I
tilburgs hogeschoolblad j a a r g a n g 6 - 1 april 1 9 6 9 - v e r s c h i j n t
tweewekelijks
Discussiebijeenkomst 27 maart j.l.
In de bijeenkomst van donderdagavond 27 maart jl. culmineerden alle voorbereidend overleg, discussies, teach-, toga- en sit-ins en de daarmee gepaard gaande publicaties en polemiek van het afgelopen anderhalf jaar in een openlijk en vaak turbulent treffen tussen enerzijds vertegenwoordigers van curatoren, senaat en stafconvent en anderzijds studenten, leden van de wetenschappelijke staf en van het technisch en administratief personeel. Voor deze meeting, die werd georganiseerd door de ATSO en eigenlijk een verlengstuk betekende van de vergadering van dinsdag 25 maart (zie elders in dit blad), bestond een enorme belangstelling vanuit de hogeschoolgemeenschap, getuige de tot de laatste plaats toe bezette aula. De vergadering werd op verzoek van de ATSO geleid door Dr. A. W. M. Keune en had tot strekking te komen tot een standpuntbepaling t.a.v. de beide in het vorige nummer van het THB verschenen discussienota's van curatoren ( N C ) en van de een en twintig (N 21). De voorzitter stelde aan het begin van de meeting voor, de NC te bespreken aan de hand van de drie door de A T S O geponeerde stellingen, die de volgende inhoud hadden Stelling 1 BIJ hervormingsplannen v o o r de hogeschoolstructuur dient men uit te gaan met van de bestaande orde, doch van reëel medebeslissingsrecht voor alle geledingen op elk niveau
Op de vraag van Prof Platte! of het juist was een steeds wisselende studentenpopulatie mede beslissingen te laten nemen, w a a r v o o r ze t o v volgende generaties met meer verantwoordelijk zijn, gaf Drs Boerboom als antwoord ..Verantwoorslelijkheid mag niet aan tijd gebonden zijn Juist de wisselende studentenpopulatie heeft steeds een zekere creatieve inbreng, waarmee de bedrijfsblindheid van hen, die op de hogeschool te allen tijde toeven, enigszins gerelativeerd kan worden En dat is nu juist, wat de N 21 b e o o g t " Mandaat Met betrekking tot het begrip mandaat, zoals dat in beide nota's gebruikt wordt, kwamen verschillende visies naar voren De Charro stelde, dat wanneer het mandaat eenmaal aan bestuurders gegeven is, slechts deze mensen alles bepalen In een nieuwe situatie dient dit mandaat echter aan de hele gemeenschap te worden doorgespeeld, omdat eenieder uit die gemeenschap v o o r de kennisoverdracht verantwoordelijkheid draagt De N C gewaagt wel van een mandaat, maar slechts van een mandaat aan staf en professoren, dus niet aan studenten De N 21 nu ziet het mandaat als een opdracht aan de hele gemeenschap, waarbij een dualistisch systeem wordt vermeden
Stelling 2 De centrale begrippen kennis en continuïteit uit de nota van curatoren worden uitermate eenzijdig geïnterpreteerd Immers kennis is niet louter door rationele intelligentie bepaald, maar evenzeer afhankelijk van sociale intelligentie, continuïteit is meer idee- dan persoon-gebonden Stelling 3 Kritische en verantwoordelijke wetenschapsbeoefening die bijdraagt tot reëel welzijn van de mens, kan nooit plaatsvinden binnen een kader met afhankelijkheidsrelaties tussen wetenschapsmensen onderling (hoogleraren, wetenschappelijke medewerkers en studenten) en binnen een afhankelijkheidsrelatie van universiteit en maatschappij, waarbij de universiteit zonder meer opleidt tot functies in deze maatschappij Voorts werd een brief voorgelezen van het administratief en technisch personeel, waarin de gang van zaken rond deze hogeschoolvergadering betreurd werd en waarin stelling w e r d genomen tegen de houding van studenten, die mede verantwoordelijk zijn voor de gevolgde procedure De vergadering begon wat stroef, hetgeen aanleiding was voor Drs Boerboom de draad van de reeds eerder vermelde vergadering, d d 25 maart, op te vatten Hij stelde daarbij nogmaals de verschillende uitgangspunten van de beide nota's aan de kaak ,,De NC gaat steeds uit van het bestaande Waar zij spreekt over de maatschappij, bedoelt ZIJ de bestaande maatschappij, democratische spelregels zijn bij haar de bestaande, huidige spelregels De N 21 daarentegen is juist losgemaakt van deze bestaande verhoudingen en geeft in principe medezeggenschap v o o r iedereen, gekoppeld aan efficiency en bestuurskracht De N 21 pretendeert slechts het stramien aan te geven, op basis waarvan de structuurcommissie kan gaan werken " Hiermee was voor de vergadering de aanzet gegeven tot een voorzichtig aftasten en polsen van eikaars meningen Daarbij waren de vertegenwoordigers van curatoren en senaat, op een enkele uitzondering na, nog met aanwezig THB 13
1 april 1969
IPR"
Discussiebijeenkomst (vervolg)
Akkermans belichtte de zaak vanuit een ander perspectief Er zou eigenlijk nooit een mandaat als zodanig gegeven zijn In de historie is een bepaalde situatie gegroeid, die vervolgens wettelijk is omschreven Maar deze formele zijde van het begrip mandaat is veel minder belangrijk dan de materiele zijde Indien de maatschappij ondemocratisch IS, dan moet de verantwoordelijkheid m eigen hand genomen worden en ernaar worden gestreefd in het klem een democratisch bestel op te bouwen, in casu de hogeschoolgemeenschap, van waaruit richting en leiding kan worden gegeven aan de umwelt Prof Schoordijk repliceerde hierop, dat het mandaat met, zoals werd gesteld, een juridische vondst is Het begrip mandaat is zeer pluriform en het neemt slechts in zoverre een juridische vorm aan, waar het betreft de verantwoording van de KH aan het ministerie voor het leerstoelenbeleid en de financiën ,,Hoe kan ik mijn mandaat tegenover de maatschappij waarmaken?" vroeg hij zich af en vervolgde ,,De wetenschapsbeoefenaar dient zich schrap te zetten tegen het onjuiste m de maatschappij Daar waar autoritaire structuren voorkomen, dienen ze te worden a f g e b r o k e n " Deze laatste opmerking ontlokte nogal wat reactie aan de zaal ,,Het mandaat, dat de curatoren nu hebben, kan worden vergeleken met het Goddelijk Recht der Koningen Immers, wat God zegt, kan ook nooit worden g e c o n t r o l e e r d " Men ging zelfs nog verder en noemde de NC een , bedreiging voor de mensheid" Hierop reageerde Prof Schoordijk met de opmerking, dat diezelfde bewuste ,autoritaire' universiteit er dan toch maar in geslaagd was de maatschappij te hervormen en mensen voort te brengen, die hiertoe een grote bijdrage hebben geleverd, zoals Einstein en Freud Hij stelde, dat vanuit deze universiteit toch een krachtige maatschappijkritiek is ontstaan De vergadering w e r d vervolgens even onderbroken om vertegenwoordigers van curatoren de gelegenheid te geven achter de voorzitterstafel plaats te nemen en een korte samenvatting te aanhoren van Jansma over hetgeen tot nu toe was gezegd Bij monde van curator Bartels gaf het curatorium te kennen, dat het gaarne bereid zou zijn te luisteren naar hetgeen in de vergadering naar voren w e r d gebr-acht Vervolgens nam Drs. Loevendie het w o o r d Hij zei, dat de N C met de limiet IS van hetgeen curatoren te bieden hebben Hij nam dan ook krachtig stelling tegen de naar zijn mening overheersende opvatting, dat er nu mets meer aan zou kunnen veranderen De NC pretendeert slechts een bijdrage tot de discussies te vormen Hij sprak daarom de hoop uit, dat men nu tot een constructief debat mag komen Bovendien oepleitte hij het recht van de curatoren om de N 2 1 , die ook pas uit was, op haar merites te kunnen beoordelen en de consequenties ervan te kunnen overzien Prof De Moor, hoofdopsteller van de nota, nu in de gelegenheid gesteld zijn visie bekend te maken, vond dat democratie met kan worden geïdentificeerd met een bepaalde bestuursstructuur Men moet nagaan of een bepaalde bestuursvorm, met bepaald een instrumentele waarde, geen afbreuk doet aan de andere elementen van de democratie
Mededelingenblad Tllburgse Redactie-adres Hogeschoollaan 225, Kamer 113, Telefoon 70960, toestel 458 Adviseur V G M Feldbrugge
Zal<elijk leider C
F
Brinkhuizen
Hogeschool Redactie Prof J van Dijck Drs O Kuschpeta C Goossens R P J de Koning M e j A M Engbers J B. A. C M Km
Fotograaf Th H G Dusseldorp De sluitingsdatum voor het inleveren van copy voor het komende nummer is 21 april.
De universiteit is er met alleen voor de mensen, die op een of andere manier bij die universiteit betrokken zijn Daarnaast heeft zij een taak in de samenleving, een taak, die met alleen moet worden uitgelegd als een opleiden tot functies, maar evenzeer als het nemen van een kritische houding t o v de maatschappij m al haar geledingen Een goede taakvervulling t o v de maatschappij staat dan ook primair Deze taakvervulling bepaalt of er sprake kan zijn van het al dan met hebben van gelijke rechten voor iedereen Het is nu feitelijk zo, dat de Staten-Generaal aan Senaat en Curatoren een mandaat goven waarbij het zaak is de taakvervulling op redelijke wijze in deze constellatie in te voegen Vanuit de vergadering w e r d de vraag gesteld, wat nu eigenlijk de basis is voor de structuurverandering de overtuiging van curatoren of de mening van de h o g e s c h o o l g e m e e n s c h a p ' Drs Loevendie antwoordde hierop, dat iedere geleding ten aanzien van wat dan ook zijn eigen mening mag hebben Aan de reeds behoorlijk emotioneel geladen sfeer deed zijn opmerking ,,Maar mag er a u b nog over gepraat w o r d e n ' " beslist geen afbreuk De mening van de hogeschoolgemeenschap nu w e r d door Keyzers in concreto bekend gemaakt Hij bood Loevendie de handtekeningenlijst aan, waarin ruim 1100 mensen zich achter het principebesluit tot medebeslissingsrecht hadden geschaard Er volgde een langdurig applaus T a v die medezeggenschap werd door curatoren opgemerkt, dat deze met alleen toekomt aan alle geledingen van de universiteit, maar ook aan de maatschappij om ons heen ,,De kritische functie van de hogeschool, die door De Moor wordt voorgesteld, zou dan praktisch onmogelijk worden gemaakt", was het antwoord Beantwoordt de hogeschool nog wel aan de kritische wimpel, die altijd zo hoog wordt g e h o u d e n ' Zolang we ons met richten naar het principe one man one vote, zullen er altijd spanningen blijven en kan men nooit tot een werkelijke democratie geraken, aldus Kester De M o o r stelde daar tegenover, dat discussie m democratische zin betekent, dat ieder zijn overtuiging in reserve houdt, andermans overtuiging accepteert en vervolgens tracht tot een oplossing te komen Ondemocratische meerderheidsopvattingen kunnen niet geaccepteerd worden, want dan zou de weg naar de dictatuur worden opengesteld Daarop w e r d heftig gereageerd door Boerboom, die zei, dat een gedemocratiseerde universiteit nooit kan leiden tot een dictatuur in de maatschappij, tenzij er iets aan die maatschappij schort Hij benadrukte nog eens de onoverbrugbare uitgangssituaties van beide nota s Vervolgens w e r d door Prof Scheffer het standpunt bekend gemaakt dat de senaat had ingenomen t a v de beide nota's Bij de stemming binnen de senaat bleek de meerderheid gekozen te hebben om de NC primair als uitgangspunt te laten dienen voor de te houden discussies Dit wilde echter met zeggen, dat de senaat zich zo opstelt, dat er geen andere structuur mogelijk zou zijn uitgaande van hetzelfde uitgangspunt Omtrent de uitslag van de stemming in het stafconvent rezen enige moeilijkheden, voornamelijk te wijten aan verkeerde interne voorlichting Uiteindelijk kwam het volgende resultaat uit de bus 26 vóór en 19 tegen de N 2 1 . Stemming De bijeenkomst had nu langzamerhand een gespannen allure gekregen en het was duidelijk, dat er algemeen verlangd w e r d naar duidelijke uitspraken door middel van stemmingen De voorzitter nam daartoe het initiatief en diende een voorstel in, dat echter veel weerstand ondervond, omdat het met genoeg een duidelijke uitspraak zou geven [ van de vergadering Tenslotte diende Akkermans een drieledige nota in waarin de N C verworpen en de N 21 aanvaard zou moeten worden als uitgangspunt voor de nieuwe structuurcommissie, waarvan de samenstelling zou geschieden door bemiddeling van de voorzitter, j Dr Keune Uit het complexe geheel van reacties, tegen-moties en amendementen
Acadabria
die daarop volgden, kwam een reële tussenoplossing naar voren. Boerboom stelde voor de verwerping van de N C te laten vervallen, waardoor het stuk eventueel secundair kan worden behandeld. Nadat Akkermans het bewuste gedeelte uit zijn motie had teruggetrokken, werd het aan de vergadering ter stemming voorgelegd, luidende: Leden van de Tilburgse hogeschoolgemeen schap, in vergaderin g bijeen op 27 maart 1969, besluiten: - de n ota van 21 te accepteren als het uitgan gspun t voor veran derin gen van de bestuursstructuur van de Katholieke Hogeschool; De motie behaalde een overweldigende meerderheid. Slechts enkele tientallen van de ongeveer 800 aanwezigen waren tegen. De discussie spitste zich nu toe op de vraag wat curatoren en stafconvent met de aangenomen motie zouden doen. V anuit de zaal werd de eis gesteld, dat het curatorium daar nu al een uitspraak over zou doen, een eis, die eveneens vanuit de zaal sterk aangevallen werd. Het zou niet van democratie getuigen, aldus Prof. Godefroy, indien niet de curatoren op zijn minst behoorlijk de gelegenheid krijgen zich opnieuw te beraden. Weer volgde een accumulatie van tegenwerpingen, beschuldigingen en andersluidende voorstellen. Uit de ontstane verwarring echter besloot de voorzitter als tweede deel aan de motie-Akkermans toe te voegen en aan de vergadering ter stemming voor te leggen; en besluiten voorts: - dat bin n en twee weken de besturen van Stafcon ven t, Sen aat en Curatorium, n a raadplegin g van hun leden , open baar beken d dien en te maken of zij de n ota van 21 al dan n iet accepteren als hel uitgangspunt voor veran derin gen van de bestuursstructuur van de Katholieke Hogeschool;
■^•^ Bij de studentenorganisaties van de meeste grote universiteiten in de V S kan men boekjes kopen, die informatie verschaffen over de docenten. - ^ Het gaat hier vooral om de werkwijze van de docenten, hoe moeilijk de examens zijn die ze houden, de waarde van de lessen die geven en de mate waarin men zich verveelt of amuseert bij die lessen. -^ Jaarlijks moeten in Nederland rond 100.000 kinderen bij het gewone lager onderwijs een klas doubleren. Dit betekent, afgezien van de psychische schok voor de betrokkenen, een financiële schadepost bij het onderwijs van maar liefst zeventig miljoen gulden per jaar. -k De plaatsing van eerstejaarsstudenten krijgt steeds meer het stempel van het oude lotingssysteem van de militaire dienst, waarvan de nagedachtenis een wrange bijsmaak heeft. Het aantal aspirant-studenten, dat zich zowel opgeeft voor tandheelkunde als voor geneeskunde stijgt steeds, aldus een rapport van de Commissie Plaatsing Eerstejaarsstudenten Tandheelkunde, if Zij doen dit, omdat zij wel eens voor tandheelkunde een hoog lotingsnummer kunnen treffen en door de dubbele aanmelding behouden zij dan toch nog een kans op een andere plaatsing, bij geneeskunde, -k In het blad ,Student' zagen wij in een grote publicatie van de S W O L enige voordelen, die onze oudste stad Maastricht als universiteitsstad te bieden zou hebben. Bovenaan stond: ,Niet in de eerste plaats om de gezellige terrasjes', if De perikelen rond de achtste medische faculteit blijven voortduren. Twente heeft een nieuwe actie op touw gezet om de zo begeerde faculteit binnen haar muren te krijgen. Midden april wordt in de Hengelose stadhuishal een openbare bijeenkomst gehouden, waarvoor alle fractievoorzitters uit de Tweede Kamer zullen worden uitgenodigd, if In een ,Uitlaat'-uitzending over de radio deelde een woordvoerder van de A S V A mee, dat in het begin van het volgende studiejaar door de A S V A , samen met Propria Cures (!) een actie zal worden gehouden teneinde de onhebbelijkheid uit de weg te ruimen, die bij de universiteitsadministratie bestaat de collegekaarten alleen dan te verstrekken, wanneer de studiegids (waarvan de collegeroosters om de paar maanden veranderen) tegen ƒ3,50 gekocht wordt, -^r Volgens deze woordvoerder vond zelfs de rector-magnificus de studiegids een nutteloos boekwerk, dat hoogstens zijn waarde ontleent aan het informatieve karakter voor docenten, instituten etc. if Een Groningse studiecommissie van studenten verkondigde in een pamflet, dat het contact met Prof. Dr. G. A. van Es, hoogleraar in Nederlands, verbroken zal w o r d e n , aangezien verder overleg niet zinvol is. if Prof. Van Es zou o.a. de toeloop van de studenten in de afgelopen jaren aanzienlijk hebben onderschat. Aan de sub-faculteit Nederlands aldaar is van al degenen, die daar in het jaar 1960 voor het eerst stonden ingeschreven, nog niemand afgestudeerd, if Voorts wordt hem verweten zich niet te hebben gehouden aan de door hem eerder geaccepteerde minimumeisen van studenten m.b.t. reorganisatie en inspraak bij het studieprogramma, if In ,De Gelderlander' van 12 maart j l . lazen wij, dat de Indonesische minister van Communicaties, Frans Seda, bekend uit de Indonesische pers als de ,afgestudeerde van Tilburg', wacht op een commissie van Nederlandse experts, die het Ministerie van Communicaties enige jaren zal bijstaan, if De heer Frans Seda kwam ook nog op een andere manier in het nieuws. Prof. Wertheim, lid van het Indonesië-comité, weigerde op een te Nijmegen gehouden congres achter dezelfde tafel te gaan zitten met voornoemde minister, it Hij handelde zo op grond van het feit, dat z.i. de politieke situatie in Indonesië te vergelijken valt met de dictaturen in Griekenland en Spanje. Dat daaraan in de Nederlandse pers zo weinig aandacht w o r d t geschonken ziet hij o.a. als een gevolg van de verwachting, die het Nederlandse bedrijfsleven stelt in de toekomstige economie van Indonesië. -Ar Op de Dag van de Ludieke Occupatie van de aula van de KH werden door de bezetter de muren van versieringen voorzien, die, aldus ,De Stem' van 13 maart j l . , wezen op te lang onderdrukte sexualiteit van brave burgerjongeren, die nu eindelijk eens uit de band konden springen, if Een sex-paleis dus? if Welnee, de volgende dag waren de krukken van de deuren verwijderd en de grote glazen toegangspoorten vergrendeld. De aula is geen plaats voor het uitleven van frustraties, hoogstens plaats waar frustraties geboren worden, ifif
- dat over drie weken door de ATSO een hogeschoolvergaderin g 3
THB 13
1 april 1969
Discussiebijeenkomst (vervolg)
Sociale faculteit in Lima
belegd wordt, tijdens welke de leden van de hogeschoolgemeenschap zich zullen beraden over de stappen die n.a.v. bovengenoemde besluiten genomen moeten worden. ATS O Ook deze motie werd met nagenoeg volledige eenstemmigheid aangenomen. De conclusie die hieruit getrokken kan worden is, dat de besturen van senaat, curatoren en stafconvent - ofschoon Prof. Scheffer al had meegedeeld hoe het standpunt van de senaat in deze is - zich weer gaan beraden over de nu te nemen maatregelen, al dan niet gebaseerd op N 2 1 . De overige twee geledingen daarentegen zien zich nu, na de laatste ontwikkelingen, al dan niet vrijwillig gebonden aan hun tevoren ingenomen standpunten. Het wachten is nu op de officiële publicaties. JK
RdK
PROTESTVERGADERING 25 MAART JL. In-de dinsdag 25 maart j l . gehouden protestvergadering, waarin voor het eerst een integrale confrontatie plaatsvond met de nota van curatoren en de nota van 2 1 , bleek een duidelijk misnoegen over de N C . Door het uitbrengen van deze nota is een essentiële verandering ontstaan. De laatste maanden hebben curatoren de schijn gewekt mee te willen werken aan het tot stand komen van een democratische bestuursstructuur. Deze schijn is nu weggevallen. Beide groeperingen (curatoren en een deel van de senaat) zijn zich aan het terugtrekken op hun botte machtsposities. Uit de nota blijkt een duidelijke onwil tot verandering. Het enige wat ons nu nog overblijft is het vormen van een tegenmacht, aldus Kees de Boer, die met deze woorden duidelijk de gespannen sfeer schetste, welke op deze meeting heerste. Meerdere leden van de hogeschoolgemeenschap stonden op om hun mening t.a.v. de nota kenbaar te maken. Een groot gedeelte van de vergadering werd echter besteed aan een discussie over de te volgen procedure, waarbij duidelijk werd gesteld dat eerst de gelegenheid moest worden gegeven de nota's goed te bestuderen en te overdenken. Boerboom gaf omtrent beide nota's zijn inzichten: ,,De nota van curatoren gaat uit van het bestaande. Men gaat het bestaande uitbouwen en hier een democratische tint aan geven. Dit is hinken op twee gedachten. Het principe als zodanig verandert niet! De nota van de 21 echter gaat uit van het apriori: medebeslissingsrecht. Iedereen moet in de nieuwe structuur, gebaseerd op het recht van medebeslissing, zijn eigen ,Umwelt' kunnen bepalen en zoeken naar een optimum tussen vrijheid en gelijkheid." Dit betoog van Boerboom als kanttekening meegevend bij de bestudering van de nota's, w e r d de sessie verdaagd naar donderdagavond 27 maart.
Dr. Bertholet, wetenschappelijk medewerker aan onze hogeschool, was één van de drie docenten, die in 1965 vanuit Nederland naar Lima vertrokken, om daar mee te werken aan de opbouw van een modern opgezette sociale faculteit. Begrijpelijk Is, dat door dit project een stoot in de goede richting wordt gegeven het hoger onderwijs in de ontwikkelingsgebieden, waar nodig, te reorganiseren. Gezien het feit, dat tegenwoordig de ontwikkelingsproblematiek veler aandacht geniet, vroegen wij Dr. Bertholet in een interview iets te zeggen over het project in Lima in het bijzonder en over de hogeronderwijsproblematiek in de ontwikkelingslanden in het algemeen. Redactie: Kunt u iets zeggen over de voorgeschiedenis en de directe aanleiding v o o r de o p b o u w van dit project? Bertholet: Over het algemeen heeft men in het Westen lange tijd de indruk gehad, dat het ontwikkelingsproces van de arme landen uitsluitend of vooral een economisch probleem zou zijn. Stilzwijgend w e r d aangenomen, dat de niet-economische aspecten van de cultuur op dezelfde manier op economische ingrepen zouden reageren, als dat in Europa of Noord-Amerika normaliter geschiedt. Men is er nu echter van overtuigd geraakt, dat vooral in de ontwikkelingsgebieden de economische groei in engere zin met uitsluitend of zelfs voornamelijk in termen van de gebruikelijke economische theorie begrepen kunnen worden. Voor een juist begrip van het verschijnsel ontwikkeling is er derhalve een combinatie nodig van juist die wetenschappen, welke de totale cultuur tot voorwerp en ,werkterrein' hebben; ik bedoel hier: integratie van bijvoorbeeld sociale en politieke wetenschappen. Voordat wij ons project begonnen, bestond er in Peru nergens een opleiding van deze aard en zo concreet gericht! Dit was de directe aanleiding voor de totstandkoming van het Nederlandse assistentieprogramma aan de Universidad Catolica, een particuliere universiteit met een duidelijk ideologische instelling en een nogal reactionair verleden. Redactie: Hoe kwam de samenwerking T i l b u r g - N i j m e g e n tot stand? W a t behelst de algemene bedoeling en de planning van het project? Bertholet: De rector van de Universidad Catolica had m.m.v. een Frans expert een plan voor een sociale ontwikkelingsfaculteit laten uitwerken, maar aangezien hiervoor in Peru niet de benodigde gelden en niet voldoende geschoolde mensen aanwezig waren, wendde hij zich tot collega's van de katholieke universiteiten in de ontwikkelde wereld en vond gehoor o.a. bij Nijmegen en Tilburg, waar men op dat moment de benodigde mankracht had. Ook de Nederlandse overheid werkte in zoverre mee, dat zij, om gegronde redenen, met name het algemene belang van het ontwikkelingsland, het project organisatorisch én financieel wilde steunen. Toen deze medewerking een feit was, begon men met de stichting van een moderne sociale faculteit. Uit schaarse fondsen werden de benodigde gebouwen, meer lijkend op barakken, neergezet. Waar Peruanen bereid en geschikt bleken om te doceren, benoemde men deze, terwijl andere personen naar het buitenland werden gezonden, om daar voor hun toekomstige docentenfunctie hun opleiding te ontvangen. De medewerking vanuit en de samenwerking met Nederland bestond in de oprichting van een begeleidingscommissie v o o r de sociologische sectie van de nieuwe faculteit. Hierin hebben zitting vertegenwoordigers van de Nederlandse overheid (DITH), de NUFFIC en de twee katholieke hogeronderwijsinstellingen in ons land. Allereerst werden adviezen uitgebracht m.b.t. de algehele opzet van het project (ik heb hier het oog op: de na te streven vorm, de inhoud van het onderwijsprogramma, de koppeling van onderwijs aan het w e r k in de praktijk). 'V^ervolgens selecteerde de commissie de Nederlandse docenten, die nu aan het project w e r k e n . Momenteel werkt zij aan de lange-termijn-planning en de begeleiding van het uit te voeren werk. Toen de faculteit haar eerste inleidende jaar had afgesloten, kon in 1965, na aankomst van het eerste drietal docenten, met de eigenlijke opleiding begonnen worden. Voorlopig zijn het echter alleen Nederlanders (sociologen, maar sinds 1966 ook een econoom) die in Lima werken, maar er bestaat goede hoop, dat meerdere landen, 4
Dg opzet van het perspectief plan is dat m 1969 de eerste, in Europa opgeleide, Peruaanse professoren klaar komen Dit proces wordt voortgezet m de jaren 1970-1971 In 1972 hoopt men over een compleet t team van eigen medewerkers en docenten te beschikken Naar gelang dit proces in Peru voortschrijdt, wordt uiteraard omgekeerd de Nederlandse inbreng positief beperkt Redactie: Wat ziet u als concrete taak van de daar ingeschakelde mensen' 1 Berlholet: Het lag in de bedoeling de studenten met alleen theoretisch goed te onderleggen, maar ook de band met de nationale praktijk, via onderzoek planning en uitvoering van projecten te handhaven Binnen dit kader heeft elke medewerker zijn taak, zowel op gebied van onderwijs, als van onderzoek en ander praktisch werk Redactie; Kunt u een oordeel geven over het hoger onderwijs m de ontwikkelingslanden zowel wat betreft do huidige stand van zaken, als haar functie in de t o e k o m s f .
J
(
i
Bertholet: Het hoger onderwijs in de ontwikkelingsgebieden is m het gros van de gevallen een copie van het hoger onderwijs zoals wij dat in de jaren dertig kenden De faculteiten, die wij vlak voor de oorlog hadden, zijn ook in de ontwikkelingslanden tot bloei gekomen (met name juridische, medische en filosofische faculteiten) Moderne faculteiten (economische, modern-sociologische) zijn werkelijk achtergebleven Wel bestonden en bestaan er opleidingsinstituten voor specialisten, ik denk hier bijvoorbeeld aan landbouwscholen De universiteit beantwoordde als zodanig aan twee dingen - aan de cultureel-wetenschappelijke behoeften, zoals de ,upper-class in de ontwikkelingsgebieden dit wenste en zich in deze spiegelde aan Europa, - het kanaliseren van de ,law and order -maatschappij, zoals deze upper-class dit wilde Voor de oorlog bemoeide men zich in deze gebieden nauwelijks met de samenleving, maar vanaf de oorlog met name bijvoorbeeld na de onafhankelijkheidswordmg van India e a komt er een fundamentele wijziging in de samenleving De nadruk die lag op de law and ordermaatschappij, komt nu te liggen op de ,development Hierdoor ontstaat er echter een ,knelpunt naar twee kanten' - de faculteiten die er zijn, zijn met voldoende uitgerust om de kanalisering (law and order -^ development) tot stand brengen, - bovendien, ook al heb je deze faculteiten, dan is het nog een groot probleem om ze op standaard te brengen en aan te passen Men kan wel een Westers onderwijsprogramma overnemen, maar om dit aan te passen en toe te spitsen op de behoeften, die er op dit gebied bestaan zijn met de juiste mensen aanwezig Vandaar dat er in de ontwikkelingslanden een grote vraag is naar Westerse experts Deze mensen kunnen door door de ontwikkelingslanden zelf met betaald worden en ook de Westerse landen zijn hiertoe met bereid Het aantal intellectuelen is slechts een zeer kleine fractie van de bevolking bovendien is de infrastructuur zo slecht dat deze nauwelijks emplooi kunnen vinden Deze intellectuelen zijn daarenboven nog opgeleid m ,traditionele zin, zodat ook zij weinig aan de toestand kunnen veranderen De studierichtingen zijn met dermate adekwaat afgestemd om de behoeften die er zijn naar behoren te bevredigen
In de vakken die men nodig heeft, is het onderwijs onvoldoende, kwalitatief namelijk zit de zaak scheef - met voldoende faciliteiten, - weinig empirisme, - weinig of geen onderzoek-technieken De absorbtiecapaciteit van de ]Devolking is zo gering dat het optimum snel bereikt isi Zelfs als alle bedoelingen goed zijn, zijn er dan de juiste mensen"? Om een voorbeeld te noemen de Amerikanen hebben m Puerto-Rico een model-universiteit, aangepast aan de situatie in Zuid-Amerika Studenten lopen stages in de Zuid-Amenkaanse landen, maken structuurplannen etc , maar als je met de juiste mensen hebt, kom je nog met veel verder Redactie: Wat moet het doel en de functie z i j n / w o r d e n van de instellingen van hoger onderwijs m de o n t w i k k e l i n g s g e b i e d e n ' Bertholet: Het doel moet zijn het dienen van de maatschappij Door bestudering van de situatie moet men trachten te komen tot een overeenkomst met politieke en andere organen De taak van de universiteit aldaar is de sleutelpositie te zijn v o o r de ontwikkeling van het land Redactie: Hoe is de positie van de student en kunt u iets zeggen over de studentpolitieke situatie a l d a a r ' Bertholet: Het universitaire niveau is daar veel meer gepolitiseerd als bijvoorbeeld in Nederland De situatie, zoals wij die hier nu kennen, IS m vergelijking met de situatie daar ,ouwe koek' Ontwikkeling betekent aanpassing, verandering etc en vooral de jeugd, met name de studenten, ondergaan hiervan de directe invloed Kortsluiting ontstaat daar, waar Westerse nieuwe ideeĂŤn de studenten bereiken, terwijl de professoren nog in het oude stramien zitten Dit geeft vaak aanleiding tot fervente beroeringen ,,Als je ervan overtuigd bent, dat je beter weet, maar je wordt met v o o r vol gezien, leidt dit tot frustraties " Redactie: Heeft Tilburg als instelling van hoger onderwijs, of in het algemeen de Nederlandse overheid, een bepaalde taak of misschien zelfs een plicht t a v de instellingen van hoger onderwijs en de verdere evoluenng daarvan in de o n t w i k k e l i n g s l a n d e n ' Bertholet: Ik zou niet willen spreken over een taak of een plicht, maar over de potentiĂŤle inbreng en de ,objectieve' mogelijkheden, die men hier heeft tot steunverlening Wij beschikken over kennis, die bepaalde behoeften daar zeker ten goede kan komeni En inderdaad, als wij de nodige mankracht hebben en de problemen in die gebieden mee op willen lossen, dan ontstaat er een plicht' Onze inbreng moet dan natuurlijk wel ontdaan worden van etno-centrische gezichtspunten Redactie: Welke zijn in uw ogen de perspectieven voor afgestudeerden, die voornemens zijn hun kennis in dienst te stellen van de ontwikkelingslanden' (Prof Jansen spreekt in een interview v o o r het ,Algemeen Handelsblad' van 10 februari 1969 zijn bezorgdheid uit over het grote aantal studenten in de met-Westerse sociologie Hij denkt daarbij vooral aan de geringe plaatsingsmogelijkheden in de ontwikkelingslanden Hij is er dan ook met voor om de economische en sociale ontwikkelingsproblematiek tot een afstudeerrichting te maken Liever zou hij de ontwikkelingsproblematiek als een mogelijk bijvak zien in de normale opleidingen voor econoom of socioloog ) Bertholet: Ik kan het wel met prof Jansen eens zijn In de ontwikkelingslanden bestaan grote behoeften, die opgelost zouden moeten w o r d e n De bottle-neck echter zijn de financiĂŤn Bovendien is het absorbtievermogen van de ontvangende instanties klem Er is slechts een minimale uitzendmogelijkheid, terwijl de behoeften groot zijn De uitgezondenen echter kan nauwelijks of geen levensonderhoud gegeven uitgezondenen echter kunnen nauwelijks of geen levensonderhoud gegeven worden In Peru bijvoorbeeld zijn 34 universiteiten Deze zouden graag sociologen hebben, maar er is geen geldi iK
5
THB 13
1 april 1959
1
Promotie Drs. A. W. M. Keune
FOR
Woensdag 19 maart j l . promoveerde Drs. A. W. Keune aan de KH tot doctor in de sociale wetenschappen op het proefschrift over ,Gemeenschapsontwikkeling'. Promotor was Prof. Dr. L. H. Janssen SJ. Dr. Keune is in 1938 te Valkenburg-Houthem geboren. In 1961 slaagde hij voor het doctoraal examen in de economisch-sociologische studierichting. In de drie daarop volgende jaren was hij als assistentdeskundige van de V N werkzaam t.b.v. het Nationaal Community Development-programma in Columbia. Momenteel is de heer Keune als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het IVO van de Katholieke Hogeschool te Tilburg.
1 De no( studenten aanvaarde hogescho democrati op alle te concrete
2 De SC de werke studenter aantal we verdwijnt wetensch Er is een welke stL Ten aanz verkrijgei Hoe mee neemt de
Samenvatting Gemeenschapsontwikkeling is een geheel van verbeteringen in de ontwikkelingsproblematiek van een samenleving. Het gaat hier om de ontwikkeling van de totale mens en de totale samenleving, d.w.z. om de aanpak van alle ontwikkelingsproblemen in onderling verband en tevens om de gemeenschappelijke ontplooiing van alle betrokkenen. Op welke wijze kan dit proces worden gerealiseerd? De methode van ontwikkelingssamenwerking omvat de deelname van de diverse betrokkenen in gezamenlijke ontwikkelingsactiviteiten, op basis van de democratische inspraak van deze betrokkenen.
3 De ar doen, is . alleen ge lijke betr en dat d( structuur betekene
Dit impliceert dat allerlei vormen van ontwikkelingssamenwerking dienen te worden verkregen, versterkt e n / o f in stand gehouden en tevens de hieraan inhaerente subprocessen van bewustwording en organisatie. Men kan hierbij uitgaan van drie grondbeginselen: ontwikkeling, solidariteit en democratie. Redenen, andere dan ideologische, waarom de ontwikkelingssamenwerking positief kan worden gewaardeerd zijn o.a.: 1 de ontwikkeling van de betrokken deelnemers zelf, waardoor de ondernomen activiteiten eerder aangepast zullen zijn op de totaliteit van hun problemen; 2 het Bevorderen van de openheid van de diverse betrokkenen t.o.v. elkaar door de gezamenlijke menings- en besluitvorming; 3
de benadrukking van de eigen en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Het gevolg hiervan zal zijn, dat er productiviteitsverhoging op zal treden, evenals een hogere effectiviteit van de inzet van deze middelen en van de resultaten van de ontwikkelingsactiviteiten verwacht kan worden. Indien de overheid aan een programma voor gemeenschapsontwikkeling niet wil of kan meewerken, dan zal het noodzakelijk zijn via pressie vanuit binnen- of buitenland, dan wel via de weg van de revolutie, de bestaande machtsposities te ondergraven. Het proefschrift handelt vervolgens over het gemeenschapsontwikkelingsprogramma van de Zuid-Amerikaanse staat Columbia. T.a.v. de situatie aldaar verwacht de heer Keune dat de gevestigde machtsposities hoogstwaarschijnlijk op een revolutionaire wijze zullen worden doorbroken.
Enige s t e l l i n g e n b e h o r e n d e bij dit p r o e f s c h r i f t I De methode van gemeenschapsontwikkeling kan van groot belang zijn voor het welslagen van een maatschappelijke revolutie. Dit geldt in het bijzonder v o o r de bevordering van een pre-revolutionair klimaat, alsook voor de verdere democratisering na de politiek-militaire machtsovername. Vil De organisatoren van de rietsuikeractie in Nederland hebben met deze actie aangetoond, dat, wanneer men zich diepgaand bezighoudt met een deelaspect van de mondiale ontwikkelingsproblematiek, men een goed inzicht kan krijgen in de totale problematiek.
4 Het v principle
VERKLARING BESTUUR STAFCONVENT 12 MAART JL. Naar aanleiding van de bezetting van de aula der Katholieke Hogeschool door een aantal studenten deelt het bestuur van het Stafconvent het volgende mede: 1 Volkomen in strijd met de realiteit wordt in één van de uitgedeelde pamfletten (nr. 12: .Voorlopig Organisatieschema Hogeschool') gesuggereerd, dat dit ontleend zou zijn aan een nota van het Stafconvent. Voor de goede orde verklaart het bestuur van het Stafconvent dat het betreffende schema ontleend is aan een discussiestuk opgesteld door een aantal personen uit de diverse geledingen van de hogeschool.
5 Ten e naar mei graduele er thans bezwaar reeds ze kanten v
6 Ten i alle terri studente afwijzinc zijde me tegen ai gemotiv
2 Het bestuur van het Stafconvent keurt het doen verschijnen van genoemd pamflet scherp af, omdat dit ontleend is aan een nota, waarover de ondertekenaars vertrouwelijk beschikten. De uitgevers van het pamflet hebben misbruik gemaakt van het in hen gestelde vertrouwen.
7 Vooi rijkste e en met i argumei deskun( de conc hogescl zich aar kunnen terrein studere student moeten In conc over ee
3 Het bestuur van het Stafconvent is voorts van mening, dat het lichten van één enkele pagina uit een nota van 16 pagina's onmogelijk een juiste bijdrage tot de discussie kan w o r d e n genoemd.
NEDERLANDS STUDENTEN KAMERORKEST Op zaterdag 19 april a.s. concerteert het NESKO o.l.v. Joop van Zon in de aula van de Katholieke Hogeschool. Op het programma staan werken van J. Felderhof, F. J. Haydn, A. Honegger en W. A. Mozart. Solist is Marien van Staalen, cello. De baten van het tournee komen ten goede aan het Universitair Asyl Fonds. Kaarten (a ƒ4,50 voor studenten en scholieren ƒ2,50) zijn verkrijgbaar op de volgende adressen: mevrouw Geertman, Brug. Suysstraat 46 te Tilburg; mevrouw Janboers, Ringbaan-Oost 218 te Tilburg; J. Wagenaar en P. Jonas, Burg. van Meursstraat 51 te Tilburg, tel. 72804; mejuffrouw A. de Roos, kamer 120 op de hogeschool (fietsenkelder), tel. 444.
i
schrifte bewijs (uiterac betekei . niet bij' invloed
FORUM STRUCTUUR
KANTTEKENINGEN BIJ ,VOORSTEL TOT DEMOCRATISERING VAN DE BESTUURSSTRUCTUUR VAN DE KATHOLIEKE HOGESCHOOL TILBURG'' 1 De noodzaak om een antwoord te geven op de aandrang van studenten, stafconvent en enkele hoogleraren tot het principieel ' aanvaarden van medebeslissing van alle betrokkenen aan de hoqeschool w o r d t versterkt door het verschijnen van het voorstel democratisering, dat uitgaande van deze principiële medebeslissing op alle terreinen (er w o r d t geen enkel voorbehoud gemaakt) een concrete structuur ontwerpt 2 De schets van de ,carrière' in het voorstel op biz 3 stemt met met de werkelijkheid overeen In feite komt slechts een beperkt aantal studenten hier met de bedoeling wetenschap te bedrijven een groot aantal wenst primair voorbereiding op een latere functie, 40 % verdwijnt weer en er zijn slechts zeer enkelen, die een functie bij het wetenschappelijk onderwijs ambiëren Er is in wezen geen continuïteit Er IS een conglomeraat van studenten met verschillende bedoelingen welke studenten bovendien nog geselecteerd moeten worden Ten aanzien van het onderwijs valt het accent bovendien op het verkrijgen daarvan bij studenten, op het geven daarvan bij docen'en Hoe meer eigen activiteit van studenten hoe beter natuurlijk, maar dat neemt de feitelijke accenten met weg 3 De analyse van wat de verschillende groepen aan de hogeschool doen IS zo goed als met in het voorstel aanwezig Eigenlijk w o r d t alleen geconcludeerd, dat de teruggang van het netwerk van persoonlijke betrekkingen tot de wenselijkheid van invloed op de .umwelt leidt en dat deze invloed alleen via een democratisering van de bestuursstructuur mogelijk is Dat invloed ook overleg, advisering e d kan betekenen zonder medebeslissing w o r d t met besproken 4 Het voorstel noodzaakt een antwoord te geven op de vraag of men principieel medebeslissingsrecht van stafleden en studenten wenst 5 Ten aanzien van de staf zou mijn principiële antwoord op de vraag naar medebeslissing bevestigend luiden, aangezien ik het slechts graduele verschil tussen beide groepen erken Dat betekent met, dat er thans al een corps van kan worden gemaakt, doch wel dat ik geen bezwaar zie die weg in te slaan en in nieuwe constructies daarvan reeds zoveel mogelijk uit te gaan Aangezien ik mij tot de p r i n c p i e l e kanten wil beperken, ga ik hier met verder op in 6 Ten aanzien van studenten zou ik principieel medebeslissing op alle terreinen willen afwijzen, onder aantekening dat daartegen wat studentenvoorzieningen betreft geen bezwaar bestaat en dat de afwijzing met inhoudt dat er geen belangrijke inspraak van studentenzijde mogelijk en gewenst zou zijn, terwijl voorts beslissingen, die tegen adviezen van studenten ingaan, steeds duidelijk moeten zijn gemotiveerd 7 Voor het afwijzen van medebeslissing ten aanzien van de belangrijkste en meest wezenlijke besluiten inzake onderwijs en onderzoek en met name ten aanzien van benoemingen heb ik als meest principiële argument, dat v o o r de genoemde beslissingen een minimum aan deskundigheid op het terrein van de wetenschap noodzakelijk is in de concrete vorm van een doctoraal-diploma Benoemingen aan de hogeschool betekenen dat de betrokkenen gelegenheid w o r d t geboden zich aan onderwijs, maar ook aan wetenschap te wijden Daarover kunnen uiteindelijk alleen zij oordelen, die zelf op wetenschappelijk terrein reeds iets hebben gepresteerd Per definitie hebben de nog studerenden deze prestatie nog met kunnen leveren Uiteraard zijn er studenten, die er dichtbij komen, maar men zal ergens een grens moeten trekken en dan is het doctoraal-diploma de enige mogelijkheid In concreto ik zie met in, hoe studenten mede kunnen beslissen over een benoeming tot hoogleraar, waarvoor beoordeling van proefschriften en andere publicaties nodig is, terwijl zij zelf nog met het bewijs van de vereiste mimmum-deskundigheid hebben geleverd (uiteraard nog met hebben kunnen leveren) Ten overvloede dat betekent natuurlijk met dat hun visie met belangrijk zou zijn of dat zij met bijvoorbeeld ten aanzien van doceerkwaliteiten een belangrijke invloed op de benoeming zouden moeten hebben, doch dat is nog
In deze rubriek geeft de redactie gelegenheid aan leden van de hogeschoolgemeenschap om opmerkingen of zakelijke kritiek m b.t. de hogeschoolstructuur te publiceren. Plaatsing geschiedt builen verantwoordelijkheid van de redactie.
iets anders dan het mededragen van de uiteindelijke verantwoordelijkheid (voor benoemen of voordracht aan het curatorium, dat laat ik nu in het midden) ^ 8 Het argument onder 7 w o r d t nog ondersteunt door het meer practische argument, dat de continuïteit van het wetenschappelijk corps groter is dan dat van de studentenveregenwoordiging Als corps hebben zij ook met nieuw benoemden samen te w e r k e n , terwijl de studenten na enige tijd de hogeschool weer verlaten 9 Als tweede practische argument wil ik met onvermeld laten, dat ik bij sommige studenten een neiging bespeur om politieke gezindheid mede als criterium aan te leggen bij de keuze van nieuwe docenten BIJ de recente vacature politicologie in Nijmegen hebben studenten de eis gesteld, dat de nieuwe docent positief moest staan tegenover democratisering (in de zin van medebeslissingsrecht) Iets anders dan als een eis terzake van politieke gezindheid kan daar met in worden gelezen Bij benoeming van hoogleraren zijn wij langzamerhand afgekomen van het letten op politieke gezindheid Het zou te betreuren zijn als op een andere wijze dit element weer zou herleven Overigens kan'dit argument uiteraard met overal gelden Er zullen vele studenten zijn, die hieraan met zouden denken Het is dan ook bijkomend voor mij ligt de kern bij punt 7 10 Indien de eis tot medebeslissing met volledig w o r d t aanvaard zoals het in het voorstel wordt bepleit zou men met alle betrokkenen wel moeten overleggen, waar zulk een medebeslissing wel mogelijk is en waar overigens een zo ver mogelijk gaande inspraak kan worden verwezenlijkt 13 maart 1969 , ^ , , , . , , t. Prof. Dr. H. W. J. Bosman 1 Verder te noemen voorstel democratisering , , j i 2 Heel cru gezegd de student die ik als hoogleraar op zijn doctoraal beoordeel, beslist mede over zijn opvolgeri
DE GOEDE WIL DER CURATOREN BIJ een bestudering van de .discussienota van het curatorium en twee senatoren over de bestuursstructuur van de hogeschool, kun je je alleen maar afvragen, hoe zij de moed hebben gehad een dergelijke barre nota te publiceren Het rapport rammelt van tegenstrijdigheden en is een duidelijk blijkgeven van de doofheid v o o r de rapporten van studenten en ,staf' en hun onwil om werkelijk te veranderen In hun inleiding (30 b l z ) doen zij verwoede pogingen hun goede bedoelingen aan te tonen Het hele rapport berust eigenlijk op drie vooronderstellingen 1 O n z e f o r m e l e d e m o c r a t i e Is v o l l e d i g d e m o c r a t i s c h Daarom moet er verantwoording w o r d e n afgelegd aan de maatschappij in haar huidige machtsverhoudingen M a w de eis, die zij - terecht stellen van een noodzakelijke verantwoordelijkheid voor en verantwoording aan de maatschappij concretiseren zij resp als een handelen met als criterium de huidige verhoudingen en een verantwoording aan de Tweede Kamer 2
D e m o m e n t e l e u n i v e r s i t e i t b e a n t w o o r d t al a a n d e h a a r in
vooronderstelling 1 gegeven opdracht Dit geldt in zoverre het betreft het handelen met als criterium de bestaande machtsverhoudingen, maar met wat betreft de verantwoording aan de Tweede Kamer Deze behandelt immers alleen hnanciele universitaire problemen Trouwens een inhoudelijke verantwoording is onmogelijk door de autonomiteit van de hoogleraren, die zij willen handhaven Wat gebeurt dus in feite? Zij stellen een eis (verantwoording), simplificeren deze op een onaanvaardbare wijze en scheppen dan een structuur, die zelfs aan deze simplificatie met beantwoordt 3 D e huidige universiteit is d e m o c r a t i s c h Een goede functievervulling t o v de maatschappij stellen zij, gezien vooronderstelling 1, als eerste voorwaarde v o o r een democratische universiteit en deze functievervulling is, gezien vooronderstelling 2, momenteel goed Voorzover zij in een hele hoop mooie woorden te kennen geven, dat democratie toch nog wel wat meer is dan een goede 7
THB 13
1 april 1969
FORUM (vervolg)
Dr. Willems lector
functievervulling (participatie bijvoorbeeld) neutraliseren zij dit, voor de huidige en dus ook voor de door hen voorgestelde structuur gevaarlijke aspect, door vijf stellingen: a ,,Democratie is niet een bepaalde bestuursvorm, maar een ideaal". Nu heeft men weinig aan een ideaal, als de structuren dit ideaal verhinderen. Natuurlijk is democratie een bepaalde mentaliteit, maar met geëffectueerd in structuren, wordt het veeleer een frustratie, b ,,Bij een meningsverschil over de inhoud van het college beslist de docent". Inspraak blijft dus een w o o r d zonder inhoud, c ,,De vaststelling van de eisen voor de examens en de beoordeling moeten volledig aan de docent worden overgelaten". Aan de vorm van de selectie verandert dus mets. d De studenten worden niet deskundig geacht, te oordelen over de relevantie van een onderzoek. En de curatoren dan? Trouwens, het idee dat men nooit deskundigheid verwerft, tenzij men de kans krijgt die te ontwikkelen, komt niet bij hen op. e Ook voor de benoeming van docenten acht men de studenten niet kundig genoeg om mee te beslissen. Voor kritiek zie d; verder maakt dit van alle inspraak een grote farce. Concluderend kan het volgende gesteld w o r d e n : Als datgene, wat er na 30 bladzijden over is, nog democratisch te noemen is, bsn ik enorm ondemocratisch. De schrijvers hebben helemaal geen behoefte de momentele structuur werkelijk te veranderen, omdat ze die goed vinden. Daarom zullen zij logischerwijs elke verandering ook tegenwerken. De nota's van studenten en ,staf' schijnen ze nauwelijks gelezen te hebben, van hun argumenten immers wordt nauwelijks gerept. Wie echter na de inleiding nog niet overtuigd is van de onwil der curatoren om te veranderen, krijgt bij de resterende 10 pagina's met structuurvoorstellen toch wel een harde klap. Het hele voorgaande wordt in deze voorstellen bevestigd. Op hogeschoolniveau verandert helemaal niets! Ook de faculteit verandert nauwelijks, hij wordt alleen nog meer gebureaucratiseerd. In de centrale onderwijscommissie zijn de studenten in de minderheid, bovendien heeft ze geen beslissingsbevoegdheid. Het is in feite een uitbouwing van de studieraad. In het faculteitsbestuur zit maar één student op de vijf man. Wat deze daar moet doen is gezien de vijf stellingen onder bovenstaande - v o o r o n d e r s t e l l i n g 3 een raadsel. Van een structuursverandering is in feite geen sprake. Rest de vraag, wat doe je met zo een nota??? Duidelijk is in elk geval, dat de nota voor de studenten geen basis kan vormen voor een eventuele hervatting van het overleg en in feite de vroegere staking van het overleg rechtvaardigt. P.S. Ter verduidelijking: de vooronderstellingen staan niet in de tekst, maar volgen daar wel uit. De eerste volgt uit de wijze waarop de verantwoordelijkheid t.o.v. de maatschappij behandeld w o r d t ; de tweede uit de tendens van de nota en de concrete voorstellen en de derde is een logisch gevolg van de eerste en de tweede. Bert Cremers
Donderdag 13 maart j l . aanvaardde Dr. P. J. Willems officieel het ambt van lector in de leer van de bedrijfspsychologie en sociale psychologie aan de hogeschool. In zijn openbare les over ,Werk ontwerpen' sprak de heer Willems over de vormgeving van de menselijke arbeid, die lange tijd bepaald w e r d door de tijd- en bewegingsstudies die hun oorsprong vinden in het werk van Taylor en Gilbraith. Men ontdekte echter, dat een zogenaamde efficiënte methode van taaksplitsmg niet de meest effectieve manier van werken behoefde te betekenen. Er zijn toen pogingen ondernomen om de taakinhoud van de werker weer te vergroten en gevarieerder te maken. In de tijd- en bewegingsstudies wordt slechts uitgegaan van de maatstaven ,tijd en ruimte', terwijl geen rekening wordt gehouden met de lichamelijke en psychische eigenaardigheden van de werkende mens. De ergonomie, de moderne activiteit gericht deze deze eenzijdigheid, wil o.a. de werkmethoden, de werkomgeving en het gereedschap zodanig ontwerpen, dat naast het bereiken van een optimale efficiency ook het menselijk welzijn zo goed mogelijk w o r d t gediend. De ergonomie voegt dan ook aan voornoemde twee maatstaven een derde toe: de eigenschappen van het menselijk organisme. De conclusie, die hieruit getrokken kan worden, houdt in, dat er geen plaats meer is v o o r de statische opvatting, dat men voor een bepaald werk ,de' beste methode kan ontwerpen, maar men zal geregeld een bepaald ontwerp moeten herzien bij het toenemen van onze kennis van mensen en machines.
grafische kunstinrichting
j . j . a. v a n der \A/ee n.v. koestraat 83-85 - telefoon 23137 tilburg
RECTIFICATIE In ons nummer van 18 maart j l . is bij het bericht over de promotie van Drs. E. J. Bijnen een fout ingeslopen. In de bij het proefschrift behorende stelling 3 moet i.p.v. .overgangsmoeilijkheden' worden gelezen: ,overgangsmogelijkheden'.
Mededelingen
Algemeen
1 OPENINGSTIJDEN MENSA In verband met een wegens werkzaamheden door het GEB noodzakelijke afsluiting van de gastoevoer op donderdag 3 april a.s. vanaf 14.00 uur en op vrijdag 4 april gedurende de gehele dag, zal de avonduitgifte op donderdag 3 april en de middaguitgifte op vrijdag 4 april komen te vervallen. In verband met Pasen zal de Mensa van zaterdag 5 april tot en met maandag 7 april a.s. gesloten zijn. Van dinsdag 8 april tot en met donderdag 10 april zal er geen middag-uitgifte zijn. Bij wijze van experiment zal er dus in tegenstelling tot wat in het verleden gebruikelijk was, slechts van één avond-uitgifte sprake zijn. Deze uitgifte loopt van 17.30 tot 18.45 uur.
STUDENTENPAROCHIE MARANATHA De kerkdiensten in de Goede Week, Pasen en de vacantie zijn als volgt: 3 en 4 april 20.00 uur; 5 april 22.00 uur; 6 en 7 april 11.30 en 12.30 uur; daarna als gewoonlijk. Op 6, 13 en 20 april geen dienst om 10.00 uur. MEDEDELINGEN V A N SAMENWERKING
DE K O M M I S S I E
INTERNATIONALE
(KIS)
Zomercursussen Bij het secretariaat van de KIS kan men inlichtingen verkrijgen over de aan diverse Europese universiteiten georganiseerde zomercursussen tijdens de komende academische vacanties. Deze cursussen bewegen zich meestal op gebieden als taal (spreek- en schrijfvaardigheid), cultuur en geschiedenis en worden vooral georganiseerd voor buitenlandse studenten. De duur is gemiddeld 2 a 3 weken. De volgende gegevens zijn bekend:
I
FRANS 1 Université de Rennes, cours d'été du 17/7 au 2 7 / 8 , inschrijven vóór 15 juni 1969. Université de Caen, 21e cours international de vacances, 3-30 juli 1969, inschrijven vóór 10 juni 1969. Alliance Frangaise (Ecole internationale de langue et de civilisation frangaises), cours d'été, 1 j u l i - 3 1 augustus 1969 en andere cursussen gedurende het jaar. ENGELS Cambridge (The Studio School of English), Vacation Courses at Ridley Hail, 5 juli tot en met 2 augustus en 2 tot en met 30 augustus 1969. DUITS Universitat Stuttgart, 16. Internationaler Ferienkurs, 2 3 / 6 tot 19/7 1969, inschrijven vóór 20 mei 1969. Universitat Miinchen (Deutschkurse fur Auslander), Sommerkurs vom 17. Juli bis 14. August 1969, inschrijven v ó ó r 1 juni 1969. Universitat Wien (internationale Hochschulkurse 1969), Deutsche Sprachkurse fur Auslander, drie cursussen van vier weken, vanaf 7 juli 1969. '
ITALIAANS Siena, Scuola di lingua e cultura italiana per stranieri, 15 juli tot 15 september 1969. SPAANS University of Saragossa, Summer course for foreign students in Jaca, eerste periode 6 juli tot 2 augustus, tweede periode 3 augustus tot 30 augustus 1969. Universidad de Valladolid, Estudios para Extranjeros, XXI Curso 1969, 1 augustus tot 1 september 1969.
Andere z o m e r c u r s u s s e n op i n t e r n a t i o n a a l g e b i e d Leyden-Amsterdam-Columbla Summer Program in American Law/, het ' zevende Summer Program in America Law vindt plaats van 30 juni tot I 25 juli 1969 aan de Universiteit van A m s t e r d a m ; de cursus w o r d t
gegeven in het Engels; inschrijfgeld ƒ 150,—; er is een beperkt aantal beurzen beschikbaar. Alpbach 1969 (Europaische Forum Alpbach), 25. Internationale Hochschulwochen des Oesterreichischen College, 23. A u g u s t - 8 . September 1969, A l p b a c h / T i r o l ; Generalthema: Zukunft, Vision, Forschung, Planung; inschrijven vóór 1 juni 1969. i a a r c u r s u s s e n op i n t e r n a t i o n a a l g e b i e d Bologna Center (Graduate School in International A f f a i r s ; School of advanced international studies of the John Hopkins University); er zijn twee cursussen in het studiejaar 1969/1970, namelijk 1) International Studies Program, 2) American Studies Program; inschrijven vóór 1 mei 1969; volledige en gedeeltelijke studiebeurzen staan ter beschikking van Europese jongeren met een qraad in sociale wetenschappen, geschiedenis, recht, economie of politieke wetenschappen. Leergang Buitenlandse Betrekkingen: zie de mededeling in het THB van 18 maart, pagina 6. B e u r z e n v o o r s t u d i e in het b u i t e n l a n d Van het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen w e r d de mededeling ontvangen dat de volgende studiebeurzen ter beschikking staan: Joegoslavische studiebeurzen, studiejaar 1969/1970, aanvragen v ó ó r 1 mei 1969. Joegoslavische zomerbeurzen, voor studenten en afgestudeerden in de Slavische talen, aanvragen v ó ó r 1 mei 1969. Poolse studiebeurzen, studiejaar 1969/1970, aanvragen vóór 1 mei 1969. Poolse zomerbeurzen, voor studenten en afgestudeerden in de Slavische talen, aanvragen vóór 1 mei 1969. Tsjechoslowaakse studiebeurzen, studiejaar 1969/1970, aanvragen v ó ó r
1 mei 1969.
Tsjechoslow/aakse zomerbeurzen, voor studenten en afgestudeerden in de Slavische talen, aanvragen vóór 1 mei 1969. Turkse studiebeurzen, studiejaar 1969/1970, aanvragen vóór 30 april '69. NIeuw-Zeelandse studiebeurzen, voor wetenschappelijk onderzoek in 1970, aanvragen vóór 30 september 1969. Studiebeurzen van de USSR, studiejaar 1969/1970, bestemd v o o r afgestudeerden van alle studierichtingen, aanvragen vóór 1 mei 1969. Luxemburgse studiebeurzen, studiejaar 1969/1970, aanvragen vóór 10 mei 1969. Inlichtingen over het bovenstaande zijn te verkrijgen bij: Drs. H. Coppens, secretaris van de KIS. Secretariaat: Instituut v o o r Ontwikkelingsvraagstukken (IVO), Bredaseweg 391, Tilburg, telefoon 70960 (toestel 433).
CONGRES NSR WAGENINGEN Het jaarlijks congres van de NSR w o r d t dit jaar gehouden te Wageningen op 10, 11 en 12 april. De opzet is een andere dan in voorgaande jaren gebruikelijk was. Voorzover de statuten dat toelaten wordt de besluitvorming niet langer voorbehouden aan de Raad van Vijftig. Ook de overige aanwezigen - leden van grondraadsbesturen, van faculteitsgroepen en ook andere belangstellenden - zullen waar mogelijk op gelijke voet deelnemen. De eerste dag zal worden besteed aan een bespreking van de belangrijkste voorgenomen activiteiten van het NSR-bestuur. Onder meer zal worden gesproken over: de organisatie van de studentenvoorzieningen; de standpuntbepaling ten opzichte van de Academische Raad; de numerus fixus bij de medische faculteiten; het studieloon; de werkwijze van een aantal regeringscommissies; de werkzaamheden van de universitaire bureaus voor onderwijsresearch; de procedures rond de samenstelling van de universitaire begrotingen; de relaties met andere categorieën studenten binnen het tertiair onderwijs, met middelbare scholieren en met de werkende jeugd. Gedurende de volgende twee dagen zal aan de orde worden gesteld het thema projectonderwijs, mede aan de hand van de ervaringen van een aantal groepen die zich met de doorvoering van projectonderwijs in de eigen studierichting bezighouden. 9
THB 13
1 april 1969
Mededelingen
Sociale faculteit
Algemeen
VRIJSTELLEND TENTAMEN STATISTIEK EERSTEJAARS Het vrijstellend tentamen statistiek voor eerstejaars sociologen zal plaats vinden op vrijdag 25 april a s om 10 00 uur in C 2
HANNOVER-REIS TEF
WIJZIGING DATA UITSLAG EXAMENS JUNI 1969 In afv\/ijking van het in de Studiegids vermelde zal de uitslag van het propedeutisch- en candidaatsexamen van juni a s bekend gemaakt worden op 13 juni van 10 00 tot 12 00 uur Propedeutisch examen senaatszaal, candidaatsexamen kamer van Prof Van Dooren GESLAAGD Doctoraal examen sociale wetenschappen (4 maart 1969) C J M v d Meijden te Son ( N - B r )
Economische faculteit GESLAAGD Doctoraal examen economische wetenschappen fiscaal-economische studierichting (4 maart 1969) Th M M Gremmen te Geldrop ( N - B r )
In samenwerking met Direktor Carl Doehring heeft de TEF wederom een bezoek aan Hannover voor een twintigtal economiestudenten georganiseerd De trip zal plaats vinden van 2 tot en met 10 mei Er zal een uitgebreid bezoek aan de Hannover Messe gebracht worden verder staat o a een bezoek aan de Volkswagenwerke, aan Salzgitter hoogovens en nog andere ondernemingen op het programma De TEF verwacht na de zeer succesvolle reizen van de laatste twee jaren voor deze excursie een grote belangstelling Men kan zich alleen per brief gestuurd naar TEF, Academielaan 9 te Tilburg, voor deze reis inschrijven De eerste aanmeldingen zullen dan in aanmerking komen De kosten kunnen nog met exact genoemd worden maar zullen in ieder geval beneden de ƒ 100— blijven Met de Vysoka Skola Ekonomika te Bratislava is een definitieve afspraak gemaakt omtrent een te houden uitwisseling Dertig Tilburgse studenten zullen Tsjecho-Slowakije van 14 tot en met 25 oktober bezoeken en een evengroot aantal studenten uit Bratislava zal van 4 tot en met 14 november m Nederland zijn Op het programma staan o a enkele interessante colleges, bezoeken aan een chemisch bedrijf aan de Slowaakse Academie en aan een groot wijnbedrijf Verder nog een tocht naar de Tatra en drie dagen Praag , De inschrijving voor deze reis zal per 1 juni worden opengesteld Tegen deze tijd zal een volledig programma en de kostenfactor bekend zijn , en hiervan in dit blad mededeling worden gedaan | EXCURSIE BRUSSEL
MODERNE LEVENSVERZEKERING automatische groei van het verzekerde bedrag door unieke winstdeling...
tussentijdse verhoging van uw verzekering door optiesysteem onafhankelijk van gezondheidstoestand...
zonder geneeskundig onderzoek terstond en blijvead verzekerd door inzending van certificaat
H O L L A N [ ^ C H E SOCIËTEIT VAN LEVENSVERZEKERINGEN N.V. A21807 KANTOOR TE EINDHOVEN GEBOUW MERCATOR DE HOLLANDSCHE SOCIËTEIT MAAKT DEEL UIT VAN DELTA VERZEKERINGSGROEP N V
'
Op 25 april a s zal de jaarlijkse excursie, voor circa 30 personen, naar de Kredietbank en de Beurs te Brussel plaats vinden Afhankelijk van de te verwachten subsidie van O en W zal het een een- of tweedaags verblijf te Brussel zijn Eveneens hangen hiervan de deelnemmgskosten af Nadere mededelingen en inschrijfformulier volgen ad valvas STUDIEBEURZEN
1
Verenigde Arabische Republiek De Egyptische regering stelt voor het academisch jaar 1969/1970 drie studiebeurzen beschikbaar voor jonge Nederlandse afgestudeerden van een universiteit of hogeschool en/of voor doctoraalstudenten Het beursbedrag bedraagt maximaal ƒ 3 300,— voor de duur van negen maanden Indien men colleges aan de universiteiten wenst te volgen dient men over het algemeen een goede kennis van de Arabische taal te hebben Aanvragen voor deze beurzen kunnen tot uiterlijk 12 april a s worden ingediend
India
1
De regering van India stelt vijf studiebeurzen beschikbaar voor | Nederlanders die studie of wetenschappelijk onderzoek willen verrichten aan wetenschappelijke instituten in India gedurende de periode [ juli 1969/juli 1971 Hiervoor kunnen in aanmerking komen jonge i afgestudeerden van een universiteit of hogeschool en doctoraalI studenten De beurzen hebben een maximale duur van twee jaar, maar I kunnen ook voor kortere perioden worden aangevraagd De beurzen | omvatten een maandelijkse toelage van Rs 450,— met daarnaast diverse faciliteiten Een goede kennis van de Engelse taal is vereist Aanvragen voor het academisch jaar 1969/1970 dienen voor 14 april en voor het jaar 1970/1971 voor 28 februari a s te worden ingediend Australië | De universiteit van Queensland te St Lucia stelt voor 1970 drie ' ,Post-Doctoral Research Fellowships beschikbaar voor buitenlanders en Australiërs Deze beurzen zijn bestemd voor hen, die reeds zijn gepromoveerd en die aan voornoemde universiteit wetenschappelijk onderzoek wensen te verrichten op een van de terreinen van de alfa- en beta-wetenschappen Belangstellenden dienen voor 1 augustus 1969 een aanvraag m te dienen bij The Registrar of the University of Queensland, St Lucia, Brisbane, Queensland, 4067, Australia Nadere inlichtingen op het Bureau Senaat.
10