BFW science alumni

Jouw toekomst na

Bio-Farmaceutische Wetenschappen

Bij ons leer je de wereld kennen

 1987 – 1992 propedeuse Scheikunde en bovenbouw­

In de ban van vetbolletjes Patrick Rensen Hoogleraar Metabole Aspecten van Vasculaire Ziekten ‘Op mijn kamer staat een model van een lipoproteïne, een bolletje dat vetten transporteert door het bloed. Dat staat er niet voor niets. Toen ik het college biofarmacie volgde, had de hoogleraar dit model eens bij zich. Hij vertelde dat je er medicijnen in kunt verpakken en afleveren waar je ze wilt hebben, bijvoorbeeld bij kankercellen. Het idee greep me aan – en nu staan deze vetbolletjes nog altijd centraal in mijn onderzoek.’

 Om succesvol te worden, moet je ergens passie voor hebben.

‘Als scheikundestudent stapte ik over op Bio-Farmaceutische Wetenschappen, toen nog een bovenbouwstudie. De onderzoeksprojecten maakten me enthousiast. Je krijgt niet langer stof voorgeschoteld, maar je bedenkt zelf wat je wilt weten en hoe je te werk gaat. Ik nam me voor om onderzoeker te worden en dat werd werkelijkheid toen ik een promotieplaats kreeg. Ik wierp me op de vetstofwisseling en de rol van lipoproteïnen. Een vaste aanstelling volgde en een prachtig onderzoeksveld opende zich toen werd ontdekt dat niet alleen baby’s, maar ook volwassen mensen ‘bruin vet’ hebben. Bruin vet kan vetten uit lipoproteïnen opnemen en verbranden en verlaagt zo de kans op overgewicht, suikerziekte en hart- en vaatziekten. Dat is mijn specialisatie geworden. Het vereist veel gedrevenheid om hoogleraar te worden.

Maar voor alles geldt: om succesvol te worden, moet je ergens passie voor hebben.’

2

studie Bio-Farmaceutische Wetenschappen Universiteit Leiden

 1997 gepromoveerd aan de Universiteit Leiden  Sinds 2012 hoogleraar Metabole Aspecten van Vasculaire Ziekten bij het LUMC

 2018 – 2023 voorzitter European Lipoprotein Club  NWO VIDI-grant 2002  Netherlands Heart Foundation Established Investigator grant 2009

 Prof. dr. G.J. Tammeling Onderwijsprijs 2016

CV

Jouw toekomst na Bio-Farmaceutische Wetenschappen De opleiding Bio-Farmaceutische Wetenschappen leidt op tot geneesmiddelenonderzoeker. Door het multidisciplinaire karakter van de opleiding kun je op veel verschillende plekken in de wereld van het geneesmiddelenonderzoek terechtkomen.

Na de bachelor

Bio-farmaceuten vind je in de gehele breedte van het

De bacheloropleiding geeft je de basis van kennis op het gebied

farmaceutische veld. Ook wanneer je niet als onderzoeker aan

van de scheikunde, biologie, geneeskunde, en biofamaceutische

de slag wilt, heb je legio mogelijkheden. De carrière van een

wetenschappen. Tijdens een aansluitende masteropleiding kun je

bio-farmaceut staat over het algemeen in het teken van het

je verder specialiseren op het gebied van geneesmiddelonderzoek.

ontdekken of ontwerpen van nieuwe geneeskrachtige stoffen, het

De opleiding biedt veel ruimte voor eigen invulling, waarmee je

ontwikkelen, produceren en controleren (van de kwaliteitseisen)

je kunt onderscheiden op de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld door in

van nieuwe geneesmiddelen. Buiten het onderzoek kun je aan

het buitenland een onderzoeksproject te doen of keuzevakken te

de slag als bijvoorbeeld communicatieadviseur bij een bedrijf of

volgen. Juist deze ervaringen kunnen het verschil maken als je na

beleidsontwikkelaar in de farmaceutische en biotechnologische

het afstuderen op zoek gaat naar functies in het wetenschappelijk

industrie of overheidsinstellingen.

onderzoek, het bedrijfsleven, communicatie of het onderwijs.

Alumni vertellen Arbeidsmarkt

In deze brochure vertellen alumni waarom zij gekozen hebben

Veel afgestudeerde biofarmaceutische wetenschappers

voor Bio-Farmaceutische Wetenschappen. Je leest welke keuzes zij

gaan verder in het wetenschappelijk onderzoek door

hebben gemaakt tijdens de opleiding. Ook vertellen ze welke erva-

een promotietraject te volgen aan een (universitair)

ringen voor hen van doorslaggevende invloed zijn geweest op hun

onderzoeksinstituut of bij een academisch ziekenhuis.

carrière en wat ze op koers bracht, of welke keuzes ze maakten.

Waar komen bio-farmaceuten terecht?



In de grote cirkels zijn meer alumni werkzaam.

Wetenschapscommunicatie



Wetenschappelijk onderzoek

 

Onderwijs

 Eigen bedrijf





Overheid

Farmaceutische & biotechnologische bedrijven

3

Kwaliteitscontrole in de farmaceutische industrie Tanja Zijdemans Junior Qualified Person

CV  2008 – 2012 bachelor Bio-Farmaceutische Wetenschappen Universiteit Leiden  2012 – 2014 master Bio-Pharmaceutical Sciences Universiteit Leiden Specialisatie: Industrial Pharmacy

 Sinds 2016 werkzaam bij HAL Allergy als Junior Qualified Person

4

Toen Tanja Zijdemans op een carrièredag kennis maakte met een Qualified Person, was haar belangstelling voor kwaliteitscontrole in de farmaceutische industrie gewekt. Nu werkt ze zelf als Qualified Person.

‘Soms staan mensen van de afdeling planning

richting Industrial Pharmacy, een specialisatie

te springen van ongeduld naast mijn

van de Masteropleiding Bio-Farmaceutische

bureau. Als Qualified Person bewaak ik de

Wetenschappen voor kwaliteitsfuncties. Die

kwaliteit van elke partij medicijnen die hier

richting was toen net opgezet en samen met

geproduceerd wordt. HAL Allergy maakt een

een andere student deed ik het pilotjaar. Nog

soort vaccins voor mensen met een allergie,

steeds kunnen jaarlijks maar twee studenten

zoals voor hooikoorts en huisstofmijt,

deze richting doen.’

gebaseerd op eiwitten die de allergie uitlokken. Soms loopt de productie afwijkend; iemand heeft een oplossing bijvoorbeeld langer geroerd dan voorgeschreven. Ik bepaal dan of dat effect kan hebben op de kwaliteit en soms moet ik daarvoor in de literatuur duiken of tests doen. Dan kan het product

 Ik bepaal of een afwijking in de productie effect heeft op de kwaliteit van het vaccin.

nog niet de deur uit, en dat kan dan lastig zijn voor de planning.’

‘Het werd een bijzonder jaar. We volgden

Industrial Pharmacy

geen vakken met medestudenten, maar deden

‘In 5 vwo wist ik al dat ik Bio-Farmaceutische

mee aan cursussen voor professionals. Die

Wetenschappen wilde studeren, want biologie

gingen bijvoorbeeld over ethiek, wet- en

en scheikunde waren mijn favoriete vakken

regelgeving en steriel werken. Ik heb een

en ik wilde iets doen in de geneeskunde

onderzoeksproject bij HAL Allergy gedaan

zonder arts te worden. Ik wist nog niet wat ik

en na mijn afstuderen kon ik daar blijven

ermee wilde, maar dat kwam vanzelf in beeld.

werken. Ik liep eerst als trainee mee op de

Na mijn bachelor sprak ik op een carrière-

productieafdeling om het productieproces

dag iemand die Qualified Person was. Tot

goed te leren kennen. Daarna ging ik aan

dat moment had ik geen idee dat zulk werk

de slag met kwaliteitsbewaking, en nu ben

bestond. Het wekte mijn belangstelling voor

ik Qualified Person. Dat had ik zelfs op die

het bedrijfsleven en ik koos als master-

carrièredag nog niet kunnen bedenken.’

5

Iris Burks Medewerker onderwijsontwikkeling ‘Na mijn bachelor in Maastricht, met als specialisatie neurowetenschappen, kwam ik naar Leiden voor de master Bio-Pharmaceutical Sciences. Op een congres had ik een van de Leidse docenten ontmoet die mij enthousiast had gemaakt.

Ik koos de specialisatie Science Communication and Society, want ik vind het belangrijk dat (meer) mensen kennismaken

Ingrid ’t Hart Promovenda

met wetenschap en techniek en dat meer studenten voor een bètastudie kiezen. Tijdens deze specialisatie deed ik een project bij het Maastricht Science Programme van de universiteit van Maastricht. Hier volgen studenten een brede

‘Over mijn studiekeuze hoefde ik niet lang na te denken. Bio-

bachelor waar ze zelf een vakkenpakket kunnen samenstellen.

Farmaceutische Wetenschappen bood de ideale combinatie

Het idee daarachter is, dat zij zelf het beste weten welke

van scheikunde en biologie en was gericht op de ontwikkeling

vakken relevant voor ze zijn. Ik had tijdens mijn bachelor

van medicijnen. Dat sprak me aan. Ik dacht nog niet aan de

in Maastricht een vergelijkbaar programma gedaan en dat

toekomst, ik stapte er open in en zou wel zien welke kant het

was me bevallen. Daarna vond ik die vrijheid ook bij Bio-

op ging.’

Pharmaceutical Sciences in Leiden.

Nu werk ik op de campus Venlo van het University College

‘Gaandeweg werd me duidelijk dat vooral het onderzoek

Maastricht; het is een kleine campus, gespecialiseerd in

me trok. Na de bachelor koos ik voor de master

voeding en gezondheid. De brede en zelf in te vullen bachelor

Bio-Pharmaceutical Sciences met de specialisatierichting

trekt veel studenten. Ik ben studieadviseur en help het

Medicinal Chemistry, een specialisatiegebied waarin je nieuwe

onderwijs te ontwikkelen en de kwaliteit te bewaken.’

moleculen maakt en onderzoekt welke uitwerking ze hebben op celniveau (nu te vergelijken met Drug Target & Discovery).

Het is de eerste stap op weg naar nieuwe medicijnen. Voor mijn tweede onderzoeksproject wilde ik graag naar het bekende Max Planck Instituut voor Moleculaire Fysiologie in Duitsland, en dat lukte. Mede dankzij die ervaring kon ik na mijn afstuderen een promotieplaats krijgen in Utrecht, bij de onderzoeksgroep Chemical Biology and Drug Discovery. Ik onderzoek stoffen die afweercellen tegen nierkanker kunnen activeren.’

 Ik onderzoek stoffen die afweercellen tegen nierkanker kunnen activeren.

6

Robin Kleian Onderwijstrainee en docent scheikunde ‘Als onderwijstrainee volg ik nu een tweejarig leerwerktraject aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarin heb je een baan als docent terwijl je de universitaire lerarenopleiding doet en een verdiepend programma volgt. Mijn baan als scheikundedocent sluit goed aan op de studie Bio-Farmaceutische Wetenschappen. Het leraarschap bevalt prima. Het is mooi om als docent mee te werken aan de ontwikkeling van je leerlingen.

Ik werk op een school voor volwassenenonderwijs met

Eric Hamers

voornamelijk leerlingen die gezakt zijn voor hun eindexamen of overstappen naar een ander profiel.’

Medisch adviseur ‘Ik koos Bio-Farmaceutische Wetenschappen uit belangstelling ‘Als medisch adviseur bij een fabrikant van pijnbestrijders,

voor geneesmiddelenonderzoek en ik wilde ook anderen

farmaceut Grünenthal B.V., vertaal ik wetenschappelijke

enthousiast maken voor wetenschap. Tijdens mijn bachelor

resultaten voor mijn collega’s die nieuwe medicijnen op de

vond ik het leuk om presentaties te geven en mee te

markt brengen. Daarbij onderhoud ik contacten met artsen en

helpen bij Open Dagen. Daarom koos ik tijdens de master

apothekers en beantwoord ik hun vragen. Ik vind het prettig

Bio-Pharmaceutical Sciences voor de specialisatie Science

om in een team te werken en kan mijn biofarmaceutische

Communication and Society. Na mijn afstuderen heb ik in

kennis hier goed kwijt.’

Leiden meegewerkt aan het Universe Awareness programma om kinderen te enthousiasmeren voor sterrenkunde. Omdat ik

‘Ik vond Bio-Farmaceutische Wetenschappen een interessante

behoefte had aan wat meer stabiliteit besloot ik uiteindelijk om

studie, met een goede mix van colleges en practica, waar je

docent te worden.’

oplossingsgericht leert denken. Omdat ik mijn kennis wilde inzetten voor het bedrijfsleven, koos ik tijdens de master voor de specialisatie Science Based Business. Na ervaring op te hebben gedaan in de sales, vond ik via mijn netwerk mijn huidige baan als medisch adviseur. Uiteindelijk hebben patiënten baat bij mijn kennis, dat vind ik mooi.’

 Ik vind het mooi dat patiënten uiteindelijk baat hebben bij mijn kennis.

7

Van wetenschap naar praktijk Lars in ’t Veld Junior product manager Europe

CV  2008 – 2012 bachelor Bio-Farmaceutische Wetenschappen Universiteit Leiden  2012 – 2014 master Bio-Pharmaceutical Sciences Universiteit Leiden Specialisatie: Science Based Business

 Sinds 2015 werkzaam bij Sanofi Genzyme als Junior product manager Europe

8

Nieuwsgierig naar biologische processen in het menselijk lichaam en naar ziekte en genezing begon Lars in ’t Veld aan de studie Bio-Farmaceutische Wetenschappen. Nu vertaalt hij zijn wetenschappelijke kennis naar de praktijk.

Opruimcellen

kijken, voelde ik mij er direct thuis. Na het

‘Het bedrijf waar ik werk, Sanofi Genzyme,

eerste jaar kwam de belangstelling voor het

is gespecialiseerd in medicijnen voor

bedrijfsleven. Het leek me boeiend hoe je nieuwe

zeldzame ziekten en specialistische zorg.

medicijnen op de markt en bij de patiënten

Mijn terrein is de ziekte van Gaucher, een

brengt – en dat is precies wat ik nu doe.’

erfelijke stofwisselingsziekte. Deze ziekte ontstaat doordat stoffen zich ophopen in de “opruimcellen” van het lichaam, die zich vervolgens opstapelen in de lever, milt en beenmerg, met allerlei ernstige gevolgen.

Het enzym dat de ophopende stof afbreekt,

 Je hebt alle vrijheid om je eigen weg te kiezen.

functioneert niet. We hebben twee medicijnen ontwikkeld en op de Europese markt

Vrijheid

gebracht. Ik maak hiervoor de vertaalslag

‘Het leuke aan de studie vind ik dat je zelf in

van wetenschap naar praktijk: ik produceer

de hand hebt welke kant je op gaat met je

voorlichtingsmateriaal voor onze filialen en

carrière. Je hebt alle vrijheid om je eigen weg

help evenementen organiseren waar artsen hun

te kiezen. Mijn tweede onderzoeksproject

ervaringen delen.’

was een voorproefje van mijn huidige werk.

Ik werkte bij Eli Lilly, producent van onder

‘Deze baan is een schot in de roos gebleken.

meer insuline voor mensen met diabetes.

Ik moet bekennen dat ik aan het begin van

In die tijd kwam de insulinepomp op als

mijn studie niet goed wist wat ik ermee

een patiëntvriendelijk alternatief voor de

wilde. Ik wist wel dat ik belangstelling had

injectiepen. Ik had als opdracht om te

voor biologische processen in het menselijk

kijken hoe het bedrijf daarop kon inspelen,

lichaam; ik wilde weten hoe ziekten ontstaan

bijvoorbeeld door een extra service aan te

en hoe je kunt ingrijpen. Nadat ik bij Bio-

bieden in de vorm van makkelijke cartridges

Farmaceutische wetenschappen ben gaan

of duidelijke voorlichting.’

9

Studenten volgen hun nieuwsgierigheid Miranda van Eck Hoogleraar Cardiovascular and Metabolic Therapeutics Opleidingsdirecteur Bio-Farmaceutische Wetenschappen ‘Als opleidingsdirecteur werk ik samen met docenten en studentvertegenwoordigers continu aan het onderwijs. Maar het is ook aan de studenten zelf om hun opleiding vorm te geven door hun nieuwsgierigheid te volgen, initiatieven te nemen, en vakken en onderzoeksprojecten te regelen die passen bij hun toekomstbeeld.’

‘Dan is er veel mogelijk, zoals ik indertijd zelf heb ondervonden. Ik wilde graag een onderzoeksproject doen bij TNO, waar ze toen aan hart- en vaatziekten werkten en de vetstofwisseling onderzochten. Dat fascineerde me, ook omdat hart- en vaatziekten één van de belangrijkste doodsoorzaken zijn. Ervaring opdoen bij TNO kon niet zomaar, maar toen ik voorstelde om mijn onderzoeksproject te verdelen over de universiteit en TNO, mocht dat wel. Het vetmetabolisme is mijn werkterrein gebleven.’

 Het leuke van onderzoek is het puzzelen.

‘Al op de middelbare school wist ik dat ik biofarmaceutisch onderzoeker wilde worden, in de hoop om een nieuw medicijn te ontdekken. Het voornemen de wetenschap in te gaan werd tijdens de studie sterker, vooral door de mogelijkheid om aan eigen onderzoeksprojecten te werken. Het leuke van onderzoek is het puzzelen: hypotheses opstellen en toetsen, de blijdschap als het klopt, de uitdaging om verder te zoeken als het niet zo is.

CV  1990 – 1994 propedeuse Biologie en bovenbouwstudie Bio-Farmaceutische Wetenschappen Universiteit Leiden

 1999 gepromoveerd aan de Universiteit Leiden  Sinds 2015 Hoogleraar Cardiovascular and Metabolic

En nu als hoogleraar vind ik het leuk om met jonge mensen te werken en hen te zien groeien als wetenschapper.’

Therapeutics aan de Universiteit Leiden

   

Opleidingsdirecteur Bio-Farmaceutische Wetenschappen Pfizer International HDL Research Award 2001 en 2003 NWO VIDI-grant 2005 Netherlands Heart Foundation Established Investigator grant 2008

 NWO VICI-grant 2013 10

Loopbaanadvies Jouw studie kan de basis vormen voor heel diverse loopbanen,

Het Alumni Mentornetwerk

zoals de voorbeelden in deze brochure laten zien. Hoe jouw

Om je op weg te helpen met je carrière zetten wij de kennis en

loopbaan er precies uit gaat zien, hoef je aan het begin van

ervaring van Leidse alumni in. Via het online mentornetwerk

de opleiding nog niet te weten. Tijdens de opleiding word

kun je in contact komen met ervaren alumni en hen eenvoudig

je geholpen bij het maken van studiekeuzes die van invloed

benaderen voor advies. Het eerste contact is laagdrempelig en

zijn op jouw carrière. Ook organiseert de Universiteit

je mag zelf bepalen hoe jouw mentorrelatie eruit ziet: eenmalig

Leiden diverse activiteiten om je te laten kennismaken

of herhaaldelijk contact, persoonlijk of juist digitaal. Zo kunnen

met de arbeidsmarkt, zoals de voorlichtingsdagen voor

alumni en studenten elkaar inspireren en werken we aan een

de Masterkeuze, Bètabanenmarkt en de Bio Science Park

hechte Leiden Science gemeenschap.

Excursie. Daarnaast helpt de Science Career Service jou bij jouw loopbaankeuzes en kun je het advies inwinnen van

 mentornetwerk.universiteitleiden.nl

ervaren alumni via het Alumni Mentornetwerk.

Al deze diensten bieden jou de mogelijkheid om al tijdens jouw studie de arbeidsmarkt te verkennen en kennis en ervaring op te doen voor de loopbaan die het best bij jou past.

Science Career Service De Science Career Service is er om jou te ondersteunen bij jouw vragen die gaan over studiekeuze en loopbaanoriëntatie, bijvoorbeeld door: • Informatie te geven over de mogelijkheden op de arbeidsmarkt.

• Workshops en trainingen aan te bieden op het gebied van sollicitatievaardigheden.

• Een persoonlijk gesprek met de loopbaanadviseur gespecialiseerd in jouw vakgebied.  lucareerzone.com

11

Colofon

Druk: UFB/Grafimedia Vormgeving: Creja ontwerpen Fotografie: Hielco Kuipers, Pim Rusch, Jonathan Vos Photography Interviews alumni: Willy van Strien Met dank aan alle alumni die in deze brochure hun verhaal wilden vertellen. © Januari 2017 Aan deze uitgave, die met zorg is samengesteld, kunnen geen rechten worden ontleend.

Bij ons leer je de wereld kennen

Meer informatie:

 studereninleiden.nl/bfw  studieadviseurBFW@lacdr.leidenuniv.nl