L-Abitat

ĠUNJU 2021

L-ABITAT SUPPLIMENT DWAR KOSTRUZZJONI

2

| L-ABITAT

L-ABITAT | 3

X’TIP TA’ BLIET U RĦULA IRRIDU? EDITORJAL

I

llum qed naraw dejjem aktar

biex ikollna bliet u rħula aktar umani

xorta ta’ nkonvenjent, ħmieġ u nuqqas

kritika ħierġa dwar l-iżvilupp

fejn naraw aktar nies barra u mhux

ta’ spazju f’ kull sens.

li għaddej jew li hu ppjanat

karozzi. Fuq kollox biex ikollna bliet

fl-irħula u l-ibliet tagħna. Qed naraw

u rħula aktar siguri għat-tfal tagħna,

jeżistu.

binjiet

tagħna

għal bliet u rħula aktar aċċessibbli

prijoritajiet

jitgħattew minn bini li tiela’. Qed naraw

għall-anzjani tagħna, b’inqas storbju

biss ghal mod wieħed ta’ trasport - il-

xenarji li konna mdorrijin bihom, li

u ġenn, biex fuq kollox ikollna tassew

karozza privata. Nemmnu li jekk ikollna

qed jgħibu u flokhom naraw blokok ta’

kwalità ta’ ħajja aħjar. Hemm bżonn

qalba fil-mod ta’ ħsieb, dawn l-ispazji

appartamenti jew bini għoli.

maestużi

tal-knejjes

Nemmnu li iva Biss

huma ħżiena.

spazji f’pajjiżna okkupati Huwa

minn

riservati

nirrestrinġu l-vetturi f’ċertu postijiet

nistgħu nikkonvertuhom biex jintużaw

Fl-ibliet u l-irħula tagħna għandna

u dan biex ma nibqgħux naħsbu biss

minn

wkoll il-problema marbuta mat-trasport.

b’mentalità li l-prijorità hija dejjem

fosthom il-mixi.

Nemmnu li rridu niddeċiedu bħala pajjiż,

il-karozza. Hemm bżonn nirristrinġu

Il-vera kwalità tal-ħajja ma titkejjilx

kif irridu ngħixu għax il-belt jew raħal

l-vetturi f’ċerti postijiet sabiex ikollna

biss minn kemm għandek salarju, minn

huma biss mod għal kwalità ta’ ħajja.

aktar sostenibbiltà ambjentali, inqas

x’tiekol, minn x’saħħa għandu l-but

Nemmnu li qabel nitrattaw it-trasport

konsum ta’ enerġija u arja aktar nadifa.

tiegħek. Il-kwalità tal-ħajja hija proprju

f’pajjiżna, irridu nistabbilixxu x’se jkunu

modi alternattivi ta’ trasport,

Illum għandna sitwazzjoni fejn it-

li bla ma tħallas xejn, bla ma jkollok

tfal tal-llum, kuntrarju għal ta’ dari,

bżonn tixtri karozza, bla ma jkollok

Nemmnu li hemm diversi. Il-kwalità

jibżgħu

tagħna

bżonn taqbad trasport pubbliku, imma

ta’ ħajja, sostenibbilità ambjentali u

waħidhom. Dan hu l-ambjent li qed

f’ distanza ta’ mixi, tkun tista tmur

l-ġustizzja soċjali.

jitilgħu fih it-tfal tagħna. Bla dubju ta’

isserraħ il-menti tiegħek. Tkun tista’

xejn li l-karozzi, huma fost l-aktar li

tqatta’ ftit ħin fil-kwiet. U ovvjament

postijiet

joqtlu nies f’sena. L-ammont kbir ta’

li jkollok il-ħin għalik hi wkoll parti

sabiex ikollna aktar spazju fejn nimxu,

karozzi li għandna qed jikkawża kull

importanti għal kwalità ta’ ħajja aħjar.

l-miri

urbani

tagħna

fil-lokalitajiet.

Nemmnu li iva hemm bżonn li nirristrinġu

l-vetturi

f’ċertu

joħorġu

fit-toroq

4

| L-ABITAT

BORD KONSULTATTIV GĦALL-INDUSTRIJA TAL-KOSTRUZZJONI XOGĦOL LI SAR SA ISSA MILL-BICC

F

i ħdan il-Bord Konsultattiv għall-

jkun mandatorju li wieħed ikollu s-“Safety

industrija

dan

Card” biex jidħol f’sit tal-kostruzzjoni.

l-aħħar ġew diskussi temi varji

L-iskop ta’ dan kollu huwa li l-ħaddiem

li jolqtu direttament kemm lin-nies li

isir dejjem aktar konxju tal-perikli li jkun

jaħdmu fl-industrija kif ukoll dawk in-nies

qiegħed fihom u jiżgura wkoll is-saħħa u

li forsi ħdejhom jew faċċata tagħhom qed

sigurtà kemm ta’ sħabu fuq il-lant tax-

isir xi xogħol u għalhekk jimpatta fuq il-

xogħol kif ukoll ta’ dawk tal-madwar.

tal-kostruzzjoni

ħajja tagħhom. F’dan ir-rigward il-bord nieda sensiela ta’ diskussjonijiet biex il-

Din is-sena qed naħdmu wkoll biex

kostruzzjoni f’pajjiżna tieħu xejra oħra,

nippubblikaw

fejn il-ġirien ma’ jkunux aktar mwarrba

sigurtà f’siti ta’ kostruzzjoni. Dan ser ikun

u leħinhom jingħata prijorità. Għal dan

bħala referenza għall-filmati li semmejt

il-għan, il-bord magħmul minn esperti fil-

hawn fuq u ser ikun kemm bil-Malti kif

qasam qiegħed iħejji regolamenti ġodda

ukoll bl-Ingliż għal ħaddiema barranin.

tal-bini li mbagħad ser jgħaddu għall-

L-iskop ta’ dan il-ktejjeb huwa li jkun

konsultazzjoni pubblika, jsiru l-emendi jekk

hemm referenza għall-sinjali u tabelli ta’

ikun hemm il-ħtieġa u wara tgħaddi l-liġi

periklu, lista ta’ numri tat-telefon fejn

biex jidħlu fis-seħħ. Dawn ir-regolamenti

wieħed għandu jċempel u informazzjoni

l-ġodda

jidħlu

oħra relata mall-industrija tal-bini. Dan il-

regolamenti biex iħarsu kemm l-interessi

ktejjeb huwa intiż li jingħata mas-Safety

tal-ħaddiema fl-industrija kif ukoll in-nies

Card li kif dan l-aħħar ġie mħabbar mis-

tal-madwar is-sit tal-kostruzzjoni.

Segretarju

jieħdu

ħsieb

jaraw

li

ktejjeb

fuq

Parlamentari

is-saħħa

l-Onor.

u

Chris

Agius ser tiġi mandatorja kif titwaqqaf Il-Bord Konsultattiv nieda wkoll sensiela

l-Awtorità l-ġdida tal-Kostruzzjoni.

ta’ inizjattivi biex inħarrgu l-ħaddiema talkostruzzjoni. Din is-sena nedejna serje

Biex inkomplu fuq din it-tema, l-BICC

ta’ filmati bil-Malti u bl-Ingliż bil-għan li

matul is-sena tieħu ħsieb ukoll tniedi

nħarrġu l-ħaddiema rigward is-saħħa u

sensiela ta’ korsijiet relatati mall-industrija

sigurtà bażika fuq il-post tax-xogħol. Dawn

bħal-Bini tal-Ħitan tas-Sejjieħ, Restawr

il-filmati qosra huma aċċessibbli b’xejn

ta’ Djar qodma, Saħħa u Sigurtà etc.

għal kulħadd fuq is-sit uffiċjali tal-BICC

Hemm il-ħsieb li kif appena jiġu introdotti

u wara kull filmat hemm xi mistoqsijiet

r-regolamenti l-ġodda tal-bini jsiru korsijet

relatati mas-suġġett li jkun ġie diskuss fl-

lill-periti

istess filmat. Meta wieħed ikun kunfidenti

tal-periti u mal-fakultà tal-Arkitettura fi

biżżejjed jista jċempel l-uffiċċju tal-BICC

ħdan l-Università. Qegħdin ukoll naħdmu

biex jagħmel eżami żgħir dwar is-saħħa

biex jinħolqu standards li wieħed għandu

u sigurtà fuq siti ta’ kostruzzjoni. Dan ix-

jkollu biex tiġi rikonoxxuta l-kompetenza

xogħol qed isir fid-dawl li ‘l-quddiem ser

tiegħu fl-industrija tal-bini, b’hekk jekk

b’kollaborazzjoni

mal-kamra

L-ABITAT | 5

L-INDUSTRIJA TAL-KOSTRUZZJONI RIFORMI MEĦTIEĠA

wieħed jgħid li jqiegħed il-madum, għada pitgħada

Għalhekk malli l-poplu reġa’ ta l-fiducja tiegħu lill-PL fl-2017, bdejna

għall-Bini u Kostruzzjoni ser ikollna

2021, twaqqaf il-Bord tal-

mill-ewwel

aktar

nimplimentaw

dak

li

Issa

bit-twaqqif serħan

tal-Awtorità

tal-moħħ

kemm

ġejna eletti bih. Bħala l-persuna

minn min jakkwista proprjetà li hi

Card tiegħu. Din hija ċertifikazzjoni li

Wara ħafna xhur, ħalli ma’ ngħidx

responsabbli mill-ippjanar u s-suq

konformi ma’ standards nazzjonali,

l-ħaddiem huwa kompetenti fil-qasam

snin, ta’ diskussjoni u konsultazzjoni

tal-proprjetà, tlaqna mill-ewwel biex

kif ukoll minn joqgħod viċin ta fejn

tiegħu għax jiġi ċertifikat mill-Jobs Plus,

wasalna sabiex fl-aħħar isseħħ din

naraw li din il-proposta titwettaq.

isiru xi xogħlijiet, li r-riskju kkawwżat

jingħata ċertifikat tas-saħħa u sigurtà u

il-ħolma ta’ ħafna li jmissu mas-

It-tkabbir

kien

mix-xogħol hu minimu u dan billi

jiġi reġistrat f’direttorju li jinsab fis-sit

settur.

qbilna

hemm f’dan is-settur għamilha aktar

jiġu mtejjba l-istandards tal-bini,

uffiċjali tal-BICC. L-iskop ta’ dan kollu

b’mod unanimu fuq din il-liġi, u

importanti t-twaqqif ta’ entità li tkun

jiġi assigurat li min qiegħed jaħdem

huwa li l-ħaddiem jingħata rikonoxximent

allura t-twaqqif tal-Awtorità għandha

responsabbli

fl

u

l-appoġġ taż-żewġ naħat tal-kamra.

aħjar tas-settur.

li

juri

tal-ġimgħat

Awtorità għall-Bini u Kostruzzjoni.

x’juri

jintalab

ilu,

eżattament fis-16 ta’ April

l-Iskill

jkollu

għandu

F

tit

huwa

verament

Bħala

Parlament

kompetenti u kapaċi jagħmel ix-xogħol u

Dan

jserraħ moħħ in-nies li jkunu ser jużaw

istakeholders ewlenin.

minbarra

l-qbil

ukoll

sengħa.

Parti oħra sostanzjali mix-xogħol li

precedent

li

mill-organizzazzjoni

industrija

tal-kostruzzjoni

hu

kompetenti u li l-operat tal-industrija

mal-

jiġi imtejjeb ħalli jkollna industrija L-ewwel ħidma kienet tirrikjedi li

is-servizz tiegħu jew tagħha li x-xogħol huwa xogħol professjonali u kif titlob is-

bla

aktar sostenibbli.

nagħmlu stock taking tas-sitwazzjoni Konna konxji mis-sitwazzjoni li

u l-mod kif kienu qed joperaw

ninsabu

fil-fażi

li

l-entitajiet,

kruċjali għall-ekonomija ta’ pajjiżna.

u

Għamilna

l-Kodiċi Nazzjonali tal-Bini. F’dan il-

Għaldaqstant

daħħalna

wkoll konsultazzjoni wiesgħa mal-

proċess ħadu sehem l-istakeholders

elettorali

istakeholders

dawn

kollha fuq xogħol li sar minn nies

bħala

PL

l-BCA, il-BRB, il-BICC

Għalhekk

kien jinsab fih dan is-settur, settur

l-Bord

tal-Bennejja.

għall-ewwel darba f’pajjiżna jkollna

tagħmel il-BICC huma d-diversi laqgħat

proposta

li jsiru matul is-sena kollha. Hekk insibu

tagħna

li

id-diskussjonijiet, qbilna li l-BICC, li

esperti fis-settur. Jien konvint li

grupp ta’ esperti jiddiskutu biex jiġu

għandu jkun hemm riforma fil-mod

huwa Bord konsultattiv li jiġbor fih

ser ikollna dokument ħaj li jkompli

aġġornati l-Kodiċi Ewropej relatati mal-

kif inhu regolat is-settur tal-bini u

u jlaqqa’ l-istakeholders kollha, ma

jsaħħaħ l-industrija fuq bażi aktar

industrija tal-bini, grupp ieħor jiddiskuti

kostruzzjoni.

għandux

soda u aktar serja.

fil-Manifest tal-2017,

fejn

għidna

temi relatati mas-Suq tal-Proprjetà, mar-

iżda

kollha.

ikun

jibqa’

Waqt

parti

iwettaq

mill-Awtorità il-funzjoni

li

Riġenerazzjoni tal-Proprjetà u Riċerka

Fil-fatt din il-proposta fil-manifest

wettaq sal-lum. Għalhekk l-Awtorità

Issa li twaqqaf il-Bord il-ġdid

u Innovazzjoni. Għandna wkoll il-Bord

elettorali tagħna bit-titolu “Regulatur

l-ġdida ser tara li ser tibda twettaq

tal-Awtorità, u nħatar Kap Eżekuttiv

Konsultattiv u l-Bord Eżekuttiv li aktar

għall-Industrija

tal-Kostruzzjoni”

il-funzjonijiet u d-doveri li kienu

ġdid,

jikkonċerna xogħol amministrattiv tal-

tgħid eżattament hekk ‘…..li peress

jwettqu l-BRO, il-BRB u l-Bord tal-

ikomplu jiġu implimentati r-riformi

BICC. Minkejja dan kollu, din is-sena

li aħna konxji mill-frammentazzjoni u

Bennejja.

li hemm bżonn. Dan il-Bord huwa

ser titkompla l-ħidma biex flimkien mal-

n-nuqqas ta’ sinerġiji li teżisti bħalissa

Awtorità tal-Bini u Kostruzzjoni u taħt

fl-industrija

ser

Fis-6 ta’ Awissu 2019 waqqafna

id-direzzjoni tal-Onorevoli Chris Agius,

inkunu qed naraw li jkollna regolatur

l-Aġenzija għall-Bini u Kostruzzjoni,

l-istakeholders

jitkompla l-proċess biex tissaħħaħ il-

wieħed li jiġbor fi ħdanu il-funzjonijiet

li l-għan tagħha kien li tkun veikolu li

tagħna. Tajjeb li wieħed jgħid ukoll li

leġislazzjoni u hekk ikunu salvagwardjati

li bħal issa għandhom il-BICC, BRO,

twassal għall-ħolqien tal-Awtoritaà.

l-Bord jikkonsisti prinċipalment minn

l-interessi tal-ħaddiema, tal-kuntratturi

BRB u l-Board tal-Bennejja. Dan

Matul

nisa minkejja

kif

għandu

ħadmet

ukoll

l-interessi

tat-terzi

persuni

jkun

tal-kostruzzjoni,

pass

important

‘l

inħarsu

‘l

quddiem

sabiex

magħmul minn persuni ta’ ħiliet kbar

dawn

ix-xhur

ħafna

l-Aġenzija

sabiex

ħejjiet

u ġejjin minn firxa sħiħa minn fost

industrija

u

anke

is-soċjetà

li qed jippreżenta

ddominata

mill-irġiel.,.

li jistgħu jkunu direttament kif ukoll

quddiem biex tkun aktar armonizzata

l-għodod li biha tkun tista’ twettaq

Inħarsu ‘l quddiem sabiex inkomplu

indirettament affettwati bil-kostruzzjoni

l-industija filwaqt li titnaqqas kemm

b’mod

ntejbu fuq dak li diġà rnexxielna

li tkun għaddejja.

tista’ il-burokrazija’.

tagħha.

aktar

effiċċjenti

l-operat

nagħmlu matul l-aħħar snin.

6

| L-ABITAT

TITWAQQAF L-AWTORITÀ GĦALL-BINI U L-KOSTRUZZJONI

Lli

Awtorità

K

ARL

AZZO

DI R A P

(BCA)

u

twaqqfet

ikun hemm iktar djalogu bejn il-partijiet kollha involuti.

riċentement bil-għan li tiżgura

jiġu

mħarsa

timplimenta tagħti

għall-Bini

l-Kostruzzjoni

r-regolamenti

prattiċi

servizz

ta’

tal-bini,

effiċjenti

L-industrija tal-bini u l-kostruzzjoni

u

tinvolvi bosta stakeholders u għalhekk il-

liċ-ċittadin.

Bord tagħha huwa magħmul minn numru

konformità

li

ta’ speċjalisti li għandhom esperjenza

tippromwovi l-industrija tal-kostruzzjoni

fl-industrija, numru ta’ stakeholders u

li kontinwament qed tevolvi. Il-kuntratturi

l-pubbliku. L-Awtorità ser tagħmel ħilitha

u l-iżviluppaturi huma element importanti

biex tiżviluppa aktar il-ħidma tal-Aġenzija

f’dan is-suq li jħaddan din il-bidla.

biex tiżgura li dan is-settur jitjieb. Element

Din

l-Awtorità

għandha

l-obbligu

importanti li għandu jwassal għal bidla flSentejn ilu ġiet stabbilita l-Aġenzija

industrija huwa t-tnedija tal-ewwel Kodiċi

għall-Bini u l-Kostruzzjoni, li kkonsolidat

Nazzjonali tal-Bini, xi ħaġa li tant ilha

il-funzjonijiet

Regulation

mistennija u li għandha l-għan li ttejjeb

Office (BRO), Building Regulation Board

il-bini tagħna, inkluż l-ħarsien ta’ standard

(BRB) u l-Masons’ Board (MB). L-għan

għoli fl-istadji ta’ kostruzzjoni tal-iżvilupp.

tal-Building

tal-Awtorità hu li tippromwovi bidla fissettur

tal-kostruzzjoni

bil-għan

li

tiġi

Waqt konferenza stampa, is-Segretarju

implimentata bidla fil-prattiċi u funzjonijiet

Parlamentari

għall-Kostruzzjoni,

Ono.

li jirregolaw din l-industrija, kif ukoll biex

Chris Agius, saħaq li t-twaqqif ta’ dan

L-ABITAT | 7

il-Bord

kien

essenzjali

għas-settur

tista’

tirregola

din

tal-bini u l-kostruzzjoni li kull ma

l-industrija.

jmur qiegħed jikber. Huwa enfasizza

ftit xhur, beda t-tisħiħ

li l-Bord huwa magħmul minn persuni

fl-oqsma tal-Konformità

esperjenzati b’kapaċitajiet differenti u

u

li issa huwa importanti li l-ħidma tal-

impjegati

bord tkun kif suppost, billi jeżerċita

uffiċjali ġodda, li huma

l-funzjonijiet

mistennija

li

ġie

fdat

bihom

u

Infurzar,

sabiex

jeżegwixxi l-poteri u d-dmirijiet. li

l-BCA

għandha

tkun

jistgħu

li jiżguraw konformità.

Dan

kompetenza

bidliet

mistenni

ta’

ta’

l-ispezzjonijiet

ta’ żvilupp hija mistennija li timplimenta attwali

ġew

jiżdiedu

l-entità responsabbli għall-kostruzzjoni fil-proċess

u

numru

ikunu

jtejbu Filwaqt

Fl-aħħar

il-qasam

ta’ huwa

li

jirdoppja

‘commencement notification’ kif ukoll

sa tmiem din is-sena,

l-aġġornament

sinjal b’saħħtu li jwassal

tar-Regolamenti

tal-

Kostruzzjoni li jirregolaw l-immaniġġjar

għal

tax-xogħlijiet f’diversi siti ta’ żvilupp.

infurzar aħjar permezz

Dan essenzjalment ifisser li l-liġijiet u

ta’

r-regolamenti attwali jinsabu fil-proċess

f’waqthom

li jiġu riveduti u huma mistennija li

ta’ rappurtaġġ li fl-aħħar

jiġu kkonsolidati u aġġornati. Dawn

mill-aħħar jirregolaw is-

ir-regolamenti tal-bini u kostruzzjoni

siti speċifiċi li jinstabu

jittrattaw

jiksru r-regolamenti.

ta’

id-dettalji

kostruzzjoni

u

tax-xogħlijiet

monitoraġġ

u

spezzjonijiet u

proċessi

jippreżentaw u

l-iżvilupp

kontinwu

li

sigur f’daru. Kull min ikun inkwetat

teknoloġiji

dwar xi rregolaritajiet jista’ jċempel

jiżguraw

l-istandards minimi meħtieġa sabiex,

Aspett ieħor li l-BCA ser tkompli

fuq kollox, ikunu protetti il-partijiet

ttejjeb huwa l-bidla mis-sistema antika

t-tradizzjoni

terzi kollha li jistgħu jiġu affettwati

ta’ liċenzji tal-bennejja għal sistema

ġodda u li effettivament il-ħaddiema

fuq

minn xogħol ta’ kostruzzjoni. Barra

ġdida li tinkludi d-diversi snajja u

fis-settur isiru aktar speċjalizzati, u

l-assistenza.

minn

ħiliet relatati mal-Kuntratturi tal-lum.

l-istandards jitjiebu.

metodi

hekk, ta’

il-BCA

tirregola

implimentazzjoni

wkoll relatati

Din

il-bidla

għandha

timxi

ma’

+356

8004

Ir-regolamenti

indirettament

9000

biex

jitlob

tal-bini

u

mal-kostruzzjoni, in-building physical

twassal

l-istituzzjonijiet

Riċentement, ġie introdott ukoll

l-kostruzzjoni japplikaw għal xogħlijiet

infrastructure u tiżgura li l-bini jkun

edukattivi u akkademiċi tagħna biex

numru ġdid tat-telefon għall-pubbliku

ta’ skavar, twaqqigħ jew tneħħija ta’

effiċjenti fl-użu tal-enerġija, kemm bini

joħolqu diversi korsijiet akkreditati

sabiex wieħed ikun jista’ jirrapporta

strutturi

residenzjali, kif ukoll bini industrijali u

li llum huma nieqsa, u li l-industrija

kwalunkwe

addizzjonali jew strutturi li jġorru

kummerċjali.

teħtieġ. Dan huwa qasam essenzjali

waqt

u kritiku biex jiġi salvagwardat il-

kostruzzjoni. L-għan ta’ dan in-numru

futur tal-industrija għaliex, fl-aħħar

ġdid huwa li jindirizza t-tħassib tal-

mill-aħħar,

pubbliku u jiżgura li kulħadd iħossu

B’hekk, il-BCA bdiet proċess biex iżżid il-kapaċità tagħha sabiex tkun

għal

l-edukazzjoni,

it-taħriġ,

suspett

xogħlijiet

ta’

ġewwa

irregolarità siti

ta’

eżistenti,

bini

ta’

sular/i

tagħbija u kostruzzjoni ta’ bini ġdid.

Għal aktar informazzjoni dwar ilBCA żur is-sit www.bca.org.mt.

8

| L-ABITAT

NIRREGOLARRIZAW IS-SUQ TAL-PROPRJETÀ I

dejjem

kien

sabiex inbdiet id-diskussjoni fl-istadji

għada 1 ta’ Jannar 2022, persuna jrid

mill-2014

biex

kollha fil-Parlament ħalli tali Abbozz isir

ikollha liċenzja biex topera. Mhux biss,

fis-suq

realta’. Kien preċiżament f’Lulju 2020

iżda hemm rekwiżit importanti fl-Att li

il-pożizzjoni

li l-Parlament approva d-dħul ta’ Liġi

jitlob li persuna jkun jeħtieġilha li ssegwi

mogħtija

biex tirregola lil kull min jopera fis-suq

kors rispettiv marbut mal-Livell 4 tar-

l-importanza mistħoqqa. Dan ifisser li, fl-

tal-proprjeta’ u bil-mod il-mod bdew

Regolamenti dwar Kwalifiċi u li permezz

2016 kienet ħarġet l-ewwel White Paper

isiru t-tħejjijiet għat-twaqqif ta’ unit

ta’ tali kors jinkisbu l-ħiliet meħtieġa.

dwar l-operaturi fis-suq tal-Proprjeta’

amministrattiva li tieħu ħsieb il-materji

segwita minn diversi diskussjonijiet ma’

odjerni ta’ tali operazzjoni meħtieġa

dawk kollha innvoluti fil-qasam sabiex

filwaqt li tħabbar il-kompozizzjoni tal-

wkoll

verament

Board li ser ikun responsabbli mill-ħruġ

uffiċjali għal kull course rispettiv fil-

tal-liċenżji rispettivi.

Gazzetta tal-Gvern filwaqt li qed iħejji

l-Gvern

minn

impenjat

sa

l-individwi

tal-proprjetà tagħhom

li

jaħdmu

ikollhom

regolarizzata

tinkiseb

u

il-professjonalita’

mixtieqa. Fl-2020 tnieda l-Abbozz ta’ Liġi għad-diskussjoni pubblika dwar fejn ried

Il-Board għall-Liċenzjar ppubblika fl-aħħar

ġranet

il-kurrikulu

Kodiċi ta’ Prattika biex ikun assigurat għax-

li kull min jaħdem f’tali suq ikun qed

saret mill-Onor. Segretarju Parlamentari

xogħol mill-ewwel billi ried jieħu ritratt

jopera fi ħdan qafas stabbilit. Il-ħsieb

għall-Kostruzzjoni l-Ono. Chris Agius li

ta’ x’inhi l-qagħda attwali ta’ kull min

hu wkoll li ‘l quddiem jibda’ xogħol

kien ilu jaħdem fuq tali materja minn

jaħdem

dwar Kodiċi t’Etika li ser juri s-serjeta’

Ġunju 2017.

min jopera fil-qasam intalab li jagħmel

li

dikjarazzjoni

jikseb

verament issejjaħ lilha nnifisha bħala

liċenżja sal-aħħar ta’ Diċembru 2021

professjonali f’tali suq tant importanti

peress li hu mandatorju li b’effett mill-

għall-ekonomija Maltija.

jasal il-Gvern bi presentazzjoni li kienet

L-Abbozz ta’ Liġi kif rakkomandat intlaqa’

tajjeb

ħafna

tant

li

wassal

Il-Board

xammar

f’dan

il-kmiem

il-qasam. t’interess

Fil-fatt li

ser

kull

persuna

għandha

tipposjedi

biex

L-ABITAT | 9 Turn any boring wall into a masterpiece!

At Rocky’s Ironmongery, we have a wide variety of feature wall paints for you to discover!

Get in touch with us today and choose your style Call us on 2144 5105 or send us a message on Facebook to find out more!

You can also e-mail us at sales@rccmalta.com / info@rccmalta.com

Rocky’s Ironmongery, Triq Imsida, St Venera

Il-Bord il-ġdid tal-Liċenzjar tal-Proprjetà Mmobbli twaqqaf biex jirregola operaturi fis-suq tal-proprjetà f’Malta.

Sensara

u

aġenti

tal-proprjetà

mmobbli,

maniġers

tal-fergħat u konsulenti tal-proprjetà għandu jkollhom liċenzja sal-31 ta’ Diċembru 2021 biex ikomplu joperaw fl-industrija.

Għal aktar informazzjoni u biex tissottometti l-formoli meħtieġa żur: environment.gov.mt.

10

| L-ABITAT

WHERE QUALITY WHERE QUALITY

MEETS EFFICIENCY WHERE QUALITY EFFICIENCY MEETS WHERE QUALITY EFFICIENCY MEETS CONTACT US ON: +356 21 422 041/2

MEETS EFFICIENCY

CONTACT US ON: +356 21 422 041/2 CONTACT US ON: +356 21 422 041/2 CONTACT US ON: +356 21 422 041/2

Marsa Rebar

Suppliers of steel wire mesh & rebar Marsa Rebar

Suppliers of construction materials

www.marsarebar.com Marsa Suppliers of Rebar steel wire mesh Marsa Rebar Suppliers of & rebar

www.bandbholdings.com Suppliers of construction materials

steel wire mesh & rebar

construction materials

Constructors of bespoke furniture www.hhfcontract.com Constructors of bespoke furniture

Constructors of Suppliers of bespoke furniture construction materials Constructors of Suppliers of mesh & rebar www.bandbholdings.com steel wire Suppliers of www.marsarebar.com www.hhfcontract.com www.marsarebar.com

www.marsarebar.com

bespoke furniture

www.bandbholdings.com

www.bandbholdings.com

www.hhfcontract.com

www.hhfcontract.com

L-ABITAT | 11

12

| L-ABITAT

VIŻJONI LI TIPPRESERVA U SSEBBAĦ L-ESTETIKA TAL-LOKALITAJIET TIKTEB CARMEN CACHIA

NEMMEN LI GĦANDU JSIR INVESTIMENT GĦAL IPPJANAR MINN QABEL SANDRO CHETCUTI

S

andro Chetcuti, il-President tal-

tagħhom. Fl-opinjoni tiegħu, kulħadd irid

Malta

jitgħallem u jifhem li t-taxxi tagħna jridu

Developers’

Association għandu

jintużaw tajjeb fejn jidħol l-ambjent u li

viżjoni ottimista għall-futur tal-industrija

ma nistgħux nibqgħu nippretendu li l-piż

tal-kostruzzjoni li tippreserva u ssebbaħ

jerfgħu l-individwu.

(MDA)

u

impreditur,

l-estetika tal-lokalitajiet tagħna f’toroq stabbiliti bi proprjetà partikolari. Filwaqt

Bżonn ta’ ppjanar b’viżjoni fattibli

li saħaq fl-importanza li jsir investiment għal ippjanar minn qabel, Chetcuti sejjaħ

Fi żmien fejn pajjiżna għaddej minn

għal sforz nazzjonali biex noħolqu aktar

riġenerazzjoni, is-settur tal-kostruzzjoni

lokalitajiet

bħall-

huwa b’saħħtu u attiv ħafna. Dan l-iżvilupp

Kottonera, b’mod partikolari kif sar fil-

uniċi

u

ta’

karattru

li ilu għaddej b’saħħtu għal snin sħaħ, ma

Birgu.

jidhirx li dieħel f’xi kriżi. Id-diskussjonijiet fir-rigward is-sostenibbiltà, l-estetika u

F’Malta għandna għadd ta’ lokalitajiet

l-ambjent, ma jonqsux.

u żoni diġà sbieħ ħafna fosthom il-Water Front, Ħal Lija u Ħal Balzan, l-Imdina, il-Belt

Għal

min

m’huwiex

midħla

tal-kostruzzjoni

Valletta, il-Qrendi, l-Imqabba, iż-Żurrieq,

industrija

u toroq bħal Main Street, Żabbar, Triq

l-affarijiet jidhru mod ieħor. Min ikun fix-

Sant’Anna, Floriana, fost oħrajn. Chetcuti

xogħol u jesperjenza s-settur ikollu idea

jemmen li, “għadna fiċ-ċans li jistgħu isiru

tajba ta’ x’jirrikjedi u jfisser. Il-Gvern

PC Applications biex ċertu toroq li għadhom

huwa

mhux mittifsa, jinżamm l-istil ta’ estetika

miegħu hemm is-sidien ta’ residenzi,

eżistenti. Inizzjattiva bħal din għandha toffri

uffiċini, ħwienet u fabbriki; werrieta ta’

inċentivi għas-sidien. Bħala imprenditur

proprjetajiet; koppji li jixtru jew ibiddlu

nemmen li dan jista’ jiġri u li biż-żmien

djarhom; is-sidien ta’ gyms u dawk tas-

dawn it-toroq jiġu jiswew mitqlu deheb.

swali tat-tiġijiet; kif ukoll l-iżviluppaturi

Iridu jkunu s-sidien li jagħmlu dan l-isforz

tradizzjonali u l-imprendituri.

l-akbar

żviluppatur

minn

talbarra

fis-settur

u

kollettiv u jiftiehmu bejniethom”.

Bil-għan li wieħed jifhem aħjar isIl-President tal-MDA sostna li hemm

settur tal-kostruzzjoni, l-isfidi li hemm

aktar modi kif wieħed jista’ jżomm il-

fih u s-sostenibbiltà tiegħu, il-President

karattru ta’ ċertu rħula u villaġġi eżistenti

tal-MDA qal li ħafna drabi meta nisimgħu

mingħajr ma jkun hemm diskriminazzjoni

l-kelma “sostenibbli” ma nifhmux xi jfisser

jew

ta’

eżatt “żvilupp sostenibbli”. Dan ifisser li,

proprjetajiet li qegħdin isebbħu l-lokal

għalkemm għandu jidħol l-aspett soċjali

inġustizzja

fuq

is-sidien

L-ABITAT | 13

u wieħed irid ikun anke sensittiv

mhux ġej mill-iżviluppaturi biss, imma

ta’ kif bdejna nippjanaw iddeterjora.

jagħmlu ċertu xogħlijiet, fosthom dak

għall-aspett

kollox

anke min-nies li għadhom jemmnu li

Kull gvern u dan jinkludi kemm din

tal-kostruzzjoni.

irridu naraw ‘id-demand and supply’.

l-proprjetà f’pajjiżna hija investiment

l-amministrazzjoni, dik ta’ qabel u ta’

ġejna niddependu ħafna mill-ħaddiema

Fi ftit kliem, jekk dak li qiegħed jiġi

sigur.

qabel, kellhom jaqdfu biex l-ekonomija

barranin. Il-pajjiż qiegħed ikollu jopera

tkun waħda b’saħħitha. Kien hemm

bil-barranin u dawn qegħdin ikomplu

“Però, iva, naqbel mal-karba tal-

żmien fejn biex tikber l-ekonomija u

jżidu mad-domanda tar-residenzi fejn

ħafna biex l-awtoritajiet ikunu aktar

jgħin liż-żgħażagħ il-Gvern saħansitra

joqogħdu. Barra minnhekk, l-iżvilupp

sensittivi fejn tidħol l-estetika u anke

kien jagħti l-art b’xejn. Iżda din ma

kollu li qegħdin naraw b’għajnejna

kif proġett jikkumplimenta maż-żona.

kinitx vijabbli li tibqa’ ssir”.

għandu bżonn ukoll il-manutenzjoni u

ambjentali,

fuq

żviluppat huwiex jitħalla fuq l-ixkaffa jew inkella hawn id-domanda għalih.

“Jien ngħid li iva, hawn id-domanda għalih.

Dan

speċjalment

għax fejn

ħafna

jidħlu

drabi,

l-proġetti

Hawnhekk,

anke

jista’

bl-istess

għal darb’oħra, ħafna minn dan isir mill-

wieħed

fuq il-pjanta. Allura, meta ngħidu

billi

sostenibbli, ifisser li n-nies qegħdin

mal-estetika

jixtru, igawdu u jinvestu fil-proprjetà

Wieħed irid jara aktar l-istampa l-kbira

Lohombus, li kien bank li jgħin liż-

b’25% u għalhekk il-bżonn ta’ residenzi

li qiegħda tinbena. Fost dawn hemm

u mhux proġetti individwali”.

żgħażagħ

kemm jekk b’xiri, kif ukoll b’kera, kellu

jorbot

aktar

il-ġurnata

l-kbar, jinbiegħu meta jkunu għadhom

l-perit

jkun

policies,

“Illum

kreattiv

id-disinn

tal-inħawi

tiegħu

tal-madwar.

L-Awtorità tad-Djar ma setgħetx tkompli kulħadd.

tqassam Wara biex

appartamenti

tnediet jixtru

skema mingħand

lil talil-

privat. L-Iżviluppaturi hawnhekk kienu

is-sagrifiċċji ta’ ħafna żgħażagħ li

barranin. Iż-żieda fil-bini hija attribwita wkoll għall-fatt li f’dawn l-aħħar 10 snin,

il-popolazzjoni

f’Malta

żdiedet

jikber,” spjega l-imprenditur.

jinvestu biex għada pitgħada jkollhom

80% tal-poplu Malti xtara u

ta’ sostenn kbir għaż-żgħażagħ tagħna

saqaf fuq rashom u jibnu l-familja

investa f’dar

għax kieku ma kienux huma, il-koppji

Minħabba l-bidliet, il-progress u

ma kienx ikollhom post fejn joqogħdu.

l-kultura ġdida llum familja, minflok

tagħhom. Dan ħafna aħjar milli jħallsu Chetcuti

Chetcuti qal li bis-saħħa ta’ din ir-

dar tradizzjonali Maltija, qiegħda tixtri

u żgur li mhux se jidħlu għal piż kbir

semma’ kif fl-imgħoddi saru għadd

revoluzzjoni, 80% tal-poplu Malti xtara

appartament fi blokka f’kondominju

f’xi ħaġa li mhijiex sostenibbli,” kompla

ta’ deċiżjonijiet mingħajr viżjoni ta’

u investa f’daru.

ma’ familji oħra. Fuq dan l-ispunt

Chetcuti.

ppjanar fit-tul. Deċiżjonijiet li mhux

kera u qatt ma jkollhom xejn tagħhom

Mill-aspett

lakemm

ambjentali

wieħed

jaqbad

u

Chetcuti qal li, “hemm min jgħid li “Jiddispjaċini ngħid li tul is-snin

jreġġa’

Imma

biżżejjed

nistaqsi, allura kulħadd qiegħed jonfoq

s-sostenibbiltà hija meta ma jkollokx

f’Malta nistgħu nsibu mod kif nimxu

biex ikollna ppjanar li seta’ rriżulta

€200,000 jew iktar fl-ikrah? Jew, forsi

kriżi fl-industrija nnifsha. Kriżi f’dan

‘l quddiem b’aktar bilanċ u b’aktar

ferm aħjar imma issa rridu nħarsu ‘l

qegħdin nesaġeraw xi ftit meta wieħed

is-settur

apprezzament.

quddiem. Ovvjament, wieħed jifhem

jikkritika b’dan il-mod? Naħseb li n-nies

li Malta hija żgħira ħafna u r-riżorsa

kuntenti wkoll li jgħixu f’appartament

tagħna, flimkien ma’ dik umana, hija

modern li jifilħu jixtru u jmantnu.”

m’hemmx

għax

din

is-

sena kienet waħda rekord fejn jidħol bejgħ u xiri ta’ proprjetà. Dan seħħ fi

Mill-aspett

estetiku

f’pajjiż

fejn

żmien ta’ pandemija u fejn lokalment

l-iżvilupp huwa qawwi, wieħed jista’

qegħdin nirristrinġu fuq liema art jista’

jargumenta li m’huwiex kif xtaqnieh

jsir bini. Bħalissa hemm domandi li

jew li nixtiequh aħjar però l-mod kif isir

m’humiex

jintlaħqu

b’mod

speċjali

rieda

koroh.

ma

qal

hemm

huma

l-arloġġ lura. Però, huwa jemmen li

tal-MDA

kienx

l-appartamenti

li

Il-President

l-art,” kompla l-President tal-MDA. Fuq nota pożittiva, Sandro Chetcuti Fejn

tidħol

ir-riżorsa

umana

temm billi fakkar li l-iżvilupp li qiegħed

il-bini, writnieh minn dawk ta’ qabilna.

Chetcuti semma’ sfida oħra kawża

isir għadu affordabbli u dan huwa

għal fabbriki u uffiċini kbar. Dan juri

Il-President

“huwa

tal-għeluq tal-iskejjel tas-snajja’. Dan

rifless fl-ammont kbir ta’ bejgħ li

l-interess kbir li hemm fis-settur u

evidenti li meta ħarġu l-Ingliżi, il-mod

wassal biex il-Maltin naqsu jew waqfu

għandna fis-settur tal-proprjetà.

tal-MDA

qal

li,

14

| L-ABITAT

L-IŻVILUPP URBAN U L-AMBJENT MOD DIFFERENTI U AĦJAR KIF NGĦIXU JIKTEB IL-PRESIDENT TAL-ASSOĊJAZZJONI TAL-KUNSILLI LOKALI, MARIO FAVA

A

ktar ma jgħaddi żmien aktar

aktar uman fejn naraw aktar nies barra

qed isir impossibbli li wieħed

u mhux ħadid. Biex ikollna bliet u rħula

jitkellem fuq mudelli ta’ trasport

aktar siguri għat-tfal tagħna, għal bliet

mingħajr ma l-ewwel niddeċiedu x’tip ta’

u rħula aktar aċċessibbli għall-anzjani

bliet u rħula rridu f’pajjiżna.

tagħna, b’inqas storbju u ġenn, biex fuq kollox, ikollna tassew kwalità ta’ ħajja

Anki

hawn,

qabel

ma

niddeċiedu

aħjar.

f’liema bliet u rħula rridu ngħixu, irridu l-ewwel niddeċiedu bħala pajjiż, kif irridu

(ii) Hemm

bżonn

nirrestrinġu

l-vetturi

ngħixu għax l-ibliet jew l-irħula huma biss

f’ċertu postijiet biex ma nibqgħux naħsbu

mod għal kwalità ta’ ħajja.

biss b’mentalità li l-prijorità hi dejjem ilkarozza. Mentalità li qiegħeda twassal

Id-distanzi enerġija.

jirrikjedu

L-aħjar

mod

konsum biex

ta’

insalvaw

biex tħassar l-infrastruttura tal-lokalitajiet u kommunitajiet tagħna.

l-enerġija mit-trasport hija li jkollna vjaġġi qosra bejn id-dar, il-post tax-xogħol, il-

Ta’

min

istaqsi;

ħwienet, postijiet fejn nirrikrejaw ruħna u

nagħmlu investiment kbir biex intejbu

oħrajn. Wieħed għandu jiddeċiedi hux lest

l-infrastruttura ta’ fejn jgħaddu l-karozzi

li jirristrinġi ċerti modi ta’ trasport biex

(u hekk għandu jkun għax kien hemm

anki joħloq dan il-bilanċ.

bżonn),

għaliex

bħalma

ma

qegħdin

niddedikawx

l-istess ammont biex intejbu u nibdlu X’għandhom ikunu l-miri urbani tagħna

l-infrastruttura li juża’ min m’għandux

fil-lokalitajiet? Bla dubju, dawn huma;

vettura jew min għandu vettura iżda

• Il-kwalità ta’ ħajja

jagħżel li ma jagħmilx użu minnha l-ħin

• Il-ġustizzja Soċjali

kollu?

• Is-sostenibbiltà Ambjentali (iii) Hemm bżonn nirrestringu l-vetturi Jekk nidħlu fil-fond ta’ dan kollu nsibu

f’ċerti

postijiet

biex

ikollna

aktar

li l-politika li tista’ twassal għal dawn il-

sostenibbiltà ambjentali, inqas konsum ta’

bilanċi u miri hija waħda komuni għat-

enerġija u arja aktar nadifa.

tlieta; It-tfal

tal-llum,

kuntrarju

għal

ta’

(i) Hemm bżonn li nirrestrinġu l-vetturi

dari, jibżgħu joħorġu fit-toroq taghna

f’ċertu postijiet biex ikollna aktar spazju

waħedhom. Il-ġenituri stess ibeżżgħu lil

fejn nimxu, dan biex ikollna belt u raħal

uliedhom li, “ara ma tagħmilx hekk” jew

L-ABITAT | 15

“tmurx hemm għax ittajjrek karozza.”

minn prijoritajiet ħżiena. Dawn huma

tiegħek. Il-kwalità tal-ħajja hija propju

kull belt Ewropea hemm xi mod ta’

Dan hu l-ambjent li qegħdin jitilgħu fih

riservati biss għal mod wieħed ta’

li bla ma tħallas xejn, bla ma jkollok

restrizzjoni fuq vetturi żghar u privati,

it-tfal tagħna.

trasport.

bżonn tixtri karozza, bla ma jkollok

għax hemm traffiku sfrenat, għax

bżonn tuża trasport pubbliku, imma

m’hemmx spazji ta’ parkeġġ, għax

Fl-imgħoddi, għax il-bliet tagħna

Jidher biċ-ċar li jekk ikollna qalba

f’distanza ta’ mixi, tkun tista’ tmur

hemm ħlasijiet gholja biex tipparkja,

kienu kważi żoni pedonali, it-tfal kienu

fil-mod ta’ ħsieb, jekk ikollna impenn,

isserraħ il-menti tiegħek. Tkun tista’

għax hemm limitazzjoni kbira fuq il-

jimxu distanzi kbar mingħajr biża’ li

jekk

tqatta’ ftit ħin fil-kwiet jekk għandek

veloċità u miżuri oħra bħal dawn.

mhux se jirritornaw id-dar. Nifhem li

l-ispazji nistgħu nikkonvertuhom biex

l-popolazzjoni tal-llum mhix daqs dik

tal-inqas ikunu ‘shared’ u jsir użu

ta’ dari iżda nifhem ukoll li l-kunċett

minnhom minn modi alternattivi ta’

ta’ bilanċ, mhux qiegħed jiġi indirizzat.

trasport, fosthom il-mixi.

hemm

rieda

politika,

dawn

forsi problemi ta’ saħħa mentali.

Is-soluzzjoni

għat-trasport

mhix

Din hija l-viżjoni li hemm bżonn,

waħda teknika imma politika. Irridu

Din hija l-prijorità li rridu naħdmu biha

nħarsu biex nimmobbilizzaw lil kulħadd

meta niddisnjaw bliet ġodda, toroq

l-istess, irrelevanti mid-dħul tiegħu.

ġodda,

Huwa

Dan ifisser li l-infrastruttura trid tkun

infrastruttura

ġdida.

Huwa ovvju li l-karozzi, huma fost

Qatt immaġinajna kif tinbidel il-

l-aktar li joqtlu nies ta’ kull sena. Huwa

kwalità tal-ħajja tagħna kieku żewġ

fatt li t-trasport huwa l-ikbar sfida

aċċessibbli għal kulħadd l-istess u jekk

ovvju wkoll li l-ammont kbir ta’ karozzi

jew tliet blokki bogħod mid-dar tagħna,

li qegħdin jiffaċċjaw l-ibliet u rħula

min għandu karozza jista’ juża’ t-triq,

li għandna qiegħed jikkawza kull xorta

kellna pereżempju; kilometru ta’ triq

tagħna.

bl-istess mod.

ta’ nkonvenjent, ħmieġ u nuqqas ta’

kollha siġar għal użu biss tal-mixi jew

spazju f’kull sens.

użu ta’ rota? Fejn kulħadd jista’ jimxi

Biex nindirizzaw din l-isfida, il-

fejn irid tul il-wesgħa kollha tagħha u

flus

Nifhem li b’differenza għal pajjiżna,

fejn kulħadd jista’ jsuq ir-rota bla ebda

hija bidla fil-mentalità u bidla fil-

bliet li għadhom qegħdin jiġu ffurmati,

biża? Nimmaġinaw x’ differenza dan

prijoritajiet tagħna.

faċilment jistgħu jippjanaw aħjar biex

jagħmel li b’ħames minuti mixi mid-

jagħtu nifs u spazju billi jinkludu ferm

dar tiegħek, tista’ ssib post miftuħ bhal

Jekk

iktar żoni pedonali fil-pjan tagħhom.

dan u hemm taqra ktieb, tiltaqa’ man-

l-perspettiva

Nifhem ukoll li pajjiżna, ħafna mill-

nies, tisma’ l-muzika, tmur mixja, tieħu

għal trasport urban hija ovvja; it-

irħula tagħna huma urbani u antiki

t-tfal jilagħbu? Għaliex bilfors biex

trasport

u allura ma tistax f’ħakka t’għajn

nieħdu t-tfal jilagħbu irridu naqbdu

kif se nagħmlu dan. Kif se jirnexxilna

tagħmel ċertu bidliet.

l-karozza għax biex issib spazju hekk

nħeġġu aktar nies jagħmlu użu mit-

trid bilfors toħroġ mill-lokal tiegħek u

trasport pubbliku u mhux il-vetturi

allura trid issuq biex tasal?

privati tagħhom.

Dan

japplika

m’hemmx

spazji.

biss

però

Minn

fejn

mhux

soluzzjoni.

wieħed

ikollu

teknika,

pubbliku.

Is-soluzzjoni

jieħu

is-soluzzjoni

Il-domanda

hija

studju Din hija l-vera kwalità tal-ħajja

Fi bliet Ewropej, eluf u miljuni

Lokali,

għax il-kwalità tal-ħajja ma titkejjilx

ta’ nies kuljum jagħmlu użu mit-

jirriżulta biċ-ċar li l-ispazji, hemm

biss minn kemm għandek salarju, minn

trasport pubbliku. Dan ma jagħmlux

qegħdin. Madankollu, huma okkupati

x’tiekol, minn x’saħħa għandu l-but

b’għarfien.

urban li qed isir f’ kull lokalità, millAssocjazzjoni

tal-Kunsilli

Dan

jagħmluh

għax

f’

16

| L-ABITAT

RIĠENERAZZJONI AMBJENTALI U SOĊJALI

S

akkomodazzjoni

Persuni li jfittxu akkomodazzjoni

ta’

intużaw għal proġett innovattiv għal

adegwata

pajjiżna – il-Programm ta’ Housing

alternattiva

Speċjalizzat.

jixtiequ

oluzzjonijiet

provdejna bil-bosta fl-aħħar

Proprjetà

mdaqqsa

li

mhux jħallu

dejjem d-dar

ikunu

tagħhom,

snin. Għad li l-proġett massiċċ ta’ bini

qed tiġi allokata lil għaqda li toffri

imma jaslu f’tali punt li din ma tkunx

ta’ djar ġodda huwa fundamentali

servizz

ta’

atrezzata għar-realtajiet tagħhom, li

biex jiġu indirizzati ħtiġijiet soċjali

persuni

bi sfidi simili u li jeħtieġu

jkunu qed jinbidlu, fosthom in-nuqqas

tal-lum u ta’ li ġej, ma setax ikun

akkomodazzjoni.

l-unika soluzzjoni.

mal-Kamra

speċjalizzat

lil

grupp

B’kollaborazzjoni

ta’ mobiltà. L-intervent tal-Awtorità

tiġi

tad-Djar biex tiżdied l-aċċessibbiltà

adegwati

riġenerata u ddiżinjata skont il-bżonn

fi djar privati, jgħin lin-nies jibqgħu

kellha tissaħħaħ biex jiġi indirizzat

speċifiku tal-grupp u tal-programm

f’darhom u jevitaw rilokazzjoni li ma

il-bżonn u r-riġenerazzjoni tpoġġiet

li jiġi offrut, b’aċċenn fuq il-bżonn li

tkunx mixtieqa.

bħala

biex

jinħoloq ambjent inklussiv u servizz

nifdu skopijiet soċjali kif ukoll anke

ħolistiku. Illum għandna għadd ta’

Maltin

ambjentali.

ġenituri u persuni li missew ma’ vizzji

akkomodazzjoni soċjali. Uħud mill-

Il-provvista

ta’

għodda

djar

strumentali

tal-Periti,

id-dar

Matul u

is-snin

eluf

Għawdxin

ta’

ġew

familji allokati

iebsin u oħrajn li ċirkostanzi differenti

mijiet ta’ housing estates imxerrdin

fil-pajjiż kien hawn madwar 70,000

laqqgħuhom

li

mal-pajjiż ma kinux baqgħu indukrati

dar battala, kien ħoloq sentiment

għandhom akkomodazzjoni adegwata

kif mistenni sa minn mindu nbnew.

ta’ ħela ta’ spazju u degradazzjoni

u affordabbli kif ukoll l-attenzjoni

Iż-żmien għamel tiegħu fuq ħafna

ambjentali.

ekonomika

meħtieġa,

blokok u appartamenti. Programm

magħha

tagħhom.

Iċ-Ċensiment tal-2011 li wera li

fis-snin

L-attività

sussegwenti

u

mal-esklużjoni,

skont

iċ-ċirkostanzi

li beda tliet snin ilu qiegħed ifisser li

l-housing

estates

kollha

jiġu

naqqset

Minflok ma ntużat l-istikka nħolqu

konsiderevolment dak it-total imma

inċentivi biex sidien ta’ binjiet battala

msebbħa inkluż il-faċċati, bil-partijiet

ma solvitux għal kollox.

juru huma stess interess li jużawhom

tal-komun tal-blokok irranġati waqt li

għal

jsir l-indukrar u t-tisbiħ meħtieġ fiż-

dik

fis-suq

tal-proprjetà,

Eżerċizzju l-Gvern

intern

stess

kien

wera

kompliċi

li

skopijiet

soċjali.

Kellhom

f’din

jitneħħew l-ostakli ewlenin, l-aktar

żoni tal-madwar.

id-degradazzjoni

hekk

kif

huwa

l-ispejjeż marbuta mar-restawr, u

Filwaqt li qed naraw li f’dawn iż-

kien

għexieren

minn

b’għajnuna li tlaħħaq l-eluf, dawn

żoni tinħoloq ekosistema ta’ servizzi u

is-sid

ta’

ġawhar

is-sidien kienu xprunati jdawwru dar

faċilitajiet, din ir-riġenerazzjoni tgħin

arkitettoniċi, minnhom ċkejknin u

li kienet qed tiddeġenera u tkerrah

il-mobiltà soċjali u tagħti kwalità ta’

oħrajn imdaqqsa, li kienu ilhom snin

l-ambjent, f’waħda abitabbli. Filwaqt

ħajja aħjar lir-residenti u l-komunità.

mitluqin.

iż-żgħar

li s-sidien għandhom kirja garantita,

Dejjem qegħdin napprezzaw iżjed

bdew jiġu rranġati u magħmulin fi

il-binjiet restawrati llum qed joffru

il-valur tal-ambjent li ngħixu fih fil-

stat

dar komda għall-familji fil-qalba tal-

livell t’għejxien tagħna. Bl-impenn

irħula tagħna.

tagħna qegħdin insibu soluzzjonijiet

dawn

il-binjiet.

Instabu

Il-proprjetajiet

abitabbli.

Permezz

tagħhom

qegħdin nipprovdu djar ta’ kwalità lil nies bi sfidi soċjali li jħabbtu l-bieb tal-Awtorità tad-Djar.

Saqaf biss ma jsolvix sfidi soċjali.

Il-proprjetajiet il-kbar minn dawn

tlaqqa’

mingħajr il-bżonn ta’ aktar bini u

mal-valur

fl-istess waqt nirreġeneraw iċ-ċentri

ambjentali u tagħmel impatt tajjeb

urbani biex jirriflettu aħjar soċjetà li

fuq il-komunità.

qed tiżviluppa.

Inizjattiva l-kontribut

bħal soċjali

din

L-ABITAT | 17

#HomeEnergy AFFORDABLE SUSTAINABLE ENERGY BOV HomeEnergy Loan

Be part of a sustainable future. Invest in energy solutions for your home with BOV’s affordable HomeEnergy Loan.

Talk to us | 2131 2020 | bov.com All loans are subject to normal bank lending criteria and final approval from the Bank. The term of the loan must not go beyond retirement age. Issued by Bank of Valletta p.l.c., 58, Triq San Żakkarija, Il-Belt Valletta VLT 1130.

Bank of Valletta p.l.c. is a public limited company regulated by the MFSA and is licensed to carry out the business of banking in terms of the Banking Act (Cap. 371 of the Laws of Malta). | COM 2411

EERE Malta is co-financed by the Republic of Malta, the European Union under the European Regional Development Fund.

18

| L-ABITAT

NEW ON THE MARKET

We have properties in Gudja, Marsascala, San Pawl, Qawra, Birkirkara, Birżebbuġa, Għargħur, Ibraġġ, Swieqi, Sta. Venera, Mġarr, Mosta, Mellieħa, Qrendi, Qormi, Żurrieq, Xgħajra.

ŻURRIEQ

XGĦAJRA

ATTARD

WE ARE FLEXIBLE TO YOUR NEEDS

FLEUR-DE-LYS

128, Triq San Bartolomew, Qormi, QRM 2184 M. 9986 0983 - E. info@tadernis.com W. www.tadernis.com

L-ABITAT | 19

Advert.indd 1

18/11/2020 16:31

20

| L-ABITAT

LEJN AMBJENT INDUSTRIJALI AĦJAR S

abiex tiżgura li l-iżvilupp

jerġgħu jinbnew mill-ġdid fuq għadd

tmexxi bl-eżempju u għaldaqstant

li

ta’ livelli u b’mod li jtejjeb anki

wieħed

l-effiċenza

tal-programm

hemm

l-industrija

bżonn lokali

biex tkompli

fl-operat

għall-inkwilini

mill-proġetti

fil-qafas

għall-iżvilupp

tal-

tikber u b’hekk toħloq ix-xogħol

tal-fabbriki. F’ċertu każijiet, dawn se

infrastruttura industrijali huwa dak

u l-ġid għal kulħadd u ma jsirx

jkunu qiegħdin jintużaw biex jinħolqu

tar-riġenerazzjoni tal-miżbla ta’ Ħal

b’detriment

clusters għan-negozji żgħar u medji

Luqa. Fil-proċess tar-riġenerazzjoni,

li

kumplimentari,

l-iskart tal-kostruzzjoni li jiġi ġġenerat

inizjattivi lkoll immirati biex titjieb is-

b’benefiċċji kemm għalihom, kif ukoll

se jitnaddaf u jingħata użu ġdid parti

sostenibilità tal-binjiet ġodda u dawk

għall-klijenti tagħhom.

minnu billi tinħoloq ġebla ġdida li fid-

Malta

għall-ambjent,

qiegħda

tieħu

INDIS

għadd

ta’

joffru

servizzi

dehra tixbaħ lill-ġebla tal-franka u li

diġà eżistenti fiż-żoni industrijali li tamministra. Fl-istess waqt beħsieba

Fil-proġetti

kollha,

qiegħdin

tkompli tħaddar u ssebbaħ l-ispazji

kemm jista’ jkun jiġu inklużi miżuri

komuni.

li jgħinu biex jitnaqqas il-konsum tal-

Fil-fatt, sostenibilità

il-prinċipju huwa

wieħed

tkun tista’ tintuża fil-proġetti stess.

Inizjattivi oħra qiegħdin jittieħdu

enerġija jew inizjattivi li jgħinu biex

biex

tas-

tinħoloq enerġija nadifa minn sorsi

industrijali,

jittejjeb

l-ambjent

mill-

alternattivi.

tal-ħolqien ta’ spazji miftuħa ġodda

fost

għar-rikreazzjoni

prinċipji ewlenin li fuqhom huwa

oħrajn

fiż-żoni permezz

tal-ħaddiema

li

wkoll

jaħdmu fiż-żona, kif ukoll tisbiħ u

biex

tħaddir tal-ispazji komuni, fosthom

Malta nediet fix-xhur li għaddew u

huma wkoll jieħdu inizjattivi bħal

bl-installazzjoni ta’ green walls jew

li se jkun qiegħed jindirizza, mhux

dawn,

fosthom

infrastruttura oħra.

biss il-bżonnijiet tal-pajjiż fil-preżent,

pannelli

fotovoltajċi

iżda anki dawk li huma mbassra li

l-enerġija mix-xemx fuq il-bjut tal-

INDIS Malta qiegħda taħdem

jkunu l-bżonnijiet għall-infrastruttura

fabbriki tagħhom. Dan jistgħu anki

ukoll biex jitnaqqas it-tniġġis mit-

industrijali fis-snin li ġejjin.

jagħmluh permezz ta’ ftiehim mas-

trasport, u għal dan il-għan qiegħda

suppliers tal-pannelli, u min-naħa

tara

huwa

tagħha, INDIS Malta, qiegħda toffri

tat-trasport pubbliku, kif ukoll fejn

possibli l-proġetti kollha qed isiru fuq

security of tenure biex tiffaċilita li jsir

jistgħu jiġu installati charging points

binjiet ta’ bosta livelli. Dan biex isir

l-arranġament, f’każ li għal xi raġuni

għall-vetturi li jaħdmu bl-elettriku.

użu aħjar tal-ispazju u jitnaqqas il-

jew oħra l-inkwilini jkollhom joħorġu

bżonn li l-fabbriki jfettħu fil-wesgħa,

mill-fabbrika tagħhom.

bbażat

il-programm

għall-iżvilupp

INDIS

tal-infrastruttura industrijali li INDIS

tħeġġeġ

F’dan

il-kuntest,

fejn

Malta

qiegħda

lill-inkwilini

tagħha

billi

jinstallaw

li

jiġġeneraw

fejn

jista’

jitjieb

is-servizz

B’dawn il-proġetti u l-inizjattivi, INDIS Malta qiegħda tara li ttejjeb is-

biex b’hekk jitnaqqas ukoll l-impatt INDIS Malta qiegħda tħeġġeġ

sostenibilità tal-industrija li għandna

ukoll inizjattivi li jsegwu l-prinċipji

f’pajjiżna u fl-istess waqt issebbaħ

Dan japplika wkoll għal uħud mill-

tal-ekonomija ċirkolari, fejn l-iskart

l-ambjent għall-benefiċċju ta’ dawk

fabbriki antiki li qed jiġu lura għand

jitqies bħala riżorsa li jista’ jerġa’

kollha li jaħdmu fiż-żoni industrijali

INDIS Malta, li qed jitwaqqgħu u

jintuża. F’dan il-każ ukoll qiegħda

jew jagħmlu użu minnom.

fuq l-ambjent tal-madwar.