Ti I burgs Hogeschoolblad maandblad
jaargang 2 Redactie:
R. M. J. J.
Redactie-adres:
P. J. P. Tak
Kuiper
H. A. M.
Sijben
Hogeschoollaan
m a a r t 196S
J. M. M. de Stvart
Lapre
W. F. M.
lummep 3
225,
Tilburg
Wagemakers
J. J. M. de Bont (Hoofd
Bureau
Senaatj
Jubileum Pastoor Gellssen de tijdelijke Academie van Maastricht, en direkt na de oorlog werd hij m deze stad godsdienstleraar aan de Gemeentelijke H B S , onderwijl dogmatiek studerende bij de Jezuïeten, waar hij in 1948 het Licentiaat (doktoraal) behaalde Hij had daar Kollege gelopen bij Schoonenberg (thans Hoogleraar te Nijmegen), D r Malmberg (thans Rector Jezuïetencollege) en D r Smulders (thans Konciheadviseur voor het Indonesisch Episcopaat) Van 1948-1949 studeerde hij dogmatiek aan de Gregonana te Rome, waai o a gedoceerd werd dooi de toenmalige Pater Bea en door Pater Tromp Daarvan teruggekeerd werd hij opnieuw godsdienstleraar, intussen hard werkend aan zijn proefschrift In 1955 werd hij kapelaan van de parochie O L Vrouw, Sterre der Zee m Maastricht en in 1957 werd zijn studie en werkijver beloond met een Op 4 gym stierf zijn moeder, die soms wel eens promotie bij Prof Lennertz o p het onderwerp haar wens om een priesterzoon te mogen hebben Natuur en Genade bij Hendrik van Gent had geuit en eigenlijk vanaf die tijd is het pries- Tot november 1959 bleef hij verder nog kapelaan terideaal bij hem gegroeid en werd toen benaderd voor het moderatorschap Zijn Rolducse tijd had hij node willen missen, van de Tilburgse Studenten, waar hij waarlijk niet alleen door de talloze hechte vriendschappen niet meteen laaiend enthousiast voor was De af(Mr Cals M r Mertens (Nieuwe Linie) waren spraak was dan ook dat Mgr Odijk een andere klasgenoten) maar vooral ook door het bloeiend kandidaat zou zoeken, maar dat bij het ontbreken sport en kulturele leven Het Rolducse elftal daarvan Di Gehssen zou toestemmen waaun Di Gehssen 3 jaar links- en rechtsbuiten Op een morgen lag echter de benoemingsbiief in speelde, had bijvoorbeeld een reputatie m het de bus en spoedig daarna zag Tilburg zijn nieuwe Limburgse land terwijl de toneelvereniging regelmoderatoi, in afwijking \ a n de vorige dus geen matig gerenommeerde gastspclers in haar midden Jezuïet had (van Dalsum en Steenbergen) Volgens zijn zeggen heeft de pastoor deze stap In 1933 deed Di Gehssen eindeksamen gymnooit betieuid, integendeel de kontakten met de nasium en \olgde daarna het Filosoficum ook te studenten verliepen vlot en hartelijk, evenals die Rolduc met de plaatselijke clerge, in het begm wat huiNa 4 jaar Giootseminaiie Roermond werd hij in \erig vooi de overgang van territoriale naai 1940 priester gewijd waarna hij als leraai Godskategoriale zielzorg is hem dit enorm meegevallen dienst en Frans o p het Bisschoppelijk Kollege te zo zelfs dat hij met genoegen nog wat jaartjes in Sittaid benoemd werd, wat hij gcduiende de moeiTilburg wil blijven wonen en werken lilke ooilogsjaren verder is gebleven Sinds 1962 is hij dus Pastoor van de Tilburgse Studentenparochie Maranatha waarvoor binnen Van 1944-1945 was hij ook nog moderator van
Op 9 maart was het 25 jaar geleden dat studentenpastoor Geiissen de priesterwijding ontving Ter gelegenheid hiervan was voor deze dag een bijzonder programma opgesteld met een Euchaiistieviering, een redevoering van Pater van Kils donk S J en een receptie Pastoor Gehsscn werd op 14 juni 1915 geboren in Echt, waar zijn vader hoofd der school was Het gezin telde 3 zonen, van wie de oudste onze model ator is de tweede nu hart- en oorchirurg en de jongste bioloog aan het College van Norwalk (V S ) Lager Ondeiwijs genoot D r Gehssen te Heerlen en aan de Openbare lagere schooi van Sittard In 1927 stuuide zijn vader hem naar Rolduc om daar het Gymnasium te volgen, hoewel er op dat moment van een verlangen om priestei te worden geen sprake was
1
korte tijd een eigen Kerk en pastorie zullen worden gebouwd, die nog meer dan vroeger het eigene \ a n de studentenzielzorg zullen symboliseren Gevraagd naar eventuele wensen i v m zijn werk zou hij zich bijzonder verheugen als de geuite kritiek wat meer gebaseerd zou worden op feiten en een gezonde realiteitszin HIJ ziet zijn taak op dit moment als een disponibel zijn voor iedereen die hem om wat voor reden ook nodig heeft, en die dit op een of andere manier duidelijk maakt bij de huidige aantallen IS een individuele benadering d m v kastbezoek, met meer mogelijk Hoe dan ook, iedere student moet ervan overtuigd zijn dat de pastoor er voor hem is en dat hij bijgevolg altijd een beroep op zijn persoon kan doen Mijnheer pastoor, wij feliciteren U van harte met Uw jubileum en wensen U nog vele suksesvolle jaren toe bij Uw werk en jjersoonlijk leven J M M de Swart
BUBELLEZING
DOOR
HOOGLERAAR
Op 3 achtereenvolgende woensdagen te beginnen met 10 maart as zal er na de avondmensa een bijbellezing plaatsvinden Due hoogleraren hebben zich bereid verklaard die passage, die hen het meest getroffen heeft, voor te lezen Hierna bestaat de mogelijkheid tot dachtenn isseling Men rekent ook op Uw deelname'" Data 10- 17 - 24 maart Plaat? balkon mensa Tijd plm 18 30
ge-
Inaugurale rede P r o f . d r . P. A. V e r h e i j e n Hij Herd geboren te Alphen (N Bi ) m 1931 Hl] studeerde aan de Katholieke Hogeschool behaalde in 195H cum laude het doctoraal examen in de bediijfseconometrische richting en promoveerde m 1962 — eveneens cum laude — op een proefschrift ,,Economie en techniek" In 1959 trad dr Verheijen m dienst bij de Staatsmijnen in Limburg, waar hij thans chef IS van de afdeling statistiek In 1962 werd hij benoemd tot buitengewoon lector aan de Katholieke Hogeschool met de leeropdracht toepassing van wiskunde en statistiek op economische en econometrische onderwerpen In 1964 volgde zijn benoeming tot buitengewoon hoog leraar in de bedrijfseconometrie
2
ontlenen
wij het
BINNEN
In de geschiedenis van het economisch denken kunnen vele vooibeelden worden aangehaald van de invloed van de algemene economie op de bedrijfseconomie, ook van de algemene econometrie op de bedrijfseconometrie Een van de onderwerpen uit de algemene econometrie, waarvan de intensievere bestudering voor de bedrijfseconometrie ook nu nog van veel nut kan zijn, is de input-output-analyse De boekhoudkundige gegevens van de onderneming kunnen meer dan tot nu toe gebruikt worden \ o o r verslaggeving en integrale economische research door deze gegevens m een mput-outputtdbel samen te vatten Deze tabel heeft twee ingangen, waardoor voor elke kostenplaats een kosten- en opbrengstrelatie woidt gelegd met alle andere kostenplaatsen binnen de onderneming en met derden Als deze input-output-tabel samengesteld is, zijn geordende concrete gegevens beschikbaar waarop een integrale economische analyse kan steunen BIJ deze analyse kan de wiskunde nuttige diensten bewijzen, met name als men wil nagaan wat de cumulatieve druk van de kosten van de voorafgaande kostenplaatsen is op de laatste kostenplaatsen De uitkomsten van deze berekening vormen tevens het basismateriaal voor een rentabihteitsberekening en een liquiditeitsanalyse jier laatste kostenplaats Bij de opzet en de bewerking van de input-output tabel dient men vooral te voorkomen, dat het model een paradepaard van wiskundige specialisten wordt Het doel moet zijn het statistisch ordenen van boekhoudkundige gegevens, eventueel aangevuld met wiskundige formuleringen, ten dienste van de bedrijfseconoom
EUROPA F e d e r a t i e of C o n f e d e r a t i e ?
Op donderdag 25 febiiiari 1965 hield Prof Verheijen zijn inaugurale rede
Aan zijn oratu
DE I N P U T - O U T P U T - ANALYSE DE O N D E R N E M I N G
volgende
Het is vei heugend, dat de redactie van het Tilburgs Hogeschoolblad ons de gelegenheid heeft gegeven om een juiidischc verhandeling te schrijven, die voor de hogeschoolstudent als vertrekpunt kan dienen \ o o i het verkrijgen van een inzicht m de creatie van een Europese Federatie Hierbij willen wij vooral de twee begrippen federatie en confederatie tegenover elkaar stellen om zodoende in de conclusie de mogelijkheid te hebben een waarde-oordeel uit te spreken Voornaamste typen gemeenschappen
van
Federatieve
De ervaring leert ons dat er veel verschillen zijn in federale stiucturen De bezorgdheid om de verschillende bijzondere situaties te respecteren leidt er toe dat de bewegehjkheid van het principe zodanig is dat elke federatieve gemeenschap haai eigen originele kenmerken vertoont Toch onderscheidt men boven deze bijzonderheden gemeenschappelijke kenmerken, zodat de
genoemde gemeenschappen steeds mm of meer op elkaar gelijken Om tot een defmitie van de federale structuren te komen lijkt het ons nuttig een sterke aandacht te schenken aan de gemeenschappelijke kenmerken, teneinde tot een indeling van slechts enkele soorten te komen Deze indeling maakt het ons mogelijk om in het doolhof van mogelijke oplossingen een weg te vinden, waarbij dan tevens gemakkelijker een gefundeerd oordeel kan worden uitgesproken Zo zullen we ons beperken tot tnee typen van federatieve gemeenschappen, die we heden alsook in het verleden kunnen onderscheiden A Internationale Gemeenschap soms ook confederatie genoemd Voorbeelden De Duitse Confederatie van 1815, de Verenigde Naties,, de Arabische Ligd, de Raad van Europa B Fedcntle Gemeenschap, ook wel Federatie of Federale Staat genoemd Voorbeelden de Verenigd Staten van Amerika, Zwitserland, Duitse Bondsrepubliek Deze indeling in slechts twee groepen staat tegenwoordig aan veel critiek bloot Men verwijt haar dat ze slechts kunstmatig is Deze cntieken zoeken hun kracht in de opmeiking dat de gespecialiseerde gemeenschappen zoals de E E G , de Euratom, enz , die zich noch onder de groep internationale gemeenschappen, noch onder de groep federale gemeenschappen rangschikken, een tussenvorm voorstellen De Supianationale Gemeenschap BIJ deze cntieken ontbreekt het echter aan ondergrond, immers de supranationaliteit heeft zichzelf in stand kunnen houden De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, de enige Gemeenschap die voorzien is van de macht om eigen beslis singen te nemen, heeft er slechts met een bijzondere bescheidenheid gebruik van gemaakt Zij heeft de voorkeur gegeven aan de klassieke methode om te onderhandelen met de afgevaardigden van de regeringen der lidstaten De kolencrisis van 1958 - 1959 en de onmacht van de Hoge Autoriteit om de tegenstand van de regeringen te breken, tonen onweerlegbaar de concentratie van de werkelijke macht in de handen van de lidstaten De Hoge Autoriteit is er met in geslaagd hun de noodzakelijke maatregelen op te leggen Wat dus de E G K S en ook de E E G betreft, zij zijn teruggekeerd naar het klassieke type van intra gouvernementele gemeenschap, immers de ministers, de vertegenwoordigers der staten, behouden hier de reële macht Het gehele probleem ligt in de vraag „Waar bevindt zich de reële macht "' De ervaring leert ons, dat deze zich uiteindelijk ergens vastlegt Het belang m het onderscheid tussen de Confederatie van Staten en de Federale Staat ligt juist in het verschil van plaats waar de macht zich heeft vastgelegd Alvorens nu tot de kern van de zaak te komen zouden we gaarne nog enkele \ ooropmerkingen willen maken betreffende het federale principe
De bestanddelen
van het federale
principe
Het piincipe van het Federalisme, dat men met kernachtige gezegdes, zoals „Eenheid m Verscheidenheid" of „Vrijheid in Orde" e n z , zou kunnen samenvatten, houdt een evenwicht in tussen de rechten van de Gemeenschappen en die van de leden De zelfbeschikking van de staten, die verenigd zijn is even noodzakelijk als de autoriteit van de Gemeenschap Het principe veronderstelt tevens de werkelijke democratie d w z de actieve tegenwoordigheid van het volk in de organisatie De spanning moet zich bevinden tussen de staten en het volk door welke 71J worden samengesteld enerzijds en de Gemeen schap en het federale volk anderzijds. Of eenvoudiger uitgedrukt, iedere individu moet zich van een dubbele deelgenootschap bewust zijn, die van de gehele gemeenschap alsook die van de beperkte gemeenschap waarvan hij lid is Tenslotte houdt het federale principe de voorrang boven alles in van het Recht, de rechtsregels en de rechtsorganen De spanningen tussen hoog en laag en omgekeerd kunnen conflicten veroorzaken Natuurlijk moet men een manier vinden om deze op vreedzame wijze te regelen, maar men moet de spannmgen die de bronnen van leven en vooruitgang zijn laten voortbestaan Het recht alleen is in staat de geschillen op te lossen zonder de spanningen weg te werken We zullen nu laten zien dat de verschillen tussen de Confederatie van Staten en de Federale Staat zich op drie terreinen voordoen — de basis — de structuur — de macht Laten we stuk voor stuk deze verschillen bestuderen I
DE BASIS
De Confederatie van Staten berust op een verdrag, de Federale Staat op een grondwettelijk handvest Zowel de een als de andere vormen een nieuwe gemeenschap de gemeenschap bestaande uit reeds bestaande gemeenschappen Maar zij ontwikkelen zich niet in hetzelfde institutionele en juridische kader de Confederatie van Staten is onderworjsen aan het internationaal staatsrecht, de Federale Staat aan het interne staatsrecht De oligarchische natuur Confederatie van Staten
van
de
De Confederatie van Staten bevindt zich in het internationale kader of beter nog in een interstataal kader Zij verenigt staten en geen volkeren Het individu neemt er nooit op directe wijze aan deel Tussen hem en de gemeenschap stelt zich het massieve blok van de staatsgemeenschap Zijn wil wordt oveischaduwd door die van de staat waarvan hij deel uitmaakt Zodoende is de Confederatie van Staten een aristocratische maatschappij een gemeenschap waarin slechts weini-
gen regeren ginsel
zij kent met het democratische be-
De internationale procedure van een van een confederaal veidiag
herziening
Natuurhjk is het confcderale verdrag niet onaantastbaar ZIJ kan aan veranderingen onderhevig zijn Maar, omdat zij gebaseerd is op de uitslui" tende wil \ a n de Staten, vereist een herziening de unanieme eensgezindheid, hetgeen steeds weer opnieuw de lange en moeilijke procedure van internationale verdragen met zich meebrengt onderhandelingen, ondeitekening en tenslotte het moeilijkste de ratificatie door de nationale parlementen Deze moeilijke procedure heeft tot gevolg, dat men het verdrag dan ook maar liever onveranderd laat Zodoende geeft de Confederatie van Staten de politieke situatie van een bepaald moment weer Daar zij echter voor een langere tijd \ a n kracht blijft remt zij een sociale dynamiek af of maakt haar zelfs onmogelijk De ^wakhcid
van de
Confederatie
Vanwege bovengenoemde lijdt de Confederatie aan een voortdurende zwakheid en zij weet geen onverbrekelijke band tussen haar leden tot stand te brengen Deze leden behouden steeds het recht zich naar eigen goeddunken los te maken van de gemeenschap Het is niet nodig dat het recht van afscheiding uitdrukkelijk in het verdrag vermeld wordt, het ligt er stilzwijgend m opgesloten Zoals elk verdrag van lange duur is het confederale verdrag gelieerd aan de beroemde clausule „rebus SIC stantibus de aangegane verbintenis weet de situatie door welke zij tot stand gekomen is met te overleven De voorrang
van de politiek
m de
confedeiatie
Het leven in de confederatie gehoorzaamt eerder aan de politiek dan aan het recht Welnu politiek wil zeggen willekeur, labiliteit en strijd om de macht De staten der gemeenschap die hun lot in eigen handen hebben, zetten de strijd in de gemeenschap voort, zoals zij dat deden ^oor haar totstandkoming Men behoeft slechts te denken aan de geschillen in de Arabische Liga en de Verenigde Naties Geheel anders is de situatie m een De democratische
natuur
van de
Federatie Federatie
De Federatie is gebaseerd op een grondwettelijk kader d w z ;nrra-stataal Zij verenigt niet alleen staten maar ook volkeren Zij is dus op hetzelfde moment een gemeenschap van Staten en een gemeenschap van individuen Haar kracht is gebaseerd op twee steunpunten door zich gesteund te weten door het volk overheerst zij de Staten, door zich gesteund te weten door de Staten houdt ZIJ de macht van het volk binnen de perken ZIJ plaatst zich dus op het punt waar de wil van de collects iteit en het individu samenkomen vandaar dat zij tegelijkertijd soepel en stevig is ZIJ vestigt de federale democratie halverwege de anarchie van de internationale gemeenschappen
4
en het autoritarisme cratieĂŤn
van
De grondwettelijke piocedun van het fedeiale veidrag
de jacobijnse van de
demo-
heiziening
De Federatie kent met de onaantastbaarheid van een grondwettelijk verdrag Voor een heiziening hiervan is nauwelijks het eensgezinde accoord van de gefedereerde staten nodig Elke verandering voltrekt zich volgens de procedure, die zij zelf heeft vastpesteld en die m het algemeen een aloemeen accoord van een aantal staten in zich houdt (H deel van alle staten m de V S , de meerderheid van alle kantons m Zwitserland) en de goedkeuring van de meerderheid van de bevolking door middel van een volksstemming De grondwet kan dan ook zonder te veel horten en stoten de evolutie van de politieke situatie en de machtsbetrekkingen volgen Oiiveihickchjkheid
\an de
Fedeiatie
Om dezelfde redenen komt ene onveibrekelijke gemeenschap tot stand, die opgewassen is tegen de veranderlijke egoĂŻstische belangen van de staten Zij kent met het recht van afscheiding en evenmin de clausule , rebus sic stantibus" Als bij toeval enige staten de wil uiten zich af te scheiden, zoals het geval v.'as in de V S in 1861, dan IS een opstand er het gevolg van hetgeen met de rechtmatige uitoefening van een lecht inhoudt De \ oorrang van het recht in de
Federatie
Het recht beheerst het leven in de Federatie Hieruit \olgt dat de staten nadat ze zich gefedereerd hebben, afzien van het gebruik van geweld De willekeui van de diplomatieke procedures wordt vervangen door de gaianties van de legale procedures Ongetwijfeld houdt de onderlinge strijd niet op te bestaan, maar zij zet zich voort m een juridisch kader waarin met behulp van de onpartijdige derde de lechtci, altijd tot een oplossing gekomen wordt II
DE S T R U C T U U R
Ook op het gebied van de structuur blijken er zeer grote verschillen te beslaan tussen de Confederatie van Staten en de Federale Staat De eerste die een mterstatale gemeenschap is kent slechts een mtergouveinementele structuur en diplomatieke instellingen De organisatie van de Confedciatie \an de Fedeiatie
en
Allereerst kan men opmerken dat de staten van een Confederatie hun eigen typische organisatie behouden Het bestaan van de Confederatie verandert niets aan hun interne structuur en aan de structuur van hun organen Wat de Confederatie zelf betreft kan men opmerken, dat zo ZIJ al een organisatievorm heeft, die afwijkt van die van de leden, deze toch een weinig ontwikkeld karakter heeft In het verleden kwamen de staten overeen slechts een enkel or-
gaan als plaats van overleg tot stand te brengen Dit weid dan Congies ol Rijksdag genoemd, waaun gevolmachtigde ministeis zitting hadden Dit wds echter nooit meer dan een vooitdurende diplomatieke confeientie De modelne Confederaties zoals de Europese Gemeenschappen bezitten een iets meer ontwikkelde organisatie een parlement met een vertegenwoordigend karakter, een ministerraad, een uitvoerend orgaan en een admimstiatief lichaam Toch IS dit verschil niet wezenlijk In beide gevallen overheerst de wil \ a n de staten die van het gemeenschappelijk oigaan, terwijl de nationale parlementen de gemeenschappelijke parlementariërs sterk beïnvloeden
De organisatie van de Federatie de federale staten
De zelfstandigheid de C onfederatie
Zo vindt men er ook de wetgevende macht, dic uit twee kamers bestaat de kamer \ a n de lidstaten (de Amerikaanse Senaat, de Raad van Staten in Zwitserland) en de kamer gekozen door rechtstreekse verkiezingen (het Huis van Afgevaardigden in de V S , het Federale Parlement in Zwitserland) Nog andere organen zijn haar eigen de uitvoerende macht bestaande uit een regering en een admimstiatief orgaan, een rechtssysteem met als hoogste instantie hot Oppeiste Federale Gerechtshof Do organisatie van de Federatie is zodoende even volmaakt als die van de lidstaten
van de it ü
van
Ongetwijfeld kan men zeggen dat de wil van de' gemeenschap met gelijk is aan de som der ver schillende willen van de samenstellende staten Het piincipe van een eensgezindheid gaat hier met op, terwijl bovendien in de zelfstandigheid van de wil een groot element van compromis zit,' deze IS dan tot stand gekomen door overleg onderling, hetgeen echter in de piaktijk inhoudt, dat het compiomis steeds het meest beïnvloed wordt door de wil van de staat, die zich het meest onverzettelijk toont Eveneens moet men zich niet^ \ergissen in de aanwezigheid van veelvuldige en gevaneeide organen in de gemeenschap Voor hett grootste deel behouden zij het karakter van een1 nationale vertegenwoordiging waarbij de machtX geconcentreerd blijft m de handen van de ministerraad, waarin het nationale clement het sterkstt vertegenwoordigd is De diplomatieke methodes ir de Confederatie
van
handelen
Aldus blijft zowel in de oude als in de nieuwe structuur van de Confederatie het mterstatale karakter overheersend Zij heeft als wij het zeer zuiver stellen geen wetgevende macht, geen uit\oerende macht en geen rechterlijke macht Haai beslissingen houden meestal slechts het karakterr van aanbevelingen aan de lidstaten in zich Omn deze leefbaar te houden en om zich te verzekerenn \ a n de uitvoering ervan moet zij zich bedienenn van diplomatieke kanalen De onderhandelingenn worden dan verwerkt tot een overeenkomst, diee ;door de staten ondertekend wordt en daarna gen ratificeerd wordt Ofwel de lidstaten aanvaarden de maatregelen of aanbevelingen en verwerkenn ze in hun inteine structuur In ieder geval zijnn ze niet du eet van toepassing op de individuen Hetzelfde geldt voor de legeling van de conflicten, die zich binnen de confederatie kunnen vooi'" doen Om deze op te lossen neemt men bij voor''' keui zijn toevlucht tot de oplossingsmethodes van" het internationale recht onderhandelingen schik'' kingen, arbitrage Men vermijdt de instelling van" een Fedciaal Gerechtshof die haar jurisdictie aan" de lidstaten zou kunnen opleggen We zullen zien dat in tegenstelling tot de Con 1federatie de Federatie een oneindig meer gepjifectionneerde organisatie heeft
en xan
ZIJ bezit regeiingsmstellingen van tweeërlei oide federale en nationale De staten bezitten hun eigen orgaan vooi de wetgeving, hun eigen regeringen en hun eigen lechtbanken Ieder van hun heeft een eigen grondwet op grond waarvan zij bestaat en die de interne beschikkingen regelt Op haar beurt stelt de federale grondwet de verschillende organen van de Federatie in Uit deze grondwet blijkt haar dubbele natuur Men vindt hierin artikelen, die de vertegenwoordiging van de lidstaten legelen, terwijl andere artikelen waken over het belang van het individu
De zelfstandigheid
van de uil van de
Fedeiatie
De grotere voortreffelijkheid van de Federatie komt nog op een ander punt naar voien haar wil IS niet zoals bij de Confederatie een mm of meer gelukkige combinatie van datgene wat de lidstaten willen, neen, zij ondeischeidt zich ten zeerste hiervan en zij vloeit voort uit do samenvoeging van de wil dei lidstaten en de wil van het volk Naar gebiekkige compiomissen behoeft niet gezocht te worden De wil is hier een functie van het algemeen belang Zij respecteert de rechten van de lidstaten evenzeer als die van de individuen De giondnettelijke m de Federatie
methodes
van
handelen
Haar wil maakt bij vooikeur gebruik van mstitutionele middelen inplaats van de minder efficiente diplomatieke kanalen Haar beslissingen voegen aan de voim van de wet de vereiste karakteristieken toe verphchtstelling vooi ledereen en de wijze van uitvoering Het doet er weinig toe of de toepassing geschiedt dooi het administratieve orgaan van een staat Van belang IS dat alles geschiedt onder de leiding en controle van de Federale regering De regeling van conflicten, die allicht ontstaan m de Federatie, zal ook in een institutioneel kader een oplossing vinden Of het nu een conflict betreft tussen staten of tussen de Federatie en een staat of tussen een staat en inwoners uit een andere staat, allen zullen ze voor een rechtbank tot een oplossing worden gebracht Dit kan gebeuren door een nationale of federale rechtbank of m deze volgorde door beide We zien dan ook, dat het gehele politieke leven van de Federatie geïnstitutionaliseerd is, hetgeen
5
een sterke mate van ordening en rust met zich meebrengt Toch betekent deze institutionahsering met, dat de Federatie geen gebruik zou kunnen maken van meer soepele methodes zoals die, welke eigen zijn aan de interstatale betrekkingen' ZIJ spoort inderdaad de staten onderling aan zich met elkaar te verstaan, samen te werken o p een of ander terrein Heel vaak ook gebeurt het dat ZIJ alvorens een beslissing te nemen, enkele of alle lidstaten om raad vraagt o p een officieuze manier Zo gebrekkig en moeilijk van toepassing deze methodes zijn tussen soevereine staten zo vruchtbaar is de werking ervan m het kader van instellingen m een Federatie III DE MACHT De verschillen die wij zo juist geconstateerd hebben krijgen nog meer nadruk en zwaarte wanneer het gaat over de verdeling van de macht tussen de Gemeenschap en de hdstaten De bc\oegdheid van handelen van de Confederatie Zoals elke internationale gemeenschap beschikt de Confederatie niet over meer macht dan die welke haar bij het verdrag van haar totstandkoming zijn toegekend Zij is bepeikt tot een zeer klein aantal op internationaal gebied, zoals de buitenlandse politiek op een vastgesteld terrein WIJ zien dit zeer duidelijk bij de Europese Gemeenschappen Kolen en staal voor de E G K S de gemeenschapj^elijke markt voor de E E G en de atoomenergie voor de Euratom De macht ligt uitsluitend opgesloten in het kader \ a n beschikkingen der regeringen, zij is beperkt door de soevereiniteit van de lidstaten, zij moet zuiver geĂŻnterpreteerd worden en ingeval van twijfel moet de Confederatie zich van handelingen onthouden IIet lecht van nietigverklaring Eveneens valt het recht om te beslissen, ingeval van betwistbaarheid over de omvang van de macht toe aan de lidstaten Zij bezitten het recht \ a n nietigverklaring hetgeen inhoudt dat zij in laatste instantie oordelen over de conflicten betreffende de bevoegdheid en zij kunnen een nietontvankelijk-verklanng stellen tegenover de beslissingen van de Confederatie, zonder dat deze daartegenover in appel kan gaan Dit laatste zal gebeuren als aan de lidstaat blijkt, dat de Confederatie buiten het in het verdrag gestelde heeft gehandeld De nedijver van de bevoegdheden van de Confederatie en de lidstaten De afdracht van een zekere macht aan de Confederatie houdt met noodzakelijkerwijze in, dat de lidstaten deze macht verhezen Als de lidstaten afzien van het recht tot oorlogvoering zowel met lidstaten als ook met derde staten, als ZIJ \ a n de andere kant zich verbinden geen verdragen te sluiten, die met verenigbaar zijn met het doel van de Confederatie, dan houdt dit geen van beide m dat zij minder van hun internationale persoonlijkheid zouden behouden Hun diplomatieke betrekkingen, hun buitenlandse politiek als ook de economische politiek blijven ge-
6
handhaafd Vandaar dat het veel voorkomt, dat de lidstaten een zeer uiteenlopend standpunt innemen in internationale kwesties, hetgeen compromiterend en gevaarlijk is voor de interne samenhang van de Confederatie terwijl bovendien haar prestige naar buiten sterk geschaad wordt We zullen nu zien dat dit alles m de Federatie geheel anders is De verdeling van de macht in de Federatie In de Federatie is de verdeling van de macht onderworpen aan andere beginselen Een zekere macht is uitsluitend toevertrouwd aan de Federatie andere macht aan de lidstaten Weer andere macht behoort gelijktijdig aan beide toe, terwijl er tevens macht is die slechts uitgeoefend kan worden als Federatie en lidstaten samenwerken Hoewel de vooruitgang en de techniek er toe leiden, dat de verdeling van de macht zeer verschillend IS leggen toch alle Federaties er zich op toe om op zo zorgvuldig mogelijke wijzo de wederzijdse macht van de federale autoriteit en de nationale autoriteit te bejjerken De Federatie ziet zich die macht toegespeeld welke met meer op nuttige wijze door de lidstaten uitgeoefend kan worden Op de eerste plaats zien we dat dit het geval IS met de nationale verdediging de legers van de lidstaten worden samengesmolten en onder het commando van de federale regering geplaatst Als directe consequentie reserveert de federale regering ook voor zich de leiding en de controls van die industrieĂŤn welke van wezenlijk belang zijn voor de verdediging, zoals de wapenindustrie Ook de buitenlandse politiek is uitsluitend in handen van de Federatie Tegenover de buitenlandse mogendheden manifesteert zij zich als een unitaire staat, met haar alleen kunnen zij betrekkingen onderhouden zij alleen kan de gemeenschap van lidstaten ergens toe verplichten en verdragen voor haar aangaan Zij kent dus met de veelvuldigheid van de individuele buitenlandse politiek der lidstaten, die juist in de Confederatie tot veel misverstand leidde en oorzaak was van haar zwakte Ook op het gebied van economie en financiĂŤn is de macht van de Federatie belangrijk de internationale handel geld-, crediet- en bankwezen, belastingen en staatsbegroting bevinden zich in handen van federale instanties Deze verschillende soorten van macht stellen de Federatie in staat met volledig succes de taken te vervullen met het oog waarop zij tot stand gekomen is De bevoegdheden of lidstaten
van de gefedereerde
staten
Wat de lidstaten betreft, zij behouden alle macht, welke niet formeel aan de Federatie is overgedragen ZIJ heeft betrekking op taken van nationaal karakter Het betreft hier taken, waartoe de lidstaten in staat zijn deze volledig zelf te vervullen onderwijs, burgerlijke wetgeving en strafwetgeving, vervoer binnen de staat, gezondheidszorg enz De lidstaat heeft dus een begmselbevoegdheid terwij de Federatie slechts overgedragen bevoegdheid bezit Hieruit volgt dat de
origine van de soevereiniteit van komt, doch dat deze oveigedragen hoger orgaan de Federatie
de lidstaten is aan een
Het recht van de begrenzing van de bevoegdheid van de Federatie De grondwet bepaalt, dat de Federatie de bevoegdheid heeft om de grens vast te stellen tussen de zaken die toevallen aan de Federatie en die, welke door de lidstaten geregeld moeten worden Een herziening van de grondwet is niet afhankelijk van de eensgezindheid der lidstaten zii vereist de medewerking van het volk en de federale organen en van een zeker aantal staten eenvoudige of gequalificeerde meerderheid De ervaring leert ons nu dat wanneer er tot een herziening besloten is door de wetgevende macht van de Federatie, dus met toestemming van de kamers, deze ook uiteindelijk de goedkeuring van de vereiste meerderheid van de lidstaten verkrijgt In tegenstelling tot de Confederatie beschikt de Federatie dus niet over een vetorecht Regeling van de conflicten beti effende de bevoegdheid Ook kent zij niet het lecht van nietigvei klaring Indien in een bepaald geval de lidstaten tesamen of enkele er van achten dat de Fedeiatie haar bevoegdheden, neergelegd in de grondwet, overtreedt, dan kunnen zij haar geen niet-ontvankelijkverklaring toewerpen Zij moeten zich richten tot het Opperste Federale Gerechtshof en haar vragen in het kader van de grondwet een beslissing te nemen in dit geschil betreffende de bevoegdheid Het Hof zal een uitspiaak doen, daarbij rekening houdend met de politieke situatie van de federatie, de publieke opinie en de noodzaak om aan de onderhavige kwestie de meest toepasbare oplossing te geven Om tot deze uitspraak te komen zal zij zich natuurlijk bedienen van de beschikkingen, neergelegd in de grondwet, maar zij zal deze zodanig interpreteren dat het algemeen belang er het meest mee gediend is De beslissing, die zij neemt, IS verplichtend voor alle lidstaten, zij zal woiden uitgevoerd zonodig met gebruik van geweld Het
overwicht
van de
Federatie
De voorafgegane ontwikkelingen tonen zondei twijfel het overwicht van de Federatie De Confederatie is een onvoldoende vorm van organisatie Zij tracht het onmogelijke te verwezenlijken coĂśrdineren van de nationale soevereiniteiten inplaats van haar Ie onderwerpen aan een hoger oigaan Het fedeiale evenwicht is verbroken ten bate van de lidstaten, die heersen over hun eigen belang Rivaliteit, jaloezie onoplosbare geschillen, enz leiden ertoe dat de Confederatie tot onmacht veivalt Zo heeft men met lecht van de Duitse Confederatie (Duitse Bond) van 1815 gezegd dat zij voor het buitenland lachwekkend was en vooi de Duitsers een trieste zaak inhield Recente voorbeelden, zoals de U N O geven eenzelfde beeld te zien Geheel andeis is het gesteld met de Federatie, die een organisatievorm heeft, die de tijd kan weer-
staan en die zeer voldoet Door de creatie van een werkelijke autoriteit, die vooizien is van macht om beslissingen te nemen en uit te voelen, dooi de nationale autonomie te respecteren, door een rechtvaardige via de grondwet geregelde herverdeling van de macht en door de instelling van een gerechtelijk controle-apparaat, heeft de Federatie een zeer evenwichtig gemeenschapssysteem tot stand gebracht De groepen, uit welke zij is samengesteld, behouden hun individualiteit, maar om hun veiligheid en economische vooi uitgang te verzekeren hebben zij zich onderworpen aan een hogere autoriteit, door aan haar een deel van haai soevereine rechten af tt staan CONCLUSIE De algemene naarde van het federale principe We kunnen constateren dat de grote lijnen van het klassieke federalisme gedurende zeer lange ti|d gehandhaafd zijn Men geeft zich er in de tegenwoordige tijd rekenschap van, dat het nodig is de klassieke theorie verder te verdiepen, uit te breiden en te vervolmaken In het internationale vlak gezien, is het nodig het klassieke systeem te verrijken door de invoering van nieuwe instellingen zoals b V de Europese Sociaal-Economische Raad Gezien m het kader van de landen zelf moeten we federalistische organisatie-metho des toepassen op economisch, sociaal en cultu leel gebied Gezien zijn organische eenheid is het federalisme dus de grote hoop, de enige hoop niet alleen \ o o r Europa, maar voor de gehele westerse beschaving, alsook daarbuiten Jan H Westenbroek W E T E N S C H A P P E L I J K E H U L P AAN DE U N I V E R S I T E I T VAN ZARIA (N N I G E R I A ) Op uitnodiging van de Ahmuda Bello Universiteit te Zaria heeft di Lips van september tot december 1964 aldaai als gasthoogleraai gedoceerd in de abstracte algebia en statistiek Zijn werk omvatte tevens het houden van eer colloquium voor de Faculty of Science en het geven van voordrachten aan de wetenschappelijke staf van het Department of Mathematics Genoemde univeisiteit is de jongste van de vier instellingen voor hogei onderwijs in Nigeria Ze IS 10 km van ZaĂŻia gelegen en geheel in campus stijl gebouwd Ovei een groot terrein veispreid staan de woningen van de docenten en assistenten De bijna 2000 studenten zijn ondergebiacht in vijf hoge flats en beschikken over een grote eet zaal, tevens veigader- en gezelligheids-zaal In de bibliotheek die in een apart gebouw is gevestigd zijn tevens de lees- en studiezalen ondergebracht Behalve drie hoge gebouwen, waarin zich de kleine collegezalen, practicumruimten en weikkamers van de docenten bevinden, zijn er nog twee grote amphitheatersgewijs gebouwde college-zalen Voor het talen-onderwijs, speciaal voor de pre
7
liminary course is een heel laagbouw uitgevoerd
nieuw gebouw
m
Ook het administratiegebouw, dat o a een postkantoor en de telefooncentrale bevat is in laagbouw ondergebracht Op het eigenlijke universiteits-terrein staat verder nog een polikliniek, een boekenwinkel, filialen van de twee grote banken uit Z a n a en de ,.workshop (onderhoudsdienst voor de gehele universiteit) Vanzelfsprekend is er een aula (weei een apait gebouw) voor grote bijeenkomsten (kerkdiensten, congressen, toneeluitvoeringen), een gymnastiekzaal en allerlei teneinen voor sportbeoefening Er wordt nog voortdurend bijgebouwd om de steeds toenemende stroom van studenten te kunnen opvangen Er bestaat in Nigeria vooral behoefte aan te lange en practisch gelichte studie De siteit voldoet hieraan door een zodanige dat het mogelijk is na drie jaar een graad halen
met al univer opzet. te be-
Ier infoimatie van diegenen die het plan koe<i til en aan de Katholieke Hogeschool te studeren IS nederom een boekje uitgegeven ondei de titei Stiideien aan de Katholieke Hogeschool' Dn zeer goed verzorgde wetkjc telt 36 pagina \ en bevat voor een aankomend student een schat aan gegevens Zo Hordt uiteraard in kort bestek, aandacht gewijd aan toekomstmogelijkheden, keuze van studie, inrichting van de studie, etc In het hoofdstuk „Studeren en student zijn' nordt ingegaan op de studentenveienigingen, de parochie en op de spoorstudent alsmede de werkstudent Ook bevat het aaimijzingen omtrent studiekosten, stu dietoela^en, militaiie dienst en veizekeringen Kortom, objectieve en waardevolle gegevens ovei onderwerpen die het studeren aan deze hogeschool taken Het boekje is voor toekomstige hogeschoolstu denten, op aanviaag gratis veikiijgbaar bij het Bureau Studentenbelangen
Mededelingen
Algemeen
De Zwitserse regering stelt voor het academisch jaar 1965-1966 drie beurzen ter beschikking Opgave voor 19 maart a s Inlichtingen Bureau Studentenbelangen De Oostenrijkse regering stelt voor het academisch jaar 1965-1966 een tweetal studiebeurzen ter beschikking Opgave voor 15 april a s Inlichtingen Bureau Studentenbelangen De Zweedse regering stelt voor het studiejaar 1965-1966 een tweetal beurzen voor 8 maanden ter beschikking Opgave voor 15 april a s Inlichtingen Bui eau Studentenbelangen De Oostenrijkse regering stelt twee studiebeurzen ter beschikking voor het volgen van een universitaire zomercursus m Oostenrijk Opgave voor 15 april a s Inlichtingen Bureau Studentenbelangen De Poolse legering stelt voor het academisch jaai 1965-1966 een aantal beurzen ter beschikking Opgave voor 15 april a s Inlichtingen Bureau Studentenbelangen
*
*
*
Piogiamma Studium Generale 17 maart Piof J H Frogei ~ Stcdehoun kundige begrippen — Pioblemen van deze tijd
dr
* * * Inhoudsopgave Maandschrift Economie 29e jaargang No 5 februari Inhoud Observations on tuide aid and development nith special leference to Southeast Asia door Prof Dr W Brand
s
Studeren aan de Katholieke Hogeschool
1965 Blz 191
Ombuiging van het economisch de Sowjet-Unie'' door Drs O Kuschpeta
denken
m 206
Boekbespreking „The development oi economie thought , dooi H W Spiegel Bespioken door Prof Dr J Wemelsfelder
221
,,Economic Theory", door Arthui S Goldberger Besproken dooi Drs G F W M Pikkemaat
221
„H-t woningbeleid een uitzicht" nota van de Commissie-Schrijvers Besproken door Prof Dr A Hendriks
223
, De Nederlandse Economische Hogeschool, 1913-1963" dooi Prof Dr J H van Stuyvenbeig Besproken door Piof Dr H W J Bosman , Voorraadwaardenng", door Dr G Slot Bespioken door Prof Dr C F Scheffer
225 226
Capital exports to less developed countries", dooi W Giith Besproken door Prof Dr C F Scheffer 229 „Financiering van de middelgrote ondernemingen', door Drs C C H Swinkels Besproken door Piol Dr C F Scheffer
229
„Wij en de welvaart", dooi Piof Dr J Pen Piof Dr E Zahn, Piof H Baudet, Geihard Isbary Besproken door Drs H G M de Vries
230
Binnengekomen
230
boeken