1980 12 19

Minister de Koning op IVO-symposium

„import uit Derde Wereld Icost ons geen werl(gelegenlieid" De meeste sprekers op het IVO-symposium (11 en 12 december) over .Internationale handel, werkgelegenheid en Noord-Zuid samenwerking' konden zich wel verenigen met de konkiusie van minister van Ontwikkelingssamenwerking, drs. Jan de Koning: de negatieve invloed van de import uit ontwikkelingslanden op onze werkgelegenheid is over het algemeen té gering om er het paardemiddel van de handelsprotektie tegenover te stellen. Minister De Koning deed

tijdens

zijn deelname a a n het Tilbxirgse symposium nog een aantal uitspraken die de moeite van het noteren zeker waard bleken. Zo het de bewindsman weten dat hij het nieuwe wereldwerkgelegenheidsplan toejuicht, dat onlangs door het Nederlandse socialistische viermanschap Tinbergen, Pronk, Kok en Den Uyl werd gelanceerd. „Het zal u duidelijk zijn", aldus De Koning, „dat ik het uitgangspunt van het plan: de noodzaak van een internationaal georiënteerd werkgelegenheidsbeleid in harmonie met de ekonomische en industriële ontplooiing van ontwikkelingslanden, volledig k a n onderschrijven." De minister zei echter tegelijkertijd

te vinden - „en dat spijt me zeer" dat de auteurs hun eigen plan te weinig recht doen door de realisatie ervan toe te vertrouwen a a n instellingen die niet bestaan. Immers, aldus De Koning, het is onjuist om de realisatie van zo'n wereldomvattend plan in handen te leggen van een internationale bestuursstruktuur waarvan de kreatie op korte termijn niet valt te verwachten. De Koning waarschuwde in zijn redevoering voor een dirigistische paniekreaktie nu het ons ekonomisch niet zo voor de wind gaat. „De regering kiest in het veld van overwegingen bewust voor handhaVervolg op pagina 5

Opieidingen en i<ursussen De hogeschool biedt aan alle medewerkers en medewerksters mogelijkheden om een zinvolle opleiding te volgen. Daarvoor bestaan faciliteiten in geld en tijd. Wij spraken met H. Mors en T. Nabben van de Dienst Personeelszaken over noodzaak en wenselijkheid van dergelijke opleidingen. Pagina 4.

Rector iVlagnificus Het zal je job maar worden. Professor Van Veldhoven geïnterviewd over de charme van een veelvergende bestuursfunktie en de bedreiging van het wetenschappelijk onderwijs. Pagina 3.

Doemdenicen Zo ongeveer luidt het motto van de THB-lezers-bijdrage op de pagina's 11, 12 en 14. Vier verhalen over 1984 of daaromtrent en 'n kartoon van Sander Neynens.

Solidaridad Zaterdag 13 december was er een Solidaridad-dag op de hogeschool, het startpunt van landelijke Solidaridad-aktie. Pagina 6.

Poien

M/tiwoBj^^ ,

De redaktie wenst alle lezers een ontspannen Kerstverlof. Laat je zorgen maar eens lekker ondersneeuwen. Enkele tips voor de lange winteravonden: 1. kleur deze tekening. 2. maak er een zoekplaatje van en probeer de THB.-redaktie te vinden. '(pMneeuseBjepuo :6ujSSO|do)

I

Dit Kerstnummer werd een ekstra Polennummer. Wij besteden een middenkatern aan het hernieuwde uitwisselingskontrakt tussen de Ekonomische Fakulteit en de Ekonomische Hogescholen van Karkow en Poznan (pagina 7). In het kader van deze uitwisseling kwam Richard Sangaljo enkele weken naar Tilburg (pagina 7) en reisde een groep studenten en medewerkers naar Polen (pagina 8) waar Wim Boerboom een diskussie onder Poolse ekonomen bijwoonde (pagina 8). Tilburgse studenten spraken met leden van de officiële studentenvakbond (pagina 9). Prof. Kuschpèta rondt de informatie af met zijn persoonlijke visie op de gebeurtenissen (pagina 9).

Als ik het goed begnjp heeft de THBredaktie Goddijn gevraagd om een reaktie op de reakties n a a r aanleiding van zijn .onthullingen' over h e t antipapisme m Nederland, en zich laten afschepen met een .kolumn over de kolumnisten' In het stuk wordt met grote zorgvuldigheid datgene nagelaten wat men van een .reaktie op reakties' zou mogen verwachten een inhoudehjk antwoord op de inhoud van de reakties m kwestie W a t dat betreft zet Goddijn de lijn voort die hij heeft aangehouden vanaf het moment dat hij zijn stormpje m een glaasje water ontketende W a t we wel knjgen is onder andere een herhahng v a n de volgende onvergetehjke volzin ..Een bepaalde groep pubhcisten houdt een klimaat m stand dat soms trekken heeft v a n een soort neo-antipapisme en in andere gevallen domweg tegen de regeringsmacht v a n het CDA is ger i c h t " In het inleidende hoofdstuk van het boek Godsdienst RK wordt dezelfde zm geciteerd en de auteur (Goddijn) komphmenteert zichzelf met deze .voorzichtige' formulering (ongetwijfeld menend er een .wetenschappehjke' deugd mee te hebben

tilburgs hogeschoolblad weekblad van de katholieke hogeschool tri burg

redaktie

annemiek decook [hoofdredakteur) eddie vaes (emdredaktie) twan geurta. angela lodder (assistente) medewerkers tome asselbergs nel marquet, tymen trolsky Jace van de ven, hans opbroek iennart kik wouter van gils w i n f n e d kleinegris, sjef stoop ronald ieurissen officiële mededelingen buro kommunikatle cartoonist ad van haandel fotografie rien siers

tllburg

A propos, anti-papisme De overeenkomst tussen een kameel en een wrattenzwijn betracht) Laten we even zien Het gaat dus om een .bepaalde groep publicisten' Welke groep pubhcisten dat 18 blijft voor het gemak onbepaald Maar goed. een .bepaalde groep publicisten houdt een klimaat m stand' W a t voor k l i m a a f Een klimaat dat .trekken' heeft Heeft het bedoelde klimaat die trekken altijd"' Nee. die trekken heeft het .soms' En wat zijn dat d a n voor trekken'' Het zijn neo-antipapistische trekken Nee. sorry, het zijn trekken van een .soort neo-antipapisme' De wonderen v a n de wetenschappehjke terughoudendheidi Hoe virtuoos wordt hier met gezegd. wat er wel wordt geinsmueerd dat de bedoelde pubhcisten antipapist zijn zoals anderen antisemiet zijn Het zou een schande zijn als het m e t zo verdraaid potsierlijk was Nog potsierlijker wordt het als Goddijn zich gaat beklagen dat hij en zijn geestverwanten .als een soort antisemitisten' worden voorgesteld Hij beklaagt zich over iets wat hij anderen heeft geflikt BIJ gebrek a a n argumenten voor zijn stelling (nou ja. steUmg"') zoekt Goddijn steun En steun k a n hij krijgen van .Prof V a n der Meiden, bijzonder hoogleraar public relations (Umversiteit Utrecht)' Deze geleerde heeft erop gewezen dat .menig journalist het publiek op irritante, eigengereide en betuttelende wijze voorlicht' Ik weet m e t wat ik hierin meer moet bewonderen het trefzekere gebruik van de quantor .menig' of de ronduit briljante toepassing van het theoretische predikaat .irritant' .Menig journalist hcht het pubhek op irritante, eigengereide en betuttelende wijze voor' Ik stel voor deze ontdekking, die aJle bestaande handboeken v a n de wetenschap der public relations m een klap overbodig maakt, a a n te dui-

den als het Van der Meiden-theorema Cïoddijn's eigen ontdekkmgen zijn eveneens, hoewel het niveau v a n h e t Van der Meiden theorema natuurlijk niet echt wordt benaderd, van een gehalte dat menigC) kommunikatie-deskundige vermag te beschamen .Columnisten vinden hun eigen joumahstieke bijdrage over een maatschappehjk verschijnsel meestal belangrijker dan het verschijnsel zelf' W a t een doorzicht' .Kerk en massa media lijken op elkaar, want beide doen een verkondiging en tre den publiek op' Wel. wel' Mag ik ook eens proberen"' een kameel en een wrattenzwijn lijken op elkaar, want beide hebben ze bulten, een r a a m en een televisiekamera hjken op elkaar, want je kunt door beide heen kijken en als je er te h a r d tegen a a n stoot gaan ze beide stuk W a t staat er. zo vraag ik u. m het stuk van Goddijn meer dan dat er m Nederland v a n de persvrijheid gebruik wordt gemaakt, en dat Goddijn CS m e t altijd even gelukkig zijn met de wijze waarop dat geb e u r f W a t er meer m staat is dat er a a n deze onhoudbare toestand een emde moet komen .,Ik vind die eigen verantwoordelijkheid best, m a a r een beetje toezicht en inspraak kunnen geen kwaad " Juist ja' Hier laat het bijna twee jaar oude gedrochtje eindelijk zijn lelijke smoeltje zien toezicht moet er komen, inspraak moet er komen, censuur moet er komen' O. er staat geen .censuur"' Nee. het staat er niet. m a a r d a a r kijken wij. van de wetenschap der public relations, moeite loos doorheen We hebben er ook een technische term voor .verhul lend taalgebruik' Goddijn heeft n u al twee maat schappelijke wantoestanden weten te .onthullen' In 1979 .onthulde' hij.

geheel bij zijn eigen licht, het neo antipapisme, m 1980 .onthult' hij. ge mspireerd door de Utrechtse New ton, het sociale probleem der i m tante voorhchting De remedie, die nu ook a a n het licht komt, is m o d e m geformuleerd, m a a r heeft een ronduit klassieke en (mag ik het zeggen"') oud-paapse strekking Geeft een kolumnist u ergernis, snoer hem de bek' Ik geloof m e t dat dit ridikule requisitoir tegen de vnjheid van memngsuitmg m katholieke k n n g instemming zal vinden Ik ben nog m e t zo antipapistisch dat ik dat zou denken, en zo antipapistisch laat ik me door een enkele Goddijn ook niet maken

Tribune Deze rubriek staat open voor ieder lid of groep van de Hogeschoolgemeenschap Maximaal drie getypte kwartovellen

door: D. BETLEM Nog even over het eerder vermelde boek, bevattend tien bijdragen aan de alternatieve- wetenschap-m oprichting van het-antipapisme In dit tiental wordt niets v a n ook m a a r enige betekenis ,onthuld', e r wordt alleen tot vervelens toe ^ m de lauwe brei heen gedraaid Nog met eens die ene dancing in Putten, waar een Oud Gereformeerde portier k a tholieken buiten de deur houdt heeft men weten op te sporen Alleen de bijdrage van Verhoeven, verbijs terend m zijn onmatige doordrave nj, geeft enig vuurwerk, dat oven gens meer .onthult' over de ziel van Verhoeven dan over de d i s k n m m a tie van diegenen wier .lot'C) het is katholiek te zijn Het enige interessante m dit boek. dat ik een lang leven toewens op de planken van De Slegte. is de alleraardigste column v a n W L Brugsma die is opgenomen als bijlage bij het eerste hoofdstuk (W Goddijn en W L Brugsma lijken op elkaar, want beide schrijven ze artikeltjes m weekbladen)

druk drukkerij J j a van der wee bv, tllburg

abonnementen

voor niet hoqeschoolleden f 15 — per jaargang advertentie acquisitie a p p lodder kopij alle kopij moet uiterlijk op donderdag de week voor het verschijnen in het bezit van de redaktie zijn redaktle-adres/advertenties hogeschooliaan 225 tiburg telefoon [alleen voor thb) 662277 en

662506

Intern 2277 en 2506 kamer 207 en 208 (gebouw b)

foto-service foto s in d i t nummer kunnen worden besteld è ƒ 3 5 0 per foto In het formaat 1 0 x 1 5 c m telefonisch 013-551109 of bij de redaktie landlelijk samenwerkingsverband gemeenschappelijke universitaire persdienst (qupd) waarbij verder aangesloten folia civitatis (amsterdam , ad valvas (vu amsterdam), q u o d novum (rotterdam) universiteitskrant qroningen, wagenings hoqeschoolblad, utrechts universiteitsblad, mare (leiden) thd nieuws (delft) th berichten (eindhoven) en tht nieuws (twente) observant (maastrlcht)

IVO-reeks over ondergang Tllburgse textiel Het Instituut voor Ontwikkelingsvraagstukken publiceert zes deeltjes over de neergang van de wolindustrie in het Tllburgse. Het werd de aangrijpende neerslag van een groot aantal gesprekken van mensen die in de textiel-produktie gezeten hebben of nog zitten. Met dit onderzoek wilden enkele medewerkers van het IVO de inzichten en ervaringen van mensen uit de textielindustrie boven water halen Bij sluitingen kregen de Tllburgse fabrikanten steeds het meest gehoor bij politici, topambtenaren en de pers. terwijl de toch ook belangrijke ervaringen, inzichten en kunde v a n vele dmzenden textiel werkers nauwelijks aandacht kregen Het gmg dus bij dit onderzoek imnder om preciese gegevens en

meer over de meningen van de betrokkenen Over h u n motivatie schrijven de samenstellers het vol gende „Een dramatisch dieptepunt m de historie van de wolmdustrie m Tllburg was de sluiting van SWABO m 1977 Hier hadden de arbeiders een eigen en goeddoortimmend plan gemaakt tot voortzetting van hun bednjf Dit plan werd onder de tafel gewerkt Deze gebeurtenis was voor ons beslissend om de textielwerkers zelf aan het woord te laten' De samenstellers beschouwen het niet luisteren n a a r de vox populi als een van de grootste vergissingen m het d r a m a van de wolmdustrie Er leven bij de mensen, die door sluitingen toch al zo m moeilijkheden kwamen, nog individuele schuldgevoelens en frustraties omwille van de sluitingen Ze denken ook vaak dat ze de enige zijn die zo'n vervelende ervaring hebben.

■■■M

De gegevens van interviews met dertig mannen en twee en-twmtig vrouwen uit negen en dertig bedrij ven werden aangevuld met andere gegevens uit kranten, archieven etc Er werd een selektie gemaakt van mensen die a a n het woord kwamen Het zijn mensen uit de produktie waaronder ook enkele bazen en chefs en ook mensen uit de administratieve en kommerciele afdelingen De geïnterviewde vrouwen kwamen met alleen uit de produktie of ad mmistratie, m a a r er waren ook huis * vrouwen van wie de man op de fa b n e k werkte Verder werd er ook gepraat met enkele kenners van de textielsektor, met een vakbondsbe stuurder en een maatschappelijk werker De sene is verkrijgbaar in de boek handel en bij het IVO, postbus 90153, Tllburg Kosten ƒ 17,50 E.V

Van Veldhoven, rektor-magnifikus „Het is geen job waarvan je zegt: dat lijkt me nou ieulc Met ingang van het nieuwe jaar 1981 zal professor dr. G. i\^. van Veldlioven zijn onderzoeksal<tiviteiten als ekonomisch psycholoog voor twee jaar moeten opschorten. Hij gaat namelijk prof. Van Dijck opvolgen als rector magnificus van de Katholieke Hogeschool Tilburg. De rektor magnificus is de voorzitter van het Kollege der Dekanen. Hij maakt als zodanig deel uit van het driekoppige Kollege van Bestuur (het dagelijks bestuur) van de hogeschool en zal zich vooral bemoeien met zaken betreffende onderzoek en onderwijs. Verder zit hij in het landelijk overlegorgaan, de Akademische Raad. Een notore bestuursfunktie dus. Van Veldhoven is niet bijster happig op zijn nieuwe baan. „Ik zag en zie er nog als een berg tegenop".

99

je met plezier instapt. Het is geen job waarvan je zegt: potverdorie, dat lijkt met nou eens leuk." Bent u van het type Van Agt? Zo van, ih heb er geen zin in, maar als het volk me nodig heeft, nou hup dan? Van Veldhoven: „Nou die vergelijking met Van Agt gaat op teveel punten mank. Ik wil overigens niet de indruk wekken dat hier een doodvermoeide, tegen alles opziende, bijna uitgetelde m a n a a n de streep staat, hoor. Dat is niet zo." Maar u was in elh geval liever doorgegaan m,et datgene waarmee u bezig was. „Ja, er is geen grotere tegenstelling denkbaar dan tussen wat ik nu doe e n wat ik binnenkort ga doen. Ik heb een nieuw vak helemaal zelf kunnen opzetten. Zowel n a a r de stof als n a a r de staf, als n a a r de student. Nationaal en internationaal heb ik dingen kunnen doen die meteen zichtbaar waren en beklijfden. Verder overigens geen grote verdienste van me want vóór mij was er niemand anders." Zijn vak heet de ekonomische psychologie. Volgens Van Veldhovens eigen omschrijving houdt deze discipline zich bezig met de aspekten en de grondslagen van het ekonomisch gedrag van individuen. Het nieuwe van Tilburg is, dat hier de psychologie als vertrekpunt wordt genomen. Elders is dat de ekonomie. Duurt het niet erg lang, denkt u, om als rector magnificus een beetje ingewerkt te raken? Van Veldhoven: „Ik k a n nu uiteraard niet overzien wat me te wachten staat. M a a r ik heb het geluk dat ik een tijd geleden het dekanaat van de subfakulteit psychologie h e b vervuld, zodat ik een aantal zaken die op centraal nivo spelen weer een beetje herken. Ik ben niet helemaal een groentje. En de eerste drie maanden loop ik nog samen met voorzitter Verster." U kent een aantal problemen. Dan weet u ook dat er m de sektor Personeelsbeleid nogal wat moeilijkheden zijn.

Prof. dr. G. M. van Veldhoven

E.V.

„Nee, het niet zo dat ik ertoe ben gedwongen. Dat is niet waar Niemand kan ]e dwingen Maar van de andere kant: de rektor moest een hoogleraar zijn en dat betekent dat elke hoogleraar het voor zichzelf moet kunnen verantwoorden op het moment dat hi) nee zegt. Toen het Stichtingsbestuur mij vroeg had ik er niet zoveel zin in, omdat het zo'n ontzettend veelvergende baan is, omdat er zo ontzettend veel papier, rapjwrten demokratie, burokratisering, achterbannen, voorbannen en noem m a a r op aan te pas komen. Het is een b a a n

waar je je kapot aan werkt zonder dat je, denk ik, reëel kans maakt om in de sfeer van beleid echt zaken te doen. Ik denk dat je je ontzettend rot moet werken om hele kleine stapjes te zetten en dat een heleboel procedures ontzettend onbevredigend zijn. Dat is uiteraard mijn persoonlijke visie. Een ander voelt zich daar misschien kiplekker bij. Ik zag en zie er nog als een berg tegenop. Het is niet zo dat ik denk dat ik het niet k a n of zo. Die twee jaar m a a k ik wel vol. En ik zal dat goed proberen te doen, dat spreekt vanzelf. Maar het is geen job waar

„Waarschijnlijk krijg ik d a a r toch m e t zoveel mee te maken. U weet dat er over de portefeuilleverdeling afspraken gemaakt moeten worden. Ik zou het geen onzinnige zaak vinden als Personeelszaken bij de voorzitter van het Kollege van Bestuur zou gaan thuishoren. Voor een deel omdat Personeelszaken toch meer kontinuïteit vraagt, m a a r ook omdat de voorzitter niet uit de rangen van het eigen personeel voortkomt en dus afstandelijker is tegenover die zaak. Dat moet geen wet van Meden en Perzen zijn. Het is zo'n beetje mijn persoonlijke voorkeur. Over de moeilijkheden rond de positie van de sekretaris: het is het

kenmerk van een goede sekretaris dat hij een centrale positie inneemt en alles in de gaten houdt. Verder heb ik over die hele kwestie geen uitgesproken memng. Ik heb de indruk dat sekretaris Hopman een erg kapabel bestuurder is m a a r ik sta toch aan de buitenkant van het gebeuren. Ik hoor de geruchten wel, m a a r ik kan daarin moeilijk onderscheiden wat n u w a a r is of niet. Ik wil zeker niet meedoen aan het spel waarbij iedereen zegt: j.e hoort dit en in de wandelgangen wordt dat gefluisterd. Ik v r a a g me af of de grenzen van de behoorlijkheid en de zorgvuldigheid wat dit betreft nog wel in de gaten worden gehouden. Op die manier ga je niet met mensen om. Los van de v r a a g of het optreden van Hopman feitelijk kritiek verdient, ja dan nee. Dit tegen elk a a r doorpraten, dat doorzingen. Niemand m a a k t het h a r d en iedereen p r a a t mee. Dat m a a k t me kriegel. Men moet zich afvragen of dat verstandig is n a a r de instelling en behoorlijk n a a r de persoon. Bovendien, de relatie binnen de hogeschool lijken me niet zo ontzettend slecht de laatste tijd. De Hogeschoolraad werkt weer samen met het Kollege en met het Stichtingsbestuur. Er zijn n u een aantal voorwaarden voor die samenwerking vervuld." Zou u er vóór zijn om een soort regeerakkoord tussen de leden van het Kollege van Bestuur te sluitsn, zoals Vermeulen dat laatst suggereerde'' Van Veldhoven: „Nee, d a a r heb ik niet zo'n behoefte aan. Waarschijnlijk omdat ik niet uit de sfeer van de Hogeschoolraad kom. In de r a a d wordt politiek gedacht Ik k a n me dat wel voorstellen, m a a r vanuit mijn funktie voel ik me toch vooral zakehjk verantwoordelijk voor de asjpekten betreffende onderwijs en onderzoek." Wat dat laatste betreft: in hoeverre acht u de plannen van minister Pais bedreigend voor het onderwijs en onderzoek aan de hogeschool? Is die tweefasenstruktuur een goede zaak'' Van Veldhwen: „De maatschappelijke druk is intussen zo groot dat we die tweefasen-struktuur wel moéten aksepteren. M a a r ik vind dat e r te weinig garanties zijn dat de tweede fase voldoende kwaliteit en kwantiteit levert om ons internationaal op de been te houden. Het gaat overal slecht, dat is zo. Maar in ons onderwijs hebben we een v a n de laatste mogelijkheden om kwalitatief in een aantal zaken mee te draaien. Ik denk dat de eisen, gesteld a a n een geavanceerde wetenschapsbeoefening, in de toekomst allen m a a r zwaarder zullen worden. Ik vind het prachtig dat er vanuit het oogpunt van kostenbesparing en efficiency in het Hoger Onderwijs gestroomlijnd wordt, m a a r ik vind het een teken a a n de wand dat we het voortdurend alleen m a a r hebben over dingen die eruit moeten en dat niemand ons garanties biedt over dingen die erin kunnen. Laat ze d a a r potverdorie eens een aantal goede eindtermen voor ontwikkelen, zodat we in staat zullen zijn om in lengte van jaren wetenschapspers van topkwaliteit te leveren. W a n t anders zakken we met z'n allen af n a a r een uitgebouwd sekundair onVervolg op pagina 5 thb 16 - 19 december 1981

I^^Ffl

DPZ wil gebruik van studiefaciliteiten voor het personeel stimuleren Je mag er van uit gaan dat de Dienst Personeelszaken het beste voorheeft met u en mij en ai diegenen die op de hogeschool hun dagelijkse boterham verdienen. Je kan er terecht om inlichtingen, met klachten en problemen. Dat DPZ ook begaan is met de geestelijke ontwikkeling van de KHT-werknemers is voor velen minder bekend. Gaat je beropsijver zover dat je aan bijscholing denkt, dan kan je daarover bij DPZ inlichtingen krijgen. Hun archief zit vol met studiemogelijkheden, kursussen etc. en je kan er een aanvraagformulier studiekostenvergoeding en studieverlof bekomen. Het THB sprak met H. Mors, hoofd afdeling formatie en bemanning en T. Nabben, personeelskonsulent, over de bestaande mogelijkheden. - Jullie willen wat meer bekendheid geven aan opleiding smog elijhheden voor medewerkers Mors We hebben de indruk dat er weinig gedaan wordt aan opleidingen voor het administratief en tech nisch personeel Een wetenschapper zit m zi]n vakgebied, zijn funktie vereist dat hij ongelooflijk bij moet bhjven in zijn vakgebied Dus die blijft studeren, volgt vakspecialisaties, kongressen etc Vergeleken met het ATG verkeert de wetenschap per in een gunstige positie

plus de eksamen- en tentamendagen Maar dan mag het studieonderwerp toch niet m de hobby-sfeer liggen Bijvoorbeeld Als iemand zeer aktief IS m het jeugdwerk en een kursus wil volgen om dat werk wat professioneler aan te pakken dan is dat voor ons alweer bespreekbaar - Hoe kan je polsen of er een behoefte bestaat aan kursussen Hoe weet je als DPZ dat daar nood aan

Mors Aan de meeste universiteiten en hogescholen en a a n tal van grote instellingen bestaat er binnen DPZ een afdeling Training - Vorming en Opleiding, die zich professioneel bezig houdt met het aftasten van de behoeften Zo'n dienst ken nen we hier nog niet en wij heb ben - eerlijk gezegd - wemig inzicht waar de behoeften liggen Wij knjgen m februari een stagiaire van de Akademie Mens - Arbeid en die zal als specifieke opdracht knjgen om de TVO behoeften te onderzoeken Als daaruit blijkt dat er een grote behoefte bestaat aan bepaalde kursussen, dan moeten we die m huis halen - Maar er is wel een behoefte'^ Hebben de meeste medewerkers al niet genoeg aan hun dagtaak'^ Mors Wezenlijk is het natuurlijk te weten hoe mensen tegen opleidm gen aankijken Is het zo dat men opleidingen een normaal gegeven vmdt, dat je m een 40 jarig arbeids-

- Welke mogelijkheden zijn er dan voor het niet-wetenschappelijk per soneep Mors Er is een studiefaciliteiten regeling vanuit Binnenlandse Zaken en we merken dat mensen die re gelmg onvoldoende kennen Die Wiegel-regelmg geeft twee mogelijkheden Ten eerste studie als dienstopdracht Bijvoorbeeld iemand heeft voor zijn funktie een stuk kennis nodig, dan k a n hij voor zijn dienst een studieopdracht knjgen Zo'n opdracht wordt voor 100% betaald m tijd en geld Ten tweede opleidingen waarbi] sprake is van een gemengd belang De medewerker heeft er wat aan, zijn kennis en mogelijkheden nemen toe en er is een stukje dienst belang Dan k a n je 50% vergoeding van de kursuskosten knjgen, een reiskostenvergoeding en tijdsfaciliteiten tot een halve dag per week Bijvoorbeeld Iemand met een lage basisopleiding kan deze facihteiten krijgen voor een MAVO- of HAVOopleidmg Vanzelfsprekend is het m deze kategone zo dat het dienstbelang het moet toestaan Maar als iemand met zo'n voorstel bij ons komt zullen wij ons zo ruim mogehjk opstellen - Ik wil zo graag bij Chriet Titulaer m de sterrenkunde of bij .Madame Soleil' koffiedik leren kijken, knjg ik daarvoor van minister Wiegel faciliteiten, of moet voor Binnenlandse Zaken het dienstbelang steeds aantoonbaar zijn Mors Nou, voor dit soort kursussen ligt het moeilijk Daarvoor geeft deze regeling geen mogelijkheden WIJ hebben als hogeschool indertijd m overleg met het Georganiseerd Overleg toch nog een regeling ge m a a k t waarbij mensen, die een studie wilen volgen, waarbij het dienstbelang op korte of lange termijn nauwelijks aanwezig is, toch nog wat faciliteiten knjgen, namelijk zeven dagen per jaar voor studie

T. Nabben en H. Mors van Personeelszaken beheren een archief vol kursusaanbiedingen.

leven het nodige a a n je kennis moet doen om te blijven funktioneren, of heerst hier de opvatting dat elke opleiding meteen geld moet ople veren, of heeft men geen zm in op leiding omdat men 's avonds wat an ders doet Wij weten gewoon niet hoe de mensen hier tegen dit feno meen aankijken Misschien kunnen we die onwetendheid door een klei ne enquĂŞte oplossen, aangevuld met interviewstukjes, want dit soort motieven k a n je moeilijk m enquĂŞte vragen vangen - De maatschappij wordt steeds ingewikkelder, dus ook het onderdeel Hogeschool Bijkomende opleidingen zijn nauwelijks te vermijden, dacht ik-'

Mors Wij worden inderdaad gekonfronteerd met ingewikkelder strukturen De KHT heeft een demokratische struktuur vanuit de WUB, m a a r zo'n struktuur gaat met zomaar vanzelf gesmeerd fxinktioneren Er komen steeds meer vragen op ons af, vragen van medewerkers die m het werkoverleg, m afdelingsraden, m dienstraden moeten funktioneren binnen die demokratische struktu ren Het ontbreekt hen vaak aan kennis en inzicht m die struktuur in die stapels nota's die ze knjgen, het ontbreekt hen aan vaardigheden om adekwate beshssmgen te nemen Daar komt volgens ons een fors stuk opleidingsbehoefte om de hoek kijken Samen met de dienst TVO van de TH-Emdhoven maken we een kompleet opleidmgsprogrammaatje voor de dienstraden van DBH Die mensen hebben n u het gevoel dat ze niet juist weten wat je nou vanuit zo'n dienstraad mag, wat de bevoegdheden zijn, wat je wel en met aan de orde kunt stellen Ander ZIJ ds zitten ook de leidinggevenden aan de hogeschool behoorlijk m de knel, want ook die weten helemaal niet hoe ze de problemen aan moe ten pakken, waarover ze moeten overleggen met medewerkers Hoe ga je m zo'n demokratische struk t u u r met m e k a a r om"? In het rap port van de Projektgroep Personeels beleid hebben we heel duidelijk ge pleit voor een stuk sociale vorming, leiderschap Nabben Neem nu zo'n zaak als de begroting, d a a r moet een dienstraad mee instemmen, adviseren Voor bepaalde afdelingen een dagtaak om die zaken op te stellen En de mensen van de dienstraad moeten dat even kunnen lezen Je zou ze een keer uit moeten leggen hoe zo n begroting opgebouwd is, hoe er aan die cijfers gekomen wordt - Moet Begroting die zaken niet aan alle diensten duidelijk maken of ze zo voorstellen dat het ook voor een leek nog begrijpbaar is'' Mors Naar die duidelijkheid moet zo wie zo gestreefd worden, m a a r met al die centimeterdikke nota's lukt dat niet zo goed Iemand die funktioneel te maken heeft met de begroting, moet die kennis ergens op kunnen doen - Het lijkt me toch ook een kwestie van tijd Ik ken wel spannender onderwerpen om mijn vrije tijd m door te brengen En tegen opleidingen binnen de werktijd zou een diensthoofd wel eens bezwaar kunnen hebben Vervolg op pagina 5

Vervolg van pagina 1

IVO-symposium vmg van het systeem van georiën­ teerde marktekonomie " De invloed van de overheid op het vrije markt­ spel mag niet te groot worden Dat zou uiteindelijk nadelig werken voor de nieuwkomers in de ekonomie en op den duur ook voor onszelf Een, op het eerste oog, aantrekkelijk pro tektionisme van onze ekonomie is derhalve, m de opvatting van Ont­ wikkelingssamenwerking, uit den boze Zoals gezegd, de overige sprekers op het symposium wilden m grote lijnen wel akkoord gaan met De Konmgs opvatting dat protektionis­ me ten lange leste onze problemen niet kan oplossen De voornaamste tendens tijdens de lezingen en tij­ dens de diskussies die daarop volg den was er een van ,liberalisenng' Zelfs een spreker als drs Ben Evers, de direkteur van het organiserende Instituut voor Ontwikkelingsvraag­ stukken, die volgens zijn weten­ schappelijke berekeningen wel moest konkluderen dat „het handelsver­ keer met ontwikkelingslanden tot een nettoverlies aan werkgelegen heid heeft geleid", is een protektio mistische handelspolitiek niet het meest geëigende antwoord op de ekonomische krisis De meeste reserves tegenover een hberahsering van de handel werden ­ uiteraard ­ uitgesproken door de

Vervolg van pagina 4 Mors Opleidingen kosten nu een­ maal tijd Maar als mensen binnen de hogeschool de strukturen niet be­ grijpen, niet doorzien, dan kost dat eindeloos veel tijd Iemand die de vaardigheid heeft, kan adekwaat ad­ viseren en dat is tijdwinst m het be­ lang van de hogeschool Ik heb nog wel eens de indruk dat hier op de hogeschool toch wat gemakkelijk gezegd wordt dat kan niet Neem het voorbeeld van DBH In die dienstraad zitten mensen van de restauratieve afdelingen, van de telefooncentrale, van de technische dienst Als je dan zondermeer zegt, die moeten m het kader van de op­ leidmg d n e dagen n a a r een kon­

Venrolg van pagina 3

Van Veldhoven derwijs of zo Op de lange termijn IS dat geen nationaal belang We hebben Pais pas dan weer zijn verhaal horen verdedigen We heb­ ben hem weer gehoord over de stu­ denten die zo bevoorrecht zijn en dat ze met 1700 u u r werken per jaar best wat vakantie overhouden en zo Allemaal tot je dienst, m a a r ik denk dat de maatschappij niet is gediend met mensen die een aantal jaren braafjes een vak van biuten hebben zitten leren è, raison van 1700 uren per j a a r " En hoe zit het met het

onderzoek''

Van Veldhoven H„ eel die onder­ zoekskomponent staat natuurhjk

B^

'*I''^^Sw^

Km

, ■••• tf-(M i^^ÊÈ

^^9 ' ^

^^^H

illMllüiiiiliiil BIIIH8IHHJ|hHHH[|l|l[|

' ^ ^ ^ ^ WiimM

Ifëw^

+

^M

^^M 'h^

m

j^m

m

^K

^ ^ ^ ^ »

% i

P HMw

^­'ife»«i«^^ji fmk kuKif. ■ ^ ^ *^

R ^H

^Ml ^K^

tfitri^»

]

Minister De Koning

(Vooroverbuigend): Voorzitte r De

vakbondsvertegenwoordigers Pronk (CNV) en Wagemans (FNV) Pronk „Ons doel is een menswaardig be staan voor alle mensen Als protek tionisme daarbij helpt is het goed De stelling dat protektionisme perse verkeerd is moet ook weer geen onwrikbaar credo worden " Wagen­ mans van het FNV bestreed de ge dachte dat de vakbeweging als enige maatschappelijke groepermg sterk zou streven n a a r een grof protektionisme Integendeel, aldus Wagemans, de vakbond streeft n a a r een zo groot mogelijke vnj handel, alleen moet er wel voort durend worden gelet op de werk

gelegenheid Een protektionistische aanpassing zal ook m de eerste plaats de werkgelegenheid moeten dienen Overigens gaf de vakbondsvertegen­ woordiger toe dat e r in zijn k r m g zeer verschillend wordt gedacht over zaken als werkgelegenheid en pro tektionisme „Maar het uitgangs­ punt blijft opkrikken van de groei met het oog op de werkgelegen held " Toen de einddiskussie van het sym­ posium zich toespitste op de vraag of de Nederlandse textielindustrie IS gebaat met een verlenging van het d n wezen protektionistische) Multi

Vezel­Akkoord (MVA) bleken de vakbondsvertegenwoordigers de enigen die zonder veel terughou­ dendheid met die verlenging instem­ den F N V ^ r Wagenmans „Wij zijn voor verlenging van het MVA, om­ dat de textielindustrie een minima­ le overlevingskans moet knjgen" Anderen verklaarden zich vierkant tegen het Multi­Vezel­Akkoord om dat protektionisme de werkloosheid in de textiel niet zal tegengaan De eerste oorzaak van de textiel­ malaise ligt volgens hen m de voort­ schrijdende technologie

ferentieoord, dan schiikt iedereen hiervan Kijk, zo kom je in een vi cieuze cirkel, dan zeg je dat je dienstraden hebt, dat je wilt dat die funktioneren en vervolgens geef je de mensen niet de gereedschappen die ze nodig hebben Die medewer­ ker moet tot zijn recht komen, die moet zelf het gevoel knjgen dat hij hier zinvol werkt Dat is toch de achtergrond van de WUB -Klimmen op het laddertje naar boven, dat kan jullie bedoeling niet

dat ze een stap terug zouden willen Opleidingen zien wij nog wat idea listisch m funktie van het goed funktioneren als mens

m a a r dan nog zouden we aan een half procent mogen zitten WIJ hebben voor het komend jaar dat budget met een ton verhoogd en als dat werkelijk gebruikt wordt zal dat smelten als sneeuw voor de zon

zijn'^

Mors V^ij willen toch benadrukken dat in de nabije toekomst veel meer sprake zal zijn van horizontale mo­ biliteit Er IS een heel stuk opleiding nodig om überhaupt een fimktie aan te kunnen Bij oudere medewerkers op heel hoog niveau merk je vaak dat het hen allemaal teveel wordt. ook geweldig onder druk H et pro­ bleem is dat er geen goed systeem van k n t e n a bestaat op grond waar van wetenschappelijk onderzoek kan worden toegewezen In een aantal velden is de historische ontwikke Img nog steeds bepalend voor de huidige wijze van onderzoek Op plaatsen waar onderzoek hard nodig IS komt het e r niet, omdat het er nooit is geweest En andere fakul­ teiten en instellingen hebben een enorme luxe omdat het altijd zo ge­ weest IS Er is dus geen goed mecha­ msme waarmee je de bezuinigingen eerlijk kunt laten insnijden op het onderzoeksveld Er zijn teveel on­ eigenlijke faktoren die dat bepalen Er wordt teveel met de geldbuidel gerammeld Men moet zich realiseren dat de historische opdracht van de weten­ schap om onderzoek te verrichten nationaal en mtemationaal alleen

Haan

Nabb3n Er verandert zoveel De automatisering hoeft met de hele taak van iemand te veranderen, m a a r bepaalde onderdelen van het takenpakket veranderen grondig ­ Welh budget is er voor gelijkheden voorzien'^

studiemo

Mors Dat budget is belachelijk laag WIJ hebben al jaren lang een budget van 50 000 gulden en dat wordt op geen stukken na opgemaakt Een respektabele organisatie heeft toch + 1% van de i)ersonele middelen over voor opleidingen Dat zou dan hier een half miljoen gulden zijn Nu vallen opleidingen voor weten schappers wel buiten dit budget. m a a r dringender wordt We hebben te zorgen voor de kwaliteit van ons wetenschappelijk onderwijs " Allengs wordt de roep om samenwerking met het bedrijfsleven ook weer sterker Van Veldhoven „Ja, ik denk dat d a a r een soort pendulum in zit Twintig jaar terug waren allerlei vormen van kontraktresearch be trekkelijk gewoon De afgelopen tien­vijftien jaar wilde de weten­ schap niets te maken hebben met het bedrijfsleven Nu is er dan de teneur dat we een stuk gezamen­ lijke verantwoordelijkheid te nemen hebben voor het bedrijfsleven Niet zonder kondities uiteraard De open­ heid van het wetenschappelijk werk moet gegarandeerd blijven Nee, m principe ben ik niet tegen zo'n nauwe samenwerking Ook bij­ voorbeeld met openbare en over­

IVO-dir e e kt ur Be n Eve rs

T. G.

Konkreet nu Ton Nabben zit op kamer B-329 Hij heeft een zo kompleet mogelijk, arc hief vol met studiemogelijkheden Elke ATG-er kan kontaht opnemen met etsn personeelshonsulent om dan samen een beetje geric ht te zoeken naar een opleiding Hij of zij krijgt het aanvraagformulier ,Studiekostenvergoedmg/Studieverlof' Dat formulier komt via de direkte chef en het diensthoofd terug bij DPZ Daar kan men namens het KvB studiefac iliteiten toekennen Eddie Vaes heidsmstellmgen " Liggen m die nauwere samenwerking missc hien met de overlevingskansen van de wetens c hap'' Van Veldhoven „Ja, tot op zekere hoogte klopt dat wel Wetenschap heeft natuurlijk een aantal doel­ emden in zichzelf H et gaat me te ver om te zeggen wetenschap is slechts zinvol mzoverre ze de maat­ schappelijke problemen helpt oplos­ sen Ik zie de wetenschap niet als waterdrager voor aktuele maat­ schappelijke problemen Los van de aktualiteit heeft de wetenschap de opdracht om het mzicht en de ken­ nis m allerlei problemen te vergro­ ten Er is dus inderdaad een funktio­ nele relatie in twee richtingen, m a a r goddank met wederzijds behoud van de zelfstandigheid en de eigen taken en verantwoordelijkheden " Twan Geurts thb 16 ­ 19 december 1961

■P^rfl

Solidaridad-dag op Hogeschool

De kerk heeft het kapitalis me in Latijns Amerika altijd ges teund Afgelopen zate rdag 13 december be zochte n e nke le honde rde n mensen de we rkdag ,He t land voor wie he t be we rkt', ge organise e rd door he t Buro Buite nland van de Katholie ke Hoge school, e n Solidaridad, de inte rke rke lijke aktie voor Latijns Ame rika. De organisatoren hadde n voor de groep deelnemers e e n afwisse le nd programma same nge ste ld, waarin ve e l ge le ge nhe id be stond tot het voe re n van diskussie . In die diskussie s kwame n ze e r kontroversiele zake n aan de orde , zoals onde r ande re de vraag in hoe ve rre de strijd van onde rdrukte e n uitge buite boe re n in Zuid Amerika e e n geweldloze strijd kan zijn, of de strijd die ge voe rd wordt zal moe te n le ide n naar e e n kolle ktivistische same nle ving volgens marxistisch mode l, e n we lke rol de ke rk hie rin die nt te bepalen. De we rkdag vormde e e n afsluiting van e e n le zinge ncyklus over de grondproble matie k in Latijns Ame rika e n he t startpunt van de lande lijke Solidaridad-aktie . Gedurende het ochtendprogramma gmg de Brazihaanse bisschop José Brandao de Castro m een toespraak m op de problemen van bewoners aan de benedenloop van de rivier Sao Fransisco, m de deelstaat Ser­ gipe De Braziliaanse overheid start­ te in 1973 m dit gebied een groot­ schalig, kapitaalintensief landbouw­ en veeteeltprojekt op, waarbi] onder andere de rivier werd gereguleerd Voor de bewoners heeft dit allerlei afschuwelijke gevolgen gehad Door de regulering verminderde de vis­ vangst enorm, en konden de nien­ sen het overstrommgs en droogval­ gedrag van de rivier niet meer voor­ spellen Van veel mensen werd de grond onteigend voor bespottelijk lage vergoedingen Dorpsgemeen­ schappen vielen uiteen, werkloos­ heid kwam op, en het rivierwater raakte besmet en werd een ziekte­ bron H et was diudelijk dat Don José Brandao de Castro zich met zijn priesters wilde inzetten voor de sociale en ekonomische problemen van de boeren en landarbeiders m zijn bisdom Na de toespraak werd m tevoren ge­ formeerde groepen gediskussieerd over verschillende tematieken, zoals de kerken als steunpilaren van over­ heersers in veel arme landen, de bevrijding van het kapitalistisch konsumptiepatroon m de njke lan­ den, en de rol van multmationele ondernemingen in de grote armoede van veel mensen m bijvoorbeeld Zuid Amerika

op korte ternujn Via grote stakin­ gen trachtte het CUC te vechten tegen het systeem van terreur dat door regering en grootgrondbezit ters over de arme boeren en land­ arbeiders werd uitgeoefend Een aktievoerder uit het gebied van Sergipe in Brazilië, vertelde dat d a a r getracht werd via de vorming van basisgroepen en door middel van konsolidatie van de gewetens vorming een macht op te bouwen die kon strijden tegen de geweld­ dadige macht van de overheid H un wapen was het geloof en een ver­ enigd volk, zo zei de Braziliaan H ij noemde daarbij als voorbeeld een situatie waarbij een groep aktie­ voerende landbouwers tegenover een veertigtal gewapende bendelei ders had gestaan, en de vrouwen van de landarbeiders zingend n a a r voren gelopen waren, m de n c h t m g van de gewapende mannen Dezen hadden daarop alsnog de vlucht ge nomen Aan de vertegenwoordiger van het CUC werd gevraagd of hij het mo­ gelijk achtte de stnjd in Guatamala ongewapend te voeren Deze ant­ woordde dat vele wegen bewandeld waren om geweldloos te onderhan­ delen over de situatie van de Indiaanse­ en boerenbevolking, m a a r dat die telkens waren vast­ gelopen H IJ zag niet m dat er nog mogelijkheden voor een vreedzame stnjd waren en stelde dat de gewa­ pende stnjd van het CUC voor h a a r noodzakelijk geworden was, zeker n a de moord op de Indianen m de

CUS, het Kommitee van Boereneen­ heid m Guatamala Vermomd door een aantal doeken die hij om het hoofd gewikkeld had, vertelde deze man dat hij als lid van de Indiaanse bevolking m Guatamala had deel­ genomen aan het laatste Russell Tri­ bunaal, dat de regering van Gene­ raal Lukas had veroordeeld en de stnjd van het volk had erkend H ij zei om redenen van veiligheid ver­ momd te zijn, omdat het bekend was dat de regering m zijn land trachtte te achterhalen wie aan het Russell Tribunaal deelgenomen zouden heb­ ben H IJ wilde graag veilig en zeker terugkeren bij het CUC en de stnjd in zijn land Eon stnjd, voor de totale verandering van de maat­ schappij als uiteindelijk doel, en voor het recht op leven, op eigen grond, op organisatie en op een eigen kuituur en taal als doelen

Spaanse ambassade m Guatamala, op 31 j a n u a n van dit jaar (Indianen die d a a r vreedzaam wilden komen onderhandelen zijn er door de Gua­ tamaleense politie doodgeschoten ­ WvG).

Kerk en kapitalisme In zijn bijdrage aan het forumge­ sprek zei Bisschop De Castro soli­ dair te zijn met de vertegenwoordi­ gers van de CUC en de keuze van deze stnjder m Guatamala volledig te respekteren In antwoord op de vraag of het kapitahsme in de Zuid­Amenkaan­ se landen met juist door de steun van de kerk aan de macht geko men is, zei hij dat de kerk tot nu toe inderdaad altijd samen gestaan heeft met de dominerende klasse HIJ vond dan ook dat de histone van de kerk in Brazilië moest worden herzien De kerk kiest nu echter duidelijk voor de armen, en ver­ breekt de banden met de machtigen, aldus de bisschop Een ander belangnjk vraagstuk was m hoeverre de kerk mensen laat doorgaan in het kiezen van bijvoor­ beeld een marxistisch kollektivisties maatschappij model De bisschop zei hierop dat m Brazilië wordt geko­ zen voor een zogenaamde ,derde' weg, die noch kapitalisties noch strikt kommunisties is Op een vraag wat die ,derde weg' precies betekent, antwoordde Solidandad­voorzitter Lambert Schuurman dat Latijns A m e n k a op weg is n a a r een eigen socialisme, dat is gerelateerd aan de socialisatie van ekonomische en so­ ciale middelen m die landen Veel verduidelijkten die woorden niet echt H et leek erop dat de vraag n a a r een duidelijke politieke stel­ hngname van Solidandad m elk geval voor een deel van het aan­ wezige publiek afgelopen zaterdag niet werd beantwoord

Wouter van Gils

Gewapende strijd In het middagprogramma toonde een dia serie beelden over de grond­ onteigeningen die m Brazilië plaats­ vinden, en die onder andere tot ge­ volg hebben dat de eigenaren van die immense grondgebieden enorme gedeeltes daarvan onbenut laten Ook beelden van de wederopbouw van de samenleving m Nicaragua, door het zegevierende Sandinistiese be vnj dmgsfront In de forum diskussie die vervol­ gens was georganiseerd, werd on­ dermeer het woord gevoerd door een vertegenwoordiger van het

Enkele be langrijke spre ke rs tijde ns de Solidaridad-aktie van 13 de ce mbe r In he t midde n de Brazrliaanse bisschop Don lose Brandao de Castro, re chts van he m e e n tolk, uite rst re chts e e n onhe rke nbaar ve rmomde Indiaan uit Guatamala.

6

tf

Polen

Polen zit in een stroomversnelling en niemand weet vandaag waar de overstelpende vloed morgen zal uitmonden, lm deze bijdrage aan de Polendiskussie vonden we een invalshoek in het druk heen en weer gereis tussen de KHT en diverse Poolse Ekonomische Hogescholen. Er bestaat immers een uitwisselingsakkoord, tussen onze Ekonomische Fakulteit en de Ekonomische Hogescholen van Krakow en Poznan, akkoord dat in november jl werd vernieuwd. Uitvoering gevend aan dat akkoord reisde in de herfst een groep studenten en medewerkers naar Polen. Wij vonden enkele pikante details ini het reisverslag en lieten een van de reizigers, drs. Wim Boerboom, verslag geven van een Poolse ekonomiediskussie. Tilburgse studenten interviewden leden van de officiële Poolse studentenvakbond. Verder leest u in dit katern de neerslag van een gesprek met dlr. Richard Sangaljo die in het kader van datzelfde uitwisselingsakkoord enkele weken in Tilburg verbleef. Tenslotte geeft onze oostblok-kenner dr. O. Kuschpèta zijn visie op de turbulente gebeurtenissen In dlit katern geen hypothetische beschouwingen over een mogelijke Russische inval, maar onderzoek naar de oorzaken van de toestand in Polen. Er is goede hoop dat het front van de Ekonomische Hogeschool van Krakow (foto) overeind zal blijven.

Dr. Sangaljo, een Pool In Tilburg Dr. Richard Sangaljo is verbonden aan het planningsinstituut van de Ekonomische Hogeschool In Poznan. Hij verbleef zopas enkele weken in Tilburg om de ekonomische regionale politiek van de EEG en van Nederland, alsook haar instrumenten en de konkrete resultaten daarvan te bestuderen. Dit gebeurde in het kader van de uitwisseling tussen de Ekonomische Hogeschool van Poznan en de Ekonomische Fakulteit in Tilburg. Richard Saxigaljo volgt met grote interesse de gebeurtemsen in zijn land Zelf is hij partijlid en voorzitter van de officiële vakbondsafdeling in de Ekonomische Hogeschool Dat belet hem niet om de situatie m Polen ook kritisch te bekijken Volgens hem zijn de oorzaken van de huidige malaise terug te voeren tot de manier waarop de kommunistische partij h a a r leidende rol m de poolse maatschappij vervult Binnen de partij heerste een ongezonde situatie Het demokratisch centralisme funktioneerde niet, de demokratie verdween, alle richtlijnen kwamen van de partijtop n a a r de verschillende partij-organisaties en naar de leidende administratieve, ekonomische en andere organen m de maatschappij Deze strakke centralisatie kumuleerde vooral sinds 1976 De partijtop kreeg een steeds grotere greep op het politiek, sociaal, ekonomisch en kultureel leven van de poolse gemeenschap Het doorsnee partijlid had geen enkele invloed op de beslissingen die door

de partijtop werden genomen Bovendien waren heel wat beslissingen van die partijtop verkeerde beslissingen vooral dan op het gebied van de ekonomische politiek De verwachtingen van het poolse volk voor een betere levensstandaard konden niet worden waargemaakt Sommige konsumptiegoederen bleven schaars en de lonen bleven laag Gierek gmg heel veel lenen, vooral dan in de westerse wereld, en dat hielp aanvankelijk de welvaart optrekken, de Polen kregen het m het begin van de jaren zeventig iets beter als onder Gomulka Maar de grote nieuwe investeringen werden niet efficient gerund De kloof tussen de efficiëntie van het werk en de kosten van de investeringen werd steeds groter Daar kwam nog bij dat niemand goed geïnformeerd was over de werkelijke ekonomische situatie m Polen, de doorstroming van die informatie werd verhinderd, ook binnen de partij kenden slechts weinigen de werkelijke stand van zaken S2uigaljo „Hier m Nederland

vind ik meer informatie over de buitenlandse lenmg'in aan Polen, dan m Polen zelf' Na 1975 raasde de oliekrisis ook over Polen en dat had een nadelige invloed, niet alleen op de olieprijzen, m a a r ook op de importpnjzen van technische goederen Daarbij stagneerde de eksport Het aanbod van konsumptiegoederen, vooral dan voedsel, werd de laatste jaren zo slecht dat verdere inperking niet langer aanvaardbaar zou zijn voor de maatschappij Al deze faktoren vormen de aanleiding tot de gebeurtenissen van de laatste maanden, aldus Sangaljo De Poolse maatschappij werd slecht geleid, en de arbeiders hebben nu beslist dat dit moet veranderen Politiek en ekonomisch zal er heel wat moeten veranderen Sangaljo is van mening dat efficiënter werken beter moet beloond worden Tot vandaag staan de salarissen los van de inzet bij het werk Of men nu goed werk levert of zomaar wat aanmoddert, de inhoud van het loonzakje blijft gelijk Gedifferentieerde lonen zullen een betere produktiviteit stimuleren Dit hoeft het socialistisch karakter van de poolse maatschappij niet aan te tasten „Zfe geloof dat een systeem van werkelijhe demohratie, van arbeidersraden die op een demokratische wijze worden

betrokken bij het management, een waarborg kunnen zyn voor een hogere efficiëntie " Omdat de beslissingen over planning, produktie, lonen en dergelijke centraal worden genomen, zonder inspraak van de bedrijven en van de arbeidersraden in die bedrijven is er nauwelijks belangstelling voor technologische vernieuwing of voor efficiëntere produktie Eerst en vooral moeten de beslissingen kunnen worden genomen op het niveau van elk bedrijf zelf Daar moeten de voorstellen van de direktie, die nu slechts een administratieve funktie heeft, worden besproken door de arbeidersraad, w a a n n zowel afgevaardigden van de bonden als van andere arbeiders zitten De beslissingen moeten gemeenschappelijk worden genomen Richard Sangajlo blijft voorlopig m de oude bond werken, alhoewel hij als voorzitter aan de Ekonomische Hogeschool goede relaties heeft met de nieuwe bond Druk op het systeem kan volgens hem best vanuit verschillende bronnen komen Als ,Solidariteit' de enige vakbond zou worden zitten we m Polen binnen de kortste keren opieuw m de oude situatie Bovendien heeft hij enkele bedenkingen bij de organisatie van ,Solidariteit' die niet gevormd is op basis van .branches' m a a r per regio Konkurrentie tussen beide bonden kan alleen m a a r positief zijn voor de veranderingen m Polen. Eddie Vaes

Levendig wetenschappelijk VxxMX tussen Tilburg en Polen De rektoren Kruchnan van de universiteit van Poznan (links) en Fajferek (van Krakow) waren begin november de gast van de ekonomisclie fakulteit, op deze foto vertegenwoordigd door rektor prof. dr. P. van Veen (midden) Het was voor het eerst dat de rektoren zelf de hogeschool bezochten sinds de eerste uitwisselingsreis in 1973. De ekonomische fakulteit sloot zeven jaar geleden een overeenkomst met de Ekonomische Fakulteiten van Poznan en Krakow. Sindsdien vindt er jaarlijks een studentenuitwisseling plaats: in het najaar reizen 25 Tilburgers naar Polen, in het voorjaar komen vijftien Poolse studenten hierheen. Regelmatig worden er ook jonge medewerkers heen en weer gestuurd. En elk jaar vindt er een kongres(je) plaats, waaraan vertegenwoordigers van de drie universiteiten deelnemen. Tenslotte worden ook docenten uitgewisseld. ZIJ worden zoveel mogelijk ingeschakeld bij de normale cycli van het onderwijs. Polen wordt door de ekonomen als ideaal uitwisselingsland beschouwd omdat het van de Oostbloklanden het meest toegankelijk is. Polen, op zijn beurt, heeft veel liever met een klein West-Europees land als Nederland te maken dan met machtige (en dus politiek meer gewantrouwde) landen als Engeland en, zeker, Duitsland. De Ekonomische Fakulteit hecht bijzonder veel waarde aan het uitwisselingskontrakt met Polen. Prof. Van Veen: „Het is enorm belangrijk voor de algemene vorming van de studenten. Sommigen worden zo bijvoorbeeld gekorrigeerd. Een aantal jaren geleden leefde bij velen de opvatting dat een centrale planning ongekende voordelen had boven de marktekonomie. Door zo'n reis leert de Tilburgse ekonomiestudent dat planning ook niet alles Is. Hij leert relativeren." 7

thb 16 - 19 december 1981

STRAJKOWY BIÜJLETVN INFORMACYINY

Onevenwichtigheden in eldeel van de samenleving

^SOLIDARIVOSC ^ /ÜHUK BEZPLATNY/ STOCZNIA ODASSKA -

DnU » ikrpiiJ» 1960 t.

W f M>

LIED VAN DE VRIJE VAKBOND Uit het stakingsinformatiebulletin Solidarity 29 augustus 1980 vrij vertaald

Fragmenten uit het reisverslag

Wim Boerboom maakte deel uit van het hogeschool-gezelschap dat in september-oktober een studiereis maakte naar Polen. Hij volgde aan de Ekonomische Hogeschool in Poznan een zogenaamde .circle baord meeting', een maandelijkse bijeenkomst, waarop leden van de wetenschappelijke staf een onderwerp aan hun kollega's ter diskussie voorleggen. In de euforie na de overeenkomst van Gdansk stond ook aan deze hogeschool de ekonomische situatie in Polen centraal. Een tot de nok gevulde senaatskamer volgde dan ook gespannen de analyse van prof. dr. Wilczynski, direkteur van het Instituut voor Politieke Ekonomie en regionaal voorzitter van een soort poolse Vereniging van Staathuishoudkunde. Wilczynski is bovendien een politiek ekonoom met hervormingsideeën. Boerboom maakte een verslag van zijn analyse en de diskussie en wij lichtten daaruit de meest interessante gedeelten. Naar de opvatting van Wilczynski hebben de ekonomen m Polen schone handen Zij hebben genoeg geschreven en gesproken over hervormingen m a a r er is niet n a a r hen geluisterd. Vanaf 1971 is er voortdurend een diepe kontradiktie geweest tussen het programma dat wil zeggen het Plan en de realisatie hiervan en tussen het politiek systeem en het ekonomisch systeem De kontradiktie tussen Plan en relisatie manifesteerde zich bijvoorbeeld m een foute boekhouding, het gevolg van foute statistische gegevens De kalkulatiemethoden waren verkeerd en dus kreeg men geen juiste informatie over de situatie m het land. Het gevolg was onder andere: te omvangrijke investeringen zonder effekt op de produktie van konsumptiegoederen Zo waren bijvoorbeeld de groeicijfers verkeerd. Dit waren niet de cijfers over de produktie m a a r over de bestedingen. De tegenstelling tussen het ekonomisch en politiek systeem, tussen Plan en de politieke belissingen, werd veroorzaakt door een ondemokratisch politiek systeem, met als gevolg- een diepe vervreemding tussen politieke beslissers en maatschappij. De politici vonden de ekonomen niet belangrijk genoeg voor de politiek en daarom bleven konsultaties over beslissingen achterwege. Het ekonomisch systeem kon de ekonomische groei niet meer stimuleren. Steeds meer investeringen vonden plaats in de sektor van de produktiemiddelen en voor de sektor van de konsumptiegoederen bleef niet genoeg over. Deze investeringen legden beslag op grondstoffen, arbeid en kapitaal en

waxen bovendien kapitaalintensief. En daaruit ontstond weer een nieuwe kontradiktie namelijk tussen de invoering van nieuwe technieken en een politiek van volledige werkgelegenheid. Kortom: in de planning ondervond men dat de politiek vóór de ekonomie kwam met als gevolg, dat de Planning z'n wetenschappelijk karakter verloor Dit leidde bij de ondernemingen tot een desmteresse in verlaging van de kosten voor bestedingen (onder andere grondstoffen, produktiemiddelen, en dergelijke) De vastgestelde profit was een percentage van deze bestedingskosten Met andere woorden hoe hoger de bestedingskosten, hoe hoger de profit. Ondernemingen lieten deze bestedingskosten dus rustig oplopen En dat legde ook weer een beslag op de basismaterialen als steenkool, staal, chemische produkten, etc. Onevenwichtigheden in de sektor produktiemiddelen, in de sektor konsumptiegoederen en op allerlei andere terreinen bracht de samenleving uit h a a r evenwicht en er is in Polen geen mechanisme, zoals het marktmechanisme, om dit te k o m g e r e n . In het bestaande systeem is het bijvoorbeeld niet mogelijk effektieve relaties te kweken tussen bedrijven, noch vertikaal noch horizontaal. De bedrijven kunnen enkel met elkaar in kontakt komen via derden bijvoorbeeld de ministeries. Dit leidt tot een zeer onfleksibele situatie.

Hervormingen Polen heeft geen planning. Elk jaar veranderen de plannen en ook de ministers Zo'n systeem van korte

14 september Onze eerste indruk van Polen is positiever Eenmaal uitgestapt in Poznan vliegen de ,zwarte' wisselaars ons reeds om de nek Op het woord .tauschen' wijken wij angstig terug, terwijl ons door het hoofd allerlei macabere verhalen over gruwelijke wisseltrucs flitsen. Voor het eerst met de tram mee, een hele ervaring, als een goed gevulde wqrst met uitstekende armpjes en beentjes beweegt het gevaarte zich voor twee zlotys per lichaampje kns-kras door de stad. Michel 18 september Een groot deel van de groep besloot 's avonds naar een popkonsert te gaan. De muziek die daar ten gehore werd gebracht, was nu met precies van topkwaliteit, maar de sfeer die in de zaal hing was enorm Gillende,

termijn management noem je geen planning. Bovendien is de partijbureaukratie zo sterk dat hervormingen nauwelijks mogelijk zijn. Er IS een duidelijke kloof tussen de vraag om hervormingen en de belangen van bureaukratische groepen. N a a r de mening van Wilczynski zal het politiek systeem de hervormingen m de toekomst willen stoppen, en dit ondanks het feit, dat ze de produktiesfeer kompleet geïsoleerd heeft van de konsumptieve sfeer. De produktiesfeer is een zelfstandig leven gaan leiden gebaseerd op het eigen belang. De institutionele strukt u u r van het politiek systeem heeft de produktie gesteld boven de konsumptie en wordt daarbij niet gehinderd door enige maatschappelijke kontrole. Het is een hardnekkig misverstand te denken dat ieder werk in een socialistische maatschappij voordelig is voor deze maatschappij en dat daarom geen kontrole op dit werk nodig IS. Daardoor verdwijnt de relatie tussen loon en werk: lonen kimnen stijgen terwijl de resultaten dalen. De ekonomen zouden geen hervornungsprogramma's beschikbaar hebben, zo luidde de kritiek. Er waren wél programma's. In deze programma's worden als voorwaarden voor een diepe hervorming genoemd: - het geven van een nieuwe positie aan de arbeidersklasse - een diepe v e r a n d e n n g in het politiek apparaat (we hebben nu reeds een diepere verandering dan ooit)

Waar zijn de echte vakbondslieden toch gebleven springende, joelende, zwaaiende jon gens en meisjes overheersten m ruime mate de luisterende, rustige zittenblijvers, zodat we ons prima vermaakten. Hierdoor in de juiste stemming ge komen, zijn wa toch naar de studentenklub getogen, die officieel op het programma had gestaan. Vervolgene naar een nachtklub vertrokken en wel de ,Moulin Rouge', waar ons al snel duidelijk werd dat het daar niet be paald de .upper-class' in Poznan vertoeft. Desalniettemin of misschien juist daardoor wel verveelden we ons niet Marcel Warschau, 24 september De Polekgroep deelde mee dat zy had besloten alle aktiviteiten buiten de groepen op te heffen Zij was namelijk nu van mening dat de Polen m gevaar worden gebracht als meerdere mensen op de hoogte zijn van naam en adres Dit hield tevens een waarschuwing in voor alle anderen want we worden in de gaten gehouden door de Poolse autoriteiten

- de jtolitieke staf van de parti) moet heropgevoed en vernieuwd worden. Volgens de overeenkomst van Gdansk zouden de inkomens stij gen. Door de verhogingen van het inkomen zal echter ook de vraaag stijgen. Gezien de toestand van het produktie-apparaat zal deze vraag niet beantwoord kunnen worden Deze diskrepantie zal een geweldige druk op het oude politieke systeem uitoefenen. Het oude systeem, dat onevenwichtigheden op alle terrei nen heeft geschapen zaJ geen toe gevoegd aanbod kunnen bieden en daarom deze druk. Zonder hervor mingen zal er geen adekwaat ant woord op deze gestegen vraag zijn Wilczynski gaf tenslotte ten aanzien van de hervormingen volgende suggesties: Decentralisatie van de beslissmgs bevoegdheid, meer onafhanhelijli heid voor de ondernemingen, zelf management voor de ondernemin gen.

Geen theorie van de staat De meest interessante bijdrage in de diskussie kwam van dr. A. Matysiak (expert op het gebied van cyclische groei in een socialistisch systeem en leerling van Wilczynski). Het grote probleem voor Polen is, aldus Matysiak, dat er i n het socia lisme geen behoorlijke theorie over de Staat bestaat. Het gevolg is, dat we geen korekte diagnose over onze problemen hebben, en dat we in het ekonomisch onderzoek de rol van de Staat niet onderzoeken Daarmee wordt de invloed van de

En bovendien wilde zij het uitwisselingsprogramma met in gevaar brengen i Hellen

Krakow, 2 oktober Om 11 uur IS iedereen in de opera (voor de opening van het akademisch jaar) Een zeer majestueus en pompeus gebouw We komen uiteindelijk op het hoogste balkon terecht Het doek gaat open Voor ons ontpopt zich een dekor van weledelgestrenge dames en heren in rode en iblauwe toga's. Het geheel wordt gejsierd met een vlaggenceremonie en [koorzang. Opstaan . . . , zitten . . . , applaus. Dhr Fajferete, rector magnificus, opent het jaar met de traditionele speech HIJ wees op een stemming gehouden onder het wetenschappelijk corps van de universiteit Maar liefst 80,6% van tiet totaal aantal van 384 leden koos voor een nieuwe onafhankelijke ,docentenbond', 13% onthield zich van stemming, slechts 8,4% (is 26 perso' nen) hield het bij de oude bond

politiek op de ekonomie niet onderzocht. En daarom kunnen geen theoretisch korrekte antwoorden op de Poolse problemen gegeven worden. En dit zou noodzakelijk zijn omdat onze ekonomie de resultante is van de macht van de politiek en de ideologie. Over de nieuwe vakbonden, een nieuw element in het politiek systeem, vroeg Matysiak zich af welke rol deze bonden in de Poolse ekonomie kunnen spelen. Blijven het pure belangenbehartigers of Zullen ze de rol spelen van bemvloeder van ekonomische en politieke beslissingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de inkomensverdeling, investeringen enz. Tot 1980 kon de Staat alleen de allokatiebeslissmgen nemen. In het tweede geval, als de bonden ook invloed krijgen op de allokatiebeslissmgen zullen overheid en Staat niet meer identiek zijn. Daarom zijn grote konflikten met de nieuwe vakbonden te verwachten Deze konflikten zullen in de ^bedrijven ontstaan tussen de machtige vakbonden en de administratie Uit deze konflikten zou, volgens Matysiak, een sterke technostruktuur groeien met een streven n a a r efficiency, een sterke administratie en een maksimale profit. 'De relatie tussen een technokratische staat en de vakbonden met hun verschillende belangen, zijn in Polen nog niet opgelost. En de voorwaarden voor hervormingen - ekonomische krisis in het westen en een onevenwichtigheid in de poolse ekonomie - zijn uiterst ongustig, aldus Matysiak.

Een laatste opmerking betreft het publiek De aanwezigen, waaronder veel studenten, zijn gehuld in kledij die veel op de traditionele korps-kleding lijkt Kortom de traditie zit er meer in dan in Nederland Sjaak Krakow, 10 oktober Plotseling - terwijl wij bij de akademie op de bus wachten - snelt vice-rektor Ryborski op ons toe met een telex-bericht, waar in staat dat het ,very, very urgent' is, het is van Hans Smies en hij laat ons weten dat er paniek is uitgebroken in Tilburg naar aanleiding van een brief van Bert dat hij in de gevangenis zit wegens het bezit van verboden literatuuri Bert wordt op het matje geroepen hij heeft een aantal absurde brieven naar het thuisfront geschreven, onder andere dat het hier hardstikke koud is, dat we in een blokhut zitten en onze koffers opstoken om ons warm te houden' - en een brief dat hij in de bak zou zitten en die brief is serieus genomeni Mare

Konkiusles Een gezaghubbend partijlid aan wie de inhoud van deze analyse en diskussie werd voorgelegd had volgend kommentaar. Er IS slechts éen antwoord op de problemen: een demokratisering van het Staats- en Partijapparaat. Het merkwaardige met de Poolse Staat IS echter dat zij een houding aanneemt, alsof zij in onmiddellijk gev a a r is zoals vlak n a een revolutie. Ze zoekt een zekerheid voor een abnormale situatie, terwijl de situatie helemaal geen scherpe staatsaktiviteit vergt. De Russische traditie op het gebied van de demokratie bepaalt nog sterk het doen en laten van de staat en de kommunistische partij. En deze Russische traditie is nooit demokratisch geweest. Rusland heeft in zijn hele lange geschiedenis slechts enkele jaren demokratie gekend, namelijk tijdens de lente-revolutie in 1917 (Kerenski), vlak n a de bolsjewistische oktober-revolutie (Lenin) en gedurende de NEP-periode tot aan de dood van Lenin. Daarom zou men in Polen terug moeten n a a r het Leninisme van de periode, waarin Lenin nog leefde. Vast staat, dat Polen een deel is van de Oost-europese socialistische gemeenschap. Polen moet lid blijven van het Warschau-pakt. En binnen dit gegeven moet de partij door de hervormingen het Poolse volk, dat inmiddels zeer skeptisch staat tegenover het socialisme van het oosten, toch weer terugwinnen voor het socialisme. Daarbij moet men niet

Wie maakt zich nog druk om een arbeidersleven Dat is allemaal anders Waar je ook kijkt - geld en zaken Overal zie je alleer» maar karrièremaken. Arbeider, jij moet zwijgen, kop dicht vlug Jij moet zwoegen, al breekt het je rug En als beloning krijg je zorgen en pijn

Kom dan bij ons, ais je vrij wil zijn Bij de vrije vakbond, de vrije bond Bij de vrije vakbond, kom dan bij ons Hijs de vlag van onze dromen Wij zullen naar al onze broeders komen Dat zal nog eens, dat zal nog eens Dat zal nog eens een ander leven geven Arbeider grijp het roer van de macht Verander deze wereld met de kracht Weg met valsheid en verraad Geef ons Je helpende hand Wij zullen het land verheffen Met een gemeenschappelijk streven en werken Zodat ze ons werk weer appreciëren Wij moeten allen broeders worden

de russische vorm van het socialisme noch die van de DDR na-apen. Polen kan daarbij bouwen op een eigen demokratische traditie in de geschiedenis en de vele historische invloeden uit West-Europa, met name die van de latijnse landen. Met name zal de demokratie in de Poolse Arbeiders Partij gevestigd moeten worden Zo zal het verkiezingssysteem van hoge partijmensen moeten veranderen Nu is het een vorm van getrapte verkiezing met vele trapjes Zo zijn velen op oneigenlijke wijze .omhooggevallen'. Aan de top zijn feodale verhoudingen ontstaan met huichelarij, kruipenj en dergelijke. Men neemt er beslissingen waarvan men denkt dat de chef deze goed zal vinden. En wijkt men daarvan af dan komen de reperkussies. Deze hoftoestanden moeten verdwijnen. Een meerpartijen-systeem biedt, volgens dit partijlid, geen oplossing. M a a r binnen de ene partij moet wel fraktievorming mogelijk zijn. Als er verschillende meningen zijn moeten deze in de partij kunnen bovenkomen. En daarvoor moeten frakties getolereerd worden In hoeverre zijn deze mooie dromen realiseerbaar? Marx is in Polen zo dood als een pier. Zijn boeken zijn in de boekhandel in een hoekje weggestopt. In een diskussie met een hoogleraar die een inleiding had gegeven over de ideologische basis van de Poolse samenleving, komt het historisch en dialektisch materialisme in het geheel niet voor. En als hij d a a r a a n herinnerd wordt geeft hij even een verplicht antwoord en doet vervolgens alsof een onbegrijpelijke vraag is gesteld. Marx is onbekend geworden voor de Polen. En daarom zijn zij weerloos geworden tegenover de officiële interpretatoren. De officiële interpretatoren, die geen inhoudelijk weerwerk krijgen kunnen zo h u n eigen

Marx scheppen en met de afkeer van het partijsocialisme heeft de bevolking ook een afkeer gekregen van deze ,partij-Marx'. De hervormmgsbewegmg zoekt daarom kennelijk een andere ideologische basis, gevormd door traditie, religie en nationalisme. Uiteraard m a a k t dit de bewegmg kwetsbaar, want de officiële interpretatoren zullen dit ongetwijfeld gaan bestempelen als anti-socialistisch, hetgeen hen weer alle rechten tegenover de nieuwe beweging geeft. De sombere toekomst voor Polen kan men afleiden uit volgende vaststellingen: - er is een beweging onder de arbeiders - de Poolse elite steunt op de arbeiders - de elite bedient zich van een zodanig misvormde ideologie, dat deze in haar voordeel werkt ten koste van de arbeiders - als de originele marxistische ideologie eigendom was van de nieuwe beweging, zou ze daaruit bepaalde hriteria hunnen afleiden waarmee de elite om, de oren geslagen zou hunnen worden - maar met de verwerping van haar elite heeft de nieuwe beweging Marx ook verworpen - ze heeft hiervoor een uit traditie, religie en nationalisme samengestelde nieuwe ideologie in de plaats gesteld - deze is ongeschikt om de moeilijkheden m de Poolse samenleving te overwinnen en het geeft de elite argumenten in handen de beweging, ondanks haar eigen misvormde ideologie te diskwalificeren - de Gdanskbeweging heeft iets aangekaart, maar bij gebrek aan een adequate ideologie en visie, gaat ze als een blinde de toekomst in. Een kwestie van tijd. En dit is een somber perspektief

thb 16 - 19 december 1981

Poolse studentenvakbond Rutger van Haaren, Mark v. d. Weyberg, Sjaak Verhaegh, Peter Franken en Ron de Bruyn hadden in Krakow een gesprek met leden van de SZSP, de officiële socialistische studentenvakbond. Er waren ook summiere kontakten met de onafhankelijke studentenbond-in-wording, maar daaruit kwamen geen publiceerbare gegevens. - Hoe zit de organisatie SZSP in mekaar?

van de

In Krakow is 70% lid van de vakbond, landelijk 80%. ledere twee jaar worden 45 mensen gekozen in een plenaire raad, die voor iedereen toegankelijk is. Doel van de SZSP is de sociale belangenbehartiging van studenten. Voorbeelden: Verdeling van kamers over studentenflats, verdeling van vakantiehuizen. - Hoe is de relatie universiteiten?

met de

andere

Er is een hiërarchie. De hoogste macht ligt bij de plenaire vergadering, die om de drie jaar te Warschau plaats vindt. Tussendoor vinden enkele informatieve pleno's plaats tussen delegaties uit de Universiteitssteden. Elke universiteitsstad op zich heeft zijn eigen Plenum. Dit lichaam stelt de interne organisatiewetten vast en neemt beslissingen. Uit elk Plenum wordt een Presidium gekozen, dat de dagelijkse leiding heeft. Op de Academia in Krakow zijn twee .Plenums', elk met z'n eigen presidiums, te weten een voor de ,Produktie' fakulteit, een voor de ,Kommersie' fakulteit. Binnen deze geschetste hiërarchie geldt: Elk hoger orgaan k a n beslissingen nemen voor een lager. - Kunt u wat meer zeggen over de taken en doeleinden van de SZSP? Wij houden ons bezig met ekonomische aktiviteiten, toerisme voor studenten, kulturele programma's, wetenschappelijke aktiviteiten.

Voorbeelden: we kiezen de beste docent. W e organiseren .scientific circels'. Dit zijn probeersels om wetenschap te bedrijven, los v a n de studie, met een eigen research. - Verzorgt

u ook

beurzen?

éénderde moeten krijgen. Overigens, alles middels openbare verkiezingen. - M a a r hoe zit het nu met de samenwerking met de nieuwe bonden? Het zal afhankelijk zijn v a n de politiek van de nieuwe bonden. Willen deze wel samenwerken? Het is beter te zoeken n a a r gemeenschappelijke punten, in plaats van te vechten. Bijvoorbeeld een één-zesde/ één-zesde verdeling over de studentenvertegenwoordiging. - Wat is het verschil in programma tussen de oude en nieuwe? Van de nieuwe weten we het niet. Ze zijn a-politiek, een programma hebben ze niet uitgewerkt. W a t ons betreft. Mijn persoonlijke mening is dat er pluralisme nodig is. Niemand kan echter iets officieels vertellen.

In z'n algemeenheid krijgen de studenten in de lage inkomensklasse beurzen. Deze geeft de SZSP. Daarnaast zijn er nog zogenaamde .founded stipendia', verstrekt door de fabrieken. De student is dan wel verplicht bij deze fabriek drie jaar te werken vanaf de datum van afstuderen.

Dit is niet nodig, m a a r wij aksepteren een konkurrentie wel. Wij hopen wel dat het vruchtbaar is.

- Heeft uw organisatie invloed het beleid van de Academia?

- Hoe zit het met de eis van éénderde studentenbezetting van de senaatszetels?

op

Het hoogste orgaan op school is de Senaat. Daarin zitten drie studenten. De studenten kunnen h u n mening uiten, hebben stemrecht, ook als het g a a t om persoonlijke zaken zoals de benoeming van dekaan of konrektor. Het dagelijks bestuur van de school is het .Kollege'. Dit bestaat uit tien personen, waaronder één student. - Wat verwacht u van uw toekomst vanwege de opkomst van de onafhankelijke bonden? Er moet een nieuwe balans komen. Zowel de studenten als docenten moeten meer invloed krijgen. Wij studenten eisen éénderde v a n het aantal zetels in de senaat. We zullen hierin sterk moeten samenwerken met de docenten, die de andere

- Verwacht u esn konfrontatie konkurrentie met de nieuwe bond?

en/of vak-

Deze is geformxileerd op 17 september op de plenaire vergadering van d SZSP afdeling Krakow. Deze is in het verleden al ontstaan, echter niet zo duidelijk geformuleerd. Nu is het makkelijker eisen te stellen, men luistert n u misschien beter. - Hoe is de relatie tussen de Partij en de SZSP? Er bestaat geen officiële relatie. Wij zijn niet afhankelijk van de partij. De SZSP is in 1973 in h a a r huidige vorm gegoten, met h a a r eigen prog r a m m a en beschrijving. De partij was toen de enige .ruking' organisatie. W e zijn wel partij-organisatorisch geïnteresseerd. Sommigen van ons zijn lid van de partij, alles op vrijwillige basis. Overigens, voor 1973 bestonden er

stellen

valt. In dit opzicht

is veel-

zeggend dat juist de partizaan MocStreven naar een politieke oplossingzar op het recente plenum van de De juli'Stakingen van de Poolse arbeiders uit protest tegen de verkeerde prijspolitiek van het Gierekregime zijn omgeslagen in een niet te stuiten drang van de overweldigende meerderheid van het Poolse volk naar een maatschappelijke, ekonomische en politieke vernieuwing van het land. Het is aan de politieke wijsheid van de nieuwe partijtop van de regerende kommunistische partij, de leider van de inmiddels gelegaliseerde onafhankelijke vakbond .Solidarnosc' - Lech Walensa en zijn raadgevers, als ook aan het Episkopaat van de Poolse Rooms Katholieke Kerk te danken, dat de onder de dwang van de snel opeenvolgende gebeurtenissen ontstane toestand niet in een zinloze burgeroorlog is uitgemond. Immers deze toestand is gekenrrierkt door de toename van ekonomische moeilijkheden en een eskalatie van sociale en politieke instabiliteit. Maar ondanks alles wanhopen de Polen niet. En terecht! Om te beginnen heeft bij de Poolse

Poolse Verenigde Arbeiders-partij er voor gepleit heeft om de moeilijkheden niet door de konfrontatie (lees: de burgeroorlog en de militaire interventie van de Warschaupact-landen), maar slechts en alleen door dialoog en politieke middelen op te lossen. In de derde plaats is er esn soort ,historisch kompromis' bereikt tussen de kommunistische partij en de RK-Kerk. Er funktioneert een vast overlegorgaan van de twee ideologisch tegenovergestelde machten. Kardinaal Wiszynski en het gehele Episkopaat maakt telkens op het juiste moment en op de juiste wijze gebruik van hun ongekend groot gezag om de bevolking tot kalmte te roepen en de onbezonnen stappen streng te ontraden. En tenslotte zijn er indikaties genoeg om te kunnen aannemen dat de Kremlinleiders de jongste Poolse gebeurtenissen als een ernstige waarschuwing aanzien, waarschuwing dat ook in de door hun geschapen maatschappij gevaarlijke tegenstellingen schuilen. In ieder ge-

kommunistsn en hun .socialistische broeders' de overtuiging postgevat, dat de Poolse Volksrepubliek niet meer volgens het afgedane totalitaire politieke model geregeerd kan worden en dat een nieuwe ekonomisch systeem opgebouwd moet worden. In de tweede plaats beginnen zich nieuwe maatschappelijke en politieke verhoudingen te vormen. De partij krijgt kans haar grondwettelijke .leidende rol' te vervullen als zij de vigerende grondwet gaat respekteren en aan de toegezegde inspraak van de autentieke vertegenwoordigers van verschillende van de partij onafhankelijke maatschappelijke organisaties honoreert. Het laat zich aanzien dat Kania, Olszowski, Moczar en hun aanhang er van doordrongen zijn dat zonder de invoering van de demokratische verhoudingen binnen de partij en in het staatsieven de stabilisatie van de ekonomie en de maatschappelijke vrede in siocialistisch Polen niet te her10

drie organisaties in de studentenwereld. Zoiets als een vakbond, een politieke organisatie (partij) en een boerenafvaardiging. Deze drie zijn in '73 gefuseerd tot de SZSP in de huidige vorm. Op onze vraag naar een onafhankelijk programma kregen wij een dokument met vergaderverslagen waaruit volgende eisen bleken: Studenten moeten stemrecht hebben, er moeten verkiezingen komen, de zetelverdeling moet zijn: één-derde studenten, één-derde staf, één-derde personeel. Wat is de strategie om deze eisen te realiseren? Op de Universiteit werkt deze zetelverdeling al, en goed. Dit zijn de eisen van Krakow. Er zijn geen onderhandelingen v a n studenten met de rektor. Deze is niet zo belangrijk, de minister moet beslissen. Hij moet met de studenten praten. Officieel zouden onze eisen voor 1 oktober door een kommissie bekeken moeten worden. Deze kommissie is er niet. De minister komt n a a r Krakow, dus komt er wat ons betreft een direkte konfrontatie. W e hopen dat bij deze konfrontatie de docenten/ staf ons steunen. Bij verdere decentralisatie v a n beslissingen, via de senaat, is het in h u n en ons belang dat we zoveel mogelijk samenwerken. W e vormen zo d a n een blok, met twee/derde van de stemmen in de senaat. - Als dit allemaal niet door gaat, wat gebeurt er dan? Hebben jullie hierover een officieel standpunt? Goon. jullie bijvoorbeeld staken? Bij deze vraag gebeurt er iets vreemds. Iedereen is in rep en roer en wil naar de kamer ernaast. Dan verschijnt daaruit iemand die het voor het zeggen heeft. Hij spreekt ons zeer krachtig en duidelijk toe:

,

1 a 'i '

' i i I 1 {j , k

Dan gaan we inderdaad staken en geen lessen bijwonen. We weten nog niet of we de school bezetten of de studentenflats. Maar we zullen staken als onze eisen niet ingewilligd worden.

val wil het iets zeggen dat de term ,het proletarisch internationalisme' in het laatste kommunikee van het War schaupact-beraad in Moskou niet voorkomt, maar een nieuw begrip .broederlijke solidariteit wordt gebezigd. Het stemt ook tot nadenken dat in de richtlijnen voor het vijfjaren-plan 1981-1985 de landbouw en de konsumptie-industrie in de USSR eindelijk de prioriteit krijgt. Kortom, vooralsnog is er geen reden om, aan te nemen, dat het in belang van Moskou en overige socialistische landen is. is, om, met bruut geweld aan de vernieuwingen in Polen een einde te maken. Wel is duidelijk, dat Moskou de grens van het ontoelaatbare heeft afgebakend: de Polen mogen de bevoorrading van de Sowjettroepen in de DDR niet in gevaar brengen en zij mogen de industriële produktiemiddelen niet reprivatiseren en zij dienen zich in het buitenlands beleid aan Moskou te konformeren. Welke redelijke Pool kan in de gegeven politieke situatie het wagen om deze grens te overschrijden? Prof. dr. O. Kuschpèta Vakgroep Algemene Leer en Geschiedenis der Ekonomie.

'

, '

111B

Onze lezers kijken in de toekomst Fantasiekrisis De vraag of we het magische jaar 2000 zullen halen, wordt overschaduwd door de sombere gedachte dat we 1933 niet zonder kleerscheuren zullen overleven. De gezichten van Frank Barnaby en Jelle Zijlstra worden elk jaar droeviger. Hun jaarverslagen eveneens. Overbewapening met de modernste atoomspullen en massale werkloosheid vormen de kruitvaten die tot een wereldbrand kunnen leiden. Er valt niet veel meer te lachen. Misschien dat de kabels en tv-satellieten ons nog wat kunnen afleiden De Grote Krisis is uitgebroken. Oliekrisis, autoverkoopkrisis, Poolse krisis, rechtsstaatkrisis. De ene krisis is nog maar net uitgevonden, of er snelt een grotere ramp op ons af. De komkommertijd is definitief voorbij. De media hebben de handen vol aan alle onheilsberichten De woorden van Fred Emmer, Wibo van der Linde of Boebie Brugsma (om een paar spreekbuizen te noemen) hakken er diep in. We geloven onszelf niet meer, maar varen op het kompas van de media. De ,energiekrisis' is een te mooi voorbeeld om te laten liggen. We weten allemaal dat olie en gas binnen afzienbare

tijd óf niet meer te krijgen, óf niet meer te betalen zullen zijn. Er dienen dus andere bronnen aangeboord te worden, om een soepele energievoorziening veilig te stellen. De Grote Beleidsmakers bevelen ons kernenergie aan, om te voorkomen dat na 1985 de lampen zullen uitgaan. Alweer zo'n opgeroepen en aangepraat doembeeld. Alsof we niet zonder atoomenergie kunnen leven! Diezelfde Beleidsmakers weigeren om ook maar in te gaan op de echte alternatieve energiebronnen. „De energie uit zon en wind stelt niet veel voor" zeggen ze. En dat geloven we dan maar, omdat we niet meer gewend zijn zelf te denken of zelf te doen. Alternatieve energie is blijkbaar te moeilijk, en niet spektakulair genoeg. Het idee van piepende windmolens haalt 't niet bij de gedachte aan glanzende atoomkoepels, zoemende hoogspanningsleidingen en levensgevaarlijke stoffen. De fut is er uit. De fantasie is op. Misschien Is de .fantasie-krisis' juist de grote, echte krisis die is neergedaald. Met een beetje fantasie kunnen we 1984 toch gewoon overslaan. Wim Kersten

Niemand Een poëtisch-sociologische benadering De eerste maand. (Dat is: september 1984). Waar zijn wij, als we niet zijn waar we zijn. Vraagt Niemand zich af. Het is warm, heel warm, plakkerig warm Niemand heeft er last van, geheel in zijn eentje. De huisvrouwen doen overbodige boodschappen, in jurken die al lang in de kast hadden moeten hangen. Hun armen zijn alweer wit. Een beetje kwabbig. Er Is geen eind en geen begin, denkt Niemand: de tranen schieten hem in de ogen. En in zijn oren hoort hij droevige vrouwenstemmen, slepend, in koor, echoën: geen eind en geen begin. De dag plakt. Hemden aan schouders, blote voeten aan sandalen. De dag zuigt vocht uit oksels. Zo'n dag is dit, zeggen Niemands gedachten. Dat hebben ze van een dichter. Waar zijn de dichters, denkt Niemand. Ja, Niemand zoekt zichzelf buiten zich. Hij zit in zijn hol en kijkt zwaarmoedig door de open kant naar buiten, naar de huisvrouwen. Vier uur. De kinderen hun stemmen klinken op, zoals de bellen van hun fiet-

sen. Ze worden gevangen, die stemmen, door de bakstenen muren van de huizen, die het geluid ook weer opgooien. De kinderen hun stemmen zijn licht, als of die kinderen nog geen nacht gekend hebben De nachten overgeslagen. De nachten gerust, geslapen, geignoreerd. Zoon dag izdit, zegt ouwe sombere Niemand, onzichtbaar in zijn hol. Er zijn auto's, die starten. Niemand luistert naar de motoren, welks geronk wegsterft. Een huisdeur piept en wordt dichtgeslagen. „Zoon dag is dit, zoon dag vol met geluiden.'' Laten we het over Niemand hebben. Waar zijn zijn kontakten? Het voegt niemand, nee niemand, zoon nazomerse middag in zijn eentje door te brengen. Edoch. Niemand heeft niet de hele middag zo gezeten. Om één uur precies vertrok hij uit zijn hol, een tas onder de rechterarm. Van schaduwplek naar schaduwplek springend en grote zonnige stukken doorworstelend is ie tot bij een hogeschool gekomen. Alhoewel, is dat zo? We kunnen het niet met zekerheid zeggen, want bij de school aangekomen

veivaagt Niemands verschijning zodanig, dat die nauwelijks meer te onderscheiden is. Niet dat hij zijn best doet die toestand te veranderen: hij verlustigt zich eerder in zijn verdwijning. Ja, later, terug in zijn hol, als hij zichzelf zoekt en nergens kan vinden, dan pinkt hij menig traantje weg. Te laat. Eigen schuld. Met een kwaadaardige blik in de ogen doet Niemand (die intussen door de gangen van de hogeschool heenstrompelt) zijn uiterste best andere aanwezigen (in zoverre aanwezig dan) te ontwijken Hij kan zich de moeite besparen, onzichtbaar zijnde immers, maar ach, laat hem maar. Het is ook zo'n stommeling, in feite. En toch wel aardig, desalniettemin. We komen nu, mét Niemand, aan in een lokaal. Opeengestouwde schoolbanken. In een daarvan vouwt Niemand zich op, zo ver mogelijk verwijderd van de andere kreukels. Heer Professor komt binnen en spreekt verstrooid enige regels uit. Ze zijn zo wijs, dat het Niemand, naast de aanwezigheid van al die gestalten, haast teveel wordt. Hij weet niet zeker of hij moet kotsen, of bijna van zichzelf valt, maar iets is er niet zoals het hoort te zijn. En waar komt zoveel spuug vandaan? Gelukkig, Heer Professor schijnt zelf ook van zijn Vernunft geschrokken te zijn en verlaat schielijk de zaal. Nog schielijker gevolgd door Niemand: dat hoeft geen betoog.

11

Voor vandaag heeft hij zijn sociale kontakten weer gehad. Hij is er doodmoe van. Zoondaggizdit, denkt Niemand nog eenmaal, voor ie in zijn bed stapt. De tweede maand. We volgen Niemand en een kollege Daar rafelt Professor II werkelijkheid uiteen. In variabelen namelijk. Niemands tong krult alle kanten uit als hij dat woord ter mond neemt: variabele. Hij is zelf variabel. Liever was ie werkelijk. Nu bollen de blaren in de wind. En 's morgens frist de mist z'n neusgaten in. De lucht is van dat vluchtig licht en Niemand schrijft gedichten. In het kollegediktaat. Professor II: „De onderzoeker mengt zich stiekem onder de elementen." Niemand: „Element o element, woord dat door me oge rent." Die Niemand, zal ie ooit wetenschappelijk worden, hij, met z'n wilde gedachten? De mensen ontwijkt ie al lang niet meer: ze zien hem eenvoudig niet. (Hè, hè, hij heeft het ook ontdekt. De slimmerd). De derde maand. Een ander kollege. „De mens", zegt Heer Professor, „is niets anders dan de som van de rollen die hij speelt" „ . . .die hij speelt", noteert Niemand. „Als boreling", vervolgt Heer P., „is hij slechts een biologisch bundeltje." bundel-

Vervolg op pagina 12 thb 16 - 19 december 1981

■Ï14P

Newspeak „Het hart der wijzen is in het huis van rouw, maar het hart der dwazen in het huis van vreugde". Prediker 7:3­4 De kwestie of Eric Arthur Blair (George Orwell) in 1949, kort voor zijn dood, de toestand die hij aan de wereld toedichtte in ,1984', als onafwendbaar fatum dan­ wel als visionaire waarschuwing heeft gesuggereerd, intrigeert. Wanneer dat laatste hst geval is staat deze roman voHedig los van wat doemdenken is gaan heten. Ondanks zijn zeer zwakke gezondheid was Orwell in de tweede wereldoorlog blokhoofd van de luchtbeschermings­ dienst en schreef daarna, doodziek, zijn beide meesterwerken: ,Animal Farm' en de genoemde roman ,Nineteen eighty­ four'. Dat doet eerder denken aan de boodschapper­ten­einde­toe met een ge­ loof in de mensen (zoals ook Multatuli of Wolfgang Borchert resp. met ,Max Havelaar' en ,Oraussen vor der Tür') dan aan de doemdenker. Een verbitterde idealist schreef het om­ gekeerde Utopia ter lering, een nacht­ merrie om uit te ontwaken en steeds in herinnerig te houden. Om, na het ge­ beurde tussen 1933­1949, de woorden van S. T. Coleridge getrouw te zijn: „A sadder and a wiser man he ros© the morrow morn." Men schrijve dus het doemdenken niet toe aan Orwell, bij wie het gebruik van zulk een dubbelzinm'g woord waarschijn­ lijk doublethink zou heten en de term doemdenken newspeak. H et kan beter gezocht worden bij de welbekende franse literatoren en hun immigrant W. F. H ermans. In de roman ^ o o t l meer slapen' spreekt deze auteur het faillisse­ ment uit over de wetenschap, omdat er van de merts en zijn wereld rriets deugt, nu niet en nooit Nu zou het wel eens goed zijn te weten van de doemdenkers onder de tilburgse hoogleraren of zij menen dat het nacht­ zware toekomstbeeld dat zij van de Nederlandse ekonomie en samenleving schetsen, onstuitbaar werkelijkheid wordt

of juist dat het, in het vertrouwen op de mens, waarschuwend, ja zelfs didak­ tisch is bedoeld. in het eerste geval schijnt dan al werke­ lijk de newspeak van 1948 te naderen: het begrip .ekonomie' wordt vernauwd tot de inhoud .ekonomie van wett haal­ baar is gegeven stomme mensen en tegenwerkende Instituties' (oldspeak). Denken over vervreemding, bezielend geloof, revitalisering en zo meer wordt dan binnen het kader van de weten­ schappelijke discipline thoughtcrime, on­ bestaanbaar. Van doemdenken naar passiviteit en es­ capisme is maar een kleine stap. We komen dan, zoals Godfried Bomans het in zijn laatste verontruste notities stelde, op een typisch Nederlandse trek: Zeg­

gen dat ze jou de bal niet toespelen, uit het veld stappen en achter de krijtlijnen hoofdschuddend toezien. Dat je er op die manier, al doemdenkende, niet meer bijhoort is een illusie. Aan de bestaande misstand wordt afleen een deserteur toe­ gevoegd. Laten we er vooralsnog vanuit gaan, dat het tweede geval aktueel is en dat som­ berheid het wijze tegenwicht van ,het­ kaïvtoch­niet­op'­gekrakeel der dwazen moet vormen. Dan wordt het inderdaad de hoogste tijd dat deze .apocalyptische profetie' van de Nederlandse ekonomie de zeven steden aan het verstand ge­ bracht wordt Een duidelijke boodschap hoe het zou moeten is wel noodzake­ lijk. Schreef Winston Smith, de hoofd­ persoon uit ,Nineteen eighty­four' dat al met in zijn dagboek: DOWN WITH BIG BROTHER, weg met de afgoden! A. M. M. Kdodzie jak

ik: Professor Kernkop, wat weet u van de kernwapens in de werekl? hij: Nou . . omdat... wereldekonomie, de energieproblemen en de kommunis­ ten! ik: En toch wil idereén géén kernbom­ men? hij: Ja. niemand wil eigenlijk die dingen, tja... ik: Maar waarom dan toch? hij: H et kapitalisme, de oliesjeiks en de Russen! ik: Eh... dat zei u net ook ai. hij: Net was ik abstrakter.

Niemand tje", wil Niemand schrijven, als opeens zijn stem uitschiet zeggende: „Niets méér?" ,.Jij daar... e h . . . dinges'', zegt H eer P. verstoord. „Niemand", mompelt Nie­ mand. „Inderdaad", zegt H eer P., ,maar vroeg u iets?" Niemand schraapt zijn keel alvorens zQn stem na te praten „Zijn we niet iets méér. H eer P.'', vraagt hij dan beleefd. „Iets meer?", herhaalt H eer P., wel enigszins geschokt en fronst de wenk­ brauwen. „H oezo méér." ..Nou, ik dacht zo", brengt Niemand uit ..H ij dacht zo", zegt H eer P. tegen onzichtbare luiste­ raars aan het plafond. Drieëneenhalve minuut stilte. Aanvanke­ lijk zacht maar luider en luider klinkt er gelach uit het lokaal en opgelucht stemt Heer P. daarmee in. ..Méér!" proest een brutale, ..Méér!" hijgt algauw een tweede en ..méér!'' huilt dijenkletsend H eer P. voor de klas. Bulderend klimmen kreukels uit hun banken. Gillend vallen ze over elkaar heen. ..Meer van wat?" roept nu een slimmerik. H eer P snakt naar adem: .,Ja! Van wat!" In het tumult dat nu ontstaat, weet Nie­ mand onopgemerkt uit het lokaal te ko­ men. Droevig druipt ie naar het hol. Daar aangekomen vist ie het scheermes uit het bed. (Wat doet het daar? Tja). Hij sjokt naar het station en neemt de trein naar Oisterwijk. Zonder kaartje: de kondukteur ziet hem toch niet Te Oisterwijk aangekomen loopt Nie­ mand diep In het donkere bos. De lezer heeft het al begrepen:: Niemand be­ weegt zich van niemand naar niets. De twaalfde maand. Een vrijend paar (Nee. Niet dat van Piet Pee. Dat is zelf reeds lang daarbnêe.) vindt het lijk. In zijn zak een briefde: Ook ü bent onpersoon. Nou ja H et wa« toch maar een kinder­ achtig ventje. E. van der Zanden

Professor Kernkop In het kader van al dat gezeik over 1984 en het gedram of dit of dat het jaartal met die Jehova­getuige­achtige mythe haalt of niet haalt, had ik een gesprek met professor Kernkop.

Vervolg van pagina 11

hij: H oezo? Dat begrijp ik ra'et Ook mijn nageslacht ik schrijf ook, dus mijn kin­ deren en de kinderen van mijn kinderen, ja ook uw kinderen...

ik: Kunt u nog konkreter worden, wat wilt uzelf bijvoorbeeld?

ik: H et bestaan ervan bevestigt u dus, door het zo te vertellen?

ik: Wanneer ze geboren worden, die kemkoppies van u, met WETEN alleen schieten we niets op.

hij: Ik?... eh, ja, die dingen liever niet op m'n boterham, eigenlijk, ja...

hij: Ja, ...WELNEE, ik zeg ze waarom ze er zijn, konklusies moeten ze zelf maar trekken. Ik ben geen zedepredi­ ker. Ik ben wetenschapper.

hij: Maar ik doe iets. ik publiceer, ik vertel de mensen toch wat ze behoren te weten?

ik: En dat vertelt u ook aan iedereen? hij: Nou nee, ik zeg, de wereldekono­ mie, energieproblemen en kommunisme.

ik: U zegt nooit waarom ze er niet be­ horen te zijn, tegen de mensen, dat ze gewoon maar moeten oprotten, die din­ gen, wat u zelf óók denkt?

ik: Maar schie te n we daar wat me e op?

hij: Tuurlijk. De mensen moeten toch wéten waaróm ze er wel zijn Dat kan ik ze dan vertellen, daar ben ik voor. En afhankelijk van wie tegenover me zit zeg ik wereldekonomie, energieproblemen en kommunisme of kapitalisme, oliesjeiks en de Russen, simpel, ik vertel de men­ sen dus gewoon waaróm die dingen er zijn.

hij: Nee, daar ben ik niet voor, als mens zeg ik dat wel eens tegen mijn vrouw en kinderen of zo, als hoogleraar zeg ik wereldekonomie, energieproblemen en kommunisme. Dat is wetenschap. Ik ben wetenschapper. ik: Is dat wetenschap?

ik: En wat zeggen de mensen dan op uw verhaal?

hij: Ja. dat is wetenschap, het resultaat van analyseren, logisch konsistent den­ ken, en zo.

hij: dat ik gelijk heb met mijn analyse (of niet, dat kan ook) maar dat daarom dat spul in de wereld is.

ik: Als ik het goed begrijp schieten dus alleen uw vrouw en kinderen ermee op? 12

ik: Maar WAT behoren ze te weten? hij: Dat die dingen er potverdomme zijn vanwege Rockefeller, Yamani en Marcus Bakker, desnoods, ik kan toch ook niets aan doen dat die zaken zo in elkaar zitten? ik: Ik vind dat u als de hooggeleerde Weter, en u wordt ten onrechte nog steeds als autoriteit gezien, behoort te zeggen dat die dingen gewoon moeten oprotten, u weet waarom, en niet, zus en zo. geschipper dit, gelobbey dat, ge­ woon weg ermee. Dat lijkt me eigenlijk heel duidelijk, iedereen wil het u ook, snap ik iets niet, ben ik naïef? hij: Dat weet ik niet, maar zo simpel ligt Vervolg op pagina 14

'Ffm Nadere gegevens knjgt u d a n persoonlijk De t r a i n i n g wordt geleid door drs M L v a n den Heuvel

N a c h t e g a a l s t r a a t 77 bis 3581 AE Utrecht Telefoon 030 - 314381.

Op m a a n d a g 26 j a n u a n (AZ-6) en woensdag 4 f e b r u a n (AZ 13) zal v a n 15 30 tot 18 30 u u r een hoorkoUege personen- en familierecht worden gedoceerd door mevrouw Rood de Boer De eerstgenoemde d a t u m vormt een afwijking v a n hetgeen m het rooster vermeld staat Door deze kolleges vervallen de hoorkoUeges burgerlijk recht van 26 j a n u a n en 2 f e b r u a n

officieel TERMIJNEN INZAKE STUDIEUITSTEL Studenten welke nog moeten opkomen om militaire dienst te vervullen worden er met klem op gewezen dat door het Buro Uitstel van het ministerie van Defensie, anders d a n m het verleden, strikt de h a n d zal worden gehouden a a n de termijnen b i n n e n de welke verzoeken om uitstel moeten worden ingediend Bi] een ,waarschuwingsoproep' dient b i n n e n veertien dagen n a dagtekening te worden gereageerd Het overschrijden v a n die termijn kan m de regel tot gevolg hebben dat het verzoek wordt afgewezen Mocht zich n a het verstrijken van de termijn alsnog een reden voordoen om uitstel te vragen, d a n dienen studenten m e t de studentendekaan k o n t a k t op te nemen D a n n y Backx, studentendekaan

algemeen CENTRAAL ADRES PERSONEELSVERENIGING Met i n g a n g van 1 j a n u a n 1981 heeft de Personeelsvereniging een centraal adres voor de navolgende zaken - aanmelding als lid - doorgeven v a n geboorte, huwelijk, ambtsjubilea, langdurige ziekte etc - mededelingen over aktiviteiten - algemene informatie over alle PV en a n d e r e Hogeschoolaktiviteiten - opmerkingen en aanvullingen van de i n t e r n e PV-verzendlijst - copy PV blad - alle b i n n e n k o m e n d e post etc Dit centraal adres is - Personeelsvereniging Katholieke Hogeschool, t.a.v. Leon Lejeune, kamer B 1106, Postbus 90153, 5000 LE Tilburg, tel. 013 - 662534.

AAN DE GEBRUIKERS VAN DE KOFFIEKAMER VAN GEBOUW B Geachte kliéntele. Met i n g a n g van m a a n d a g 5 j a n u a n 1981 g a a t voor d e koffiekamer van gebouw B een ander betalingssysteem in werking Vooruitlopend op de bouw van het nieuwe r e s t a u r a n t g a a n we, tijdens de l u n c h u r e n , een voorgeprogrammeerde kassa uit proberen Hierdoor komen, tijdens de lunch, de k a a r t e n van ƒ 2,- te vervallen Mocht u nog m het bezit zijn v a n oude k a a r t e n dan k u n t u deze bij de kassa nog gebruiken tot half februari Door het m gebruik nemen van een kassa k u n n e n tevens enkele pnjzen worden bijgesteld Sommige artikelen zullen m pnjs iets toenemen m a a r a n d e r e k u n n e n omlaag, zodat over het algemeen de pnjzen hetzelfde blijven Zoals u bekend zal zijn wordt de prijs van de w a r m e maaltijd met 30 cent verhoogd tot ƒ 4,-. De afdeling RV wenst u allen een zalig kerstfeest en een heel goed 1981 V. Kuiper

TRAININGSWEEK FRANS BIJ voldoende belangstelling organiseert het Talencentrum een intensieve tramingsweek Frans (spreek- en luistervaardigheid voor gevorderden) vam 12 tot en met 17 j a n u a n 1981 Ook degenen die al eerder hebben meegedaan, zijn welkom U kunt zich a a n m e l d e n bij het sekretanaat v a n het TAC tussen 9 00 en 12 00 u u r 's morgens, tot en met 2 j a n u a r i 1981.

STUDENTEN GEZOCHT VOOR DE INTERUNIVERSITAIRE STUDIEGROEP STADSONTWERP & MILIEU 4 (SOM 4) In j a n u a r i 1981 start de SOM-4-groep D a a r m zullen weer afgestudeerde studenten arcbitektuur, stedebouw, planologie, biologie, werktuigb o u w k u n d e en a n d e r e disciplines g e d u r e n d e een half j a a r samenwerken met als doel door middel van goede ontwerpen de d r u k van stedelijke gebieden op het milieu te verminderen Kortom ,Het ontwerpen van een milieuvnendelijke stad' Het studiegebied is deze keer Kralingen-Oost te Rotterdam (het gebied ten noord-westen v a n de Bneneroordbrug) Dit n a a r aanleiding v a n een door de dienst Stadsontwikkeling van de gemeente Rotterdam gestelde v r a a g om ideeën te ontwikkelen voor zonne-energiewonmgbouw, waarbij de oude reinwaterkelders van de D n n k w a t e r l e i d i n g als warmteopslag k u n n e n worden gebruikt D a a r n a a s t zullen a n d e r e milieuaspekten a a n de orde komen zoals de geluidhinder door Rijksweg 16, watersystemen, g r o e n s t r u k t u r e n , o p e n b a a r vervoer, l a n g z a a m verkeerssysteem, windenergie, stadsvernieuwing, isolatietechnieken enz Wij nodigen belangstellenden doktoraal-studenten uit om a a n dit projekt deel te nemen Voor zover wij k u n n e n overzien komen de volgende s t u d i e n c h t m gen cq belangstellmgssferen hiervoor m a a n m e r k i n g - Ekonomie (kostendeskundige) - Verder is elke discipline die een bijdrage k a n leveren a a n het welslagen v a n dit projekt welkom' Voor meer informatie over de Stadontwerp & Milieu (SOM) groepen die ook de r a p p o r t e n (SOM-1 en SOM Spijkenisse, die te koop zijn bij het G e n t i u m voor Technische Milieukunde, Nieuwelaan 76, Delft, telefoon 015 - 783958 Inlichtingen over en a a n m e l d e n voor de SOM-4 groep bij F n t s Schneider, Roland Holstlaan 313, Delft, (overdag telefoon 070 - 889260, toestel 424)

OPROEP WERKGROEP OOST-EUROPA PROJEKTEN (WOEP) De werkgroep werkt m e t en voor organisaties en mensen die zich bezig houden met of geïnteresseerd zijn m maatschappelijke en politieke ontwikkelingen m Oost E u r o p a ZIJ stelt zich ten doel een veelzijdige informatie te verspreiden die gebrekkige informatie a a n v u l t en irrationele informatie bestnjdt Dit gebeurt minimaal v a n u i t een besef dat het zinvol is het koude oorlogsdenken af t e breken en maximaal v a n u i t de hoop dat geleerd k a n worden v a n maatschappijen die zich socialisties noemen Vrouwen in Oost-Europa Vooral v a n u i t dit laatste oogpunt achten wij het v a n belang de situatie van vrouwen in OostE u r o p a n a d e r te bestuderen en te analyseren Een overzicht van alle literatuur, onderzoek (sknpties, verslagen en dergelijke) en artikelen is hiervoor noodzakelijk Momenteel m a k e n wij zo'n inventarisatie, wat n a a s t onders t e u n i n g en stimulering v a n onderzoek op dit gebied, zal dienen als m a t e r i a a l voor een konferentie over vrouwen in Oost-Europa die de WOEP e m d 1981 gaat organiseren Oproep Deze oproep is gericht a a n alle vrouwen die - Onderzoek hebben v e m c h t op dit gebied, - Informatie k u n n e n verstrekken over studieonderdelen, lopende projekten, l i t e r a t u u r en dergelijke, - Op de hoogte gesteld willen worden van d a t u m en i n h o u d van de konferentie Om k o n t a k t m e t ons op te n e m e n - WOEP Liesbeth Hoogeveen

WIJZIGING KOLLEGEROOSTER EERSTE DOKTORAALJAAR OUDE PROGRAMMA

ZESDE SEMESTER WIJSGERIGE ANTROPOLOGIE 1981 In tegenstelling tot wat op p a g i n a P 131 van de Studiegids staat, zal de zesde semesterkursus Wijsgenge Antropologie worden verzorgd door drs B v a n der Kleij De k u r s u s v a n prof d r J A r n t z vervalt Titel van de k u r s u s - S c h a a m t e en schuld in psycbologisch en filosofisch perspektief Thematiek: V a n u i t meerdere invalshoeken (psychologie, filosofie, bellettne) zal een onderzoek plaatsvinden van deze belangrijke effektieve fenomenen N a bestudering van psychologische t h e o n e e n (psycho-analytische t h e o n e e n , l e e r t h e o n e ë n , humanistische psychologie) zullen enige filosofische theorieën behandeld worden (S Kierkegaard, F Nietzsche, M Schelder, M Heidegger, P Ricoeur) Vragen die dit onderzoek leiden Is zich schuldig voelen irreëel en irrationeel, is de s c h a a m t e voorbij*^ W a n n e e r wij ons niet m e e r schuldig mogen voelen, leidt d a n niet h e t overtreden v a n deze ,wet' tot een schuldgevoel? Bloosden wij ,vroeger' w a n n e e r WIJ ons schaamden, en schamen WIJ ons ,nu' als we blozen? Draagt de psychotherapie bij schaamte, schuld, geweten te ontwijken'' Is het mogelijk zonder schuld en s c h a a m t e te leven'' Behoren deze fenomenen als pijnlijke illusies ,verholpen' te worden' Of horen schuld, schaamte, gewetenswroeging onlosmakelijk tot de ,conditio h u m a n a ' ? Literatuur. Kollege d i k t a a t en enige psychologische en filosofische teksten die tijdens het werkkoUege worden gelezen De eerste bijeenkomst wordt gehouden op 2 f e b r u a n 1981 om 13 30 u u r

UITSLAG EN BESPREKING TOETS PRIVAATRECHT C l De uitslag van de toets p n v a a t recht Cl, afgelegd op 8 j a n u a n 1981, wordt ongeveer drie weken n a d a t u m schriftelijk a a n het huisadres v a n de s t u d e n t meegedeeld Op de eerste werkgroepen v a n het semester (derhalve m de weken van 2 en 9 februari) wordt het werk uitgereikt en besproken Ieder die zijn werk wenst in te zien, wordt verzocht m deze weken a a n een werkgroep deel te nemen, ook m d i e n m e n voor h e t ovenge geen werkgroepen bezoekt Een n a d e r e gelegenheid om de r e s u l t a t e n v a n de toets te bespreken, wordt in beginsel niet geboden. Zij die n o r m a a l geen werkgroepen volgen, dienen zich a a n te sluiten bij de groep waarbij zij oorspronkelijk zijn ingedeeld Mededeling voor werkgroep 1 week A woensdag 8 30 tot 10 30 u u r met i n g a n g v a n woensdag 4 f e b r u a n wordt werkgroep 1 gegeven v a n 10 30 tot 12 30 u u r m zaal CZ-33

13

REPETITIEKOLLEGE STRAFRECHT VOOR AVONDSTUDENTEN Voor derdejaars avondstudenten (Strafvordenng en tweedejaars nieuwe stijl (Strafrecht I) zal op dinsdag 6 j a n u a n a a n s t a a n d e om 19 00 u u r m AZ 9 een repetitiekollege worden gehouden. MONDELINGE UITSLAGEN VAN DE DECEMBERTENTAMENS VOOR AVONDSTUDENTEN C l NIEUWE STIJL EN C2 OUDE STIJL Op m a a n d a g 22 december a a n s t a a n d e zal mondeling de uitslag worden bekend g e m a a k t van de d e c e m b e r t e n t a m e n s voor de C2-avondstudenten (oude stijl), die t e n t a m e n doen volgens het versoepelde examenreglement 1979/1980 Op 14 j a n u a n 1981 om 17 00 u u r gebeurt ditzelfde voor de C l avondstudenten (nieuwe stijl), die t e n t a m e n doen volgens het versoepelde examenreglement 1979/1980 Beide keren zal dit plaatsvinden vanaf 17 00 u u r m k a m e r B-1016 Bovendien zal een lijst m e t de n a m e n v a n de geslaagden en een lijst met de n a m e n van degenen, die recht op een h e r k a n s i n g in j a n u a r i , ad valvas worden gepubliceerd

- Artikelenbundel 1981. (Diktatenmagazijn) - Syllabus 1981 (Diktatenmagazijn) - Opgaven syllabus 1981 (Diktatenmagazij n ) . HoorkoUeges Op d i n s d a g in AZ-13 v a n 15 30 tot 17 30 u u r Te beginnen op 27 j a n u a n WerkkoUeges ,Oude stijl' Dondedag in AZ-11 v a n 10 30 tot 12 30 u u r Avondkolleges ,Oude stijl' Donderdag m AZ-9 v a n 18 30 tot 20 30 u u r WerkkoUeges .Nieuwe stijl' Donderdag in AZ-4 v a n 8 30 tot 10 30 u u r en v a n 10 30 tot 12 30 u u r Vnjdag in AZ-4 v a n 8 30 tot 10 30 u u r Alle kolleges beginnen op 29 cq 30 j a n u a n De WerkkoUeges .nieuwe stijl' k u n n e n gevolgd worden door groepen van 10 tot 12 studenten; c e n t r a a l staat de zelf-werkzaamheid v a n de student. Indien m e n a a n t e n m i n s t e negen werkkoUeges heeft deelgenomen, bestaat de gelegenheid een a a n dit onderwijs aangepast t e n t a m e n af te leggen Deelname a a n deze kolleges ,nieuwe stijl' wordt, gezien d e ermee b e h a a l d e resultaten, sterk aanbevolen Nadere informatie zal worden verstrekt in het hoorkollege v a n 27 j a n u a n U dient voor de kolleges .nieuwe stijl' m te tekenen tussen 2 en 20 j a n u a n bij mevrouw M O n d e r w a t e r of mevrouw M M Mol, b e r e i k b a a r op toestel (66)2315. k a m e r B-629 Informatie o m t r e n t p l a a t s en groepsindeling komt ad valvas m gebouw A te h a n g e n en zal worden verstrekt m h e t eerste hoorkollege

PRIJSVRAAG STICHTING MR. H. G. PIERSON FONDS Ter gelegenheid van de m 1981 wederom te verwachten uitreiking van de Mr N G Pierson-penning stelt de Stichting M r N G Pierson Fonds tevens een afzonderlijke pnjs t e r beschikking, groot ƒ 2 000.- voor een werkstuk v a n bijzondere kwaliteit v a n ten hoogste 20 000 woorden in de Nederlandse taal h a n d e l e n d e over de leer van de o p e n b a r e financiën, v a n het geld of van d e ekonomische orde. opgesteld door een a u t e u r die op het m o m e n t v a n eventuele p n j s u i t r e i k m g de leeftijd van dertig j a a r nog niet zal hebben bereikt Om voor bekroning m a a n m e r k i n g te komen dienen werkstukken m e t eerder gepubliceerd, doch wel voor d e r d e n op a a n v r a a g beschikb a a r te zijn .bijvoorbeeld m gestencilde vorm) Gedacht wordt, onder meer, a a n werkstukken vervaardigd t e r voorbereiding van h e t doktoraal examen m de ekonomische wetenschappen Inzendingen dienen, vergezeld v a n een afbeelding van een hoogleraar a a n een Nederlandse of Belgische instelling voor wetenschappelijk onderwijs, vóór 1 mei 1981 te geschieden a a n de s e k r e t a n s v a n de Stichting, p e r adres Fiskaal-Ekonomisch Instituut, k a m e r H 5 25, Erasmus Universiteit Rotterdam, Postbus 1738, 3000 DR Rotterdam Het Stichtingsbestuur benoemt een j u r y uit zijn midden ORGANISATIE VAN DE ONDERNEMING (Kandidaats ekonomie en ekonometrie) De literatuurlijst voor het komende semester bevat d e volgende titels - C Schieman Beheersing van bednjfsprocessen Leiden, 1980 - C Schieman/F Gosselink Twintig ,case' bij beheersing van bednj f sprocessen - A Oldendorf Organisatie v a n samenwerking m het bednjf Utrecht, 1972.

MENSA-MENU PERIODE 5 TOT EN MET 9 JANUARI '81 Maandag S januari - Groentesoep - CJehaktbal met u i e n s a u s - Spercibonen - Spitskool - Witlofsalade - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Dinsdag 6 j a n u a r i - Champignonsoep - Kotelet - Prei a Ia crème - Tuinbonen - Gekookte a a r d a p p e l e n - Diverse nagerechten Woensdag 7 j a n u a r i - Brumebonensoep - Stamppot Boerenkool - Halve rookworst - Uiburger - Postelein - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Donderdag 8 j a n u a r i - Seldenjsoep - Blinde vink - Witlof met H a m s a u s - Koolraap - Gekookte aardappelen - Diverse nagerechten Vrijdag 9 j a n u a r i - Komnginuesoep - Macaroni met kaas - Tomatenvleessaus - Gemengde sla - Diverse nagerechten Openingstijden. M a a n d a g tot en m e t d o n d e r d a g v a n 12 00 tot 13 00 u u r en v a n 17 00 tot 18 30 u u r , vrijdag v a n 12 00 tot 18 30 u u r

t h b 16 - 19 december 1981

^rrm

Vervolg van pagina 12

Professor Kernkop het niet, zoals u dat schetst, je moet het realistisch bekijken... (ik ben naïef dus)

. . .immer wereldekonomie, energ... ik: Ja, dat weet ik nu wel. hij: Zeg, wat is dit eigenlijk voor interview? Voor wie, wat? ik: Voor THB, of we 1984 halen, hij: Tuurlijk iialen we 1984, wat is dat voor nonsens, doemdenkerij, is dat bladvulling of zo, voer voor literators of zichzelf respekterende prozaschrijvers die dan weer hun ei kwijt kunnen en denken te denken dat ze het beter weten. Dat THB was toch al niks meer. ik: Daar hebt u gelijk in en het zal ook geen ene moer uithalen... hij: Waarom zit Je dan hier, knul? ik: Tja, ik dacht u weet wel waarom die dingen de werefd uitmoeten, maar u weet blijkbaar alleen waarom ze er zijrt... hij: JA, en in 1984 ook nog! Luister, ik zit hier om te weten, om te weten bijvoorbeeld dat ze er in 1985 ook nog zijn, en in 1986, 1987. Ik, al is mijn naam Kernkop, zit hier niet om ze te maken, niet om te beslissen dat er nóg meer of minder gemaakt /ouden moeten worden en Ik zit hier ook niet om ze te gooien. Ik zit hier om te weten waaróm ze gemaakt worden, waarom daartoe besloten wordt en waarom ze gegooid worden.

ik: Meneer Kernkop, ik zie en hoor mensen, wetenschappers hier, zichzelf marxist noemend of niet - interesseert me geen >K>I - die hun ramen, deuren en, niet te vergeten, hun laden sluiten of hun werk in de brandkast stoppen omdat een ander er toch mee vandoor zou kunnen gaan. Niet sémen vooruit, nee, om er zelf beter van te worden, om zelf de meeste poen aan de patenten te verdienen, om als eerste wéér een originele stelling in het proefschrift te verdedigen. Dat noem ik geen vooruitgang, maar konkurrentie-wetenschap. Weten om het weten. Alternatieve energiebronnen, véél goedkoper op den duur, er zijn lampen die 20 keer langer meegaan en niet duurder,... wat houdt die wetenschap toch zo ingelijfd?

VanLanschotisiibank die ^eit^een aankomend Registeraccountant krijgt die kans ook. F. van Lanschot Bankiers N.V., de wat kleinere bank met de wat ruimere visie, telt ruim 800 medewerkers. Centrale doelstelling is haar relaties met raad en daad bij te staan, in woorden en daden... Het hoofdkantoor is gevestigd in 's-Hertogenbosch. Daarbuiten heeft de bank voornamelijk in het zuiden en het westen van het land haar kantoren. Omdat de bank een sterke groei in aktiviteiten doormaakt, zal het kantorennet m de nabije toekomst verder worden uitgebreid. Reden waarom we mensen nodig hebben die sterk betrokken zijn bij die groei... en dus bij hun eigen groei.

hij: Ja, iedereen wil eeuwig brandende lampen en schone energie, liefst voor nop ook nog, en geen kernbommen, en geen oorlog en geen iionger en ga zo maar door, maar ik vertel je de hele tijd al... en denk je dat het werkelijk iets uithaalt wanneer ik de zedeprediker ga uithangen? Mijn kollega's, wat denk je wat die ervan zouden vinden wanneer ik mijn hart in de wetenschap leg? Dan lig Ik eruit en heb ik helemaal niets meer te vertellen!

U wordt geplaatst op de hoofdafdeling Interne Accountants die belast is met de accountantskontrole van het gehele bedrijf en met het adviseren bij de ontwikkeling van nieuwe, ai dan niet geautomatiseerde, projekten. Computertoepassingen behoren tot een niet te onderschatten facet van uw werk. Uw voornaamste taken echter betreffen het ondersteunen van de interne accountant, de planning en koordinatie van de kontrolewerkzaamheden, de overdracht van vaktechnische ontwikkelingen en het up-to-date houden van de kontroleprogramma's.

ik: Dus u bent ook ingelijfd? IJ wilt wel, maar kunt of durft niet..

Verantwoordelijkheid hiervoor bent u rechtstreeks aan het hoofd van de afdeling verschuldigd, in geval van zijn afwezigheid treedt u als zijn plaatsvervanger op. Goede kontaktuele eigenschappen en leidinggevende kwaliteiten zijn voor deze funktie onmisbaar. Met het oog hierop kan in de selektieprocedure gebruik worden gemaakt van een psychologische test. Uiteraard worden de resultaten hiervan allereerst met u besproken.

hij: Dat heeft niets met lef te maken, dat is mijn eigen vrije wil! ik: Zou die vrije wil ook niet Ingelijfd kunnen zijn? U denkt vrij te zijn maar u bent o zo verweven in die zgn. objektivlteitsmythe van de wetenschap, van het bestaande normensysteem zodat principes harmonieus verwateren In kompromis met als resultaat dat per saldo geen vooruitgang plaatsvindt, maar stilstand, détente of gestage wedloop.

Wanneer u belangstelling hebt en u hebt een opleiding NIVRA voltooid of u bent in de laatste fase van deze opleiding, dan kunt u uw schriftelijke sollicitatie richten aan de hoofdafdeling Personeels- en Sociale zaken van F. van Lanschot Bankiers N.V., Hoge Steenweg 27, 5211 JN 's-Hertogenbosch.

ik: Zo zijn de wetenschap en u dus de ,big brother', toekijkend, neerkijkend,^ in , hij: Stel je nou eens voor dat ik bij mijn stand houdend... kommissariaat bij RSV - heb ik niet hoor, maar stel - zou adviseren ,geen hij: ONzin, er zijn onnoemelijk veel wewapenorders'. Dan lig ik eruit. Ze lachen tenschappelijke prestaties verricht, die me uit. Ja, dan zeggen ze „die anderde mensheid verder hebben geholpen. halve ton krijg je niet om ons dat te adik: Per saldo? Er is genoeg te eten, mo- viseren', gelijk hebben ze ook, want wat ik je de hele tijd al probeer duidelijk te gelijkheden zat, maar krijgen 4 miljard maken... we zitten toch allemaal gevanmensen dat ook? En... gen in het systeem? En hebben we er hij: Ik zei je, kapi... niet zelf voor gekozen ook nog via de stembus? En om dit systeem te verdeik: . . .en is er ooft een dergelijk zelfver- digen, desnoods met kernkoppen? Ja, nietigingspotentieel aanwezig geweest? desnoods, daar hebben we voor gekoWaarom is dit soort ,wetenschappelijke zen, dat willen we allemaal... vooruitgang' geproduceerd, wanneer iedereen daar in wezen tegen is? Noemt ik: Nou breekt mijn klomp, ik wil ze niet, U dat ,prestatie'? u zegt tegen uw vrouw ook dat u ze niet wil, maar ,we' willen ze wel? hij: Ja, en er zijn ook nog nooit zoveel En u vertelt dus niets omdat als u wel werklozen geweest, en er zijn ook nog iets zou vertellen, u eruit ligt, en dan, zo nooit zulke goede sociale voorzieningen zegt u, heb ik helemaal niets meer te geweest, en ziekenhuizen, onderwijs... vertellen... zo kunnen we nog uren doorgaan. hij: Veel maakt het niet uit, inderdaad... ik: En wat is dat dan voor onderwijs... maar schrijf maar gerust dat ik geen wat u daar vertelt... en voor wie? En kernkoppen op mijn bord wil, hoor, was de menselijke geest, gaat die vooruit? voor het THB zei je? Lees ik nooit, Waar komt die zwart-kijkerij vandaan? maar... en dat van RSV was maar een Ik ben nog niet zo'n zwart-kijker. Ik ben voorbeeld hè, je moet tegenwoordig opoptimist, ik denk dat er nog wat te ver- passen met wat je zegt, ze schrijven anderen valt, maar dan moet je bijvoor- maar wat raak vandaag de dag... tja, het beeld in je wetenschap duidelijk stelling is het probleem van de rationaliteit van nemen, tegen die kernkoppen bijvoor- de algemene irrationaliteit... nou, we beeld. Straks kunnen we onze boterham hadden een uur afgesproken, hè?... alleen nog maar verdienen door iets te produceren wat met vernietiging te ma- ik: Daar moeten we doorheen, door die ken heeft. Absurd. En dan zegt u nog rationaliteit van de irrationaliteit, door steeds .wereldekonomie .energieproble- dat we willen omdat we niet- willen, en daarom hebben we denk ik geen doemmen en kommunisme'! denkers maar doen-denkers nodig... hij: Ik zeg je, de wetenschap staat per hij: Dat ben ik.., nou, leuk gesprek, saldo garant voor vooruitgaan, dat zegmaar ik heb nog een afspraak zo metgen zelfs de marxisten, joh, wat wil je een. . . hoe was je naam ook al weer?... nog meer? Ik zou mezelf marxist durven noemenl ik: Clemens van Diek.

Wilt u vooraf nadere informatie, dan kunt u terecht bij de heer drs. J. Remijn, die u graag alle gewenste inlichtingen verstrekt, telefoon (073) 15 3210.

ifll

F van Lanschot Bankiers SINDS 1737

drukkerij van der wee als het om uw drukwerk gaat koestraat 85 telefoon 423137 tilburg

14

houdoe Nieuw programma Studium Generale ,Energie A n d e r s ' onderstreept de energie-kursus in februari M a a r t roert z'n s t a a r t een definitieve keuze is nog m e t gemaakt W e r k van Lucebert, Constant en Latast e r IS t e zien m april En voor mei IS een uitstalling gepland van (kunst)-werk v a n hogeschool personeel.

studium Generale heeft het voorjaarsprogramma 1981 in grote liinen gereed Muziek, tentoonstellingen, twee cykli en twee kursussen vormen de hoofdmoot Muziek Zoals vanouds, elke veertien dagen een m u z i e k p r o g r a m m a op d i n s d a g (tussen de middag) m de a u l a Folk, pop en k a b a r e t zijn de ingrediënten Dorine van d e r Klei, Cumulus, Bully W e e en Brownsville Baned zijn enkele n a m e n Tentoonstellingen Elke m a a n d een nieuwe expositie, ook in de ,kollege-vrije periode' Deze m a a n d (december) is n o g te zien ,Er zijn nog i n d i a n e n ' , n a a r aanleiding v a n het Russell Tribunaal In j a n u a r i schilderijen v a n Mananne W i n t e r en Hans Eikenaar De t h e m a tentoonstelling

Cykli Twee cykli op donderdagmiddag m het voorjaar ,De zorgen v a n de verzorgingsstaat' (12 februari tot en met 5 m a a r t ) en ,De Frankfurt e r Schule' (12 m a a r t tot 9 a p n l ) ,De zorgen van de verzorgingsstaat' behandelt m vier afleveringen de meest k e n m e r k e n d e verworvenheden en mislukkingen v a n onze moderne samenleving. In de eerste bijeenkomst zal prof Tinbergen (gevraagd) het o n t s t a a n van deze ,staatsvorm' schetsen In de tweede bijeenkomst kruisen Schelling (voedingsbonden FN'V) en V a n Eykelenburg (voorzitter NCW, gevraagd) de degens over de stelling d a t niet iedereen door de verzorgingsstaat wordt ,verzorgd'. Een kort geding, met pleiters, getuigen-deskundigen en een j u r y De professionalisering (in gezondheidszorg, bestuur, onderwijs, e n z ) IS het t h e m a van de derde zitting De afsluitende bijeenkomst h a n d e l t over ,de demok r a t i e ' het verschijnsel i n s p r a a k (als verworven recht of schijnbetrokkenheid) versus de vierde macht van de ambtenarij De cyklus ,Frankfurter Schule' gaat n a d e r in op deze r o e m r u c h t e

stroming met grote n a m e n als Marcuse, A d o m o , H a b e r m a s en Horkheimer De kritische theorie, een veelgehoorde term m de woelige jaren eind '60 en begin '70, lijkt nauwelijks invloed te hebben uitgeoefend op het (Nederlandse) intellektuele klimaat Deze cyklus omvat vijf bijeenkomsten N a een inleiding over ontstaangeschiedenis en a a n d u i d i n g van d e ,kntische t h e o n e ' (door W v a n Reijnen) gaat Gottschalch m op ,de autoriteit' A d o m o , en met n a m e zijn .esthetische theorie' wordt n a d e r verklaard door C Offermans, terwijl F v a n D o o m e de legitimatie van H a b e r m a s zal behandelen De l a a t s t e bijeenkomst (H Hoefnagels) is gewijd a a n het verder denken m de geest van de F r a n k f u r t e r Schule Twee kursussen Een nieuw programma-element Kursussen voor kleinere groepen, kursussen die ook l a n g e r lopen d a n een cyklus, en w a a r i n meer zelfwerk van d e deelnemers wordt gevraagd Allereerst is er een Vrouwen k u r sus, bestaande uit tien bijeenkomsten voor vrouwen, door vrouwen begeleid Let op n a d e r e a a n kondigingen i Verder komt er een Energie-kursus Eveneens tien bijeenkomsten, waarin het energie-vraagstuk wordt ontleed A a n de h a n d v a n een kursus-boek komt de energievoorziening m verleden en heden op tafel, om de toekomstige vraagstukken t e k u n n e n overzien Breed maatschappelijk diskussieren a a n de h a n d van inleidingen, films e n dia-senes, en veel eigen i n b r e n g vormen de peilers van deze k u r s u s

De expositie schenkt vooral a a n d a c h t a a n d e Toearegs, de belang njkste bewoners v a n de S a h a r a Deze n o m a d e n trekken met h u n kamelen door h e t hele gebied Zij wonen m tenten, gemaakt v a n geitehuid De Toearegs h e b b e n zich eeuwenlang gehandhaafd m dit onbergzame gebied Zij leefden van k a r a v a a n h a n d e l , plundertochten en veeteelt Sommige Toearegs h a d d e n pachters m dienst, die voor h e n landbouw bedreven m de oasen Dit gevarieerde ekonomisch systeem beschermde h e n tegen droogte en veesterfte In voorbijg a a n d e j a r e n zijn de Toearegs van h u n belangrijkste bestaansmiddelen beroofd de p l u n d e r t o c h t e n zijn verboden, de k a r a v a a n h a n d e l wordt verdrongen door h e t modern e wegverkeer Veel Toearegs zijn met h u n kuddes n a a r het zuiden getrokken, n a a r de Sahel In de jaren '70 werden zij getroffen door

de l a n g d u r i g e dioogte in dit gebied Deze r a m p bedreigt echter ook h e t b e s t a a n van de landbouwbevolking In de Sahel is d e grond uitgeput door ontbossing, overbeweidmg en roofbouw Op de expositie wordt eveneens a a n d a c h t besteed a a n dit proces v a n woestijnvorming De n a d r u k wordt hierbij gelegd op de bestaanswijze van de Samo, een landbouwvolk uit het noorden van Boven-Volta Aan de expositie is een film verbonden die eveneens over de Samo h a n d e l t Deze film wordt iedere z a t e r d a g en zondagmiddag vertoond (bij voldoende deelname)

Cliina, land en w\k

- Woensdag 11 februari ,De Chinese k u i t u u r , literatuur, Peking-opera, film. etc', door Joke Rutgers, medewerkster v a n de Vriendschapsvereniging Ned.Chma

Het sociaal kultureel centrum TERRA NOVA' organiseert in samenwerking met d e Vriendschapsvereniging Nederland China een k u r s u s ,Chma, land en volk', welke zes woensdagavonden van 20 00 tot 22 00 u u r telt

- Woensdag 18 f e b r u a n .Vrouwen in China', de positie van de vrouw in de Chinese samenleving, door Annelies Hendriks, medewerkster VNC, aut e u r van het boek ,Vrouwenbewegmg in China'

S t e p h a n e Grappelli, geboren te Parijs, ontdekte al op jonge leeftijd de muziek N a een moeilijk begin als violist ging hij deel uitm a k e n van de groep van eerste jazz-musici m Parijs In 1934 ontmoet hij Django Reinhardt met wie hij het kwintet van de ,Hot Club de France' opricht Van 1940 tot 1946 woont Grappelli m Londen, w a a r hij zeer n a u w samenwerkt m e t de pianist Shearing, w a a r n a m 1947 een u n i e k konsert in Panjs plaatsvindt met het opnieuw opgerichte kwintet De door hem gekomponeerde filmmuziek ,Les Valseuses' werd een groot sukses en sindsdien reist Grappelli de gehele wereld door Australië, Nieuw-Zeeland, HongKong en de Verenigde Staten Tijdens de toernees vindt hij ook nog tijd om allerlei platen op te n e m e n w a a r o n d e r een m e t Eddie Louiss, die door de Franse k n t i c i als enorm sukses vol werd beschouwd

Vüli<enl(undig Museum In het Volkenkundig Museum in de Kloosterstraat 24 te Tilburg is tot 30 m a a r t 1981 een expositie te zien, die als titel d r a a g t .Veranderingen in de S a h a r a ' . Wanneer wij ons de S a h a r a voorstellen, denken we vooral a a n eindeloze zandvlakten In werkelijkheid bestaat deze woestijn slechts voor éenvierde deel uit zand e n voor de rest uit stenen en rotsen In prehistorische tijden kende d e S a h a r a periodes v a n hoge vochtigheid en weelderige plantengroei De rotstekeningen laten ons zien, welke dieren er m die perioden in de S a h a r a leefden Omstreeks 5000 voor Christus begint het definitieve proces v a n uitdroging, d a t tot in onze tijd voortduurt

Het volgende geboden

programma

wordt

- Woensdag 13 j a n u a r i 1981 ,Reisimpressies van een bezoek aan China' in 1980 door Antoinette de Roos en Patricia Lim ZIJ bezochten Peking, Shanghai, Hong Kong en a n d e r e steden - Woensdag 21 j a n u a n ,De geschiedenis van het oude China van de keizerlijke dynastien' door H a r r y Floor, s t u d e n t geschiedenis van Oost Azië

Opgaven Voor opgaven en verdere inlichtigen over de k u r s u s k a n men terecht bij ,Terra Nova', Nieuwlands t r a a t 44, Tilburg, telefoon 426269 De kursuspnjs bedraagt ƒ 37,50 p e r persoon en dient bij de opgave te worden voldaan Gezien het beperkte a a n t a l kursusplaatsen wordt vroegtijdige aanmelding a a n g e r a d e n

- Woensdag 28 j a n u a r i ,De geschiedenis v a n het moderne China', Mao Zedong, de Culturele Revolutie, de Bende van Vier en andere aktuele thema's door M a a r t e n v d Linden, voorzitter v a n de V n e n d s c h a p s vereniging Nederland-Chma.

Konsert Stepliane Grappelli

- Woensdag 4 f e b r u a n ,Het Chinese plateland, levensbron voor een miljard mensen', door M a n u s Brinkman, medewerker a a n het I n s t i t u u t voor de Tropen

s t e p h a n e Grappelli zal met het trio Diz DisIey een konsert verzorgen op zaterdag 20 december in d e schouwburg zaal v a n de Stadsschouwburg. Het konsert begint om 20.15 u u r .

Openingstijden m a a n d a g tot en met vrijdag v a n m a a n d a g tot en met vrijdag van 10 00 tot 12 00 u u r en v a n 14 00 tot 17 00 u u r , zaterdag en zondag v a n 14 00 tot 17 00 u u r

memo flPnPlllhPr ueuuillUUl ZATERDAG 20 DECEMBER Stadsschouwburg, 20 15 u u r Konsert door de wereldbefaamde jazz-violist S t e p h a n e Grappelli HIJ wordt begeleid door onder a n d e r e Diz Disley en J o h n Etheridge Koningswei, 20 30 u u r Dansperformance van Amy Gale en Ton L u t g e n n k

ZATERDAG 27 DECEMBER Stadsschouwburg, 20 15 u u r Publiekstheater speelt .Antonius en Cleopatra' v a n Shakespeare in een regie van H a n s Croiset Met onder a n d e r e A n n e t Nieuwenhulzen, E n e Schneider, Wim van d e r Gnjn en Piet Romer ZONDAG 28 DECEMBER Stadsschouwburg, 20 30 uurPoppenkast .Nasmak' en ,Age' MAANDAG 29 DECEMBER Theseus, 21 00 u u r Film ,Jour de Fête' v a n Jacques Tati E n t r e e ƒ 1,-, alleen voor leden

ZONDAG 21 DECEMBER Stadsschouwburg, 12 30 u u r Koffiekonsert Het Arkios Ensemble speelt werken van onder a n d e r e Gustav Holst, Robert Heppener en Serge Prokofjeff

januari

Stadsschouwburg, 15 00 u u r P o p p e n t h e a t e r ,Sapperlipopet'

MAANDAG 12 JANUARI Theseus, 21 00 u u r . Film ,Boys of Brasil'. E n t r e e ƒ 1,-; alleen voor leden.

Stadsschouwburg, 17 00 u u r Kerstkonsert met medewerking van operakoor Concordia, H a r m o n i e Tilburg en Hasselts Gemengd Kappellenkoor M a r a n a t h a , 16 00 u u r Kerstkonsert door het ZuidNederlands Kamerkoor, afgewisseld met kerst-samenzang Stadsschouwburg, 20 15 u u r : Blijspel ,Wie is wie'?' v a n Roger O'Hirson over een vastgelopen huwelijk Met Pleuni Touw en Hugo Metsers MAANDAG 32 DECEMBER Olof' Groot Disko-feest als afsluiting v a n de t e n t a m e n s in december Stadsschouwburg, 20 15 u u r Blijspel .Wie is wie''' (Zie zondag 21 december) WOENSDAG 24 DECEMBER Koningswei. 14 30 u u r Filmhuis .Shishok de huisgeest', film voor de jeugd v a n 8 tot 12 j a a r van B o n s Buneyev (USSR) Koningswei, 15 00 u u r P o p p e n t h e a t e r ,Sapperlipopet' met ,En toen ' Koningswei, 20 30 u u r Filmhuis ,Playtime' van J a c q u e s Tati M a r a n a t h a , 21 30 u u r V i e n n g Kerstfeest 1980 met liturgie DONDERDAG 25 DECEMBER M a r a n a t h a , 11 00 u u r . Sobere k e r s t b e z i n n m g

WOENSDAG 7 JANUARI Olof: Tentamenborrel

DINSDAG 13 JANUARI Olof: Schouwburgbezoek Pianokonsert met h e t Brabants Orkest VRIJDAG 16 JANUARI Olof: Tentamenborrel MAANDAG 19 JANUARI Olof; Schouwburg WOENSDAG 21 JANUARI Olof: Tentamenborrel VRIJDAG 30 JANUARI Rock 85 Roll-feest ter afsluiting v a n de t e n t a m e n s m j a n u a n

tentoonstellingen SCHOUWBURGGALERIE Van 4 december tot en m e t 4 j a n u a n 1981, Globe? bekijk h e t m a a r i , m a q u e t t e s , foto's, affiesjes, dekorstukken NEDERLANDS TEXTIELMUSEUM Tot 19 j a n u a r i 1981 .Textiel m beweging' NATUURHISTORISCH MUSEUM Tot 31 december ,Met huid en h a a r ' Nieuwe p e r m a n e n t e expositie .Dieren zonder r u g g e g r a a t ' in d e filmzaal KATHOLIEKE HOGESCHOOL Tot 7 j a n u a r i 1981 Tentoonstelling ,Er zijn n o g I n d i a n e n ' Organisatie S t u d i u m Generale

Op 20 december wordt Grappelli op het toneel begeleid door het trio van de grote Engelse gitarist Dis Disley J o h n Etheridge, de opvallende g i t a n s t die tot de groep ,Soft Machine' behoorde, m a a k t eveneens deel uit v a n dit t n o .

S t e p h a n e Grapelli.

15

thb 16 - 19 december 1981

^C2^ Leergangen Pasgeleden mocht de hogeschool de 5000ste student, Edith van de Watering, op de administratielijst bijturven. Vijfduizend, dat lijkt natuurlijk heel wat, m a a r een enkele vergelijking met andere onderwijsinstellingen leert dat de hogeschool (Tilburg) nog steeds tot de kabouters in onderwijsland behoort. Neem alleen de Katholieke Leergangen. Daar werd op 11 december de 15.000ste student binnengehaald. Ad Kerstens (28) uit Raamsdonkveer kreeg uit handen van bestuurder Slangen een studentenpas en een kunstboek overhandigd. De Leergangen werden in 1912 opgericht. In het cursusjaar 1965/1966 al werd de vijfduizendste student ingeschreven, in 1972/1973 de tienduizendste en n u dan de vijftienduizendste. Overigens is het de verwach-

Een ieder die daarvoor belangstelling heeft, is momenteel in de gelegenheid om in de benedenhal van gebouw B tekeningen te bezichtigen van een nieuw te bouwen bedrijfsrestaurant, gelegen naast het hoge Schoolgebouw. Wat mij als volkomen leek maar daardoor ongetwijfeld eerlijk waarnemer en ,niet door kennis bezoedeld' belever van woon- en werkruimtes difekt opvalt, is dat ook dit nieuwe komplehs weer zal wordsn uitgevoerd in dezelfde betonrechte en futloze architektuur, als waarin het hele hoge Schoolgebouw benevens de wat lagere Schoolgebouwen zijn opgetrokken. Het lijkt alsof men aan dit van oorsprong ekonomisch wetenschappelijk instituut niet in staat is om los te ko-

ting dat de snelle groei van de afgelopen jaren binnenkort zal worden afgeremd tot een ,steady-state' of zelfs een teruggang. „De grote groei is eruit", aldus Peter Groot ,hoofd Algemene Zaken van de Leergangen. „Dat heeft zeker te maken met de teruglopende geboorte-aantallen die eerst de basisscholen en d a a r n a de middelbare scholen hebben beïnvloed. Nu zijn wij a a n de beurt. Dat is een indirekte bedreiging voor de rechtspositie van onze docenten. W a n t je kent de regeling: hoe meer studenten, hoe meer onderwijzend personeel. De jonge docenten zijn dan het eerst a a n de beurt om te verdwijnen. Gelukkig heeft ons bestuur een werkgelegenheidsschema ontworpen waarmee men zal pogen, vooral via onderlinge uitwisseling, zoveel mogelijk mensen a a n het werk te houden. Bij ons is

het nog niet zover als bij sommige andere opleidingen, die door agressieve advertentiekampagnes een konkurrentieslag aangaan om h u n studenten-aantal op peil te houden."

Skripsi Zoals het een zichzelf respekterend blad betaamt, verschijnt psychologenkrant ,Skripsi' in deze donkere dagen voor de kerst met een dubbelnummer zes-en-zestig pagina's dik. Een kleine greep uit het brede aanbod van artikelen Twee werknemers van het Audio Visuele Centrum worden geïnterviewd Een van hen over het sfeerverschil tussen gebouw F en de andere fakulteiten: „Hier verloopt alles erg vlot en gezellig. Aan de overkant is het net een kasteel: allemaal hokjes, het is allemaal veel killer, anoniemer. Daar hoef je niet te proberen iemand met zi)n voornaam aan te spreken, tenzij ze het eerst zelf toelaten." Godsdienstpsycholoog Weim a wordt zeer hardnekkig aan de tand gevoeld over zijn religieuze ervaringen. Bekende namen als Feuerbach, Freud en Fortmaner g a a n over de tong. Dan: aandacht voor De Vrouw. Lianne interviewt Albertine („vrouwen in het vrouwenkafee zijn net zozeer mannenhaatster als dat kleuterleidsters ouden van dagen-haatsters zijn"). Albertine beschrijft samen met Madeleine een aantal originele vooroordelen, en Lianne nog 'n keer over h a a r eigen ervaringen. Verder een artikel waarin wordt nagegaan hoeveel een salarisinlevering van hogemen van het idee dat Vooruitgang slechts uit te drukken valt in techte lijnen. Rendement in asgrauwe en vaalbleke kleuren en Schoonheid in een schakering van materialen als spuitbeton, glas, staal en ijskoud wit marmer. Soms verbaast het mij hoe perfekt men er aan deze Katholieke Deskundigheidsfabriek in geslaagd is, al datgene wat op esn wezenlijke manier een vleugje van frivoliteit of vrolijkheid in het gemoed van iemand zou kunnen opwekken, systematisch te verwijderen. Want, men zal van mij toch niet verwachten dat ik die imbeciele gekleurde vlakken langs de liftschachten in enige mate iets aardigs vind om naar te kijken. De rechte lijnen waarbinnen ze hun kleuren aan het daglicht

16

M^:iF^

achterklap

schoolpersoneel aan werkgelegenheid kan opleveren „Onze rekensom leert dat we met de ruim 2800 hoogleraren die op dit moment in Nederland aan het werk zijn, 5200 arbeidsplaatsen kunnen kreèren." Skripsi swingt tenslotte vrolijk het jaar uit met een aan-

ï

klacht tegen de rokende meerderheid op de hogeschool „Altijd bevindt er zich m je direkte omgeving wel een figuur die je duurbetaalde beleg zit te omfloersen met een onsmakelijk walgelijke walm, liefst recht in je gezicht geblazen" Prettige Kerstdagen gewenst

De Huishoudelijke Dienst heeft op verschillende plaatsen rond de hogeschoolgebouwen prullenbakken geplaatst, zoals hier op het grasveld bij de ingang van gebouw B. Of u, als regelmatig bezoeker van het hogeschoolkompleks, daar dus voortaan gebruik van zou willen maken.

prijsgeven stemmen me al even mistroostig als het gehete ,spel van vormen en lijnen', waarin de KHT langzaam begint uit te dijen, de prachtige Natuur zeker opeisend. Ik ben nu ook weer niet zo'n leek dat ik een notoir onbegrip heb voor de beperkte mogelijkheden waarvoor een architekt zich gesteld ziet, als hij de opdracht krijgt om zo'n 762 kantoortjes op een grondoppervlak van pakweg 600 vierkante meter neer te zetten. Het ligt voor de hand dat je dan de lucht in gaat met de konstrukties, en rechte lijnen zijn dan verreweg het handigst. Maar dat je een restaurant de vorm moet geven van een gebouw dat aan de buitenkant aan een munitie-opslagplaats doet denken, vind ik belachelijk. Boven-

dien word ik ook helemaal naar van de afgrijselijke systematiek waarmee de tafeltjes en stoeltjes over de ruimte zijn verdeeld. De onderlinge afstand in decimeters van alle tafelpootjes naar elkaar, gedeeld door de wortel van het aantal personen dat er kan eten, levert vast het oprichtingsjaartal van de KHT op. Nee, er is iets meer aan de hand. Die rechtlijnigheid die zo konsekwent wordt uitgedrukt in alles wat maar ruimtelijk vorm moet krijgen aan deze hoge School, vormt een afspiegeling van een manier van denken die eveneens geen kromme lijnen duldt, maar die wat mij be-' treft net zo geestdodend en saai is als het gebouwenkom- \ pleks waar ik dagelijks doorheen loop. Wouter van Gils