techno scoop Techniek voor de A-stroom
Techniek op maat van de hervorming Maximale vrijheid en flexibiliteit Haalbare differentiatie Verwondering als vertrekpunt Objectieve evaluatie
WAT IS TECHNOSCOOP? Vanaf september 2019 kun je in het eerste jaar aan de slag met de gloednieuwe methode voor techniek: TechnoScoop. We vertrekken vanuit de verwondering van je leerlingen. Van daaruit leren ze na te denken over het ontwerpen en realiseren van oplossingen voor maatschappelijk relevante problemen. TechnoScoop voorziet bovendien heel wat mogelijkheden voor differentiatie, op het niveau van de ervaringsgebieden (biotechniek, constructie, energie, ICT en transport) en op dat van je leerlingen. Zo heb jij de vrijheid en de flexibiliteit om de methode helemaal in te richten op maat van jouw lesaanpak en de mogelijkheden van je school.
techno scoop 1
Anton Goossens Gertjie Franck Gregory De Lannoy Dave Van den Keybus Stijn Lafaille Marleen Chalmet
DE TROEVEN VAN TECHNOSCOOP ü De eerste methode voor techniek die zoveel vrijheid en flexibiliteit biedt aan de leerkracht. ü Elk project start vanuit de verwondering van je leerlingen. ü Evaluatie wordt objectief, efficiënt en haalbaar gemaakt. ü Afgestemd op de verhoogde nood aan differentiatie binnen de diverse doelgroep van de bredere A-stroom. ü Coöperatief leren (CLIM) versterkt het verantwoordelijkheidsgevoel en de motivatie bij leerlingen. ü Verhoogt je leer- én tijdwinst door optimaal gebruik van het leerplatform diddit.
72637 cover technoscoop 1.indd 1
2
TECHNOSCOOP
28/02/19 12:22
DE STRUCTUUR, EEN STERKE HOUVAST VOOR JE LEERLINGEN [WOW] Nog vóór het technisch proces start elk project met een Wow-pagina. Daarop vind je filmpjes, krantenartikels en ontdekplaten die je leerlingen zullen verwonderen en/of de relevantie van het thema aantonen. We sloegen daarvoor onder meer de handen in elkaar met maker bij uitstek: Henk Rijckaert.
Behoefte/ProBleem 1
Goed om weten
In deze kaders vinden de leerlingen extra informatie en leuke weetjes terug. Geen verplichte leerstof, gewoon … goed om weten.
We staan met zijn allen steeds langer in de file. Vandaar dat meer mensen proberen om zich op een andere manier te verplaatsen. a
Hoe komen jullie naar school?
b
Hoe groot is de afstand tussen jouw huis en de school? Hoelang duurt het om de verplaatsing te maken?
c
Op welke manier verplaatsen je ouders zich naar het werk?
d
Als jullie op vakantie gaan, welke vervoermiddelen gebruiken jullie dan?
e
Was er ook al zoveel file toen jullie ouders in het begin met de auto reden?
Goed om weten De eerste auto werd reeds uitgevonden in 1885 door Carl Benz. De gebroeders Wright deden een eerste gemotoriseerde vlucht in 1903. In 1909 bouwde men een schip voor maar liefst 1 500 passagiers: de Titanic!
2
Niet alleen mensen, maar ook goederen worden wereldwijd getransporteerd. Vooral havens spelen hierbij een belangrijke rol. a
[BEHOEFTE/PROBLEEM] Nadat je hun aandacht te pakken hebt met de Wow-pagina, neem je je leerlingen verder in het verhaal door een duidelijke probleemstelling te formuleren. Dat gebeurt door gerichte vragen te stellen, een reportage te bekijken etc. Je klasgroep vertrekt telkens vanuit de eigen leefwereld en de actualiteit. De probleemstelling wordt duidelijk geformuleerd in een rode kader aan het einde van deze fase.
In de haven van Antwerpen werken ongeveer 150 000 mensen (rechtstreeks en onrechtstreeks) voor het transporteren van goederen. Het merendeel daarvan werkt in de technische sector. Bekijk via het onlinelesmateriaal het filmpje over de werking van een haven. Welke beroepen komen er aan bod? -
b
Zoek op de etiketten van verschillende producten (speelgoed, verlichting, kledij, elektrische apparaten enzovoort) de plaats waar die spullen gemaakt zijn. Waar worden veel zaken geproduceerd?
Behoefte/ProBleem let’s move
TECHNOSCOOP
91
3
DE STRUCTUUR, EEN STERKE HOUVAST VOOR JE LEERLINGEN [ONTWERPEN/MOGELIJKE OPLOSSINGEN] Je leerlingen gaan nu op zoek naar mogelijke oplossingen voor het probleem dat ze vaststelden in de vorige fase. Aan de hand van didactisch doordachte onderzoeksopdrachten maken ze kennis met begrippen en vaardigheden die ze nodig zullen hebben om het project in de volgende fase te realiseren.
mAg het iets meer Zijn? onderZoeK 6 hoe kun je zelf houtverbindingen maken? 1
Via diddit (zie verder) reiken we je heel wat extra tools aan om in te zetten tijdens de ontwerpfase.
Als je twee stukken hout met elkaar verbindt, kun je die op verschillende manieren ten opzichte van elkaar plaatsen. Ze kunnen naast elkaar gelegd worden. Ze kunnen in een I-vorm verwerkt worden. Ze kunnen in een T-vorm verwerkt worden. Ze kunnen in een L-vorm verwerkt worden. Ze kunnen schuin liggen ten opzichte van elkaar. Welke van de bovenstaande houtverbindingen (onderzoek 4) worden gebruikt bij de vormen die in de tabel genoteerd staan? L-vorm
T-vorm
schuine ligging
Mag het iets meer zijn?
De sterkere leerlingen kunnen aan de slag met extra onderzoeksopdrachten. Die worden steeds aangekondigd met ‘Mag het iets meer zijn?’.
2
Hoe maak je een halfhoutverbinding? Om deze techniek goed uit te voeren ga je naar het onlinelesmateriaal. Volg daar het stappenplan voor deze verbinding. Voer elke stap grondig uit en sla zeker geen stap over.
3
Hoe kun je twee stukken hout met elkaar verbinden via een verstekverbinding? Om deze techniek goed uit te voeren ga je naar het onlinelesmateriaal. Volg daar het stappenplan voor deze verbinding.
4
Hoe realiseer je een deuvelverbinding? Om deze techniek goed uit te voeren ga je naar het onlinelesmateriaal. Volg daar het stappenplan voor deze verbinding.
ontwerPen/mogelijKe oPlossingen
4
TECHNOSCOOP
Under constrUction
63
2
Je hebt niet alleen de verpakking nodig. Het is even belangrijk dat je een goed etiket aanmaakt waarop je de belangrijkste aanduidingen in verband met de houdbaarheid zult vermelden. Open daarvoor een tekstverwerkingsprogramma op je pc. Wij hebben hiervoor Microsoft Word gebruikt. a
[MAKEN - IN GEBRUIK NEMEN/TESTEN – EVALUEREN/ BIJSTUREN] Nadat je leerlingen hebben nagedacht over ontwerpen en mogelijke oplossingen, gaan ze in de laatste fases van het technisch proces aan de slag. Ze zoeken eerst naar de criteria voor een geslaagde realisatie. Vervolgens maken, testen en sturen ze die bij waar nodig. Omdat je leerlingen die stappen waarschijnlijk enkele keren zullen moeten doorlopen, hebben we ze bij elkaar ondergebracht.
Tip
Tip
Hier en daar geven we extra tips mee. Nuttige of relevante info om te gebruiken in de onderzoeksopdrachten.
VaKtaaL
Elk project kan gerealiseerd worden volgens verschillende sporen, op basis van de moeilijkheidsgraad en/of het beschikbare materiaal. De stappenplannen voor die sporen (minstens 3 per project) vind je op diddit.
vakterm role-playing games
syntaxis
assenstelsel
[VAKTAAL]
coördinaten
kloon
Bij elk project vind je tot slot nog een woordenlijst met de belangrijkste begrippen. De leerlingen kunnen hem zelf invullen en nog begrippen toevoegen. Als leerkracht heb je de keuze om de ingevulde lijst via diddit met je leerlingen te delen. Zo kunnen ze altijd aan de slag met de juiste verklaringen.
sensor
microprocessor
actuator
88
Eerst moet je het merk van het etiket selecteren. Volg daarvoor de volgende stappen. 1 Klik op ‘Nieuw’ om een leeg document te openen. 2 Bovenaan zie je verschillende tabbladen staan. Jij kiest voor het tabblad ‘Verzendlijsten’. 3 Klik in de groep ‘Maken’ op de knop ‘Etiketten’. Standaard staat als fabrikant ‘Microsoft, 30 per pagina’ geselecteerd. 4 Als jij etiketten van een andere fabrikant gebruikt, kun je die als volgt selecteren: klik op de knop ‘Opties’ die daaronder staat. 5 Selecteer in de keuzenlijst ‘Etiketproducent’ de producent waarvan jij etiketvellen gaat gebruiken.
Indien jouw type etiket niet in de lijst staat, kies je een beschikbaar etiket. Daarna ga je via de opdracht ‘Opties’ op ‘Nieuw’ klikken om aangepaste formaten op te geven die overeenstemmen met jouw etiket.
6 Selecteer onder ‘Productnummer’ het bijbehorende productnummer dat je vindt op de verpakking van je etiketten. 7 Klik vervolgens op ‘OK’. b
Nu kun je de gegevens op je etiket typen.
c
In het vak ‘Adres’ typ je de aanduidingen die zeker op het etiket van je verpakking moeten staan. Dat kunnen bijvoorbeeld de volgende gegevens zijn:
- Ingrediënten verklaring - Minimale houdbaarheid spel waarin de speler in een rol kruipt om te spelen (bijvoorbeeld als en uiterste consumptiedatum krijger) de vorm en de structuur van de informatie
- Bewaarvoorschriften
combinatie van X- en Y-as MaKen – In GeBrUIK neMen/teSten – eVaLUeren/BIJStUren On the rOad
43
combinatie van twee getallen; het eerste getal duidt de x-waarde aan, het tweede getal de y-waarde identiek duplicaat
deel van een gegevensverwerkend proces dat zorgt voor de invoer
geïntegreerde schakeling van een computer, die op één chip gemonteerd is
toestel dat invloed kan uitoefenen op zijn omgeving omdat het de uiteindelijke beslissing (van een gegevens verwerkend proces) uitvoert
Scratch your game VaKtaaL
TECHNOSCOOP
5
1 BOEK, 5 PROJECTEN, 16 SPOREN In het eerste jaar kun je aan de slag met 5 projecten, telkens rond een van de 5 ervaringsgebieden uit het leerplan. Elk project bevat minimaal 3 verschillende sporen, zodat je de uitwerking van de realisaties kunt kiezen die het best aansluit bij de samenstelling van jouw klas(sen), de logistieke mogelijkheden en het beschikbare materiaal van jouw school. Een gemakkelijk spoor is heel gestuurd en krijgt een volledig uitgewerkt stappenplan. Een moeilijker spoor is vrijer, met bv. een zelf te ontwerpen stappenplan, en biedt ruimte voor meer creativiteit. Zo wordt differentiatie écht haalbaar.
MAKE SOME NOISE
ON THE ROAD
In Make some noise onderzoeken de leerlingen hoe een luidspreker werkt. Met behulp van inspirerende onderzoeksopdrachten maken ze kennis met een aantal basisbegrippen van geluid en elektriciteit: wat zijn de criteria voor goede geluidskwaliteit? Hoe werkt geluidsversterking? Wanneer ze dat onder de knie hebben, gaan je leerlingen zelf aan het ontwerpen en maken.
In On the road bereiden je klassen een trektocht voor, waarbij ze hun eigen lunchpakketten moeten meenemen. Leerlingen ontdekken hoe ze voedsel zelf (duurzaam) kunnen verpakken en met welke factoren ze allemaal rekening moeten houden tijdens dat proces. Zo zijn ze in staat de geschikte verpakking voor hun lunchpakket te kiezen en te maken. Voor dit project zijn er geen aan te kopen materialen nodig. Het project kan volledig met recyclagemateriaal voltooid worden.
Hoofdervaringsgebied: energie
Spoor 1 Leerlingen volgen een kant-enklaar stappenplan om een complete luidspreker te maken. Spoor 2 Leerlingen volgen een beknopt stappenplan. om een complete luidspreker te maken. Spoor 3 Leerlingen ontwerpen de klankkast volledig zelf en laten de creativiteit de vrije loop.
6
TECHNOSCOOP
Hoofdervaringsgebied: biotechniek
Spoor 1 Leerlingen leren zelf met een vacuümmachine een lunch vacuüm verpakken. Spoor 2 Leerlingen maken zelf een duurzame, ecologische verpakking (foodwrap) van bijenwas om hun lunch in te bewaren. Spoor 3 Leerlingen ontwerpen een eigen verpakking (broodzak) uit gerecycleerd materiaal om hun lunch in te bewaren.
UNDER CONSTRUCTION
SCRATCH YOUR GAME
LET’S MOVE
Het project ‘Under construction’ laat leerlingen kennismaken met verschillende soorten materialen. Uiteindelijk gaan ze aan de slag met hout om een opbergkoffer te maken. In dit project denken je leerlingen na over de optimale indeling van een opbergkoffer en maken ze hun eigen exemplaar. Hout biedt daarbij het voordeel dat het makkelijk te bewerken is.
In Scratch your game zetten we de eerste stappen in het ontwikkelen van games. Leerlingen gaan hun eigen spel programmeren en optimaliseren waar nodig. Scratch your game is opgebouwd uit verschillende en gevarieerde opdrachten. De opbouw is zo opgesteld dat leerlingen die al vertrouwd zijn met Scratch dit project zelfstandig kunnen doorlopen. Als alle opdrachten goed doorlopen zijn, krijg je een eenvoudig vangspel als eindresultaat. Je kunt daarna beslissen of de leerlingen nog zelf aan de slag gaan om op eigen tempo een nieuw (vang)spel te maken.
Hoe kunnen we bewuster omspringen met transport? De leerlingen krijgen in Let’s move meer inzicht in hoe we zonder fossiele brandstoffen tot beweging kunnen komen. Uiteindelijk zullen ze zelf een elektrowagen moeten realiseren, die ook effectief onderworpen zal worden aan een test van start tot finish. Optimalisatie en bijsturing staan in dit project centraal. We ondersteunen je met een duidelijk stappenplan voor de elektrowagen (zowel basis als optimalisatie). Je kunt een testparcours afdrukken en eventueel plastificeren. Dat maakt het allemaal nog echter voor je leerlingen!
Spoor 1 Leerlingen maken een spel dat qua moeilijkheid vergelijkbaar is met het vangspel uit de opdrachten.
Spoor 1
Een basiselektrowagen maken volgens een stappenplan.
Spoor 2
Zelf een koetswerk ontwerpen dat op de basiselektrowagen gemonteerd kan worden.
Spoor 3
De basiselektrowagen met koetswerk optimaliseren door de batterijhouder van 3V te vervangen door een exemplaar van 4,5V
Hoofdervaringsgebied: constructie
Spoor 1 Leerlingen maken een opbergkoffer met behulp van een stappenplan, foto’s en bijbehorende technische tekeningen. Spoor 2 Leerlingen maken een open koffer met behulp van een stappenplan en bijbehorende technische tekeningen. Spoor 3 Leerlingen maken een opbergkoffer enkel met behulp van de bijbehorende technische tekeningen. Spoor 4 Leerlingen ontwerpen hun eigen koffer en moeten hun eigen technisch proces goed bewaken.
Hoofdervaringsgebied: ICT
Spoor 2 De criteria van het spel uit spoor 1 worden aangevuld met extra vereisten. Spoor 3 Leerlingen voegen zelfgekozen objecten en acties toe aan het spel uit spoor 1 en 2. Voor de experts!
Hoofdervaringsgebied: transport en energie
Meer weten over de projecten? Neem een kijkje op www.vanin.be/technoscoop.
TECHNOSCOOP
7
MAXIMAAL DIGITAAL ONDERSTEUND Bij TechnoScoop worden jij en je leerlingen maximaal digitaal ondersteund door diddit. Dankzij ons online leerplatform kunnen we je als leerkracht heel wat flexibiliteit bieden, o.m. in het aanbieden van de leerinhouden die bij de verschillende sporen van de projecten horen.
STAPPENPLANNEN EN EVALUATIEFICHES PER SPOOR Binnen elk van de projecten kun je kiezen voor verschillende sporen die in moeilijkheid variëren. Op diddit vind je de uitgewerkte stappenplannen voor al die sporen terug, zodat je als leerkracht een weloverwogen keuze kunt maken.
DIGITAAL VADEMECUM Een aparte digitale module over gereedschappen, materialen, veiligheid, werkhandelingen en attitudes. Je kiest zelf hoe je dit inzet: aan het begin van het schooljaar, aan het begin van elk project of tijdens het project zelf. Het bevat o.m. • Instructiefilmpjes voor gereedschappen (met bijgevoegde QR-codes, zodat je leerlingen ook meteen op hun smartphone kunnen kijken) • Ontdekplaten: unieke animaties van de leerstof, waarin je leerlingen zelf op ontdekkingstocht kunnen gaan • Oefenreeksen • Veiligheidsfiches • ... Je kunt het vademecum ook gebruiken als differentiatiemiddel om snelle leerlingen extra opdrachten te geven.
De bijbehorende evaluatiefiche kan ingezet worden voor het permanent evalueren van vaardigheden (o.m. gebruik van gereedschappen) en vakattitudes (o.m. nauwkeurigheid, zelfstandigheid, orde) tijdens het uitvoeren van het stappenplan. Je vindt bewerkbare sjablonen per spoor op diddit en kan ze delen met je leerlingen.
voorbeeld van een ontdekplaat
voorbeeld van een instructiefilmpje
8
TECHNOSCOOP
ADAPTIEVE OEFENREEKSEN
EN VERDER?
Dankzij de krachtige motor achter diddit kunnen we je leerlingen adaptieve oefenreeksen met individuele feedback aanbieden. Elke leerling start een oefenreeks op hetzelfde niveau, maar krijgt naargelang zijn antwoorden moeilijkere of makkelijkere oefeningen aangeboden naarmate de reeks vordert.
• • • •
De sterren geven de moeilijkheidsgraad van de oefeningen aan.
Het bordboek vol slimme functionaliteiten Links naar onze collecties in het Archief voor onderwijs Actualiteit en up-to-date lesmateriaal Verwijzingen naar andere vakken (o.a. natuurwetenschappen, aardrijkskunde en wiskunde) • Leerplandoelen en Taxonomie van Bloom • Een lijst met benodigdheden en overzichtelijke bestellijsten (Opitec) per spoor
EENVOUDIG AAN DE SLAG • Makkelijke toegang voor leerlingen met de code uit hun boek • Met één code toegang voor het volledige lerarenteam • Opdrachten klaarzetten in een handomdraai • Koppeling met Smartschool, Schoolonline, WISA … • Al je lesmateriaal op één plek: eenvoudig zoeken en delen • Leerlingen eenvoudig opvolgen: geef ze feedback en ondersteun hen met een persoonlijk oefentraject
TECHNOSCOOP
9
UITGEBREIDE ONDERSTEUNING VOOR DE LEERKRACHT In de uitgebreide en overzichtelijke handleiding bij TechnoScoop leggen we je duidelijk uit hoe je met de methode aan de slag kunt en hoe je elk project kunt voorbereiden. • Ingevulde projecten, didactische tips Uiteraard zorgen we ingevulde antwoorden bij alle projecten. Die krijg je in een verkleinde weergave van de uitgave, met daarrond allerlei didactische tips voor het verwerken van de opdrachten. - klassikaal, individueel, in groepjes - benodigd materiaal - extra beeld- of audiofragmenten - ... • Een duidelijk overzicht van de leerplandoelstellingen die behaald werden met het juiste niveau van Bloom Je mag op je beide oren slapen: TechnoScoop is volledig leerplanconform. We bieden een overzicht aan waarin duidelijk staat aangegeven welke leerplandoelen in welk project zijn opgenomen, en in welke opdrachten binnen die projecten je ze realiseert. Daarnaast geven we ook aan welke leerplandoelen uit het Funderend leerplan en het ICT-leerplan je behaalt met de uitgave.
10
TECHNOSCOOP
• Materialen aankopen? Zo gebeurd! Voor elk project bieden we per spoor een materiaallijst aan, waarmee je op een eenvoudige manier een bestelling kunt plaatsen bij Opitec. Je geeft zelf aan of je het hele pakket wil bestellen of slechts enkele items. • De juiste tools om te evalueren Techniek is een vak waarin vaardigheden en inzichten centraal staan. Dat vraagt om een andere manier van evalueren. Wat biedt TechnoScoop daarvoor? - Aan elk stappenplan op diddit is een evaluatiefiche gelinkt (cf. p. 8) - Zelfevaluatie (sociale vaardigheden en vakattitudes): via zelfevaluatie kunnen leerlingen het eigen leerproces voortdurend bijsturen. - Peer evaluatie: evaluatie van elkaar en evaluatie van samenwerking in groep (in de uitgave) - Toetsen en taken beschikbaar op diddit: reeds voorbereid of zelf samen te stellen, online te maken of printbaar. - Rubrics evaluaties
• Overzicht van het lesmateriaal op diddit Aan het begin van de handleiding geven we je een helder overzicht van welk lesmateriaal je terugvindt op diddit en waar je het kan inzetten in je lessen. Het overzicht bevat: - ontdekplaten - instructiefiches - audio- en videomateriaal - ... • Linken met andere vakken Ook al kun je TechnoScoop gewoon gebruiken voor het vak Techniek, we houden er rekening mee dat je het in de toekomst ook kunt afstemmen op aardrijkskunde en natuurwetenschappen en multidisciplinair kunt werken.
In de handleiding geven we duidelijk aan waar je de link naar de andere vakken kunt leggen en hoe je daar invulling aan kan geven.
TECHNOSCOOP
11
MEER INFO OF EEN PRESENTATIE OP SCHOOL? We komen graag persoonlijk onze reeksen, handleidingen, boeken en digitaal lesmateriaal voorstellen op school. Contacteer je educatief adviseur per mail of via telefoon voor een voorstelling op maat. Jean-Pierre Deklerck Provincie Oost-Vlaanderen (postcodes 9000 en 9800-9900) Provincie West-Vlaanderen (postcodes 8000-8400 en 8800) 0478 80 90 15 - jeanpierre.deklerck@vanin.be
Stijn Forier Provincie Limburg (postcodes 3500-3900) Provincie Vlaams-Brabant (postcodes 3000 en 3200-3900) 0498 91 19 10 - stijn.forier@vanin.be
Diane Segers Provincie Oost-Vlaanderen (postcodes 9100-9700) Provincie West-Vlaanderen (postcodes 8500-8700 en 8900) 0478 80 90 14 - diane.segers@vanin.be
Ingrid Stes Provincie Antwerpen (postcodes 2000-2600 en 2900) 0496 12 95 07 - ingrid.stes@vanin.be
Tim Verbergt Provincie Antwerpen (postcode 2800) Brussels Hoofdstedelijk Gewest (postcodes 1000-1200 en 1500-1900) Provincie Vlaams-Brabant (postcode 3100) 0476 21 08 86 - tim.verbergt@vanin.be
Uitgeverij VAN IN Nijverheidsstraat 92/5 2160 Wommelgem Tel. 03 432 95 02 secundair.onderwijs@vanin.be www.vanin.be