onderwijs Research Centrum (ORC) in een Maar de Fraktie PSF kwam hiertegen in het geweer Alle cijfers werden bij onderwijs- en onderzoeksteunend Centrum samen te bundelen elkaar in een jampotje gestopt en heftig dooreen geschud En ziedaar, er De medewerkers van het AVO zijn door het besluit van de raad erg ontdaan kwam een fikse verlaging van het huidige bedrag uitrollen De sportkaart zou, H J Breimer, waarnemend hoofd, zegt vier dagen na de raadsvergadering volgens PSF voortaan met meer mogen kosten dan ƒ42,50 „Ik sta nog te trillen op mijn benen Wij zijn allemaal zeer teleurgesteld over Het belangrijkste argument werd gevonden in de miserabele financiële de uitslag van het debat Wij zitten hier nu al vier-en-een-half jaar te wachten positie van veel studenten Uit een recent NIPO-onderzoek is gebleken dat op een goede organisatiestruktuur van het AVO En er was goede hoop dat ruim negentig procent van de sudenten met zijn inkomen onder het de beleidsnota, die na veel overleg met de instemming van alle medewerkers bestaansminimum voor alleenstaanden zit (Zie ook THB 12-12-1980) Een feit, van de afdeling was goedgekeurd, zaken op orde zou stellen Cor Brandt, medewerker van het AVO , Er was door ons gevraagd om een dat door het kollege wordt erkend Eerder al heeft het kollege toegezegd bij het ministerie en eventueel op de Haagse Binnenhof de zorgelijke toestand full-time hoofd en een part-time administratieve ondersteuning Het AVC heeft onder de aandacht van de Nederlandse politiek te zullen brengen (Binnenkort voor z'n management een full-time hoofd nodig Het feit dat een (inmiddels mogen we een Nota inzake het Studentenbeleid van het kollege verwachten) vertrokken) medewerker van het ORC zich daarmee bezig hield toont dat aan Het IS voor het ORC een oneigenlijke taak zich met het management van een Maar het kollege kon met meegaan met de PSF-berekening, dat Tilburg met een verhoging tot vijfenvijftig gulden de duurste sportkaart m het hele land andere afdeling bezig te houden zou krijgen De meeste universiteiten vragen evenveel of meer De HBOWIJ hebben de indruk dat de raadsleden onvoldoende geïnformeerd waren student schijnt voor zijn sportkaart soms zelfs het dubbele te moeten neerSommige uitspraken in het debat hadden weinig met de realiteit van doen tellen Na enig onderling overleg bleken de leden van het Kollege van Bestuur Een enkel telefoontje met de direkt betrokkenen zou de zaak al hebben bereid om de prijs met een rijksdaalder te laten zakken tot ƒ 52,50 T. G. opgehelderd Er gmg op een gegeven moment het gerucht dat de mede-

AFSCHEIDSSEMINAR KHT-VOORZITTER VERSTER Op 1 a p n l 1981 v a n 10 00 tot 14 30 u u r organiseert de KHT bij gelegenheid v a n h e t afscheid v a n h a a r voorzitter, drs. J. B. L. Verster, een seminar ,ONTWIKKELINGEN IN HET UNIVERSITAIRE ONDERWIJS EN ONDERZOEK 1981; ENKELE BESTUURLIJKE ASPEKTEN' Onder voorzitterschap v a n m r K J Cath, voorzitter v a n het Kollege v a n Bestuur v a n de Rijksuniversiteit Leiden zullen de volgende sprekers enige stellingen toelichten - Prof. d r G. Brenninkmeyer voorzitter Akademische Raad over Interuniversitaire Samenwerking - Drs. H. J. Brinkman voorzitter Kollege van Bestuur Universiteit van Amsterdam over Planrungsaspekten - Mr. H. H. Maas emeritus-hoogleraar Rijksuniversiteit Leiden en oud voorzitter van de Kommissie Evaluatie WUB v a n de Akademische Raad over de verhouding Universiteitsraad - Kollege van Bestuur - Prof. dr. R.A. de Moor hoogleraar theorie en geschiedenis Algemene Sociologie KHT over Onderwijsprocessen - Prof. mr. F. J. F. M. Duynstee hoogleraar Staatsrecht Katholieke Universiteit Nijmegen over de positie v a n de bijzondere mstellingen en h e t ontwerp W W O '81 - Dr. D. G. E. Backx voorzitter Hogeschoolraad KHT over de positie v a n de student Deelname a a n h e t seminar is alleen mogehjk n a schriftelijke mschnjving Voor studenten v a n de KHT hggen formulieren ter bevestiging van deelname gereed bij de afdehng Pers en Voorlichting, gebouw B, k a m e r 1121 en B-1107 Deze formuheren dienen uiterlijk 26 f e b r u a n '81 t e zijn ingeleverd

Op donderdag 29 januari hield prof. dr. J P. C. Kleijnen zijn inaugurale rede in de Aula van de hogeschool. De titel van de rede: „De rol van wiskundige modellen en technieken in de bestuuriijke informatika". Kleijnen betoogt dat de bestuuriijke informatika, toch een ,zachte wetenschap', zeer gediend zou zijn met een bredere toepassing van komputers en wiskundige modellen. De prille discipline ,bestuuriijke informatika' houdt zich bezig met onder andere de ekonomische, sociale en psychologische kant van zaken als werkgelegenheid, machtskoncentratie, privacy enz. Volgens professor Kleijnen zou de bedrijfsinformatfkus zeer veel efficiënter kunnen funktioneren wanneer hij een grondige kennis bezit van komputers en organisaties, welke kennis is gefimdeerd op ,harde' wiskundige modellen. 5

Het Vlntaf-model in de voorbereiding van liet ekonomiscli beieid

Naar een nieuwe Makro-ekonomie De jaargangentheorie en met name het Vintaf-model zijn in de afgelopen jaren de belangrijkste inspiratiebron voor de voorbereiding van het ekonomisch beieid in ons land geweest. Dr. A. van Schalk, verbonden aan de vakgroep Algemene Leer en Geschiedenis van de Ekonomie, maakte de ontwikkeling van het Vintaf-model vanaf de wieg mee. Zijn bijdragen aan de ontwikkeling van het nieuwe makro-ekonomisch denken bundelde hij onlangs in het boek: ,Naar een nieuwe makro-ekonomie, ontwikkeling en toepassing van een bouwjareninterpretatie van produktie en werkgelegenheid in Nederland'. Uw TH B-medewerker las het boek en had een vraaggesprek met de auteur. De medewerkers van het Centraal Planburo, de ambtenaren van Ekonomische Zaken in de Centraal Ekonomische Commissie, de leden van de Commissie van Ekonomische Deskundigen van de SER: al deze beleidmakers beroepen zich sinds jaar en dag op de inzichten verkregen met het zogenaamde Vintafmodel voor de Nederlandse volkshuishoudmg. In de jaren zestig en in het begin van de jaren zeventig stond het Keynesiaanse denken op de voorgrond. Hierin werd voor het bestrijden van de werkloosheid vooral het aksent gelegd op de stimulering van de binnenlandse (effektieve) vraag. In het begin van de zeventiger jaren deed zich een verschijnsel voor dat met de traditionele Keynesiaanse denkwijze niet volledig verklaard kon worden: De werkgelegenheid in de bedrijven begon terug te lopen zonder dat er sprake was van een konjunkturele neergang. De groei van de effektieve vraag bleef achter bij de ontwikkeling van de produktie-kapaciteit. Het in deze tijd a a n het Centraal Planburo ontwikkelde Vintafmodel kon wel een verklaring v a n het verschijnsel geven. De kern van het Vintafmodel is dat de totale kapitaalgoederenvoorraad is verdeeld in jaargangen (vintages), waarbij de produktiviteit van een jonge jaargang hoger is dan die van een oudere. Wanneer nu de reĂŤle arbeidskosten sneller stijgen dan de arbeidsproduktiviteit, zullen de oudste (marginale) jaargangen eerder verliesgevend en buiten gebruik gesteld worden. De aan deze jaargangen verbonden arbeidsplaatsen zullen dan niet door technische m a a r door ekonomische veroudering verdwijnen. Zo kon in deze tijd de werkgelegenheid in de bedrijven terug lopen, doordat de aanwas van arbeidsplaatsen door nieuwe investeringen niet langer in de pas liep met het verlies a a n oude arbeidsplaatsen. In zijn boek probeert Van Schalk de doorbraak te markeren die met de introduktie van het Vintafmodel tot stand is gekomen. De hoofdstukken van het boek bestaan voornamelijk uit in de jaren 1976 tot en met 1980 in Ekonomisch Statistische Berichten gepubliceerde artikelen. In elk van deze artikelen wordt verslag gedaan van onderzoekingen, die ieder voor zich een bijdrage zijn geweest in de ontwikkeling van het nieuwe makro-ekonomisch denken. Te zamen geven deze artikelen een overzicht van de procesgang en van de analytische onderbouwing van het onderzoek. Om deze artikelen in een algemeen kader te plaatsen zijn

belangrijk p u n t dat de relatie tussen theoretische ekonomlebeoefening en toegepaste ekonometrie steeds hechter is geworden. In het begin van de zeventiger jaren hebben een aantal ontwikkelingen plaatsgevonden die door het Keynesianisme niet werden voorzien. Verschillende theoretici hebben daaruit de konklusie getrokken dat er meer aansluiting gezocht moest worden bij de empiristen. Die empiristen waren door de nood ge-

ven. Het boek is ook geschreven om de vaak ui terse summiere verantwoording in rapporten van bijvoorbeeld de Centraal Ekonomische Commissie aan te vullen. - THB: In het boek zijn nog enkele restanten te vinden van het debat tussen een neo-keynesiaanse aanpak en esn neo-klassieke benadering. Is het pleit inmiddels in het voordeel van de jaargangentheorie beslecht? - A. van Schaik: We zijn in Nederland verrassend snel gewend ger a a k t aan de nieuwe feiten. In 1976 voorspelde het CPB voor het eerst de stagnatie van de ontwikkelmg van de werkgelegenheid. Anno 1981 is vrijwel iedereen, ook de vakbonden, het eens met de gestelde diagnose. Anderzijds is er nog nooit een betere, fundamenteel andere versie van de diagnose van het probleem gekomen. Dat duidt er toch een beetje op dat het een sterke diagnose is geweest! Daarbij komt dat men in andere industriĂŤle landen met dezelfde problemen te kampen heeft gekregen en nu dezelfde diagnose is gaan stellen met dezelfde apparatuur. - THB: Heeft Nederland voorop gelopen in die theoretische ontwikkeling?

Dr. A. van Scliaik

dwongen al sterk betrokken bij de ontwikkelingen in de praktijk. Tenslotte is er dan nog de kwestie van de elektronische rekenapparatuur. Daardoor is het iedereen mogelijk geworden met grote rekenmodellen te werken. Het Centraal Planburo heeft konkurrentie gekregen. Zo wordt het ook voor de studenten aantrekkelijker om n a a r de voorspellingen van het Planburo te kijken.

ook een tweetal nieuwe hoofdstukken geschreven, waarin de theorie en de schatting van het jaargangenmodel worden behandeld. Tenslotte zijn ook een aantal meer technische appendices opgenomen. Van Schalk bereidt op dit moment nog een andere publikatie op hetzelfde gebied voor. Er komt een boek van zijn hand met als titel: Inleiding tot de empirische makroekonomie. Het boek is geschreven voor een groter publiek. Er zal gebruik gemaakt (vorden van een vereenvoudigde, didaktisch verantwoorde versie van het Vintafmodel.

- THB: Over de motieven van publikatie van een aantal ESB-artikelen in boekvorm. Het heet dat .achteraf bezien de artikelen een bijzonder grote eenheid bleken te vormen'. In hoeverre heeft het in zicht komen van de .magische' grens van 200 bladzijden meegespeeld?

- A. van Schaih: Het gebied van de empirische makro-ekonomie is eigenlijk nooit een zelfstandig vak geweest. In de jaren vijftig had je een onderdeel van de ekonomische wetenschap dat Grondslagen en Techniek van de Ekonomische Politiek werd genoemd. Dat onderdeel had met name met modelbouw te maken en werd in de praktijk volledig geabsorbeerd door de Algemene Ekonometrie. Je ziet dat in de jaren zeventig het tij een beetje keert. Steeds meer mensen wilden betrokken raken bij de techniek van de voorbereiding van het ekonomisch beleid. Daar zijn een aantal redenen voor a a n te geven. Heel algemeen is dat de ingenieursbenadering van de ekonomie steeds meer gemeengoed is geworden. Het modelbegrip is wijd verbreid geraakt. Een veel belangrijker p u n t is dat de ekonomische vooruitzichten slechter zijn geworden. Daardoor voelen zowel politici als een breed publiek zich meer betrokken bij de ekonomische voorspellingen. Verder is een

- A. van Schaik: Ik wist van te voren niet op welk bladzijden-aantal ik uit zou komen. Ik dacht dat het er 300 zouden zijn. Over de afronding. Ik heb pas in mei het idee gekregen om de artikelen te gaan bundelen. Bij toeval kreeg ik een boek in handen waar in de lijst van aanbevolen literatuur de hele reeks van artikelen werd opgegeven. Zo heb ik uit de onderwijssfeer meer signalen gehad. Het was toen een kleine moeite om de hoofdstukken 1 en 2 erbij te schrijven om de eenheid tot stand te brengen. De doelgroep is duidelijk gelegen in de gebieden van onderwijs en onderzoek. Ook mensen die geĂŻnteresseerd zijn in de achtergronden van de werkwijzen van het Centraal Planburo kunnen er wat van h u n gading vinden. Het nog te publiceren boek: Inleiding tot de empirische makro-ekonomie is voor een veel breder publiek geschre6

- A. van Schaik: Ja. Dat komt door het specifieke karakter van de Nederlandse ekonomie. Op de eerste plaats is er het open k a r a k t e r waardoor we erg gevoelig zijn voor ruilvoetverliezen. Daarnaast hebben we in de loop van de tijd een systeem van loonvorming opgebouwd dat weliswaar in de meeste landen wel nagevolgd is, m a a r we zijn daarin toch verder gegaan met onze volledige prijskompensatie en de doorberekening van produktiviteitsstijgingen. - THB: We kunnen inmiddels goed de diagnose van de ekonomische problemen stellen. Dat wil echter nog niet zeggen dat we daarmee een pasklare oplossing in handen hebben om uit de problemen te komen. - A. van Schaik: Er dienen zich op het ogenblik twee konsepten aan waar we empirisch nog niet zo goed r a a d mee weten. Het ene konsept is dat van de struktuurbreuk. De ekonomische groei zou d a n op een duidelijk lager nivo terecht zijn gekomen. Daar zul je a a n moeten wennen; de broekriem moet aangehaald worden. Het andere konsept ligt minder voor de hand als je glob a a r n a a r de cijfers kijkt. Hierin zou de ekonomische struktuur onveranderd zijn gebleven. We zitten dan misschien in het dal van een lange konjunktuurgolf; misschien gaan we nog verder omlaag. Bij het maken van een keuze uit die konsepten moet je toch over meer empirische informatie beschikken. De belangrijkste weg die je wat dat betreft kunt volgen is het maken van meer-landen-modellen. Als je zo de belangrijkste industrielanden aan elkaar koppelt kun je een gesloten ekonomie-systeem nabootsten. Een andere manier om aan informatie te komen is voor een afzonderlijk land gaan kijken n a a r de sektorele verschillen. - THB: In Kappataai van november 1978 wordt een hoofdstuk van liet boek besproksn. U zou bezwaar hebben aangetekend tegen de han(Vervolg op pagina 7)

(

Direkteur Openlucht Museum Arnhem Dr. F. van Puijenbroek:

Akademisch milieu is niet liet antwoord op alles Vorige week verliet dr. F. J. hA. van Puijenbroek de Katholieke Hogeschool na een dienstverband van veertien jaar. Als sociaal historikus was hij verbonden aan de vakgroep Sociale Geschiedenis van de Subfakulteit Sociaal Kulturele Wetenschappen. De heer Van Puijenbroek is met ingang van deze week benoemd tot direkteur van het Openlucht Museum te Arnhem. In zijn vrijwel leeggeruimde werkkamer op de zevende verdieping van gebouw B had THB een laatste gesprek met hem. F. van Puijenbroek: Het is in zoverre verwonderlijk dat ik nu die funktie van direkteur van het Openluchtmuseum ga vervullen, dat ik me er natuurlijk niet echt lang tevoren op ingesteld heb. Het is een nogal weinig voorkomende baan, en de kans dat je zoiets aangeboden krijgt is altijd erg klein. Aan dat museum is een afdelmg Onderzoek verbonden, waarvan onder andere een sociaal geograaf, een antropoloog, een bouwkundige en zo meer verbonden zijn Je hebt verder een afdeling Informatie en Overdracht, een afdeling Objektenbeheer. Al die verschillende sektoren houden het museum in gang en daar hebben ze dan een direkteur bij nodig als iemand die in laatste instantie de verantwoordelijkheid dient te nemen. THB: Hoe kijkt u terug op die veertien jaar aan de sociale fakulteit? F. van Puijenbroek: Ik heb in het algemeen prettig gewerkt hier, al zijn de omstandigheden niet altijd even prettig geweest. Soms ook wel erg..., moeilijk. Maar, het werk waarvoor ik hier uiteindelijk ben gekomen heeft me altijd wel geboeid. THB: Wat waren dan vooral de moeilijkheden die u tegenkwam? F. van Puijenbroek: Nou, is het nodig daar iets van te zeggen? Kijk, insiders weten het wel. Voor de toekomst heeft het geen betekenis om dat op te schrijven. Dus wat dat betreft. .. THB: U heeft in veel situaties van problemen en konflikten, op fakultair nivo, vaak een duidelijk standpunt ingenomen-, bijvoorbeeld toen de vakgroep Ontwikkelingssociologie op omstreden wijze personeelskracht moest afstaan. F. van Puijenbroek: Ja, ik heb weliswaar mijn standpunt, m a a r het is niet zo dat me dat altijd in dank afgenomen wordt door degenen die het heft in handen hebben. En verder zitten wij hier aan de fakulteit met een wetenschappelijke bezet-

Vervolg van pagina 6

van Schail(

delwijze van de Centraal Ekonomische Commissie. Men is gaan rehenen met lage cijfers voor de bezettingsgraad en is tot uitkomsten gekomen die niet klopten met de werkelijkheid. Omdat de gevonden uitkomsten niet plausibel te maken waren is men ze gaan bijstellen. Hoe zit dat nu? - A. van Schalk: Ik heb geen kritiek geleverd op de CEC in de zin

Het vraagt zo'n geweldige persoonlijke discipline en integriteit, dat ik betwijfel of iemand dat op kan brengen. Ik vind het erg moeilijk. Ik vind het anarchisme mooi, m a a r ik vraag me af of het bruikbaar te maken is. Stel je eens voor dat wij integer n a a r elkaar toe zouden zijn. Dan was godverdikkie zo'n hogeschool een ideale

ting die enorm groot is, en met een studentenpopulatie die toch wel echt achter büjft. Dan treden e r allerlei spanningen op, die heel konkreet worden aangevoeld m a a r die dan vaak heel wetenschappelijk worden gemotiveerd, en (vaarbij het veelal toch de ordinaire boterham is waar het om gaat. Daarnaast zijn er gewoonweg ook verschillende visies. THB: Je hoort de laatste tijd nogal wat geluiden over de toenemende ,ver-rechtsing' van de hogeschool. Er bestaan problemen bij kleine vakgroepen die emancipatorisch onderwijs en onderzoek willen, de Wetenschapswinkel moet hard knokken voor een bestaan, de Databank moet opboksen tegen een kommerciële boekhandel. Hoe kijkt u daar teg'sn aan? F. van Puijenbroek: Ik durf dat niet zo goed te zeggen, dit is .links' en dat is ,rechts'. Ik denk wel zeker dat er maatschappelijk gezien, niet alleen hier op de hogeschool, m a a r overal, zich een rechtse tendens herneemt. Je kunt wél zeggen in het algemeen dat wat zich aan rechts konformeert, dat dat de gezeten belangen zijn. En het zijn die gezeten belangen die de meeste machtsmiddelen ter beschikking h e b b e n . . . Verder, in wat jij daarnet hebt opgesomd, is er toch een faktor die er nog bijkomt, en dat is dat het enthousiasme de kwaliteit niet altijd tot zijn recht laat komen. Als je echt kwaliteit vertegenwoordigt, met wat dan ook, dan ben je niet weg te duwen. Of je nu superrechts of superlinks bent, als het om kwaliteit gaat dan sta je sterk. Ik heb nu echt niet iemand of iets op het oog, m a a r stel dit alleen als algemeen idee. Daarbij heb ik teveel respekt voor mensen die iets nieuws willen doen. THB: Zo nu en dan heeft u in uw kolleges laten blijken belangstelling te hebben voor het anarchisme. F. van Puijenbroek: Het anarchisme als levenshouding, ,geen god en geen meester' dat vraS,gt wel iets van je.

dat ze gestoeid zouden hebben met bezettingsgraden. Ik heb wel gezegd dat ze ze niet vermelden. - THB: De jongste ontwikkelingen in de ekonomische wetenschap liggen op het gebied van de multi-sektor-modellen. Betekent dat nu dat het Vmtaf-model op den duur aan de kant gezet wordt? - A. van Schalk: Het grote probleem bij de multi-sektor-modellen is de dataverzameling Daar komt overigens wel schot in. Je hebt mensen die kiezen voor de velige weg, die zeggen- wat we hebben gaan we desaggregeren. Zo heb je de kon-

niet aan voldoe. Het is wel duidelijk dat die religie niet meer die waarde heeft die het had. Je hebt daardoor een ander oog gekregen voor dingen die je nu als machtsstrukturen ervaart. Als ik meer kerks gebleven was, zou die machtsverdeling in de kerk voor mij nooit een punt van diskussie geweest zijn. Die vanzelfsprekende macht, die door de kerk altijd geclaimd en toegeëigend is, waardoor en waarin nogal wat mensen hebben geleden, in hun persoonlijk leven bijvoorbeeld. En die aperte absolute gehoorzaamheid die men eiste, het volkomen afwezig zijn van ruimte voor een individualiteit, dat is voor mij niet a a n v a a r d b a a r meer. Maar ja, veel mensen hebben, denk ik, behoefte aan gezag, want dan ligt de verantwoordelijkheid bij de ander. Bij het anarchisme, dat geen god en geen gezag onder dwang erkent, ligt de verantwoordehjkheid bij jezelf. En dat is moeilijk. Ik denk dat dit zelfs voor de meeste mensen wel geldt. THB: Vindt u in dat opzicht niet dat het onderwijs aan de hogeschool tekort schiet, dat de verantwoordelijkheden van een student te weinig ontwikkeld worden, dat het onderwijs teveel een gezagsrelatie is?

Dr. F. J. M. var» Puijenbroek

samenleving Je ziet in de geschiedenis ook dat mensen het telkens proberen, bijvoorbeeld Frederik van Eeden met zijn .Walden', m a a r ook Thoreau in Amerika. Na de Eerste Wereldoorlog h a d je op de hei tussen Best en Eindhoven een projekt dat ,De Ploeg' heette, dat op basis van een anarchistisch levensideaal is begonnen. De tekstielindustrie van de tegenwoordige ,Ploegstoffen' is daaruit voortgekomen. Ik heb onderzocht hoe dat in 1918-1919 zo is gegaan, en dan blijkt hoe moeilijk het is. Mensen met de beste bedoelingen blijkt het dan niet te lukken hun idealen te verwezenlijken. Ik vind het belangrijk dat studenten iets van dat anarchisme af weten. Zeker in een tijd waar de religieuze bindingen toch bij velen weggevallen zijn.

F. van Puijenbroek: Ik vind dat de student op het moment nogal konsumptief is ingesteld. Ik zeg niet ,die stomme studenten', want het zijn natuurlijk ook de omstandigheden waarin ze moeten werken. Ik zou wensen dat studenten iets kreatiever met h u n studie omgingen, en wat dat betreft heb ik een h a r d hoofd in die herprogrammeringen hier. Ik v r a a g me af in hoeverre daarbij nog rekening gehouden is met een groei n a a r verantwoordehjkheid van studenten. Ik denk dat dat er bij in schiet. Op het eind van het vorig jaar heb ik kandidaatsstudenten sociologie gewezen op de vrije studierichting. Ik heb duidelijk gemaakt dat het Akademisch Statuut het mogelijk m a a k t je doktoraalstudie n a a r eigen inzicht vorm te geven, m a a r dat vraagt wel eigen initiatief van de student. Verder vind ik dat in het onderwijs hier meer geprobeerd moet worden de maatschapi>elijke minachting die op een universiteit ook bij veel studenten bestaat, op te heffen. W e zouden een stuk bescheidenheid moeten leren kennen. Het akademisch milieu is niet het antwoord op alles. THB: Veel plezier in uw nieuwe trekking.

be-

THB: Geldt dat voor u zelf ook? F. van Puijenbroek: J a en nee. Het anarchisme is mijn ideaal, m a a r ik betrap me zelf e r toch op dat ik e r

F. van Puijenbroek:

sumptiefunktie makro-ekonomisch; die kun je ook per bedrijfstak proberen te schatten. Die weg is onder andere door Driebuis en door Kuipers gevolgd in h u n bijdragen a a n het rapport van de WRR. Je kunt ook gebruik maken van inzichten die al heel lang bestaan op het terrein van de dynamische input-outputanalyse. Die benaderingswijze biedt misschien nieuwe inzichten en is vooral uit intellektueel oogpunt erg charmant. Voor de Nederlandse situatie zitten er op dit moment nog wel veel haken en ogen aan. Men hoopt met deze meer-sektoren-

modellen een aanvulling te krijgen op de makro-ekonomische inzichten. Om eruit te leren hoe bepaalde generieke maatregelen, zoals loonmatiging of belastingsverlaging, voor specifieke sektoren uitwerken. Het gaat dus niet om een vervanging van de huidige makro-ekonomische modellen.

Dankjewel. Wouter van Gils

Lennart Kik Dr A B T M van Schaik N a a r een niouwe makro-ekonomie Ontwikkeling en toepassing van een bouwja'-eninterpretatie van produktie en werkgelegenheid m Nederland Stenfert Kroese Leiden/Antwerpen 1981 196+ XVI p . ƒ 39,50 thb 19 - 6 februari 1981

utrechtse onderzoekers kraken beleid Philips Philips gebruikt te pas en te onpas de Japanse Itonkurrentie om reorganisaties voor zijn eigen werknemers aanvaardbaar te maken. IVIenige reorganisatie van het afgelopen jaar is niet te wijten aan externe faktoren als hoge loonkosten en moordende konkurrentie. Slecht management en verkeerde taxatie spelen ook een rol. De Philips-top faalt in het voeren van een verantwoord sociaal beleid. Dit konkluderen vijf Utrechtse ekonomen en sociologen van de onderzoeksgroep Herstruktxirering, Automatisering en de Gevolgen voor de Arbeid (HAGA) van het Sociologisch Instituut. De groep, die onder supervisie stond van prof. dr. Y. Brenner, bekeek de gevolgen van de automatisering van het produktiewerk bij Philips, met n a m e bij de beeldbuizenfabriek Elcoma en een televisiefabriek van Video. Het onderzoek werd verricht in samenwerking met kaderleden van de Industriebond FNV. Behalve een lijvig verslag hebben de Utrechtse onderzoekers dan ook een beknopte brochure geschreven waarmee de bondsleden verder a a n de slag k\mnen. Behalve de ontwikkelingen op de werkvloer hebben de onderzoekers ook het Philips-beleid in grote lijnen onder de loep genomen. Zij konstateren niet alleen een overplaatsing van eenvoudige produktieprocessen n a a r de arme landen, m a a r ook van geavanceerde prodiikties n a a r grote geïndustrialiseerde landen met een grote thuismarkt- de Verenigde Staten en West-Duitsland.~Vocrral de investeringen in de Verenigde Staten nemen hand over h a n d toe. Zelf voert Philips de verzadiging van de m a r k t van kleurentelevisies en de Japanse konkxirrentie aan als hij reorganisaties wenst door te voeren. Volgens Philips gaat het slechts om .aanpassingen', zodat de ondernemingsraad niet om advies gevraagd hoeft te worden en dus buitenspel staat. De onderzoekers laten weinig heel van de aangevoerde argumenten.

Schakelaar Op de Europese m a r k t blijkt nog veel ruimte om kleurentelevisies af te zetten. Landen als West-Duitsland, Nederland en België hebben zo'n zeventig kleurentoestellen per honderd huishoudens. In Italië en Frankrijk ligt dat nog op dertig toestellen. J a p a n en de Verenigde Staten tellen daarentegen 150 tot 120 toestellen per honderd huishoudens. In een intern rapport uit 1978 gaat Philips zelf overigens ook nog uit van een sterke stijging van de produktie. Met de konkurrentie uit J a p a n blijkt het volgens de onderzoekers ook erg mee te vaUen. .Niemand twijfelt era a n dat wij de beste kwaliteit leveren tegen de gunstigste prijs", citeren zij direkteur Evers van de hoof dindustriegroep Elcoma in een recent interview. Bij de Japanners is tegenwoordig gemiddeld nog 1,9 m a n u u r nodig voor de produktie van een toestel. Philips kan echter volstaan met 1,8 m a n u u r In 1966 deed één m a n nog anderhalve dag over de vervaardiging van één televisietoestel. „Ook wij hebben kans gezien de hoeveelheid arbeid terug te dringen", konstateerde Evers trots. Op de markt van de videokasetterekorders is de Japanse konkurrentie wel aanzienlijk, m a a r die wordt dan ook een handje geholpen door blunders bij Philips zelf. Dit bedrijf was aanvankelijk pionier op deze markt. Om met de Japanners te kunnen konkurreren werden op zeker moment videorekorders met een lagere bandsnelheid gemaakt.

Philips vergat echter op het nieuwe apparaat een schakelaar aan te brengen voor de oude én nieuwe bandsnelheden, zodat oude banden bij de aankoop van een nieuw toestel waardeloos werden. Philips kon min of meer opnieuw beginnen met de opbouw van zijn markt: driekwart hiervan kwam in handen van Japanse ondernemingen.

Verzuim De reorganisaties bij Philips lijken vooral ingegeven door de wens om te automatiseren. De produktie wordt van de kleinere centra overgeheveld n a a r een p a a r grotere vestigingen. De schaalvergroting die daardoor ontstaat, maakt verdere automatisering mogelijk. De kleinere vestigingen verliezen arbeidsplaatsen of gaan dicht. Voorstellen van de werknemers om op een andere produktie over te

schakelen, waardoor werkgelegenheid k a n worden behouden, worden door Philips genegeerd. De Utrechtse onderzoekers verwachten daarom dat bij de produktie van kleurentelevsieis in Nederland binnen twee jaar nog zo'n 1700 arbeidsplaatsen op de tocht komen te staan. Mede met het oog daarop hebben de onderzoekers de brochure voor de kaderleden opgesteld. Daarbij is ook veel aandacht besteed a a n de gevolgen in de arbeidsomstandigheden. Veel werk wordt gereduceerd tot kijken en kontroleren van de machines. Het is de vraag hoe lang het nog zal duren voordat beeldbuizen gemaakt zullen worden zonder dat er nog een hand a a n te pas zal komen. De uitholling van het werk heeft allerlei negatieve gevolgen voor de motivatie van de werknemers en werkneemsters. Op veel afdelingen ligt het ziekteverzuim boven de vijftien procent. Het werk bevalt zo slecht dat velen terugverlangen n a a r de lopende band waaraan het werk tenminste nog enige gezelligheid bood. Om deze schadelijke ontwikkeling te keren zullen de werknemers zelf a a n de slag moeten. Maar zij zullen niet alleen nieuwe produkten moeten bedenken zodat werkgelegenheid behouden k a n blijven; er zullen eisen gesteld moeten worden aan de organisatie van het werk, zodat dit minder afstompend wordt, aldus de brochm*e. Het is nog de v r a a g of de aktiviteiten van de onderzoeksgroep Herstrukturering, Automatisering en Gevolgen voor de Arbeid een vervolg zullen krijgen. Alle onderzoekers waren in TAP-banen aangesteld. Er zijn weliswaar nieuwe plannen, m a a r het is nog onzeker of daarvoor de benodigde middelen op tafel zullen komen.

(UU/GUPD)/B.D.

THEMA-NUMMERS CIVIS M U N D I 1980- 1981 Christendom en Mensenrechten (met medewerking van prof. D. F. Scheltens, prof. H. J. van Eikema Hommes, dr. H. A. M. Fiolet, prof. B. J. De Clercq, dr. W. Aalders, dr. P. E. Kraemer en prof. G. Th. Rothuizen). Oost-West verhouding anno 1980 III (met medewerkmg van prof. S. W. Couwenberg, prof. J. Tinbergen, mr. H. F. Munneke, P. Krug, C. C. van den Heuvel en prof. H. van Houtte). Het beleid van het kabinet-Van Agt II (met medewerking van drs. J. M. den Uyl, drs. R. F. M. Lubbers, mr. J. G. Rietkerk, dr. J. Terlouw, drs. Ria Beckers en M. Bakker). Monarchie of Republiek (met medewerking van prof. S. W. Couwenberg, prof. H. v.d. Brink, mr. L T. A. Rutges, prof. R. Wentholt, dr. W. Aalders, drs. K. Dittrich en drs. J. S. Wijne).

D'68 als politiek fenomeen (met medewerking van drs. P. Fokking, prof. J. H. Glastra van Loon, prof. J. J. Vis, prof. W. C. L Zegveld, mr. I. Lambers-Hacquebard, mr. L. J. Brinkhorst, H. de Goede, drs. Ed van Thijn, dr. R. W. de Korte en drs. A. M. Oostlander).

Het Midden-Oosten (huidige situatie en problematiek) (met medewerking van prof. H. Kohlbrugge, dr. C. A. O. van Nieuwenhuijse, drs. R. Hoff, prof. A. Wessels, H. Botje, drs. P. G. N. Peppelenbosch en P. Krug). Abonnementsprijs ƒ30,50 (voor studenten ƒ23,50). Losse nummers ƒ5,—. Te bestellen door overschrijving op giro 603792. Adm.: Civis Mundi, Van Stolkweg 10, 2585 JP Den Haag, telefoon 070-553249.

STUDIE UITSTEL DEFENSIE MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN WETENSCHAPPEN Aan de kolleges van b e s t u u r van de instellingen van WO De minister van defensie heeft mij bij brief van 18 november jl nr 40 961 verzocht het volgende onder uw a a n d a c h t te brengen Het komt nog steeds veelvuldig voor dat verzoeken om uitstel van eerste oefening wegens studie redenen eerst worden ingediend kort voordat dienstplichtigen m militaire dienst moeten opkomen In paragraaf 79 van de dienst pliditbeschikkmg is bepaald d a t dergelijke verzoeken moeten worden ingediend binnen veertien dagen n a ontvangst van de zogenaamde waarschuwmgs oproeping of b i n n e n veertien dagen n a het o n t s t a a n van de reden van h e t verzoek De waarschuwingsoproeping wordt ongeveer vijf m a a n d e n vóór de datum van opkomst toegezonden Het zal duidelijk zijn dat het niet wel doenlijk is de vele, kort voor opkomst ontvangen verzoeken in te willigen omdat d a n de lichtingsploeg met een aanzienlijk tekort zou opkomen Er IS d a n ook noodgedwongen toe overgegaan verzoeken om studie uitstel af te wijzen uitsluitend omdat die verzoeken zonder geldige reden te l a a t werden ingediend Het is te b e t r e u r e n dat daardoor studiebelangen worden geschaad en dat betrokkenen in een moeilijke situatie komen te verkeren Dezerzijds wordt bij herhaling op de termijn van indiening gewezen en ook in de waarschuwingsoproeping is die termijn heel duidelijk aangegeven maar tot n u toe heeft dit nog te wemig effekt Mijn ambtgenoot van defensie besluit zijn b n e f met het verzoek aan mij om de leiding van d a a r voor in a a n m e r k i n g komende instellingen van onderwijs onder de aandacht te brengen dat de hiervoor bedoelde termijn van indiening door studenten en leerlingen beter m acht moet worden genomen Wellicht zou mede daardoor worden bevorderd, dat het zonder reden te l a a t indienen van een verzoek tot het verleden gaat behoren Zowel het belang van de krijgsmacht als de belangen van de studenten zouden daarmede zeer worden gediend Gaarne verzoek ik u er n a a r vermogen a a n mee te werken dat verzoeken om uitstel van eerste oefening wegens studie redenen tijdig worden ingediend De minister n a m e n s deze J A VAN BOVEN 22 j a n u a n 1981

algemeen VERKIEZINGEN 1981 In verband met de a a n s t a a n d e verkiezingen van de Hogeschool raad en de (Sub)fakulteitsraden, waarvoor medio februari nog een mededeling verschijnt deelt het Stemburo het volgende mede 1 Een lid van het wetenschappe lijk of niet wetenschappelijk personeel dat als s t u d e n t a a n de hogeschool is ingeschreven heeft slechts kiesrecht in de geleding van het wetenschappelijk respektievehjk niet wetenschappelijk personeel tenzij hij het kiesrecht wil uitoefenen m de geleding der studenten en hiervan ook schriftelijk mededeling doet aan het Stemburo In het laatst bedoelde geval heeft hij slechts kiesrecht m de geleding van de studenten ? y""^ <l8 verkiezing van de leden van de Hogeschoolraad kunnen de leden van het wetenschappelijk personeel die bij meer dan éen fakulteit zijn aangesteld en studenten die bij meer dan éen fakulteit zijn ingeschreven voor de peildatum te kennen geven aan het Stemburo inwelke van de betrokken kieseenheden zij het kiesrecht wensen uit te oefenen

Maken zij voor de peildatum van deze keuzemogelijkheid geen gebruik d a n hebben zij kiesrecht in de kleinste v a n de betrokken kieseenheden 3 Voor de verkiezing van de leden van de Hogeschoolraad kiezen de leden van het weten schappelijk personeel die niet bij een fakulteit zijn aangesteld op uitnodiging van het stemburo voor de peildatum zelf de fakulteit w a a n n zij het kiesrecht wensen uit te oefenen Maken zij voor de peildatum van deze keuze mogelijkheid geen gebruik dan hebben zij kiesrecht m de klemote kieseenheid Gelet op het vorenstaande dient de kiezer het Stemburo schriftelijk voor 2 m a a r t 1981 (Peildatum) mede te delen of hij/zij gebruik m a a k t v a n voornoemde mogelijk heden Het Stemburo is gevestigd op k a m e r B 1117. INFORMATIE VERHUIZING S T U D E N T E M ADMINISTRATIE Op woensdag 11 februari zal Buro Examens gesloten zijn m verband met verhuizing Vanaf donderdag 12 februari k u n n e n e n de studenten van de Juridische Fakulteit voor w a a r n e m i n g bij Buro Examens terecht op k a m e r B 108 De studenten van de a n d e r e fakulteiten en de postdoktoraie studenten k u n n e n voor waarn e m i n g bij Buro Examens d a n terecht op k a m e r B 107 De personele indeling zal d a n als volgt zijn - Kamer B 108 E Spiertz en G Boomaars - Kamer B 107 M de Kok en F J a n s e n - Kamer B 105 A V Lebbink (hoofd studentenadministratie) De verhuizing betreft niet het Buro Inschrijving en de balietijden blijven zoals voorheen gehandhaafd op s ochtends tussen 10 00 en 12 00 u u r s middags tussen 14 00 en 16 00 u u r VERVOER VOOR GEHANDICAPTEN Het S e k r e t a n a a t Postakademisch Onderwijs Vervoerswetenschappen organiseert op 23 24, 25 30 en 31 m a a r t 1981 een postakademische kursus Vervoer voor gehandicapten Deze k u r s u s is bestemd voor hen die, hetzij m de operationele sfeer hetzij in de sfeer van de beleidsvoorbereiding en uitvoering werkzaam zijn op het gebied van het vervoer van gehandicapten, met n a m e bij - organisaties van en voor gehandicapten, - bedrijven en instanties betrokken bij het ontwerpen van vervoer materieel respektievelijk van infrastruktuurvoorzieningen, - beleidsinstanties (njk, provincie, gemeenten), - onderzoekinstellingen respek tievelijk onderzoeksafdelingen v a n bedrijven en instellingen Naast akademici k u n n e n ook niet akademici die een funktie bekleden welke wetenschappelijke bijscholing, zoals het post akademisch onderwijs dat vor staat, wenselijk m a a k t , a a n de k u r s u s deelnemen Doel v a n de k u r s u s - vergroting van inzicht en kennis van de problematiek v a n h e t vervoer van gehandicapten, - h e t geven van een samen h a n g e n d beeld v a n deze proble matiek, - het bevorderen van inzicht in nog openstaande vragen met betrekking tot de vervoers situatie van gehandicapten en m mogelijke oplossingen daarvoor De onderwerpen welke bij deze k u r s u s a a n de orde komen zijn - Situering van de problematiek Inleiding/mdeling met betrekking tot de situatie m Nederland - Verplaatsingsgedrag en behoef ten van gehandicapten Algemeen overzicht van de stand van het onderzoek onderzoek n a a r de mobiliteit van gehandicapten m Nederland vervoer van gehandicapten per stadsbus onderzoek n a a r de beleving van gehandicapten van h u n vervoerssituatie medische aspekten van verplaatsingen door gehandicapten de optiek van de organisaties van en voor gehandicapten ~ Vervoerssystemen voor gehandicapten Systemen m gebruik of in ontwikkeling - technische a a n passingen van het vervoerm a t e n e e l a a n de behoeften van

gehandicapten beoordeling v a n voorzieningen in een streekbus operationele aspekten alternatief o p e n b a a r vervoer of a a n g e p a s t vervoer in Rotterdam relatie tussen ruimtelijke p l a n n i n g en p l a n n i n g van vervoersvoorzieningen - Beleid inzake vervoer van gehandicapten Het beleid van de Nederlandse overheid de rol van de organisaties van en voor gehan dicapten in de beleidsvorming institutionele aspekten van het beleid beleid met betrekking tot het vervoer van gehandi capten m het b u i t e n l a n d en in internationale organisaties - De laatste d a g van de k u r s u s zal worden besteed a a n een Case Study v^aama de k u r s u s wordt afgesloten met een panel diskussie Inlichtingen en brochures zijn te verkrijgen bij e S e k r e t a r i a a t PAO Vervoerswetenschappen Polakweg 13 2288 GG Rijswijk Telefoon 010 999S90 23E LEERGANG BUITENLANDSE BETREKKINGEN (LBB) DEN HAAG 16 MAART TOT 24 JUNI 1981 Georganiseerd door het Nederlandse Genootschap voor Internationale Zaken (NGvIZ) en de Stichting der Nederlandse Universiteiten en Hogescholen voor Internationale Samenwerking (NUFFIC) Het doel van deze opleiding is het verstrekken v a n kennis van en inzicht in het veld v a n d e i n t e r n a t i o n a l e betrekkingen gezien v a n u i t de Nederlandse situatie De leergang is m het bijzonder afgestemd op jonge akademici die zich voorbereiden op een loopbaan in een i n t e r n a t i o n a l e kontext Van de deelnemers a a n de leergang wordt verwacht d a t zij een doktoraal examen hebben afgelegd, d a n wel een opleiding hebben gevolgd die hiermee gelijk te stellen valt Het p r o g r a m m a van de leergang bestaat uit de volgende onderdelen 1 Ekonomische wereldorde Internationale ekonomische betrekkingen Energiekwesties Ontwikkelingsproblematiek 2 Enige capita uit de algemene geschiedenis 3 Europese samenwerking 4 Verenigde Naties 5 Militair strategische kwesties 6 Achtergronden van de buitenlandse politiek van Nederland De Verenigde Staten De Bondsrepubliek Duitsland Frankrijk Het Verenigd Koninkrijk 7 Enige beschouwingen over Mensenrechten Her marxisme De Sovjetunie De Volksrepubliek C h i n a Japan Zuid-Oost Azië Het Midden-Oosten Latijns Amerika Zuidelijk Afrika Het Afrikaanse k o n t i n e n t 8 T a l e n p r a k t i k u m (fakultatief) 9 Rollenspel Nadere inlichtingen alsmede d e prospektus van de k u r s u s k u n n e n worden verkregen bij LBB, Alexanderstraat 2, 2514 JL Den Haag, Tel 070 - 465929

EUROPESE BEDRIJFSKUNDE OPLEIDING OP DOKTORAAL/ LICENTIAATNIVEAU 1 De ,Ecole des Affaires de P a n s is een m d n e landen gevestigde, Franse .grande école' op het gebied v a n m a n a g e m e n t v r a a g -

s t u k k e n , die deel u i t m a a k t v a n een groep hoger onderwijsinstel lingen van de Kamer v a n Koop h a n d e l en Industrie van Panjs (CCIP) De EAP is in 1973 op gericht m e t h e t oog op de groeiende behoefte a a n inter n a t i o n a a l - lees Europees ge schoolde m a n a g e r s 2 De EAP biedt een d n e j a n g bednjfskunde-programma, waarv a n het eindniveau in Frankrijk gelijkstaat a a n de . m a i t n s e d n Nederland vergelijkbaar met doktoraal, in België met heen tiaat) Het g r a n d e école diploma is een door het Franse Ministerie voor de Universiteiten erkend diploma De s t u d e n t e n studeren het eerste j a a r m Panjs d n de Franse t a a l ) , het tweede j a a r m Oxford d n het Engels) en het d e r d e j a a r in Dusseldorf d n het Duits) Elk studiejaar omvat een praktijkstage van drie m a a n d e n 3 Toelatingseisen De EAP IS toegankelijk voor s t u d e n t e n afkomstig uit de lidstaten van de Europese Gemeen schap Zoals voor alle Franse .grandes écoles geldt, worden k a n d i d a t e n geselekteerd op basis v a n een toelatings toets In de afzonderlijke ECJ-landen wordt een dergelijke toets georganiseerd ten behoeve van k a n d i d a t e n u i t die l a n d e n In Nederland worden twee toetsen gehouden op resp 18 en 19 februari 1981 t e Nijenrode en op 1 en 2 april 1981 in h e t Maison Descartes in Amsterdam De nederlandstalige Belgische toets wordt georganiseerd op 11 en 12 mei 1981 in d e lokalen v a n d e Kamer van Koophandel en Industrie van Brussel Inschrijving IS mogelijk tot 9 februari en resp 18 m a a r t 1981 voor de Nederlandse toetsen, en tot 27 a p n l 1981 voor de Belgische toets Deelname a a n deze toetsen is mogelijk voor studenten die met sukses m i n i m a a l twee jasir universitair ondervnjs h e b b e n voltooid of - in België twee j a a r niet - universitair hoger onderwijs v a n het langere type in handelsof bestuurswetenschappen - Reeds een goede mondelinge en schriftelijke u i t d r u k k i n g s v a a r d i g heid hebben in d e Franse taal, een behoorlijke k e n n i s van d e Engelse taal bezitten en m i n i m a a l d e b u t a n t zijn in Duits Indien d a a r belangstelling voor bestaat, wil het Buro Buitenalnd eind februari een voorlichtingsbijeenkomst organiseren Opgave bij H a n s Smies, D-4S, telefoon 662236

De bijeenkomst vindt plaats op 9 februari a a n s t a a n d e in zaal AZ 3, in het hogeschoolgebouw De a a n v a n g is om 20 00 u u r De zaal zal met pijlen vanaf d e hoofdingang aangegeven v/orden

Het t e n t a m e n Boekhouden II (doe G Kleijnen) voor fiskaalj u n d i s c h e studierichting zal worden afgenomen op d i n s d a g 24 februari a s Inschrijving tot en met 13 februari a a n s t a a n d e via t e n t a m e n k a a r t e n bij Bureau examens, gebouw B, k a m e r 108

Het t e n t a m e n Boekhouden II (testimonium doe G Kleijnen) zal worden afgenomen op d i n s d a g 24 februari a a n s t a a n d e Inschrijving tot en m e t 13 februari a a n s t a a n d e via t e n t a m e n k a a r t e n bi) Bureau gebouw B, k a m e r lOS

WAPENS IN DE DERDE WERELD M a a n d a g 9 februari om 20 00 u u r wordt e r door Buro Buitenland van de Katholieke Hogeschool Tilburg een avond georganiseerd over wapens in d e Derde Wereld Hoewel de organisatie v a n deze bijeenkomst gebeurt in het k a d e r v a n de leergang ontwikkelings problematiek 1980-1981 is iedere geïnteresseerde welkom Omdat het onderwerp op zich in zijn algemeenheid te omvangrijk IS om in één avond te behandelen zijn er twee deelaspekten uitge kozen, die de betreffende avond a a n bod zullen komen Het eerste aspekt is h e t v e r b a n d tussen Nederland en de W a p e n s in de Derde Wereld, of wel de Nederlandse wapenexporten n a a r ontwikkelingslanden Voor dit onderwerp is S Faltas uitgenodigd schrijver v a n het r a p p o r t ,Nederland m de W a p e n h a n d e l ' , d a t e r e n d uit 1978 en uitgegeven door h e t IKV Ten tweede wordt de relatie o n t w a p e n i n g ontwikkeling behandeld Welke ontwikkelings mogelijkheden o n t s t a a n er voor Derde W e r e l d l a n d e n als ze g a a n ontwapenen Over dit onderwerp zal P Terhal een ekonoom die zich m e t deze materie bezighoudt, h e t nodige vertellen Het p r o g r a m m a voor d e avond ziet er als volgt u i t Om 20 00 u u r zal de d o k u m e n t a i r e ,Met een a k t e n t a s op a v o n t u u r ' gedraaid worden Deze u i t 1973 s t a m m e n d e d o k u m e n t a i r e legt een relatie tussen Nederland en d e toenmalige oorlog in Vietnam Daarbij komt de Nederlandse w a p e n i n d u s t r i e ook uitgebreid n a a r voren D a a r n a volgt, om ongeveer 20 35 u u r de lezing v a n S Faltas, over de Nederlandse wapenexport n a a r Derde Wereld landen De lezing v a n P Terhal over de v e r h o u d i n g ontwapeningontwikkeling zal + 21 00 u u r a a n vangen Gelegenheid tot het stellen van vragen en het voeren v a n diskussie tenslotte, is mogelijk vanaf + 21 25 u u r tot 22 10 u u r Diezelfde avond zal e r ook een bundel m e t artikelen over de behandelde problematiek tegen kostprijs te verkrijgen zijn

MENSA MENU PERIODE 9 TOT EN MET 13 FEBRUARI M a a n d a g 9 februari - Ossestaartsoep - Varkenslapje - Bloemkool Witte Kool Rauwkost - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Dinsdag 10 februari - Chinese kippesoep - Nasi Goreng - Sate Satesaus - Kroepoek Atjarsalade - Uiburger Postelein - Gekookte aardappelen - Diverse nagei echten Woensdag 11 februari - Linzensoep - Gehaktbal met t o m a e n s a u s - Ratatouille - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Donderdag 13 februari - Vermiceilysoep - Chili con Carne - Seldery Wortelsalade - Hamburger Savoyekool - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Vnjdag 13 februari - Kippecremesoep - Kabeljauw met T a r t a a r s a u s - Worteltjes Gemengde sla ~ Aardappelen - Diverse nagerechten Openingstijden m a a n d a g tot en met donderdag van 12 00 tot 13 00 u u r en van 17 00 tot 18 30 u u r , vnjdag van 12 00 tot 13 30 u u r

thb 19 - 6 februari 1981

wiPi Het Kollege van Bestuur roept personeelsleden op die belangstelling hebben voor de funktie van LID VAN DE GEBRUIKERSKOMMISSIE RESTAURATIEVE VOORZIENINGEN Deze kommissie heeft tot taak: • Het plegen van overleg met het Kollege van Bestuur • Desgevraagd of eigener beweging adviseren aan het Kollege van Bestuur met betrekking tota Huisvesting en inrichting van de restauratieve ruimten, b Pnjsstelhng van maaltijden en kantine-artikelen; o Samenstelling van het verstrekkingspakket; d Openings- en sluitingstijden; e De begroting van de afdehng Restauratieve Voorzieningen. De kommissie wordt gevormd door vijf studenten en vier personeelsleden. Er IS momenteel één vakature voor een personeelslid. Het Kollege v a n Bestuur verzoekt personeelsleden die belangstelling voor deze funktie hebben zich binnen veertien dagen n a het verschijnen van dit blad, schriftelijk te melden bij mejuffrouw mr. H. J. M. Pieck. De voorkeur gaat uiteraard uit n a a r personen die regelmatig gebruik maken van de Restauratieve Voorzieningen in ruime zm.

A m s t e r d a m Elsevier/NorthHoUand Biomedical Press, 1980.

algemeen PUBLI KATIES VAN MEDEWERKERS Moor, W . de (BA) Introduction In Moor, W de en H R. Wijngaarden (eds ) Psychotherapy research and training

Kleijnen, J. P. C : Computers a n d Profits Quantifying Financial Benefits of Information Reading (Massachusetts) Addison - Wesley, 1980 Lodewijks, J. G. L. C. en P. R. J . Brunia, C. H. M. en F. M. Vuister (TA)> Spinal reflexes as indicator of motor p r e p a r a t i o n m m a n In Physiological Psychology 1979, vol 7 (4), biz. 377-380. Moor, W. de a n d H. R. Wijngaarden (eds )

(B)

EET U SMAKELIJK?! Weet je van het bestaan van de Gebruikerskommissie Restauratieve Voorzieningen? Deze kommissie, samengesteld uit medewerkers en studenten, adviseert in alle zaken die betrekking hebben op de inwendige mens zoals die m onze Hogeschool wordt verzorgd Om dat adekwaat te kunnen doen moet zij wél weten wat er leeft onder de gebruikers! Daarom is er intussen in de kantine een ideeenbus geplaatst waar je al je WENSEN IDEEËN KLACHTEN, SUGGESTIES en natuurlijk ook je KOMPLIMENTEN m kwijt kunt. Andere mogelijkheid is een gesprekje of een berichtje n a a r Hem Tilborghs, de voorzitter van de Gebruikerskommissie. Hij zit op k a m e r B-1024, telefoon (66)2469. W e r k allemaal mee om in de Kathoheke Hogeschool een plezierige eetsfeer te bereiken! Namens de leden v a n de Gebruikerskommissie: Hein Tilborghs PauUen Schaminée León Lejeune Bram Wesdorp Bart Hes Sibil Denneman Eugene van Diepen

Psychotherapy research a n d t r a i n i n g proceedings of t h e Xlthe I n t e r n a t i o n a l Congress of Psychotherapy held m Amsterdam, The Netherlands, 27-31 August, 1979 Amsterdam Elsevier/Nort Holland Biomedical Press, 1980 ISBN 0-444 80209-6 335 biz 759 97 PSY 11588. Simons (BA): Een heuristische strategie ten behoeve van a p t i t u d e - t r e a t m e n t interactie- onderzoek korrespondentieanalyse. In Nijhof, W J en J v a n Hout (red ) Differentiatie in h e t onderwijs u i t g a n g s p u n t e n en onderzoek. Den H a a g Staats-

uitgeverij, 1979 blz 18 37 Poortinga, Ype H., Lutz H. Eckensberger en W a l t e r J. Lonuer (eds.). (B): Cross-cultural contributions to psychology sleeted papers from t h e 4th International Congress of t h e I n t e r n a t i o n a l Association for Cross-Cultural Psychology held at Munich, Federal Republic of Germany, july 28 - August 5, 1978. X, 441 blz Poortinga, Ype H. (BA): The achievements of cross cultural research some critical comments In Eckensberger, Lutz H , W a l t e r J Lonner a n d YpeH Poortinga Cross-cultural contributions to

SPORT ATLETIEK Sinds 11 december 1980 is Pendragon een atletiekvereniging n j k e r De n a a m v a n deze bij de KNAU aangesloten vereniging is Parcival Parcival is een studentensportclub en bedoeld voor atleten en atletes als voor t r i m m e r s en trimsters en wil n a a s t de KNAU-wedstrijden s t u d e n t e n ook de mogelijkheid bieden om mee te doen a a n gelegenheidslopen, zoals de Batavierenrace of de Solaestafetten In Zweden De k o n t n b u t i e bedraagt ƒ 15,per jaar. Wil je tevens bondslid worden d a n moet je ƒ 27,50 extra betalen, het is overigens niet verplicht om bondslid te worden Voor meer informatie k u n je een bnefje s t u r e n n a a r de s t u d e n t e n sporthal Academielaan 5 onder vermelding v a n s e k r e t a n a a t Parcival Of a n d e r s doe je eens mee a a n de a t l e t i e k t r a i n i n g 's m a a n d a g s v a n 15 00 tot 16 00 u u r , of de boslooptrainmg dinsdags en donderdags om 15 30 u u r Tijdens de bosloop wordt er speciaal r e k e n i n g gehouden m e t beginners.

psychology Lisse Swets and Zeitlmger, 1979 blz 276 - 288 Rijsman, J. B., J. H. T. Zoetebier, A. J. F. Ginther, W . Doise (TA): Sociocognitief conflict en cognitieve ontwikkeling. In Pedagogische Studiën J r g 57, n r 3, m a a r t 1980 blz. 125 - 133 Soudijn, K. A. (TA) De maatschappelijke betekenis van h e t werk v a n Duijker In De psycholoog. Vol 15, 1980, n o . 7. blz 344-361 Të.ioa ETAOI

Bij de DSM Limburg BV zijn momenteel plaatsingsmogelijkheden voor

jonge bedrijfseconomen (v/m) voor een carrière in de financieel-economisclie sektor. DSM is een industrieel concern, waarin chemie de belangrijkste aktiviteit is. in totaal zijn bij DSM in binnenen buitenland ca. 32.000 mensen werkzaam. In Nederland ligt het zwaartepunt van de aktiviteiten in Zuid-Limburg, waar ook het Hoofdkantoor is gevestigd. De omzet van het concern bedraagt ca. 13 miljard gulden.

DSM Ijï

Als gevolg van een ver doorgevoerde decentralisatie bestaan bij de DSM-bedrijfsonderdelen interessante, dynamische funkties voor bedrijfseconomen; in (jeze funkties wordt een spilpositie ingenomen tussen o.m. produktie, marketing en verkoop. Van de bedrijfseconoom wordt verwacht dat hij in het lokale management-team vanuit zijn discipline een aandeel levertin de formulering van het beleid dat voor het betrokken onderdeel wordt uitgestippeld. De werkzaamheden omvatten o.m. rentabiliteitsbewaking, aangeven bedrijfseconomische consequenties van investeringen, bedrijfseconomische adviezen, budgettering, financieeleconomische ondersteuning bij de meer jarenplanning.

In de beginfase zullen deze werkzaamheden als assistent van de Controller van een bedrijfsonderdeel worden verricht. Afhankelijk van de persoonlijke ontplooiing zijn goede vooruitzichten binnen de organisatie aanwezig. Via het bi-j DSM gehanteerde systeem voor loopbaanbegeleiding zal de loopbaanontwikkeling van de nieuwe medewerkers worden bevorderd. Zeker ook zij die binnenkort afstuderen kunnen reflecteren. De standplaatsen zijn Heerlen en Geleen/Beek.

Belangstellenden geven wij gaarne nadere informatie. U kunt hiertoe contact opnemen met het Secretariaat van de afdeling Personeelsvoorziening Hoger Kader, DSM Limburg BV (tel. 045-782798). Schriftelijke sollicitaties kunnen - met toevoeging van een curriculum vitae-worden gestuurd aan DSM, Afdeling Personeelsvoorziening Hoger Kader, Postbus 65, 6400 AB HEERLEN.

' " > ^ ^ ^ ' houdoe studium Generale: De verzorgingsstaat De verzorgingsstaat .Nederland BV' heeft zorgen. Sterker nog, hij zit diep in de p u t . De principes v a n de verzorgingsstaat zijn in de loop van tientallen jaren voortgevloeid uit het besef dat aan mensen bescherming moet worden geboden tegen ekonomiese rampen. Met name Keynes en Beveridge hebben de stoot gegeven tot uitbreiding van de overheidssektor en een meer p l a n m a t i g e inrichting van de samenleving. In de vijftiger en zestiger jaren heeft .moedertje staat in de a r m bij vadertje Drees' er een uitgebreid stelsel van sociale voorzieningen bijgekregen, dat zijn weerga niet kent m de geschiedenis. Voor ons zijn afkortingen als AOW, W W . W A O . WWV, R W W enz. al n o r m a l e .woorden' geworden. Ook a a n onze geestelijke noden is gedacht: recentelijk is er een enorme welzijnssektor gekreéerd. Echter alle voorzieningen v a n de verzorgingsstaat zijn ontworpen in een tijd, dat de ekonomie nog fiks groeide, de bomen tot in de hemel leken te reiken en er relatief weinig beroep werd gedaan op alles wat de verzorgingsstaat te bieden had. De laatste jaren is de ekonomiese groei sterk a a n het afnemen. Hierdoor k u n n e n allerlei voorzieningen steeds moeilijker gefinancieerd worden, terwijl tegelijkertijd steeds meer mensen gedwongen worden van die voorzieningen gebruik te maken. Bezuinigingen zijn d a a r o m schering en inslag, uitkeringen worden gekort en dienstverleningen worden beperkt. Terwijl Den Uyl nog op zijn gemak met de benen op tafel kon zitten (en ondertussen allerlei ideeën over ombuigingen en bijschoningen loslaten) blijkt V a n Agt al niet meer tot a a n zijn Bestek te k u n n e n reiken. De krisis, w a a r de verzorgingsstaat

DINSDAG 10 FEBRUARI AANVANG: 22.30 UUR .CET OBSCUR OBJET DU DESIR' AMBASSADE-THEATER Regie: Luis Bunuel Met: Fernando Rey. Carole Bou quet. Angela Molina. Julien Bertheau, André Weber, Milena Vukotic. Spanj e-Frankrijk 1977 100 minuten - kleur. Vaak hebben films v a n Bunuel geen inhoud die gemakkelijk is n a te vertellen: ze zijn een a a n e e n schakelipg van satiriese, surrealistiese symbolen, die diepe i n d r u k achterlaten m a a r nauwelijks in een kader te vatten zijn. Bij ,Cet Obscur . . ' is dat anders: het v e r h a a l IS gemakkelijk te volgen, waarmee met gezegd wil zijn dat deze film die kenmerken niet bezit. Mathieu Fabert laat zijn huisknecht Martin een k a m e r opruimen, waar kennelijk een gevecht heeft plaatsgevonden. Daarna neemt hij de trein richting Parijs. Voor het vertrek ziet hij op h e t perron een meisje lopen, d a t verwondingen heeft van een vechtpartij en d a t hij blijkt te k e n n e n . Met een bankbiljet (Mathieu heeft nooit één bankbiljet in z'n h a n d . maar een bundel, zó rijk is ie) weet hij van de t r e i n k o n d u k t e u r een emmer water los te krijgen. Hij stort die prompt over h e t hoofd van het meisje uit. Zij l a a t zich daardoor niet uit h e t veld slaan en stapt ook in de vertrekkende trein. Zijn medepassagiers in de coupé (een deftige dame met een hondje, een dwerg die zich uitgeeft voor psycholoog) zijn zeer nieuwsgierig n a a r de beweegredenen van zijn daad. Mathieu vertelt d a n de geschiedenis van Conchita, die als kamermeisje bij hem in dienst was. Hij werd verliefd op h a a r , m a a r zij hield hem voortdurend a a n het lijntje en wilde niet m e t h e m n a a r bed. Klagend dat hij h a a r niet meer zal beminnen als zij geen maagd meer is, zweert zij h e m de ene keer h a a r toewijding en trouw om hem even later weer voor zijn ogen met een jonge m i n n a a r te bednegen. M a a r telkens ontvlucht hij haar, telkens zoekt hij h a a r weer, hij geeft h a a r vroom-hebzuchtige moeder geld om zijn doel te bereiken, neemt h a a r mee n a a r zijn villa, koopt een huis voor h a a r en richt h e t in - h e t m a g allemaal

memo

in verkeert, heeft nog een a n d e r e k a n t : er is toenemende onvrede w a a r te n e m e n met de m a a t s c h a p pelijke dienstverlening. De mensen worden steeds afhankelijker v a n b u r o k r a t i e e n en deskundigen, die over h e n , m a a r ook zonder h e n beslissen. Ten opzichte v a n de gezondheidszorg bestaan soortgelijke gevoelens, getuige de opkomst v a n alternatieve wijzen van geneeskunde en zelfhulpgroepen. Dit aspekt heeft te maken met het feit, d a t de verzorgingsstaat te ver van de mensen af is komen te staan en d a t hij te veel in eén richting, de techniese volmaaktheid, is ontwikkeld.

februari ZONDAG 8 FEBRUARI M a r a n a t h a . 09.45 u u r : Viering Eucharistie. Thema: Sterkte. M a r a n a t h a . 11 00 u u r : Open Bijeenkomst .Zondagmorgendnders' Thema: Hoger Onderwijs en geloven. MAANDAG 9 FEBRUARI Olof: Electric Alex, w i n n a a r v a n het Camarettenfestival, voor iedereen toegang.

Programma Donderdag 12 februari - 13.30 u u r in zaal AZ-13: Prof. dr. J a n Tinbergen ,Het o n t s t a a n van de m o d e r n e verzorgingsstaat'. Uit welke filosofieën zijn de ideeën ontsproten, die uiteindelijk geleid hebben tot de huidige staatsvorm, met h a a r uitgebreide sociale zekerheidsstelsel? Prof. Tinbergen zal laten zien, dat al een eeuw l a n g een proces g a a n d e is van een steeds verder uitbreidende vrijheidsbeperkende wetgeving, waardoor allerlei misstanden achtereenvolgens werden u i t g e b a n n e n : zoals te zware arbeid voor bepaalde leeftijdsgroepen en beroepen, armoede als gevolg van ongevallen, ziekte en ouderdom. De doelstellingen v a n de m o d e r n e verzorgingsstaat omvatten ook kansen tot ontplooiing van de persoonlijke gaven door daartoe geschikte opleiding. De huidige diskussie over de opt i m a l e sociale orde ziet ook grenzen a a n de gebruikte vormen van sociale politiek. Prof. Tinbergen heeft een invloedrijke rol gespeeld bij de ontwikkelingen, die geleid hebben tot de verzorgingsstaat, zoals wij die n u

niet b a t e n . Zoals in .Le C h a r m e Discret de l a Bourgeoisie' voortd u r e n d tafels worden gedekt zond e r dat e r wordt gegeten, zo word e n er in ,Cet Obscur Objet d u Désir' voortdurend bedden gespreid zonder dat er de liefde m bedreven wordt. Zijn medereizigers begrijpen best dat hij tenslotte de keus h a d tussen het doden van Concita en het ledigen van een e m m e r water over h a a r hoofd. Bunuel laat Conchita door twee vrouwen spelen. Zij belichamen niet twee aspekten van één mens. nee. ze lossen elkaar willekeurig af. soms midden in een gesprek. Het is alsof Bunuel wil zeggen dat k a r a k t e r en zelfs uiterlijk van een vrouw er niets meer toe doen als ze eenmaal een onderwerp v a n begeerte is geworden. Traditiegetrouw heeft Bunuel in deze film weer de nodige symboliek ingebouwd. M a t h i e u torst bij tijd en wijle een grove jute zak op zijn r u g . W a t zit daarin? Misschien zijn jeugd, zijn komplexen, zijn vooroordelen, zijn religie - wie zal het zeggen.

Stem vanuit de Filippijnen O p donderdag 12 februari aanstaande zal er - a a n de vooravond v a n een nieuw pauselijk bezoek a a n de Filippijnen - in de Aula v a n de Theologische Fakulteit te Tilburg een bijzondere Filippijnse avond plaats hebben. Speciale gast is de Filippijnse priester Ed de la Torre SVD, zanger, dichter, politieke gevangene, vertolker van ,Asiatische bevrijdingstheologie'. ,Father Ed', zoals hij in de Filippijnen wijd en zijd bekend is, werd n a een gevangensctiap v a n zes (!) j a a r vorig j a a r - als gevolg van i n t e r n a t i o n a l e d r u k - uit de gevangenis ontslagen en moest toen het land verlaten. Hij ging voorlopig studeren in Rome. Hij IS bij uitstek de vertegenwoordiger van ddt gedeelte van de Filippijnse kerk d a t zich sinds j a r e n met k r a c h t verzet tegen het o n d e r d r u k k e n d e bewind van president Marcos. In zijn spreekbeurt in Tilburg zal father Ed stem geven a a n deze strijdbare k e r k die gehoord wil worden n u de Filippijnen, onder meer door het pauselijk bezoek, weer sterk in de publiciteit komen.

Peterus en Pauluskerk, 20.15 u u r : Orgelkonsert door Dorothy de Rooy.

Jan Tinbergen k e n n e n Hij heeft de Nobelprijs voor de Ekonomie gekregen en is lange tijd hoogleraar bij de Erasmusuniversiteit Rotterdam geweest. Zijn ekonomiese publikaties zijn talloos en liggen op diverse terreinen. Donderdag 19 februari - 13.30 u u r in zaal AZ-13: Diskussie ,De voorzieningen v a n het sociale paradijs', met medewerking van Cees Schelling, voorzitter van de Voedmgsbonden-FNV. Donderdag 28 februari - 13.30 u u r in zaal AZ-12: Mr. Paul Kuypers .Welzijn in de verzorgingsstaat'. Donderdag 5 m a a r t - 13.30 u u r in zaal AZ-12: Prof dr J a n van Putten .De toekomst van de demokratie in de verzorgingsstaat'.

De avond begint om 20.00 u u r en wordt georganiseerd door de Kommissie Kulturele Zaken van de Theologische Fakulteit. De fakulteit is gelegen: Akademielaan 9, hoek Prof. Cobbenhagenlaan, op korte afstand v a n het Station Tilburg-West.

IVIaranatha In de maandelijkse bijeenkomst op elke tweede zondag van de m a a n d in M a r a n a t h a op zondag 8 februari om 11 00 u u r g a a t het over het onderwerp: .STUDENTEN EN GELOVEN' In deze niet-liturgische bijeenkomst zal een eerste antwoord op de vraag, hoe het hoger onderwijs zelf r a a k t a a n geloofsvragen bij jongeren, worden gegeven door drs. G. v a n den Heuvel. Deze is als d i r e k t e u r van de Akademie voor Journalistiek t e Tilburg sinds kort direkt betrokkene geworden bij de belevingswereld v a n jonger e n in het hoger onderwijs. Bovendien heeft de heer Van d e n Heuvel als voorzitter van de subsidie- advies-kommissie v a n de Radboudstichting ook te m a k e n met de beoordeling van studenten-vormings-projekten b i n n e n het k a d e r v a n de doelstellingen v a n het Radboudfonds.

Katholieke Hogeschool, Aula, 20 15 u u r ; Orlando Kwartet. W e r k e n van Dvorak, Schubert en Haydn. Toegangsprijs ƒ 18.-. studenten ƒ 11,-. Kaartverkoop: Muziekhandel Spiero, Willem IIs t r a a t 4, (telefoon 433223) en voor a a n v a n g van het konsert a a n de zaal. Stadsschouwburg. Studio-zaal. 20.30 u u r : F Act: .Drijfzand'. Toneelgroep F Act met .Drijfzand' v a n Jacques-Pierre Amette in een regie van M a a r t e n Oosthoek. Met Paul Gieske. H e r m a n Naber en Eugenie Megens. Toegangsprijs ƒ 7.50. paspoorten ƒ6.-. Theseus. 21.00 u u r : Film: .Pourquoi Pas?' v a n Colline Seneau. Alleen voor leden, entree ƒ 1.-. DINSDAG 10 FEBRUARI Katholieke Hogeschool. Aula, 12 30 u u r : Muziek met C u m u l u s . Hedendaagse geïmproviseerde muziek. Olof, 20.00 u u r : Begin v a n d e wekelijkse EHBOkursus. Filmliga - Ambassade, 22.30 u u r : ,Cet Obscur Objet d u Desir'. Regie: Luis Bunuel. WOENSDAG 11 FEBRUARI Katholieke Hogeschool, AZ-7, 16..30 u u r : Lezingen over ,Een funktie bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Buitenlandse Dienst', georganiseerd door de Vereniging v a n Tilburgse Internationale Ekonomen. Stadsschouwburg, Schouwburg-zaal, 20 15 u u r : ,Het Nationale Ballet' met .Les Sylphides' (choreografie; michael Fokine); .Etudes' (choreografie: Harald Lander) en .Chiaroscuro' (Choreografie; H a n s v a n M a n e n ) . Toegangsprijzen: ƒ 9.-. ƒ 12,-. ƒ 15.en ƒ 18,-, Stadsschouwburg, Studio-zaal, 20.30 u u r : Dorine v a n d e r Klei. Liedjesprogramma ,Leven is sloven en liefde is lastig' door Dorine van d e r Klei m e t een kombo o n d e r leiding v a n Ton Löwenthal. Toegangsprijs: ƒ 7,50. paspoorten: ƒ 6,-. Kultureel S e n t r u m , Filmhuis, 20.30 u u r : ,Rashomon'. Film van

A k i r a Kurosawa (Japan) uit 1950. Toegang gratis DONDERDAG 12 FEBRUARI Katholieke Hogeschool: Energiekursus. Katholieke Hogeschool: Vrouwenkursus. Katholieke Hogeschool, CZ-32, 10.30 u u r : KoUoquium Ekonomische Fakulteit. Mr. B. Pompe, Algemeen S e k r e t a n s SER: .Sociaal-ekonomische overlegstrukturen in Nederland'. Katholieke Hogeschool. AZ-13. 13.30 u u r ; Lezing door prof. d r . J a n Tinbergen; .Het o n t s t a a n v a n de m o d e r n e verzorgingsstaat'. Eerste lezing in het k a d e r van de cyklus .De zorgen van de verzorgingsstaat'. Katholieke Hogeschool, Aula. 16.00 u u r : Promotie: d r s . W. Th. M. Fnjhoff. Promotores: prof. dr. H. F. J. M. van den Eerenbeemt en prof. d r . J. A. H. G. M. Bots. Titel proefschrift: .La société Néerlandaise et ses gradués, 1575-1814 Une recherche sérielle s u r le status des intellectuels'. Olof, 19.00 u u r : Pauzekonsert, werken van Carl C z e m y gespeeld op fluit, cello en piano. Katholieke Hogeschool, A u l a Theologische Fakulteit, 20 60 u u r : Filippijnen-avond met de priester/vrijheidsstrijder Ed d e l a Torre. Stadsschouwburg, Schouwburg-zaal, 20.15 u u r : Komedie ,Sam S a m ' . Nieuwe Nederlandse komedie .Sam Sam.' van Eli Asser door Adèle Bloemendaal. Lex ( ^ u d s m i t , H a n s Boskamp en Leoni J a n s e n . Toegangsprijzen; ƒ 9,-, ƒ 12,-, ƒ 15,en ƒ 18,-. Stadsschouwburg, Studio-zaal. 22.00 u u r ; J o h n Fischer Kwintet (USA). M o d e m jazzkonsert door J o h n Fischer (piano). Byard Lancaster (sax), Perry Robinson (klarinet), Rick K i l b u m (bas) en Tom Whaley (drums). Toegansprijs: ƒ 7,50. Paspoorten: ƒ6,-. VRIJDAG 13 FEBRUARI Olof: Bistro verzorgd door d e Gastronomen. Stadsschouwburg, Schouwburg-zaal, 20.15 u u r : Komedie ,Sam S a m ' . Zie d o n d e r d a g 12 februari. Stadsschouwburg, Theaterzaal, 20.30 u u r : Theatergroep Nijinski en A n k v a n d e r Moer met , Af scheid', een toneelstuk v a n Bart Kiene.

tentoonstellingen NEDERLANDS TEXTIELMUSEUM Tot 15 februari: ,Textielverleden in beeld'. Fototentoonstelling over textielbebouwing. 20 februari tot 23 m a a r t : Textiel m i n i a t u u r ,20x20'. Tentoonstelling v a n h e t Britsch Crafts Centre. KULTUREEL SENTRUM Tot en met 22 februari: ,Papier'. Tentoonstelling over Nederlandse p a p i e r k u n s t e n a a r s .

Studium Generale DINSDAG 10 FEBRUARI VAN 12.30 TOT 13.30 UUR AULA CUMULUS C u m u l u s is opgericht i n 1970 e n speelt geïmproviseerde muziek waarbij eigen komposities als uitg a n g s m a t e r i a a l dienen. Er wordt een zo breed mogelijk gebied bestreken, waarbij vooral invloeden uit de zogenaamde ,hedendaagse gekomponeerde muziek' een grote p l a a t s i n n e m e n . C u m u l u s bestaat uit d e volgende musici: Ab Baars, s a x e n / k l a r i n e t Larry Fishkind, t u b a Petro Nykyruj, slagwerk Mariette Rouppe v a n d e r Voort, fluit/piccolo/altsaxofoon Wolter Wierbos, t r o m b o n e H a n y d e Wit, p l a n o / b a s k l a r i n e t

thb 19 - 6 februari 1981

fx:i^ m^^' Tiiburg-West is gewaarschuwd studenten die zich wel eens m Tilburg West moeten op houden gaan welbegrepen jaren tegemoet Ze kunnen voortaan rekenen op de goodwill van de 15 000 lezers van familie en advertentie weekblad ,TilburgWesf In de uitgave van 21 j a n u a n van dit blad doet redakteur Sander Beringer een dap pere pogmg het vreemde fe nomeen S tudent a a n de goe gemeente uit te leggen San der IS daarbi) zeer diep ge gaan Hl] wil alle aspekten van het gekompliceerde en veelzijdige studentenleven blootleggen Met het kenne lijke doel om bestaande vooroordelen door te prik ken Het IS meteen al r a a k Mocht de lezer denken dat de Student een nutteloos we zen IS Sander helpt h e m uit de droom „Geloof m a a r dat zo'n opleiding als de hoge school wel degehjk van maatschappelijk belang is De mensen die dat maat schappelijk belang vertegen woordigen zijn de 5000 stu denten die deze hogeschool bevolken Zij zijn het die m de toekomst op wetenschap pelijke basis onze maat schappij vorm g e v e n " — En voor wie dacht dat de student nooit iets uitvoert „Studeren is een zeer tijd rovende bezigheid Wil je het goed doen dan kom je toch al gauw op een zeer vol ledige werkweek Overdag kolleges lopen en 's avonds nog eens zelf studeren op je kamertje, geeft de studenten weinig tijd om zich echt in Even leek er enige beroering te ontstaan m de anders zo rimpelloze vijver van de makroekonomie Het mocht niet zo zijn de golfjes zijn weer tot rust gekomen, het scheepje van de AIQ is uit gedemd Wat is er gebeurd'' Clemens Graafsma, oudmedewerher van het hogeschoolblad, schreef m De Volkskrant van 21, 22 en 23 januari een drietal artikelen naar aan leiding van een interne nota van het Centraal Buro van de S tatistiek over de Arbeids Inkomsns Quote De AIQ is gedefinieerd als het aandeel van het loonmkomen, mklu sief het aan zelfstandigen toegerekende arbeidsinko men, m het totale m de be drijven gevormde inkomen. De nationale AIQ komt de laatste jaren akelig dicht m de buurt van z'n maximale waarde 100% Voor 1981 wordt het verhoudingsgetal

het sociale leven te mengen " Dat studenten over grote sommen geld beschikken is al evenzeer een fiktie „Een luxe leventje is voor hem niet weggelegd Ook het budget van een student leent zich niet e r g voor regelmatig caf ebezoek " Dat levert een somber totaal plaatje op „Al deze faktoren maken studenten tot een ge ïsoleerde gr^ep, w a t een beeld oproept dat al snel neigt n a a r .maatschappelijke randfiguren' Mensen die zich a a n de r a n d van het maatschapelijke leven be v i n d e n " Een verschrikkelijk verkeerde indruk natuurlijk Om dat scheve beeld wat recht te trekken heeft San der een willekeurige student gevraagd nu eens op een rij tje te zetten wat hij zoal doet door de week „Zijn week begint op zon dagavond HIJ ruimt dan zijn kamer op, kletst wat met zijn huisgenoten (meestal ook studenten), en brengt de rest van de avond tot on geveer half twaalf door met TV kijken Op maandag be gint het pas echt Om half acht opstaan, wassen, ontbij ten en om haJf negen kollege op de hogeschool De kol leges duren die dag van half negen tot half twaalf en van half twee tot half vier Daar n a doet hij boodschappen voor zichzelf en gaat voor het eten zorgen (hij heeft de wekelijkse kookbeurt, hij zit met vier andere Jongeren in een studentenhuis die allen een dag per week k o k e n ) " Zo gaat de beschrijving ver der Niks bijzonders dus Een student is ook m a a r een mens Net als u en ik

En wat die vooroordelen over de losbandigheid van de student betreft ook niets van waar „Er doen over de studenten flats allerlei vreemde ge ruchten de ronde, als zou den er regelmatig hevige or gieën plaatsvinden en bij het openen van de deur de hasj lucht je tegemoet slaan Daarover kan ik slechts dit zeggen Natuurlijk wordt daar ook hasj gerookt, maar dat IS slechts door een heel klem gedeelte van de stu denten, dat is toch zeker met te zeggen van alle studen ten Over die orgieën Elk jaar houden sommige woon eenheden een flatfeest, maar het lijkt me toch sterk dat dat als een orgie door mag gaan"

e Hogesi andachtI liet funktic [ diverse ra ude nota m( ■Centraal s riun verhol fundament oor te l i d

Kraken mag niet meer Kraken m a g binnenkort niet meer Na tien jaar wordt dit middel tegen de womngnood m ,nette' banen geleid door de leegstandswet Een be scherming van het eigendom voor hen die al erg veel be zitten Om er toch nog een sociaal tintje a a n te geven bepaalt deze wet dat tijdelijke ver h u u r van onverkoopbare woningen mogehjk moet zijn Een leegstaand huis brengt mets op voor de hiuseige n a a r Als hij er n u voor een poosje huurders m k a n zet ten drukt d a t zijn verliezen. En als hij ze n a verkoop v a n het pand, zo op straat k a n zetten, zijn de kosten voor de huiseigenaar werkehjk gemimmahseerd. Dit gaat echter wel ten kos te van de huurbeschermmg van de huurders en het be

door Lennart Kik

Arbeids inkomens quote op 97 5% geschat. Nu zou dit gegeven helemaal met zo'n ramp zijn, ware het met dat er ook nog een keerzijde aan

#cz^

de medaille zit Als je de waarde van de AIQ van z'n maximale waarde 100% af trekt, blijft het aandeel van het overig inkomen (lees wmstmkomen) m het totale inkomen achter Dat reste rende gedeelte wordt m kringen van politici en werkgeversorganisaties waar een wat simplistische voorstelling van de ekono mische werkelijkheid opgeld doet als esn peilstok ge bruikt om de ruimte die er m ons land is voor de win sten en de investeringen te peilen Mede doordat de AIQ de laatste jaren een stij gende lijn vertoonde, riepen deze heden om het hardst om matiging van lonen en overheidsuitgaven De onbruikbaarheid van de AIQ IS al jaren geleden op overtuigende wijze aange toond onder andere door Wim Boerboom en door Wie mer S aiverda m het Tij'd

strijdt slechts de symptomen leegstand bij een groot wo ningtekort geeft a a n dat het huisvestingsbeleid faalt, en dat zoiets niet k a n worden opgelost door het tijdelijk verhuren van die woningen a a n woningzoekenden die dan ieder jaar twee of drie keer een andere .womng' moeten zoeken Dit stellen de Brabantse Aktiegroepen Huisvesting m een pamflet waarin zij een iets betere aanpak voorstellen tegen de leegstand van deze verkoop woningen de mogelijkheid voor gemeenten om beter en schrift voor Politieke Eko nomie Alleen aan de meet procedure zaten al zoveel haken >sn ogen schattmgs fouten en willekeur dat ge steld werd dat afschaffing de beste korrektie zou zijn De nota van het CBS , waar Graafsma over schreef, lijkt de kritici op veel punten ge lijk te geven Afschaffing zit er op dit moment nog met m, de cijfers zullen m elk geval wel met 10 a 15% naar beneden bijgesteld moeten worden Dat is ook met mks Kamervragen om ophelde ring, kritische reakties van de vakbeweging, bevesti ging van de aanpassing door Ekonomische Zaken waren het ogenblikkelijke resultaat, de redeneringen van een aantal doemdenkers op het gebied van de investeringen van het bedrijfsleven zullen er een stuk onwaarschijnlij ker door worden. Alleen het wereldje van de

[n de nota il zwaar aa fjie dossiers %en van de.^ leden Zij m gen om ziel werken en < jnoeten de sneller te kunnen vorderen, leerstukken subsidies voor de overheve 'een vergac ling van koopwoningen naar Praesidium de huursektor, en een beter [ aan houden overleg v a n organisaties 1 lagen mdie van huurders en womngzoe ||en tijdige kenden met gemeenten weken Raai Leegstand is geen ekonomiEook nog de sche zaak, m a a r een sociaal |log voor d probleem, wat je moeilijk kan oplossen door zo'n on benullige wet De gemeenschap k a n er uit eindelijk voor opdraaien wat dacht je d a t al die on trui mingen, administratieve pro cedures, schadeloosstellin gen en MEoveruren kosten''

makroekonomen raakt met onder de indruk geruchten van konstematie worden weggewuifd, men spreekt over esn storm in een glas water Het is onbegrijpelijk dat deze mensen niet gerea geerd hebben toen de AIQ door politici ten onrechte werd gehanteerd En dat ter wijl juist deze mensen zich bewust zouden moeten zijn van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid Zij zijn door hun deskundigheid w de positie om het oneigenlijl gebruik van de AIQ op nadeloze wijze aan de kaar te stellen Als ze dit met hur\ keuze voor waardevrije we tenschap nalaten zijn ze op| den duur toch weer ge doemd tot aanpassing Wan neer ook het Centraal Plan buro de cijfers heeft bijge steld, staan zij voor de toaiiOmdat de h met hun modellen deze cij schoolraad l fers op een veranfwoordfraadsvoorzitt wijze weer te reproduceren