Skip to main content

Code Cultuurwetenschappen 3 Inhoudstafel

Page 1

Inhoudstafel THEMA 1 - CULTUUR EN IK ...................................................................................................................................................................................................  9 Hoofdstuk 1 - Wat is cultuur? ............................................................................................................................................................................................ 11 1 Cultuur: een begrip uit de omgangstaal of de sociologie?  ........................................................................................................... 13 1.1 Cultuur in de omgangstaal  ................................................................................................................................................................................. 13 1.2 Cultuur als sociologisch begrip  ........................................................................................................................................................................ 14

Bronnen raadplegen en correct vermelden  ...................................................................................................................................................... 15

2 Cultuurcomponenten  .................................................................................................................................................................................................. 17 2.1 Gemeenschappelijke kennis  .............................................................................................................................................................................. 17 2.2 Waarden, normen en recht  ................................................................................................................................................................................. 18 2.3 Symbolen  ....................................................................................................................................................................................................................... 18 2.4 Rituelen  ........................................................................................................................................................................................................................... 19 3 De wereld van de pygmeeën  ................................................................................................................................................................................. 21

Een begrippenlijst maken  .............................................................................................................................................................................................. 22

Hoofdstuk 2 - Wat zijn humane wetenschappen? ............................................................................................................................................ 23 1 Wat is wetenschap?   .....................................................................................................................................................................................................  25 2 Indeling van de wetenschappen  ........................................................................................................................................................................ 27 3 Soorten humane wetenschappen  ..................................................................................................................................................................... 28 4 Fasen van het wetenschappelijk onderzoek  ............................................................................................................................................. 29

Criteria voor een goede onderzoeksvraag  ......................................................................................................................................................... 29

Het OVUR-stappenplan  ................................................................................................................................................................................................... 30

5 Dataverzamelingsmethodes in de humane wetenschappen  ..................................................................................................... 32 Hoofdstuk 3 - Wetenschappen die culturen bestuderen: archeologie en antropologie ................................................. 35 1 Kennismaken met archeologie  ............................................................................................................................................................................ 37 1.1 Wat is archeologie?   ................................................................................................................................................................................................. 37 1.2 Onderzoeksmethode van archeologen  ..................................................................................................................................................... 38 1.3 Een Belgische archeologische site: de abdij van Boudelo  ............................................................................................................... 39 1.4 Hoe kunnen archeologische vondsten gedateerd worden?  ......................................................................................................... 41

Informatie opzoeken met een zoekmachine  .................................................................................................................................................... 43

Kritisch omgaan met ICT................................................................................................................................................................................................... 43 1.5 Onderzoeken en bewaren  ..................................................................................................................................................................................  44 1.6 Experimentele archeologie  ................................................................................................................................................................................  44

4

Inhoudstafel

Code Cultuur 3.indb 4

Code

11/02/16 10:24


2 Kennismaken met antropologie  ......................................................................................................................................................................... 45 2.1 Wat is antropologie?  ................................................................................................................................................................................................ 45 2.2 Van evolutionisme naar participerend veldonderzoek  ....................................................................................................................  46 2.3 Hedendaagse antropologie  ............................................................................................................................................................................... 49

Een samenvatting maken  .............................................................................................................................................................................................. 50

Hoofdstuk 4 - Culturele identiteit ................................................................................................................................................................................. 51 1 Wat is culturele identiteit?  ....................................................................................................................................................................................... 53

Het interview  ........................................................................................................................................................................................................................  54

2 Culturele identiteit van een bevolkingsgroep  ........................................................................................................................................ 57 2.1 Genetische verbondenheid  ................................................................................................................................................................................ 57 2.2 Taal  ..................................................................................................................................................................................................................................... 58 2.3 Territorium  ....................................................................................................................................................................................................................  60 2.4 Cultureel erfgoed  ...................................................................................................................................................................................................... 62 2.5 Gemeenschappelijke geschiedenis  ............................................................................................................................................................... 65 3 De cultuurdimensies van Hofstede  .................................................................................................................................................................  66 3.1 Machtsafstand  ............................................................................................................................................................................................................  66 3.2 Verhouding tussen individu en groep  ......................................................................................................................................................... 67 3.3 Rolverdeling tussen mannen en vrouwen  ...............................................................................................................................................  68 3.4 Onzekerheidsvermijding  ...................................................................................................................................................................................... 69 3.5 Langetermijndenken versus kortetermijndenken  ................................................................................................................................. 69 3.6 Hedonisme versus soberheid  ............................................................................................................................................................................ 70 4 Stereotypen  ......................................................................................................................................................................................................................... 72 THEMA 2 - WAARDEN EN NORMEN ........................................................................................................................................................................... 75 Hoofdstuk 1 - Cultuur is besmettelijk ........................................................................................................................................................................ 77 1 Waarden en normen  ..................................................................................................................................................................................................... 79 1.1 Waarden  .......................................................................................................................................................................................................................... 79 1.2 Normen  ........................................................................................................................................................................................................................... 81 1.3 Verband tussen waarden en normen  ........................................................................................................................................................... 83 2 Socialisatie  ............................................................................................................................................................................................................................ 85 2.1 Primaire socialisatie  .................................................................................................................................................................................................  86 2.2 Secundaire socialisatie  ..........................................................................................................................................................................................  86 2.3 Tertiaire socialisatie  ................................................................................................................................................................................................... 87 3 Instituties  ............................................................................................................................................................................................................................... 89

3.1 Rechtspraak, een institutie  .................................................................................................................................................................................. 91

Code

Code Cultuur 3.indb 5

Inhoudstafel

5 11/02/16 10:24


3.2 Het huwelijk, een institutie  .................................................................................................................................................................................. 92

4 Acculturatie  .........................................................................................................................................................................................................................  96 Hoofdstuk 2 - Er waren eens ... waarden en normen in verhalen .......................................................................................................  99 1 Waarom verhalen belangrijk blijven  ............................................................................................................................................................  101 1.1 De kracht van een verhaal  ................................................................................................................................................................................  101 1.2 Expliciete en impliciete boodschappen  ..................................................................................................................................................  103 2 Verhalen in verschillende vormen  .................................................................................................................................................................. 104 2.1 Gesproken en geschreven verhalen  ........................................................................................................................................................... 104

2.1.1 De mythe  ....................................................................................................................................................................................................... 104

2.1.2 Het sprookje  ................................................................................................................................................................................................. 106

2.1.3 De sage  ............................................................................................................................................................................................................ 108

2.1.4 De legende  ................................................................................................................................................................................................... 109

2.1.5 De fabel  ............................................................................................................................................................................................................ 110

2.1.6 Teksten op muziek  .................................................................................................................................................................................... 111

2.2 Beeldende verhalen  ............................................................................................................................................................................................... 112

2.2.1 Griekse beeldcultuur  ................................................................................................................................................................................ 112

2.2.2 Schilderijen in de middeleeuwen  .................................................................................................................................................... 113

2.2.3 Stripverhalen  ................................................................................................................................................................................................. 116 Hoofdstuk 3 - Samenleven, een dynamisch proces ...................................................................................................................................... 119 1 Verschillen in waarden en normen ..................................................................................................................................................................  121 1.1 Vroeger en nu  ...........................................................................................................................................................................................................  122 1.2 Hier en elders  ............................................................................................................................................................................................................  126 2 Veranderende visies ....................................................................................................................................................................................................  129 2.1 Veiligheid  .....................................................................................................................................................................................................................  129 2.2 De maatschappelijke positie van kinderen en jongeren  ...............................................................................................................  133 2.3 Vrouwenrechten  .....................................................................................................................................................................................................  137 Hoofdstuk 4 - Waardeconflicten ..................................................................................................................................................................................  141 1 Van waardehiërarchie naar waardeconflict  ............................................................................................................................................  143 2 Omgaan met verschillen  ........................................................................................................................................................................................  147 2.1 Hoofdcultuur, subcultuur en tegencultuur  ............................................................................................................................................  147 2.2 Meerderheden en minderheden  .................................................................................................................................................................  150 2.3 De multiculturele samenleving  .....................................................................................................................................................................  152

6

Inhoudstafel

Code Cultuur 3.indb 6

Code

11/02/16 10:24


THEMA 3 - HET MEDIUM IS DE BOODSCHAP ..................................................................................................................................................  157 Hoofdstuk 1 - Communicatie en communicatiemiddelen .....................................................................................................................  159 1 Wat is communicatie?  ...............................................................................................................................................................................................  161 1.1 Verbale communicatie  ........................................................................................................................................................................................  162 1.2 Non-verbale communicatie  ............................................................................................................................................................................  162 2 Het communicatiemodel  ....................................................................................................................................................................................... 165 3 Interpersoonlijke communicatie of massacommunicatie?  ........................................................................................................ 168 3.1 Interpersoonlijke communicatie  ................................................................................................................................................................... 168 3.2 Massacommunicatie  ............................................................................................................................................................................................ 169 4 Communicatiemiddelen  .........................................................................................................................................................................................  170 Hoofdstuk 2 - De schrijvende pers .............................................................................................................................................................................  173 1 Krant of tijdschrift?  .....................................................................................................................................................................................................  175 2 De stijl en inhoud van kranten  ..........................................................................................................................................................................  176 3 De evolutie van de schrijvende pers  ............................................................................................................................................................. 180 3.1 Van vliegend blad naar krant  .......................................................................................................................................................................... 180 3.2 Persconcentratie  .....................................................................................................................................................................................................  181 3.3 Een digitaal verhaal?  ............................................................................................................................................................................................. 183 4 Oplage, verspreiding en bereik   ....................................................................................................................................................................... 184 Hoofdstuk 3 - De audiovisuele media ..................................................................................................................................................................... 189 1 Radio, televisie en meer?  ....................................................................................................................................................................................... 190 2 Openbare en commerciële omroepen  ........................................................................................................................................................  192 2.1 Kenmerken  .................................................................................................................................................................................................................  192 2.1.1 De openbare omroep ..............................................................................................................................................................................  192 2.1.2 De commerciële omroepen ................................................................................................................................................................. 198 Een mindmap maken ............................................................................................................................................................................................ 199 2.1.3 Nichezenders en regionale zenders ................................................................................................................................................ 202 2.2 Kijk- en luistercijfers  .............................................................................................................................................................................................. 203 Hoofdstuk 4 - Digitaal, het nieuwe normaal? ................................................................................................................................................... 205 1 Een wereldwijd web  ................................................................................................................................................................................................... 207 2 Impact van digitalisering  ....................................................................................................................................................................................... 209 2.1 Economie en overheid  ........................................................................................................................................................................................ 209 2.2 Communicatie  .......................................................................................................................................................................................................... 211 2.2.1 Sociale media ................................................................................................................................................................................................. 211

Code

Code Cultuur 3.indb 7

Inhoudstafel

7 11/02/16 10:24


2.2.2 Taalgebruik ..................................................................................................................................................................................................... 213 Turven en data overzichtelijk voorstellen ................................................................................................................................................ 214 2.3 Privacy .......................................................................................................................................................................................................................... 214 Hoofdstuk 5 - Functies van de massamedia ..................................................................................................................................................... 217 1

Informatieve functie ................................................................................................................................................................................................. 219

2

Persuasieve functie .................................................................................................................................................................................................... 220 2.1 Opinie ........................................................................................................................................................................................................................... 220 2.2 Reclame ....................................................................................................................................................................................................................... 222

3

Socialiserende functie ............................................................................................................................................................................................. 223

4

Amusementsfunctie ................................................................................................................................................................................................. 224

5

Mengvormen .................................................................................................................................................................................................................. 226

Hoofdstuk 6 - Reclame ....................................................................................................................................................................................................... 229 1

Hoe past reclame in het communicatiemodel? ................................................................................................................................. 231

2

Reclame als onderdeel van de communicatiemix ............................................................................................................................ 233

3

Het AIDA-model ........................................................................................................................................................................................................... 234

4

Merkbekendheid ......................................................................................................................................................................................................... 236

5

Reclametaal ..................................................................................................................................................................................................................... 237 5.1 Inhoud .......................................................................................................................................................................................................................... 237 5.2 Stijl .................................................................................................................................................................................................................................. 239

6

Ethiek en wetgeving ................................................................................................................................................................................................. 241 6.1 De wet .......................................................................................................................................................................................................................... 242 6.2 Zelfregulering .......................................................................................................................................................................................................... 243 6.3 De consument ........................................................................................................................................................................................................ 244

7

Reclame in de 21ste eeuw .................................................................................................................................................................................... 245 7.1 Schrijvende pers .................................................................................................................................................................................................... 245 7.2 Audiovisuele media ............................................................................................................................................................................................. 245 7.3 Internet ........................................................................................................................................................................................................................ 247

Hoofdstuk 7 - Nieuwsgaring ........................................................................................................................................................................................... 249 1

Wat is nieuws? ................................................................................................................................................................................................................ 252

2

Wie filtert het nieuws? ............................................................................................................................................................................................. 255

3

Waar halen de journalisten het nieuws? ................................................................................................................................................... 259

4

Een voorzichtige blik op de toekomst ........................................................................................................................................................ 260

Index ................................................................................................................................................................................................................................................... 261

8

Inhoudstafel

Code Cultuur 3.indb 8

Code

11/02/16 10:24


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Code Cultuurwetenschappen 3 Inhoudstafel by VAN IN - Issuu