tilburgs hogeschoolblad
maandblad - jaargang 5 - november 1967
ANDEN
„Tilburg" 4 0 jaar Een tijdsspanne van acht lustra is, vergeleken bij de eerbiedwaardige ouderdom van universitaire instellingen, wier oorsprong tot een grijs verleden teruggaat, heel erg kort Wie echter tot retrospectieve beschouwingen geneigd is zal - vooral als hij tot de groep behoort, die het allemaal nog heeft meegemaakt - ook in het prille bestaan, dat WIJ thans gedenken, wel het nodige kunnen vinden dat nog de moeite van het signaleren waard is Wanneer ik mij allereerst tot de studentengeneraties bepaal en de eerste jaren vergelijk met de situatie van het moment dan zijn er allerlei tekenen, die op verandering en ontwikkeling duiden In de gestaag doorwerkende voorwaartse beweging gedurende deze decennia valt vooral de groei in getalsterkte op In 1933 toen de hogeschool zes jaar bestond en zij dus wat haar bezetting betreft geacht kon worden in eerste instantie compleet te zijn en haar alumni begon af te leveren, telde zij 148 studenten in de toenmalige enige faculteit Per 1 juni 1967 waren nagenoeg 2 000 studenten ingeschreven in de nu bestaande drie faculteiten Wanneer, zoals de hoopvolle verwachting is, nieuwe faculteiten zullen worden toegevoegd, zal het groeitempo nog veel sneller gaan verlopen In 1970 wordt zonder meer reeds een getal van 3 000 studenten verwacht Zoals elke groei, is het een overwinning van knelpunten geweest Zulk een knelpunt was de oorlog daarna kwam de stroom eerst goed op gang De uitbreiding achtereenvolgens met twee nieuwe faculteiten gaf een meervoudige impuls aan het groeipatroon Het leven met velen stelt zijn eisen, allereerst technisch, omdat er
i
De hogeschool m vogelvlucht
REDACTIONEEL Onze hogeschool viert haar achtste lustrum Het lag m de bedoeling hieraan aandacht te besteden door een terugblik van prof Van Berkum en een artikel, waarin een visie op de toekomst werd gegeven Het eerste artikel treft u hiernaast aan, van publicatie van het tweede artikel moest door onvoorziene omstandigheden worden afgezien
leefbare en werkbare ruimte moet zijn Wie de bedompte accommodatie aan de Bosscheweg nog gekend heeft, voelt zich dubbel gelukkig met het huidige fraaie complex, nu al weer achte-haald door de projectie van steeds groter wordende ruimten Zonder krappe jas schijnt het niet te gaan Onderwijskundig en kwalitatief gezien eveneens groei- en knelpunten Nieuwe vakken en specialisaties ontstonden Het grote getal drukte het bezettingscijfer per docent angstig omhoog In de beginperiode laat het verhoudingscijfer docenten-studenten zich op 1 8,5 becijferen op dit ogenblik is de bezetting per docent inclusief de wetenschappelijke medewerkers bijna verdubbeld, om precies te zijn 1 15,5 Zonder daaraan direct de meest sombere conclusies te willen verbinden, temeer met omdat een objectieve norm moeilijk valt waar te maken, ligt hier toch een opvallende dissonant in de gewenste groeiparallelliteit Opnieuw een knelpunt dus Tussen vroeger en nu
TH3
november 1967
valt daardoor de schaduw van het achteruitgaande contact en de zwakker wordende persoonlijke invloed van leermeesters ten aanzien van hun persoonlijkheidsvormende taak Zal dit, zoals door velen wordt voorspeld, tot een ernstige achteruitgang m het algemene cultuurpatroon van onze academische spes patriae leiden' Of eist onze in vele opzichten zakelijker ingestelde cultuur een andere persoonlijkheid, een andere levenshouding van de gemiddelde academicus, waarvan er - dat staat vast - nu veel en veel meer nodig zijn? De tegenwoordige samenleving - the new industrial state, volgens de titel van Galbraith's nieuwste boek - heeft in stijgende mate behoefte aan academische krachten De democratisering van de samenleving brengt mede, dat deze ook steeds meer zijn voortgekomen uit kringen, die vroeger de poort van de universiteit gesloten vonden, zodat en daardoor en door de bevolkingsaanwas de toevoer veel groter gaat worden zonder dat nochtans het evenwicht van de markt daaronder zal bezwijken In een recente studie over de Nederlanders in het jaar 2000 becijfers immers de grote man van het Centraal Planbureau, prof Van den Beid, dat het aantal academici van 14,4 in 1960 per 1 000 werkenden tot 45 in het jaar 2000 zal stijgen Er is voorlopig dus nog brood op de plank, zou men zeggen Toch IS het bestaan van de student in het klimaat van al die snelle groeiers en even zovele afremmende knelpunten met prettiger te noemen Als ik het met vroeger vergelijk is het percentage pechvogels, dat bij de examens de eindstreep met haalt, heel wat groter Dit hoge afvalpercentage - uiteraard gecorrigeerd door degenen die naar een andere instelling of faculteit omzwaaien - is zelfs ontstellend hoog te noemen en noch uit menselijk, noch uit sociaal en economisch oogpunt te aanvaarden Het studierendement en de bedrijfsefficiency zijn er gedurende de periode van stormachtige expansie dus bepaald met beter op geworden Tilburg maakt hier geen uitzondering op de totaliteit Waarschijnlijk kunnen door intensievere studiebegeleidingen en beter op persoonlijke talenten en geschiktheden afgestemde selectiemethoden, vele mensen gered worden uit de vrije grote groep, -diejutst iets beneden de streep bleef Realisering van deze gedachte IS echter nog in het beginstadium Hier ziet iedereen uit naar een hoopvoller perspectief Een lichtpunt is, dat de student van vandaag wat de collectieve kant van zijn behoeften betreft, er beter aan toe is dan zijn voorgangers In allerlei situaties, waarin het hem moeilijker is geworden zijn eigen verzorging ter hand te nemen, worden hem collectieve oplossingen geboden De voorzieningen van de welvaartsstaat hebben zich ook tot hem uitgestrekt, zoals gezondheidszorg, voeding, huisvesting, algemene studievoorlichting, financiĂŤle hulp, lichamelijke opvoeding, sport en culturele activiteiten Dat m wisselwerking daarmede de voorheen zo gesloten en zelfgenoegzame studentencorpora een zeker
Redactie-adres Hogeschoollaan 225
Alles bijeen genomen is er geen reden om toe te geven aan de onverbeterlijke neiging om het verleden te idealiseren en m een pessimistische kijk op de eigen tijd te vervallen In veertig jaren heeft de hogeschool en de studentenpopulatie stellig in vele opzichten een ander gezicht gekregen en soms vinden ouderen zich in de stroomversnelling, waarin alles zoveel anders is geworden, moeilijk terug Zo had men vroeger stellig meer ruimte aan tijd beschikbaar om over de literatuur en de problemen van een bepaald vak na te denken zodat men er zich geheel in kon inleven Tegenwoordig is het gehele metier ongeduriger en lijkt het aantal regels en geboden omtrent verplichte werkcolleges, vaste tentamen- en examenperioden, studietests enz veel te groot om een rustige bezonken studie mogelijk te maken Ondanks alle aanpassingen blijft er nog voldoende over, waarin een oudere generatie Tilburgers zich wel kan terugvinden Immers, zij leefde in de grond van de zaak toch weer met zoveel anders dan het huidige geslacht en zeker met wanneer het er om ging uit het wisselende studentenbestaan het volle pond aan vermaak en jolijt te halen Even gaarne als hun illustere nazaten sprongen zij bij tijd en wijle uit de band Het zich geheel en al m de studie opsluiten is voor niemand goed Een veelzijdige toerusting is nodig en deze laat zich in de velerlei schakeringen van het studentikoze bedrijf en in de daarmede verbonden activiteiten, die zeker talrijker zijn dan vroeger, ruimschoots vinden Prof dr P P van Berkum
AGENDA 14 en 15 november Wetenschappelijk congres ,,Welvaart en Democratie" (zie vorig nummer) 16 november OfficiĂŤle viering van het achtste lustrum Uitreiking van eredoctoraten (zie vorig nummer) 17 november In het kader van het lustrum sportwedstrijden (zie bij ,,Algemene mededelingen") 18 november Hogeschooldag (zie vorig nummer)
Mededelingenblad Tilburgse Hogeschool Redactie P J M L Tieleman L M Moerings B M J Pauw Hoofd bureau Senaat J J M de Bont
functieverlies hebben geleden valt ook in Tilburg te constateren Het lijkt mij, gezien in het licht der veranderde maatschappelijke omstandigheden, met nodig daarover al te veel te treuren De veelzijdigheid en de veelvormigheid in het gezelligheidsleven van tegenwoordig IS een winst op voorheen
23 november om 16 uur Afscheidsrede van dr M J H Smeets, hoogleraar in het belastingrecht, in de aula van de hogeschool r^ , , De sluitingsdatum voor het inleveren van copy voor het komend nummer is 4 december
23 november Studium Generale ,,LSD-verdovende stimulerende middelen" S Vinkenoog en F J Brocke 2
Erepromotie
Twee bijzondere exposities in de hogeschool
In het kader van de viering van het achtste lustrum van de Katholieke Hogeschool organiseert de Kunstkring Tilburg in samenwerking met de hogeschool twee exposities: een overzichtstentoonstelling van de werken van de Belg Oktaaf Landuyt en een grafiektentoonstelling van de Australiër Sidney Nolan. Over Landuyt schrijft de New-Yorkse kunstkenner en criticus Torczymen ,,Oktaaf Landuyt heeft zijn eigen pad, een pad zonder weerga, door het leven gebaand en zijn eigen wereld van essentiële waarheid geschapen. Hij was reeds dertig jaar toen zijn eerste schilderijen tentoongesteld werden; eenvoudige mannen, vrouwen en kinderen met wijd open droomogen, die in de rimboe van de industriestad staan, zwerven of spelen. De schilder zou echter weldra die enigszins kunstmatige droomwereld uit zijn doeken bannen en naar het wezen zelf van mens en stof grijpen. Door verbeelding en kennis, door zienersblik en vergrootglas ondekte Oktaaf Landuyt het mysterie zonder droom, dat gezicht aan de binnenkant van het gezicht. Het essentiële vlak, de essentiële structuur werden deel en gedeelte van zijn eigen wezen en schepping. Hij werd de eerste essentialistische schilder van zijn tijd. Om de beelden die hij ontwaart of verzint weer te geven, gebruikt hij een juweelklare helderheid en schitterende kleuren, krachtige trekken en een gedurig vernieuwde techniek. Hij onderwerpt alles aan hetgeen hij ziet en verwerpt elk formalisme en maniërisme. Voor hem bestaat geen academisch onderscheid en geen academische nuancering tussen het beeldende en het niet beeldende." Landuyt werd in 1922 in Gent geboren als zoon van een brievenbesteller. Zijn kennis en kunde heeft hij in zelfstudie verworven.
Binnen het kader van het achtste lustrum van de hogeschool zal drs. A. C. Rottier, president-directeur van de Staatsmijnen, op donderdag 16 november promoveren tot doctor honoris causa in de economische wetenschappen. Drs. A. C. Rottier werd op 13 maart 1910 geboren te St-Jansteen (Zeeuws-Vlaanderen). Na zijn eindexamen gymnasium B studeerde hij aan de Katholieke Hogeschool voor Economische en Sociale Wetenschappen te Tilburg, alwaar hij in 1933 met succes zijn doctoraal examen in de economie aflegde. Op 24-jarige leeftijd werd de heer Rottier aangesteld op het Departement van Economische Zaken te Den Haag, waar hij tot 1936 werkzaam bleef. In dat Jaar kwam hij naar de Staatsmijnen, waar zijn eerste arbeid lag op het terrein van de sociale zaken. Na de oorlog behandelde de heer Rottier algemene zaken en werd hij betrokken in het economische, financiële en administratieve beleid. Op 1 januari 1949 volgde zijn benoeming tot directeur Staatsmijnen, met speciale taken op de voorgenoemde werkterreinen (de titel van directeur werd in 1959 gewijzigd in hoofddirecteur). Sinds 1952 fungeerde hij als plaatsvervangend voorzitter van de hoofddirectie. Per 1 november 1962 volgde zijn benoeming tot president-directeur. Vanaf de oprichting van de Mijnindustrieraad is de heer Rottier lid van dit college. Buiten direct Staatsmijnverband is de heer Rottier o.m. lid van het Dagelijks Bestuur van het Nederlands Katholiek Werkgeversverbond en lid van het college van curatoren van de Technische Hogeschool in Eindhoven. In 1957 werd de heer Rottier benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en in 1962 ontving hij het Ridderkruis in de Orde van de H. Gregorius de Grote.
Landuyt werkt niet alleen picturaal, doch ook op het terrein van sculptuur, keramiek en edelsmeedkunst. Hij neemt bewust afstand van modieuze tendenzen en creëert toch een geheel eigen en eigentijdse wereld. In 1958 ontving Landuyt de Europaprijs voor keramiek. Op de tentoonstelling zullen aanwezig zijn een vijftiental schilderijen, zes monumentale keramische plastieken en een fraaie collectie juwelen. Over Sidney Nolan bericht de ,,Marlborough Galery" in Londen dat deze kunstenaar de relatie met de literatuur herstelt. Die verbinding was door het impressionisme abrupt verbroken, doch geïnspireerd vooral door de verhalen van Rimbaud, Scot en Cooleridge en door op reis te gaan in de gebieden die door hem beschreven worden, legde Nolan opnieuw een vriendelijk en vruchtbaar contact met literaire poëzie. In de werken van Nolan culmineren zijn drang tot het maken van lange reizen, zijn feilloze observatie van figuren die door onmetelijke ruimten dwalen, zijn bewust gevoel voor de integriteit van het beeldoppervlak en zijn kracht om sterk ,,beeldend" te lezen. Tijdens zijn reizen naar Abessinië, Antarctica en de binnenlanden van Australië, waar nog de legende van de struikrover Kelly leeft, heeft Nolan schitterende schilderijen en grafiek gemaakt. Van zijn grafiek worden 27 specimen tentoongesteld. De exposities worden geopend op vrijdag 24 november te 20 uur in de aula van de Katholieke Hogeschool. De tentoonstellingen duren tot en met woensdag 20 december en zijn toegankelijk op maandagen tot en met vrijdagen van 14 tot 17 uur, op zaterdagen en zondagen van 12 tot 17 uur, alsmede op dinsdagen en vrijdagen van 20 tot 22 uur. De toegang is vrij. De catalogi voor de beide exposities kosten tezamen f 2,50. 3
TH3
november 1967
Erepromotie
T-
Culturele agenda
maandag 13 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Fons Jansen met ,,Hoe meer zielen". woensdag 15 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg. Haagse Comedie met ,,Van de brug af gezien" van A. Miller. woensdag 15 november om 20 uur in het Brabants Conservatorium, Bosscheweg 343: Uitvoering door leden van het Conservatorium; toegang gratis. vrijdag 17 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Opvoering van het Nederlands Dans Theater. zaterdag 18 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Toneelgroep ,,Ensemble" met ,,Kaviaar of Spaghetti" van Guillio Scarnicci en Renzo Tarabusi. maandag 20 november om 20 uur in de zaal Koninklijke Liedertafel: Kamermuziekuitvoering door Hans Richter Haase met werken o.a. van Mozart, Schubert en Cchopin. Studenten gratis toegang. Voor wijze van plaatsbespreking, zie het programmaboekje van het Studium Generale.
Prof. Dr. R. LIKERT Op donderdag 16 november zal prof. dr. R. Likert promoveren tot doctor honoris causa in de sociale wetenschappen. Dr. Likert is directeur van het Institute for Social Research en professor zowel aan de psychologische als aan de sociologische faculteit van de universiteit van Michigan. Gedurende drie jaar was hij directeur van de afdeling onderzoek van de Life Insurance Management Association, die is aangesloten bij de levensverzekeringsmaatschappijen van de Verenigde Staten en Canada. In 1939 ging dr. Likert naar Washington om onderzoek te verrichten voor het Ministerie van Landbouw en het Ministerie van Financiën (War Bond-onderzoek). Hij heeft meegewerkt aan het Strategie Bombingonderzoek, dat na de oorlog in de Verenigde Staten werd gehouden. In oktober 1946 werd dr. Likert directeur van het Survey Research Center aan de universiteit van Michigan. Toen het Survey Research Center en het Research Center for Group Dynamics in juli 1948 werden samengevoegd, werd hij tot directeur benoemd van de fusie: het Institute for Social Research. Onder dr. Likerts leiding levert het Institute belangrijke bijdragen voor de verbetering van onderzoeksmethoden. Zijn onderzoekingen leverden nieuwe kennis op het gebied van leiderschap, gedrag en verandering binnen de organisatie; motivatie van de consument en economisch handelen; jeugdmisdaad, jeugd en gezinsleven; politieke motivatie en politiek gedrag; geestelijke gezondheid in de industrie; communicatie en groepsgedrag.
donderdag 23 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Het Brabants Orkest voert werken uit van Haydn en Mahler. Solisten: Helen Watts, alt en Lode Devos, tenor. vrijdag 24 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Toneelgroep ,,Theater" met ,,Vanavond improviseren wij" van Luigi Pirandello. zaterdag 25 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Operagezelschap ,,Forum" met ,,Die Blume von Hawaii" van Paul Abraham. maandag 27 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Nieuw Rotterdams Toneel met ,,Mimicry", comedie van Roger O'Hirson. dinsdag 28 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Toneelgroep ,,Studio" met ,,De architect en de keizer van Assyrië" van Fernando Arrabal. donderdag 30 november om 20.15 uur in de Stadsschouwburg: Toneelgroep ,,Ensemble" met de landelijke première van „Een maan voor de misdeelden" van Eugene O'Neill. Klein avondtoilet wordt op prijs gesteld.
Om de leemte tussen wetenschappelijke kennis en de praktische toepassing ervan te overbruggen, richtte het Institute in 1946 een nieuwe afdeling op: The Center for Research on the Utilization of Scientific Knowledge. Dr. Likerts persoonlijke belangstelling op onderzoeksgebied is de laatste jaren uitgegaan naar de organisatietheorie en de vormen van leiding geven. Zijn boek New Patterns of Management werd in 1962 bekroond met de Publications Award of the Organization Development Council. Onlangs heeft dr. Likert het boek The Human Organization: Its IVIanagement and Value gepubliceerd. Hij behandelt daarin meer uitgebreid het complexe terrein van het management, wat in zijn eerder genoemd boek reeds ter sprake kwam en bovendien houdt hij er een pleidooi voor het ontwikkelen van een nauwkeurigere evaluatie van het management.
Dr. Likert is president geweest van de American Statistical Association en hij heeft deel uitgemaakt van de directie van de American Psychological Association. In oktober 1962 ontving hij de Distinguished Faculty Achievement Award van de universiteit van Michigan. Al deze prestaties zijn meer dan voldoende om Dr. Likert een eredoctoraat te verlenen, maar een extra stimulans om hem tot doctor honoris causa in de sociale wetenschappen te promoveren is wel dat hij de leermeester is geweest van een aantal Nederlandse hoogleraren, met name van prof. Oldendorff, prof. Hutte en prof. Koekebakker. 4
Inaugurale rede
Samenvatting van de rede over „Markt als spiegel; ontv\/ikkeling en problematiek der Nederlandse koolteermarkt en -nijverheid", die prof. dr. Joh. de Vries op donderdag 19 oktober heeft gehouden bij de aanvaarding van het ambt van gewoon hoogleraar in de economische geschiedenis aan onze Katholieke Hogeschool. Een grote fusie in de Nederlandse chemische nijverheid (samensmelting van de Koninklijke Zout-Ketjen en de Koninklijke Zwanenberg-Organon tot Koninklijke Zout-Organon) heeft kortgeleden de aandacht w/eer gevestigd op onze chemische nijverheid, economisch één der belangrijkste, historisch één der minst onderzochte bedrijfstakken van ons land. Liever dan daar lang bij stil te blijven staan, onderzoekt prof. De Vries een onderdeel der chemische industrie, als een bijdrage tot een mogelijk ooit te schrijven groter geheel. Bedoeld is de koolteerverw/erkende nijverheid, ontstaan in de negentiende eeuw, samenhangend met de stichting der gasfabrieken die de koolteer leveren. De eerste koolteerverwerker in ons land is te Utrecht het bedrijf van Grothe & Van Maanen (1858), in 1860 gevolgd door de N.V. Nederlandse Koolteerstokerij te Amsterdam, in 1872 omgezet in de N.V. Maatschappij voor Chemische Industrie. Bij deze verwerkers voegen zich vanaf 1876 tot 1914 nog een veertiental asfaltfabrieken als verbruikers van koolteer, terwijl ook de creosoteerfabrieken direct of indirect koolteer afnemen. Centraal in het betoog staat de koolteermarkt die een uitermate sterk stempel op de ontwikkeling van de grondstofverwerkende bedrijfstak heeft gedrukt. Het neemt een mensenleeftijd in beslag voordat men op deze markt de juiste formule tot marktordening heeft gevonden. Tussen 1880 en 1914 overheerst de verkoop bij inschrijving van de koolteer, symptoom van de sterke positie der gasfabrieken. Als een poging om de gewenste hoeveelheden koolteer tegen de laagst mogelijke en gemiddeld stabielere prijzen te verwerven, ontstaat m 1890 het zogenaamde teersyndicaat, een kartel tussen de grote Belgische verwerkers en de Maatschappij voor Chemische Industrie, ter verdeling van de koolteer van de gasfabrieken in Nederland, België en NoordFrankrijk. Het resultaat is onbevredigend. Het teersyndicaat doet een storm over de koolteermarkt opsteken. Het prijsverloop blijft onregelmatig op een hoog niveau, een felle actie tegen het kartel leidt weliswaar niet tot de beoogde stichting van een koolteerdistilleerderij door de gemeentegasfabrieken - de gemeentelijke overheden vinden deze terecht te riskant - maar wel tot de oprichting van liefst twee van deze particuliere ondernemingen, waarvan één spoedig liquideert en de ander, evenals de Maatschappij voor Chemische Industrie, een ingrijpende reorganisatie moet ondergaan. Doordat de Nederlandse gasfabrieken hooguit 20.000 ton koolteer kunnen leveren en de drie bedrijven elk rond 10.000 ton nodig hebben om rendabel te kunnen werken, moeten er slachtoffers vallen wegens de te dure grondstoffenvoorziening, nog afgezien van de verscherpte concurrentie op de afzetmarkt. Theoretisch voor de hand ligt een samenwerking tussen producenten en afnemers van de koolteer. Dit inzicht zal in de praktijk veel later dagen. Vanaf 1900 is het eerst nog de N.V. Utrechtsche Asphaltfabriek die door een scherp gevoerde fusiepolitiek tot beheersing van de koolteermarkt tracht te komen. Weer tevergeefs. Steeds blijven er rivalen over of duiken er nieuwe op. Enige toenadering tussen koolteerproducenten en -verwerkers vindt pas tijdens de eerste wereldoorlog plaats, wanneer in het kader van de koolteerdistributie overleg tussen belanghebbenden noodzakelijk is geworden. Het is dan vooral jhr. mr. S. M. S. van Panhuys, directeur van de Maatschappij tot Bereiding
I
van Koolteerproducten te Krimpen aan de IJssel, die een belangengemeenschap tussen producenten en verwerkers bepleit. Wel ontstaat er in 1919 een collectief teerkontrakt (1919), maar slechts tussen de Utrechtsche Asphaltfabriek en een groot aantal gasfabrieken, ongeveer driekwart van de Nederlandse koolteerproduktie vertegenwoordigend. De steeds weer opduikende rivalen weten in 1927 de beëindiging van dit kontrakt te bewerken. Het is pas de malaise der jaren 1930 die de harde economische noodwendigheid van de koolteermarkt kneedbaar maakt. Wanneer de concurrentie van twee Engelse ondernemingen zoveel koolteer aan de verwerkers dreigt te ontnemen dat hun positie hopeloos wordt, rijpt het inzicht dat aan de werkgelegenheid een hogere prioriteit toekomt dan aan de mogelijk gunstige invloed van een hoge koolteerprijs op de prijs van het gas. De gedachte vindt aanhang om de Nederlandse koolteer in de bedrijven van de Nederlandse distilleerderijen te laten verwerken, een gedachte die in 1932 gestalte krijgt in het Nationaal Teerverwerkingskontrakt. Uit de eraan voorafgaande historie heeft men een eenvoudige les kunnen putten: wat als noodzaak in theorie duidelijk voor de hand lag, een samengaan van afnemers en producenten, was in de praktijk met onmiddellijk te verwezenlijken. Daarvoor behoefde men eerst een kennis, die steunde op de ervaring van een jarenlang vergeefs aftasten van de talrijke alternatieven tot marktbeheersing, èn de door de economische nood der jaren 1930 geschapen bereidheid tot samengaan. Kortom, een les van wat wij economische geschiedenis noemen, niet klakkeloos toepasbaar op soortgelijke situaties, maar bijdragend tot ons begrip voor en inzicht in het gecompliceerde economisch verleden en misschien het heden. Laat de historie van de koolteermarkt ons deze als een spiegel voorhouden. De oratie is uitgegeven door Meijer Pers N.V. te Wormerveer.
Drs. H. A. J. Bogers, voorzitter forum ,Toekomst Katholieke Hogeschool' op 18 november a.s. TH3
november 1967
Inaugurale rede
Samenvatting van de rede die prof. dr. D. Briill op donderdag 26 oktober heeft gehouden bij de aanvaarding van het ambt van buitengewoon hoogleraar in het belastingrecht aan onze Katholieke Hogeschool WIJ beleven het unieke moment in de ontwikkeling van ons belastingstelsel, waarop van de drie - samen met hun satellieten - bijna 90 % van 's Rijks middelen opbrengende heffingen de vennootschapsbelasting op de helling staat, de omzetbelasting moet plaats maken voor een heffing op de toegevoegde waarde en de inkomstenbelasting zichzelf onmogelijk heeft gemaakt
Acadabria
ifif Voor promovendi in Utrecht bestaat de mogelijkheid om voor de drukkosten bij de afdeling Voorlichting en Publiciteit advies te vragen In het afgelopen jaar werd aan 44 promovendi advies gegeven Totaal besparing ƒ55 000,—, per promovendus ƒ1 250,— i:V Op 15 september j l telde de T H Delft 1 179 eerste inschrijvingen iJr Dispuut ,,Pallieter" trok op 25 oktober zowel voor zijn vijfde lustrum, als voor het 100-jarig bestaan van het ,,Bels lijntje" de belangstelling van de Belgische en Nederlandse visuele, auditieve en schrijvende pers -^ Tilburg was de afgelopen tijd trouwens meer in het nieuws i^ In het nieuwe VARA-studentenmagazine ,,Uilenspiegel" is voor Tilburg een plaats in de redaktie ingeruimd i^ Prof Bronkhorst presideerde de tv-rechtbank in de zaak Dirk Vogel ix In de Brandpunt-uitzending van 27 oktober j I werd de noodzaak van een achtste medische faculteit aan de orde gesteld Prof De Moor deed daar het Tilburgse standpunt uit de doeken i^ 22 oktober werd m het Provisorium ingebroken, maar mets gestolen In het Eigen Huis werd wel gestolen maar daarbij met ingebroken 'M" ,,Mijnheer, in welke hoedanigheid bent u hier?' , vroeg een lid van de Ontvangstcommissie aan mr P van Boven, president-curator van de Katholieke Hogeschool, bij de inaugurale rede van prof Brull i^ Alles en iedereen is desondanks toch goed op zijn plaats terecht gekomen ■«• Om in de oren te knopen de THTkring (Twente) gaat voortaan haar f'essenmetkaarsvet verhuren in plaats van uit te lenen i ^ Volgens de Eindhovense TH benchten zou dr Roggeveen tijdens een feestelijke koffietafel op 16 oktober ,,een parallel trekken met de ontwikkeling binnen de PGC (we zijn benieuwd hoe dat in zijn werk ging) -^ Dat de intelligentie van de student nauwelijks van belang is voor zijn studieduur vermoedde u misschien al Maar gelukkig is dit nu ook wetenschappelijk aan getoond in een proefschrift getiteld .Motivatie en Prestatie' i^-k
De overgang naar een BTW betekent de invoering van een uitgavenbelasting, waarin de ondernemer nog slechts de functie van bankier vervult Het faillissement van de inkomstenbelasting blijkt minder uit de tegeahaar aangevoerde theoretische argumenten als wel uit haar onuitvoerbaarheid Ie de gecompliceerdheid van de wet, waardoor zij een aanhangsel vereist van toezeggingen, delegaties, resoluties en schikkingen Hierdoor verliest zij haar rechtskarakter, 2e tal van prohibitieve bepalingen leiden tot het in geijkte vormen gieten van het maatschappelijk leven Hierdoor gaat haar voordeel ten aanzien van indirecte belastingen - de contribuabelen vrij laten in hun bestedingspatroon - verloren 3e steeds zwaardere inbreuk op het prive-leven Dit is strijdig met de menselijke waardigheid Hierbij behoren ook de te hoge eisen, die aan de belastingmoraal worden gesteld, 4e voorzover zij als voorheffing (loonbelasting) wordt geïnd, onttrekt ZIJ de bijdrage van de werknemer aan diens bewustzijn, 5e van de lagere aanslagregelende ambtenaren wordt teveel geëist, waardoor het gevaar van knevelanj ontstaat, 6e de ingewikkeldheid heeft hoge perceptiekosten tot gevolg, 7e het blijkt onmogelijk om het ontgaan van belasting - vooral door vermogensbezitters - te beletten, 8e ontgaan lokt een gouvernementele houding van de rechter uit, waardoor het vertrouwen m zijn onafhankelijkheid wordt ondermijnd, 9e er bestaat grote onzekerheid of de top-mkomstenbelasting voor arbeidsinkomsten met wordt afgewenteld Dit zou internationaal bij de invoering der BTW desastreus uitpakken
Het blijkt onmogelijk om het ene bezwaar op te heffen zonder de andere te verhevigen De onuitvoerbaarheid is het gevolg van het streven om m een heffing de door De Langen omschreven vijf zelf standige heffingsbeginselen te verwezenlijken Het is beter om voor de drie aan de overheid toebedeelde taken ook drie soorten belastingen te heffen a een uitgavenbelasting, te verwezenlijken door een progressieve BTW (topprogressie bijvoorbeeld 50 % = Vs aan de top indien inkomen geheel besteed) met vrijstelling eerste levensonderhoud Hiermee kan de rechtstaak, waarvoor een heffing naar draagkracht past, gefinan cierd worden b een rentebelasting met hoog proportioneel tarief, gelijk voor alle ondernemingen, voor vermogensopbrengsten boven een zeker percen tage van de investering en voor arbeidsinkomsten boven een zeker niveau Hieruit dient de culturele sector gefinancierd te worden, c tal van profijtheffingen, die de vergoeding voorstellen voor de prestaties van de overheid m het economische leven Een dergelijke drieledige heffingsstructuur zou dan aansluiten bij de m mijn Openbare Les ,,Rechtsnorm en Overheidsbudget" voorgestane gelede budgettering De volledige tekst van de rede zal bij Uitgeverij ,,FED" te Amsterdam verschijnen
Mededelingen
•^
Algemeen
Sociale faculteit
MEDEDELING
MEDEDELINGEN
BENOEMD
aan hoogleraren, wetenschappelijke medewerkers en alle anderen die werkzaam zijn op de hogeschool De doorlichting zal plaatsvinden op donderdag 30 november a.s. in een van de ruimten gelegen bij de uitleen van de bibliotheek,
De faculteit der sociale wetenschappen heeft besloten voor die studenten die voor het nieuwe studieprogramma In de overgangsregeling vallen het doctoraal Iexamen als examen te laten vervallen Men wordt geacht het doctoraalexamen deel I te hebben behaald indien men voor alle tentamens die in deel I zijn opgenomen een voldoende cijfer heeft behaald Inlichtingen hierover zullen worden verstrekt door drs. J Hendriks, kamer 74, toestel 218
Met ingang van 1 oktober 1967 is drs J. W. H Hendriks benoemd tot hoofd van het faculteitsbureau van de sociale faculteit. De heer Hendriks is bereikbaar op toestel 218, kamer 74, dagelijks van 11.30 tot 17.30 uur.
voor de herenvan 10 tot 11 uur; voor de dames: van 11 tot 12 uur. In het vertrouv»/en op uw medewerking te mogen rekenen, verzoek ik u vóór 15 november a s bericht te sturen aan ondergetekende. Mr. H Pieck MEDEDELING NBBS Heden is het programma van de NBBS-wintersportreizen weer ingegaan. Ook wetenschappelijke medewerkers en andere leden van de hogeschoolgemeenschap kunnen van deze faciliteiten gebruik maken. Alle inlichtingen en folders hierover worden u gaarne verstrekt op ons kantooruur op dinsdag van 17 tot 18 uur m het Eigen Huis-complex, Academielaan 9, telefoon 72337.
De in de Studiegids vermelde regeling (pag. 118,2 sub d) waaruit blijkt dat in de specialisatie sociologie van arbeids- en bedrijfsleven de vakken van prof Van Berkum en prof Geertman alleen in combinatie kunnen worden gekozen, vervalt. De keuze van eén van beide wordt eveneens toegestaan. De colleges ,,sociologie van het maatschappelijk werk en van het sociaal-culturele vormingswerk" zullen met ingang van het tweede trimester worden verzorgd door drs. O- van Bijsterveldt Prof. dr Ph. O. Stouthard
PV Tilburg, Th. H A. Rottinghuis STICHTING „NOSTRORUM SANITAS" Het bestuur van de Stichting ,,Nostrorum Sanltas" deelt mede, dat het met ingang van 1 oktober benoemd heeft tot sportleider de heer J. G. M. Hurkens, Jan Ligthartstraat 2a te Breda. De heer Hurkens zal 10 uur per week lesgeven. Voor het bestuur, C. J. M. R. Roovers, secretaris TELEAC maandag 13 november 22.20 uur: Verenigingsleven, maandag 20 november 22.15 uur. Studiekosten en studietoelagen, maandag 27 november 22 20 uur Militaire dienst
I
SPORTWEDSTRIJDEN Naar aanleiding van het achtste lustrum van de hogeschool organiseert de TSSC ,,Pendragon" op vrijdag 17 november m de sporthal aan de Academielaan een aantal wedstrijden tussen vertegenwoordigende studententeams en teams, samengesteld uit leden van de (wetenschappeijke) staf Op het programma staan een voetbalwedstrijd en volleybalwedstrijden voor dames en heren. Aanvang 16 uur. Eenieder wordt uitgenodigd, als supporter of anderszins, van zijn of haar belangstelling te doen blijken. De toegang is gratis.
GESLAAGD Doctoraalexamen sociale wetenschappen 27 september 1967 H. J. F. H Janssen, 's-Gravenhage Mej M A. W. C. v. d. Vrande, Tilburg GESLAAGD Candidaatsexamen sociale wetenschappen
Oktober 1967 H. P M. Adriaansen (cum laude), Middelburg Mej M. A. C. C. Baken, Westerhoven J. G. M Bolscher, Almelo H. K. H. Cregten, Breda W. M. C. Dautzenberg, Heerlen H. Dekker, Nijmegen P. P. A. M. van Eeuwijk, Tilburg H. B. J. Geuting, Groenio Mej. J. M. E. de Goey, Bloemendaal Mej. H. G. M. Heesbeen, Rijen Mevr H. M. P. Heestermansde Bruyn, Breda C. P. M M Jansen, Breda J. H. W. ten Keersten, Waalwijk W. N J. Klaus, Eindhoven J. M. P Knapen, Weert M. J. C. W. M. Koppelmans, Eindhoven J. A. L. M. Oomen, Oosterhout P. G. A. Oosterbaan, Waalwijk D. J. M. Rommens, Bavel B. J. H. Savelsbergh, Kerkrade P J. M. Schols, Weert S. P. J. Smeets, Tilburg J. A S Beljon, Weert L. G. L. Beulen, Swalmen B. K. M. Boekraad, Breda A. M. L. Brands, Houthem P. C. H. M. van Dijk, Dorst Oh. L. Eichberger, Rijen P. L M. A. van Elderen, Best J. W. Engelen, Tilburg A J. A Godfroy, 's-Gravenhage H. V. d. Hondel, Gouda
C. W. Hovers, Waalwijk P. C. A M. Jansma, Haarlem S. E J H. Janssen, Maastricht A. A. F. M. Kokke, Tilburg C. F. C. J. van Koppen, Delft G. C. van Leeuwen, Deurne R. B. J. Lehaert, Helvoirt A. H. N. Loontjes, Maastricht J. A. M. Nachbar, Amsterdam W. C. C Nelemans, Vught J. M. Ph. Nix, Wijlre N. J. vtn Oostrom, Baarn J. C. J. Peeters, Rucphen Mej. G. A. W. M Pirée, Roosendaal F. W A van Poppel (cum laude), Tilburg Mej L. R. M. van Putte, Breda J. J. Quitton, Tilburg J. A. M. Rademaker, Culemborg M. I. M. Roemers, 's-Gravenhage H. J. Ruyters, Kerkrade Mej. A. W. M V. d. Sande, Roosendaal J. A. R. M. V. d. Sanden, Venio Th. H. J. van Schip, Doetinchem Mej. Y. H. H. M. van Schoot, Tilburg J F. W. Smit, Eindhoven G. H. M. V. d. Spank, Schijndel J. M. van Tilburg, UIvenhout H. J. J. M Tinselboer, Borne J W. M van Tuyl, Roermond A. P. J G. Vossen, Eindhoven H. J. M Wassenberg, Roermond G. Wentink, Tilburg
SKI Excursie: Bijlmermeer op donderdag 23 november. Excursietehuis voor epileptici in Sterksel op donderdag 7 december. Inschrijving ad valvas hogeschool. Vanaf woensdag 15 november iedere week spreekuur voor de leden van SKT in een van de commissiekamers in het Eigen Huis van 13 tot 14 uur.
GEEN COLLEGES In verband met het achtste lustrum zijn er op dinsdag 14, woensdag 15, donderdag 16 en vrijdag 17 november géén colleges.
TH3 november 1967
Mededelingen
Beurzen
Economische faculteit
Juridische faculteit
GESLAAGD
BESTUUR FACULTEITSVERENIGING
Candidaatsexamen economische wetenschappen Oktober 1967 P S F van den Acker, Gemert P L M Beelen, Lisse J N M Beljaars, Lage-Zwaluwe C L M Bogaerts, Valkenswaard R W J Bos, Heer A P BBresser, Tilburg J J W Bruinen, Swalmen M J A Bruinsma, 's-Gravenhage F J A Bijnen, Veldhoven Ch Cortvnendt, Eindhoven J H G Daalderop, Roermond W H M Dohmen, Venio J A M Donders, Tilburg M M W Dooper, Oss A B Duyvesteyn, Vleuten J W Ederveen, Driebergen H P M van Erp, 's-Hertogenbosch J P L Geurts, Nijmegen A H C van Gemert, 's-Hertogenbosch W J C van Gisbergen, Hoge- en Lage-Mierde W J J M de Graaf, Boxtel J M Hardy, Maastricht J J M O Hettema, Helmond H F M v d Heuvel, Eindhoven J A J V d Heijnmg, Chaam B J J Huesmann, Utrecht J L C Klinckenberg, Kerkrade H~ Koelink, Enschede P C. J de Koning, Aerdenhout W J Kruidenberg, Alkmaar J A C Kuyper, Breda W F Kuypers, Roosendaal A F P W Lagas, Maastricht R J van Leeuwen, 'SrGravenhage J F Leeuwerik, Maarssen W Leijnse, Vlissingen P W Lemmers, Breda J C Loose, Made P J van Meel, Hilvarenbeek W H P Meessen, Hoensbroek J J M Michels, Tilburg G R M Mustert, Dongen J J A Niesten, Roermond P A J C M van Oppen, Sittard K C Rooymans, Eindhoven P J A Schwegler, Baarn E M A Smeijsters, Echt P L M Smulders, Amersfoort H A F J Tilborghs, Luijksgestel A J v. d. Velden, Breda H E L Waslander (cum laude), 's-Hertogenbosch
Het bestuur van de JFVT is voor het collegejaar 1967-1968 als volgt samengesteld Th J G van Berkum, praeses J A M Smulders, vice-praeses Marlies E Bots-Verkroost, ab-act s A W F C M V d Broek, fiscus fiscus S J Halma, assessor Ab-actiaat Louis Bouwmeesterplein 23 Tilburg, telefoon 34921
GESLAAGD Candidaatsexamen rechtswetenschappen Oktober 1967 Th J G van Berkum, Tilburg J M C Beunen, Tilburg J L T G Herraets, Meijel (L) A J M Hustinx, Heerlen J B A C M Km, Gilze-Rijen A A M Keijzers, Chaam N H J Sieben, Kerkrade Th J M Stalenhoef, Amersfoort P J J M Vennix, Emdhoven H J H Zeeuwen, Eindhoven
Duitse studiebeurzen Voor het studiejaar 1968-1969 zijn een tiental studiebeurzen beschikbaar voor studie aan een Duitse universiteit of hogeschool Zij zijn bestemd voor studenten die reeds enige jaren studie achter de rug hebben en voor pas afgestudeerden Solliciteren voor 1 februari 1968 Poolse studiebeurzen Voor studie aan een Poolse universiteit (1968-1969) stelt de Poolse regering tien studiebeurzen beschikbaar op een der volgende gebieden geschiedenis van Polen, Poolse filologie of Slavische filologie Aanvragen kunnen tot 21 november 1967 worden ingediend Beurzen voor zomercursussen 1968 in Duitsland Twaalf beurzen zijn beschikbaar voor Nederlandse studenten voor deelname aan een der zomercursussen van de Duitse universiteiten Sollicitaties moeten voor 1 januari 1968 ingediend worden Engelse studiebeurzen voor wetenschappelijke onderzoekers De Engelse regering stelt tien beurzen beschikbaar voor jonge academici, die belang hebben bij een kort bezoek aan Engelse wetenschappelijke onderzoekers of instellingen Verzoeken voor een beurs moeten voor 15 december 1967 ingediend worden Duitse studiebeurzen voor wetenschappelijke onderzoekers en assistenten Vijf beurzen zijn beschikbaar gesteld voor degenen die belang hebben bij een kort bezoek aan onderzoekers of instellingen in West-Duitsland of West Berhjn De duur van het verblijf is gesteld op maximaal veertien dagen Solliciteren voor 15 december 1967 Stagebeurzen voor jonge academici De Nederlandse organisatie voor Zuiver-Wetenschappelijk Onderzoek (ZWO) stelt beurzen ter beschikking voor jonge afgestudeerden, voor wie het in verband met hun wetenschappelijke vorming van belang is enige maanden in het buitenland te verblijven Aanvragen voor 1 januari 1968 Beurzen voor korte studiereizen in 1968 ZWO stelt een bedrag beschikbaar voor onderzoekers die een kort bezoek (hoogstens een maand) aan het buitenland willen brengen m verband met een wetenschappelijk onderzoek of een congresbezoek Aanvragen kunnen het gehele jaar ingediend worden
Het spreekuur van prof Lowenstein IS verplaatst van woensdag 15 uur naar dinsdag 17.15 uur.
F R H P A
J M Werner, Nijmegen A Willemsen, Oosterbeek H Withaar, Heerlen A M Wuts, Swalmen J F Zeeuwen, VenIo
Bezoekers'beurzen voor buitenlanders Deze beurzen worden ter beschikking gesteld voor gekwalificeerde buitenlandse onderzoekers, voor wie het gewenst geacht wordt dat zij enige tijd in Nederland verblijven Een aanvraag moet door de Nederlandse gastheer ingediend worden Z W O stipendia 1968-1969 ZWO stelt stipendia beschikbaar voor Nederlandse wetenschappelijke onderzoekers om zich in het buitenland verder te ontwikkelen op hun wetenschapsgebied Voorkeur gaat uit naar gepromoveerden of academici die reeds ver met hun proefschrift zjn gevorderd De stipendia hebben een duur van 12 maanden Aanmelden voor 1 januari 1968 Nadere gegevens omtrent de bovenvermelde beurzen kunnen verkregen worden bij de administratie van de hogeschool. 8