Joyce Overheul - Let’s get political

LET’S GET

POLITICAL

MUSEUM DE FUNDATIE

JOYCE OVERHEUL

JOYCE OVERHEUL

LET’S GET POLITICAL

MUSEUM DE FUNDATIE | WAANDERS UITGEVERS

4

JOYCE OVERHEUL

LET’S GET POLITICAL

5

VOORWOORD | FOREWORD Let’s get political, vrij naar Olivia Newton John, is de titel van de tentoonstelling van Joyce Overheul in Museum de Fundatie. Haar eerste museale solo, zeg ik daar met veel plezier bij. In 2012 studeerde Joyce Overheul af aan Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en ze hoort bij een generatie kunstenaars die zich ver weg bewogen hebben van het romantische l’art pour l’art. Het idee dat kunst zich isoleert in zelfreflectie en daarmee een beter, parallel universum vormt, is aan haar en haar generatie niet besteed. Gelukkig niet, ben ik geneigd te zeggen, want juist nu, in een tijd van enorme uitdagingen, waarin we met ons allen van de ene verwarring in de andere struikelen en de consensus hooguit bestaat uit dat er heel veel anders zal moeten, juist nu, is de kracht van kunst nodig. Museum de Fundatie wijdde er eerder dit jaar al tentoonstellingen aan: honderd jaar activistische kunst van de Berlijnse Dadaïst en fotomonteur John Heartfield tot Sticks en Typhoon, en Van wie is de wereld?, met dertig beeldend kunstenaars van nu, die met hun werk van invloed willen zijn op ons leven. Joyce Overheul was in die tentoonstelling vertegenwoordigd met een daverend werk (Utility Box on Enghelab Street, 2019), dat wij voor de Fundatie collectie hebben verworven.

Haar werk is humoristisch, ambachtelijk en vaak zacht en aaibaar. Het lijkt gemakkelijk om je aan Joyce Overheul Let’s get political, with a title loosely based on the song

by Olivia Newton John, is an exhibition of the work of Joyce Overheul at Museum de Fundatie – her first solo museum show, I am delighted to point out. Joyce Overheul graduated from Utrecht art school HKU in 2012, and is one of a generation of artists who have moved well beyond the romantic idea of art for art’s sake (l’art pour l’art). Her generation has no truck with the idea that art is somehow isolated in self-reflection, and thus constitutes a better, parallel universe. And a good thing too, I am tempted to say, because at a time when we face such huge challenges, as we all constantly stumble from one crisis to the next, and the only consensus is that lots of things need to be done differently, now more than ever we need the power of art. Museum de Fundatie ventured into this territory earlier this year with exhibitions on a hundred years of activist art, from the Berlin Dadaist and photomonteur John Heartfield to Sticks and Typhoon, and Whose Is the World?, featuring thirty contemporary visual artists who seek to influence our lives through their work. Joyce Overheul had a terrific piece in that exhibition (Utility Box on Enghelab Street , 2019), which we have since acquired for De Fundatie’s collection.

Joyce’s work is witty, skilled and often soft and inviting. It seems so easy to succumb to her seductive art, until you are hit by her sharp, piercing observations, which mercilessly

LET’S GET POLITICAL

over te geven, tot je overvallen wordt door de scherpte, de priemende blik van de kunstenaar, die dwars door de menselijke naïviteit en machtswellust heen snijdt.

De parallel met John Heartfield is snel gemaakt, en net als John Heartfield is Joyce Overheul een kind van haar tijd. Dat maakt haar tentoonstelling nu bij ons zo interessant. De partijdigheid van John Heartfield, links, rood, compromisloos en ideologisch trouw, ontmoet in Joyce Overheul een communicator die juist de nuance zoekt, het individu en de persoonlijke afweging. Voor John Heartfield was Let’s get political de communistische wereldrevolutie. Voor Joyce Overheul is het juist het ontwaken van het individu, wars van conventies en onderdrukking, met slechts één grote plicht: wakkere, strijdbare menselijkheid.

In dit boek praat ik verder met Joyce Overheul. Ik dank haar voor de samenwerking en het vertrouwen. Museum de Fundatie kan zijn doelstellingen alleen maar realiseren door het niet aflatende engagement van de provincie Overijssel, de gemeente Zwolle en het ministerie van OCW. Ook zijn wij de VriendenLoterij en onze sponsoren en vrienden dankbaar voor hun steun, ook bij dit project.

Ralph Keuning Directeur Museum de Fundatie

expose human naivety and lust for power. It is easy to draw parallels with John Heartfield and, like him, Joyce Overheul is a child of her time. This makes her exhibition at De Fundatie at this moment so very interesting. In Joyce Overheul, the partiality of John Heartfield – leftwing, communist, uncompromising and faithful to an ideology – meets a communicator who seeks nuance, and has an eye for the individual and for personal choices.

To John Heartfield Let’s Get Political meant a world communist revolution. To Joyce Overheul it means awakening individuals, rejecting conventions and oppression, and focusing on one important thing: awareness and a willingness to take action informed by our humanity.

This book includes a conversation I had with Joyce Overheul.

I would like to thank her for the collaboration, and for the faith she placed in us. Museum de Fundatie is able achieve its objectives only thanks to the unflagging commitment of Overijssel provincial authority, Zwolle city council and the Ministry of Education, Culture and Science. We are also grateful to the VriendenLoterij and our sponsors and friends for their support for this project and our other work.

Ralph Keuning Director, Museum de Fundatie

7

8

JOYCE OVERHEUL

LET’S GET POLITICAL

9

10

JOYCE OVERHEUL

LET’S GET POLITICAL

11

12

JOYCE OVERHEUL

Dr. Pill, 2011 – 2012 Via een breed verspreidde internetadvertentie vroeg Joyce Overheul, toen derdejaars student aan Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, mensen om haar één pil van hun dagelijkse medicatie op te sturen, liefst met de bijsluiter. Zij maakte van alle medicatie die binnenkwam één grote pil, met complete samengestelde bijsluiter. De pil bevat 142 actieve ingrediënten, met 207 werkingen en 902 bijwerkingen; dit medicijn geneest alle kwalen, maar is door de enorme lijst van bijwerkingen op allerlei manieren fataal. De pil heeft een breukstrip voor gemakkelijke inname.

Het project stelt vragen over ons medicijngebruik en vooral over de vriendelijke goedgelovigheid van diegenen die de medicatie opstuurden.

Dr. Pill, 2011 – 2012 As a third-year art student at HKU art college in Utrecht, Joyce Overheul posted an online advertisement asking people to send her one pill from their daily medication, with the package leaflet if possible. Her request was widely shared.

She used all the pills she was sent to make one big pill, complete with a single package leaflet compiled of all the others. The pill contains 142 active ingredients, with 207 effects and 902 side-effects. This medication cures all ills, but the huge list of side-effects makes it fatal in all kinds of ways. The pill is scored so that it can be broken for easier ingestion. The project raises questions about our use of medication, and above all about the kindness and gullibility of all those who sent in their medication.

LET’S GET POLITICAL

Dr. Pill, 2011 - 2012, pil van 7 centimeter Dr. Pill, 2011 - 2012, 7-centimetre pill

13

46

JOYCE OVERHEUL

Iran Iran © Joyce Overheul

LET’S GET POLITICAL

De nasleep van de geschiedenis laat zich doorgaans niet binnen enkele generaties veranderen.

RK: Hoe zou de wereld er dan volgens jou uit moeten zien?

JO: Mijn ideale wereld is natuurlijk niet ieders ideale wereld.

Maar voor mij is dat een wereld waar iedereen voor zichzelf mag opkomen en waar in ieder geval een heel groot deel van de mensen gehoord wordt. Je ziet nu al dat er een transitie daarin gaande is, van de groep die altijd aan het woord was, de oude, witte man, naar heel veel andere groepen. En die oude groep vindt dat best lastig. Ik hoop dat die trend zich doorzet, dat er meer ruimte komt voor iedereen.

RK: Gaat het dan voor jou om de zichtbaarheid van meningen?

JO: Zichtbaarheid is wel een key point in mijn werk, maar vooral ook van je kunnen laten horen, en tegelijkertijd dat mensen ook naar je luisteren. Want doordat er niet geluisterd wordt, worden een hele hoop mensen niet gehoord. Maar ik ben heel visueel, dus voor mij is zichtbaarheid ook erg belangrijk. Ik wil mijn werk ook daarom laten zien, want anders heeft het geen zin.

RK: Dus op het moment dat jij mensen oproept om politiek te worden, gaat het voor jou niet om kleur bekennen.

JO: Nee het gaat mij om gewoon je mond open doen. Ik vind dat iedereen recht heeft op zijn eigen mening, en je mag het ook

oneens met me zijn. Ik zou mensen vooral willen oproepen om zich uit te spreken, want je kan iets vinden, je kan iets denken, maar als je je niet uitspreekt, niets doet, dan gebeurt er ook niets. Dus spreek je uit. Alhoewel, vrijheid van meningsuiting betekent natuurlijk geen vrijheid van consequenties.

RK: Dus dat is jouw boodschap? Als je politiek werk maakt?

JO: Ja, ik denk heel vaak, word gewoon een keer boos, zet je ergens voor in.

RK: En moet ik zo ook die verleidelijke vorm van je werk zien?

Als een hele zachte, maar ook dwingende, hand, om je bewust te maken?

JO: Ja, ik hou van het contrast. Hoe je mensen met fluffy dingetjes, die mooi gemaakt zijn, kunt trekken. Meestal gaan mensen eerst af op wat ze zien, de kleuren, de vormen, de materialen, en kijken ze daarna pas naar de boodschap.

En dat zijn niet altijd mensen die per se naar politieke kunst gaan kijken. En dan werkt het goed om ze met verfijnd handwerk, zachte kleuren of humor, naar binnen te loodsen, terwijl het dan eigenlijk gaat over iets wat best heftig is.

RK: Waar gaat je volgende reis heen?

JO: Wit-Rusland, een dictatuur in Europa nota bene.

out to have been important. And if it’s no longer necessary in fifty years’ time, but I don’t suppose that will happen.

The direction of history doesn’t usually change within just a few generations.

RK: What would your ideal world be like?

JO: My ideal world would not be everybody’s ideal world, of course. But to me it would be a world where everyone could stand up for themselves, and where at any rate most people were heard. You can already see a transition, from the group who always had their say – old white men – towards lots of other groups. And the old group find it very difficult.

I hope this trend continues, so that more room becomes available for everyone.

RK: Is it a matter of different views becoming visible, as far as you’re concerned?

JO: Visibility is a key point in my work, but it’s above all about letting your views be heard, and being listened to. When people don’t listen, a whole load of people don’t get heard.

But I’m very visual, so visibility is also very important to me. That’s why I want to show my work, otherwise there’s no point to it.

RK: So when you call on people to get political, it’s not a matter of nailing one’s colours to the mast?

JO: No, for me it’s simply about opening your mouth. I think everyone has a right to their opinion, and you can disagree with me if you like. Mainly, I’d like to urge people to speak up, you’re allowed to have an opinion, you’re allowed to think something, but if you don’t express it, do something, then nothing will ever happen. So say something. Mind you, freedom of expression does not of course mean freedom from consequences.

RK: So that’s your message, when you make political work?

JO: Yes, I often think, just get angry, fight for something.

RK: And is that how I should look at the seductive aspect of your work. Like a soft but urgent hand trying to firmly but gently guide people towards greater awareness?

JO: Yes, I love contrasts. How you can attract people with fluffy things that are nicely made. People generally respond first to what they see – the colours, shapes, materials, and only then do they look at the message. And they are not always people who like to go see political art, so it’s good to draw them in with refined handiwork, soft colours or humour, while it’s actually about something quite heavy.

RK: Where are you going next on your travels?

JO: Belarus – a dictatorship in Europe, of all places.

47

48

JOYCE OVERHEUL

Utility Box on Enghelab Street, 2019 Straatfoto uit Teheran, Iran uitgevoerd in organza.

Het draait in dit werk om het elektriciteitshuisje op de achtergrond; daar klom in 2017 een jonge vrouw op, met haar hoofddoek aan een stok gebonden, als protest tegen het door de overheid verplichte dragen van hoofdbedekking door vrouwen. Snel hierna volgden meerdere protesten door de hele stad, door jong en oud, man en vrouw. De overheid monteerde vervolgens dakjes op de elektriciteitshuisjes door de hele stad, zodat demonstranten er niet langer op kunnen klimmen.

Utility Box on Enghelab Street, 2019 Photograph of a street in Tehran, Iran printed on organza. The key feature of this work is the junction box in the background. In 2017 a young woman climbed on top of the box and tied her headscarf to a stick in protest against the government’s rule that dictates women must cover their heads. This was soon followed by more protests throughout the city, involving both young and old, men and women. The government then installed canopies over all junction boxes so that demonstrators could no longer climb on top of them.

LET’S GET POLITICAL

Utility Box on Enghelab Street, 2019, organza, borduurgaren, glaskralen, 436 x 230 cm, collectie Museum de Fundatie Zwolle en Heino/Wijhe

Utility Box on Enghelab Street, 2019, organza, embroidery thread, glass beads, 436 x 230 cm, Museum de Fundatie Zwolle and Heino/Wijhe

49

50

JOYCE OVERHEUL

LET’S GET POLITICAL

51

52

JOYCE OVERHEUL

[advertentie]

[advertentie]

LET’S GET POLITICAL

53

54

JOYCE OVERHEUL

Men of Quality, 2019 Vaandel, gemaakt bij de Aria Residency in Teheran, Iran. Joyce Overheul is de straat op gegaan om inwoners van die stad die achter deze boodschap staan (‘men of quality do not fear equality’) te fotograferen met het vaandel zelf.

Men of Quality, 2019 Banner made at the Aria Residency in Tehran, Iran. Joyce Overheul went out into the streets to photograph residents who support the message (‘men of quality do not fear equality’) holding the banner.

Men of Quality, 2019, fotoserie en vaandel (glaskralen, katoengaren, polyester franjes, glitterstof, fluweel, hout), particuliere collectie

Men of Quality, 2019, series of photographs and banner (glass beads, cotton thread, polyester fringing, glitter fabric, velvet, wood), private collection

LET’S GET POLITICAL

55

56

JOYCE OVERHEUL

LET’S GET POLITICAL

57

58

JOYCE OVERHEUL

Iranian Velvet pt.1, 2019 Straatfoto’s uit Teheran, Iran uitgevoerd in fluweel. Het materiaal kocht Joyce Overheul op de Tajrish bazaar in Teheran. De bordeauxrode versie laat de Mount Damavand zien, de hoogste berg van het Midden-Oosten. In de Perzische mythologie staat deze berg symbool tegen despotisme.

Iranian Velvet pt.1, 2019 Street photographs from Tehran, Iran printed on velvet. Joyce Overheul bought the fabric at the Tajrish bazaar in Tehran. The wine red version shows Mount Damavand, the highest mountain in the Middle East, which is a symbol of protest against despotism in Persian mythology.

Iranian Velvet pt. 1, 2019, fluweel op doek, ø 40 cm en ø 50 cm, particuliere collecties

Iranian Velvet pt. 1, 2019, velvet on canvas, ø 40 cm and ø 50 cm, private collections

LET’S GET POLITICAL

59