Issuu

Historisch

KATWIJK Verhalen uit de rijke historie van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg

azine g a m it

In d

o.a.

an euw’ v e L e ‘D h kebac c n e W ander x e l A Tsaar Katwijk kt bezoe punt Knoop Steeg oote De Gr

Bijlage De Katwijksche Post - september 2021

UW NIEUWE VLOER? Een tegelvloer, mooi, duurzaam en onderhoudsarm

✔ Lokaal ✔ Persoonlijke service ✔ Hoogwaardige kwaliteit

RUIME KEUZE WAND- EN VLOERTEGELS EN VEEL UIT VOORRAAD LEVERBAAR!

Vloerverwarming en/of tegels plaatsen? Ook hiervoor bent u bij ons aan het juiste adres! Informeer naar de mogelijkheden.

Kijk alvast voor inspiratie op

www.cerados.nl

’t Heen

KATWIJK

Taanderstraat 18-A (boven DW Kozijnen) 2222 BE Katwijk W www.cerados.nl • E info@cerados.nl •T 085 130 44 39

Kom langs of maak een afspraak op 085- 1304439 of mail naar info@cerados.nl

Historisch Katwijk

Een gemeente schrijft geschiedenis Voor u ligt het derde magazine ‘Historisch Katwijk’. Een speciale uitgave van ons nieuwsblad De Katwijksche Post. Het hele dorp Katwijk schrijft geschiedenis. Geschiedenis die praktisch in elk stukje aarde is terug te vinden. Of het nu in de grond of erboven. Door de vele eeuwen heen een prachtig gebied met een rijke geschiedenis en vele monumenten. In dit magazine laten we u genieten van historische verhalen die niet of minder bekend zijn of zelfs niet eerder geschreven. Ook nu hebben wij weer een keur aan onderwerpen samengesteld en wordt het genieten van verhalen die wat minder bekend zijn of bijdragen aan de historie van de kernen, families, verenigingen en bedrijven.

Monumenten

Over de geschiedenis van zowel Katwijk, Rijnsburg als Valkenburg zijn vele naslagwerken geschreven. Daarnaast tellen alle kernen nog steeds vele prachtige monumenten, waarvan het aantal nog steeds groeit. Dit komt doordat oudheidkundige verenigingen of particulieren zich sterk maken voor behoud van monumenten of erfgoed en de gemeente de waarde van de voorstellen omarmt.

Colofon Met bijdragen van: Jaap Plokker Hoogheemraadschap van Rijnland Katwijk in Oorlog Genootschap Oud Katwijk Genootschap Oud Rijnsburg

Jaarlijks wordt op de tweede zaterdag in september de Open Monumenten Dag georganiseerd. Een dag die geheel in het teken staat van de plaatselijke monumenten. In Katwijk is in samenwerking met de oudheidkundige verenigingen een comité samengesteld, dat jaarlijks een programma organiseert en ervoor zorgt dat de deelnemende monumenten gratis en met behulp van veel vrijwilligers opengesteld kunnen worden.

een mooie fietsroute. Vorig jaar werd het Merovech Park in Rijnsburg geopend en aan de lijst aan de lijst van onze monumenten toegevoegd. Dit jaar was er in De Redschuur een bijzondere expositie te zien van de plannen en ideeën om de Romeinse Limes in Katwijk zichtbaar te maken. De Limes, tweeduizend jaar geleden de noordelijke grensweg van het Romeinse Rijk, werd eind juli aangewezen als UNESCO-werelderfgoed.

Groei monumenten

Ook Valkenburg is met twee vindplaatsen belangrijk onderdeel van deze erkenning. De schitterende expositie was meer dan de moeite waard. En dat niet alleen, de werkgroep van dit prachtige project doet er alles aan, de plannen te realiseren en deze weg op bijzondere wijze zichtbaar te maken, zodat er weer een waardevol monument kan worden toegevoegd.

Ook wordt er een magazine uitgegeven waarin ongeveer 30 te bezoeken monumenten, achterliggende informatie en een route zijn opgenomen. Voor wie geïnteresseerd is om meer van het dorp te weten te komen, een prachtige gelegenheid. Daarnaast zijn er diverse exposities, rondleidingen, orgelconcerten en

Historisch Katwijk is een speciale uitgave van De Katwijksche Post en verschijnt in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg. Mark Ruis Leo Roosjen e.a.

Rijnland Katwijk in Oorlog e.a.

Foto’s: Katwijks Museum Mark Ruis Hoogheemraadschap van

Media-adviseur: Carlo van Zelst

Redactie: De Katwijksche Post Hoofdredactie: Teuntje van Delft

‘De Leeuw’ van Wenckebach De totstandkoming van een gemeentelijk oorlogsmonument Groen bemost en half verscholen in het struweel kijkt hij stoïcijns naar de Zeeweg. Sinds hij daar z’n vaste plekje kreeg is er veel veranderd. Waar hij eerst hoog uittorende boven het plantsoentje, lijkt het nu wel of hij zo onzichtbaar mogelijk moet zijn, steeds meer opgenomen in het groen, zoals de oorlog, waaraan hij herinnert, bij velen steeds meer in de tijd vervaagt. Door Jaap Plokker Onveranderd is gebleven dat hij sinds 1949 ieder jaar even in de belangstelling mag staan en mensen kransen en bloemen aan z’n voeten neerleggen. Dan is hij weer even de fiere, onoverwinnelijke ‘Leeuw’, die symbool staat voor de overwinning op vijf jaar onderdrukking en de offers die dat heeft gekost. Initiatieven vanuit leger en voormalig verzet Het eerste initiatief om met een monument in Katwijk de in de Tweede Wereldoorlog voor de vrijheid van het vaderland gesneuvelden te gedenken dateerde van kort na de Nederlandse capitulatie in mei 1940. Bijna dertig Nederlandse militairen, die van 10 t/m 14 mei 1940 tijdens de gevechten om het vliegveld Valkenburg waren omgekomen, werden begraven op een provisorische begraafplaats op het schietterrein aan de Cantineweg. De meesten behoorden tot het 3e bataljon van het 4e regiment infanterie. De commandant van het bataljon, majoor J. Mallinckrodt, hield in zijn eenheid een inzamelingsactie voor een gedenkteken op de begraafplaats en haalde daarvoor 840,25 gulden op. Het bedrag werd op 1 juli 1940 overhandigd aan burgermeester mr. W.J. Woldringh van der Hoop, die een spaarbankboekje opende, zodat hij er te zijnetijd over kon beschikken.

Oorlogsmonument De Leeuw. | Foto: Jaap Plokker

In de zomer van 1945 werd er op de tafel van burgemeester mr. W.J. Woldringh van der Hoop een voorstel gedeponeerd voor een gemeentelijk oorlogsmonument. Het was afkomstig van Katwijker A. Wassenaar, die het had ingediend namens de

voormalige illegaliteit. Het initiatief van het voormalig verzet werd door het gemeentebestuur van Katwijk met open armen verwelkomd. > pagina 8

Bij aankoop van een compleet 2 persoons boxspringset

luxe dons dekbed cadeau!

Ambachtsweg 24a • 2222 AL Katwijk • T 071 408 58 55 • inf0@denachtwachtkatwijk.nl

www.denachtwachtkatwijk.nl

Persoonlijke aandacht bij de Nachtwacht Plannen voor uitbreiding van het huidige pand

Het is inmiddels 11 jaar geleden dat de Nachtwacht startte in het pand aan de Ambachtsweg in ’t Heen. Inmiddels heeft de Nachtwacht er een Vandyckvestiging in de Princestraat bij en zijn ze druk bezig met plannen voor een uitbreiding van het huidige pand aan de Ambachtsweg. “Toen wij hier begonnen zat de Gamma nog in hun oude pand tegenover ons. Dat was heel fijn, want dat was écht een trekker in ’t Heen. Daardoor zagen mensen onze winkel ook sneller. Inmiddels is dat allemaal veranderd en weten onze klanten ons goed te vinden”, vertelt Marijke Krispijn, eigenaresse van de Nachtwacht. Marijke is trots op wat zij in de afgelopen jaren hebben bereikt. “Toen we begonnen ging Nederland gebukt onder de bankencrisis. Een spannende tijd dus. We voerden eerst alleen het merk Eastborn. Een bewuste keuze, want dat merk levert uitstekende kwaliteit en heeft een breed aanbod boxsprings en matrassen. Inmiddels voeren we ook de merken Pulmann en EcoLife. Met deze drie merken hebben we letterlijk voor elk wat wils. En natuurlijk hebben we een mooi assortiment bedtextiel.”

Persoonlijke aandacht “We zorgen ervoor dat de bedden altijd mooi opgemaakt zijn en proberen daar nét iets meer mee te doen dan onze concurrentie. Daarom volgen wij de trends op het gebied van bedtextiel en de inrichting van de slaapkamer op de voet en proberen die in de winkel ook te laten zien. Zo kan men beter inschatten hoe het in hun eigen slaapkamer zou staan”, vertelt Marijke. “Maar het allerbelangrijkste vinden wij de persoonlijke aandacht. Er is aandacht voor de klant, ongeacht of die nu komt voor een duur bed of een kussensloop. En er staat altijd wel wat lekkers op tafel. Gewoon, omdat de klanten dat waarderen en zich welkom voelen”, vervolgt Marijke. “Wij ervaren dat veel

mensen via mond-tot-mondreclame bij ons komen.” Op de vraag of dit een speciale reden heeft, antwoordt Marijke: “Wij doen ons best onderscheidend te zijn ten opzichte van onze concurrenten. Wij hebben bijvoorbeeld onze eigen bezorgservice. Hierdoor kunnen wij op het gewenste moment afleveren en het bed keurig plaatsen. En mocht een motor van een verstelbaar bed kapot gaan, dan gaan onze eigen mensen naar de klant. Hier zijn onze klanten heel blij mee en vertellen dat ook door.”

Oktoberacties Wie in de maand oktober een boxspring koopt bij de Nachtwacht, kan rekenen op een mooi cadeau. “We geven een luxe donsdekbed cadeau bij aanschaf van een compleet bed”, zegt Marijke. “En als je dan toch een mooi bed koopt, denk dan ook aan een goed kussen. Vanaf oktober komt Silvana met een speciaal roze kussen. Dit nekondersteunende kussen wordt geleverd in de twee meest verkochte hardheden. Een deel van de verkoopprijs van deze kussens gaat naar de Pink Ribbon, een onderdeel van het KWF dat zich inzet voor onderzoek om borstkanker te voorkomen en de ziekte beter te kunnen behandelen”, licht

Marijke toe. “WIj hopen er dus heel veel van te verkopen.”

de Nachtwacht bed & linnen Ambachtsweg 24a 2222 AL Katwijk 071-4085855 info@denachtwachtkatwijk.nl

www.denachtwachtkatwijk.nl www.facebook.com/ denachtwachtkatwijk Vandyck Experience Store Princestraat 11 2225 EX Katwijk 071-3031930 katwijk@vandyckexperiencestore.nl

Van ‘namenmonument’ naar ‘zittende leeuw’ De totstandkoming van een gemeentelijk oorlogsmonument < pagina 5 Met burgemeester W.J. Woldringh van der Hoop als regisseur werd een commissie in het leven geroepen met ‘oud-verzetsman’ Arie Wassenaar als voorzitter. De opdracht van de commissie was om niet alleen met een voorstel te komen voor een monument, maar ook de daarvoor benodigde financiën bij elkaar te sprokkelen.

Arie Wassenaar en zijn medeverzetsstrijders beoogden een gemeentelijk oorlogsmonument dat verder zou gaan dan een herinnering aan gesneuvelde militairen. Het was dan ook aanvankelijk de bedoeling dat behalve de namen van de omgekomen militairen ook die van Katwijkse oorlogsslachtoffers uit de illegaliteit en koopvaardij op het monument vermeld zouden worden.

De burgemeester kwam met een aardige binnenkomer. Hij had in 1940 van majoor Mallinckrodt 840,25 gulden ontvangen voor het oprichten van een gedenkteken. Met een gift van 487,50 gulden van de Oranjeverenigingen van de beide Katwijken zat er 1.327,70 gulden in de pot: een aantrekkelijk startkapitaal.

Over de locatie van het toekomstig ‘namenmonument’ werd verschillend gedacht. Het college van burgemeester en wethouders was in meerderheid voor een plek op een in het wederopbouwgebied te creëren plein achter de Oude Kerk te Katwijk aan Zee. Binnen de ‘monumentcommissie’ waren er voorstanders voor de be-

Op zaterdag 13 november 1948 onthulde overste J. Mallinckrodt, oud commandant van het 3e bataljon van het 4e regiment infanterie, het Katwijkse oorlogsmonument ‘De Leeuw’. | Foto: pr

graafplaats aan de Cantineweg. Daar vond immers de jaarlijkse gemeentelijke dodenherdenking plaats. Uiteindelijk werd besloten dat de rand van het De Ridderpark, bij het raadhuis, een passende locatie was: een rustieke plek, centraal gelegen tussen Katwijk aan den Rijn en Katwijk aan Zee. Tenslotte restte de vraag wie het monument zou moeten maken. Op advies van de ‘Nederlandsche Kring van Beeldhouwers’ nam Arie Wassenaar contact op met prof. Ludwig Oswald Wenckebach. Aanvankelijk kreeg Oswald Wenckebach de opdracht een gedenkteken te ontwerpen waarop ruimte was voor een groot aantal namen van oorlogsslachtoffers. In januari 1947 ontving de ‘Commissie voor de Stichting van een Oorlogsmonument te Katwijk’ de eerste versie van zijn ontwerp. Gaande het proces drong echter bij steeds meer commissieleden het besef door dat het vermelden van namen een groot probleem zou opleveren: wie wel en wie niet? Uiteindelijk werd de knoop doorgehakt en gekozen voor de minst controversiële oplossing: het uitsluitend noemen van de krijgsmachtonderdelen, de illegaliteit en de koopvaardij. Voor Oswald Wenckebach betekende het afscheid van een ‘namenmonument’ dat hij op zoek moest naar een ander ontwerp. Dat werd een in tufsteen uitgehouwen zittende leeuw. Militairen haken af De gang van zaken met betrekking tot het oorlogsmonument ontwikkelde zich in een heel andere richting dan majoor Mallinckrodt in 1940 voor ogen had op het moment dat er geld werd ingezameld voor een gedenkteken op begraafplaats aan de Cantineweg. Toen voor de rand van het De Ridderpark werd gekozen als de locatie van het toekomstig monument en bovendien noch de naam van 4 R.I., noch die van de gesneuvelde militairen op het gedenkteken zouden verschijnen trok Mallinckrodt zijn conclusie. Het geld was in 1940 ingezameld voor een blijvende herinnering aan de gesneuvelden van 4 R.I., daar moest het ook aan besteed worden.

Vermelden van namen groot probleem: wie wel en wie niet? Hij vroeg burgmeester Woldringh van der Hoop dan ook om de 840,25 gulden, die hij onder zijn beheer had, niet te storten in de kas van het gemeentelijk oorlogsmonument, maar aan te wenden voor het opknappen en het plaatsen van een gedenkteken op de begraafplaats aan de Cantineweg. Laatste loodjes De benodigde gelden voor het oorlogsmonument werden vergaard via giften en collectes. Na de eerste inzamelingsactie had men een aanzienlijk bedrag, maar nog niet voldoende. Toen in plaats van een ‘namenmonument’ werd gekozen voor de zittende leeuw hing daar weer een hoger prijskaartje aan: 7.000 gulden. In de zomer van 1948 werd opnieuw een financiële actie op touw gezet. Leden van de voormalig ‘illegaliteit’ gingen met intekenlijsten de deuren langs om geld voor het oorlogsmonument in te zamelen. Ook voor de financiering van dit project wogen de spreekwoordelijke laatste loodjes het zwaarst, maar uiteindelijk werd het benodigde bedrag bij elkaar gesprokkeld.

Op 10 mei 1945 was de eerste officiële dodenherdenking op de militaire begraafplaats aan de Cantineweg. Burgemeester Woldringh van der Hoop sprak de aanwezigen toe. Tot en met 4 mei 1948 zou het ‘soldatengraf’ het centrum zijn van de jaarlijkse gemeentelijke dodenherdenking. | Foto; pr

Op zaterdag 13 november 1948 werd het oorlogsmonument ’De Leeuw’ door majoor J. Mallinckrodt onthuld. Op de sokkel van het monument stond de volgende tekst gebeiteld: ‘In dankbare herinnering aan leden van land-, en zee- en luchtmacht, illegaliteit en koopvaardij gevallen in de strijd voor de vrijheid van ons vaderland’. Het monument ‘De Leeuw’ had daarmee het beoogde karakter van een herdenkingsplek voor ook niet-militairen gekregen. Om recht te doen aan de diversiteit aan oorlogsslachtoffers was het dan ook niet vreemd dat vanaf 4 mei 1949 de jaarlijkse dodenherdenking in Katwijk niet meer

Aanvankelijk was het onmogelijk om het Katwijkse oorlogsmonument over het hoofd te zien. Fier stak de zittende leeuw boven alles uit. | Foto: pr

plaatsvond op de militaire begraafplaats aan de Cantineweg, maar bij het monument ‘De Leeuw’. Slot Bij de onthulling van ‘De Leeuw’ had burgemeester Woldringh van der Hoop nog altijd het Rijkspostbankspaarboekje onder beheer met de door J. Mallinckrodt op 1 juli 1940 overhandigde 840,25 gulden, ten bate van een gedenkteken op de militaire begraafplaats aan de Cantineweg. In de loop van 1950 zou dat bedrag een passende bestemming krijgen in de vorm van een gedenkbank en bijbehorende plaquette op de begraafplaats. Het ensemble heeft niet lang dienst gedaan. In 1961 werden de, inmiddels twaalf, stoffelijke overschotten herbegraven in Valkenburg. De mede door III-4 R.I. gefinancierde gedenkbank en plaquette werden meegenomen door de Oorlogsgravenstichting en verdwenen uiteindelijk in de vergruizer. Het is typerend voor de herinnering aan het ‘soldatengraf’ aan de Cantineweg, die langzamerhand uit het collectieve geheugen van de Katwijkers aan het verdwijnen is. ‘De Leeuw’ van Wenckebach staat er nog steeds. Als je goed kijkt lijkt het wel of hij z’n bovenlip optrekt, alsof hij op punt staat om te gaan brullen. Laat hij z’n tanden zien, omdat hij er genoeg van heeft dat we hem langzaam bezig zijn met camouflagekleuren in de bosjes te verstoppen? Of zou hij ons voor altijd scherp willen houden en duidelijk willen maken dat vrijheid nooit vanzelfsprekend en zeker niet gratis is?

K AT W I J K S muSeum

De medewerkers van Administratie- en Belastingadviesbureau Peter Guyt vormen een hecht team van toegewĳde mensen. Wĳ helpen ondernemers in het midden- en kleinbedrĳf met de totale verzorging van hun ﬁnanciële- en salarisadministratie en hun belastingaangiften.

Het Katwijks Museum zoekt jóu ! Heb je gevoel voor en interesse in lokale historie, kunst en cultuur? Help dan mee om het Katwijks Museum nóg beter op de museumkaart te zetten met jouw expertise en enthousiasme. Je bent verzekerd van een zinvolle tijdsbesteding met bijvoorbeeld het ondersteunen van PR activiteiten, het vormgeven van nieuwe tentoonstellingen, het rondleiden van bezoekers of een andere bijdrage.

K AT W I J K S muSeum Stuur, bij interesse of bij behoefte aan meer informatie, een e-mail naar:

Peter Guyt Administratie- en Belastingadviesbureau Voorstraat 94a • Katwĳk • telefoon (071) 4071044 e-mail info@peterguytadvies.nl

pr@katwijksmuseum.nl of naar leoroosjen@gmail.com

Overigens, tips en suggesties zijn altijd welkom !

Honden aan de lijn; doodslag voor loslopers Strenge maatregelen in Rijnsburg vanwege hondsdolheid In vroeger eeuwen werden op de dorpen honden voornamelijk gehouden om huis en erf te bewaken, om een herder te helpen bij het bijeenhouden van een kudde schapen en als trekdier. De ouderen onder ons hebben waarschijnlijk nog wel eens één of meer honden gezien als trekker voor een brood- of melkbezorgerskar.

enkele zwerfdieren. Maar die leverden de beide knuppelaars niets op. Rijk zullen ze van deze mogelijke extra inkomsten dan ook niet geworden zijn. Dat hadden de schout, burgemeester en schepenen ook niet verwacht, anders zouden ze waarschijnlijk wel bepaald hebben dat minstens de helft van de boetes in de dorpskas terecht moest komen.

Door J.B. Glasbergen

Normaal zijn honden voor mensen geen gevaarlijke dieren, zeker als men ze niet tergt, maar als ze aan hondsdolheid lijden, kun je beter uit hun buurt blijven. Dan kunnen ze erg agressief zijn. En aan de beet van een dolle hond kun je doodgaan. Vandaar dat menig dorpsbestuur, zodra deze ziekte in de eigen gemeente of in de omgeving werd gesignaleerd of omdat men vreesde dat de weersgesteldheid hondsdolheid zou kunnen bevorderen, maatregelen trof. In de maand juli 1794 was het erg heet en droog. Op de 21ste van die maand besloot het gerecht (dorpsbestuur) van Rijnsburg dat iedereen zijn hond of honden moest vastleggen. Wie met zijn hond over straat ging moest hem aangelijnd houden met een touw of ketting. Vrijheid Rijnsburgers hebben de naam dat zij een hekel hebben aan overheidsmaatregelen die hun vrijheid beperken. Er moesten aan dit gebod dus strafbepalingen worden toegevoegd. In de eerste plaats een boete die de overtreders gevoelig in hun portemonnee zou treffen. Een hele gulden! Indertijd een vorstelijke beloning. Niet alleen de dienaar der justitie, doorgaans ‘diender’ genoemd, en de nacht- of klapwaker van het dorp mochten de overtreders bekeuren; iedere inwoner was daartoe gerechtigd.

Trekhonden voor kar.

Het geld mocht de bekeurder in eigen zak steken. Of die bepaling gewerkt heeft, valt te betwijfelen. De ‘gewone’ Rijnsburgers’ hebben er vermoedelijk niet aan mee gedaan, hoe aantrekkelijk het daaraan verbonden bedrag ook was. Je maakte er jezelf beslist niet populair mee. Zonder pardon Het gerecht had waarschijnlijk ook vraagtekens bij de effectiviteit van deze maatregel en daarom werd de diender en de nachtwaker tevens opdracht gegeven elke loslopende hond zonder pardon dood te slaan. Om deze ambtenaren te stimuleren extra hun best te doen (de heren werden vaak aangetroffen in de plaatselijke kroegen en herbergen en hadden met die warmte natuurlijk nog meer dorst dan anders) werd bepaald, dat elke doodslag hen eveneens een gulden zou opleveren. Te betalen door de eigenaar van het dier. De maatregelen zouden ongeveer een maand van kracht blijven, namelijk tot 20 augustus. Die periode viel samen met de zogenaamde hondsdagen, die algemeen als de warmste van het jaar werden beschouwd. In 1794 zijn er tijdens de hondsdagen in Rijnsburg weinig loslopende honden van inwoners zijn aangetroffen. Misschien wel

De bekendmaking, ondertekend door Isack van Schinne als secretaris, luidde als volgt: ‘Schout, Burgemeesteren en Scheepenen der Hooge en Vrije Heerlijkheeden Rhijnsburg en de Vrouwe Venne, overwoogen hebbende, hoe de groote hitte en sterke droogte, dikwils oorzaak zijnde dat losloopende en kwalijk verzorgde honden dol worden, waar uit voor menschen en beesten groote onheijlen te dugten zijn, en daarom zoo veel mogelijk willende voorzien, Hebben Hun Edele Achtbaaren met voorkennisse en goedvinden van den Wel Edele Gestrenge Heer Bailliuw gestatueert en geordonneert, zooals [zij] statueeren en ordonneeren bij deezen dat alle ende een iegelijk van nu af aan tot uiteijnde der Hondsdagen toe, zijnde den 20sten Augustus, binnen deeze Plaatse en de Jurisdictie van dien gehouden zal zijn, zijn Hond of Honden vast te leggen, of langs weegen en straaten daarmeede gaande, aan een touw of ketting vast te houden, op de boete van een Caroli gulden door alle ende een iegelijk te verbeuren wiens hond losloopende bevonden mogt worden, welke boete zal genooten worden door een iegelijk die deeze bekeuringe doen zal, waar toe den Dienaar der Justitie en de Klapwaaker speciaal worden geauthoriseerd, daar en boven gelast en geordonneert alle loslopende honden zonder onderscheijd aan wie de mogten toebehooren, dadelijk dood te slaan, zonder dat daarom de eijgenaars van de bovengemelde boeten zullen bevrijd blijven.’ Actum op heeden den 21ste Julij 1794. In kennisse van mij I. van Schinne. Bijdrage: Genootschap Oud Rijnsburg

1 74 8

1775

1910

Het verhaal van Grimbergen Installaties begint met Gerrit Bogaards. De akte van koop en verkoop is bewaard gebleven.

De naam Grimbergen duikt voor het eerst op. Als Gerrit Bogaards overlijdt, neemt schoonzoon Hendrik de smederij over.

De dan 12-jarige Piet Noordermeer gaat aan de slag voor zijn neef H.J. Grimbergen, de zesde generatie in de smederij.

1929

1940

1978

Wanneer H.J. Grimbergen overlijdt, wordt Piet Noordermeer de nestor van het bedrijf en het grote gezin Grimbergen.

De concurrentie in de kassenbouw wordt te groot. Het bedrijf gaat zich volledig richten op de aanleg van centrale verwarmingsinstallaties.

De groei is niet te stuiten en het bedrijf barst opnieuw uit zijn jasje. GrimbergenNoordermeer verhuist naar Katwijk.

1991

2004

2017

Directieleden Noordermeer nemen afscheid van het bedrijf. Het bedrijfspand krijgt een metamorfose en wordt een geheel nieuw bedrijfslogo gepresenteerd.

Terug naar waar het ooit begon, Rijnsburg! Het bedrijf ontvang het predicaat ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’.

Grimbergen-Noordermeer wordt Grimbergen Installaties. De tweede generatie Noordermeer maakt dan al ruim 25 jaar geen deel meer uit van het bedrijf.

Grimbergen Installaties is een familiebedrijf dat al bestaat sinds 1748. Hoeveel bedrijven kunnen dat nou zeggen? Ooit een ambachtelijke smederij, nu een modern totaalinstallatiebedrijf mét het predicaat ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’. We zijn trots op onze rijke historie, diepgeworteld in de Duin- en Bollenstreek. Als achtste generatie zijn we altijd bezig met het nog beter doen dan wat we al deden. Maar we vergeten nooit wat we hebben geleerd van onze vader, zoals hij dat weer van zijn vader geleerd heeft, en wat na al die jaren in het DNA verweven zit. We gaan door tot onze klanten tevreden zijn.

K L I M AAT • E L E KT RO • S A N I TA I R

W W W. G R I M B E RG E N I N S TA L L AT I E S . N L

Culinair genieten in het Wapen van Kattuk ‘De droom is werkelijkheid’

Het pand waarin Eeterij het Wapen van Kattuk gevestigd is, kent een rijke historie. Er is van alles gevestigd geweest: van kruidenier tot witgoedzaak en van Indisch restaurant tot het huidige Wapen van Kattuk. In 2008 werd Het Wapen van Kattuk door Jaap van Klaveren geopend op een voor de familie bekende plek. Jaap werkte daar in de jaren ’80 en ’90 in ‘het Sluisje’. Huidige eigenaar Pieter van Klaveren vertelt: “Mijn hele leven wilde ik al kok worden. Ik ging vaak met mijn vader mee en hij heeft me de ﬁjne kneepjes van het vak geleerd. Hij was echt mijn grote leermeester. Na de KTS ben ik naar de Hotelschool gegaan en inmiddels ben ik chef-kok in mijn eigen restaurant.”

Onzekere tijd Pieter en Edith van Klaveren hadden de droom een eigen restaurant te beginnen. In 2012 namen zij het restaurant over van vader Jaap. In 2019 besloten zij het restaurant grondig te

Culinair genieten bij Het Wapen van Kattuk.

Het prachtig gerenoveerde restaurant midden in het centrum van Katwijk verbouwen. Er kwam een gloednieuwe keuken in en het interieur werd volledig vernieuwd. “We hadden een duidelijke visie over hoe de inrichting van het restaurant en de keuken eruit moesten zien en dat hebben we zo ook uitgevoerd. We waren net een paar maanden open toen we op 15 maart 2020 hoorden dat we dicht moesten in verband met de coronapandemie. Dat was echt een klap in ons gezicht”, zegt Pieter. “We hadden net veel kosten gemaakt voor de verbouwing en dan moet je dicht. Het was een onzekere tijd. Wij vinden het nog steeds vreemd dat de horeca zo hard is aangepakt. Toch heeft deze zware tijd ons ook veel goeds gebracht. Je wordt er creatief van en gaat kijken wat je wél kunt realiseren. De mooie Wapen-thuis-kaart die wij hebben samengesteld sloeg aan. Wij hebben het afgelopen jaar veel thuisbezorgd. Gelukkig hadden we nu de nieuwe keuken, waardoor we op een andere manier konden werken. In de oude keuken zou dat niet zijn gelukt. Inmiddels is het thuisbezorgen zo ingeburgerd dat daar nog steeds, ook nu we weer volledig open zijn, veel gebruik van wordt gemaakt.”

Dromen waargemaakt “Het is heerlijk dat we weer volledig open mo-

gen”, zegt Pieter. “We hebben weer een mooi menu samengesteld, met daarop een aantal vaste gerechten die nog altijd graag worden gegeten en steeds wisselende gerechten waarbij we ook inspelen op de seizoenen. Regelmatig organiseren wij VIP-diners, waarbij we beetje experimenteren met gerechten. Een mooie manier om een gerecht uit te proberen voor je hem op de kaart zet. We genieten weer elke dag, want we hebben de gezellige drukte in het restaurant ontzettend gemist. Het is ons gelukt een mooi restaurant neer te zetten en zijn redelijk door de coronacrisis te komen. Tot nu toe hebben we onze dromen waargemaakt.”

Eeterij het Wapen van Kattuk Sluisweg 2A 2225 XL Katwijk 071 4018010 info@wapenvankattuk.nl www.wapenvankattuk.nl

THUIS BIJ HAASNOOT WONEN

‘WE DRESS YOUR HOME’

achtig jaar bestaat

achtig jaar bestaat Haasnoot, niet in deze Haasnoot, niet in hoedanigheid, maar wel als familiebedrijf. Jan Haasnoot vormt de derde generatie en deze hoedanigheid, heeft met zijn Annette en het Haasnootmaar wel familieteam het meubelbedrijf wetenals te liften naar een van de bedrijf. meest Jan toonaangevende Haasnoot woonwinkels in de regio. Net klaar van een vormt de derde geinterne verbouwing gunt hij zich een korte neratie heeft adempauze: ‘We hebbenenalles in met huis; raamdecoratie, zijn vloeren, wandafwerking, Annette en het gordijnen, verlichting en een winkel met een uitgebreid Riverdale Haasnoot-team meubelbedrijf assortiment. We bieden het complete het plaatje. En dat vinden onzeweten klanten heel plezierig.’ te liften naar een van de meest toonaange-

vende woonwinkels in de regio. Net klaar

‘Een huis moet vooral een warm thuis zijn, een plek waar de sfeer volledig een verbouwing hij zich bij je past. Wevan kunnen alsinterne inspiratiebron dienen. Onzegunt woonadviseurs kennen de laatste woontrends en geven verrassende tips. We werken een korte adempauze: ‘We hebben alles in met de beste merken in de woningtextiel. Je kunt de sfeer van je eigen huis;heel raamdecoratie, vloeren, wandafwertoekomstige woning goed proeven bij ons en gaan graag in gesprek. Bij voorkeur inking, onze gordijnen, eigen Haasnoot Lounge, onze verlichting en splinternieuwe een winkel ontvangstloge. Is het niet mooi?’

met een uitgebreid Riverdale assortiment. complete En dat Haasnoot Wonen, Voorstraat 43We & 44bieden Katwijk het T (071) 407 34 61plaatje. haasnootwonen.nl vinden onze klanten heel plezierig.’ 004 ‘Een huis moet vooral een warm thuis zijn, een plek waar de sfeer volledig bij je past. We kunnen als inspiratiebron dienen. Onze woonadviseurs kennen de laatste woontrends en geven verrassende tips. We werken met de beste merken in de woningtextiel. Je kunt de sfeer van je eigen toekomstige woning heel goed proeven bij ons en gaan graag in gesprek. Bij voorkeur in onze eigen Haasnoot Lounge, onze splinternieuwe ontvangstloge. Is het niet mooi?’

Haasnoot Wonen, Voorstraat 43 & 44 Katwijk T (071) 407 34 61 haasnootwonen.nl

Tsaar Alexander in Katwijk om ‘meesterwerk’ te zien En een Katwijks dejeuner met Anna Paulowna en Willem II

door de Itho Daalderop CVE-S inclusief vochtsensor. De box is eenvoudig en overal in huis te bedienen Houwaard, daar wordt u met de bijgeleverde warm van. draadloze AUTO RFT zender.

MVBox

Noordeinde 24 Rijnsburg Christelijk Voortgezet Onderwijs Mavo (vmbo-t) / Onderbouw Havo / Atheneum

incl. vochtsen sor montage + re inigen

Beter ventileren en energie besparen? Visser ’t Hooft Lyceum Rijnsburg Heeft u een ventilatiebox die ouder is dan 15 jaar of maakt hij herrie, laat deze dan door ons Centrale verwarming en onderhoud. vervangen. Wij vervangen uw oude ventilatiebox Houwaard Installatietechniek is door dealer vanDaalderop o.a. de Itho CVE-S inclusief vochtsensor. de kwaliteitsmerken Nefit, Remeha enisIntergas. De box eenvoudig en overal in huis te bedienen met de bijgeleverde Zijn gespecialiseerd in het installeren, repareren draadloze AUTO RFT en onderhouden van uw centrale-, lokale- en heteluchtverwarming. Ook voor het huren en/of leasenzender.

Meer dan alleen een goede school!

Torenstraat 20 MVBox (inclusief service en2225 onderhoud) van uw cv-ketel, EH Katwijk aan Zee combiketel of warmwatertoestel bent u bij ons aan het Meer weten? Kijk dan op juiste adres. www.vhl.nl/rijnsburg T (071) 40 12 809 info@houwaard.nl incl. vochtsens or montage + rei nigen

Torenstraat 20 2225 EH Katwijk aan Zee T (071) 40 12 809 info@houwaard.nl

www.houwaard.nlwww.houwaard.nl

www.houwaard.nl

Katwijks desem®

Brood smaak met

van

Katwijk

www.katwijksdesem.nl Katwijk, Valkenburg, Rijnsburg, Oegstgeest

Tsaar op zegetocht na overwinning op Napoleon Katwijkse uitwatering een van bezienswaardigheden in Nederland Zaterdag 2 juli 1814. Katwijk is opvallend versierd met erepoorten en -bogen en er is veel volk op de been. Om even over half elf nadert onder luid gejuich van de kant van de Haagsche Schouw een open rijtuig, getrokken door zes paarden en gevolgd door drie koetsen. In het open rijtuig zitten Alexander, tsaar van Rusland, de prins van Oranje, nog geen koning maar ‘soeverein vorst der Verenigde Nederlanden’ en zijn zonen Willem, erfprins van Oranje, en Frederik.

In de koetsen zitten onder meer de vorsten Wolkonskij, Narischkin en graaf Tolstoi, die de tsaar vergezellen. Bij de brug met de drijfdeuren, onderdeel van de Katwijkse werken, worden zij ontvangen door directeur-generaal van de Waterstaat Repelaar, dijkgraaf van Rijnland Van Holst, de hoogheemraden Jager, Van Leijden Gael, Van der Stael van Piershil en secretaris Wormer. Een week eerder Bij het bestuur van Rijnland was een week eerder een brief binnengekomen van ingenieur A. Blanken Jzn. van de Waterstaat, met verzoek om de uitwateringswerken in Katwijk klaar te maken voor een bezoek

Aanhef van het welkomstwoord van dijkgraaf Van Holst.

Alexander I, tsaar van Rusland van 1801-1825.

van Alexander, tsaar van Rusland. Deze was met zijn troepen in maart 1814 Parijs binnengetrokken als overwinnaar van Napoleon. Hij maakte daarna een zegetocht door Frankrijk, Engeland en Nederland, waar hij overal werd toegejuicht als bevrijder van Europa. In Nederland aangekomen was de Katwijkse uitwatering een van de bezienswaardigheden die voor hem uitgezocht waren om te bezoeken. Het verzoek van Blanken was niet zo vreemd, want hij was ook inspecteur der Katwijkse werken. Na-

dat alles in gereedheid was gebracht voor het hooggeplaatste bezoek was het dan nu zover. De rondleiding Na de ontvangst bij de brug werd eerst de stoommachine aan het Katwijks kanaal bezocht. De tsaar, die in Engeland al verschillende van die machines gezien had, keek er aandachtig naar en maakte wat opmerkingen. Zou hij gezien hebben dat het ding niet deugde? > pagina 19

'In vertrouwen samen optrekken en hoopvol werken aan jouw toekomst’ Daar mag je méér van verwachten

Stichting De Steenrots is een aanbieder van begeleiding GGZ. Dit doen wij met een herstel- en ontwikkelingsgericht perspectief, van‐ uit drie pijlers: Geloof, Hoop en Liefde. De Steenrots biedt de vol‐ gende begeleidingsvormen: ▶ ▶ ▶ ▶

Beschermd wonen Begeleid zelfstandig wonen Dagbesteding Ambulante begeleiding

Drieplassenweg 1 071 40 12 356 www.proﬁlepaul.nl paultweewielers@hotmail.com

Bel voor meer informatie Ria van der Leer, zij vertelt je graag meer! Bel 071 7630 800. Stichting De Steenrots / Katwijk (ZH) / www.steenrotskatwijk.nl Kijk hier ook voor onze openstaande vacatures

GARAGE SEINPOST

LEEG VERKOOP

AUTO VAN DE WEEK

Citroën C1 1.0 E-VTI Feel

OP=OP

Vanaf donderdag 30 september

€ 8.750,(v.a. € 117- p/m)

• • •

Geope op dins nd t/m zat dag e 10:00 - rdag 17:00

Bouwjr. 2017 Hatchback Km stand: 47.365

•

Handmatig 5 versnellingen

Kijk voor totale occasionaanbod op www.seinpostbv.nl Drieplassenweg 7 2225 JH Katwijk aan Zee Tel. 071-4071644 info@seinpostbv.nl

Een Katwijks dejeuner met Anna Paulowna en Willem II Tsaar Alexander in Katwijk < pagina 17 Rijnland verkocht de machine enkele jaren later, omdat hij niet goed werkte en meestal stilstond. Hierna werden de gradeerhuizen voor de zout- of pekelmakerij van de heer Bucaille bezocht, waarbij Alexander zelfs van de pekel proefde. Vervolgens reden de bezoekers naar de buitensluis waar onder het oog van de tsaar de vijf schuiven van de sluis, elk met een gewicht van 12.000 pond, door vier man bijna onhoorbaar werden opgewonden. Met genoegen keek Alexander hoe na het openen van de sluisdeuren het water uit het Katwijks kanaal in de Noordzee stortte met een verval van ongeveer 50 duimen en hij liet zich, omringd door vele toeschouwers, alles uitleggen over de bouw, werking en doel van de uitwatering. Het dejeuner Na dit alles gezien te hebben ging het gezelschap naar het huis van Rijnland bij de binnensluis. Het huis is circa 1955 afgebroken; het diende als woning van de opziener te Katwijk maar bevatte ook vergaderlokalen voor het college. Het stond ten westen van de timmerloods. Van tevoren was daar een gehuurd tapijt neergelegd om het beter toonbaar te maken. In het huis werd Alexander namens Rijnland een dejeuner (lunch) aangeboden, bestaande uit brood, boter, kaas en vooral veel drank. Het college werd nu door de directeur-generaal van de Waterstaat nader voorgesteld aan de tsaar. Dijkgraaf Van Holst richtte zich hierna met een welkomstwoord tot Alexander dat begon

De buitensluis vandaag de dag. | Foto: Marja Spiering

Het huis van Rijnland aan de binnensluis in Katwijk, waarin de tsaar onthaald werd op een dejeuner. (foto circa 1955) | Foto: HvR

met de woorden: ‘Sire! Permettiez que les membres de l’administration des digues du Rhinland rendent leurs hommages au plus illustre empereur, nous sommes combles de joie et de reconnaissance de voir ce grand monarque qui a rendu la paix a l’Europe visiter les travaux de Katwijk.’ Samengevat gaf hij aan dat Rijnland zeer vereerd was met het bezoek van de grote monarch die de vrede aan Europa had teruggegeven. Tsaar Alexander beantwoordde de dijkgraaf met een kort dankwoord: ‘Mijne heeren, ik ben gevoelig over de wijze waarop ik hier bij deze werken ben ontvangen. Ik heb dit grote werk met genoegen bezien. Het is een meesterstuk.’ Intussen verdrong het publiek zich voor de openstaande ramen van het huis om maar niets te hoeven missen van het tafereel dat zich binnen afspeelde. Van de conversatie zullen ze weinig begrepen hebben, want de voertaal was Frans. En dat zal in Katwijk in 1814 vermoedelijk door weinig mensen gesproken zijn. Inmiddels zat de stemming er goed in bij het vorstelijke gezelschap. Wat niet in de laatste plaats te danken zal zijn geweest

aan de 16 flessen rode wijn, 12 flessen jenever en 16 kruiken bier die bij het dejeuner geserveerd werden. Toch vond tsaar Alexander nog gelegenheid om nauwkeurig de kaarten en tekeningen van de sluizen te bestuderen waarbij hij zich liet voorlichten door Rijnlands college. Afscheid Tegen half een stapten de gasten weer in hun rijtuigen om, opnieuw luid toegejuicht, hun weg te vervolgen naar Haarlem. Maar voor dat zij vertrokken liet directeur-generaal van de Waterstaat Repelaar aan de dijkgraaf en hoogheemraden weten dat Zijne Keizerlijke Majesteit zijn tevredenheid had betuigd over de ontvangst en het genoegen dat hij er aan beleefd had. Tsaar Alexander keerde nooit terug in Holland. Zijn zuster, Anna Paulowna, huwelijkte hij uit aan de bij het bezoek aan Katwijk ook aanwezige erfprins van Oranje, de latere koning Willem II. Wie weet is deze verbintenis dus beklonken bij het door Rijnland aangeboden dejeuner.

Bron: Hoogheemraadschap van Rijnland

Snackbar Van ’t Zelfde: onveranderd in al die jaren Vertrouwd adres dat naam eer aan doet’

Liefhebbers van een frietje mét of een frikandel speciaal zullen ongetwijfeld Snackbar Van ’t Zelfde in de Hoornespassage kennen. De snackbar, die zijn naam eer aan doet, is een vertrouwd adres waar vele Katwijkers graag komen voor die gewone, oer-Hollandse, ouderwetse snacks. De eerste eigenaar heette Jan van ’t Zelfde, maar hij deed de zaak over aan Hans en Wijna Boesaard. Hun dochter Corine (1967) is nu eigenaar en runt de snackbar samen met haar man Ed. “Mijn vader was ooit bij Jan van ’t Zelfde in dienst als ‘knecht’, zo heette dat toen. In 1972 stopte Jan en wilde graag dat mijn vader de zaak over zou nemen. Voor een snelle hap had je destijds de snackbar of de afhaalchinees. Wat dat betreft is er veel veranderd en hebben we nogal wat concurrentie van broodjeszaken, supermarkten en de pizzaservice. Toch blijft dat frietje nog altijd populair!”

Generatie Het gezin Boesaard woonde een eindje verder-

Corine en Ed samen in de winkel.

op, in de Hoorneslaan. “Als mijn broer Maarten en ik tussen de middag naar huis gingen, zeiden klasgenootjes altijd: ‘Je gaat zeker patat eten’, ha! Toen ik een jaar of 14 was werkte ik al bij mijn ouders in de zaak. Hobby’s had ik wel, maar nauwelijks tijd voor. Werken moest je en niet zeuren. Wij komen echt van een generatie: je moet je handen uit je mouwen steken. En daar is niets mis mee natuurlijk, want het vormt je wel! Soms had ik maar twee weken per jaar vakantie. Als ik daar nu op terugkijk, denk ik wel eens: hoe heb ik dat volgehouden?”

Hans Boesaard (vader van Corine) vult de vitrine bij. Corine’s ouders, inmiddels 78 en 80, zijn pas twee jaar geleden verhuisd vanaf de Hoorneslaan. “Mijn vader kwam tot een jaar of zes terug nog wel elke ochtend naar de zaak gelopen om een bakkie te doen, maar dat kan hij nu niet meer.”

Respect “Ik herinner me dat het die eerste paar jaar echt buﬀelen was voor mijn ouders. Daar heb ik echt respect voor. Mijn moeder met twee kleine kinderen en mijn vader van ’s ochtends elf tot ’s avonds twaalf in de zaak. En dat gewoon zes dagen in de week!” Toen Corine de zaak overnam, besloot ze alles bij het oude te laten: “Ik ben ‘old fashion’ gebleven. Mijn vader zei altijd: doe maar gewoon, dan ben je al gek genoeg. Maar ik twijfel ook wel eens. Ik dacht ooit, kom! Laat ik eens een broodje Brie presenteren. Nou, dat heb ik geweten. “Wat moet ik met een broodje Brie?” kreeg ik te horen. Maar laten we wel zijn: je komt hier voor patát! Lekkere frikandel of een kroketje erbij. En die kwaliteit is al jaren hetzelfde.” Wat is het geheim? “Goed afbakken! Ik weet in al die jaren ook wel een kwaliteitsaardappel te onderscheiden en hoelang deze in het vet moet liggen! Voor mij is dat inmiddels een vanzelfsprekendheid.” Toch heeft de snackbar wel zo haar specialiteiten. Zoals de gehaktballen van Ed bijvoorbeeld: “Niets is lekkerder dan een balletje uit eigen keuken. En onze vaste kracht Nick de Winter introduceerde patat hete kip en de kapsalon. Soms moet je ook naar de jongeren luisteren die zeggen dat dat toch wel heel hot is om dat te verkopen!”

Hans Boesaard in de snackbar.

Samen met Ed Corine heeft nog lange tijd samen met haar vader de snackbar gerund. En ook haar broer Maarten werkte mee, maar hij overleed toen hij slechts 28 jaar was: “Een enorm verdriet voor ons allemaal. En ik denk nu wel eens dat het helemaal niet zo’n gek idee was, dat hij en ik de zaak van onze ouders hadden overgenomen, maar helaas…” Nadat haar vader stopte, runde Corine de snackbar lange tijd alleen. Uiteraard heeft ze personeel, maar ze heeft geen kinderen die kunnen meehelpen zoals zij dat vroeger deed.”

Balans

Ed leerde ze kennen in 2008. “Toen we een setje werden werkte hij nog in Rijnsburg. Ik stelde voor om samen in de snackbar te gaan ‘doen’ en dat wilde hij wel. Nu verdelen we het werk. Hij de ochtenden ik de middag/avond. En ik moet zeggen: het gaat heel goed! We hebben gezellig personeel van jong tot wat ouder en een goed werkklimaat waar ik heel trots op ben.”

Corine vertelt dat haar vader, toen hij de zaak overnam, de naam niet wilde veranderen, omdat iedereen in Katwijk er al aan gewend was. In al die jaren is er niets veranderd en wat Corine ﬁjn vindt, is dat ze tegenwoordig en prettige werkdag met gezellige klanten belangrijker vindt dan het geldbedrag in de kassa. “Als je ouder wordt ga je steeds meer op zoek naar die balans”, zegt ze tot slot.

Het hele huidige team van Snackbar van ’t Zelfde.

Wijna Boesaard (moeder van Corine) hielp ook mee.

Ons oude pandje van 27 jaar geleden. Voor vele leuke herinneringen aan vroeger tijden.

Snackbar van ’t Zelfde Hoornesplein 153 a 2221 BE Katwijk aan Zee 071-4026485 www.snackbarvtzelfde.nl

Je nieuwe WINTERJAS scoor ‘m nu!

18hours Angels Anne Parker &Co District Enjoy

FOS Gafair Geisha I Say Milo NED

Angels Anne Parker Dreamstar Edition Enjoy Freequent Geisha Red Button

Red Button Reset Rino & Pelle Smashed Lemon Soquesto Soya Soya Zo tassen Elvira Moglie More&More NED Street One Suzy Q

TQ Amsterdam Tramontana shawls/tassen/ accessoires

Tulpstraat 7-13 Katwijk a/d Rijn 071 Tulpstraat 7-13 Katwijk a/d Rijn 071 4013589 4013589 van Limburg Stirumstraat 36 Noordwijk-Binnen 071 3615805 Van Limburg Stirumstraat 36 Noordwijk-Binnen 071 3615805

Embrace Katwijk-Noordwijk

GRATIS

Beleef het voorjaar

De onveranderde kwaliteit van Keurslagerij Vooys ‘Er ontstaan steeds nieuwe producten.’ Al sinds de oprichter van het bedrijf de eerste runderen slachtte, staat Keurslagerij Vooys voor kwaliteit. Er is veel veranderd in de loop der jaren, maar één ding zal nooit veranderen en dat is de kwaliteit van het aanbod in de winkel van Jan en Carry Hoek.

Een kijkje in onze maaltijdhoek, dagelijks vers bereid , wekelijks wisselend assortiment. “Het aanbod bestond vroeger uit zo’n 20 à 30 producten”, vertelt eigenaar Jan Hoek. “Tegenwoordig is ons aanbod veel breder. Toch zijn er een paar blijvertjes. Denk bijvoorbeeld aan sudderlapjes, de niet meer weg te denken bal gehakt, de slavink of onze met goud bekroonde rookworst, die nog altijd wordt gemaakt met de oorspronkelijke receptuur. Maar er zijn ook producten die vroeger hardlopers waren en waar nu nauwelijks nog vraag naar is, zoals bloedworst, zure zult, runderwangen of een zieltje. Voorheen was het heel gewoon dat er een lekkere karbonade of hamlapje op het bord lag. Tegenwoordig is er meer vraag naar andere producten en natuurlijk spelen wij in op deze veranderende vraag.”

Uitgebreid assortiment Door deze veranderde vraag heeft ook Keursla-

gerij Vooys het assortiment enorm uitgebreid. “Het begint vaak met een beetje experimenteren. Zo stond bijvoorbeeld de rookworst aan de basis van de grillworst, waar later ook weer een variatie met kaas op kwam. Zo ontstaan er steeds weer nieuwe producten,” legt Jan Hoek uit. “Vroeger was het aanbod redelijk basic. Tegenwoordig is er veel meer variatie. Naast ons brede vleesassortiment hebben wij ook een breed aanbod in vleeswaren. En ook daarin is de vraag veranderd. Als mensen in het buitenland bijvoorbeeld een bijzondere soort rauwe ham hebben gegeten, willen ze dat hier ook graag kunnen kopen. Tegenwoordig is er veel vraag naar kant-en-klare-maaltijden, dus bieden wij ook daar een grote variatie in aan. Alle maaltijden worden dagelijks vers en zonder onnodige toevoegingen bereid. Wat je ook bij ons koopt, je krijgt altijd een eerlijk, puur product van een uitstekende kwaliteit”, vervolgt Jan Hoek. “Wij kopen zelf onze koeien en varkens, waardoor wij weten we waar ze vandaan komen en ook écht kunnen instaan voor de kwaliteit.”

Onderscheidend “Wij willen ons blijven onderscheiden door bijvoorbeeld het ontwikkelen van nieuwe of verder verbeteren van bestaande producten”,

Jan snijdt een mooie entrecôte met het keurslager jubileummes. vertelt Jan Hoek. “Ook onderscheidend is dat wij voor onze klanten excursies aanbieden naar de boerderij in Polsbroek, waar wij onze koeien kopen. En wij organiseren regelmatig inspiratie-avonden en barbecueclinics. Dat kon door alle maatregelen nu even niet, maar zodra dat weer kan, gaan wij daar zeker mee door.”

Jubileumactie Omdat ‘Keurslager’ dit jaar 75 bestaat, loopt er bijzonder spaaractie. Klanten kunnen sparen voor een keurslagersvleesmes. Jan Hoek: “Het liefst zouden wij willen dat iedereen eind van dit jaar zo’n mooi scherp mes in de kast heeft liggen, zodat zij ons mooie vlees ook op de juiste manier kunnen snijden.”

Vooys, Keurslager Koninginneweg 59, Katwijk aan Zee, 071 401 3200 www.vooys.keurslager.nl

Welkom bij Floral Trade Group Al 50 jaar een bloeiende familie van bedrijven

Wat begon als een eenmanszaak, groeide in 50 jaar tijd uit tot een toonaangevend familiebedrijf in bloemen, planten en decoratieartikelen met

Logistiek Medewerker. Summaflor

ruim 1000 medewerkers. Het geheim van Floral

In de groeiende bedrijven van Floral Trade Group –

Ben jij een aanpakker en wil jij werken in een dynamische omgeving van een groeiend bedrijf? Vind je het leuk om de spil te zijn in het logistieke proces? Heb je passie voor bloemen?

gevestigd in Rijnsburg, Aalsmeer en Naaldwijk – is

Dan zijn wij op zoek naar jou!

Trade Group? Dat zijn onze warme relaties en gepassioneerde mensen.

er altijd ruimte voor nieuw talent. Ben jij de nieuwe collega die we zoeken? Neem eens een kijkje tussen onze vacatures. Wie weet verwelkomen we jou binnenkort in onze familie!

Inkoper. Retail Flowers ¨ mindHeb jij een enthousiaste en commerciele set en wil je je graag verder ontwikkelen in een internationale omgeving? Dan ben jij diegene die we zoeken.

Over Floral Trade Group Floral Trade Group bestaat uit meerdere zelfstandige bedrijven met ieder zijn eigen klantfocus. Geworteld in de tradities van een familiebedrijf, levert Floral Trade Group een compleet assortiment bloemen, planten en decoratiematerialen aan bloemisten, supermarkten, groothandels, tuincentra en e-tailers. www.floraltradegroup.com

Meer vacatures zien? Scan de QR-code! Of kijk op floraltradegroup. com/werken-bij-ftg/

Inundaties bij Katwijk Duitsers probeerden land onder water te zetten

Duizenden liters zeewater kolken met donderend geweld langs de sluisdeuren van de Katwijkse buitensluis. Als er niets gebeurd zal hierdoor het waterpeil in de achterliggende gebieden tot desastreuze hoogte stijgen. De sluizen staan open, de eindstrijd is gestreden en acties zoals deze zijn de laatste stuiptrekkingen van de vijfjarige bezetting van ons land. De Duitsers hebben op 22 april 1945 een inundatie-protocol ingezet dat snel gestopt moet worden. Dit fenomeen houdt in dat men door middel van het onder water zetten van land de vijand op een afstand kan houden. Voor het stellen en onderhouden van de inundaties waren twee zaken van belang: een goede wateraanvoer en sluizen om het aangevoerde water te verdelen en in de polders te brengen. Voor de oorlog werden inundaties beheerd door het Inundatiebureau van de Genie van het Nederlandse leger. Georganiseerd in zogenoemde inundatiestations konden de sluizen in een bepaald gebied worden bediend. Zoet water kon ingenomen worden uit de grote rivieren door de

Vermelding van de Inundaties bij Katwijk in Radio Oranje, orgaan voor strijdend Nederland in de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog.

inundatiestations Vreeswijk, Gouda en Schiedam. Zout water kon worden ingelaten door de inundatiestations Leiden, hieronder vielen Katwijk en Scheveningen, via IJmuiden, Schagen en door de inlaten van het IJsselmeer. De Katwijkse sluizen waren voor de Duitsers een belangrijk onderdeel van de zogenaamde Stützpunktgruppe Katwijk. Deze omvatte Katwijk, Noordwijk, en het dorp Valkenburg met het vliegveld. De verdedigers beveiligden de wegen van de kust naar de grote noord-zuidverbindingen in het achterland, naar het verkeersknooppunt Leiden en naar Utrecht en, verder weg, het Duitse Roergebied. De sluizen bij Katwijk aan Zee stonden onder directe

Duitse controle vanwege hun belang voor de inundaties in geval van een geallieerde aanval en voor de drinkwatervoorziening. Onder water De opening van de Katwijkse sluizen was zeker niet de eerste keer dat de Duitsers probeerden land onder water te zetten. Onder andere de inlaatsluis in de Zuider Ringdijk van de Beemster is in 1944 door de Duitse bezetter geopend, om mogelijke aanvallen van de Geallieerden af te slaan. In de zomer van 1944 had de Duitse Wehrmacht ruim 50.000 hectare onder water gezet. Rondom Rotterdam en in een wijde cirkel rond Amsterdam werd het waterpeil opzettelijk omhoog gebracht. Delen van de Oude Hollandse Waterlinie in Utrecht ondergingen hetzelfde lot. Verder kwamen inundaties voor in kop van Overijssel in Friesland en Groningen. Ook het gebrek aan brandstof voor de gemalen was voor een deel een oorzaak van de inundatie, met name in het noorden van Nederland heeft dit een rol gespeeld. De geallieerden waren op hun beurt weer verantwoordelijk voor de inundatie van Walcheren. In mei 1945 stond ongeveer 250.000 hectare ofwel 9 procent van het Nederlandse grondgebied onder water. Wat er verder gebeurde bij de Katwijkse sluizen in april 1945 en wat de rol van de sluiswachters Erkelens en Dijksman was? Lees het op katwijkinoorlog.nl/inundaties-bij-katwijk

De sluizen bij Katwijk vormden een strategisch punt voor de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog. | Foto: Katwijk in Oorlog

Bijdrage: Katwijk in Oorlog

ALL DAY, EVERY DAY!

afrit tegenover de vuurtoren in Katwijk ONTBIJT LUNCH BORREL DINER

STREETFOOD VIS & VLEES PIZZA BORRELEN

BEACH RENTAL

SLEEP

LUNCH

DINER

DRINKS

GRANDCAFÉ AAN ZEE

ZILTSTRAND.NL

STRANDCHALETKATWIJK.NL

ZANDKATWIJK.NL

75 jaar Rode Kruis Katwijk; afdeling gaat met de tijd mee Werkgebied afdeling Katwijk omvat Bollenstreek Ze zijn bij Katwijkse evenementen al 75 jaar een opvallende verschijning: de vrijwilligers van het Rode Kruis afdeling Katwijk. Vroeger in het uniform van het Rode Kruis, tegenwoordig in een meer casual outfit. Door Leo Roosjen De start van de afdeling Katwijk staat met een mooi handschrift beschreven: 1 mei 1946 komt het voorlopig bestuur bijeen en in juli 1946 is de Afdeling Katwijk van het Nederlandse Rode Kruis een feit. Er is die tijd veel veranderd. Naast een terugtredende overheid, zag je ook een terugtredend Nederlands Rode Kruis. Het trok zich terug op haar core business. Onder meer werden het bekende schip, de J. Henry Dunant, en de vakantiehuizen afgestoten. De afdelingen moesten die beleidslijn volgen, waardoor bij de Katwijkse afdeling de Welfare, de vakantieweken en de uitstapjes uit het takenpakket verdwenen. In het Katwijkse worden de kramen van het Welfare-team op de Toeristenmarkt en Koningsdag nog steeds gemist. Jammer maar waar. Gelukkig blijven er nog genoeg taken over. Rode Kruizers zijn doeners en

houden er niet van om naar het verleden te kijken, maar juist vooruit te blikken… Bijvoorbeeld de niet zo bekende telefooncirkel. Speciaal voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten, die in een sociaal isolement dreigen te raken. Zij worden dagelijks, op een vast tijdstip, gebeld. Bedoeld voor hun veiligheid en misschien nog wel belangrijker: voor een sociaal contact. Als de cirkel onderbroken trekt de coördinator van het Rode Kruis letterlijk en figuurlijk aan de bel. Er kan iets aan de hand zijn en de achterwacht van het telefoonadres wordt gealarmeerd. Al jaar en dag begeleidt de afdeling een jeugd-EHBO en verzorgt aanvullende cursussen op EHBO-diploma’s. Dat kunnen reanimatie-, wandelletsel- of kinder-EHBO cursussen zijn. Verder worden in samenwerking met de landelijke organisatie opleidingen voor het optreden bij grootschalige inzetten en rampen gegeven.

Het meest in het oog springend is hulpverlening bij evenementen. In opvallende kleding surveilleren of zitten zij bij evenementen. Vaak is bij de vergunningverleningen aan evenementen een voorwaarde, dat EHBO’ers aanwezig moeten zijn. In dat geval kan een beroep worden gedaan op vrijwilligers van het Rode Kruis. Daarvoor heeft de afdeling niet alleen ‘voeters’ maar ook een ‘bike-team’. Dat laatste team is uitermate geschikt voor inzet bij dynamische evenementen, zoals wandeltochten, corso’s en hardloopwedstrijden. Met speciale mountainbikes hebben de bikers een grotere actie radius dan de voeters. Zij hebben hun opleiding genoten bij de Koninklijke Marechaussee en volgen daar regelmatig trainingen. De bikers treden op in tweetallen, waarbij de een verbandmiddelen bij zich heeft en de ander een AED. Bij grotere inzetten heeft de afdeling de beschikking over een tweetal ambulancebussen, een verbindingswagen en een noodhulpteam. Als een geoliede machine worden de vrijwilligers van de afdeling Katwijk gevraagd bij onder andere de start van Giro, Tour de France of het Corso. Dat laatste is tegenwoordig een thuiswedstrijd, omdat het werkgebied van afdeling Katwijk is uitgebreid met de Bollenstreek. Nog wensen van de jubilerende afdeling? Ja, nieuwe vrijwilligers zijn altijd welkom. Veel vrijwilligers werken overdag, maar er zijn tegenwoordig steeds meer dag-inzetten. Het afgelopen jaar bijvoorbeeld veel inzet bij de Covid-vaccinatiestraten. Maar in het verleden ook bij ondersteuning bij ME-oefeningen van de politie op Valkenburg en het ADO-stadion. Dat vergt meer vrijwilligers. Je kunt niet altijd vrij nemen... En last but not least: het is 2021. Er zijn contacten, maar de samenwerking tussen kerkelijke werkgroepen, het Welzijnskwartier en het Rode Kruis-afdeling Katwijk kan meer geïntensiveerd worden. Een beetje onder het motto van de Drie Musketiers: een voor allen, allen voor een.

Het Rode Kruis in vroeger jaren tijdens een optocht. | Foto: pr

Geïnteresseerd in het werk van het Rode Kruis Katwijk? Kijk op www.rodekruiskatwijk.nl

Verduurzamen doen we verder samen

Wist u dat? Gebouwen 32% van het totale wereldwijde energieverbruik voor hun rekening nemen. Solar Leiden biedt een scala aan duurzame oplossingen om uw woning klaar te maken voor de toekomst. Zo bespaart u geld, verhoogt u de waarde van uw huis en verkleint u uw ecologische voetafdruk.

IT-Shop Rijnsburg • Anjelierenstraat 40 • 071-8895060

Zonnepanelen (Hybride) Warmtepompen Zonneboilers Warmtepompboilers Vloerverwarming, Airco’s, laadpalen en meer

ons op Facebook & gebruik kortingscode SOLAR2021 op onze website. Zo maak je kans op €200,- korting op uw installatie.

Kenauweg 17, Leiden 071-5427440 www.solar-leiden.nl info@solar-leiden.nl

Met een hengel van Ons Stekkie in de hand.... Zit je relaxed aan de Waterkant! Vissen als hobby duur? Welnee! Wij hebben juist leuk geprijsde hengels en complete setjes voor jong en oudin ons assortiment! Voor al uw visaas! Ook voldoende (zee)-aas en zagers voorradig. Meerdere keren per week vers aangeleverd. Haven 7, 2225 BH Katwijk aan Zee Tel. 071-5428967

Knooppunt de Groote Steeg Nietig steegje in Katwijk aan den Rijn was ooit drukke verkeersader Het is één van de kleinste en oudste straatjes van Katwijk. Met nog geen 60 meter lengte en nauwelijks verkeer lijkt het slaperige dorpssteegje nauwelijks van betekenis. Toch draagt het de naam Groote Steeg, een nogal tegenstrijdige naam die de vraag oproept waarom zo’n nietig steegje zo’n gewichtige naam draagt. Om die vraag te beantwoorden gaan we een paar eeuwen terug in de tijd. Door Mark Ruis Katwijk is ontstaan langs de oever van de Oude Rijn. Op de plek waar de Rijn de duinen bereikte raakte maakte de rivier een bocht naar het noorden om bij Rijnsoever af te buigen naar het westen en in een grote moerassige trechter in de Noordzee uit te monden. Bij die bocht stond in de 13de eeuw een kleine leprozenkapel, ingeklemd tussen de woeste duinen en de Oude Rijn. Deze kapel zou zich later zou ontwikkelen tot de huidige Dorpskerk. Vlak bij de kapel liep een zanderige weg met sporen van voetstappen, paardenhoeven en karrensporen. Het was een belangrijke weg die vanuit Den Haag langs de duinenrij liep en vervolgens vanaf Katwijk helemaal doorliep naar de stad Haarlem. Plekken waar handelswegen en rivieren elkaar raakten waren logische knooppunten waar dorpen zich ontwikkelden. De huidige Achterweg en Noordwijkerweg in Katwijk aan den Rijn zijn restanten van die oude weg. De weg lag gedeeltelijk op de hoger gelegen zuidoever van de Oude Rijn en dat hoogteverschil is nog altijd goed te zien als je vanaf de Roskam de Groote Steeg in kijkt. Later kwam er op het lagergelegen deel van de Rijnoever (de uiterwaarde) een

Links de Roskam en op de achtergrond de Groote Steeg met klok en telefoongebouw op de hoek.

weg bij die de naam Voorstraat kreeg, de huidige Rijnstraat. Al het verkeer dat vanuit Katwijk aan Zee naar de Turfmarkt en Rijnsburg wilde moest door de Groote Steeg. Best een druk straatje dus! Herberg de Palmboom In het steegje hebben bijzondere panden gestaan. Op de hoek met de Peperstraat stond herberg De Palmboom. De Palmboom wordt al in 1732 genoemd toen Arie Pietersz van der Does de herbergier was. In deze herberg werden regelmatig huizen en panden geveild door de plaatselijke notaris, zoals dat ook in de Roskam gebeurde. Het was een aanzienlijk pand met op de begane grond ruime vertrekken en op de eerste etage een grote zaal (zoals de Roskam nu). Er was een ommuurde tuin met daarachter een heuse overdekte kolfbaan, een middeleeuwse sport die wel iets weg heeft van midgetgolf.

Verder waren er stallingen voor de paarden en een koetshuis voor rijtuigen. Onder het maaiveld lagen de bier- en wijnkelders. Katholiek kerkje Herberg de Palmboom werd verkocht in 1846. De herberg kreeg toen de functie van pastorie en naast het pand werd een klein katholiek kerkje gebouwd, de voorganger van de Joannes de Doperkerk in de Kerkstraat en het eerste katholieke kerkje in Katwijk sinds de Reformatie. Nadat de huidige Katholieke kerk in 1911 was ingewijd werden het kerkje en de voormalige herberg in de Groote Steeg weer verkocht. Beide panden zijn inmiddels lang verdwenen, maar van het kerkje zijn de klok en het altaar bewaard gebleven. Een pand dat nog wel is te bewonderen is het huisje op de hoek met de Rijnstraat. > pagina 33

Onze workshop en demonstratie dagen gaan weer beginnen! Voor meer informatie en andere workshops, kijk op onze website. Bezoeken is gratis, opgeven is gewenst via verkoop@overgaauw.com.

donderdagavond 14 Oktober

Workshop Streaming audio Wat is streaming audio en hoe werkt het? Deze avond leggen we in duidelijke taal uit wat streamen is, wat verschillen zijn tussen diverse systemen en streaming diensten. Maar ook hoe het werkt. We beginnen om 19.15

donderdagavond 18 November Workshop De Platenspeler Hoe werkt de platenspeler, het afregelen, verschil in elementen en nog meer passeerd deze avond. Uiteraard word er ook het nodige gedraaid. Ervaar waarom zoveel muziek liefhebbers vinyl zo bezonder vinden. We beginnen om 19,15

zaterdag

20 November Demonstratie Nieuwe 800 serie Een van de Beste luidstrekers ter wereld is verbeterd. De nieuwe 800D4 serie word vandaag uitgebreid gedemonstreerd door de heren van Bowers & Wilkins zelf. Demonstratie start om 11.00, 13.00 en 15.00

donderdagavond 9 december

HIFI OVERGAAUW LEIDEN Breestraat 146-148 Leiden

Tel: 071 - 512 68 62 WWW.OVERGAAUW.COM

Schaddé van Dooren, een bedrijf met een rijke historie Uitgegroeid tot een moderne onderneming

De historie van Schaddé van Dooren begint in maart 1916 als Izaäk Schaddé van Dooren het bedrijf inschrijft bij de Kamer van Koophandel. Het bedrijf dat ooit begon als schelpenvisser, is in de loop der jaren uitgegroeid tot een moderne onderneming met 14 medewerkers en een breed werkgebied. “Wij werken voor zowel ondernemers als voor particulieren”, zegt Dick van Belen, een van de eigenaren van het Schaddé van Dooren. “Particulieren kunnen bij ons bijvoorbeeld hun bouwafval brengen of een afvalcontainer huren. Die zetten we neer en halen die weer op. Wij kunnen snel schakelen, dus de klant zal nooit lang een volle container voor de deur hebben. Daarnaast kunnen zij ons inhuren om bijvoorbeeld hun tuin leeg te halen of andere grondwerkzaamheden.” Lourens ten Hove, de andere eigenaar van het bedrijf, vult aan: “Dat doen we ook voor bedrijven. We werken bijvoorbeeld veel samen met of in opdracht van aannemers en hoveniers. Door goed samen te werken, kun je de klant een compleet concept aanbieden en de werkzaamheden goed op elkaar afstemmen. Zo graven wij voor hoveniers bijvoorbeeld tuinen uit of verwijderen tegels. Voor aannemers graven wij bouwplaatsen uit en doen grond- en straatwerk. Ook onderhouden wij in opdracht van gemeente diverse speelplaatsen. Zo hebben wij recent in Teylingen bij een aantal speeltuinen alle rubbertegels verwijderd en deze vervangen door gras-

zoden. Een stuk beter voor het milieu en geeft een betere waterafvoer bij zware regenval.”

Duurzaam Voor Schaddé van Dooren is duurzaamheid heel belangrijk. “De kernwaarden van Schaddé van Dooren zijn service en kwaliteit en daar horen ook duurzaamheid en veiligheid bij. Daar besteden wij veel aandacht aan. Wij zijn VCA gecertificeerd. Dat betekent dat we voldoen aan belangrijke Arbowet- en regelgeving en zo zorgen we ook voor de veiligheid van onze medewerkers”, zegt Lourens ten Hove. “Alles gaat tegenwoordig geautomatiseerd en waar mogelijk maken we gebruik van de nieuwe, duurzame materialen. Ook gaan we voor duurzame tractoren, shovels en vrachtwagens, waardoor we het milieu zo min mogelijk belasten.”

wijk zorgen wij er ook voor dat de strandopgangen toegankelijk blijven. Daarnaast transporteren wij de strandhuisjes en strandtenten aan het begin en het einde van het seizoen van en naar de opslag. Ook al vissen we geen schelpen meer, onze shovels en tractoren zijn dus nog regelmatig op het strand aan het werk.”

Nog veel op het strand “Er worden nog steeds veel werkzaamheden verricht op het strand, maar schelpenvissen hoort daar niet meer bij”, zegt Dick van Belen. “Het gehele jaar, zorgen wij in opdracht van de gemeente en diverse ondernemers dat het strand netjes blijft. Zo legen wij langs het hele strand van Katwijk en Wassenaar de afvalbakken en zorgen ervoor dat na een storm het zand weer netjes wordt geëgaliseerd. In Kat-

Schaddé van Dooren Kalkbranderstraat 13 2222 BH Katwijk 071-4034417 www.schaddevandooren.nl info@schaddevandooren.nl

De veelzijdige mobiliteitspartner van de Duin en Bollenstreek!

Occasions Onderhoud & reparatie KON. JULIANALAAN 1 2224 EW - KATWIJK 071 - 4028554 DEJONGSAUTOBEDRIJVEN.NL

KON. JULIANALAAN 1 2224 EW - KATWIJK 071 - 4028554 DEJONGSAUTOBEDRIJVEN.NL

Nieuw modellen Occasions Onderhoud

KON. JULIANALAAN 1 2224 EW - KATWIJK 071 - 4028554 JAMESAUTOSERVICE.NL

KON. JULIANALAAN 1 2224 EW - KATWIJK 071 - 4028554 EUROMASTER.NL

SHELL DE JONG KON. JULIANALAAN 1 2224 EW - KATWIJK 071 - 4028554 SHELLDEJONG.NL

ASN Autoschade Dijksman de Jong Katwijk

Autoschade? Bel gerust! (071) 407 31 96

LAGEWEG 14 2222 AG KATWIJK 071 - 4073196 DIJKSMAN-DEJONG.NL

KON. JULIANALAAN 1 2224 EW - KATWIJK 071 - 4028554 SHELLDEJONG.NL

Verbod om hard te fietsen in De Groote Steeg Fietser gelanceerd op brug bij Roskam over Oude Rijn < pagina 29 Het pand deed dienst als telegraafkantoor en is gebouwd naar een ontwerp van Hendrik Jesse. Dat wil zeggen, alleen het voorste gedeelte van het huis. Een bijzonderheid aan dit pand is namelijk dat het uit twee delen bestaat, een ouder en een nieuwer deel. Jesse koos ervoor om van het bestaande (waarschijnlijk 17de-eeuwse) huis alleen de voorkant weg te slopen en te vervangen. De achterzijde van het huis bleef intact en zo staat er dus nu een pand met zowel zware 17de-eeuwse steunbalken aan de achterzijde als smallere bewerkte steunbalken aan de voorzijde. Ook is er een niveauverschil te zien in de vloeren. Dat de Groote Steeg ook in deze periode nog erg druk was is te zien aan de mooie klok die aan het voormalige telegraafkantoor hangt, onlangs in ere hersteld door de Oranjevereniging. In de huidige steeg lijkt zo’n mooie grote klok wellicht een onlogische plek, maar aan het begin van de vorige eeuw was het daar nog een drukte van belang. In deze periode liep de tram over de Rijnstraat en wie de kranten uit die tijd doorspit, komt talloze berichten tegen van

De voormalige pastorie en parochiekerk H. Joannes de Doper aan de Groote Steeg (1909). | Illustratie: pr

ongelukken op de hoek Grote Steeg-Rijnstraat. Er was zelfs een verbod om hard te fietsen, en dat was niet voor niets. Zo doet één van de krantenberichten verslag van een kerel die op de fiets de Groote Steeg in reed. Omdat de Groote Steeg naar beneden afloopt dacht hij een mooi vaartje te kunnen maken. Hij maakte een sprintje,

Interieur van de voormalige parochiekerk aan de Groote Steeg. | Foto: pr

stak veilig de Rijnstraat over en sjeesde vlak voor de Roskam langs zonder brokken te maken. Wat hij echter niet in de gaten had is dat de ophaalbrug, die destijds in het verlengde van de Groote Steeg lag, al half omhoog stond. De man lanceerde zichzelf, vloog de Rijn over en kwam met fiets en al aan de overkant terecht. Einde aan drukte Zo waren er regelmatig ongelukken en vele botsingen met de tram. Men probeerde dit op te lossen met een vlaggetje dat waarschuwde dat de tram eraan kwam, maar het mocht allemaal niet baten. Uiteindelijk heeft de gemeenteraad in 1917 de knoop doorgehakt. De boerderij van boer van Egmond werd afgebroken en bestraat en zo is de huidige Egmondstraat ontstaan. Nu kon men vanuit de Kerkstraat direct de Egmondstraat inrijden en de brug, die vroeger in het verlengde lag van de Groote Steeg, werd verplaatst naar haar huidige locatie. De Groote Steeg kwam tot rust werd het slaapsteegje van nu, met de klok als enige herinnering aan haar ‘Groote’ verleden. Deze en andere verhalen over Katwijk (aan den Rijn) op kijkopkatwijk.nl

REDDY KEUKENS KATWIJK

VIERT 10-JARIG JUBILEUM!

DUITSE KEUKENS NETTO PRIJZEN! De beste kwaliteit en functionaliteit tegen een scherpe prijs, dat staat bij Reddy voorop. We werken uitsluitend samen met A-merk leveranciers en leveren voor elke behoefte en elke budget een passende oplossing. Maak snel een afspraak.

KEUKENS KATWIJK AMBACHTSWEG 5 • 2222 AH KATWIJK aan Zee • 071-7600263 • www.reddy.nl

IN DE KEUKEN ALLES

Kaashandel Brügemann: kwaliteit vroeger en nog steeds! Nog steeds paraat op de Katwijkse markt

De kaashandel Brügemann die al jaren onder andere in Katwijk op de markt staat, vindt zijn oorsprong in de armoedige jaren dertig. Cor Brügemann werkte voor een hongerloon als arbeider op zo een ouderwetse windmolen. Hij wilde zich uit de armoede vandaan wroeten. Hij kocht met zijn weekloon, dat eigenlijk bedoeld was om zijn gezin te onderhouden, een paar kleine kazen bij de plaatselijke kaasfabriek, sneed die in stukken en ging er mee langs de deuren. Op zich nam hij voor zijn doen best een heel risico……... Als het hem niet zou lukken de stukken kaas te verkopen, betekende dat een week lang geen geld. En dat in die tijd met 9 kinderen ! Maar na hard werken, veel lopen en veel leuren waren de stukken verkocht en waren er een paar centen extra te verteren. Zo ontstond Kaashandel Brügemann. Meer dan 80 jaar en een wereldgeschiedenis geleden. Nog steeds met de lekkerste kazen en een geweldig assortiment. Kijk eens naar foto 1, hoe trots Cor Brügemann is op zijn kinderen en vooral ook op de eerste bakfiets... Verdiend met hard werken menig zweetdruppel.

F PITTIGE KAAS Fam 95 € 6, DEZE WEEK IN DE REKLAME

Omstreeks 1940. Met de hele familie in de nieuwe bakfiets, kijk eens hoe trots Cor Brügemann was op zijn kroost en zijn nieuwe bakfiets. Kilo Vul hieronder uw naam en adres in en maak kans op een kilo gratis Hollandse kaas naar keuze plus twee pakjes roomboter en tien eieren. De winnaar staat in de advertentie van volgende week. Naam......................................................................... Adres ......................................................................... .....................................................................................

1970 te Zaandam. De man achter de kraam is de jongen die helemaal rechts op de bakfiets zat, Lou Brügemann, de vader van Peter die al weer 30 jaar op de markt in Katwijk staat.

Midden jaren 50 op de markt. Kijk naar het reclamebord : 10 eieren 1.48 gulden. Eieren waren toen nog schaars, zou nu 10,40 Euro zijn !

Winnaars vorige week: Fam. Haasnoot, Mercurius 49 Fam. Brummel, Parsstraat 10 C. Ros, Kamperfoelieplein 28 W. Guijt, Irenelaan 5 J. van Duijn, Pr. Alexanderlaan 28 D. Guijt, Kamperfoelieplein 15 T.J. Joren, Dopheide 4 Fam. Freke Louwestraat 2 Fam. Evertse, Wijborghstraat 18 Verkoopwagen anno nu. Fam. van Rijn, Hoefblad 32, Rijnsburg

Iedere donderdag naast de Pniëlkerk op de Jaap Bergmanstraat en iedere vrijdag op de markt op het Piet Heinplein

Grenzen van Romeinse Rijk, de Limes en Peutingerkaart Wat in onze dorpen nog zichtbaar is van Romeins verleden Rare jongens, die Romeinen. Want wat hadden ze ruim 2.000 jaar geleden, toen Rome de hoofdstad van de wereld was, nou te zoeken in de lage landen? Best veel, zo blijkt uit de restanten die hier zijn blootgelegd. Hoewel de gebouwen uit die tijd grotendeels zijn verdwenen, zijn de Romeinen in Nederland nog altijd springlevend. Ongeveer 2.000 jaar geleden veroverden de Romeinen (uit Italië) vele landen, waaronder ook de lage landen en bereikten de Maas en de Rijn. Na een aantal decennia veroveringen en strijd werd het

Rijk na een van de grootste nederlagen in de Romeinse geschiedenis in plaats van offensief juist defensief. De Romeinen trokken zich terug op de Rijn en de Donau. Die Donau en Rijn bleven eeuwenlang de

De Romeinse noordgrens volgde het verloop van de Rijn. Langs die Limes veel legerplaatsen (castra en castella). | Foto: pr

noordgrens van het rijk. Een groot deel van wat nu Nederland is, was toen dus Romeins. De rivier de Rijn stroomde van vlakbij Nijmegen via Utrecht naar Katwijk en stroomde daar in de Noordzee. De Rijn was de noordgrens van het Romeinse Rijk geworden. En die grens moest beschermd worden. De Limes, uitgesproken als ‘lie-mes’ is Latijn voor ‘grens’ en ‘pad’ en bestond uit een militaire zone opgebouwd uit wegen, forten, wachttorens en burgernederzettingen. Kortom een verdedigingslinie met alles er op en er aan. En dat was ook wel nodig want ten noorden van de Rijn begon ‘de woeste wereld’. Daar woonden ‘wilde’ Germaanse en Keltische stammen, zoals de Friezen. De Romeinse soldaten moesten hun rijksgrens dus heel goed bewaken tegen deze ‘barbaren’. De Limes De Limes is in Nederland het grootste archeologische monument. Soms zichtbaar, maar ook vaak opgegaan in ons huidige landschap. Behalve een militaire zone was het echter ook een handelsroute, waarlangs verschillende culturen elkaar ontmoetten en vriendschap sloten. Zo ontstond een vermenging van de culturen van de inheemse bevolking en de soldaten van het Romeinse leger en hun gezinnen. De Romeinen brachten in de Lage Landen nieuwe methoden en technieken die we in onze tijd nog terugvinden, zoals geld als betaalmiddel en de wegen waterbouwkunde. Ook maakte Nederland, via import, kennis met olijfolie, wijn en papaver. Ook wordt de kat als huisdier geïntroduceerd. De Romeinen zorgden ook voor betere wegen en een professionelere waterbeheersing. Het is daarom meer dan een archeologisch spoor. Het is een getuige van ruim 400 jaar sociale en culturele geschiedenis, van 57 voor Chr. toen Caesar voor het eerst de Lage Landen bereikte, tot zo’n 400 na Chr. toen de val van het Romeinse Rijk nabij was. Het was de grens die bepalend is geweest voor de Europese geschiedenis, ontwikkeling en identiteit.

In Nederland liep de Limes van Katwijk via de oude Rijn langs Valkenburg, Leiden, Alphen aan de Rijn (Albania), Utrecht en Arnhem naar Duitsland.

Muntjes en inscripties in het Latijn wezen op een Romeinse herkomst. Dit was het eerste gedocumenteerde ooggetuigenverslag, maar diverse bronnen maken melding van eerdere waarnemingen. Ook nadien werd de Brittenburg van tijd tot tijd gezien. Het laatste echte ooggetuigenverslag dateert uit 1923.

Katwijk Wat is er in onze omgeving nog zichtbaar van deze Limes? Bij Katwijk, het begin van de Limes in ons land, schijnen in de zee nog de resten van het laatste fort, Brittenburg, te liggen. Dat fort, in de Romeinse tijd Lugdunum genaamd, staat vermeld op de Peutingerkaart, te bezichtigen in het Katwijks museum, met een interactief deel. Bovendien zijn er in het museum nog Romeinse bodemvondsten te bezichtigen.

In de tweede helft van de 20ste eeuw werd bij verschillende gelegenheden door duikers melding gemaakt van muurresten en grote stenen onder water. Vissers rapporteerden regelmatig dat op bepaalde plekken de netten vast bleven zitten of dat er grote stenen in het net zaten. In het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden bewaart men een schilderij waar de exacte locatie van de Brittenburg op zou zijn aangegeven. Op 1.200 schreden van de kerktoren. Jammer genoeg is de afstand op zijn best een ruwe schatting. Bovendien is de kustlijn door afslag en aanwas in de loop der eeuwen nogal eens gewijzigd. In 1960 is er zelfs een professionele duikexpeditie uitgerust, maar zonder resultaat. De mysterieuze verzonken ruïne blijft onvindbaar.

De Brittenburg is en blijft een mysterie. Het is nog altijd onduidelijk wat het precies was. Waarschijnlijk was het een Castellum (legerplaats), maar sommigen spreken ook van een ommuurde nederzetting, een vuurtoren, een vlootstation of een graanopslag. Dit laatste zou goed mogelijk zijn omdat de Rijn immers een belangrijke graanroute vormde tussen Brittannië en Germanië. De resten van de Brittenburg zouden dan op zo’n 500 tot 2.000 meter uit de kust in zee liggen, maar de precieze plaats is nooit gevonden. In 1520, bij extreem laag tij, kwamen op het Katwijkse strand de resten van een groot bouwwerk boven water. Twee dagen lang waren de ruïnes te zien en velen kwamen een kijkje nemen.

Romeinse grenspaal. | Foto: pr

Mysterieuze ruine blijft onvindbaar

De Romeinen bouwden in Nederland vermoedelijk zo’n 18 Castella. Een dergelijk fort werd bemand door een cohort: eenheden van 500 man. Forten en tussenliggende wachtposten werden onderling verbonden door wegen, de Limes genaamd, die de ruggengraat vormden van een goede infrastructuur. Over de weg vonden troepenverplaatsingen en handel plaats, er werd tol geheven en er waren waarschijnlijk militaire controleposten. Valkenburg In Valkenburg zijn wel sporen uit het Romeinse verleden te vinden. Zo werd een gedeelte van een Romeinse weg blootgelegd en zijn de resten van Praetorium Agrippinae, een legerplaats, door keizer Caligula (hij heerste van 37 tot 41 na Chr.) naar zijn moeder Agrippinae genoemd, tussen 1941 en 1967 vrijwel geheel opgegraven. Het vormt een van de belangrijkste informatiebronnen over Nederlandse Rijnforten en is daardoor één van de belangrijkste archeologische vondsten op de voormalige zuidelijke oever van de Oude Rijn.

Oude tekening uit 18de eeuw door François van Bleyswijck over Huis te Britten met daarom heen allerlei attributen en materialen die gevonden zouden zijn. De tekening toont ook de omliggende dorpen en steden.

Dit fort is daar in 40 na Christus gebouwd met een wal van hout en aarde met drie poorten en een driedubbele spitsgracht. > pagina 39

door de Itho Daalderop C De box is eenvoudig en o

Beter ventileren en energie besparen?

Uitvaartverzorging Uitvaartonderneming D.C. Vis / H. van Duijn DC VIS & ZN

Uitvaartverzorger: Huig van Duijn

Betrokkenheid, persoonlijke aandacht en dag en nacht bereikbaar.

Heeft u een ventilatiebox die ouder is dan 15 jaar of maakt hij herrie, laat deze dan door ons vervangen. Wij vervangen uw oude ventilatiebox door de Itho Daalderop CVE-S inclusief vochtsensor.

MVBox

incl. vochtsen sor montage + re inigen

Kantoor: Hartweg 33 2221 PV Katwijk tel. 071 4074440 mobiel. 06 12507285

Beter ventileren en energie bespare

Heeft u een ventilatiebox die ouder is dan 1 De Box is eenvoudig en of maakt hij herrie, laat deze dan door ons overal in huis te bedienen vervangen. Wij vervangen uw oude ventilat met de bijgeleverde door de Itho Daalderop CVE-S inclusief voch draadloze De box is eenvoudig en overal in huis te bed AUTO RFTmet de bijgeleve MVBox draadloze AUTO zender. incl. vochtsensor zender. montage + reiniMge VBnox incl. vochtsens or € 439,95 montage + rei nigen

Torenstraat 20 2225 EH Katwijk aan Ze T (071) 40 12 809 info@houwaard.nl Voorwaarden op de website

uitvaart@dcvis.nl www.dcvis.nl

Torenstraat 20 2225 EH Katwijk aan Zee T (071) 40 12 809 info@houwaard.nl

thuis opbaring - volledig verzorgde uitvaarten

www.houwaard.nlwww.houw

Parketvloeren • Vloerrestauratie • Binnenzonwering • Laminaatvloeren • Traprenovatie • Buitenzonwering • Vloerbedekking • PVC-Vloeren

• Parketvloeren Binnenzonwering

• Vloerrestauratie • NIEUW! Binnenzonwering Trap• Plissegordijn • Houten Jaloezieën • Rolgordijnen • Laminaatvloeren • Traprenovatie • Buitenzonwering CORETEC renovatie Voor de mogelijkheden, neem een kijkje in onze winkel • Vloerbedekking • PVC-Vloeren PVC-vloeren Overzet treden g! Nu ook voor uw binnenzonwerin in eiken, Showroom

Voor het opschuren of restaureren van uw bestaande parketvloer kunt u ook bij ons terecht

Noordeinde 32 2225 CS Katwijk ZH t 071 401 62 63 m 06 30 78 18 16 e info@parketshopkatwijk.nl w www.parketshopkatwijk.nl

Kan op bijna iedere ondergrond en zeer onderhoudsvriendelijk. Deze vloeren zijn ook gemakkelijk zelf te plaatsen. Coretec is een klik systeem opgebouwd uit div. materialen en werkt niet én kan tegen zonlicht!

laminaat, PVC in div. kleuren.

Willem de Vreugd 13 treden

100% vochtbestendig Ook geschikt voor vloerverwarming en appartementen Leverbaar in div. kleuren en formaten.

vanaf

€ 1.945,-

Openingstijden showroom di t/m vrij 13.00 tot 18.00 uur Showroom De Roysloot 9b • 2231 NZ Rijnsburg (ind.terrein Klei-Oost) donderdag Tel. 071-401626313.00 / 06-30781816tot 21.00 uur info@parketshopkatwijk.nl zaterdag www.parktschopkatwijk.nl 10.00 tot 17.00 uur

U slaagt altijd!

Openingstijden showroom ma 13.00-17.00 uur di t/m vrij 11.00-17.00 uur do koopavond 19.00-20.30 uur zaterdag 10.00 - 16.00 uur

WWW.PARKETSHOPKATWIJK.NL GRATIS PARKEREN VOOR DE DEUR

De Peutingerkaart met links Lugduno (Brittenburg) en de legerplaats Praetorium Aggripina het hedendaagse in Valkenburg. | Foto: Katwijks Museum

< pagina 37 In de loop van de volgende anderhalve eeuw is het Castellum steeds vernieuwd, tot vijf maal toe. Het laatste Castellum ( de zesde periode) is in 180 na Chr. geheel in steen gebouwd. Er zijn ook resten gevonden van drie graanpakhuizen uit de vierde eeuw en een Romeins grafveld. Van ongeveer 50 tot 225 na Chr. hebben de bewoners, de Cananefaten, hier hun doden, in totaal zo’n 60, bijgezet. Het merendeel van de graven zijn crematiegraven, maar er is ook een aantal skeletten gevonden. Behalve mensen werden er op het grafveld ook dieren begraven: er zijn skeletten van honden en paarden opgegraven. Op het grafveld waren ook opvallend veel babygraven aanwezig. Onderzoek wijst uit dat de kinderen waarschijnlijk door loodvergiftiging zijn gestorven. Lood werd in die tijd voor vele doeleinden gebruikt zonder dat men besefte dat het giftig was. Delen van de Limesweg tussen Leiden en de kust zijn in het landschap zichtbaar gemaakt. Op het Castellumplein geven grote bronzen ‘punaises’ aan waar het fort ooit stond. Ook ligt er een plaquette waarop staat vermeld dat het fort van 40 tot 260 na Christus op die plek heeft gestaan. Ook dat het 1,4 tot 1,7 hectare groot was en dat er bijna 500 soldaten gelegerd waren. De aanwezigheid van deze soldaten betekende werk en handel, en dus gingen

Erfgoed om trots op te zijn boeren, handelaren en ambachtslieden graag in de buurt wonen. Niet in de laatste plaats ook vanwege de veiligheid. Gepensioneerde soldaten bleven vaak na hun diensttijd in de buurt wonen. Hoewel soldaten officieel niet mochten trouwen, herbergden een dergelijke nederzetting heel wat soldatenvrouwen, en niet te vergeten, hun kinderen. Of je nu in Valkenburg was, of in Noord-Afrika, een Romeinse legerplaats zag er in grote trekken hetzelfde uit: een rechthoek die doorkruist werd door twee wegen. Vier poorten, in iedere zijde één, gaven toegang. Het Castellum werd beschermd door meerdere grachten, een houten (of stenen) muur rondom, en zware torens op de hoeken. Aan de lange zijde van het fort stonden op regelmatige afstand van elkaar ook nog kleine torens. In het centrum, bij de kruising van de hoofdwegen, lag het hoofdgebouw: de principia. Hier was de staf van het leger gevestigd, vaak woonde de commandant er ook vlakbij in de buurt, en in een klein heiligdom werden de veldtekens en de kas bewaard. Rondom de principia lagen de barakken voor de soldaten en de stallen voor de paarden. Ook had ieder Castellum een ziekenhuisje, werkplaatsen en opslagruimtes. De bezetting van het Castellum wis-

selde van tijd tot tijd en bedroeg tussen de 250 en 400 man. Internationale aandacht Er is voor de aandachtige toeschouwer dus nog veel zichtbaar van deze oude grenzen. Zeker in de laatste vijftig jaar zijn er in heel het gebied van de Limes, dus niet alleen in Nederland, talloze opgravingen gedaan die ons een beeld geven van hoe de Romeinen leefden. Archeologen beschouwen de Limes als het grootste archeologische monument van ons land. En niet alleen in Nederland is de belangstelling groot: de Duitse regering heeft de Limes voorgedragen voor de werelderfgoedlijst van de Unesco. Een belangrijke impuls voor deze aanvraag kwam van het Europese Verdrag van Malta. Op basis daarvan is het tegenwoordig verplicht om bij bodemwerkzaamheden tijd en ruimte aan archeologisch onderzoek te geven. Intussen hebben meer dan 70 steden en gemeenten aan de Limesroute zich verenigd om dit werelderfgoed in ere te houden. Dit heeft geresulteerd in een wandelroute langs de hele 550 km lange Duitse Rijn en Donau tot aan Regensburg. En zelfs is er een 900 km lange Limes fietsroute aangelegd en bewegwijzerd. Met plaatsing op de Werelderfgoedlijst in 2021 wordt de Limes toegevoegd aan een selectie gebieden die uniek zijn op de wereld. Erfgoed waar Nederland trots op mag zijn. Bijdrage: Katwijks Museum

BETER SLAPEN OP EEN NATUURLIJK MATRAS Boxspring Care BUIS MEUBELEN EN SLAPEN DE KRACHT VAN MÉRENS

Meubelset Comfortable hoog-laag bedden De kracht van Mérens ligt in de combinatie van natuurlijke materialen met ambachtelijk maatwerk. Elk bed is een uniek product dat tegemoet komt aan uw individuele wensen op het gebied van stugheid en maatvoering. Al onze producten zijn bovendien fraai afgewerkt, met veel oog voor detail. Een bed van Mérens is daarmee een aanwinst voor elke slaapkamer!

- Dressoir - TV dressoir - Salontafel - Eettafel - 4 eetkamerstoelen - Grote loungebank - div. kleuren - div. stoffen

Comfort

Elektrische hoog-laag bedden bieden allerlei mogelijkheden om de til-, verzorgings- of transferhandelingen te vergemakkelijken.

xspring Care UBELEN EN SLAPEN Het Care bed is maar liefst 45 centimeter in hoogte verstelbaar waardoor het bed traploos in elke gewenste hoogte te verstellen is. Een lage stand vereenvoudigd het in- en uitstappen. De hogere stand zorgt voor een gemakkelijke en comfortabele verzorging.

Meubelset ble hoog-laag bedden

en allerlei mogef transferhande-

meter in hoogploos in elke n lage stand n. De hogere en comfortabele

- Dressoir - TVvan dressoir Complete Boxspringset M-Line - Salontafel - Eettafel • - 4 eetkamerstoelen - Grote loungebank Vaste - div. kleuren uitvoering - div. stoffen

Setprijs

€ 4.995,-

Zelfstandigheid

Door de vele mogelijkheden blijft men een grote dosis zelfstandigheid houden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het zelfstandig in en uit een rolstoel stappen.

Sfeer

Ondanks het feit dat iemand hulpbehoevend is Rkan e AS U 2 MATzonmen toch een sfeervolle slaapkamerNbehouden der tussenkomst van een ziekenhuisbed. Hierdoor blijft de eigenwaarde behouden en gestimuleerd.

HALVE* PRIJS

€ 4.995,€ 1.899,-

Setprijs Nu vanaf

Voordelen vaneetkamertafel Care van M-Line Industriële Zelfstandigheid • Elektrisch in hoogte verstelbaar

debij vele men een Staat u er welDoor eens stilmogelijkheden hoe groot hetblijft aandeel vangrote slaap is in uw leven? En hoe belangrijk een gezonde nachtrust is • Rug en benen afzonderlijk instelbaar dosis zelfstandigheid houden. Denk hierbij bijvoor uw functioneren overdag? Een goed bed draagt onmiskenbaar bij aan de kwaliteit van uw leven. • In alle standen verrijdbaar voorbeeld aan is hetvoor zelfstandig in en uit een rolstoel Een •bed dat gemaakt u, om uw lichaam te ondersteunen en te ontlasten. Onze beddenmakers houden 4 geremde wielen stappen.onder onder andere rekening met uw gewicht, lengte en favoriete slaaphouding. • Eenvoudig te reinigen Nieuw Vaste Door onze van individuele benadering kunnen we ook tegemoet komen aan speciale • Behoud een sfeervolle slaapkamer voorkeuren en wensen. SL OW MOTION Sfeer Zo kunnen al met onzeverschillende matrassenmodellen worden meegestoffeerd. Een bed van Mérens is helemaal úw bed! uitvoering • Combineerbaar Ondanks het feit dat iemand hulpbehoevend is Rkan e • Hoofden Voetborden AS U 2 MATzonmen toch een sfeervolle slaapkamerNbehouden De perfecte combinatie van drukverdeling, der tussenkomst Nu vanaf ondersteuning en ventilatie. Boxspring Care van een ziekenhuisbed. Hierdoor Nu vanaf blijft de behouden en gestimuleerd. Raadpleeg uweigenwaarde Care dealer voor meer informatie. *vraag naar de voorwaarden Het geloof in de kwaliteit van onze producten ziet u terug in de garantievoorwaarden. www.mline.nl Zo krijgt u maar liefst 25 jaar garantie op veer- en constructiebreuk.

€ 1.899,-

TOT 25 H JAAR ALVEGARANTIE

PRIJS € 785,-

fel

aar

amer e modellen

Nu vanaf

er informatie.

Nieuw SL OW SLUISWEG 25MOTION • 2225 XH KATWIJK AAN ZEE • T (071) 40 129 64 • F (071) 40 719 99

www.buismeubelen.com De perfecte combinatie van drukverdeling, ondersteuning en ventilatie.