Kwekers Bode NL juni 2024

juni 2024

2 6 j u ni 2 0 2 4

• De uitdagingen van een extreem natte winter en voorjaar voor boomkwekerijen en bestaand groen • Vakbeurs GrootGroenPlus, internationaal inkoopen relatieplatform • Pot- en containerteelt: Niet meer weg te denken uit de boomkwekerijsector • Bijensterfte blijft hoog, maar dit wordt niet veroorzaakt door neonics • Groen: een veelbelovende kleur. Snel inzicht in de Poolse boomkwekerijsector • Kleuren in de kwekerij: waarom sommige kleuren van planten niet bestaan

IN THE PICTURE

2/10 - 4/10

20 24

COLOFON: Deze KwekersBode is een samenwerking van Uitgeverij de Bode en GrootGroenPlus | Verspreiding: Gemeenten Halderberge, Etten-Leur, Rucphen en Zundert | Oplage: 54.000 exemplaren | Acquisitie: John van Aert | Layout en opmaak: Jan Bastiaenen | Aan de teksten van GrootGroenPlus werkten mee: de teamleden van GGP.News

2 Tekst: vakbeurs GrootGroenPlus

DE UITDAGINGEN VAN EEN EXTREEM NATTE WINTER EN VOORJAAR VOOR BOOMKWEKERIJEN EN BESTAAND GROEN Afgelopen winter en voorjaar is er meer neerslag gevallen dan in voorgaande

jaren. Dat heeft bij veel kwekerijen en ook bij bestaand groen, zoals stadsparken en tuinen, gezorgd voor aanzienlijke uitdagingen. Overvolle waterwegen

en verzadigde bodems zijn niet alleen een tijdelijk ongemak, maar hebben langdurige gevolgen voor de gezondheid en groei van bomen en planten.

Verzadigde bodem: een onzichtbare vijand

Gevolgen voor stadsparken en tuinen

voortkomen uit extreme regenval is de

ook bestaande groene ruimtes als

Eén van de grootste problemen die

verzadiging van de bodem. Wanneer de bodem volledig verzadigd is met

water, kan dit leiden tot verschillende negatieve effecten. Een gezonde

bodem bevat voldoende hele kleine

luchtdeeltjes rondom de wortels van

de planten, waardoor deze niet zullen

verstikken. Verstikking leidt onder andere tot wortelrot; een aandoening die zich

snel kan verspreiden en een aanzienlijke

impact heeft op de groei en gezondheid van bomen.

Ook kan een verzadigde bodem leiden tot verzakking. Wanneer een bodem te

veel water absorbeert, wordt deze zwaar en compact. Dit vermindert niet alleen

de porositeit van de bodem, maar kan

ook de stabiliteit van bomen in gevaar

brengen. Minder diepgewortelde bomen en planten en jonge boompjes lopen

het grootste risico om te vallen omdat zij onvoldoende verankering hebben.

Wortelrot en vertraagde groei: belangrijke gevolgen voor boomkwekerijen

Voor boomkwekers is wortelrot één van de meest gevreesde gevolgen van een

natte periode. Deze schimmelziekte, ook wel Phytophthora genoemd, gedijt in

natte omstandigheden en kan snel een hele kwekerij besmetten. Aangetaste bomen vertonen symptomen zoals

verwelking, verkleuring van bladeren, en

- in ernstige gevallen - het afsterven van de boom.

stadsparken en tuinen hebben te

lijden onder overvloedige regenval. In stedelijke gebieden, waar de bodem vaak al compact is door bebouwing en menselijke activiteiten, kan extra wateroverlast leiden tot ernstige

problemen. De grond is er namelijk al zo verdicht dat het water er maar moeilijk wegtrekt, en daarmee al snel zorgt

voor waterverzadiging. Daardoor staan planten en grasvelden te lang met de

wortels in het water, waardoor ze eigenlijk verdrinken. Kale plekken en afstervende

vegetatie zijn direct het zichtbare gevolg.

Gemeenten en parkbeheerders moeten

extra maatregelen treffen om de schade te beperken en herstelwerkzaamheden, zoals verbeteren van drainage en

vervanging van beschadigde beplanting

uitvoeren. Dit brengt veel kosten met zich mee.

Een weerbare bodem is van essentieel belang

Gezien de verwachting van meer extreme weersomstandigheden in de toekomst is het beschikken over een weerbare bodem van essentieel belang. Een

weerbare bodem kenmerkt zich door

een gezonde bodemstructuur met zowel een goede waterbuffering én goede

drainage. Ook bevat deze voldoende

biodiversiteit in en boven het maaiveld.

Dat alles draagt bij aan de goede

omstandigheden om overtollig water

beter af te voeren en de bodemstructuur te behouden.

Daarnaast zorgt de verzadiging van

Om wateroverlast te voorkomen kunnen

optimaal te kunnen groeien, hebben

systemen die het overtollige water snel

de bodem voor vertraagde groei. Om bomen en planten een goede balans nodig tussen water en lucht in de

bodem. Te veel water verstoort deze

balans en zorgt ervoor dat de wortels

niet goed functioneren, wat resulteert in langzamere groei en verminderde

vitaliteit. Dit betekent dat kwekers langer

moeten wachten op verkoopbare bomen,

Sierheesterkwekerij H. den Dunnen

Niet alleen boomkwekerijen, maar

wat extra kosten met zich meebrengt.

Het spreekt voor zich dat de financiële impact voor de bedrijven enorm is.

boomkwekerijen investeren in drainageen efficiënt afvoeren. Dit kan variëren

van ondergrondse buizen tot greppels en slootjes die het water wegvoeren

van de laag waarin de plantenwortels zitten. Een preventieve maatregel is ook het aanleggen van verhoogde

plantbedden. Doordat deze in de regel een goede beluchting hebben, blijven de plantenwortels toegang krijgen tot zuurstof.

juni 2024

3

De ervaringen van GrootGroenPlus-deelnemer Laurens van Haperen van de gelijknamige kwekerij van coniferen en heesters uit Wagenberg

Organische lagen en innovatieve bodemoplossingen

Om het hoofd te bieden

Laurens: “Na twee

aan de gevolgen van toekomstige

zal gekeken worden

is het verbeteren van het

bufferend vermogen van de

grond. Daarvoor is het op peil

Laurens: “Ingrijpen tijdens de

stofgehalte van de bodem van essentieel belang. Door organische materialen als

teelt is moeilijk, daarom proberen

compost en mulch toe te voegen aan

wanneer de bodem verzadigd raakt.

het vermogen om water vast te houden

het signaal het drainagesysteem te

de bodem, kan de structuur en daarmee worden verbeterd. Organisch materiaal

bevordert een gezonde bodemfauna, wat vervolgens de beluchting en drainage

verbetert. Deze lagen zijn niet alleen van belang voor het watersysteem, maar

ze spelen ook een belangrijke rol in het aanbod aan voedingsstoffen voor de groei van bomen en planten.

Daarmee krijgt de kweker vroegtijdig activeren om overtollig water af te

voeren. Deze aanpak heeft geleid tot een aanmerkelijke vermindering van

wortelrot en verbeterde groeiresulta-

ten. Extra winst die daarbij gehaald is, is

dat er ook minder ziekten en plagen zijn waargenomen.

Daarnaast denken de professionals

Wat staat boomkwekerijen en groenbeheerders te doen?

veranderende klimatologische

heeft de kwetsbaarheid van onze

vooruit en passen zij zich aan de

omstandigheden aan, door grootschalig te investeren in bodemverbetering.

Het gebruik van geavanceerde en

innovatieve technologieën zoals bodemvochtsensoren kan kwekers helpen om

actuele (real-time) informatie te krijgen

over de vochtigheidsgraad in de bodem en daarmee te voorkomen dat deze in

tijden van droogte zo ver uitdroogt dat

het water er eerder van afspoelt dan dat het in de bodem trekt.

Gericht onderzoek: innovatie in de praktijk

Een voorbeeld van een succesvolle

De extreem natte winter van 2023/2024 bodems en groene ruimtes blootgelegd.

Voor boomkwekerijen en groenbeheerders blijft het cruciaal om proactieve stappen te nemen om hun bodems

weerbaarder te maken. Investeren in

goede drainage, organische lagen en

innovatieve technologieën zal helpen om de impact van toekomstige wateruitdagingen te verminderen. Alleen door nu

maatregelen te treffen, zorgen we ervoor dat onze bomen en planten gezond

blijven en onze groene ruimtes zich tonen in al hun pracht en praal, ongeacht de weersomstandigheden.

aanpassing is een kweker die na een

De uitdagingen zijn groot, maar met

in een geavanceerd drainagesysteem,

boomkwekerijen en groenbeheerders

reeks natte seizoenen heeft geïnvesteerd gecombineerd met sensortechnologie.

Door gebruik te maken van bodemvochtsensoren is er nu nauwkeurig inzicht in

de juiste aanpak en toewijding helpen om een duurzame toekomst te bouwen,

waarin zowel bomen als mensen kunnen gedijen.

Namens Vakbeurs GrootGroenPlus: David Bömer, voorzitter “Water is in meerdere opzichten belangrijk voor de boomteeltsector. Het is dan ook

goed om te zien dat meerdere specialisten, met kennis over kwaliteit en kwantiteit, op de beursvloer aanwezig zijn. Hun kennis is zo welkom als een heerlijk glas water op een zonnige dag!”

de KwekersBode vroegen we

Laurens of hij dit nog heeft kunnen

corrigeren.

brengen en houden van het organische

redelijk gelukt, omdat we voor aanvang

van iedere teelt een aantal maatregelen treffen.”

gedraineerd en ligt behoorlijk hoog ten

te lijden gehad.” Namens

Laurens van Haperen

heen te krijgen. Op zich is dit uiteindelijk

duidelijk zichtbaar op onze

cyparis-soorten hebben

componenten. Het eerste

om alles fatsoenlijk door dit natte seizoen

Welke maatregelen hebben jullie

percelen. Vooral Chamae-

naar twee belangrijke

ook een behoorlijke uitdaging geweest

opeenvolgende natte

winters zijn de gevolgen

overvloedige neerslag,

sierheesters met kluit kweken, is het dan

we voor aanvang van de teelt de

omstandigheden optimaal te maken door groenbemesters te telen, in de

zomer te kilveren (red: kilveren is met een frees pas geploegde grond fijnmaken en het land egaliseren waardoor het perceel verzekerd is van een goede waterafvoer), afwateringssloten te

graven en extra organisch materiaal

aan te brengen. Bij deze ingrepen is het

getroffen? Huib: “Ons perceel is

opzichte van de grote beek in Zundert, waar het water uiteindelijk naartoe

stroomt. Voor iedere teelt leggen wij

alles terug op afschot en woelen wij de ondergrond goed los. Ook het gebruik van compost begint zijn vruchten af te werpen. Daarnaast is het kweken

op bedden een groot voordeel in zo’n natte winter. Overvloedige regen kan

namelijk ook via de paadjes van het land stromen. Om te voorkomen dat al het

water meteen de sloot in stroomt, zaaien wij een brede grasbaan in die tevens dienstdoet als rijpad. Ook tijdens de

teelt komen wij eigenlijk niet met zware machines op het land, waardoor de bedden lekker luchtig blijven.”

behoud van de bouwvoor, hierin vindt de

Eind goed al goed? “Achteraf is het altijd

We merken dat water op sommige

druk gemaakt over de vraag of alles wel

meeste wortelvorming plaats, cruciaal. plekken in het perceel blijft staan, wat de bodemstructuur aantast en het

bodemleven negatief beïnvloedt door

een tekort aan zuurstof. Dit leidt tot een minder goed ontwikkeld gewas door

makkelijk praten en ook wij hebben ons in leven zou blijven, maar wanneer we

nu kijken naar de gewassen die dit jaar leverbaar moeten worden, zien we een goede gewasontwikkeling."

de oplossing is. Laurens: “Steeds vaker

De KwekersBode vroeg ook de werkgroep Water van Coöperatieve vereniging Treeport om een reactie:

aan te leggen om waterstanden in de

twee kanten. Kwaliteit en kwantiteit.

verminderde beworteling tijdens het groeiseizoen.”

We vroegen of een goede drainage

overwegen we peilgestuurde drainage winter en zomer te reguleren. Het gebruik van meetinstrumenten biedt hierbij

grote voordelen, omdat vochtmetingen gerichter handelen mogelijk maken.

Dit vermindert het ‘telen op gevoel’ en kan met een pF-curve goed worden

onderbouwd. Concluderend vinden we

dat de groene sector proactief stappen moet zetten. De weerbaarheid van de bodem is essentieel en iedereen kan

op zijn eigen manier bijdragen aan een betere bodemkwaliteit.”

We stelden deze vragen ook aan Huib den Dunnen van de gelijknamige

vollegrond sierheesterkwekerij H. den Dunnen uit Zundert.

Huib: “Laat ik beginnen met het feit dat

we eigenlijk nog nooit met zoveel water te maken hebben gehad als afgelopen seizoen. Op onze vollegrondskwekerij, waar wij lastige bladverliezende

Het onderwerp water bevat voor ons Aan de kwaliteit werken we al jaren samen met waterschap Brabantse

Delta (WSBD). Het met hen opgerichte project Schoon Water voor Brabant heeft ervoor gezorgd dat we grote

stappen hebben kunnen zetten in het

verbeteren van de waterkwaliteit. Ook bij het vraagstuk rondom kwantiteit

werken we goed samen met WSBD. Zij helpen ons bij het afvoeren van het teveel aan water, maar ze hebben ook kennis van en begrip voor de

watervraag voor onze teelten. Een

veelgehoorde opmerking deze winter was “Ach, het is niet ondenkbaar

dat we over vier weken om water

zitten te smeken.” Het toont aan hoe lastig het gaat zijn om het algehele

watersysteem af te stemmen op de

toekomst. Gelukkig is Treeport met veel leden die hun kennis delen en bereid zijn om hier hun tijd in te steken.

Florall, dé Belgische vakbeurs voor sierplanten en boomkwekerijproducten

Vertrouw op het Or igineel

Stek- en zaaitrays van HerkuPlast : Ruim 80 sierteelt- en boomkwekerijbedrijven en bedrijven uit de toeleve-

Naast de productiebedrijven nemen er ook belangrijke handels- en exportbedrijven en toeleveranciers (potgrond, meststoffen, automatisering, klimaatregeling) aan

FLORALL deel. Alle bedrijven en hun producten vindt u in de gratis beurscatalogus, alsook in het plantenregister op de website. De vakbeurs FLORALL vindt plaats

in de beurshal van Waregem Expo, met een ruime en gratis parking vlakbij de

beursgebouwen. De goede bereikbaarheid en de laagdrempeligheid van FLORALL

laten toe om op één dag een overzicht te krijgen van het Vlaamse najaarsaanbod.

Florall Awards

Tijdens de beurs worden naar goede gewoonte ook de FLORALL AWARDS uitgereikt.

Een professionele jury reikt een gouden, zilveren of bronzen FLORALL AWARD uit

aan bedrijven die een noviteit in de vorm van een nieuwe variëteit, verkoops- of presentatieconcept presenteren.

!

ng

nd e er var

i

IN

S

voor aan een internationaal publiek.

eie

o

najaarsbeurs van FLORALL. Professionele telers stellen hier hun assortiment

jaar gr

ring zullen op dinsdag 20 augustus 2024 hun producten presenteren op de

LI UA TY Made in G e rm a n y

72

Q

M eer dan

CE 19

betere drainage betere beluchting betere beworteling betere handling snelle levering 4 tot 576 cellen Tel. 076 501 7402 export@herkuplast.com www.herkuplast.com Of via:

Registratie verplicht

De beurs is gratis en enkel toegankelijk voor een professioneel sierteeltpubliek,

gaande van groothandelaren, tuincentra tot vertegenwoordigers van openbaar

groen. Om een vlotte instroom te garanderen is vooraf registratie via de website www.florall.be aangewezen. 

Tel. 0165 318 500 info@krimpen.nl www.krimpen.nl

Partner van vakbeurs GrootGroenPlus

Belgische vakbeurs voor sierteelten boomkwekerijproducten

Dinsdag 20.08.2024 9.00 - 18.00 uur | Waregem Expo | België Gratis toegang voor professionelen, registreer online via www.florall.be.

Gratis parking, bekijk het plan op www.florall.be Gratis catalogus, met overzicht van het volledige assortiment.

30

jaar Belgische vakbeurs

INFO@FLORALL.BE

FLORALL FAIR

WWW.FLORALL.BE © Shutterstock

017406_Kwekersbode_Florall_aug2024_264x195.indd 1

20/06/2024 13:44

juni 2024

5 Tekst: Addo Sprangers

ADVERTORIAL

‘GEAUTOMATISEERDE PLANTMACHINES ZIJN OVER EEN AANTAL JAREN NIET WEG TE DENKEN’ De geautomatiseerde plantmachines van TolenaarsTransplanting Services (TTS) uit Rijsbergen veroveren nu al de wereld. En dat is bijzonder, want het is pas ruim vijf jaar geleden dat de eerste machine van het in Rijsbergen

gevestigde bedrijf het levenslicht zag. Een gesprek met eigenaar Rob Tolenaars.

TTS maakt slimme en efficiënte ver-

uit de tray halen en vervolgens in de

Haar machines worden vooral gebruikt

je automatiseert, kun je ook continu

plantingsmachines van eigen ontwerp. voor het planten van zaailingen voor de land- en bosbouw. Ook voor bloemen

kwekerijen zijn de machines een uitkomst, want stekjes van bloemen als dahlia’s kunnen met een geautomatiseerd

plantsysteem eveneens eenvoudig en

efficiënt in de grond worden geplaatst.

Handjes

Volgens Rob Tolenaars zijn geauto-

matiseerde plantmachines nu en in

de toekomst eenvoudigweg niet weg

te denken.”Dat heeft vooral te maken

met het feit dat het tegenwoordig heel

moeilijk is om aan personeel te komen in de verschillende sectoren. Er is zogezegd een tekort aan handjes en dat geldt niet alleen hier, maar ook in het buitenland.

Automatisering is dan het antwoord.

Met de zogeheten multi rower (hoge

dichtheid planter) die wij produceren

kunnen in één werkgang wel tot twaalf

rijen planten op een veld worden geplant.

Dan praat je over zo’n 36.000 planten per uur. Een klus waar je normaal gesproken

een hele ploeg arbeiders voor nodig hebt, maar die nu kan worden gedaan door

één of maximaal twee personen op de machine.”

grond plaatsen. Rob Tolenaars: “Omdat dezelfde hoge kwaliteit bieden. Vooral

ook wanneer je de juiste plug en de juiste tray gebruikt. Wij brengen de samen met OptiPlug ontwikkelde, voorgevulde plug gecomprimeerd in, waardoor je voorkomt dat er in de TTS tray

airpockets ontstaan en een plug kan inklinken. Ook

Wilbert Stek maakt pluggen voor

onze machines.

en uniformiteit te

antwoordelijk is voor natuurbeheer, heeft

met een doordacht systeem ontwikkeld,

De enorme percelen in die landen zijn

manier hebben we al verschillende trays want een tray is méér dan alleen een stuk plastic waarin gaatjes worden geboord.

Het maken van trays is een vak apart. Ze

worden ook uitvoerig getest, onder meer

bij Boomkwekerij Verpaalen, Trayplant en Tenax Tree Plugs & Seeds.”

automatische plantmachine is eigenlijk

haar geautomatiseerde plantmachines:

hard plastic tray met stekjes of plantjes, elk in een voorgevulde plug, wordt in de

machine geplaatst, waarna grijpers deze

Koninkrijk. Forestry England,

een overheidsorganisatie die ver-

specifieke wensen van de klant. Op die

Schaalvergroting

heel gebruiksvriendelijk concept. Een

heeft inmiddels echter de stap gewaagd,

geval in het Verenigd

met onze eigen harde

Uniformiteit

De werking van de TTS Transplanter

op de gekozen

bijvoorbeeld ook het

we bij voorkeur wel

ontwikkeld, al denken we graag mee bij

geen geautomatiseerde plantmachines

rassen. Dat is

garanderen, werken

plastic trays die hiervoor zijn

vergroting

toegepast

Om plantkwaliteit

aan te bieden. Lodders Boomkwekerijen meldt Rob Tolenaars. “Velen zijn nog terughoudend, maar uiteindelijk zal

automatisering onoverkomelijk blijken.

Wij bieden de machines en de daarbij

komende begeleiding en consultancy.”

bij ons het hele proces aangeschaft.

De geautomatiseerde plantmachines,

niet te vergelijken met de percelen hier.

frames van TTS worden geshowd tijdens

Boomkwekers hier werken bijvoorbeeld

ook nog eens vaak met veel verschillende rassen of producten. Daarom gebruiken we hier ook trays met voetjes die met een heftruck zijn te tillen. Hierdoor

kun je gemakkelijker automatisering

doorvoeren die geschikt is voor kleinere

verschillende harde trays en s transport de door Treeport georganiseerde Techniekdag Boomteelt bij Hergo

Boomkwekerijen op donderdag 27

juni van 13.00 uur tot 17.00 uur. Want

automatiseren is standaardiseren om te optimaliseren. 

volumes.”

TTS B.V.

van Brazilië tot Canada en van de

Grote stap

4891 SZ Rijsbergen

Koninkrijk. “Daar wordt gewerkt met

staat om haar boomkwekerijen, wist

Zoals gezegd is TTS wereldwijd actief met

Verenigde Staten tot het Verenigd

minder verschillende rassen en schaal-

Watermanseweg 1-A

In Zundert en omgeving, dat toch bekend TTS tot voor kort opvallend genoeg nog

tel. 06-24322585

e-mail info@tts-transplanter.com www.tts-transplanter.com

PERSONEEL GEZOCHT! Dé makers van automatische plantmachines

www.tts-transplanter.com

6 Tekst: vakbeurs GrootGroenPlus

VAKBEURS GROOTGROENPLUS, INTERNATIONAAL INKOOP- EN RELATIEPLATFORM Bij een voorgenomen bezoek aan een vakbeurs ga je je uiteraard eerst oriënteren op het aanbod. Is die beurs voor mij de moeite en de reiskosten waard? Bij vakbeurs GrootGroenPlus is het antwoord op die vragen - zeker voor professionals in de groenbranche - een hele duidelijke JA. Tijdens deze vakbeurs, traditiegetrouw georganiseerd in de eerste week van

oktober in Zundert, staat het groene product centraal. En die groene producten, de plant, struik of boom, worden in alle

mogelijke ‘vormen’ aangeboden. Van jonge planten voor de doorkweek tot laanbomen en hoogstam vruchtbomen aan

toe. Voor tuincentra en hoveniers is er van binnen- en buitenlandse kwekers een ruim aanbod aan visueel aantrekkelijke producten, met vaste planten, waterplanten, kleurrijke heesters, boompjes die aantrekkelijk zijn door bloei, bladkleur en/of vorm. Met de verandering van de klimatologische omstandigheden wordt ook mediterrane beplanting steeds

meer populair. Bovendien dient GrootGroenPlus ook als een belangrijk platform voor het opdoen van nieuwe relaties en het onderhouden van bestaande contacten.

Wiggert Jan van Wijngaarden (De Fruithof)

Uitbreiding internationaal bezoek en deelname

bezoeken aan GGP een specifieke focus

zijn bij het verhandelen van alle planten

gebieden hebben. Een overzicht van de

GrootGroenPlus is het aantal

standhouders en op het bevorderen van

de handel in boomkwekerijproducten, met

Europese Unie (EU). Het geeft de identiteit

organismen is te vinden op de website

Een van de doelstellingen van

internationale deelnemers en bezoekers uit te breiden. Een manier om dit te doen, naast de jarenlange praktijk van het uitnodigen en begeleiden

van internationale journalisten, is het

uitnodigen van buitenlandse inkopers,

tuincentra en belangenorganisaties. Dit wordt nu mede mogelijk gemaakt door

een bijdrage van Stichting European Plant Support (EPS). Door middel van dit project kan in het stimuleren van internationale

worden aangebracht op potentiële

een nadruk op het visuele aantrekkelijke

segment en aanverwante technologieën.

Als kweker of handelaar zakendoen met het buitenland gaat niet zomaar. Je zult onder meer aan een aantal overheidsregels moeten voldoen. Bij handel en vervoer van planten en plantaardige

materialen binnen Europa is het plantenpaspoort vereist. Een plantenpaspoort is een verzameling van verplichte

informatie die gedocumenteerd moet

bestemd voor opplant binnen de

en herkomst van de zending weer en

maakt het mogelijk om de oorspronkelijke producent te traceren. De aanwezigheid

gezondheidsverordening zijn vastgesteld

bij Bricks Presentation BV, ziet de

regels en eisen die in de Europese planten dat de onderneming onder een

inspectieregime van een keuringsdienst

valt. Het plantenpaspoort is ook een vorm van kwaliteitsbewaking. Een Europees

plantenpaspoortsysteem is nodig om

plantgezondheidsrisico’s in de Europese

ontbreken. Daarom kunnen deelnemers en leveranciers van vakbeurs

verspreiding van schadelijke ziekten en

Deelnemers en leveranciers worden

verhaal geven. Dat wordt vervolgens

mooie foto's aan te leveren, die samen

inzendingen zullen ook op de vakbeurs

uitgenodigd om maximaal vijf goede,

vergeleken met de inzending. De beste

een verhaal vertellen. Dat verhaal leveren gepresenteerd worden en één van deze de inzenders ook aan, maar... de jury

inzendingen zal uiteindelijk met een leuke

een internationaal gezelschap van vijf

Meedoen kan door maximaal 5 foto's én

krijgt dat niet direct te zien. Deze jury, personen, krijgen voorafgaand aan

prijs naar huis gaan.

het verhaal dat ze vertellen in te zenden

vakbeurs GrootGroenPlus de foto's te zien. via info@grootgroenplus.nl. De uiterste Zij zullen dan hun versie van het vertelde

PLANTEN PLANTEN

inleverdatum is 15 september 2024.

TELEN

ROOIEN

TELEN

ROOIEN

FOLIE FOLIE

Machines voor tuinbouw en boomkwekerij Machines voor tuinbouw en boomkwekerij

Watermanseweg2a 2a | | 4891 4891 SZ Watermanseweg SZ Rijsbergen Rijsbergen| Nederland | Nederland T +31 (0)76 596 1220 | E info@basrijs.nl | www.basrijs.nl T +31 (0)76 596 1220 | E info@basrijs.nl | www.basrijs.nl

autoriteit (NVWA).

de producent voldoet aan de geldende

Fotowedstrijd ‘In the picture’ GrootGroenPlus dit jaar meedoen aan dit leuke initiatief.

van de Nederlandse Voedsel- en Waren-

Vakbeurs als inspiratiemoment voor marktgericht werken

van een plantenpaspoort bewijst dat

Unie te verminderen. Het zorgt ervoor dat

Bij een thema als In the picture mag een mooie fotowedstrijd natuurlijk niet

beschermde gebieden en de schadelijke

de identiteit en oorsprong van planten

en plantaardig materiaal bekend is. Dit

is belangrijk om uitbraken en mogelijke plagen te voorkomen en snelle tracering mogelijk te maken.

Een van de na te komen regels is ook dat de aangeboden partij voorzien

moet zijn van de zogenoemde PZ-code, die de afnemers moet vrijwaren van

planten waarin schadelijke organismen voorkomen. PZ betekent ‘Protected

Zone’ (beschermd gebied). Nederland heeft geen beschermde gebieden,

maar landen waarvoor de producten

bestemd zijn kunnen wel beschermde

Henriëtte van der Steen, accountmanager deelname aan vakbeurs GrootGroenPlus vooral als een inspiratiemoment voor

marktgericht werken. Dit bekijkt zij vooral

vanuit de kant van de toeleverancier aan onder meer de tuincentra. “Wij nemen

deel aan GrootGroenPlus, omdat wij deze vakbeurs zien als een echt inspiratie- en relatiemoment voor onze afnemers. Op deze manier kunnen wij onze afnemers

laten zien welke toegevoegde waarde wij bieden. Er wordt door kwekers een heel breed sortiment planten aangeboden

dat gericht is op de retailmarkt en ook

andere producten waar verkooppunten van groen iets aan hebben. Een inkoper

kijk toch naar ‘wat zijn de mogelijkheden van deze beurs voor mij op het

tuincentrum’. Ze zoeken toegevoegde

waarde voor de winkelvloer. Een van die

punten is de behoefte aan presentatie en communicatie.”

Op welke manier presenteer je je volgens Bricks nu eenvoudig en effectief?

juni 2024

7

GrootGroenPlus) biedt een aantrekkelijk

verkooppunten van groen over heel

soorten planten gekweekt in P9. De focus

gekweekt en het sortiment is daardoor

assortiment van ruim 1500 verschillende

ligt op de groothandel, gemeenten, grootgroenvoorzieners, tuincentra, tuinaanleg en export.

Voor Van Meel is GrootGroenPlus een echte relatiebeurs. De echte ‘handel’

komt in een later stadium op basis van

de opgedane contacten. “We zien onze afnemers zich steeds meer richten op

zaken als biodiversiteit en duurzaamheid, daarmee spelen ze echt in op de vraag van uit de (consumenten)markt,” zegt Maurice. Het bedrijf levert veel aan

exporteurs, maar ook Het Eyssel heeft te maken met regelgeving, zoals het

voldoen aan PZ-codes. “Je moet daar

Bricks: de ‘parel’ op je winkelvloer

echt wel goed aandacht aan besteden,”

Henriette: “Door de inzet van Bricks

veringsindustrie moeten duurzaamheid

mooie eilandjes creëren, welke ver-

een steeds belangrijker thema aan het

als ‘parels’ op de winkelvloer kan je

koopverhogend werken. De consument heeft altijd tientallen vragen. Ze willen weten wat hij of zij van een product

kan verwachten of waar deze te vinden is. Veel tuincentra kampen met een

tekort aan medewerkers. Toch willen de consumenten informatie. Bricks haakt

hoog in het vaandel houden. Dat is

noviteit meer moet zijn dan alleen een

GrootGroenPlus is De Fruithof uit het

de markt. Dat betekent dus ook dat een cosmetische aanpassing. Het moet echt meer te bieden hebben op gebieden als

resistentie, biodiversiteit, circulariteit etc.”

Denk aan een levensgrote aardbei, appel,

Het Eyssel BV noemt GrootGroenPlus als

of vorm met sfeerfoto en USP’s. Op deze manier ontzorgen wij de tuincentra en wordt de verkoop gestimuleerd.”

Henriette noemt duurzaamheid ook als een heel belangrijk aandachtspunt. En

dat betreft zowel de planten, het water geven, als ook de producten van de

toeleveringsindustrie. Bricks levert onder meer presentatiedisplays en Point of

Sale-materiaal. Henriette: “De frames zijn gemaakt van verzinkt staal. Daardoor

zijn ze roestvrij en kunnen ze tientallen

jaren mee. De bedrukte POS-platen zijn te

recyclen of al vervaardigd van gerecycled materiaal.” Henriëtte borduurt nog even verder op duurzaamheid: “Zowel de

detailhandel als de kwekers en de toele-

probleem.”

Nieuwe netwerkkansen

hierop in met de levering van 3D-herken-

peer of juist een vlinder, lieveheersbeestje

doorhebt hoe het werkt, dan is het geen

worden en een veelgebruikte term in

Ideaal om klanten te ontmoeten

ningsborden en andere communicatie.

zegt Maurice, “maar als je eenmaal

Maurice van Meel van Handelskwekerij

een ideaal middel om in een paar dagen een groot aantal klanten en leveranciers te ontmoeten. Handelskwekerij Het

Eyssel BV biedt een breed assortiment

vaste planten, grassen, varens, kruiden en bodembedekkers. De handelskwekerij wordt grotendeels voorzien van

planten van eigen kwekerij. Het Eyssel

BV, gelegen in Meerle op de grens van België en Nederland (nabij vakbeurs

Een vrij nieuwe deelnemer aan

Zeeuwse dorp Kapelle, totaalleveran-

cier van een compleet fruitconcept voor tuincentra in binnen- en buitenland. De Fruithof heeft een breed sortiment van

zo’n 170 verschillende rassen, van kleinfruit tot grote vruchtbomen. Algemeen

directeur Wiggert-Jan van Wijngaarden benadrukt dat zowel met het brede

sortiment als met de bedrijfsvoering

wordt ingespeeld op de wensen uit de

markt, van zowel de detailhandel als van de eindgebruiker, de consument.

Zo gaat het fruitconcept verder dan

alleen het leveren van goede planten. Het bestaat ook uit mooie presentatietafels, strakke banners en stijlvolle etiketten. Er

wordt geleverd aan tuincentra en andere

Namens Vakbeurs GrootGroenPlus: Didier Hermans, bestuurslid “Op GrootGroenPlus is alles te vinden, alle thema’s komen aan bod. Een nog echt

groene beurs met veel kwekers waar ook de tuincentra en tuinaannemer terecht kunnen. Samen maken we de wereld groener.”

SPECIALIST IN GECONDITIONEERD TRANSPORT

Neem gerust contact met ons op over de mogelijkheden: Tel. +31 (0)76 85 00850 E-mail: info@vandijcktransport.nl www.vandijcktransport.nl

Ook voor het transport van boomteeltproducten

Molenzicht 2 4881 BW Zundert Tel: 076-5990340 www.schoenmakersadvies.nl

Europa. Alle planten worden in pot (op) jaarrond leverbaar. De fruitbomen staan op traag groeiende onderstammen.

Hierdoor zijn ze zeer geschikt voor de

particuliere tuin en geven ze ook écht lekkere vruchten.

Duurzaamheid speelt bij De Fruithof een belangrijke rol. Dit is terug te zien in de

certificaten en waardering van MPS en GLOBAL GAP. Een belangrijk onderdeel

daarvan is de registratie en waardering

van het middelengebruik. In de afgelopen jaren is dit fors afgenomen. Het

uitgangspunt is de visie ‘Biologisch waar het kan én chemisch waar het moet’.

Daarnaast is De Fruithof ook begonnen met het werken met veenvervangers.

In het duurzaamheidsbeleid past ook het zorgvuldig omgaan met water. Wiggert Jan: “Om onze planten te voorzien van

water maken wij gebruik van een eb- en

vloedsysteem. Doordat het opgevangen regenwater in grote bassins wordt

opgeslagen en hergebruikt, gaat er weinig water verloren.” Ook De Fruithof heeft te

maken met de vraag om de zogenoemde PZ-code, die de afnemers moeten

vrijwaren van planten waarin schadelijke organismen voorkomen. Wiggert Jan:

“Ook het goed hanteren van deze codes

hoort tot een zorgvuldige bedrijfsvoering.

Soms moet je constateren dat je helaas

aan sommige beschermde gebieden niet kunt leveren.”

De deelname aan GrootGroenPlus 2024 ziet Wiggert Jan van Wijngaarden als

een goede proef om te zien of er goede

contacten met nieuwe bedrijven kunnen worden gelegd en ook om bestaande relaties uit binnen- en buitenland te

kunnen spreken. “Onze producten hebben al eens op GrootGroenPlus gestaan,”

zegt Wiggert Jan, “maar tot nu toe alleen in combinatie met toeleveranciers uit

de technieksector die onze planten dan gebruikten om de mogelijkheden van hun product aan te geven. Maar nu

staan we er dus zelfstandig met ons fruitconcept.”

Groei met Groenvision

Voor de boomkweker en handelskwekerij.

Complete bedrijfssoftware die eenvoudig meer grip geeft op uw bedrijfsvoering.

w w w . v r a a g h e t g e w o o n . n l

Tel. +31 (0)172 23 54 44 www.groenvision.com

Powered by

Organic Machinery that helps you grow Nieuw type eg voor boomkwekerijen met 75cm doorrijhoogte!

Demo model beschikbaar via Hein Verpaalen van Boomkwekerij Verpaalen uit Zundert Treffler-Man@Machine T: +31 (0) 6 44 42 83 91 E: treffler@manatmachine.com

UW

GOEDEREN KOELEN

OP EEN A-LOCATIE?

EXPEDITIE & OPSLAG KOELEN ALLE TYPEN VERPAKKINGEN ALLE TYPEN HANDLING

CENTRAAL TUSSEN DE HAVENS VAN ANTWERPEN EN ROTTERDAM

BEL OF MAIL VOOR MEER INFO

Schrauwen Machinebouw Zundert

Beekzicht 12, 4884 CA Wernhout, Gsm: 06 51 835 957 E-mail: info@s-m-z.nl Internet: www.s-m-z.nl

WWW.BCT-COLDSTORE.EU t. +31(0) 76 599 5006 info@bct-treehub.eu

Samen werken aan een groene toekomst

Sterk in plantgoed van heesters

Nieuw in 2024: Kijk voor meer info en contact op boomkwekerij-verpaalen.nl

Cornus alba Nightfall

of volg ons op facebook: BoomkwekerijVerpaalen

Kom gerust een kijkje nemen in onze sortimentstuin te Zundert

Boomkwekerij Verpaalen

Rustenburgstraat 1a, 4881 DN Zundert | +31 (0)76 5972849 info@boomkwekerij-verpaalen.nl | boomkwekerij-verpaalen.nl

Voordelen van een lidmaatschap bij Treeport Zundert: • Praktijkgericht

• Deelnemer bij innovatiekringen

• Sterk netwerk

• Aansluiting bij CEMP

• Treeportcafés

• Instandhouding bufferzone 7

• Tuinavonden

En... er is meer!

Voor info: www.treeport.eu +31 (0)76 599 5000 • info@treeport.eu

10 Tekst: vakbeurs GrootGroenPlus

POT- EN CONTAINERTEELT:

niet meer weg te denken uit de boomkwekerijsector In het verleden werden boomkwekerijgewassen altijd in de volle grond geteeld, maar toen de pot- en containerteelt

impact op het milieu. Daarom is het

die in pot of container zijn gekweekt geen specifiek plantseizoen en kunnen ze - zolang er geen vorst in de grond is - het

tuinbouwsector noodzakelijk dat telers

eind jaren 70 in Nederland van de grond kwam, opende dit geheel nieuwe mogelijkheden. Zo bestaat er voor gewassen

hele jaar door worden aangeplant. Niet-tuinbezitters konden dankzij deze nieuwe vorm van telen ook sierplanten in een mooie pot op hun balkon of terras zetten. En waar het traditionele afzetseizoen voor boomkwekerijproducten vier tot

vijf maanden besloeg, rekte de pot- en containerteelt deze periode op tot zeker acht tot negen maanden. Tuincentra en hoveniers kunnen nu planten aanbieden op het moment dat ze van nature sierwaarde hebben en zo zijn voor de detail-

handel met de visueel aantrekkelijke plant hele nieuwe afzetmogelijkheden ontstaan - geschikt voor impulsaankopen.

Speciale bemesting bij pot- en containerteelt

toegediend. Ze kunnen in het substraat

ducten. Vanuit de pot- en containerteelt

bepaalde manier 'gemakkelijker' is dan

leverancier of je kunt ze zelf doseren.

Ook fertigatie kan in dit soort

gevarieerd aanbod van onder meer

Hoewel pot- en containerteelt op een

telen in de volle grond, zijn er natuurlijk

ook zaken om rekening mee te houden.

worden gemengd door de potgrond-

teeltsystemen worden toegepast als hoofdbemesting of om de voeding

komt in reactie daarop een groeiend,

biologische heesters, vaste planten, bosen haagplantsoen en laanbomen.

tijdens de teelt bij te sturen.

Watergift op de juiste manier

kamerplanten meestal in substraten

In het verlengde van de speciale

veranderd op het gebied van bewatering.

meststoffen nodig. Om een goede

in hoeverre pot- en containerteelt

Zo worden planten in kleine potten of grote containers, balkonplanten en

gekweekt en hebben daarom speciale voorziening van voedingsstoffen in

de loop van maanden te garanderen, kunnen langzaam werkende en

gecontroleerde meststoffen worden

bemesting, ligt natuurlijk ook de vraag bijdraagt aan biologisch telen. Vanuit de markt - waaronder het openbaar groen - ontstaat een groeiende vraag naar

biologisch geteelde boomkwekerijpro-

In de afgelopen jaren is er ook veel

Waar men vroeger volledig vertrouwde op de regen, werd daarin later veel

meer gestuurd om tot meer consistente oogsten te komen. De meest effectieve manier van bewateren is uiteraard ook

een belangrijk item als het gaat om poten containerteelt.

In pot- en containerteelt kennen we inmiddels een breed

assortiment, met veel verschillende (pot)

maten en diversiteiten.

De juiste watergift wordt met name

bepaald op basis

van de mate waarin de plant vocht ook

weer verdampt.

Hoe groter het

bladoppervlak, des te

groter de verdamping

Vivai Guagno

is. Ook het klimaat op

een locatie en de lichtin-

tensiteit zijn bepalend voor de

verdamping van een gewas. En

natuurlijk. Het bufferende vermogen

van de potgrond of het substraat dat wordt gebruikt. In de pot- en

containerteelt wordt daarom regelmatig precisietechnologie ingezet door de

kweker, om zo de juiste waterflow voor bodem en gewas te bepalen om een

optimale groei en uniformiteit te krijgen.

Verduurzaming pot- en containerteelt

In de pot- en containerteelt wordt veel

gebruik gemaakt van veen als grondstof voor het substraat. Tegenwoordig komt

deze toepassing van veen echter steeds meer onder vuur te liggen, met name

internationaal. Ook de maatschappelijke druk om veen in potgrond en substraten

De Buurte Kwekerijen

te vervangen neemt toe. Veen is namelijk een fossiele grondstof die eindig is en de ontginning ervan heeft een negatieve

in de overgang naar een duurzame

afstappen van het gebruik van veen.

Toch zijn er nog niet veel alternatieven beschikbaar en zijn de beschikbare

alternatieven niet geschikt voor elke teelt.

Plantentelers zoeken dus naarstig naar

geschikte alternatieven. Verduurzamen is voor de pot- en containerteelt relevant, omdat daarmee gezocht wordt naar andere teeltmedia.

In dat kader organiseerden de LTO

Vakgroep Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen, LTO Glastuinbouw, Plantum en Royal Flora Holland in

januari het online symposium ‘Veen in

potgrond en zoektocht naar alternatieve

substraten’. Kokos is een afvalproduct uit

de kokosindustrie, maar hoe duurzaam is het als het met schepen van de andere kant van de wereld moet komen? WUR

inventariseert nu welke (afval)producten beschikbaar zijn in onze omgeving en geschikt zouden kunnen zijn als substraat.

Het ILVO Vlaanderen meldt positieve

resultaten: De micro-organismen die van

nature aanwezig zijn in veenalternatieven zoals compost en (natuur)beheerresten, kunnen de groei van planten

stimuleren én op een natuurlijke manier plantenziektes onderdrukken, vaak zelfs nog beter dan veen. Dat blijkt uit het

doctoraatsonderzoek van Steffi Pot aan

KULeuven Campus Geel in samenwerking met ILVO en PCS. Bovendien kunnen,

zo blijkt, verschillende methodes (bv. bemesting en het toevoegen van

artificiële wortelexudaten) diezelfde

micro-organismen sterk beïnvloeden,

zodat ze de groei en de gezondheid van de plant nóg meer kunnen stimuleren.

Ook composten en beheerresten (de

biomassa die vrijkomt bij het beheer van natuurgebieden, zoals heideterreinen en bossen) zijn interessante alternatieven voor veen.

Pot- en containerteelt: ook onmisbaar in de toekomst

Als we kijken naar de trends, dan blijft pot- en containerteelt ook een grote rol spelen in de toekomst. Hoewel

ook deze vorm van telen zich verder

zal ontwikkelen aan de hand van de

vraag vanuit de markt en met oog op verduurzaming van de branche, lijkt

het erop dat alle ingrediënten voor een

succesvolle toekomst aanwezig zijn. Het

is aan de sector om daar op een slimme, effectieve en efficiënte wijze mee om te

gaan. En als we op het verleden kunnen

vertrouwen, dan weten we dat dat goed komt!

juni 2024

11

maar ook nog

groenteplanten begonnen te kweken en

volle grond.

werd dit door hun zonen omgezet naar

steeds in de

Wortelbollen

zijn een relevant

onderdeel van dit

bedrijf geweest,

maar het kweken

in containers is

sterk gegroeid.

Vivai Guagno

Gloria Guagno ziet

de mogelijkheid om het

hele jaar door te planten

als een groot voordeel van

het kweken in potten. “Het helpt

tegen de effecten van kortere winters en stelt klanten in staat om de vrije tijd te

optimaliseren. En het biedt ook voordelen

waar al 40 jaar bosplanten in containers worden geproduceerd. Hier worden

zaden geboren die vervolgens worden opgekweekt in kleinere containers (tot

Kwekerijen uit Oene staat aan het hoofd

met een goede start. Daarvoor maken

van een kwekerij van groenblijvende tuinplanten en haagplanten. Het

bedrijf kweekt en verkoopt een breed assortiment aan planten. De planten worden verkocht aan professionele partijen zoals tuincentra, hoveniers en groothandel in binnen- en

buitenland. Het bedrijf bestaat uit

245 Ha boomkwekerij verdeeld over 4 vestigingen: Oene, Heerde, Uddel, en Twello. Er werken 30 betrokken

medewerkers in vaste dienst, die in

piekperiodes aangevuld worden met flexkrachten. “Natuurlijk proberen we

zou rendabel mogelijk te kweken,” zegt

Gerrit. "Daarvoor hebben we een aantal slimme bedrijfseconomische keuzes

gemaakt. Zo zijn het grootste deel van al onze machinerieën en rollend materieel

in eigendom. Verder is het ook afhankelijk van de marktsituatie. Door middel van mechanisatie en zo weinig mogelijk

handjes - want die zijn tegenwoordig

heel duur en lastig te krijgen - proberen

we tegen een zo laag mogelijke kostprijs te werken." In dit kader is het bedrijf

nog niet overgegaan op een irrigatiesysteem als druppelbevloeiing. Gerrit: “We zitten hier in een wildrijk gebied,

reuzeleuk natuurlijk, maar als je ontdekt dat konijnen de leidingen van je drup-

pelbevloeiing hebben stuk gebeten, zijn

je planten al verdroogd.” Voorlopig gaat

de beregening, indien nodig, nog gewoon via haspels.

"Het kweken van een goede plant begint we ook gebruik van stalmest en van groenbemesters. Het onkruid wordt

verwijderd met een schoffel of wied-eg.

Waar nodig wordt met laag volume

gespoten om zo min mogelijk chemische middelen te gebruiken. We zijn natuurlijk ook aangesloten bij MPS. Biologisch

telen, tja dat vraagt een omschakeling.

Vanuit de markt moet er wel vraag naar

zijn en wij constateren die vraag bij onze afnemers nog niet voldoende. Maar

als dat de vraag wordt, dan zul je er op moeten inspelen.” Het volledig uit de

grond halen van teelten ziet Gerrit bij hun gewassen niet echt doorzetten. “Dit heeft vooral te maken met een hogere (kost)

prijs voor potgekweekt en de vollegronds planten zijn gewoon ‘zwaarder/forser’."

“Een trend die zich doorzet," aldus Gerrit,

“is dat de klant kleinere partijen per keer

afroept om zo versere handel te houden op het tuincentrum.”

De Italiaanse kwekerij Vivai Guagno

kweekt planten in potten en bakken,

CLT10). Als aanvulling op de bosbouwtraditie biedt Vivai Guagno in deze kwekerij

een vernieuwd assortiment jonge bomen, bedoeld voor verdere vermeerdering of stedelijke herbebossing. In de loop

van de tijd is het assortiment uitgebreid

met siersoorten en enten. In hun tweede kwekerij in Comacchio (Ferrara) beslaat de productie van CLT15 tot CLT1500 nu

30 hectare. Hier worden kant-en-klare meerstammigen, bomen en struiken

verder gekweekt om hun assortiment compleet te maken.

“Water geven gebeurt meestal via

druppelirrigatie en sproeiers in het geval van kleinere potten,” zegt

Gloria. “Er zijn systemen gekozen om

waterverlies te minimaliseren, waarbij

verdere investeringen in modernisering van minder efficiënte planten worden

gepland. Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is beperkt, aangezien

de meeste gekweekte soorten resistent zijn tegen ongedierte, en wij werken bij voorkeur biologisch."

De basis van Boomkwekerij Heyeveld

uit As (B) ligt in de jaren 30, toen Mathijs

Peters en zijn echtgenote Jeanne Deville

Namens Vakbeurs GrootGroenPlus: Corianne Oudijk, penningmeester “Op GGP zijn veel pot- en containerteeltkwekers uit binnen- en buitenland te

vinden. Ze beslaan een aanzienlijk deel van de beursvloer. Zij tonen een kwalitatief en volledig sortiment.”

laatste is als eerste niet-familielid in de directie gekomen. Inmiddels is Kwekerij Heyeveld is een sortimentskweke-

rij en kweekt winterharde tuinplanten

in diverse potmaten en in volle grond op een oppervlakte van circa 100 ha.

Het assortiment omvat haag- en

veredelde coniferen, diverse heesters en grassen. De afnemers zijn groothandels,

exporteurs en tuin- en plantencentra en andere kwekers.

plaats in. Zij hebben een carbon

zich in Santa Giustina in Colle (Padova),

Wat betreft duurzaamheid zegt Gerrit:

geleid door Leon Peters en Jan Nijs. Die

vereenvoudigen in geval van kleine

Het hoofdkantoor van het bedrijf bevindt

Gerrit Tessemaker van De Buurte

van tuinen. Momenteel wordt het bedrijf

Duurzaamheid, de zorg voor het milieu,

hoeveelheden en onzekere laaddata.”

Wat denken onze deelnemers?

de teelt van tuinplanten en de aanleg

op het gebied van logistiek, omdat

containers het beheer van bestellingen

Vivai Guagno

te verhandelen. Zo’n drie decennia later

neemt bij het bedrijf een belangrijke

footprint laten maken. Dit is een term

voor de som van totale uitstoot. Uitstoot bestaat uit allerlei verschillende

broeikasgassen, zoals methaangassen, f-gassen en CO2. Zoals afgesproken bij het Klimaatverdrag van Parijs wil

de Europese Unie in 2050 klimaatneu-

traal zijn. Dat betekent dat er dan netto geen broeikasgassen meer worden

uitgestoten. “Op basis van de resultaten van die carbon footprint-meting zijn we begonnen met het terugdringen van

ons dieselverbruik en het zoveel mogelijk gebruiken van biodiesel,” zegt Jan Nijs.

“Ook ons verwarmingssysteem voor de burelen werd gewijzigd waardoor we

minder gas gebruiken.” Irrigatie is een aandachtspunt bij Kwekerij Heyeveld.

Voor de volle grond wordt druppelbevloeiing gebruikt en voor de pot- en

containerteelt wordt naast druppelbe-

vloeiing ook óverhoog beregend, maar alle niet opgenomen water wordt weer keurig teruggeleid naar grote water-

containers, zodat er geen water verloren gaat. Jan Nijs: “Ons bedrijf overweegt op

dit moment nog niet om over te stappen naar biologisch telen, maar gaan wel

stap-voor-stap verder op het pad van duurzaamheid. Dat betekent ook het

terugdringen van het middelengebruik

en een verdergaande automatisering en mechanisatie.” Het bedrijf heeft onlangs

een bijkomende portaaltrekker in gebruik genomen en een snoeimachine voor de struiken en bollen. “De ontwikkeling van

de techniek gaat steeds verder,” zegt Jan, “Ik zie vooral een steeds verdergaande

verbetering van bestaande techniek, niet

zo zeer grote veranderingen. Wat de teelt betreft zien we dit jaar opnieuw dat vol-

legrondskweken niet evident is vanwege de klimaatveranderingen en extremere weersomstandigheden. De teelt in pot

is toch eenvoudiger en heeft bovendien

het voordeel van het jaarrond te kunnen leveren."

12 Tekst: vakbeurs GrootGroenPlus

BIJENSTERFTE BLIJFT HOOG, MAAR DIT WORDT NIET VEROORZAAKT DOOR NEONICS Afgelopen winter was er weer veel bijensterfte onder de honingbijen. Bij de eerste controle van de bijenkasten door de imkers bleken veel bijenvolken afgestorven te zijn of heel sterk verzwakt. Hier zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen en verder onderzoek is zeker nog nodig. Maar: duidelijk is al wel dat de grote

bijensterfte dit keer niet wordt veroorzaakt door de neonics. Dat zijn echter niet

de enige vijanden die bijen hebben. Er zijn meer zaken die een bijenvolk kunnen verzwakken. Hier zullen we een aantal van deze oorzaken uitdiepen.

Maar eerst: de honingbij

De honingbij (Apis mellifera) vormt grote

OORZAAK 1: De invloed van de schadelijke Varroa-mijt

werkbijen (vrouwelijke bijen) en darren

uitdagingen voor de moderne imkerij.

kolonies met aan het hoofd één koningin, (mannelijke bijen). Honingbijen worden in kasten gehouden en kunnen in de

zomer uitgroeien tot een populatie van meer dan 50.000. Honingbijen zijn de

belangrijkste bestuivers van bloeiende planten en zijn onmisbaar voor het ecosysteem en voor de landbouw.

Er worden door de imkers in onze lage landen voornamelijk twee rassen gehouden, zgn. Carnica-bijen en

Buckfast-bijen. Beiden zijn zachtaardig bij kastcontrole. De taak van de imker

bestaat uit de bijen goed te verzorgen en zwermen te beletten. In een goed

drachtjaar wordt de imker dan beloond met heerlijke honing.

Er zijn ca. 360 soorten wilde bijen in

Nederland en België, die voornamelijk

solitair leven. Ook zij zijn belangrijk voor

De Varroa-mijt is één van de zwaarste De ectoparasiet met wetenschappelijke naam, Varroa destructor, is de

veroorzaker van de Varroa-mijtziekte (varroatose) bij bijen. Deze exotische

parasiet is een grote bedreiging voor

de Europese honingbij. Deze mijtsoort

het vlieggedrag van de bijen. Een nat,

Varroa-mijten verzwakken de bijen en

is waardevol voor de bijen. In de lente/

Nederland aangetroffen in 1983.

kunnen virusziektes overbrengen, met een hoge wintersterfte tot gevolg.

De bestrijding van deze schadelijk mijt door de imkers wordt uitgevoerd met oxaalzuur, mierenzuur of varianten

hiervan. Ook lopen er heel wat proeven met een zogenaamde broedbeperking

om de mijten samen met het besmette broed weg te halen.

te maken hebben, met verschillende

waardplanten voor zowel nectar als

oorzaken.

zomer bloeit er genoeg, maar in het

die de waarde aangeven per

Die bestuiving komt in gevaar door

de hevige bijensterfte waar we mee

plantensoort. Niet elke bloeiende plant

OORZAAK 3: Weersomstandigheden

komt uit Azië en werd voor het eerst in

OORZAAK 2: Beperkt aanbod aan voedsel

de bestuiving van bloeiende planten.

Osmanthus Aquifolium

Bijen hebben behoefte aan goede

pollen. Er zijn verschillende databanken

vroege voorjaar en najaar zijn er heel

weinig goede drachtplanten. Met enkel onze inheemse soorten redden we het

dan niet. In tuinen kunnen we perfect de beste bijenplanten gebruiken die terug

te vinden zijn in het brede sortiment van onze kwekers.

Bijen zien de kleur paars beter dan

andere kleuren. Het is dan ook logisch dat de beste bijenplanten paarse bloemen

hebben. Daarbij kunnen we bijvoorbeeld denken aan lavendel (Lavandula),

sieruien (Allium), vlinderstruik (Buddleja) en kattenkruid (Nepeta faassenii).

Ook het weer heeft een grote invloed op koud voorjaar en/of een natte zomer

heeft grote gevolgen. Bijen kunnen bij slecht weer nauwelijks uitvliegen en ook vele bomen en struiken bloeien onregelmatig of veel te kort. Dit

beperkt de dracht aanzienlijk en heeft dus rechtstreekse gevolgen voor de

bijenpopulatie. Daarnaast kan dit ervoor zorgen dat bijen aanzienlijk zwakker de winter ingaan, waardoor de kans op overleven ook weer kleiner wordt.

OORZAAK 4: Vervuiling

In onze moderne samenleving hebben

we veelvuldig te maken met vervuiling.

We gebruiken tal van chemische

stoffen die invloed hebben op onze

gezondheid, maar ook op die van onze fauna en flora. Een aantal van deze

stoffen blijft helaas onder de radar van

de algemene media, denk aan dioxines,

Pcb’s, PFOS, lood cadmium, arseen, kwik, enz. Deze stoffen zijn soms echter wél in hoge concentraties terug te vinden in bepaalde gebieden. Van deze stoffen weten we ook dat ze schadelijk zijn.

De media, maar ook diverse groene

organisaties, schilderen gewasbescherming vaak af als de grote boosdoener.

En hoewel het duidelijk is dat gewasbescherming oordeelkundig moet

worden gebruikt en we de impact niet

moeten minimaliseren, is er voldoende vakbekwaamheid aanwezig bij onze kwekers. Allen moeten zij jaarlijkse

opleidingen doorlopen voor het behoud van hun spuitlicentie of fytolicentie.

Een aantal jaar geleden werd één van de mogelijk oorzaken van bijensterfte

toegewezen aan de zgn. neonics (neo-

Honingbij op Prunus

nicotinoïden). In Europa gelden al sinds 2013 beperkingen en is sinds 2018 een

totaalverbod op het gebruik van kracht.

juni 2024

13

We zijn ondertussen 6 jaar verder en de

winterbijensterfte is nog altijd torenhoog, dus deze invloed was blijkbaar toch niet zo groot.

Toelichting

OORZAAK 5: Invasieve Aziatische hoornaar

De honingbij komt algemeen

Deze redelijk nieuwe invasieve exoot is

voor in grote aantallen en wordt

een vraatzuchtige rover die hele kolonies

gewaardeerd vanwege de rol als

van bijen kan verwoesten. De laatste

bestuiver van vele plantensoorten,

jaren is de Aziatische hoornaar aan

waaronder fruitbomen. Daarnaast

een felle opmars bezig en deze dient

is de honingbij de belangrijkste

onder controle gehouden te worden.

Deze rover zou in de toekomst wel eens van onze honingbijen. Deze Aziatische

leverancier van verschillende

Stokesia (ASRA Plant BV)

de grootste bedreiging kunnen worden

natuurproducten zoals honing, bijenwas, koninginnengelei en propolis.

hoornaar is inmiddels wel opgenomen op

voldoende dracht-

exoten, wat wil zeggen dat binnen

vliegperiode. Hiervoor wordt aangeraden

reactie gevraagd. Tuscany Growers

Solitaire of wilde bijen vormen

die bijen aantrekkelijk vinden, met

kwekerijen zijn gevestigd in Pistoia in

honingbijen de superfamilie van

de zogenoemde Unielijst voor invasieve de Europese Unie is afgesproken om

verspreiding van dit soort zoveel mogelijk te voorkomen.

Bijensterfte blijft zorgelijk

De toenemende bijensterfte blijft

zorgelijk. Hoewel wintersterfte van

honingbijen jaarlijks voorkomt, is deze in sommige jaren problematisch. Dit heeft verschillende oorzaken en soms speelt

planten tijdens de volledige

om zoveel mogelijk planten te gebruiken

voldoende stuifmeel en nectar. Voor een goed advies en een breed assortiment

van bijpassende planten kunt u uiteraard terecht bij de kwekers op vakbeurs

GrootGroenPlus. En komt u de Aziatische hoornaar tegen? Meld dit dan bij imkers of via waarneming.nl of vespawatch.be.

bijen blijven belangrijk om de gevolgen

We vroegen een aantal deelnemers van vakbeurs GrootGroenPlus naar hun visie:

blijft het essentieel om te zorgen voor

BetterBuxus®, beide deelnemer aan

een combinatie aan factoren. Een goede verzorging en ziektebeheersing van de zoveel mogelijk tegen te gaan. Ook

Didier Hermans van Herplant BV en

vakbeurs GrootGroenPlus, houdt al jaren bijen op de kwekerij, waaruit ook een eigen honing voortkomt. Didier zegt

daarover: “Buxus is een prima bijenplant, evenals de Prunus. Er zijn beweringen in de media dat Buxus geen bijdrage zou leveren aan de biodiversiteit en slechts een ordinaire tuinplant zou

zijn. Niets is echter minder waar, want

Buxus is een prima bijenplant! Buxus die op een natuurlijke manier is gegroeid en weinig wordt gesnoeid zal elk jaar bloeien en wordt druk bezocht door zowel de honingbij als tal van wilde

bijen en insecten.” Hij gaat verder: “Het oordeelkundig gebruik van gewasbe-

scherming leidt niet tot meer bijensterfte.

Siertelers spelen een belangrijke rol in het

Osmanthus Aquifolium

aanbod aan drachtplanten voor bijen vanwege hun sortimenstkennis.”

Laura Bruni van deelnemer Tuscany

Namens Vakbeurs GrootGroenPlus: Frans van Wanrooij, secretaris “Zoals Laura het krachtig samenvat: ‘Be Beefriendly’. Onder de deelnemers

van GrootGroenPlus zit veel kennis op dit gebied en vaak ook onverwachte

oplossingen, kwekers zijn zeker bereid om deze informatie met u te delen.”

Growers

werd ook om een

kweekt sierplanten voor buiten. De

de prachtige omgeving van Toscane in

Italië. VIVAI PIANTE BIAGINI en VIVAI PIANTE MASETTI SABINO hebben bijgedragen

aan de faam van Pistoia, als hoofdstad van het Europese groen. Laura vertelt

de KwekersBode: “Bijen zijn essentieel voor het leven: zonder bijen kunnen planten niet overleven en zich niet

voortplanten. We moeten ons inzetten om zoveel mogelijk te doen om onze

wereld en de bijen te beschermen, dus BE BEEFRIENDLY!!!” Ze vervolgt: “Goede bijenplanten zijn bijvoorbeeld de

Lagerstroemia indica en de Osmanthus Aquifolium.”

tezamen met de hommels en de Apoidea s.l.

In Nederland komen circa 350

soorten voor, in onder andere de volgende geslachten: zijdebijen,

groefbijen, zandbijen, metselbijen en

behangersbijen. Waar honingbijen en enkele soorten hommels een sociale levenswijze hebben, doet de solitaire bij alles alleen: het maken van een

nest, het zoeken van voedsel en het leggen van eitjes. Het komt ook wel voor dat nesten die dicht bij elkaar

liggen een kolonie vormen, maar dat hoeft niet.

Ad van Heesbeen van deelnemer

Ook komt het voor dat de bijen

bijensterfte. ASRA verkoopt tuinplanten

nest (communaal), maar ook dat

ASRA Plant B.V. spraken we over de

onder de merknaam Sense of Nature. “Als boomkwekers staan wij aan de basis om het voedselprobleem van de bijen op te

lossen. Boomkwekerijen kweken planten

die door toepassingen bij de consument, in bedrijfsbeplanting, in overheids- en gemeenteplantsoenen een goede

dezelfde ingang gebruiken voor het hangt van de soort af. Solitaire bijen

leven meestal maar een paar weken, de nakomelingen overwinteren soms als larve, soms als pop en soms als imago (naam voor een volwassen insect na metamorfose).

voedselbron voor bijen kunnen zijn,” aldus

Honing is een natuurlijke vloeibare

bijdrage leveren om de bijen te voeden,

honingbijen en/of honingmieren

Ad. Hij vervolgt: “Echt iedereen kan een zelfs als je alleen een balkon hebt! Ook kan er in het openbaar groen nog veel

meer en beter aangeplant worden, denk daarbij aan de bermen en afritten van

grote wegen die nu vaak uit gras bestaan met hier en daar een boom. Plant dit

zoete substantie die ontstaat als

nectar uit bloemen verzamelen en

deze vervolgens omzetten. De nectar wordt zowel door toevoegen van enzymen als door indikking door

verdamping omgezet naar honing.

vol met bos- en haagplantsoen, vaste

Lokale honing wordt vaak aanbevolen

Zo wordt de ouderwetse houtwal de

planten in de omgeving. Deze lokale

planten en dergelijke, er is keuze genoeg. moderne bermwal!” ASRA Plant kweekt

planten die enorm geliefd zijn bij bijen en hommels, zoals o.a. de Stokesia met een blauwe paarse bloem. Ze bieden ze aan op alle tuincentra in Europa en doordat ze worden geplant in (particuliere)

tuinen, helpen ze de bijen aan voeding.

omdat het pollen bevat van de

blootstelling zou het lichaam kunnen

helpen wennen aan de pollen waar je allergisch voor bent. Kies bij voorkeur

lokale honing van Nederlandse bodem als je in Nederland woont en last hebt van pollenallergie.

14 Tekst: vakbeurs GrootGroenPlus

GROEN: EEN VEELBELOVENDE KLEUR Snel inzicht in de Poolse boomkwekerijsector Op dit moment kan de Poolse sierteeltsector het beste worden omschreven als ‘veelbelovend maar niet helemaal voor-

Tegelijkertijd zegt hij een ommekeer

de lockdowns, nieuwe klanten opgeleverd. Tegelijkertijd moeten we concluderen dat de hausse inmiddels voorbij is en

hiervoor is het verlies van de Russische

spelbaar’. Net als in andere landen heeft de buitengewone hausse in de groene sector, veroorzaakt door de pandemie en dat het tijd wordt om meer balans te brengen in de bedrijfsvoering, rekeninghoudend met uitdagingen die de economie en een oorlogssituatie in de buurt met zich meebrengen.

Een stukje recente geschiedenis met invloed op de huidige situatie

Dit kwam onder meer door Europese

Huidige status

in Polen in 1989 is de productie van

binnen de EU en een toenemende

welvaart onder binnenlandse klanten.

International Statistics Flowers and

Na de invoering van de markteconomie boomkwekerijgewassen een van de

subsidies, de eenvoudigere handel

snelst groeiende sectoren van de Poolse

In 1991 werd de Poolse vereniging van

gedomineerd door een aanzienlijk aantal

- ZSzP) opgericht door een groep

landbouw geworden. De sector werd

kleinschalige familiebedrijven. De meeste van de toen bestaande kwekerijen

werden opgericht in de jaren 1970 of 1980, d.w.z. tijdens het communistische tijdperk

kwekers (Związek Szkółkarzy Polskich

kwekers. Deze vereniging heeft een grote invloed gehad op de ontwikkeling en de toestand van de sector. De ZSzP richtte een jaarlijkse internationale tentoon-

Volgens de laatste editie van de

Plants (2023), gepubliceerd door de AIPH, bedroeg het totale areaal van de Poolse boomkwekerijgewassen in 2022 7174

hectare, met een productiewaarde van

324 miljoen euro. Deze cijfers zijn echter gebaseerd op schattingen, onderzoek

en analyse (door Dawid Olewnicki van de Warsaw University of Life Sciences

- SGGW), niet op harde cijfers. Die zijn

in Polen (1945-1989). Enkele bedrijven

stelling op, werd lid van de European

voor de Tweede Wereldoorlog.

vertegenwoordigt Polen sinds 2018 in de

Andrzej Kujawa, de huidige voorzitter

Producers (AIPH).

van boomkwekerijgewassen een sterke

waren zelfs al opgericht in de periode

De toetreding van Polen tot de Europese Unie in 2004 betekende een stimulans.

Nurserystock Association (ENA) en

International Association of Horticultural

namelijk niet beschikbaar.

van de ZSzP geeft toe dat de productie pijler van de Poolse tuinbouw blijft.

te verwachten. Een belangrijke reden

markt, die naar schatting verantwoordelijk was voor zo’n 20% van de export van sierkwekerijproducten. Voor sommige

kwekerijen was het zelfs het grootste deel van hun inkomsten.

Voor bepaalde Poolse kwekers van

siergewassen waren Russen jarenlang belangrijke klanten. Hieraan droegen

het klimaat, productieprofiel, kwaliteit en de nabijheid van de markt uiteraard bij,

evenals de gemakkelijke communicatie tussen de Slavische partijen die

betrokken zijn bij de handelsbetrekkingen. Het grootste deel van Polen ligt in

klimaatzone 6 (enkele kleinere delen - in

koudere zone 5b en warmere zone 7). Het meeste kwekerijmateriaal dat hier wordt geproduceerd is daarom voldoende

winterhard voor Oost- en Noord-Europa, waar Poolse planten dan ook naartoe worden geëxporteerd.

juni 2024

15

De productie van vaste planten zit in de

kwekerijsector, waarin veel handarbeid

ongekend populair, zowel in tuinen als in

nog eens verergerd door de uittocht van

lift. Siergrassen zijn in Polen momenteel stedelijke groengebieden. Het aanbod is verrijkt met de cultivars van Poolse rassen, bijvoorbeeld de bekroonde

Miscanthus sinensis ‘Boucle’ of Festuca ‘Miedzianobrody’ (Sunrise). In de

toekomst zullen er nog veel meer worden

kijkt naar de activiteiten van zijn collega’s,

gebruikt voor de teelt. Grote exemplaren

die hun exportbestemmingen hebben

gediversifieerd of zelfs volledig hebben gewijzigd. “Hun strategieën kunnen

verschillen, maar het is het effect dat

telt,” benadrukt Kujawa en hij geeft aan dat de juiste profilering van de klant de

‘geïmporteerd’ of zich noordwaarts

= ‘Błękitny Anioł’ of ‘Warszawska Nike’ van S. Franczak) en zal hij zeker nog meer

sleutel tot succes is.

En inderdaad: de oostelijke exportrichting was inderdaad kenmerkend voor de Poolse boomkwekerijsector. Polen

ontwikkelde echter ook verkoop naar

vele andere bestemmingen, waaronder

niet-Europese. Rond 2010 werden Poolse boomkwekerijproducten naar ongeveer 40 landen geëxporteerd, met Duitsland als een van de belangrijkste afnemers.

Tot nu toe is dit aantal alleen maar toegenomen.

Veranderende tijden

Polen blijft een belangrijke speler

zijn eigen 72 cultivars.

als gevolg van de pandemie had

exporteert ongeveer 80% van haar

voorraad naar heel Europa. Tot het

exportverbod naar Rusland werd 80% van de totale omzet (zowel uit buitenlandse

als binnenlandse verkoop) gegenereerd door ‘Smaragd’. Op dit moment

benadrukt eigenaar Michał Sutkowski dat “de tijden veranderen” en hij meldt een

groeiende vraag naar andere boomkwekerijgewassen uit zijn assortiment, ook in containers (potten van minimaal 3

liter), zoals Carpinus, Fagus, Hydrangea, Euonymus enz. “In deze onvoorspelbare tijden die we sinds 2020 meemaken,

moet je zo flexibel mogelijk zijn,” zegt

Sutkowski en hij legt uit dat een van zijn doelen nu de gestage ontwikkeling van

De hausse in de groene industrie

en inkomsten. Kwekers konden de

prijzen van hun producten verhogen.

Het uitbreken van de grootschalige

oorlog in Oekraïne in 2022 was ook een gamechanger voor de branche. De

productiekosten stegen aanzienlijk, net

als de inflatie. De gemiddelde jaarlijkse inflatie in Polen in 2023 bedroeg 11,4%.

Dit betekende een afname van de

koopkracht van de gemiddelde Poolse

occidentalis ‘Smaragd’ neemt de eerste plaats in op de lange lijst van taxa - als

een makkelijke, groenblijvende conifeer, geschikt voor hagen. De omvang van de productie is echter afgenomen,

voornamelijk door het verlies van de Russische markt.

Thuja ‘Smaragd’ is het paradepaardje van de grootste sierteeltkwekerij van

Polen, deelnemer aan GGP Sutkowscy.

concurrentievoordeel. Dit was ook te

gezien zou het logisch zijn, maar dit heeft zeker invloed op de afzet.

de arbeidskosten en het personeels-

voor kwekers. De populistische regering die tussen 2015 en 2023 in Polen aan de macht was, verhoogde regelmatig het wettelijke minimumloon. In de boom-

presenteerde kwekerij A&M Kałuzińscy Polskie Korzenie geënte coniferen (en magnolia’s) in containers, terwijl het

bedrijf Multiflora - geënte liners voor

verdere productie liet zien, met dennen als specialiteit. Er zijn meer bedrijven die enten aanbieden van een breed assortiment soorten en variëteiten.

Namens Vakbeurs GrootGroenPlus: Chantal van Kuyck, beursmanager “De kwekerijsector in Polen kent net als die in Nederland meerdere kansen

deelnemers en bezoekers stijgen. Op de beursvloer worden de bestaande relaties verstevigd en nieuwe contacten aangegaan.”

exportmarkten.

Poolse kwekers zijn dit jaar positief over

van het seizoen. Dit gevoel werd nog eens versterkt door het warme weer in februari 2024 en de algemene tendens dat

bestellingen eerder worden afgeroepen.

De waargenomen afkoeling van de

vastgoedmarkt en beperkte nieuwe

investeringsmogelijkheden in Polen lijken geen invloed te hebben op de interesse om te investeren in planten.

het creëren van een groene omgeving,”

de binnenlandse markt. Economisch

zien op GrootGroenPlus 2023. Daar

en bedreigingen. We zien na de pandemie weer jaarlijks het aantal Poolse

gebruik van turf in de productie of op

prijzen van boomkwekerijproducten op

worden verkocht, niet het kenmerk zijn coniferen biedt geënt materiaal meer

beschikbaar zijn op de EU-markt;

- beperkingen, zoals het verbod op het

“De COVID-jaren hebben ervoor gezorgd

terughoudend zijn in het verhogen van

is toegenomen en tegenwoordig de

van de Poolse boomkwekerijsector. Bij

gewasbeschermingsmiddelen die

klant. Dat maakt dat kwekers momenteel

tekort worden steeds problematischer

steeds populair in het land. Thuja

- een afnemend aantal efficiënte

de verkoop aan tuincentra aan het begin

Laten we benadrukken dat gewone

overhand heeft, zijn naaldbomen nog

opwarming van de aarde;

oppervlakte als het aantal producten

kwekerijsector, zowel op het gebied van

aandeel van bladverliezende struiken

Thuja’s, die in aanzienlijke hoeveelheden

verplaatsen als gevolg van de

Dit seizoen

Wat misschien wel veel belangrijker is:

en bomen en vaste planten regelmatig

voorraad uit het buitenland worden

gevolgen voor de ontwikkeling van de

de laanbomenproductie is.

als coniferenproducent. Hoewel het

heden, met gevaarlijke extremen;

lange Poolse veredelingstraditie van dit

van Thuja en andere coniferen, gekweekt

struiken en bomen aanbiedt. De kwekerij

mee te maken krijgen zijn:

- nieuwe plagen en ziektes die met de

Uitdagingen

van dit bedrijf, dat ook bladverliezende

zagen tot stilstand gekomen.

is echter van toepassing op Clematis. Op

waarvan meer dan 160 hectare wordt

in de volle grond, vormen het kernproduct

ting die we de afgelopen jaren in Polen

- de onvoorspelbare klimaatomstandig-

nieuwigheden toevoegen aan de lijst van

aan dat hij tamelijk optimistisch is als hij

Als gevolg daarvan is de schaalvergro-

Het meest succesvolle en internationaal

geslacht voort (bijv. Clematis Blue Angel

Deze kwekerij bezit 300 hectare grond,

massaal meldden bij het leger.

Enkele andere uitdagingen waar kwekers

dit moment zet Szczepan Marczyński de

De voorzitter van de ZSzP voegt eraan

Oekraïense mannen die zich vanaf toen

geïntroduceerd.

erkende Poolse veredelingsprogramma

Berberis thunbergii ‘Orange Ice’ (PBR), (Kwekerij Kurowscy)

nodig is, werd het tekort in februari 2022

Thuja (Kwekerij Sutkowscy)

dat veel mensen zich hebben gestort op vertelt Jakub Kurowski, mede-eigenaar en derde generatie van de kwekerij Kurowscy. Hij hoopt dat dit jaar de

voortzetting van het seizoen net zo goed

zal zijn als de start in het vroege voorjaar.

Michał Sutkowski deelt deze mening en zegt dat de Poolse sierteeltsector het

goed doet in vergelijking met veel andere sectoren. Hij voorspelt dat het huidige seizoen niet slechter zal zijn dan het vorige .

Vacature!

Wij zijn op zoek naar:

Fulltime allround medewerk(st)er boomkwekerij Wij kweken bos en Haagplantsoen in de volle grond, van zaaien/stekken tot 1 en 2 jarige verplanten planten.

Daarnaast hebben we ook nog sierheesters en rozen in pot voor onder andere de visuele en aanleg markt.

Wij bieden je:

Projectleider Procesoptimalisatie Als Projectleider Procesoptimalisatie bij Rijk Zwaan weet jij met goede ideeën de processen in Fijnaart nóg beter te maken.

Jij leidt de verbeterprojecten en samen werken we aan de groente van morgen!

Werk mee aan de groente van morgen! Solliciteer via: www.rijkzwaancareers.com/vacature

• • • •

Loon en arbeidsvoorwaarden conform CAO open teelten Afwisselend werk Mogelijkheid tot opleidingen Fijne werksfeer

Dus vindt/lijkt je het leuk om een plant te zien groeien en bloeien vanaf zaadje of stekje en heb je interesse, of voor meer info: Corné Leenaerts 06-13847291 info@leenaerts-halters.nl

De Noordhoek vaste planten BV produceert ruim 2500 soorten vaste planten voor diverse afnemers in Nederland en België.

De kwekerij is gevestigd in Schijf.

VACATURE LOODS MEDEWERKER M/V (38 uur) Je bent verantwoordelijk voor: • Klaarmaken van bestellingen; • Controleren van de kwaliteit; • Laden/lossen van bestellingen van klanten en leveranciers.

Buiten ons afleverseizoen wisselen wij bovenstaande werkzaamheden af met het produceren van planten en de overige teeltwerkzaamheden.

Ben je enthousiast geworden door deze vacature, neem dan contact met ons op door een email te sturen naar kantoor@noordhoekschijf.nl.

Wij kijken uit naar je brief met motivatie en jouw actuele CV.

Je profiel: • Werkt netjes en nauwkeurig; • Houdt van aanpakken; • Beheerst de Nederlandse taal in woord en geschrift; • Teamplayer, maar kan ook goed zelfstandig werken; • Beschikt over een heftruckcertificaat, of bereid om deze te behalen op onze kosten; • Bereid om in de maanden maart, april en mei extra uren te werken.

Je komt te werken in een plezierige, informele werkomgeving met een hecht team. Plantenkennis is geen vereiste, je krijgt bij ons de mogelijkheid om heel veel planten te leren kennen!

Mocht je vragen hebben over deze vacature dan kun je mailen naar kantoor@noordhoekschijf.nl of bellen naar 0165-551666.

Boot & Dart levert beplanting aan groenvoorzieners, gemeenten en overheden om de wereld een stuk groener te maken.

Wij zijn op zoek naar een:

CONTAINERTEELTMEDEWERKER

BOOMKWEKERIJMEDEWERKER

• Op duurzame wijze kweken van

• Topkwaliteit kweken van bomen

planten in pot/container

en planten

• Verzamelen van orders met heftruck

• Rooien en afleveren van bomen

• Gemotiveerd team van 3 à 4 collega’s

en planten • Enthousiast team

Interesse?

Scan dan de QR code of kijk op https://bootendart.nl/vacature voor de volledige functieomschrijving en meer vacante functies.

Neem contact op via:

pz@bootendart.nl

06 53 85 05 77

Van Oers groeit.

Wil jij werken in de boomkwekerij?

Bij Van Oers heeft je werk direct invloed op ondernemers, de lokale economie en daarmee de samenleving.

Die verbondenheid zoeken we ook actief op in ons werk en in de maatschappelijke projecten en initiatieven waaraan we een bijdrage leveren.

We kijken daarom voorbij de cijfers en bouwen aan duurzame relaties. Want mensen bepalen het succes. Je bent daarom continu bezig met wat er speelt bij klanten maar zeker ook bij collega’s. En die collega’s hebben net zo goed oog voor jou. Benieuwd naar de mogelijkheden?

Bekijk de vacatures op de website.

Matchen we? Laat van je horen! Neem contact op met onze recruiter Wendy Snel-Lutt. 06 20 71 07 24 / werken@vanoers.nl

WERKENBIJVANOERS.NL

OERS24005 Adv Kwekersbode 130x195mm.indd 3

22-01-2024 10:16

18 Tekst: vakbeurs GrootGroenPlus

KLEUREN IN DE KWEKERIJ:

waarom sommige kleuren van planten niet bestaan Wie een kijkje neemt op een gemiddelde kwekerij, ontkomt niet aan een grote golf van groen. Groen is dé kleur van de boomkwekerijsector. Het is niet voor niets dat de grootste sectorgerichte vakbeurs GrootGROENPlus heet. Maar hoe kan dat eigenlijk? Waarom is nu juist groen de kleur die in de natuur zoveel voorkomt?

Waarom kunnen we onze tuinen niet opvrolijken met een mooie blauwe Ginkgo? En welke ruimte hebben we wél in het creëren van mooie, kleurrijke planten? Wij gingen op onderzoek uit.

Hoe krijgen planten hun kleur?

van bestuivers en het beschermen

aanwezigheid van

het stofje chlorofyl te vinden. Dit is een

uv-straling. Dit kan leiden tot andere

en de gezond-

In de bladgroenkorrels van planten is

pigment dat (mede)verantwoordelijk is

voor het absorberen van lichtenergie en het omzetten ervan in voedingsstoffen

door middel van fotosynthese. Oftewel:

het proces waarin zonlicht de groei van planten stimuleert. Chlorofyl neemt wél het blauwe en rode licht van de zon op,

maar amper het groene. Dat blijft als het ware ‘over’, wat ervoor zorgt dat planten voornamelijk groen zijn.

Natuurlijk is chlorofyl niet het enige pigment in een plant. We kennen

van plantencellen tegen schadelijke

kleuren. Misschien ben je zelfs wel eens zilverkleurige planten tegengekomen.

Die worden overigens niet gekleurd

met zilverpigment; de zilveren gloed

wordt veroorzaakt door fijne haartjes

die het licht reflecteren. Dit zie je vaak

bij schaduwplanten die geen direct licht opvangen. Gebeurt dat onverhoopt

wel, dan zorgen de zilveren haartjes

voor reflectie van het licht naar andere planten, zodat het blad niet verbrandt.

bijvoorbeeld ook xanthofylen en

Aanpassen aan de omgeving

pigmenten die voorkomen in planten

kleur wellicht niet van levensbelang

flavonoïden. Xanthofylen zijn gele en helpen bij het absorberen van

lichtenergie. Ze spelen ook een rol bij het beschermen van plantencellen tegen

schadelijke uv-straling. Flavonoïden zijn

een groep pigmenten die verantwoordelijk zijn voor de kleuren van bloemen en

fruit. Ze spelen een rol bij het aantrekken

Hoewel het hebben van een specifieke lijkt voor planten, is het absorberen van licht dat wel. En dat hangt wél weer

samen met de kleur van een plant. Maar laten we even een stap terugnemen:

factoren die de lichtabsorptie in planten beïnvloeden, zijn onder andere de

intensiteit en kwaliteit van het licht, de

andere pigmenten heidstoestand van de plant.

Planten hebben verschillende

kleuren ontwikkeld om zich aan te

passen aan hun

Sander van Vliet

omgeving en om te

communiceren met andere

organismen. Zo hebben bloemen

bijvoorbeeld felle kleuren ontwikkeld om

bestuivers aan te trekken, terwijl bladeren

primaire kleur met een secundaire kleur

een manier om zonlicht te absorberen

geelgroen zijn hier voorbeelden van.

de groene kleur hebben ontwikkeld als voor fotosynthese. Omgevingsfacto-

ren, zoals lichtintensiteit, temperatuur, vochtigheid en bodemsamenstelling,

kunnen de kleur van planten beïnvloeden.

Planten die worden blootgesteld

aan hoge lichtintensiteit kunnen een

donkerdere groene kleur ontwikkelen om

zichzelf te beschermen tegen overmatige lichtenergie. En planten die worden

blootgesteld aan koude temperaturen

kunnen een paarse kleur ontwikkelen als

reactie op stress. Andere omgevingsfac-

toren, zoals bodemsamenstelling en voedingsstoffenniveaus, kunnen ook invloed hebben op de kleur van planten.

Binnen de plantenwereld heerst een eigen kleurensysteem. Alle effecten

hangen af van omringende kleuren en het licht. Bloemen met warme kleuren geven een ander effect dan bloemen

met koele kleuren. In de tuin zorgt een groene beplanting ervoor dat alle

planten in de tuin met elkaar verbonden worden.

De andere kleuren uit de kleurencirkel

geven de tuin een eigen persoonlijkheid.

Zachte pastelkleuren zorgen voor een rustige uitstraling, terwijl felle kleuren ervoor zorgen dat je tuin levendig en dynamisch wordt.

Een tuin met persoonlijkheid dankzij de Kleurencirkel

Herfstkleuren

die verschillende kleuren in een tuin?

herfst. In de herfst verkleuren bladeren

Maar hoe ga je nu creatief om met

Hoe breng je er leven in, persoonlijk-

heid - zonder voorbij te gaan aan de

daadwerkelijke praktische functie van

de diverse kleuren? De Bloementuin van

Appeltern geeft een mooi voorbeeld met de Kleurencirkel. Deze bestaat uit twaalf

kleuren, waarvan zes warme en zes koele

kleuren. Warme kleuren variëren van rood en goud tot oranje en doen ons denken aan warme elementen zoals de zon of vuur. Koele kleuren zoals blauw, groen

en magenta zijn de tonen van de winter

en de nacht en ze doen ons denken aan koele dingen zoals water of gras.

Het principe van de kleurencirkel bestaat uit de drie primaire kleuren: rood, blauw en geel. Wanneer deze kleuren worden gemengd, ontstaan de secundaire

kleuren: oranje, paars en groen. Naast

Hydrangea serr. Daredevil (Van Vliet New Plants)

te mengen. Geeloranje, roodviolet en

de primaire en secundaire kleuren in de kleurencirkel, zijn er ook nog de tertiaire

kleuren. Deze kleuren ontstaan door een

Per seizoen kan hierin ook nog verschil

worden aangebracht, met name in de van bomen en heesters, met dikwijls

een ware kleurenexplosie tot gevolg.

Het bladgroen, zoals al opgemerkt, één

van de voornaamste stoffen, zorgt in de zomer voor de fotosynthese, aanmaak van suikers en zetmeel met behulp

van zonlicht en koolzuurgas. Bij hoge temperaturen wordt deze bouwstof

regelmatig opnieuw aangemaakt. Met het dalen van de temperatuur in de

herfst is dit niet meer mogelijk. De groene kleurstof in de bladeren neemt af en de andere aanwezige, eerder verscholen pigmenten nemen nu de overhand.

Voordat de bladeren voorgoed van de

bomen vallen, worden de laatste restjes chlorofyl uit de bladeren getrokken en opgeslagen in de takken.

De kleurpigmenten die nog resten

worden nu zichtbaar en zorgen voor een prachtig herfstpalet. Caroteen kleurt de bladeren oranje, xanthofyl zorgt voor

juni 2024

19

een gele tint, anthocyaan voor rood en tannines voor bruin.

Geen zwarte bloemen

Toch zien we niet alle kleuren terug

in de tuin. Als je goed kijkt, ontbreekt zwart bijvoorbeeld altijd. Ondanks

inspanningen van veredelaars, hebben

we geen zwart pigment om uit te kiezen.

Er zijn wel enkele ’zwarte’ bloemen, maar

die zijn niet écht zwart. Ze bevatten geen

zwart pigment; meestal gaat het dan om heel donkerpaarse, -bruine of zelfs -rode bloemen.

En wellicht is dat tot nu toe ook niet nodig geweest. De kleuren

Minier Professional Solutions (Hortival Diffusion)

die van nature voorkomen, zorgen vaak namelijk voor

een ‘special effect’. Zo wees ‘weervrouw’ Helga van Leur de kardinaalsmuts. Als

bessen eronder er op een

onderzoeksfocus vast te stellen bij

het geel van het terras nog warmer en

verantwoorde manier, of zelfs zonder

gele bessen door de combinatie met

middelen?”

het gebruik van gewasbeschermings-

blijven kunstliefhebbers ook nét even iets

Minier Professional Solutions, uit

in de natuur - inclusief het groen - zijn er

1838, in de Anjou, die ook wel bekendstaat

niet voor niets.

Wat vinden onze deelnemers?

Jelle Havermans van About Plants heeft daar een duidelijk mening over: “Enkel

echte nieuwe innovaties zijn interessant, een kleine kleur of vormaanpassing kan

zeker een verbetering zijn, maar haal het oude soort daarna dan ook uit de markt.

Een echte innovatie, die duidelijk afwijkt

van het bestaande qua kleur bladvorm, groeiwijze, of resistentie, doet het vaak goed in de markt, maar moet zich de

jaren daarna toch pas echt bewijzen.

Het is belangrijk om goed in de gaten te blijven houden hoe de plant zich

uiteindelijk in de tuin, balkon of in het openbaar groen manifesteert.”

“Het gaat om keuzes maken,” vindt

Beaufort en Anjou (F) werd opgericht in als ‘de tuin van Frankrijk’. Inmiddels is

het areaal van Minier gegroeid tot meer dan 300 hectare, met daarbij nog een uitzonderlijke plantencollectie, nuttig

voor het creëren van nieuwigheden. Het milde klimaat, de zomerse warmte en

het vruchtbare slib van de rivier de Loire

zijn meer dan gunstig voor de productie van rustieke en winterharde planten.

Minier biedt een ruime keuze aan

bomen, fruitbomen, struiken, coniferen,

klimplanten, bamboes en grassen. Hun

gekozen lijn. Daarnaast telt er volgens

mij tegenwoordig nog een belangrijker punt: is de innovatie te kweken op een

-grootte, plantvorm, bloei in het eerste teeltjaar, potproductie, enz. Tijdens het selectieproces kan met deze talrijke criteria rekening worden gehouden

om een nieuwe plant te definiëren en ze moeten worden vergeleken met

bestaande variëteiten om een kritische blik te behouden. Het is belangrijk om voortdurend nieuwe variëteiten aan

ons assortiment toe te voegen om de

kwaliteit en esthetiek van onze planten te verbeteren en zo de markt te stimuleren.

“En,” zo voegt Olivier Pallussière toe,

“Laten we niet vergeten dat de eerste

vraag van klanten altijd dezelfde is: ‘Wat is er nieuw?’”

exploitatie en het management van

10 miljoen jonge planten over heel Europa verstuurd, en ook naar de Verenigde Staten, Zuid-Afrika en Japan.

landbouw begon, is de productie

ergens voor en houd je dan vast aan die

waarmee we werken: bloemkleur en

worden 4 miljoen gevormde planten en

altijd simpel met zoveel diversiteit in een niet alles maken. Ik zou zeggen: kies

variëren afhankelijk van de planten

Van Vliet New Plants uit Stroe, is

Magnolia, Syringa en Wisteria. Elk jaar

Het belang van selectie

bepaald assortiment. Je kunt als kweker

selectiewerk. Deze doelstellingen kunnen

specialiteiten zijn Hibiscus, Hydrangea,

Jelle. “Goede keuzes maken als kweker of handelaar is belangrijk, maar niet

door een aantrekkelijke

het uitvoeren van hybridisatie- en

schilderij ‘Caféterras bij nacht’, waar

langer voor dit schilderij staan. De kleuren

wordt aangetrokken

is daarom belangrijk om een

Gogh dat trucje ook toepaste in zijn

paars aantrekkelijker lijken voor vogels,

te brengen via een daarin gespeciali-

vorm of kleur. Het

Zo indrukwekkend, dat Vincent van

sterker over te laten komen. En waar de

of weerstand tegen ziekten,

Hibiscus syriacus IGLOO® ‘Minsycbb2b’ (Hortival Diffusion)

indrukwekkende manier tegen af.

hij de sterrenhemel paars kleurde, om

van zijn nieuwe soort, dan heeft hij de

terwijl de eindklant vooral

deze paarsroze doosvrucht opensplijt, steken de gele

kweker wordt aangetrokken

door vegetatieve kwaliteiten

al eens naar de Euonymus,

“Sinds de mens zich vestigde en de verbeterd door soorten en klonen te selecteren,” zegt Olivier Pallussière.

“Hetzelfde fenomeen zien we nu al

enkele eeuwen in de sierteelt. Iedereen

waardeert het innovatieniveau van een plant volgens zijn eigen criteria: een

gespecialiseerd in de introductie,

nieuwe plantensoorten die beschermd zijn met kwekersrecht. Als een kweker

voldoende overtuigd is van de potentie

mogelijkheid om dit verder op de markt seerd bedrijf, zoals Van Vliet New Plants.

Na het afsluiten van een testovereenkomst wordt dan een aantal planten

uitgezet bij gespecialiseerde kwekers in het netwerk. Gedurende een bepaalde periode (meestal 2 jaar) testen zij de

plant op z’n kwaliteiten om er een goede

beoordeling over te kunnen geven. Als de plant de testperiode goed doorgekomen is, kan er kwekersrecht aangevraagd

worden. Dit kan per land, per continent (Europa bijvoorbeeld) of voor de hele

wereld. Aangetoond moet dan worden

dat de plant voldoet aan alle eisen met betrekking tot nieuwheid, onderscheid-

baarheid, uniformiteit en bestendigheid.

Zodra een nieuw ras is gelanceerd, is het

belangrijk om het ras continu te beheren en te zorgen dat het in de publiciteit

komt. “Het heeft geen enkele zin om de

markt te overvoeren met nieuwigheden,” zegt Sander van Vliet. “Het moet gaan om noviteiten, die echt een bijdrage

leveren aan het sortiment. Veel kleine

mutaties zijn vaak toevalstreffers, waarbij je goed moet nadenken of de markt op

die mutatie zit te wachten. Want ook bij noviteiten gaat het om inspelen op de interesse van de markt. Een compleet

nieuwe kleur is zeker interessant, maar zaken als resistentie, onderhoudsarm,

compacte groeiwijze zijn ook zaken die van belang zijn.”

Namens Vakbeurs GrootGroenPlus: Erik Bastiaensen, bestuurslid “Dat groen niet één kleur is, maakt de boomteelt wel duidelijk! Maar welke kleuren

zien we nog meer en waarom? Ook enkele deelnemers aan de vakbeurs laten hun licht hierover schijnen en bekennen kleur…”

20 Tekst: Addo Sprangers

ADVERTORIAL

BUSINESS CENTRE TREEPORT (BCT) ZET GROEN IN DE ETALAGE

Impressies: Joyce Oomen Blooming Business B.V. Met mooie, duurzame gebouwen en ruim opgezette verbindingswegen is goed nagedacht over de inrichting van Business Centre Treeport

(BCT). Toch lijkt het groen op dit moment nog een ondergeschoven kindje. Lijkt, want achter de schermen wordt er hard aan gewerkt.

Naar verwachting duurt het nog zeker

deze werkgroep over de

richting van het terrein van het BCT - aan

werd in het bestemmingsplan.

twee tot drie jaar voordat de groeninNederlandse zijde in totaal maar liefst

54 hectare groot - volledig is voltooid.

Dat heeft onder meer te maken met

een aantal nog niet afgeronde bouw-

werkzaamheden. Het BCT wil koste wat

kost voorkomen dat het groen nadelige

gevolgen ondervindt van bouwactiviteiten die nog (moeten) plaatsvinden. Ook vindt er, op advies van de werkgroep Agrobiodiversiteit van Coöperatieve

Vereniging Treeport, bodemonderzoek plaats voordat er daadwerkelijk wordt gestart met planten. Om tot het beste

resultaat te komen, moeten de grondom-

groeninrichting die verankerd Biodiversiteit is hét trefwoord

bij de aanleg van het groen- en

natuurgebied waarvoor 12 hectare

van het BCT-terrein is gereserveerd. Het gebied kent straks onder meer wadi’s,

bomen, wandelpaden, vaste planten en

bloemen- en kruidenmengsels. Ook is er

wandeling of fietstocht

een opstand met bomen en planten die

spelen praktische zaken

ruimte voor een zogeheten zaadgaard,

zaad gaat leveren. In die zaadgaard zijn inmiddels al twee delen ingeplant. Dat geldt eveneens voor een bufferstrook langs de watergangen.

standigheden immers goed zijn. Goede

Wadi

meteen inplanten oogt weliswaar mooi,

grond en opkweek kosten echter tijd. Alles maar het groen gaat het dan nooit lang volhouden. Wie zich op het BCT vestigt, heeft bovendien de opdracht om te

zorgen voor een groene aankleding.

Biodiversiteit

Vanuit haar kennis en expertise maakt

de werkgroep Agrobiodiversiteit plannen en verstrekt zij adviezen. Zo adviseert

te maken. Hiernaast

Impressie 2 / A3

BCT / Retentie Hazeldonksebeek / Voorlopig Ontwerp / 14 april 2024

een rol. Het bedrijventerrein moet immers ook optimaal

kunnen functioneren. Dat betekent

dat er rekening moet worden gehouden met bijvoorbeeld bewegingen van

Plattegrond sfeerimressie / schaal 1:1

BCT / Retentie Hazeldonksebeek / Voorlopig Ontwerp / 1

voetgangers, fietsers en vrachtverkeer.

blik gaat kijken naar de gehele sector

vergt een langere adem, zoals de

Bredere blik

product. Drie clusters - bomen, struiken

twee hectare groot. Dat gebied krijgt

de groeninrichting van het BCT meteen

De realisatie van andere onderdelen aanleg van een wadi van maar liefst straks de uitstraling van een park en bij de inrichting daarvan wordt de nadruk

gelegd op biodiversiteit en leefbaarheid.

Zo wordt er voor kinderen een heus blote voetenpad gecreëerd en kan er straks worden gepicknickt. De perfecte plek

dus om in een natuurrijke setting een

’Last but not least’ is ervoor gekozen om te benutten als een soort etalage voor de sector, waarbij de schoonheid van

gecombineerde disciplines als bomen, heesters, grassen en vaste planten tot

uiting moet komen. Tegelijkertijd moet de groeninrichting ervoor zorgen dat

de boomteeltsector met een bredere

en niet alleen oog heeft voor het eigen en bloemen - moeten bij de inrichting in elkaar overvloeien, wat uiteindelijk

moet resulteren in een voor insecten

vruchtbaar leef- en woongebied. Dat

vele groen wordt straks zichtbaar in de gehele hoofdas van het BCT. Ook het buitenterrein van kennis- en onder-

zoekscentrum ROOTZ wordt volledig

aangekleed met functioneel groen.