3 minute read

GZO uitvoering Requiem

FEEST ROND MOZARTS DODENMIS

Indrukwekkende GZO-uitvoering Requiem

Er zijn jubileumvieringen waar je om de haverklap op je horloge kijkt. Niet bij het 45-jarig jubileumconcert van het Gemengd Zangkoor Oosterheide. Dirigent Herman Kofflard wist precies voor welke opgave hij stond: “Als we het publiek maar in vervoering kunnen brengen. Het moet een muzikale belevenis worden.” En het werd een feest waarbij de uitverkochte basiliek, zo’n 600 mensen, begrepen dat ze getuige waren van een muzikale belevenis. Twee amuses: de symfonie in g mineur van Rosetti en het eerste deel van de Peer Gynt suite. Als pièce de resistance het Requiem in D-moll KV 626 van Mozart. Het orkest van het Möbius Ensemble bestond uit exact dezelfde bezetting als waarvoor Mozart had geschreven.

Een geweldige prestatie in acht genomen dat het koor bestaat uit geoefende amateurs van wie de meesten ouder dan 60 jaar zijn. Tien zijn er zelfs ouder dan 80. Voor deze gelegenheid waren er 18 gastzangers toegevoegd. Op de bok stond werd GZO’s eigen Herman Kofflard. Hij dirigeerde koor en het begeleidend Möbius Ensemble Tilburg. Solisten warren Tessa Maalcke (sopraan), Veronika Burger (alt), Adrian Fernandes (tenor) en Philip Barkhudarov (bas).

Concert is afgeleid van het Italiaanse concertare, wedijveren. Een concert is een wedstrijd. Honkbal dus. De dirigent is de catcher. Hij kent de slagman, zijn spelers , inclusief de pitcher en weet wat voor bal hij de pitcher moet laten gooien. Bij het GZO-concert klopte alles perfect. De dirigent wist wat voor kwaliteit er in het veld stond: een goed koor, een uitstekend ensemble en dito vocalisten. Hij gaf aan wat en hoe er gespeeld moest worden en zo gebeurde ook. Een lust voor oog en oor. Van het begin af aan zat het goed. Geen viool die net even niet goed gestemd was. Geen instrument of stem die niet op het juiste moment inzette. Kom

daar nog eens om. Evenwicht tussen koor, ensemble en vocalisten. Van de laatsten zongen met name sopraan en bas moeiteloos hun partij mee. Maar de dirigent kende ook de betekenis van de spannende stiltes. Het Kyrië is opgebouwd uit fuga’s. Meerstemmigheid en gevarieerde herhaling spelen er een hoofdrol in. Maar de partijen in het koor wisten dat bij de inzet van de herhaling het volume aangepast dient te worden wil het geen oorverdovende brij worden. Samengevat: onder leiding van Kofflard was nagedacht over Mozarts zwanezang en werd overeenkomstig uitgevoerd. Voorzitter Gerrie van Bree: “Tijdens de repetities is, naast de aandacht voor het technisch correct zingen, veel tijd gestoken in het verklanken van de door hem (Hofflard) beoogde emotie, dynamiek en transparantie in klank.” En dat was te horen.

Lef kun je Gemengd Zangkoor Oosterheide niet ontzeggen. Het is niet het eerste Requiem dat het koor in handen heeft. Maar na die van Verdi, Cherubini en Fauré is dat van Mozart toch wel heel bijzonder. Al is het alleen maar door de mysterieuze omstandigheden waaronder Mo-

zarts Requiem tot stand kwam. De rijke graaf Walsegg wilde zijn vrouw met een speciaal voor haar geschreven Requiem eren. Via een anonieme boodschapper gaf hij Mozart de opdracht de dodenmis te schrijven. De graaf wilde indruk maken door de partituur te kopiëren en zijn eigen naam eronder te zetten. Dat hij het honorarium in twee termijnen zou betalen was de reden voor Mozarts weduwe Konstanze om het Requiem na de dood van haar echtgenoot te laten volooien. Tijdens het schrijven wordt de componist in november 1791

ziek. 14 dagen later in de nacht van 4 op 5 december sterft hij. Tijdens zijn ziekbed zou hij zijn leerling Süssmayr al notities hebben laten maken. Hoe dan ook, de leerling maakt het werk van zijn leraar op geniale wijze af. Mozarts biograaf beschrijft hoe de aanwezigen rond het sterfbed het Requiem zongen. En daarmee werd het niet het Requiem voor de gestorven gravin maar voor de stervende componist. Bij het zingen van het ‘Lacrymosa’ waarvan hij de eerste acht maten geschreven had, zou Mozart in tranen zijn uitgebarsten. Binnen honderd dagen na Mozarts dood had Süssmayr het werk gecompleteerd. Interessant voor musicologen en componisten om de bijdrage van leerling met die van zijn leraar te vergelijken. Maar Süssmayrs bewerking is de grandioze standaardversie gebleven. Regisseur Milos Forman vergrootte het mysterie door nog wat artistieke vrijheden in zijn film aan de waarheid toe te voegen.