Inhoud 0
1
2
Inleiding
1
Dagboek van een overstapper Kopiëren, knippen en plakken Weber’s law Scrollen
2 2 3 4
Uw nieuwe Mac installeren
7
Introductie Inschakelen op veel manieren Wizard Gegevens kopiëren Apple ID Lokale computeraccount instellen Sleutelhanger Snel of zelf doen In de iCloud Alles versleuteld Vingerafdruk Licht of donker Gelukt!
8 8 9 10 12 13 14 15 16 17 18 19 19
Aan de slag met uw Mac
21
Bureaublad Dock Klikken met de rechtermuisknop: hoe dan? Vensterbediening Accenten en zo Smileys Prullenmand Gewoon lekker aan de slag
22 23 24 26 27 28 29 31
v
Inhoud
3
4
5
vi
Bestandsbeheer
33
Introductie Enkele interessante mappen Voorvertoning Kopiëren en verplaatsen Nieuwe map maken Meerdere vensters Prullenmand Bestandsnaam wijzigen
34 35 36 38 39 40 41 42
Surfen op het web
43
Safari Bladwijzers PDF Andere zoekmachine Startpagina aanpassen Leesweergave Voorlezen Woordbetekenis opzoeken Extensies Firefox Chrome en de rest Kiezen maar
44 45 46 46 47 47 48 49 50 50 53 54
55
Introductie Account toevoegen Meer accounts Mail gebruiken Berichten lezen Berichten lezen met tabbladen Berichten markeren VIP’s Een VIP maken Een VIP verwijderen Conversaties weergeven Nieuw bericht maken en verzenden Inkomende berichten ophalen Een bericht beantwoorden Een bericht doorsturen Blinde kopie sturen
56 56 60 61 61 62 63 64 64 65 66 66 67 67 68 68
Overstappen naar macOS
6
7
8
Uiterlijk van het bericht aanpassen Handtekeningen Reclameberichten (spam) Bijlage aan een e-mail toevoegen MailDrop Markeringen Adressen uit Contacten in Mail Gegevens toevoegen aan Contacten Zoek naar berichten Mail en Spotlight Markeren of verwijderen met veegbewegingen Outlook-gegevens overzetten van Windows naar macOS Exporteren Bewaren Importeren Andere weg
69 69 71 72 73 74 75 76 79 79 80 81 81 82 83 83
Beveiliging en virussen
85
Inleiding Weinig macOS-virussen Invloed van scanners op het systeem Actief of passief Firewall De zwakste schakel bent u zelf
86 87 88 89 90 91
Office & co op de Mac
93
Eindelijk in de App Store Apples eigen alternatief Opensource Meer alternatieven
94 96 98 99
Fotobewerking
101
Photoshop en Lightroom Nadelen Abonnement Affinity Photo Foto’s Exporteren The Gimp Zeer veel fotobewerkers
102 102 103 104 105 107 108 108
vii
Inhoud
9
Samenwerken met andere Apple-hardware
109
AirDrop Opletten Inschakelen op iPad of iPhone Verzenden AirDrop op de Mac iPhone of iPad als scanner Aan de slag Afwerking
110 110 111 112 113 114 115 116
Time Machine
119
Waarom back-ups? Reservekopieschijf Terugzetten Kanttekening NAS Tot slot
120 120 122 124 125 127
Handige functies van macOS
129
Zoeken op uw Mac (en daarbuiten) Rekenen en omrekenen Handoff Split screen Schermafbeeldingen maken Maken en bewerken Vensters samenvoegen Weer ‘loskoppelen’
130 131 132 133 135 136 136 137
A
macOS opnieuw installeren
139
B
macOS upgraden
143
Introductie Up-to-date Upgraden Toekomst
144 144 145 147
Index
149
10
11
viii
1
Uw nieuwe Mac installeren
N
ieuwe Mac gekocht? Dan wilt u er natuurlijk zo snel mogelijk mee aan de slag. En dat is gelukkig geen enkel probleem!
Hoofdstuk 1 – Uw nieuwe Mac installeren
Introductie Ineens weet je het: een Mac! Een frase geheel vrij geïnterpreteerd naar een welbekende reclame die niets met Macs, maar alles met boeken van doen heeft. Maar dat terzijde. Veel nieuwe Mac-gebruikers – ongeacht of dat nou een iMac (Pro) of een MacBook (pro) is – zijn opvallend vaak overgestapt uit frustratie. Jarenlang zijn ze murw gebeukt door de vele gepushte updates en upgrades van Windows, met alle daarbij behorende bugs, crashes en andere ellende. Zoekende naar een alternatief waarop in ieder geval vrijwel alle bekende software draait – inclusief bijvoorbeeld Microsoft Office en alle software van Adobe – kom je dan al snel uit bij Apple. Wat veel mensen dan weer huiverig maakt is de hoge prijs van deze toestellen. Werkt u echter hoofdzakelijk thuis, dan kunt u fors geld besparen door te kiezen voor een Mac Mini, waarover u meer in de inleiding hebt kunnen lezen. Of kies voor een relatief betaalbare MacBook Air. De 2018-versie is weliswaar duurder dan de eerdere versies, maar u krijgt daar ook een haarscherp Retina-scherm voor terug en een in zijn algemeenheid rap portable systeem. Voor de echte diehards zijn er de welhaast astronomisch geprijsde pro-modellen. Die zijn vooral interessant voor bijvoorbeeld professionele videobewerking en andere heel zware klussen. Of u kiest voor een iMac, het desktopmodel van Apple. We gaan ervan uit dat deze gebruikers weten waar ze mee bezig zijn. Dit boek is bedoeld voor eenieder die zijn allereerste schreden zet op het vlak van de Mac en het bijbehorende besturingssysteem macOS. We gaan niet heel diep in op vervelende technische zaken, maar concentreren ons op de dingen die u snel helpen vertrouwd te raken met uw nieuwe systeem. En we laten zien hoe dingen soms net (een beetje!) anders werken dan onder Windows. Maar verwacht zeker geen grote hobbels of een lange aanpassingsperiode. Eigenlijk wijst alles zich grotendeels vanzelf. Maar er zijn wel degelijk wat dingen praktisch om te weten en te begrijpen.
Inschakelen op veel manieren We beginnen bij het begin, in dit voorbeeld een gloednieuwe MacBook Air. Nadat het toestel uit de verpakking is gehaald en aangesloten op 8
Overstappen naar macOS
de netspanning kan de pret beginnen. Overigens zien we hier al meteen een typische MacBook-eigenschap: de laptop wil maar wat graag ingeschakeld worden. Diverse handelingen zorgen voor het opstarten van het systeem. Het welbekende openen van het deksel zorgt ook voor opstarten bij een eerder volledig uitgeschakelde computer. Laat u het scherm opengeklapt, dan zet u de computer – wederom na volledig uitschakelen, dus los van een slaapstand – aan door een willekeurige toetsdruk of een druk op de trackpad. En zelfs het inprikken van de voedingsadapter zorgt – bij opengeklapt scherm – voor een inschakelend systeem. En o ja, er is ook nog een aan-uitknop voor de liefhebbers. Voor sommigen is dit gedrag wellicht iets te enthousiast te noemen, maar het is nu eenmaal zo. Eraan wennen is het devies derhalve. ‘Gewone’ Macs zoals de iMac beschikken over een simpele aan-uitknop. Deze toestellen reageren meer in lijn met wat u gewend bent van andere computers en elektronische apparaten.
Wizard De allereerste keer dat u een Mac opstart, start er ook een wizard. De meeste opties hierin spreken voor zichzelf, maar mogelijk worden er ook dingen genoemd die u als ex-Windows-gebruiker wat minder bekend voorkomen. We lopen de wizard dus even met u door. Het eerste teken van leven van uw nieuwe Apple bestaat uit een zwart scherm met in het midden een appel. En daaronder een voortgangsindicator. De allereerste keer dat het nieuwe systeem opstart zal wat langer duren dan de volgende keren, geen angst dus. Na een poosje opent een venster waarin u de taal kunt kiezen, kies hier – in principe – Nederlands. Klik op het naar rechts gerichte pijltje (Ga door), een actie die we niet telkens weer gaan noemen. Kies vervolgens ook als regio Nederland of België. In de volgende stap kiest u voor een Nederlands (of Belgisch) toetsenbord. En dan wil de nieuwe Mac graag online. Gebruikt u een bekabelde verbinding dan hoeft u zich over het configureren van uw Wi-Fi-netwerk geen zorgen te maken. In alle andere gevallen is het nu zaak om uw eigen Wi-Fi-netwerk te kiezen, op Ga door te klikken en het wachtwoord van uw netwerk in te voeren, gevolgd door weer een klik op Ga door. Als het goed is koppelt de nieuwe Mac nu met het netwerk. 9
Hoofdstuk 1 – Uw nieuwe Mac installeren
Geen koppeling? Wil uw nieuwe Mac(Book) niet koppelen met uw Wi-Fi-thuisnetwerk, terwijl u honderd procent zeker weet dat u het juiste wachtwoord hebt ingevuld? Dan is er een kans dat in uw router de optie MAC-adresfiltering staat ingeschakeld. In dit geval heeft dat niets met de Mac te maken, maar met MAC-adressen. Elk draadloos (en bedraad) apparaat krijgt een uniek adres toegewezen. Verwar dat niet met een IP-adres. Nee, een MAC-adres is een veelal in de hardware ingebakken (en daarmee niet te wijzigen) code waarmee een apparaat is te identificeren op het (thuis)netwerk. De meeste routers bieden voor het Wi-Fi-deel de optie om MAC-adressen te filteren. Daarmee voorkomt u dat zelfs als een kiene buurtbewoner uw wachtwoord heeft achterhaald, er meegelift kan worden op uw thuisnetwerk. Omdat als het MAC-filter in de router aan staat, niet alleen het wachtwoord voldoende is, maar ook alleen de ooit toegevoegde MACadressen toegang krijgen. Uw nieuwe computer wordt in dat geval niet toegelaten, want het MAC-adres staat simpelweg (nog) niet in de lijst met toegelaten adressen. We hopen dat u nog weet hoe u dat destijds hebt ingesteld in uw router. Want bij elk merk en type werkt het wijzigen van dit filter net anders. Sla er desnoods de handleiding of de ingebouwde helpfunctie even op na! Hoe dan ook, een niet-koppelend apparaat aan uw thuisnetwerk heeft vaak te maken met zo’n MAC-adresfilter.
Gegevens kopiëren Na het – hopelijk succesvol – instellen van de Wi-Fi-verbinding zien we in de volgende stap een melding betreffende de privacy van uw nieuwe Mac. In tegenstelling tot Windows wordt uw privacy op de Mac uitstekend beschermd. U hoeft dus niet bang te zijn voor ongevraagde ‘phone home’-acties van het systeem. Zo uit de verpakking en zonder verdere instellingen is uw systeem geoptimaliseerd voor privacy, een verademing! In weer een volgende stap kunt u gegevens kopiëren van een al bestaande Mac, uw oude beestje bijvoorbeeld. Omdat we er in
10
Overstappen naar macOS
Afbeelding 1.1
Kies hier uw Wi-Fi-netwerk.
Afbeelding 1.2 Ingeval dit inderdaad uw allereerste Mac is valt er weinig aan gegevens van een voorganger te kopiëren.
11
Hoofdstuk 1 – Uw nieuwe Mac installeren
dit boek van uitgaan dat dit uw allereerste Mac is, volstaat het om hier de optie Kopieer nu geen gegevens te selecteren.
Apple ID Nu wordt het interessant. Om gebruik te kunnen maken van uw Mac, is een Apple ID noodzakelijk. Hiermee kunt u straks bijvoorbeeld software uit de App Store downloaden, maar ook zaken via Apples eigen cloudservice iCloud regelen. Hebt u een iPhone, iPad of iPad touch in gebruik, dan hebt u ongetwijfeld al een Apple ID! Dat kunt u ook gebruiken voor uw nieuwe Mac. Kwestie van Apple ID (meestal simpelweg uw e-mailadres) invullen en daarna het bijbehorende wachtwoord. Bent u geheel maagdelijk de wondere wereld van Apple binnengetreden, dan klikt u op Maak nieuwe Apple ID aan en doorloopt u alle daarbij behorende vragen. Maakt u gebruik van een bestaand Apple ID, zorg dan dat een van uw andere Apple-apparaten (bijvoorbeeld uw iPhone of iPad) is ingeschakeld. Daar verschijnt namelijk een bevestigingscode op die u op uw Mac moet intikken. Doe dat, en uw bestaande Apple ID is vanaf dat moment gekoppeld aan uw nieuwe Mac.
Afbeelding 1.3 Grote kans dat u al een Apple ID hebt, maar indien niet dan kunt u dat hier nieuw aanmaken.
12