20122013 origin#3

Bio-Farmaceutische Wetenschappen | Biologie | LST | MST

Universiteit Leiden

April 2013, jaargang 8 nummer 3

THEMA FOOD

on the origin of meat Nieuwbouw Beta Campus Culinaire chemie met Miranda van ECK

Redactioneel

Inhoud

Blauwe zones

Nieuws

3

Studentenartikel: ISN Cooking Club: Chefs without Borders

4

Met het gigantische aanbod dat je aantreft in de gemiddelde supermarkt, zou het ronduit onverstandig zijn om je oerinstincten de overhand te laten nemen en zo veel mogelijk in een zo kort mogelijke tijd te eten. Dat weten de bewoners van de ‘blauwe zones’, de gebieden op aarde waar buitengewoon veel mensen hun honderdste verjaardag vieren.

Want één van de gemene delers van de blauwe zones is het gematigde dieet van zijn bewoners; kleine porties van plantaardig en vetarm voedsel. Ik wil ook graag mijn honderdste verjaardag vieren. Toch zou ik verschrikkelijke moeite hebben om een ‘blauwe zone’-dieet vol te houden. Komt dat door mijn achterhaalde ‘lichaamsthermostaat’? Lees in de bètavraagbaak (p. 18) hoe dat werkt, en hoe een Cleveringa-hoogleraar onze lichaamsthermostaat wil bijsturen. Ze zou het ongetwijfeld goed kunnen vinden met Miranda van Eck, die met haar onderzoek naar hart- en vaatziekten wel het één en ander op het Westerse dieet aan te merken heeft. Op p. 24 en verder lees je wat ze op tafel zette voor Origin.

De vraag is of we de negen miljard monden van 2050 kunnen voeden. Volgens veel deskundigen kan dat, mits we voedsel efficiënter produceren. In de special (p. 8) lees je over een paar aanpassingen in voedselproductie die al een groot verschil kunnen maken. Zoals het eten van efficiënt te produceren insecten. Die zijn ook nog vetarm en eiwitrijk, dus fantastisch ‘blauwe zone’-voedsel. Zin in een krekelburger?

Carlos de Lannoy Hoofdredacteur Redactie Origin

The ISN Cooking Club is a great opportunity for both Dutch and international students to meet new people. Origin joined for one evening and learned about slavic cuisine and international hospitality.

Special: From an economical to a 'food recession'?

8

From urban gardens to genetic manipulation and nibbling on critters.

What can we do to feed the entire human population, now and in 2100?

Nieuwbouw Bèta Campus en haar ontdekkingen

13

De nieuwe Bèta Campus moet de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen de ruimte geven om te groeien. Tom Westerhof, senior projectmanager, legt uit wat we van het project kunnen verwachten.

Centrefold:

16

Cutlery could do more than just bring food to your mouth; Jinhun Yeon designed a set that will change the way you taste.

Bètavraagbaak: How does the modern world define hunger?

18

If you skipped lunch you may say that you are hungry, but so would a refrugee in a third world country.

Instituten: Medical Marijuhana

20

Dr. Mario van der Stelt of the Leiden Institute of Chemistry researches the mechanism of action of the main active compounds in marijuana.

Culinaire chemie met Miranda van Eck

24

Deze keer koken we met Miranda van Eck, de kersverse opleidingsdirecteur van BFW, en onderzoeker in het vakgebied biofarmacie. Zij houdt zich bezig met de rol van macrofagen op het transport van ox-LDL in atherosclerose.

Fotoreportage: On the origin of meat

29

It is hard to recognize an animal in the meat department of the supermarket. Take a look behind the scenes and see what needs to happen before meat ends up in your kitchen.

Boekbespreking: Cooking for Geeks

29

This book is mandatory literature for anybody who wants to know more about food than strictly necessary to heat up a pizza.

Column: The FARC amongst gardeneners

30

A rebellion that started in Great Brittain is ready to cross the channel.

Agenda en Colofon

2

Origin - Universiteit Leiden

31

Nieuws

Nieuws Feestelijke start nieuwbouw Bèta Campus Met het in de grond trillen van een stuk damwand werd op 28 februari het startschot gegeven voor de bouw van de nieuwe Bèta Campus. Het studentlid van het faculteitsbestuur (assessor) van Wiskunde en Natuurwetenschappen, de voorzitter van de faculteitsraad en de (vice)voorzitters van de vijf studieverenigingen van de faculteit kregen hierbij de hoofdrol. De studenten, voor de gelegenheid voorzien van helm, jas en stevige schoenen, togen naar buiten om het intrillen van de damwand luister bij te zetten. Vóór het gevaarte werd opgehesen spoten de voorzitters en de assessor er de naam op van het orgaan waarin ze hun functie vervullen.

De nieuwbouw wordt in drie fases gerealiseerd. De eerste fase omvat de kantoren en onderwijsruimten van het LIC en het LACDR, en daarnaast specialistische faciliteiten als het Cel Observatorium, NeCen, de meethal en de fijnmechanische dienst alsook het logistiek centrum van waaruit inkomende goederen worden gedistribueerd. De eerste fase zal in 2015 afgerond zijn. Het karakteristieke schotelgebouw met daarin de grote collegezalen blijft, het wordt wel gerenoveerd.

Lees meer op p. 13.

Academische jaarprijs 2012 winnaar iSPEX opent inschrijvingen De inschrijving voor het grote citizen science-project iSPEX, 'Meet fijnstof met je smartphone', is geopend. Met ingang van 22 februari kunnen geïnteresseerden de iSPEX, het speciale opzetstukje voor de smartphone, bestellen.

Iedereen met zo'n iSPEX-opzetstukje kan in het late voorjaar meedoen aan de grote meetdag. Het iSPEX-opzetstukje verandert in combinatie met de bijbehorende app een smartphone in een handomdraai in een wetenschappelijk instrument om stof in onze atmosfeer te meten. Deelnemers richten hun telefoon met iSPEX naar een stuk heldere hemel en maken een foto. De metingen, en die van 10.000 andere Nederlanders, worden centraal verwerkt tot een fijnstof-kaart van Nederland, waarmee mensen daadwerkelijk een bijdrage leveren aan atmosferisch onderzoek. Scan voor meer informatie de QR-code.

Antibiotica in de klas groot succes

Han de Winde nieuwe vice-decaan Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Prof.dr. J.H. de Winde (1962) is geworden per 1 april 2013 voor een periode van vijf jaar vice-decaan en portefeuillehouder onderwijs in het faculteitsbestuur van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen (W&N). De Winde, nu nog werkzaam bij de TU Delft, is per dezelfde datum eveneens benoemd tot hoogleraar bij W&N met als leeropdracht ‘Industriële Biotechnologie’. De leerstoel wordt ingebed bij het Instituut Biologie Leiden (IBL) van de Faculteit.

De Winde volgt prof.dr. E.J.J. Groenen op, die sinds 28 mei 2008 vice-decaan bij W&N is.

Academische jaarprijswinnaar van vorig jaar, ‘Antibiotica Gezocht!’ heeft zijn weg gevonden naar Nederlandse en ook Belgische scholen, al meer dan honderd keer. Met het practicumpakket kunnen leerlingen uit zelf meegebrachte grond bacteriën isoleren en onderzoeken of de bacteriën antibiotica produceren. Interessante resultaten kunnen naar het laboratorium worden gestuurd voor verder onderzoek door Universiteit Leiden en Erasmus Medisch Centrum Rotterdam.

Alle bacteriekolonies die de scholen tot nu toe hebben verzonden naar Antibiotica Gezocht! zijn genummerd en gelabeld door de onderzoekers. In de komende weken wordt er getest of er tussen de toegestuurde kolonies een bacterie zit die multiresistente ziekteverwekkers de baas is.

Origin - Universiteit Leiden

3

Studenten

The ISN Cooking Club: Chefs without Borders

T

The International Student Network (ISN) Cooking Club is known for their international food experiences. During their cooking activities, you are not only introduced to all sorts of international food, you also meet the persons behind the recipes and you can meet students from all over the world. Origin Magazine found it was the perfect place to talk to some students about their favourite Dutch food. We spoke to Mason Carney, head of the Cooking club, about his encounters with the culinary, before joining the club for an evening.

BY: Dwayne van der Klugt

Interview with Mason Carney Before we start talking about the Cooking Club, can you please introduce yourself to our readers?

Certainly, I am studying Astronomy (MSc) at the Faculty of Science and I am in my second and final year.

I first heard about Leiden University and its strong astronomy program while I was on an internship at an observatory in Chile. It was the only international school that I applied to and when I was accepted the choice was easy. Obviously I want to spend a few years studying in Europe!

I came to The Netherlands from Maine (USA), which meant quite a drastic change of lifestyle. I am from the countryside and my hometown has about 1,500 people.

So to me, Leiden seems very busy and there is SO much to do here, that it can be overwhelming at times.

Let’s talk about the Cooking Club, why did it start, and what are the reasons of its success?

Haha, you got me a bit on this one. I am not sure how long the Cooking Club has been going, but I know that it has been operating for at least three years, probably quite a bit longer. I only heard about the two organizers before me and I am not sure about the history of the club before that time. As for the success, I think it is because of the large and diverse international community here in Leiden.

There are so many different cultures represented in Leiden and food is such a central part of life for everyone.

4

Origin - Universiteit Leiden

The Cooking Club provides a lot of opportunity for new culinary experiences and exposure to new and sometimes strange ideas. This is something that people would otherwise never encounter. Most Cooking Club events are quite lively and social as well, they are not lessons. It's a good way to meet new people while learning and experimenting in an area of life that everyone has in common: food!

How do you join the Cooking Club?

Joining the Cooking Club is very easy. You don't have to be a student and you don't have to be an international.

You just have to know that the Cooking Club exists and keep informed about the events. All updates and information is posted to the Facebook group (search for ISN cooking club). For non-Facebook users it's a little more difficult to be informed, but so far I have received no complaints.

How did you become involved in the organization of the Cooking Club activities?

That was somewhat accidentally. I went to the introduction meeting for the Cooking Club during my first semester in Leiden simply because I enjoy cooking food and was curious about the group. During the meeting I talked with Bryley Jackson, the organizer during that year, and asked her a few simple questions about how the group functions and what kind of meals they cook.

Next thing I know she is asking me if I want to help organize! I didn't start helping immediately; I wanted to adjust to life in Leiden before getting too involved.

I started co-organizing events with Bryley during my second semester and when the academic year ended she passed on organizing responsibilities to me.

Why are cooking/food and Mason a good combination?

Actually, I have to give a lot of credit to my step-mom for my interest in food and cooking. She converted the house I grew up in, an old farmhouse, into a working farm again. So during my undergraduate years we had a lot of fresh produce from the garden. She was passionate

Studenten

about using these ingredients to make all kinds of delicious meals. A lot of my interest in experimenting in the kitchen comes from watching her cook at home. I think traveling also contributed. I had two internships as an undergraduate that lasted about two to four months and I was forced to cook for myself. I didn't like eating the same thing again and again so I tried to be a little creative and try new combinations. Sometimes the meals were good, sometimes they weren't, but that's all part of the learning process.

crunchy muesli I have tried here just isn't the same.

Finally, can you give our readers your best cooking tip?

Hmm, that is another tough one. Use lots of olive oil!

It is a great way to grease a pan to prevent food from sticking, it is an essential base for all types of sauces and dressings, and it's a healthy alternative to butter (unless you are baking, always use butter when baking). Also, Sriracha hot sauce is an awesome addition to your food to give it a little extra kick. I use it a lot.

An evening with the Cooking Club What do you like about the Dutch cuisine?

Upon arriving at the Plexus Kitchen, Origin Magazine I would have to say that I really like the Dutch ‘panwas welcomed by Mason, who was already busy putting nenkoeken’. They are huge and you can have them for all the groceries ready to start the cooking. The theme breakfast or lunch or dinner or anything! Pancakes in of the night would be Slavic the U.S. are always thick, flufFoods, and Mason made sure fy, sweet and for breakfast, but 'Working together on this recipe all the ingredients for the rethe Dutch version has a lot of was a real ice breaker' cipes were neatly organized. variety. I also had a very pleaFrom 18.00h onwards the sant experience with ‘andijviefirst students started to come in. As the majority of the stamppot’ when I made it with my Dutch housemates. students only arrived in Leiden in the past two weeks, It's a nice alternative to regular mashed potatoes. some of them were still a bit anxious to connect with other students. Recipes were handed out; our job was to And what do you absolutely not like? cook up some Pelmeni, a Russian variation on ravioli.

I do not like the raw herring! I never did the whole raw Working together on this recipe was a real ice breaker herring for October Third, but I tried a small raw piece and it took only a couple of minutes before all sorts of at the Wednesday market and it was pretty gross. I'd conversations started. While mixing the ingredients we rather have my herring fried. found out that we had two Hungarian, a South Korean, an Italian, a Russian and a Dutch student putting effort Which dish from back home do you miss most? in creating just the right dough. Even more surprising, I don't know if this counts as a ‘dish’, but I really miss ravioli, which most of us thought originated in Italy is homemade granola from my step-mom. I need to get read more > that recipe some day because all the crunchy and non-

Origin - Universiteit Leiden

5

Studenten

also eaten on a regular basis in Russia and in Korea on New Year’s Day.

1

Do you want to

know more about all these and other traditional Dutch foods?

Checkoutdutchfood. about.com.

6

with some lovely snacks, also in Slavic style. Now it was time to wait for the end result and so we took another drink and talked about our studies. A Croatian student of Dutch languages and culture had only just arrived in Leiden but already knew how to speak Dutch. She continuously baffled the Dutch Origin Magazine reporter with her knowledge of Dutch literature and culture, which was almost greater than his own!

When the dough was finished and was put in the fridge for half an hour, it was time to have a drink. We enjoyed some nice wine and A little past 21.00h the food was ready to eat. Mason soda and we talked about the opened the buffet and it was nice to see that it all had best food you can find in The come together. Next to our beautiful ravioli, two Slavic Netherlands. Students that soups, potato pancakes, meatballs and sausages were were here since September made by other students, so it proved to be quite a big were willing to share their dinner. While most students enjoyed all the food, some experience with the Dutch people had some difficulties with the Slavic taste of the cuisine with newly arrived dishes. Luckily for them the variety of flavors on the tastudents. ‘Pannenkoeken’ 1 ble proved to be sufficient so that all students could have (Dutch pancakes ) and ‘stroopwafels’ (treacle wafan enjoyable meal. The Pelmeni turned out to be great fle) topped everybody’s list success as well and Origin Magazine found out that this of favorite Dutch foods.

Russian ravioli was made by the Russian student’s famiSweet ‘drop’ (Dutch licorice) ly back home quite often. Lastly, we were surprised with had been tried and was liked, lovely cakes for dessert and that was the mark for the but the more challenging salt end of a fabulous evening. variant had not been tasted 'The Faculty of Science has several With both the recipe and the yet. Dutch dinners were not very popular. One couple options to join a university abroad' experience on how to make tried ‘Hutspot’ (Hotchpotch) a Russian diner, this Origin on the October Third, the Magazine reporter will make day on which Leiden remembers the end of the Siege of sure that next to the Italian and other famous cuisines, Leiden by the Spanish army in 1574. It is said that at the Russian cuisine will be on the menu more often! end of the Siege, all leftovers of the Spanish army were The International Student Network cooked and Hotchpotch was the end result. Therefore ISN Leiden is part of the Erasmus Student Network the inhabitants of Leiden traditionally eat this dish (ESN). The ESN is one of the largest interdisciplinary on this day. The international students neither liked, student associations in Europe, serving over 150,000 nor disliked the hotchpotch and we quickly came to students. The goal of ESN is to support and develop stuthe following conclusion: some countries, like The dent exchange. ISN Leiden reaches out to international Netherlands, are not known for their cuisine, because students to do just that, by offering help in academic, it simply cannot match those of the more famous foodie social and practical integration to international stucountries, like Italy. dents. This includes an introduction program for newly arrived students, a mentor program and cultural and Now it was time to make the ravioli. The two kilograms social activities like the Cooking Club. Is cooking not (!) of minced meat were seasoned, after which the hard really your thing? Just join another committee or club, work commenced. Using a conveyer belt system, we like the Book Club, the Theater Group or the Music were able to produce a couple of hundred raviolis, but Club. Furthermore there is always room to come up efficiency was not that high. It took us over an hour with new events, clubs or groups yourself once you have to make all these lovely little pasta and by the time we joined the ISN. ISN also welcomes international minwere finished we were quite hungry. Fortunately, this ded Dutch students so that real integration between the was foreseen by the Cooking Club and they provided us

Origin - Universiteit Leiden

Studenten

Slavic two course meal Entrée: TA R AT OR [Vegetarian]

Main course: Pelmeni

Ingredients:

Ingredients:

• • • • • • •

Dough Filling 1.5 cups of flower 500 g minced meat 1 egg 0.5 onion 0.25 cup of sour cream Salt (to taste) 0.25 cup of water Pepper (to taste) Salt (to taste)

2 yoghurts - Bulgarian or Greek style.

2 cucumbers (can be chopped but I prefer them grated) 0.5 cups sunflower oil or olive oil 1.5 cloves of garlic - crushed 1.2 liters water 75 g walnuts (crushed) 1 bunch of dill (chopped)

Sauce 125 g of mushroom 1/3 cup of cream Dill (to taste) Parsley (to taste) 0.5 finely chopped garlic Olive oil (to taste)

Directions:

Directions:

1. Shake/stir yoghurts well and pour in large pot.

2. Grate cucumbers and add them to the yoghurt.

3. Add salt to taste and stir a bit.

4. Add cold water and oil.

5. Add finely chopped dill and pressed garlic.

Stir and season to taste.

6. Add crushed walnuts or sprinkle on top of each served cup.

1. Combine dough ingredients in a bowl and mix until the dough is of uniform consistency. Then cover with a towel and let rest for about half an hour.

2. While the dough is resting, mix the filling. Finely chop the onion and mix in the minced meat . Add salt and pepper to taste.

3. Next, roll the dough into a thin sheet on a floured surface.

4. Use a small glass to cut out circles of dough. Take the remnants of the dough, roll into a ball, then roll into a thin sheet and repeat.

5. Cover the finished pelmeni with a towel while working on the rest of the dough.

6. Now put small portions of filling in the middle of each round and pinch the edges close.

7. Finally, cook fresh pelmeni in salted and lightly oiled boiling water for 5-7 minutes. I also love adding some bay leaves and a few whole peppercorns to the water. The pot must be big enough so all the pelmeni float and non stick together.

8. Fry mushrooms in butter, add cream, salt, pepper. And in the end add minced garlic, parsley and dill.

9. Serve pelmeni in a small spoonful of their own broth and the mushroom cream sauce.

Dutch and international students can occur. The board of ISN Leiden for instance, consists of both Dutch and international students. More information on the ISN can be found on their website ISNLeiden.com, or on their Facebook (just follow the link on their website).

If you would rather have contact face-to-face, the ISN board can be found in the Breimer common room in Plexus.

you on your search for an international experience (the international office can be found in room 2.05 of the Gorlaeus Laboratories). On their website you can find a simple step-by-step plan to make sure your stay abroad will be a success. This also includes the practicalities like costs and making sure that your room in Leiden can be rented out for the time that you are abroad and testimonials from several students.

Do you want to become an international student yourself?

Origin magazine frequently interviews or reports on students that went abroad. You can find previous issues on originmagazine.nl. Check Origin 7.2 or 7.4 out for student testimonials!

The Faculty of Science has several options to join a university abroad. Whether you want to do courses in an exchange programme or join a research group abroad, the faculty’s International Office is very willing to help

Origin - Universiteit Leiden

7

SPECIAL

From an economical to a 'food recession'?

Because of the current recession, some people cannot make ends meet and some grow concerned about their spending and savings.

Even the Voedselbank has a tough time distributing food to all the people who need it. In about 40 years the world population has increased so much that food distribution over the whole world will be a huge problem, instead of a money shortage, there will be a food shortage. With a greater demand than supply, the prices of food will increase dramatically. The economical recession will turn into a 'food recession', if the current problems in the food production are not solved in the coming years. In this article, several possible solutions will be discussed. These solutions can either rely on technological progression and development or could be more an imaginative and creative way of trying to tackle the problem.

BY: Jessica Elferink, Marit van Santen

‘The World Food Problem’ is a way too complex problem to cover in a few pages. Although hunger and malnutrition have been a problem for decades, issues with world-wide food supplies have re-emerged. There are several reasons for this: the slowdown in the rate of increase in yields, the problems of environmental damage and pesticide resistance associated with industrial agriculture, worries about food prices and the relentless increase of the world population, by over hundred million people a year. All these factors contribute to a great worry for the future ability of the world to feed itself.

8

Origin - Universiteit Leiden

Urban agriculture 70% of the world’s population will live in urban areas by 2050, compared to 50% now, while cities occupy less than 3% of land surface [1]! As cities are likely to absorb the total world population growth, urban food insecurity will rapidly increase. Urban agriculture provides a strategy to reduce food insecurity and enhance urban environments. One of the few spaces left vacant and suitable for agriculture in dense cities like New York or Hong Kong are rooftops. Five years ago rooftop farms almost did not occur. Now they are getting more common, making the city greener from above. In New York, you can find the Brooklyn Grange urban rooftop farm.

This rooftop farm is claimed to be the largest urban rooftop farm in the world. Brooklyn Grange serves the local community with real organically produced vegetables and fruits. With over 8,000 square meter of rooftop under cultivation in Brooklyn and Queens, Brooklyn Grange has sold over 18,000 kg of vegetables to restaurants and the public via weekly farm stands.

SPECIAL

But the farm has expanded beyond its mission to grow vegetables — it currently keeps egg-laying chickens and it has launched an apiary, cultivating bees for their honey. The City farm hosts thousands of New York’s youth for educational tours and workshops each season. Brooklyn could therefore be considered the international capital of urban farming.

Besides Brooklyn Grange, New York also hosts the Eagle Street Rooftop Farm. A rooftop farm which consists of sterile greenhouses that produce over eigthy tons of food, year-round. The City Farm in Tokyo sets itself apart from European and American rooftop farms.

The idea of producing local food for the community is the same and also in Tokyo activities are organized to let the urban population witness how food grows.

Only the type of food is different and is, of course, focused on the Japanese kitchen. Crops produced by City Farm includes rice, egg plants and soy beans. This requires different farming techniques. As rice grows in wet circumstances, draining and irrigating the roof is different from Western-world rooftop farms. The urban roof in Montreal is really quite distinct. On top of a two-story building the farm has built a 31,000-squarefoot greenhouse. Over forty different crops are being produced year round in greenhouses. For watering the plants the farm uses the irrigation system of the building. This way the farm really uses the advantages of the urban conditions, which makes it a successful urban rooftop farm. In the centre of Rotterdam, a 1,000 square meter rooftop farm can be found on top of the Schieblock building.

Not only farms on top of buildings exist, but also farms inside buildings are build. For example a farm in a shop. The ‘Farm:shop’, located in London, is a workspace, cafe and events venue combined with a farm that produces food. And if you thought it could not get any crazier, there are also people who want to bring their food with them while they are on the road: Farm- on –wheels. A handful of mobile farms on pick-up trucks are roaming the streets of new York.

Urban agriculture has many advantages. It will contribute to food security, but consuming local crops also reduces transport and carbon dioxide emission. A growing city will produce more and more wastewater and organic wastes. For most cities the disposal of wastes

has become a serious problem. Urban agriculture can help to solve such problems by turning urban wastes into a productive resource like compost or filtered water. Compost allows an urban farmer to use less chemical fertilisers and by doing so preventing problems related to the contamination of groundwater. Also, urban agriculture may positively impact the city’s environment. Green roofs provide shade and remove heat from the air through evapotranspiration, reducing temperatures of the roof surface and the surrounding air.

Entomophagy Insects are thought to serve an environmentally friendly source of protein. But why would we trade our steak for a cricket? Well, there are several reasons.

More than ten times more plant nutrients are needed to produce one kilogram of meat than one kilogram of insect biomass [2]. The livestock industry plays a major role in deforestation and habitat destruction. Land is cleared to create space for livestock grazing or for production of crops which are a part of the diet of livestock.

Huge amounts of forest have been cleared causing animal species to either lose their habitat or be killed in the process of destroying the land for this demanding industry. According to the 2006 United Nations report, ‘the total area occupied by grazing is equivalent to 26% of the ice-free terrestrial surface of the planet. In addition, the total area dedicated to feed crop production amounts to 33% of totally arable land. In all, livestock production accounts for 70% of all agricultural land and 30% of the land surface of the planet.’ Animal livestock is the largest anthropogenic user of land[3]. According to the Food and Agriculture Organization, livestock activity read more > Origin - Universiteit Leiden

9

SPECIAL

such as overgrazing, erosion, and top soil compaction, ten by the French in the 19th century. But, introducing has been the primary cause of the degradation of 20% insects in our daily or weekly meals is a different story.

[3] of the world's pastures and rangeland . Animal livesMost likely, a plate full of insects is not the way insects tock is responsible for 64 % of man-made ammonia will be found at our dinner table. Insects will be ground [3] emissions, which contribute significantly to acid rain . down and used as an ingredient in things like burgers, By extension, animal waste contributes to environmensauce and sausages. In the future these may become an tal pollution through nitrification and acidification of important part of our diet. soil[4]. Production of 150g of grasshopper meat requires only very little water, while cattle requires 3290 liters to produce the same amount of beef. This indicates that lower natural resource use and ecosystem strain could be expected from insects. Researchers at the University With the costs, the usage of a lot of ground and water of Wageningen compared the greenhouse gas emissions of the convential meat farming techniques, and the inof production of mealworms, crickets, locusts and pigs. creasing demand for protein-rich foods by a growing Particularly when methane (CH4) and nitrous oxide world-population, in vitro meat may be one of the new (N2O) were monitored, the insects produced far lower technologies needed to maintain food supplies in the emissions than pigs did future. Especially when the overall. The study also exaprice of meat will drastical‘More than 10 times more plant mined ammonia emissions, ly increase and become too [6] which were lower in bugs. nutrients are needed to produce one high for the consumer .

Thereby, insects reproduce at a much higher rate than kilogram of meat than one kilogram In vitro meat, also known as cultured meat, test beef animals. A female cricof insect biomass’ tube meat, or tubesteak, ket can lay from 1,200 to is an animal flesh product 1,500 eggs in three to four that has never been part of a complete, living animal. weeks. This gives house crickets a true food conversion It is often made from stem cells of butchered animals, efficiency almost twenty times higher than beef[5]. For this reason and because of the essential amino acids which grow to form muscle tissue. content of insects, it is proposed to increase the deveIn vitro meat experiments were done first by NASA. lopment of entomophagy to provide a major source of This in vitro meat was intended as a new food source for protein in human nutrition. long space voyages or stays. The technique was approved by the U.S. Food and Drug Administration (FDA) While caterpillars are a delicacy in Africa and crickets in 1995, and NASA has been conducting experiments are popular in Thailand, it’s hard to create an image of since 2001. With success; within a year, NASA produa mass of cricket-eating Europeans. In some European ced in vitro meat from turkey cells. countries, insects are already on the menu. One of the The first actually edible form was produced by the few dishes in Europe that features insects on the ingreNSR/Touro Applied BioScience Research Consortium dient list is cockchafer soup, which is known to be eain 2000: goldfish cells grown to resemble fish fillets.

Scientists from the Netherlands reported in 2009 that they had managed to grow meat in the laboratory using the cells from a live pig.

Time Magazine declared in vitro meat to be one of the fifty breakthrough ideas of 2009 and it is predicted that in 2025 scientists can grow a whole beef or pork loin.

In vitro meat

In vitro meat has some advantages compared to the traditional meat production. In the traditional meat production a lot of water, ground, feed, and time is needed to grow an animal who can be butchered for consumption.

10

Origin - Universiteit Leiden

SPECIAL

The growing need for protein-rich food in countries like China and India, which have a growing economy and increase their welfare, can be answered by industrial in vitro meat production.

and feed which contain or consists of GMOs, are called genetically modified (GM) food or feed[8].

Currently available GM foods are based on plants, but in the future, it may be technically possible to derive foods from GM microorganisms and GM animals.

GM foods are primarily developed to produce a product for a lower price, with greater durability and better nutritional values[9]. The first objective for developing plants based on GM organisms was to improve crop protection, through the introduction of resistance against plant diseases caused by viruses and insects or through increased resistance against plant herbicides.

This results in fewer crop losses and more financial seBut there are several problems with the (large-scale) curity for farmers. production that need to be solved, before in vitro meat The next addition was to introduce genes which made is ready for consumption. Scientists are still unable to it possible to grow food in unconventional places. For form more than a small layer of meat. In an animal, instance, crops able to tolecapillaries deliver oxygen rate low temperatures that and nutrients deep into the ‘It is estimated that the first would normally kill the meat. Techniques are curseedlings. Other examples rently developed to imitate hamburgers produced will cost are drought tolerance and the blood vessel function, around 250.000 euros’ salinity tolerance which to be able to grow more makes it possible for farmers than a thin layer of cells. to produce their crops on locations previously unsuited The next concern is the taste and structure of the profor plant cultivation. duced in vitro meat, which are considered far from ideWith malnutrition in most third world countries and al. The structure can be compared to ground beef and the possibility of scarcity of nutritional food in the fuwhile the same amino acids and fatty acids are present, ture, food can be genetically modified to become more the taste leaves much to be desired. The biggest pronutritious. Increasing the nutrition levels is not fully blem scientists face is the potential cost of an in vitro developed and more research is needed on this topic. hamburger. It is estimated that the first hamburgers [6] produced will cost around 250,000 euros .

Despite several advantages of GM food, there is a major All in all, more research is needed to be able to grow debate on the safety of GM food. The three main issues more than a thin layer of in vitro meat, to lower the are the tendency of GM food to provoke an allergic recosts of producing in vitro meat and bring the producaction (allergenicity), gene transfer and outcrossing[7]. tion of in vitro meat to an industrial scale. And once Allergenicity causes a big problem for the acceptance of these problems are solved, success of the product will GM food. For example, many children in Europe have a depend on the willingness of the public to accept in vilife-threatening allergy for peanuts. Scientists proposed tro meat as their food-source for proteins. to incorporate a gene from Brazil nuts into soybeans, but the plan was abandoned out of fear for unexpected allergic reactions. There is a possibility that introducing a gene into a plant may create a new allergen or cause an allergic reaction in susceptible individuals and extenGenetically Modified (GM) foods are foods derived sive testing is needed before a GM food comes on the from organisms whose genetic material has been altemarket. red in a directed way, for example by introducing a new [7] The possibility of gene transfer from GM foods to cells gene from a different organism .

Organisms with unnaturally altered DNA are called of the body or to bacteria in the gastrointestinal tract is genetically modified organisms (GMOs) and the food a cause for concern if the transferred genetic material

The GM-approach

read more > Origin - Universiteit Leiden

11

SPECIAL

has an adverse effect on human health. In most GMOs antibiotic resistance genes are used, and if these genes transfer it can cause increased resistance in bacteria and other pathogens, which leads to increased severity and untreatable diseases in worst case scenarios. The use of technology without antibiotic resistance genes has been encouraged in the last couple of years.

Outcrossing is the movement of genes from GM plants into conventional crops or related species in the wild, as well as the mixing of crops derived from conventional seeds with those grown using GM crops. Apart from a major threat for the environment, this outcrossing can also have an indirect effect on food safety and food security. In September 2010, the WHO reports an incident in which traces of a GM variety of corn that was only approved for use as livestock feed was found in corn products intended for human consumption in the U.S. market, and these altered corn products can have a severe impact on the food safety and health of humans after consumption. To decrease outcrossing several countries have developed strategies, including a clear separation of the fields where GM crops and conventional crops are grown.

Conclusion Are urban agriculture, insect eating, in vitro meat or GM food going to be the sole solution for the world food problem? Probably not. There are many other aspects, including social and economical factors, which also play a major role in solving the world food problem. None of the mentioned solutions is going to cover the approaching food shortage, but every contribution counts.

Even the small. Maybe, all the solutions together can form an answer to the growing scarcity of food.

[1] The Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), ENVIRONMENTAL OUTLOOK TO 2050 The Consequences of Inaction, March 2012 [2 ] Energy-efficient food production to reduce global warming and ecodegradation: The use of edible insects". Renewable and Sustainable Energy Reviews 15 (9): 4357–4360.

December 2011.

[3] Henning Steinfeld; Pierre Gerber, Tom Wassenaar, Vincent Castel, Mauricio Rosales, Cees de Haan (2006). "Livestock's Long Shadow: Environmental issues and options". Food and Agriculture Organization of the United Nations. Retrieved 10/25/2012.

[4] Hansen, Immo, ed. (29). "An Exploration on Greenhouse Gas and Ammonia Production by Insect Species Suitable for

The WHO published a rapport on modern food biotechnology and safety in 2005[10]. One of its conclusions is that the GM foods currently available on the international market do not present risks for human health any more than the conventional crops. The risk assessment is a case-by-case study and the safety guidelines need to be strictly followed for every GM food that comes on the market.

Animal or Human Consumption". PLoS One (Wageningen, Netherlands) 5 (12).

[5] Capinera, John L. (2004). Encyclopedia of Entomology.

Kluwer Academic Publishers. ISBN 0-7923-8670-1.

[6] KIJK Magazine 11-2012: Kan kweekvlees de wereldbevolking voeden?

[7] WHO Genetically modified Food.

http://www.who.int/topics/food_genetically_modified/en/

[8] European Commission - Health and Consumers -Food

Before GM food can be accepted as one of the main contributors in the food production some of its problems need to be solved, especially the risk for human health and the environment. Only then will the public accept GM food as its new food source.

http://ec.europa.eu/food/food/biotechnology/gmfood/ index_en.htm

[9] ProQuest Family:Genetically Modified Foods: Harmful or Helpful? by Deborah B. Whitman

http://www.csa.com/discoveryguides/gmfood/overview.php

[10] WHO report: Modern food biotechnology, human health and development: an evidence-based study.

http://www.who.int/foodsafety/biotech/who_study/en/index.html

•

http://popupcity.net/2011/09/farm-on-wheels-on-a-mission/

•

http://www.dakakkers.nl

•

http://www.sciencenewsline.com/articles/2010121312000045.html

•

http://www.truckfarm.org

•

http://www.nature.com/news/2010/100728/full/466546a/ box/3.html

12

Origin - Universiteit Leiden

faculteit

Nieuwbouw Bèta Campus en haar ontdekkingen Op een zonnige donderdagmiddag in februari vierden we de officiële start van de nieuwbouw Bèta Campus, op een originele manier. Terwijl alle genodigden warmpjes vanuit de collegezaal via een live-stream meekeken, verrichtte een vertegenwoordiging van de studenten de daadwerkelijke handeling. De eerste damwand, versierd met de namen van de vertegenwoordigde organen, werd op zijn plek getrild: de nieuwbouw Bèta Campus is van start!

Maar wat houdt die nieuwe campus nu eigenlijk in? door: Tom Westerhof en Rob van Wijk

De nieuwe Bèta Campus zorgt ervoor dat de huidige verzameling instituten wordt verweven tot één moderne, communicatieve en open faculteit. Op dit moment zitten de onderzoeksinstituten van de faculteit versnipperd over zes gebouwen, van het Van Steenis tot het Snellius (zie voor meer informatie de Special in Origin Magazine 8.1). Dit belemmert de samenwerkingsverbanden tussen de instituten, terwijl de focus in zowel onderzoek als onderwijs steeds meer interdisciplinair

wordt. In het nieuwe gebouw komen alle instituten samen, waarbij een omgeving wordt gecreëerd die de ontmoeting, interactie en kruisbestuiving tussen instituten en onderwijs, tussen onderzoekers en studenten en tussen onderzoeksrichtingen onderling optimaal stimuleert. Daarnaast speelt de verouderde en vaak energieverspillende staat van de huidige huisvesting natuurlijk een rol. Tot slot leert de ervaring van andere universiteiten dat een nieuw gebouw met State of the lees verder > Origin - Universiteit Leiden

13

faculteit

Art inrichting en voorzieningen uitdaagt tot nieuwe ontdekkingen en bovendien extra studenten aantrekt!

Het ontwerp van de dubbele kam zorgt voor zowel ontmoeting, als focus. De centrale as, met gebouwhoge vide en imposante ‘etalage van kennis’, is het dynamische en inspirerende hart. In dit brede atrium komen vergaderzaaltjes, kleine collegezaaltjes en de practicalaboratoria. Verder biedt het atrium bewuste en toevallige ontmoetingenpunten tussen wetenschappers onderling en met studenten. Op de begane grond en de eerste verdiepen zijn bachelor werkplekken voorzien.

De vleugels of ribben, daarentegen, huisvesten de generieke onderzoeksplekken van de instituten, waarbij door de verschillende zones ook de beveiligingsschillen op een natuurlijke manier in het gebouw zijn verweven.

Hoe dieper de vleugels in, hoe specifieker de functie en dus hoe minder toegankelijk. De hoven tussen de vleugels voegen zich naar het gebruik en de omgeving, zodat een rijk scala aan natuurlijke invulling wordt gerealiseerd. Meer over het ontwerp is te vinden in de virtuele maquette, een innovatieve methode om een 3D-gebouwmodel neer te zetten waar met een gameconsole doorheen gewandeld kan worden!

De faculteit neemt wat betreft duurzaamheid graag een voortrekkersrol op zich. Eén van de uitgangspunten van de nieuwbouw is dat het ontwerp, de uitvoering en de realisatie aan een duurzaamheidprestatie moet voldoen. De duurzaamheid van het gebouw wordt gemeten aan de BREEAM-standaard: Building Research Establishment Environmental Assessment Method.

Deze onafhankelijke certificering, aan de hand van een zeer brede benadering van duurzaamheid, beschouwt niet alleen het ontwerp zelf, maar bijvoorbeeld ook de

14

Origin - Universiteit Leiden

locatiekeuze en het bouwproces in het algemeen. Een voorbeeld van getoetste criteria is het energieontwerp, waar een hoog rendement warmte-terugwinning behaald gaat worden door middel van efficiënte luchtbehandeling in combinatie met indirect adiabatische koeling. Hiermee wordt de CO2-emmissie met 5560% gereduceerd.

Tijdens de officiële start van de nieuwbouw heeft de decaan het certificaat uitgereikt gekregen, waaruit blijkt dat het ontwerp van de Bèta Campus de score ‘very good’ heeft verdiend, en daarmee één van de eerste BREEAM-gecertificeerde laboratoriumgebouwen is.

Er is gekozen voor een gefaseerde nieuwbouw. Aan de ene kant is dit het gevolg van de benodigde financiële middelen, de Bèta Campus is het grootste project van de Universiteit Leiden ooit, waarbij alleen de eerste fase al honderd miljoen euro gaat kosten. Daarnaast moet er eerst nieuwbouw beschikbaar zijn voordat bepaalde gebouwen gesloopt kunnen worden voor de volgende bouwfase. Het LCP en het oplosmiddelen-magazijn staan namelijk in de weg om de nieuwbouw aan te laten sluiten aan de schotel met collegezalen: deze ruimtes moeten eerst verhuizen naar de eerste fase, voordat de tweede fase gebouwd kan worden. Deze fase maakt de tijdelijke verbinding tussen de nieuwbouw en het LMUY overbodig, waardoor dat en ook de Hoogbouw tegen de vlakte kunnen. Zo ontstaat de benodigde ruimte voor de twee laatste vleugels, de derde fase.

Op dit moment is de bouwput voor de eerste bouwfase inmiddels uitgegraven, deze diepe put is nodig voor de parkeergarage die onder het grootste deel van het gebouw komt. Tegelijkertijd zijn bouwkundige en installatietechnische aannemers met de architect en de an-

faculteit

dere ontwerpende partijen het gehele ontwerp van de eerste bouwfase tot in detail aan het doornemen. Doel hiervan is om mogelijke optimalisaties vast te stellen en materiaalkeuzes te maken. Deze sessies lopen door tot half mei 2013. Hierna kan de opdracht voor het daadwerkelijke bouwen gegeven worden. Separaat wordt het bestek voor de laboratoriuminrichting gemaakt en wordt dit deel Europees aanbesteed. Oplevering van de eerste bouwfase staat gepland op medio 2015.

In de eerste bouwfase worden alle specials samen gehuisvest in het meest noordelijke deel van het gebouw.

Het betreft hier bijvoorbeeld het logistiek centrum, de meethal en NeCEN, de NMR faciliteit, de fijnmechanische- en elektronische dienst.

In de oostelijke vleugels van het gebouw komen op de eerste en tweede verdieping de biochemische labs en op de derde en vierde verdieping kunnen chemische labs worden gerealiseerd. In de meest westelijke vleugel komen naast de meethal en NeCEN vooral zware en trillingsgevoelige activiteiten zoals een specifiek deel van het Cell Observatory en ABS. Ver voor de oplevering wordt er nu al gewerkt aan een verhuisplan en aan een sloopplan. Bij een dusdanig omvangrijk en complex project moet natuurlijk ver voor de uitvoering dit soort zaken geregeld worden. Daarnaast wordt er nu al gewerkt aan een plan voor de losse inrichting, dat wil zeggen tafels, stoelen en apparatuur.

Bij het verhuisplan moet niet alleen gedacht worden aan wat verhuist er van A naar B, maar ook wie doet wat en wanneer. Ervaring met andere complexe verhuizingen heeft geleerd dat leveranciers van apparatuur ingeschakeld moeten worden voor de verhuizing. Ook moet de nieuwe locatie eerst geacclimatiseerd en ingeregeld worden voordat er verhuisd kan worden. Een goede inventarisatie is dus van groot belang. De start hiervan zal op korte termijn gaan plaatsvinden, dit zal tegelijkertijd een beeld geven van de investeringen die moeten worden gedaan voor de losse inrichting. Verwacht wordt dat na de oplevering een aantal maanden nodig is om de verhuizing te realiseren.

Begin 2016 heten we je van harte welkom in de nieuwe Bèta Campus!

Kijk voor meer informatie op betacampusfwn.nl, waar onder andere de virtuele maquette en live webcambeelden van het bouwterrein te vinden zijn.

Proces Universiteit Leiden. Bij ons leer je de wereld kennen: dit motto is niet alleen toepasbaar op ons onderwijs en onderzoek, maar zeker ook op een complexe uitdaging als het project nieuwbouw Bèta Campus.

Het begint bij het onderzoeken en het vastleggen van de manier waarop samenwerkingsverbanden bij de faculteit georganiseerd zijn en hoe dit nog meer gestimuleerd en gefaciliteerd kan worden.

Aandachtspunten hierbij zijn natuurlijk de profileringgebieden van de faculteit (Fundamentals of Science en Bioscience: the science base of health), de kostbare apparatuur en de speciale voorzieningen, zoals het Cell Observatory en NeCEN. Daarna begint de ontdekkingstocht naar de toekomstverwachtingen; hoeveel zal het onderwijs nog groeien, wat zijn de wensen van de wetenschappers wat betreft de benodigde voorzieningen en apparatuur? Als alle data is verzameld, moet scherp in beeld komen wat wel en niet realiseerbaar is, en wat de kosten zijn. Daarbij gaat veel tijd zitten in het netwerken van de ‘bouwpastoor’, de intermediair tussen verschillende gebruikers binnen faculteit en binnen het project.

Voor iedere stap in het proces wordt een Plan van Aanpak gemaakt waarin het volgende wordt opgenomen: de evaluatie van de vorige stap, het verwachte einddoel, de planning, de risico-inventarisatie met beheersmaatregelen en natuurlijk de financiële begroting.

Fase 1

Fase 3

Origin - Universiteit Leiden

15

CENTrEFOLD

BY: Carlos de Lannoy Designer/photographer: Jinhyun Jeon

Tasteful cutlery Food is not all about nutrition; to many, experiencing taste is of equal importance. Nutritional value may be a mere product of the ingredients and preparation of your meal, but taste is influenced by many more factors: your mood, previous experiences…and even your cutlery. These spoons were designed by Jinhyun Jeon, along with many other pieces of tableware, to change the way we experience taste.

According to Jeon, ‘the pieces of tableware we use for eating should not just be tools for placing food in our mouth, but they should become extensions of our body, challenging our senses even in the moment when the food is still on its way to being consumed.’ Five taste-influencing elements are accounted for in the design; temperature, colour, texture, volume/weight ratio and form. Visit www.jjhyun.com for more stimulating cutlery and information.

16

Origin - Universiteit Leiden

CENTrEFOLD

Origin - Universiteit Leiden

17

BÈTAVRAAGBAAK

How does the modern world define hunger?

The socioeconomic gap divides our planet in

By : Rob van Wijk

prosperous and poverish areas. Despite many efforts, for example the Millennium Development Goals of the United Nations, these worlds are far from merging. The question of defining hunger from a modern world perspective can only be answered by measuring with a double standard. Unless it is justified, scientists hate double standards. So is it justified?

A very simplified appetite control consists of two different signals: either your energy levels are low and you have to eat, signalled by a sensation of hunger, or your energy levels are high and you have to stop eating, signalled by for example a full stomach. A suitable analogy is the negative feedback mechanism of a refrigerator, where the temperature increases until a certain limit is exceeded, corresponding with a signal of stress or hunger, after which the cooling mechanism starts and the temperature decreases until a second limit is reached (satisfaction, ‘full stomach’) and the cooling stops. Projecting this feedback loop three times in 24 hour would roughly simulate the appetite cycle, where hunger would be defined as the stress area above the limit (see figure 1).

Negative feedback of refrigerator temperature 8 7

Temperature

6

Survival of the fittest Throughout the ages, signals of decreasing energy levels interpreted as hunger protected humans from starvation. It was the motivation of our ancestors for the daily struggle to search the surroundings for enough food to survive. Although safety thresholds remained, preventing harmful situation during foraging, these thresholds are lowered with increased hunger, suggesting a strong defence of the lower limits of nutrient supply. In other words: the hungrier, the more willing to take risks to obtain food, suggesting nourishment to be of more importance than safety. Remembering the refrigerator, there was a second limit, the danger of eating too much. A similar dangerous event, because a heavier human is an easier prey. However, due to the

5 4 3 2 1 0 Time

18

The biological regulation is more complex, of course, as Zheng et al explain in their excellent paper on reward-driven overrides of repletion signals. The metabolic brain plays a crucial role: after the discovery of leptin as appetite-inhibiting hormone, important neural circuits are identified in for example the hypothalamus, part of the brain responsible for behaviour.

Experimental proof is found in the development of obesity or leanness after loss or gain of hypothalamus functioning, respectively. Unfortunately, the discovery of leptin didn’t lead to curing obesity: although decreased leptin results in feeling hungry and being aware of food in close proximity, increased leptin does not necessarily result in lower appetite. The explanation is found in human evolution.

Origin - Universiteit Leiden

Figure 1: Appetite control cycle analogy: the negative feedback of refrigerator temperature, where a stress level (in this case temperature above seven degrees) triggers the cooling mechanism.

BÈTAVRAAGBAAK Sedentary stagnation of evolution

Sustainability is becoming increasingly important for companies.

The design of the new Bèta Campus has sustainability written all over it. However, some work carried out on the Bioscience Park may be inherently polluting. Next issue, we ask ourselves:

'How sustainable can the Bio Science Park possibly get?'

Denk mee en stuur je (onderbouwde) mening naar de Origin Redactie via originredactie@gmail.com!

increasing intelligence of the human, survival of the fittest shifted from the leanest to the smartest, that is, the human hiding himself, or defending himself with weapons. The result may be a weak defence of the upper limits of nutrient supply, concludes Zheng.

With the development of the paralimbic cortex, humans were gifted with a constantly updating working memory. The close connection of this part of the brain with the orbitofrontal cortex, where memories of food with extensive sensory features like shape, taste, time, location and reward are stored, resulted in an emotionally reinforced motivation. As these memories are determined by the environment, factors like availability, portion size and energy density contribute to this reinforcement. The accumulation of motivation to eat combined with the decreasing consequences of eating too much are a recipe for gluttonous lifestyle. Regarding the example of the refrigerator, the limit concerning the highest tolerated temperature remains strictly controlled, in contrast with the lower limit, which decreases with environmental factors. The latter is called a floating set point, a dynamic limit.

The high failure rate of dieting of obesity patients seems more logical now: the emotional component as a result of our higher intelligence is more and more decisive than the biologic requirement. An MRI scan of an obese patient, who has lost 10% body weight still has , reveals a hungry brain after visual triggers, even when the patient is still obese. The cure to obesity seems to be more complex, requiring besides pharmacological and psychological also social solutions.

Sadly, advertisement industry (mis)uses the current knowledge, stimulating the orbitofrontal cortex with positive impulses.

New dietary laws Already in 2005, Prof.dr. Louise Fresco addressed in her Cleveringa oration this very issue, observing the fact that nowadays consumption is no longer determined by the climate, shortage, or traditional or religious dietary rules, but by availability, budget and especially temptation. Although the human race is at a level of intelligence to banish food imbalance, it is collectively incapable of doing so. As was strongly stated at the HopeXXL conference in Leiden, last year: our biggest fear isn’t that we don’t know what to do, but that we don’t do what we know. This is why Fresco pleaded that we revise the dietary laws of old to a new set of rules, ultimately becoming common sense. A social contract for both individual and collective sufficient food supply. A wake-up call regarding the ridiculous amounts of food that the modern world considers ordinary.

Concluding, the answer to whether it is justified to define hunger from two perspectives, it seems that from a ‘prosperous perspective’ it is justified. This other perspective is mainly determined by the environmental differences. These differences are to be seen as continuously changing though, and so is the definition. The real solution, to measure with a single standard so to say, has to be found in answering the call of Fresco to write new dietary laws. A call that cannot be answered but with help of all parties, including both gluttonous consumer and greedy industry.

Source:s: • H. Zheng H.,, N. Lenard N.R.,, A. Shin A.C.,, H.-R. Berthoud H.R., Appetite control and energy balance regulation in the modern world: reward-driven brain overrides repletion signals, Int. J. Obes (Lond) 33: Suppl.2 S8-S13 (2009) • L. Fresco, Nieuwe Spijswetten, Cleveringa-rede Universiteit Leiden (2005)

Origin - Universiteit Leiden

19

institute

Medical Marijuana: Source While many patients claim to benefit from medical applications of marijuana, the subject continues to raise controversy in national and international debates. Dr. Mario van der Stelt of the Leiden Institute of Chemistry researches the mechanism of action of the main active compounds in marijuana, in an attempt to find a drug that works for patients, without getting them ‘high’. Read on for his story. by: Mario van der Stelt

Figure 1: Cannabis sativa

Figure 2: Structures of (endo)cannabinoids

Marijuana is the most widely used illegal drug throughout the world and has aroused great controversies.

Marijuana (bangh, hashish) is an extract from the plant cannabis sativa (Figure 1) and contains at least 400 chemical components of which 60 belong to the class of cannabinoids. Nowadays in the Netherlands, it is possible to buy marijuana on prescription in the drug store, so called ‘MediWiet’. It may help to relieve the symptoms of patients suffering from multiple sclerosis, restore appetite or suppress nausea in cancer patients treated with chemotherapy.

The notion that marijuana can be used for the treatment of various diseases is not new. 2000 years BC, the Chinese had already discovered its therapeutic properties, but it took until 1964 before ∆9-tetrahydrocannabinol (THC, Figure 2), the main psychoactive principle in marijuana, was isolated and characterized by professor Raphael Mechoulam of Hebrew University in Jerusalem.

The mechanism of action of THC has also been subject of discussion. Due to their lipophilic nature, cannabinoids were first assumed to perturbe the cellular membrane, thereby producing cellular effects. However, the requirement of stringent structural features of THC to produce its pharmacological response initiated the search for dedicated membrane proteins responsible for its biological effects. In the early nineties two proteins were identified and cloned: the cannabinoid CB1 and CB2 receptor, which could be activated by THC. The cannabinoid CB1 receptor is highly expressed in the brain, whereas the CB2 receptor is mainly found in cells of the immune system. It was found that the activation of the CB1 receptor

20

Origin - Universiteit Leiden

in the brain is responsible for the typical effects of being ‘high’ after consuming drugs containing THC.

Endocannabinoids: the body’s own marijuana The presence of cannabinoid receptors in mammals suggested the existence of endogenous molecules in the brain, which bind and activate these proteins. In 1992, almost 30 years after his discovery of THC, professor Mechoulam isolated the first endogenous compound for these receptors from porcine brain tissue. This component proved to be a lipid: N-arachidonoylethanolamine.

The compound was called anandamide, after the Sanskrit word for internal bliss (ananda). Three years later, 2-arachidonoylglycerol (2-AG), was found as a second endogenous ligand for the cannabinoid receptors.

Anandamide and 2-AG are termed endocannabinoids: the body’s own marijuana (Figure 2).

The discovery of the endocannabinoids and their receptors, together called the endocannabinoid system, has opened a new road to study the effects of marijuana and to investigate its participation in normal body function in health and disease. It is thought that the endocannabinoid system is involved in the regulation of a variety of physiological processes, such as pain sensation, appetite, memory, blood pressure and motor coordination. The endocannabinoid system may play a role in several diseases, such as neuropathic pain, cancer, Parkinson’s disease, multiple sclerosis, schizophrenia and obesity. For example, it is well known that smoking marijuana leads to binge eating (i.e. having the ‘munchies’). Inspired by this observation, researchers have found that increased endocannabinoid levels in the hypothalamus led to chronic cannabinoid CB1 receptor activation, which was

institute

for Drug Discovery associated with increased craving, weight gain and the metabolic syndrome in obese patients. This raised the interest of pharmaceutical companies to discover potential drug candidates for the regulation of the endocannabinoid system. The cannabinoid CB1 receptor blocker rimonabant was shown to be effective in obese patients, but unfortunately caused severe psychiatric side effects, such as depression and suicidal ideation. This led to the withdrawal of this drug from the European market.

les to guide the design and evaluation of biological assay cascades. This may ultimately lead to the identification of drug candidates. My group, which is part of the division of Bio-organic Synthesis, makes use of various techniques and concepts rooted in medicinal and computational chemistry, organic synthesis, chemical proteomics, molecular pharmacology and cell biology. For example, we have recently set up an assay to measure the activity of diacylglycerol lipase alpha, which is an enzyme responsible for the biosynthesis of the endocannabinoid 2-AG.

Pain relief without getting high Another promising area of drug discovery is the development of endocannabinoid-based medicines for treating chronic pain. Emerging clinical evidence, as well as anecdotal reports from patients self-medicating with cannabis, suggested that compounds that activate cannabinoid receptors have a role in alleviating neuropathic pain. The therapeutic effect of THC in man is, however, limited by its undesirable psychotropic activities and abuse potential.

When I was working at Merck Research Laboratories (former Organon) in Oss, I led the search for new molecules in which the beneficial effects are separated from the adverse side effects. I discovered that novel synthetic molecules, which act as selective ligands for the cannabinoid CB2 receptor, provided the opportunity to eliminate the unwanted psychotropic effects, while maintaining a pain relieving effect. Because Merck closed its research laboratories in Oss, this research line was not continued and I decided to make the switch back to academia.

The search for molecular tools that regulate endocannabinoid biosynthesis Recently, I have been appointed as a tenure tracker at the Leiden Institute of Chemistry. My aim is to develop novel molecular tools, such as inhibitors and activitybased probes, to study the physiological role of proteins in health and disease. At the moment my focus is at discovering selective molecules, which interfere with the enzymatic pathways responsible for biosynthesis of the endocannabinoids. These novel tools will also be key players in the validation of the biosynthetic enzymes for therapeutic exploitation and serve as pathfinder molecu-

There are currently no potent and selective compounds for this enzyme available.

Using this assay and computational techniques, such as pharmacophore and protein modelling (Figure 3), we have already discovered novel inhibitors and activity-based probes to regulate and monitor the activity of this enzyme. It is expected that these molecules will not block all CB1 receptors in the brain, like rimonabant, but that they will only reduce 2-AG dependent cannabinoid CB1 signalling.

Figure 3: Homology model of diacylglycerol lipase alpha

The consequences of selectively inhibiting CB1 receptor activation are unknown yet, but potentially it may lead to fewer side effects. Our tools will help to unravel new biology, test important biological hypotheses and validate diacylglycerol lipase alpha as a novel therapeutic target for the treatment of obesity.

In summary, by studying the effects of marijuana in humans, the endocannabinoid system has been discovered as a new fundamental molecular pathway that regulates important aspects of human physiology. This inspires me and other medicinal chemists to design and synthesize novel molecular tools to investigate and validate the role of the endocannabinoid system in cellular and animal models of various diseases, such as obesity, cancer, chronic pain and neurodegeneration. Ultimately, this may lead to conceptually new drug therapies that will help to combat these debilitating diseases.

Origin - Universiteit Leiden

21

Fotoreportage

On the origin of meat‌ Roughly 4% of the Dutch citizenry is a vegetarian. The rest of us eat around 43 kg meat a year. Meat contains a lot of proteins, vitamins and minerals and it's recommended we eat 100-125 gr. meat a day.

Almost all of us buy our daily portion of meat at the supermarket, and not at the local butcher. And most of us have no idea how the process goes from cow or pig to that steak or hamburger in the package.

Origin Magazine had the opportunity to take a look behind the counter at traditional butchery G. Ter Weele & Zn. to see the process from an animal to our dinner.

2. After the animal is flayed and deboned, it will be hung in the cooling.

by: Jessica Elferink

3. In this photo, the meat is cut off, collected and...

1. The butchered animals or game will rest for 24h, to relax the muscles.

This will prevent stiffness of the meat.

22

Origin - Universiteit Leiden

4. ...grouped for further processing.

Fotoreportage

6. ...minced meat or...

7. ...these hams.

5. This results in these drying sausages...

8. The last preparations are made.

9. Now everything is ready and put behind the counter, so we can buy this gorgeous meat.

Origin - Universiteit Leiden

23

CULINAIRE CHEMIE

Culinaire chemie met

Miranda van Eck: een vrouw met hart voor BFW! Deze keer mochten we aanschuiven bij Miranda van Eck, de kersverse opleidingsdirecteur van Bio-Farmaceutische Wetenschappen (BFW), en werkzaam bij de afdeling Biofarmacie van het Leiden Academic Centre for Drug Research. Zij houdt zich bezig met onderzoek naar de ophoping van cholesterol in macrofagen in de wand van bloedvaten tijdens de ontwikkeling van atherosclerose.

Door: Annette Emerenciana, Linda Poppe

We zijn op weg naar het bijzondere huis van Dr. Miranda van Eck. Wanneer we uiteindelijk voor de deur staan nemen we een klein moment om het huis te bewonderen, waarna we via een binnentuin het huis betreden. Hier worden we hartelijk begroet en naar de keuken geleid, waar we snel beginnen met eten en het interview.

Het voorgerecht Het voorgerecht, de paprikasoep met limoen en rode peper, staat al klaar en hoeft alleen nog opgeschept te worden. Er is voor dit gerecht gekozen omdat het lekker is, maar het heeft ook nog een andere reden: ‘Je kunt natuurlijk bij het onderwerp atherosclerose de twee uitersten opzoeken: of je geeft het goede voorbeeld en stelt een gezond menu samen, of je gaat gewoon naar de McDonalds! Ik heb voor het eerste ge-

M enu Chef : dr. Mir and a van Eck Opleidi ngsd irec teur BFW

Voorgerecht: paprika soep met limo en en rod e

pep er

Hoofdgerecht: lasa gne met spin azie , schi mmelka as en pijn boompitten .

Nagerecht: fram boz en-a ppe ltaa rt

•

24

Origin - Universiteit Leiden

CULINAIRE CHEMIE

kozen.’ Daar zijn we Dr. Van Eck zeer dankbaar voor!

Naast de soep staat ook een mandje stokbrood klaar, met twee schaaltjes boter.’ ‘In het kader van hart- en vaatziekten heb je de keuze tussen Becel halvarine en roomboter.’, zegt Dr. Van Eck, ‘maar eigenlijk hebben we altijd gewoon Becel in huis.’ Natuurlijk onderwerpen we beide soorten aan een test, waarna we concluderen dat ze eigenlijk allebei prima smaken.

Het huis Dr. Van Eck is heel trots op haar huis, dat meteen opvalt door onder andere de lengte: ‘Officieel zijn dit twee kavels achter elkaar. We zijn met verschillende architectenbureaus gaan praten om te kijken wat je ermee kon. Gaandeweg werden we steeds enthousiaster. We waren uiteindelijk zo verliefd op de enorme lengte dat we een aanbod voor twee kavels naast elkaar afsloegen.’

Werk en privé Van Eck weet haar werk en haar privéleven op beHet huis is in particulier opdrachtgeverschap gewonderenswaardige wijze gescheiden te houden. ‘Tot bouwd, wat volgens Van Eck voor- en nadelen had: Steyn naar bed gaat is het tijd om met het gezin be‘Het was leuk, maar heel intensief. Gebruikelijk moet zig te zijn. ’s Avonds moet ik wel vaak nog wat werk je nadenken over de indeling van de keuken of de baddoen, zeker nu het met de nieuwe functie erbij nog kamer, wij moesten zelfs over de spijkers van de schutdrukker is. Op woensdagmiddag ben ik meestal vrij ting nadenken, waarbij we dingen als de keuken bijna en probeer ik leuke dingen met Steyn te doen, hoezouden vergeten.’ Lastig bleek het ook te zijn, zo legt wel dit door de drukte er ook Van Eck uit: ‘Je kan pas een nog weleens bij in schiet.’ hypotheek krijgen als je een ‘Wij moesten zelfs over de spijkers kavel hebt gekocht, maar er Wat haar te wachten stond voor het stichten van een geis geen oplossing voor de van de schutting nadenken.’ zin was volgens Van Eck niet kosten die ervoor zitten, zote voorspellen: ‘Vooral in de als bijvoorbeeld de financieeerste vijf weken na de geboorte was dat voor mij een ring van je architect. Zo zijn we gedurende het proces schok. Ik dacht bijvoorbeeld: ik kan nog best een protegen verschillende verrassingen aan gelopen.’ ject schrijven: “baby’s slapen altijd”. Dat was echt een omschakeling, die van mij sliep amper.’

Een echt bijzondere plaats in het huis is er niet, aldus Van Eck. Het is het geheel waar ze van houdt: ‘Wat ik Vegetariërs heel spannend vond, was hoe de tekeningen in werWe beginnen aan het hoofdgerecht: lasagne met spikelijkheid zouden uitpakken en hoe het gebouw uitnazie, schimmelkaas en pijnboompitten. In huize Van eindelijk zou aanvoelen. Ik vind het geweldig dat ik Eck wordt er geen vlees gegeten. Van Eck is zelf geen zo veel privacy heb kunnen creëren in een dichtbevegetariër maar haar vriend wel, dus heeft ze ervoor bouwde wijk.’ Wat ons zelf opvalt is de binnentuin, gekozen om thuis geen gerechten met vlees klaar te die hoewel nu bedekt met sneeuw, eigenlijk wit grind maken. Een voordeel is dat het beter is voor de geblijkt te bevatten. ‘Ik wist al heel snel dat ik een binzondheid om niet te veel vlees te eten. ‘Ik mis het op nentuin wilde. Tijdens een reis naar Japan had ik het zich niet, maar als ik uit eten ga of bij mijn ouders eet, idee opgevat om een Japanse tuin te maken. Dat is het dan eet ik wel af en toe vlees. We hebben ervoor gekouiteindelijk niet geworden, maar het is wel heel minizen om Steyn in de eerste instantie als vegetariër op malistisch. Het idee was dat de vloer van het huis erin te voeden, zodat hij uiteindelijk zelf kan besluiten wat door zou lopen.’ hij wil. Mijn vriend is letterlijk groot geworden zonDuiken der vlees, waaruit blijkt dat je het niet nodig hebt voor Het huis was drie jaar lang een hobby voor haar, maar je ontwikkeling. Je ziet ook vaak dat kinderen die de door de drukte rond werk en kind bleken andere puberteit in gaan een fase hebben waarin ze geen vlees hobby’s niet haalbaar meer, geeft Dr. Van Eck toe. eten omdat ze het zielig vinden voor de dieren. Ik kan Hoewel ze er erg van houdt, zijn verre reizen op het me voorstellen dat er op een gegeven moment lastige moment ook niet mogelijk. Tijdens deze reizen gingen situaties kunnen ontstaan wanneer Steyn bij vriendVan Eck en haar vriend graag duiken, hoewel nooit jes gaat spelen en de knakworsten op tafel komen, in Nederland. ‘We hebben de zwembadduiken wel in maar vooralsnog eet hij niets wat hij niet kent.’ lees verder > Origin - Universiteit Leiden

25

CULINAIRE CHEMIE

Nederland gedaan, maar het echte duiken was in Fiji.

Op een stormachtige zondagochtend met veel regen gingen de andere cursisten in het Oostvoornsemeer duiken, terwijl wij nog heerlijk in ons warme bed lagen. Ik was toen heel blij dat ik naar Fiji ging.’

We vragen Van Eck naar haar favoriete vakantiebestemming, die ze niet blijkt te hebben. In plaats daarvan zoekt ze graag het onbekende op, omdat een eerder bezochte locatie alleen maar kan tegenvallen.

Enthousiast vertelt ze over haar reis naar Oeganda, waar ze berggorilla’s heeft bezocht. ‘Maar een heel beperkt aantal mensen mogen deze met uitsterven bedreigde gorilla’s zien. Dan trek je door de jungle, zonder te weten hoe lang het gaat duren. Lopend door die jungle besefte ik me op een gegeven moment dat we enkel op de wortels van bomen liepen, niet eens meer op de grond. En dat uur met die dieren... Dan sta je ergens en komt er een zilverrug vlak naast je voorbij gelopen. Het was heel indrukwekkend.’

Daarnaast komt ook een aantal duikanekdotes bovendrijven: ‘We gingen naar een koraaleilandje zo’n driehonderd kilometer ten noorden van Borneo. Er is daar niets, het koraal is nog onbeschadigd. Ik heb nooit een mooier rif gezien. Een beetje jammer was dat we daar kwamen voor de hamerhaaien, maar we waren er in het verkeerde seizoen, dus die zaten nog te diep.’ In dezelfde vakantie gingen ze ook naar de Oostkust van Borneo, wat heel anders bleek te zijn: ‘Er zat daar zo veel vis, dat we verwend raakten. Elke duik zagen we bij wijze van spreken zes haaien en tien schildpadden.

Op een gegeven moment wenkte de duikgids ons om onder een enorm stuk tafelkoraal te kijken. Toen keken we en dachten: “Oh, weer een haai”.’

maakt. Een zucht klinkt wanneer de foto’s zelf ter sprake komen. De foto’s van haar vakanties blijven naar Van Eck’s zin te veel liggen: ‘Vroeger plakte ik de foto’s na de vakantie direct in een fotoalbum, omdat het zonde was om ze te laten liggen. Nu met een digitale camera, kun je heel veel foto’s maken, maar kom je er met alle drukte niet meer aan toe ze uit te gaan zoeken.”

Studente Van Eck is sinds 1 januari 2013 de opleidingsdirecteur van de studie Bio-Farmaceutische Wetenschappen (BFW) en is een BFW’er in hart en nieren. Ze heeft zelf eerst haar propedeuse Biologie behaald alvorens aan de toenmalige bovenbouwstudie BFW te beginnen, waar ze stage liep bij de afdeling Biofarmacie. ‘Ik ben een slecht voorbeeld van hoe je een wetenschappelijk CV moet opbouwen.

Het is eigenlijk altijd goed gegaan, maar wat ze zeggen is dat je mobiel moet zijn. Nadat ik als student bij de vakgroep Biofarmacie stage had gelopen, kwam daar op een gegeven moment ook een aio-plaats beschikbaar. Ik wilde eigenlijk nog een buitenlandstage doen, mijn vriend zou naar Basel gaan en ik zou daar ook een plaats zoeken, maar de aio-plaats bij Biofarmacie was toen al beschikbaar. Theo van Berkel, het toenmalige hoofd van de afdeling, zei dat ik de plaats mocht hebben, maar dat ik dan wel meteen moest beginnen, omdat de concurrentie in het vakgebied groot is. Dus toen heb ik mijn ambities voor een buitenlandstage moeten laten varen. Dat was een beetje jammer, maar ik kon wel een goede baan krijgen en het project leek me vooral erg leuk.’

'Soms ben jij eerder met een ontdekking, soms zijn andere groepen dat.'

Onderwater maakte Van Eck de snelle foto’s met een klein cameraatje, terwijl haar vriend filmde.

Van Eck geeft meteen toe dat ze zelf vooral snapshots maakt, terwijl haar vriend de ‘mooie foto’s’

26

Origin - Universiteit Leiden

CULINAIRE CHEMIE

Promovendus Van Eck is aan de universiteit van Leiden gepromoveerd op het implementeren van een model om met een beenmergtransplantatie in muizen het effect van macrofagen op de vorming van atherosclerose te testen. Na haar negen maanden stage bij de afdeling Biofarmacie, is Van Eck meteen met dit project gestart. ‘Ik moest de beenmergtransplantatie-techniek bij onze afdeling gaan ontwikkelen. Deze techniek is heel belangrijk gebleken voor de rest van mijn carrière. Als beginnende aio moet je gaandeweg leren hoe je zoiets opzet. Theo had gelijk dat de concurrentie in het vakgebied groot was. Twee maanden nadat ik als aio was gestart was er een presentatie op een congres van de American Heart Association, een gigantisch groot congres waar in die tijd wel dertigduizend wetenschappers en clinici per jaar naartoe gingen. Hier bleek dat het onderzoek dat ik als aio zou gaan doen, al was gedaan. Theo’s reactie was: “Dat is mooi, dan weten we dat het werkt!” Dat is eigenlijk wel een hele gezonde instelling, zeker als je in een veld zit waar veel concurrentie is. Soms ben jij eerder met een ontdekking, soms zijn andere groepen dat. De Amerikaanse groep heeft de bevindingen uiteindelijk gepubliceerd in Science. Wij hadden anderhalf jaar later een mooie publicatie in Atherosclerosis, Thrombosis and Vascular Biology (ATVB). Dat is een goed vaktijdschrift, maar het heeft net wat minder impact.’

Vervolgens was Van Eck klaar om een established investigator beurs aan te vragen bij de Nederlandse Hartstichting. ‘De selectieprocedure is heel competitief, het is niet zo dat ze gewoon een beurs geven.

Onderzoeksvoorstellen worden beoordeeld door referenten en de schrijvers van voorstellen met de hoogste beoordelingen worden uitgenodigd voor een interview met de commissie van de Hartstichting. Dan ben je nog niet zeker dat je de beurs krijgt, maar uiteindelijk bleek ik toch één van de twee gelukkigen en heb ik de beurs gekregen. Mijn onderzoek is eigenlijk continu ondersteund geweest door de Nederlandse Hartstichting, waarvoor ik de stichting erg dankbaar ben.’ Van Eck heeft ook een Vidi-beurs van het NWO binnengehaald en was op dat moment bezig met de aanvraag voor de Vici-beurs, die ze inmiddels ook toegekend heeft gekregen.

Naast de nationale beurzen zijn er ook beurzen die vanuit Europa worden gefinancierd. Eén van deze beurzen waar Van Eck voor in aanmerking heeft ge-

Postdoc en beurzen Nadat ze haar promotieonderzoek had afgerond, werkte Van Eck op een driejarig postdoc project.

Binnen deze periode moet een wetenschapper ervoor zorgen dat zijn verdere onderzoek gefinancierd wordt.

Daarom starten de meeste postdocs met het schrijven van beursaanvragen. Van Eck was hier heel bedreven in en heeft drie organisaties aangeschreven, namelijk de Nederlandse Hartstichting, NWO en Pfizer, een farmaceutisch bedrijf. ‘Ik heb het geluk gehad dat ik alle drie de beurzen toegewezen kreeg. De beurs van Hartstichting en die van het NWO waren aangevraagd voor hetzelfde project, dus daar moest ik er één van kiezen. Uiteindelijk heb ik de NWO beurs moeten afzeggen, want de Hartstichting had betere voorwaarden, daar kreeg ik namelijk zes jaar financiering in plaats van drie jaar bij het NWO.’ De beurs van de Hartstichting bestond uit vier jaar financiering en twee jaar verlenging inclusief een aio.

Atherosclerose en HDL Atherosclerose is het gevolg van een plaatselijke ontsteking in de vaatwand waarbij er ophoping plaatsvindt van cholesterol uit geoxideerde lage-dichtheids lipoproteïnen (oxLDL) in macrofagen. Het hoge-dichtheids lipoproteïne (HDL) is het ‘goede cholesterol’ dat ervoor zorgt dat de ophoping van cholesterol in de vaatwand wordt tegengegaan door onder andere het transport van cholesterol vanuit de macrofagen naar de lever te bevorderen. lees verder > Origin - Universiteit Leiden

27

CULINAIRE CHEMIE

tracht te komen, was afkomstig van de European Research Council. ‘Ik heb geprobeerd deze Europese beurs aan te vragen, maar dat is niet gelukt. Het is dus niet zo dat ik alleen maar succes heb gehad. Het klinkt alsof het allemaal zo makkelijk gaat en dat je altijd geld krijgt, maar het lukt niet altijd. Het is goed om je daarvan bewust te zijn. Er zijn veel goede wetenschappers die zo’n beurs aanvragen dus je moet er net bovenuit weten te steken.’

Gelauwerde wetenschapper We zijn inmiddels aan het toetje begonnen: frambozen-appeltaart met veel antioxidanten, maar deze blijft grotendeels onaangeroerd, omdat we zo diep in het gesprek zitten.

Van Eck vertelt over haar onderzoek naar de rol van macrofagen in de ontwikkeling van atherosclerose. Hierbij kijkt ze vooral naar genen die betrokken zijn bij het metabolisme van HDL en het transport van HDL van de slagaderwand naar de lever. Voor haar onderzoek heeft ze gedurende de jaren al een groot aantal prijzen in ontvangst mogen nemen. Eerder in haar carrière heeft ze tweemaal de HDL research award van Pfizer gewonnen voor het meest veelbelovende onderzoek op het gebied van HDL. Het prijzengeld werd gebruikt om haar onderzoek te bekostigen en was dus van grote waarde voor haar loopbaan. ‘De Galenus prijs was de laatste die ik heb gewonnen. Het is mooi dat je een prijs krijgt voor het onderzoek dat je doet en dat je leuk vindt.’

met wetenschappers in Amerika, dat als het walhalla van de wetenschap wordt beschouwd. Daar gebeurt ook veel goed onderzoek, maar op het gebied van onderzoek naar hart- en vaatziekten doen we het ook goed in Nederland.’

De krachten bundelen Van Eck werkt samen met haar vakgroep in een consortium genaamd GENIUS dat wordt gefinancierd door CardioVasculair Onderzoek Nederland (CVON), een publiek-privaat initiatief gesteund door de Nederlandse Hartstichting, KNAW, NWO/ ZonMw en NFU. Hierin werkt ze samen met onderzoekers van het LUMC en van de Universiteiten van Amsterdam, Utrecht, Groningen en Maastricht. Het consortium is opgericht om de onderzoekers op gebied van atherosclerose in Nederland meer met elkaar te laten samenwerken. ‘We hopen binnen Nederland een sterker blok te kunnen vormen zodat we internationaal onze positie verder kunnen verbeteren. Dit leidt hopelijk tot goede artikelen met hoge impact maar ook betere mogelijkheden voor beursaanvragen in Europa.’

'Hart- en vaatziekten zijn nog steeds een groot probleem.'

28

Internationaal concurrerend

‘De samenwerking met de klinische partners van het GENIUS consortium maakt translationeel onderzoek, waarbij fundamentele ontdekkingen worden gebruikt om toepassingen in de praktijk te ontwikkelen, mogelijk. Dat is leuk, want dat brengt je onderzoek in het laboratorium dichter bij de patiënt waarvoor je het uiteindelijk doet. Harten vaatziekten zijn nog steeds een groot probleem.

Huidige geneesmiddelen verminderen de kans op een hartaanval aanzienlijk, maar desondanks kan zeventig procent van de gevallen niet worden voorkomen.

Dat geeft aan dat er veel onderzoek nodig is en daar heb ik een heel klein steentje aan kunnen bijdragen.

Het zou mooi zijn als je kan zeggen: “aan dat stukje heb ik meegewerkt en het heeft tot dat nieuwe medicijn geleid”.’

Wat betreft onze huidige concurrentiepositie op internationaal vlak meent Van Eck dat onze wetenschappers in Nederland het goed doen. ‘Bij het congres van de American Heart Association zijn veel Nederlanders aanwezig. De selectie is daar heel streng, want het is erg moeilijk om je abstract geaccepteerd te krijgen, zodat je je onderzoek mag presenteren. Er is sterke concurrentie binnen ons vakgebied

De tijd vliegt wanneer je het naar je zin hebt.

Gelukkig hebben we een geweldig interessant interview mee mogen maken. Met de herinnering aan het heerlijke diner en de warme sfeer van huize Van Eck zijn wij vertrokken. Wij willen haar namens de Origin Magazine redactie van harte feliciteren met de Vici-beurs.

Origin - Universiteit Leiden

Book

Cooking for Geeks At times, cooking may seem downright alchemy, even to the best of cooks. If this happens, there are two ways to deal with it: either accept it, or beat the mysticism out of it with the clear scientific explanations of cooking in ‘Cooking for Geeks’. Whether you cook like an angel or a devilled egg, this book belongs on a shelf in your kitchen.

BY: Carlos de Lannoy

Jeff Potter is not a chef; he is a foodie and a ‘geek’. Much in the same way, his book ‘Cooking for geeks’ is not a conventional cook book. Although recipes are scattered throughout the book, most pages are dedicated to explaining the chemistry that separates the culinary successes from the failures and describing experiments that grant you insight in this chemistry. Because geeks do not want to do as they are told by the recipe, without knowing the underlying reason. They want to know why egg whites stiffen better in a copper bowl than they do in a plastic one, or why you need a cast-iron frying pan for a better steak.

Choosing the shapes and materials of your kitchen instruments, selecting ingredients to match up with desired flavours and textures, setting the temperature and preparation time to stimulate the right chemical reactions; Potter treats all aspects of cooking you can possibly think of in a logically structured and readable way. You can also learn a thing or two about yourself; find out whether you are a so-called ‘supertaster’ and expand your horizon by trying new combinations of tastes and smells. Occasionally, interviews with other food geeks from various backgrounds illustrate how knowing the ‘why’ behind cooking can improve your cooking skills and, most importantly, the pleasure of cooking.

Before you run off to get a copy of this book yourself, you should heed a few warnings. Firstly, buyers of this book run the risk of wanting to buy all sorts of kitchen equipment and ingredients not normally found in a student’s kitchen, to try out the more outrageous culinary experiments described by Potter. Although students of Biology or Chemistry have access to the University’s lab equipment, it is not recommended (or allowed) to borrow them for you culinary voyages. Secondly, your

house mates or significant other may be less than thrilled about your newly found hobby; once you get down experimenting, there is no telling how much kitchen space you will need, at what time dinner will be ready, and what percentage of the available kitchen appliances will end up used. On a related note, cleaning up the mess after your experiment may prove to be a downer.

You have been warned.

Ruin it!

The book is meant to be ruined; if books had emotions, then ‘Cooking for geeks’ would become miserable if tucked away unharmed on your bookshelf. It would want you to scribble remarks in it, become dog-eared and worn. Once it has reached a stage in which the margins are full with notes and the pages are barely readable through greasy stains and unidentifiable smudges, Potter would like you to send it back home, so it can contribute to the next edition. In return, he will give you ‘something random (or possibly pseudorandom)’.

Source: 2010 O Reilly Media Inc.

Origin - Universiteit Leiden

29

COLUMN

Guerrilla Gardening The Farc amongst Gardeners

Richard loves gardening, but lives in an apartment. He therefore devised a way of taking his hobby elsewhere, illegally.

BY: Dylan van Gerven

A

rmed with spades and trowels Richard and his troop of diggers are on a mission. They are headed for the north roundabout of the Elephant & Castle, London. Their goal: to beautify a miserable neglected public garden without getting caught. The team operates at night to avoid detection or confrontation. While some of the troopers are hauling with bags of potting soil, Richard is removing some mysterious chunks of metal. An activity like this would appear very inconspicuous at the annual Chelsea Flower Show or in your back garden, but the gloom of night and the illegality of the action give the whole affair an exciting sense of mischief.

Richard Reynolds is an ordinary man. He lives in an ordinary apartment on the top floor of a 1960's council tower block in the Elephant & Castle. Something that may not be common is his fondness of greenery. When he moved here, Richard did not even have a windowsill to keep plants on.

‘At first,’ he says, ‘even houseplants I found very difficult to keep, because it gets very hot in here. But right outside,’ he adds with a little twinkle in his eyes, ‘I saw a garden where no one was gardening, neglected.' Richard then realised

So, you want to become a guerrilla yourself? Provided that you are creative and have a few friends who are willing to participate, there are two weapons that are an absolute necessity for your guerrilla armoury.

Seed bombs

Sources: http://imgur.com http://www.guerrillagardening.org/ http://www.guardian.co.uk/ environment/video/2008/ apr/25/seedbombing http://www.stevespanglerscience.com/experiment/ moss-graffiti-recipe

30

What you will need is some powdered clay (available at art stores or garden centres), compost, seeds and water.

Mix them in a respective ratio of 5:3:1:1 and add the secret ingredient, chilli powder. This will deter our feathered friends from feasting on the seeds. The diameter of the balls you make depends upon the seeds you use.

Larger seeds will generally allow you to make larger balls. Let them dry for a few days and they are ready to wreck floral havoc amongst wastelands.

Origin - Universiteit Leiden

that this could be his garden. He was resolved to sort it out himself, without permission. It was only when Richard started blogging about it that a network of like-minded rascals, the ‘guerrilla gardeners,’ began to take shape.

But why do they call themselves guerrilla gardeners? ‘The word guerrilla comes from the Spanish resistance,’ Richard explains. ‘It means “little war” and these guys were farmers, local people defending their land. So, we are guerrillas because we're named after the original guerrillas who were waging a war about land.’

The irony of guerrilla gardening is that while being illegal, there are hardly any arguments against it. It is a truly democratic activity. Citizens become involved in local communal projects and at the same time increase the quality of living by adding colour and life to the neighbourhood.

Some gardens even provide some fresh local produce disguised amongst the flowers.

Besides, guerrilla gardening is a fun! It is a night out and as Richard puts it: ‘You can achieve far more by just getting out there and doing it than phoning up a council and complaining about the landscape all around you. That is what makes guerrilla gardening different.’

Moss graffiti Moss graffiti is one of the more arcane weapons of guerrillas, but I am willing to spread the knowledge. You will obviously need moss, which can be found anywhere in moist shady areas. More importantly, you should get some buttermilk, flour, beer and water. Getting the right ratio is not an exact science. Something like 2:0.5:1:1 will do fine. Put all the ingredients (including the moss) in a blender and mix until you have a nice thick creamy sludge.

You can now take a painting brush and unleash your creativity on any dull wall that needs beautifying. Just remember, Origin Magazine is in no way responsible for the results.

AGENDA

Agenda

Colofon

23 april

, jaargang 8, nummer 3, april 2013

Voorlichtingsbijeenkomst studeren in het buitenland Een facultaire voorlichtingsmiddag voor studenten die erin geïnteresseerd zijn een deel van hun studie over de grens te volgen.

Oplage:

3.000

Redactieadres: Origin Magazine

3 mei

Einsteinweg 55, 2333 CC Leiden

Niko Tinbergenlezing De Niko Tinbergenlezing 2013 wordt verzorgd door prof.dr. Steven Pinker (Harvard University). In zijn nieuwst boek ‘The better angels of our nature’ pleit hij dat de mens minder gewelddadig is geworden.

Mail voor meer informatie over de voorafgaande studentdiscussie met Pinker naar assessor@science.leidenuniv.nl.

originredactie@gmail.com

www.originmagazine.nl

071 527 4538

21 mei

slagerij G. Ter Weele & Zn., Mario van der

Science Café Leiden Prof.dr. L.M.K. Vanderseypen spreekt over Quantum-computers.

Meer informatie op sciencecafeleiden.nl

Aan deze Origin werkten mee: Mason Carney, Miranda van Eck, Jinhyun Jeon, Ambachtelijke Stelt, Tom Westerhof Redactie: Eindredactie: Rob van Wijk

Elke donderdag Science Club borrel Verschillende verenigingen of onderzoeksafdelingen staan achter de bar om vanaf 16h00 een drankje te drinken. Van harte aanbevolen!

Hoofdredactie: Carlos de Lannoy Redactie: Marit van Santen, Anja Rienitz, Annette Emerenciana, Carlos de Lannoy, Dwayne van der Klugt, Dylan van Gerven, Joris Voorn, Linda Poppe, Lisette Hemelaar, Mark Weijers, Jessica Elferink, Rob van Wijk, Valery Tjoeng.

Volgend nummer:

Productie: Drukkerij De Bink

Het is druk op het Leiden Bio Science Park. Steeds meer grote en kleine bedrijven vestigen zich rondom de faculteit, om daar hun volgende grote ontdekking te doen. In de volgende Origin Magazine kun je lezen wat ze precies doen en waarom. Verder…

• Interview met vice-voorzitter van het College van Bestuur en voorzitter van het Leiden Bio Science Park: Willem te Beest • Culinaire chemie met Harmen Jousma, coördinator van de Science Based Business master

Opmaak: teambart Origin en al haar inhoud © Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen, Universiteit Leiden.

Alle rechten voorbehouden.

• Studenten met een stage op het Bio Science park doen hun verhaal.

• De Betavraagbaak bekijkt de duurzaamheid van het Bio Science Park. Hoe duurzaam willen we het hebben?

• En meer…

Origin - Universiteit Leiden

31

Willemijn @ mijn eureka-moment!

Stephan @ voorbereiden voor practicum

Tanja @ Cell Observatory

Freek @ op weg van het Gorlaeus naar Den Haag

Jeroen @ klaar voor het lab

Marijke @ ontdek het zelf

Tyron @ pauze tussen twee hoorcolleges in

Pim @ bijna bij college

Jorinde @ top of the world of life sciences



Jolien @ studeren in de bibliotheek

        



Ivar @ ontdekken van het onbekende