‘Ik koester mijn medewerkers enorm’
PLUS
John van de Wijgaart: ‘De derde generatie is ook actief in ons bedrijf’
Michael Kortekaas: ‘Gun jezelf herstelenergie en vergroot je werkgeluk’
Arend Cnossen: ‘Een gevoel van trots’
John van de Wijgaart werkt al sinds zijn zestiende in de binnenvaart. De telg uit een echte schippersfamilie bestiert samen met zijn broer Addie Wijgaart Shipping BV. Begonnen met twee schepen en een paar man personeel in dienst. Inmiddels beschikken ze over achttien schepen en 160 medewerkers. Van de Wijgaart vertelt over het familiebedrijf. 16
4
‘Je zult biJ ons niet over een hoge drempel vallen’
TVM Scheepvaart ging op bezoek bij Marjoleine Post. Ze vertelt over het familiebedrijf, de scheepswerven en de band met haar medewerkers. “ We werken hier met enorm veel plezier. En ik denk dat we dat ook wel uitstralen met elkaar.”
TVM Scheepvaart is een periodieke uitgave van Coöperatie
TVM U.A. voor scheepvaartleden van de TVM groep die drie keer per jaar verschijnt.
Eindredactie: Mayke de Munnik
Hoofdredactie: Stefanie Kinds
Redactie: George Lagerburg, Tomas Riemens, Mare Baron e.a.
Fotografie: Matty van Wijnbergen, Glenn Wassenbergh en Gerlinde Schrijver
Vormgeving: Wouter Nijman | www.nijman.frl
‘het is hier toch geweldig?’
Stoomsleepboot Maarten viert dit jaar haar honderdjarige bestaan. Het varend monument wordt met zorg onderhouden door een groep vrijwilligers. TVM Scheepvaart ging op bezoek in Leeuwarden.
Redactieadres: TVM verzekeringen | Van Limburg Stirumstraat 250 7901 AW Hoogeveen | postbus 130 | 7900 AC Hoogeveen
+31 (0)528 29 29 99 | communicatiemarketing@tvm.nl info@tvm.nl | www.tvm.nl | @tvmnl en @tvmalert www.facebook.nl/tvmverzekeringen
Voor al uw verzekeringsvragen kunt u contact opnemen met TVM verzekeringen, afdeling scheepvaart, 0031 (0) 528 29 27 50
‘veerkracht kenmerkt deze sector’
De Dag van Veilig Transport trok transportondernemers uit het hele land op 22 april naar Nijkerk. Een sfeerverslag over menselijk gedrag, mentale fitheid en slimme keuzes in de dagelijkse praktijk.
8 12 21 28 26
‘stop met zitten, scrollen en snaaien’
Michael Kortekaas sprak tijdens de Dag van Veilig Transport over zelfzorg en het vergroten van de weerbaarheid.
De afgelopen weken ging het in de sector opnieuw veel over veiligheid. Niet alleen over techniek of regels, maar vooral over gedrag aan boord. Branchevereniging Koninklijke Binnenvaart Nederland sprak haar zorgen uit over alcoholgebruik in de binnenvaart, omdat incidenten laten zien hoe groot de risico’s kunnen zijn.
JaarciJfers 2025
Jeroen van Grinsven, CFRO van TVM, geeft een toelichting op de jaarcijfers van 2025.
ledenraad
De jaarlijkse vergadering van de Ledenraad van de Coöperatie TVM U.A. vond plaats op 16 april. De locatie was deze keer het Zeeuwse Middelburg.
Ook tijdens de Dag van Veilig Transport kwam het onderwerp voorbij. In de vorm van een rederij die tijdens het WK voetbal zorgt voor wat leuks voor de bemanning aan boord, maar uiteraard wel alcoholvrij. Het laat zien hoe kleine keuzes bijdragen aan een groot en abstract begrip als veiligheid.
32
expert aan het woord Waterschade op binnenvaartschepen kan grote financiële gevolgen hebben voor de schipper. Ernst Geluk vertelt.
column
De doorlooptijd van procedures loopt steeds verder op. Peter van Dam licht het toe.
Op de Dag van Veilig Transport ontvingen we ook dit jaar weer een aantal leden uit de binnenvaart. In deze editie leest u meer over de inzichten die hier werden opgedaan, net als een gesprek met spreker en ex-commando Michael Kortekaas over mentale weerbaarheid en vitaliteit.
Andere belangrijke momenten waren de vergadering van de Ledenraad, waar het jaarverslag werd vastgesteld, en de Afdelingsvergadering, waar deze werd toegelicht. Over het financiele jaar leest u meer in het gesprek met onze CFRO Jeroen van Grinsven.
‘Kleine keuzes dragen bij aan een groot en abstract begrip als veiligheid’
Daarnaast spraken we ook met John van de Wijgaart, lid van onze Ledenraad. Voor John staat veilig varen voorop. Voor John van de Wijgaart staat veilig varen voorop. Dat vraagt om goed opgeleide mensen, duidelijke processen en samenwerking in de sector. In een interview licht hij zijn visie verder toe.
Verder vindt u in deze uitgave ook een mooi bedrijfsprofiel van Scheepswerf Brouwer.
Daarnaast staan we stil bij het 100-jarig jubileum van stoomsleepboot Maarten, vertelt TVM-expert Ernst Geluk over water- en vochtschade aan boord en is er weer een column van Peter van Dam.
27
de viJf vragen
Betty Schippers, relatiebeheerder binnendienst scheepvaart, is na twee jaar afwezigheid weer terug bij TVM. Een hernieuwde kennismaking in vijf vragen.
Overname van (delen van) artikelen is toegestaan met schriftelijke toestemming van de redactie en mits de bron wordt vermeld. Overname van foto’s en/of illustraties is niet toegestaan.
Alles bij elkaar laat deze editie zien dat veiligheid geen op zichzelf staand thema is, maar verweven is met vakmanschap, samenwerking en de keuzes die we dagelijks maken. Dat vraagt om aandacht en betrokkenheid, van iedereen in de sector. Ik hoop dat u zich daarin herkent en inzichten opdoet die u verder helpen in de praktijk van alledag. Ik wens u veel leesplezier.
Frans Niemeijer directeur Scheepvaart
Het overlijden van directeur Nico Post zorgde voor veel verdriet bij Wed. K. Brouwer Scheepswerf BV en Wed. K. Brouwer Verhuur BV. Desondanks bloeit het bedrijf nog altijd. Dankzij zijn vrouw Marjoleine Post én haar hechte team. “Ik koester mijn medewerkers enorm.”
tekst: Dennis van Bergen beeld: Matty van Wijnbergen
Directeur Marjoleine Post (56) heeft al een poosje staan kijken naar de bak die even eerder is afgemeerd in het dok van Brouwer, als haar stem door de Zaandamse lucht schalt. “Neem zo wel even tijd voor koffie, hè!”, roept ze in de richting van een van haar hardwerkende medewerkers. Vervolgens tegen haar bezoek, doelend op de informele sfeer binnen het bedrijf: “Je moest eens weten hoeveel koffie er hier doorheen gaat op een dag. En terecht! We hebben de lekkerste koffie van heel Zaandam en omgeving.”
Bij Brouwer, bij de Kamer van Koophandel ingeschreven in 1856, is in de loop der jaren het nodige veranderd. Generaties volgden elkaar op binnen het familiebedrijf. De professionaliteit is in die tijd enorm toegenomen. Zoals de omvang van Brouwer nu, met veertien vaste medewerkers en daarnaast een grote schil aan extern personeel, niet te vergelijken is met hoe die ooit was. Eén ding is altijd hetzelfde gebleven: de warmte, humor en gemoedelijkheid. Stap binnen en als vanzelfsprekend word je er met open armen ontvangen. Dat geldt voor medewerkers, leveranciers, klanten en de incidentele bezoeker.
Dat blijkt deze vrijdagochtend, kort nadat Post de deur van het hoofdkantoor aan de Zomerdijk heeft opengedaan. “Je zult bij ons niet over een hoge drempel vallen, nee, dat klopt”, zegt ze, zittend in haar stoel met uitkijk op het open vaargebied, gelegen
tussen IJmuiden en Amsterdam. “We zijn nog een van de weinige scheepswerven in de regio. De mensen die hierbinnen komen, moeten het gevoel krijgen dat ze welkom zijn. En dat gevoel krijgen ze ook. Zoals we er uiteraard ook alles aan doen dat ze hier tevreden weer naar buiten gaan. We zijn 24 uur per dag bereikbaar. En in geval van acute problemen of storing maken we, als het even kan, meteen plaats in een van onze dokken of hellingen. We zijn er als mensen ons nodig hebben.”
Drie scheepswerven
Wed. K. Brouwer Scheepswerf BV, het bedrijf dat decennialang geleden vernoemd is naar de weduwe van toenmalig eigenaar Klaas Brouwer, beschikt over drie scheepswerven met elk een identiteit. Zo biedt het dok in de Isaac Baarthaven ruimte aan schepen met
‘We werken hier met enorm veel plezier’
een maximumlengte van 96 meter, terwijl onder meer woonboten en plezierjachten terecht kunnen op de hellingbanen, botenlift en in de loodsen op de twee andere locaties in de NoordHollandse stad. Ook verzorgt Brouwer sleepdienst, schuitenverhuur en transport over het water en is er een winter- >
stalling. “En die afwisseling van werkzaamheden maakt dit werk zo fantastisch”, vertelt Post. “Op het ene moment ben je in gesprek met een jachteigenaar, terwijl je een half uur later weer een lekkend binnenvaartschip binnen
‘We zijn er als mensen ons nodig hebben’
ziet komen varen. We doen echt duizend en één verschillende dingen. De dagen vliegen voorbij.”
Het is een mooi beeld hier, aan de oever van de Voorzaan, de plek waar
het ritme van aankomende schepen nooit stilvalt. Een ochtend lang meren ze aan, elk met hun mankement, klaar voor een vakkundige aanpak. Of het nu gaat om onderhoud of reparatie van schepen, verbouwing van schepen of simpelweg een grondige ‘knip- en scheerbeurt’; voor van alles kunnen ze hier terecht. Minstens zo mooi is de bevlogenheid van de medewerkers. Met een vanzelfsprekende toewijding staan de medewerkers hier klaar om binnenkomende schepen te ontvangen en weer in topconditie te brengen. Passend is het bij wie ze zijn. Voor de scheepswerfmedewerkers is dit geen werk, maar pure passie. “Ik ben heel trots op mijn medewerkers, koester ze enorm”, zegt Post. “En eigenlijk doen we dit al
jarenlang. Mijn man Nico zei altijd: ‘De medewerkers zijn goed voor ons, dus wees ook goed voor hen’. Aan dat adagium hou ik me graag vast.”
Sterke wil
Prompt valt de zo makkelijk pratende Post dan even stil. Instinctief richt ze haar blik op de foto naast zich. Te zien is hoe Nico –in 2005 begonnen als baas van de onderneming– met een lachende en onverschrokken blik de wereld in kijkt. De Zaanse weet niet hoe vaak ze de afbeelding dagelijks in zich opneemt. Tien, twintig, misschien soms wel honderd keer. Het valt niet los te zien van die zo tragische gebeurtenis van 5,5 jaar geleden. Na een relatief kort ziekbed overleed Nico toen, slechts 51 jaren jong. Het is, zegt Post, ‘nog altijd nauwelijks te bevatten’. “Nico was zo’n grote, stoere vent. Zo iemand bij wie je je altijd veilig voelde en die te allen tijde uitstraalde dat hij de hele wereld aankon. Ik zie hem nóg zitten in het ziekenhuis, kort nadat de arts hem vertelde dat hij niet meer lang zou leven. ‘Maar dokter’, antwoordde Nico resoluut. ‘Ik ben helemaal niet van plan om dood te gaan en dat ga ik dus ook niet doen.’ Dát was Nico. Zo strijdbaar als hij was, vind je ze zelden. Zelfs toen hij heel
ziek was, bijna niets meer kon, bleef hij naar de scheepswerf gaan. Hij wilde er zijn voor het bedrijf. Voor zijn medewerkers, voor zijn klanten; voor iedereen. Ja, Nico had een ongelooflijk sterke wil.”
Nog geregeld hoort Post zichzelf vragen stellen aan haar man, ook al worden die vragen niet meer beantwoord. Je moet het tenslotte maar doen om, zoals zij in 2020, opeens de rol van eigenaar-directeur over te nemen. Dat vergt moed en durf. Zeker wanneer je, zoals de juridisch geschoolde Zaanse, niet per se veel technische kennis hebt van schepen. “Gelukkig had ik die kennis wel op andere gebieden”, benadrukt ze in het hoofdkantoor van Brouwer. “Contracten lezen, dossiers doorspitten, besluiten nemen; dat soort dingen beheerste ik wel. Maar de specifieke technische kennis van schepen heb ik echt moeten leren. Nog steeds, trouwens. Alleen daarom al ben ik zo blij met al die kundige medewerkers om me heen. Ze helpen me er doorheen.”
Magie van het water
Nee, veel tijd om te rouwen heeft Post naar eigen zeggen nog niet gehad. Eenvoudigweg omdat het werk op de scheepswerf nu eenmaal doorgaat.
Vandaar dat ze nagenoeg elke dag vroeg present is op het bedrijf en vaak pas weer laat de deur achter zich dichttrekt. Nico had het, weet zij zeker, niet anders gewild. Zij zelf evenmin. Ze geniet van het werk, ze herhaalt het vandaag met enige regelmaat. Van de omgang met de medewerkers en de klanten. Van de magie van het water en de schepen. Maar minstens zo van de familiaire sfeer die altijd in de firma is blijven hangen.
Illustratief daarvoor is de naamgeving van sommige vaartuigen op de werf. Hoewel haar twee dochters Clémentine en Joséphine geen onderdeel vormen van het bedrijf, zijn hun namen wel terug te lezen op respectievelijk een ponton en een sleepboot. Eenzelfde eerbetoon is ook andere Brouwer-telgen gegund. En reken maar dat Nora, de onlangs geboren spruit in de familie, binnenkort eveneens een ‘eigen’ boot heeft. Daar zorgt ‘oma Marjoleine’ wel voor.
“Het familiaire en de laagdrempeligheid die er altijd zijn geweest bij Brouwer, zullen er ook altijd blijven”, besluit Post, kort voordat ze haar bezoek vriendelijk uit zal zwaaien.
“We werken hier met enorm veel plezier. En ik denk dat we dat ook wel uitstralen met elkaar.” <
De Dag van Veilig Transport 2026 trok transportondernemers uit het hele land naar Nijkerk voor een interessante dag over veiligheid in de breedste zin van het woord. Met uiteenlopende workshops, inspirerende sprekers en de talkshow TVM op Woensdag onder leiding van Rick Nieman werd het een dynamische dag in dynamische tijden.
tekst: Natasja Weber beeld: Gerlinde Schrijver
Buiten wapperen de groene TVMvlaggen in een strakblauwe lucht. Binnen is congrescentrum Hart van Holland in Nijkerk omgetoverd tot een groene oase die de TVM-sfeer ademt. Van de groene spotlights op het podium van de grote zaal tot de vele banners in de gangen én de groene TVM-pepermuntjes in de vergaderruimtes waar de workshops plaatsvinden. Op deze stralende woensdag zijn ruim honderd ondernemers uit de transport- en logistieke branche naar Nijkerk gekomen voor de Dag van Veilig Transport 2026. Een dag die in het teken staat
‘Transport is thermometerde van de wereld’
van veiligheid met aandacht voor de mens, meer mentale fitheid, planning, cultuur, technologie en gedrag. De wereld van transport staat nooit stil, maar de laatste tijd zijn het wel heel turbulente tijden voor transportondernemers over weg en water. Met de hoge dieselprijzen, de aanstaande vrachtwagenheffing (per 1 juli), de inflatie en de gestegen loonkosten wordt er veel gevraagd van de sector. CEO Michel Verwoest van TVM refereerde hier in zijn openingswoord op de Dag van Veilig Transport nadrukkelijk aan.
“Transport is de thermometer van de wereld”, stelde Verwoest ten overstaan van de ondernemers in het congrescentrum. “Als er ergens in de wereld iets gebeurt, bijvoorbeeld oorlog of
economische dynamiek, dan zijn de gevolgen direct voelbaar voor de transportsector.”
Het verbaast de bestuursvoorzitter van TVM dan ook dat de transporttak en het midden- en kleinbedrijf (mkb) vaak over het hoofd worden gezien. Niet alleen door politiek Den Haag maar ook door bijvoorbeeld voormalig ASML-topman Peter Wennink die eind vorig jaar – op verzoek van het kabinet – een advies uitbracht over het investeringsbeleid en het toekomstig verdienvermogen in Nederland. Tot teleurstelling van Verwoest was er in dit rapport nauwelijks aandacht voor transport en het mkb.
“Terwijl deze sector en alle mensen die hierin werken cruciaal zijn voor de economie”, aldus de CEO. “Iedereen vindt het vanzelfsprekend dat vrachtwagenchauffeurs iedere dag de weg op gaan. Je zou eens de vraag moeten opwerpen: wat is erger: een dag zonder gas of een dag zonder transport? Ik denk dat we meer ellende hebben bij een dag zonder transport. Zonder transport staat alles stil en de overheid heeft daar weinig oog voor. De komende jaren wordt een gemiddelde kilometer in transport twintig tot dertig procent duurder en dat moet wel door vertaald worden naar de klanten.”
Veerkracht
Volgens Verwoest is transport en logistiek de sector bij uitstek die zichzelf, ook in moeilijke tijden, telkens opnieuw weet uit te vinden. “Veerkracht kenmerkt deze sector en is nu harder nodig dan ooit. Maar het goede nieuws is ook: transport neemt niet af. De wereld wil steeds meer consumeren
en er moet nog steeds veel gebouwd worden. Maar de manier waarop we in die vraag kunnen voorzien, onze bedrijfsmodellen, die veranderen wel heel snel. De veerkracht die transport altijd heeft, zeker ook bij familiebedrijven, zal in de komende periode meer dan nodig zijn.”
De term ‘veerkracht’ liep als een rode draad door de Dag van Veilig Transport in Nijkerk. In zijn keynote ging de inspirerende spreker Michael Kortekaas dieper in op het verbeteren van je mentale veerkracht.
Verder werden tijdens de vier workshops, waarvoor ondernemers zich konden aanmelden zeer uiteenlopende onderwerpen en casussen behandeld. Ze konden kiezen uit de workshops: verzuimmanagement en mentale fitheid, slim plannen = veilig werken, stress en veilig rijgedrag – brein, gedrag en praktijk en de workshop veiligheidscultuur in de praktijk: van beleid naar gedrag.
Nicoline Assen, manager verzuimmanagement bij TVM, verzorgde met twee collega’s een workshop over verzuimmanagement en mentale fitheid. Tijdens de interactieve bijeenkomst konden de toehoorders met rode, gele en groene kaarten antwoord geven op diverse stellingen. De ondernemers bleken zich goed bewust van het feit dat verzuim lang niet altijd een medische oorzaak heeft. Ook wisten zij de gemiddelde kosten van een zieke werknemer per dag merendeels goed in te schatten: ongeveer 450 euro per dag. Bij een verzuimpercentage van 5,6 procent scheelt 1% minder verzuim bij vijftig medewerkers circa 58.000 euro per jaar. Volgens TVM raakt verzuimmanagement steeds meer aan goed
personeelsmanagement. “Signaleren, luisteren, spreken met elkaar; alles draait om communicatie. Ken je mensen. Zo kun je voorkomen dat de bedrijfsarts minder snel moet worden ingezet.”
Drummen
Neurowetenschapper Leo van Woerden luidde zijn workshop ‘Stress en veilig rijgedrag’ in met een muzikale omlijsting. Van Woerden is gespecialiseerd in slaap, stress en de werking van het brein en hij drumt al zijn hele leven. Hij begon zijn workshop met drummen want zo stelde hij: “Het brein is een ritmemachine.”
Samen met preventieadviseurs Linda Zijlstra en Jennifer van Lieshout van TVM hield Van Woerden een workshop over de invloed van slaap, stress en ritme op veiligheid, alertheid en prestaties in transport.
Volgens Van Woerden, wiens motto als tiener was ‘slapen kan altijd nog’, zit zestig procent van de mensen regelmatig vermoeid achter het stuur waardoor het risico op ongelukken toeneemt. “En als ik tijdens trainingen aan beroepschauffeurs de vraag stel of ze stress ervaren, hoor ik altijd: nee wij hebben geen stress, onze planners wel. Maar onbewust verslaan veel chauffeurs stress met stress. Ze hebben altijd haast, slapen vaak te weinig, drinken veel koffie en een gezonde maaltijd is er langs de weg niet te verkrijgen. Ongezond leven leidt tot een tunnelvisie met een opeenstapeling van stress.”
Sjef Boekestijn, CEO van Egala (3.000 medewerkers), vertelde tijdens de
talkshow TVM op Woensdag dat zijn bedrijf een bijzondere geste heeft gedaan aan chauffeurs om tot een gezonder leefpatroon te komen. Het kerstpakket bestond afgelopen jaar uit een vouwfiets waarbij het mes aan meerdere kanten snijdt. Het is niet alleen leuk voor chauffeurs om de omgeving te verkennen, maar ze hebben hierdoor ook meer lichaamsbeweging en ze kunnen met de fiets naar de supermarkt gaan voor een gezonde maaltijd. “Het kerstcadeau werd heel erg gewaardeerd, vooral ook doordat we echt hadden geluisterd naar de wensen van chauffeurs”, vertelde Boekestijn tijdens de talkshow TVM op Woensdag onder leiding van presentator Rick Nieman.
Eerder op de middag had Fred Treur, COO bij TVM, tijdens de leden-
bijeenkomst een toelichting gegeven op de jaarcijfers van 2025 dat TVM afsloot met een positief resultaat van 15,5 miljoen euro. Voorzitter Rien Nagel van de Raad van Commissarissen blikte tijdens de Afdelingsvergadering kort terug op de Ledenraad van een week eerder. “Wat ik heel mooi vond om van onze leden te horen was dat ze aangaven dat de verbondenheid die ons als coöperatie zo kenmerkt, echt een voorname plek moet hebben in het karakter van TVM. Dat vond ik een heel belangrijke waarneming en daar willen we nog nadrukkelijker op inzetten.”
Ook werden tijdens de Afdelingsvergadering de nieuwe leden voor de Ledenraad benoemd en enkele huidige leden werden herbenoemd. Nieuwe namen die zitting nemen in de Ledenraad van TVM zijn: Anneke van der Sanden (Hizkia BV), Gilles van
‘Signaleren,sprekenluisteren, met elkaar; alles draait om communicatie’
Dobben (Snelwegtransport en Koerierservice BV), Robert Rijnberg (A.C. Rijnberg), Marga van Waveren (Van Waveren Transport BV) en Wim Strijk (IJmond Transport BV). <
Scan de QR-code om de terugblikvideo te kijken, of ga naar www.tvm.nl/preventie/ dagvanveiligtransport/2026
De inspirerende spreker Michael Kortekaas is een man met een missie: vrachtwagenchauffeurs en binnenvaartschippers helpen om hun weerbaarheid te versterken. Hij laat zien hoe meer aandacht voor zelfzorg helpt.
tekst: Natasja Weber beeld: Gerlinde Schrijver
Motiverend spreker Michael Kortekaas valt tijdens zijn keynote ten overstaan van vele transportondernemers op de Dag van Veilig Transport in Nijkerk meteen met de deur in huis.
“Het chauffeurs- en schippersvak kent heel veel uitdagingen. Ik vind dat je schippers en chauffeurs goed kunt vergelijken met topsporters, politieagenten en militairen die continu onder druk moeten presteren”, zegt Kortekaas.
“Maar als we naar het brein kijken, schuilt in het werk van binnenschippers en vrachtwagenchauffeurs een groot gevaar. Ons brein is namelijk verleid op gemak, op korte termijn-euforie, en dat is een vijand voor schippers. Zij zitten heel veel op een dag, hebben vaak te maken met een grote tijdsdruk, worden moe en gaan stress met stress compenseren. Ze gaan – even gechargeerd gezegd – nog meer snaaien, drinken
‘Stop zitten,metscrollen en snaaien’
nog maar een bakje koffie om wakker te blijven om de spullen veilig van A naar B te kunnen brengen. En als ze op de plek van bestemming een paar minuten moeten wachten is het scrollen op de telefoon geblazen.”
“Aan zelfzorg komen chauffeurs niet toe op een drukke werkdag en dat
gaat uiteindelijk ten koste van hun mentale weerbaarheid en van het werkgeluk. Met zelfzorg blijf je niet alleen zelf fitter, ook je collega’s in je team en de hele organisatie hebben er baat bij. Het is namelijk onmogelijk om in een structuur te werken waarin je alleen maar werkdruk ervaart, continu geforceerd bezig bent en dus eigenlijk ongemerkt in de survivalstand staat.”
“Ergens op een dag moet je de kans krijgen om in de herstelstand te komen, al is het maar heel even met bijvoorbeeld een powernap, of tien minuten naar een weiland staren of het doen van ademhalingsoefeningen. Ik zeg niet dat iedere chauffeur of schipper aan de yoga moet, maar even een momentje van bezinning doet wonderen. Werkgevers moeten daar ook de mogelijkheid toe bieden, maar eigenlijk is je eigen verantwoordelijkheid nog veel belangrijker: je moet het zelf gaan doen. Stop met zitten, scrollen en snaaien.”
Mentale problemen Kortekaas is een man met een missie. De 49-jarige keynote spreker uit Lisse studeerde aan de Sportacademie en werkte 12,5 jaar voor politie en defensie. De afgelopen vijftien jaar heeft hij zich als zelfstandig ondernemer toegelegd op het sprekerscircuit waarvoor hij uiteenlopende bedrijven en organisaties bezoekt. Kortekaas verzorgt zo’n 120 tot 150 presentaties per jaar over mentale (veer)kracht, werkgeluk,
energiemanagement, high performance en persoonlijk leiderschap.
In de tijd dat Kortekaas nog werkzaam was voor de politie voerde de Nationale Politie een groot, intern onderzoek uit met als hoofdvraag: Hoe is het gesteld met onze politiemensen? “Hieruit bleek dat 25 procent van onze collega’s kampte met mentale problemen”, vertelt Kortekaas. “Ik dacht in eerste instantie; dat is niet zo gek want agenten hebben een zwaar beroep. Maar wat bleek later: die 25 procent was een afspiegeling van de maatschappij. Van alle mensen in Nederland kampt een kwart met mentale problematiek; van psychische klachten tot angststoornissen, eenzaamheid of verslavingsproblemen.”
“Eén op de tien mensen voelt zich eenzaam in een wereld waarin we meer verbonden zijn dan ooit; verbonden met de wifi in plaats van met mensen. Wat kunnen we hier met z’n allen aan doen?” werpt Kortekaas de vraag op. Hij benadrukt dat hij niet op de stoel van een psycholoog wil gaan zitten. Wat hij wel doet, is inzicht geven hoe je zelf dingen kunt veranderen. “In mijn lezingen stel ik graag drie zaken centraal. Op de eerste plaats leer ik hoe mensen beter onder druk kunnen werken. Vervolgens: hoe ga je om met veranderingen, teleurstellingen en tegenslagen in het leven en ten derde: hoe kun je je houding, gedrag of gewoontes veranderen? Kennis is leuk, maar als je het niet in de praktijk brengt, heb je er niks aan. Kortekaas wijst zijn toehoorders erop dat we in een wereld leven
>
waarin we ‘always on and never done’ zijn. “We worden overladen met informatie en hebben overal afleiders, zeker met de komst van de smartphone 25 jaar geleden.”
Energie loopt als een rode draad door de keynote van Kortekaas, waarvan onlangs het boek 'Ontdek je mentale kracht' verscheen. “Ik zoom altijd graag in op energie. Voor mij is energie het fundament van veerkracht en weerbaarheid. Hierbij onderscheid ik twee assen: verticaal zit het gaspedaal (gas geven en remmen) en horizontaal zit het stuur (de kwaliteit van je energie).
“De topsportgedachte die ik wil meegeven, is dat iedereen herstel nodig heeft om te kunnen presteren. Dat is het eerste inzicht van mentale kracht, een basiswetmatigheid. Als je leeft in survivalstand kom je daar alleen uit als je er het juiste herstel op plakt. Anders ben je alleen maar aan het overleven en dat houdt niemand vol. In mijn werk zie ik te veel mensen, teams en organisaties die denken dat ze aan het performen zijn, maar in werkelijkheid zijn ze aan het overleven. Dat gaat een keer mis, mensen vallen uit met mentale problemen.”
Kortekaas beseft dat het in het dagelijks leven ‘ontzettend moeilijk’ is
om jezelf herstelenergie te gunnen. “Je bent druk, moet nog zoveel doen op een dag. Dan vraag ik jullie: Wanneer was je voor het laatst een paar uurtjes zorgeloos in het leven? Hoe gaat het nu echt met jou? En met je team op het werk en met je gezin thuis? Alleen als je goed voor jezelf zorgt gaan je prestaties omhoog, krijg je meer werkgeluk en privégeluk en wordt de kans kleiner dat je in de survivalstand komt. De uitspraak die daarbij hoort voor zowel individuen als voor organisaties, eigenlijk voor de hele wereld is: Sometimes we have to slow down to speed up again. Daar zit heel veel mentale kracht in.”
Weerbaarheid
In hoeverre kunnen vrachtwagenchauffeurs en binnenvaartschippers deze lessen in de praktijk brengen? Kortekaas wijst hierbij op weerbaarheid (‘dat staat voor stoer doen, doordouwen voor de baas’) en veerkracht: de mate waarin je herstelt. “Stel dat er iets gebeurt in je werk waardoor je uit balans raakt. Dan kun je zeggen: ik ben een stoere schipper of chauffeur dus ik raak niet uit balans maar dat is onzin, iedereen kan uit balans raken.
Je moet dan investeren in veerkracht want dat leidt tot herstel. Wanneer je goed voor jezelf zorgt dan herstel je beter waardoor je meer veer-
kracht krijgt en daardoor groeit jouw weerbaarheid.”
De praktijk is vaak weerbarstig, weet Kortekaas als geen ander. “Mensen zijn heel slecht in de tijd nemen voor herstel. En dat geldt zeker ook voor medewerkers in de sector transport en logistiek. Maar wat ik hier iedereen echt wil meegeven is: leef je leven niet in survivalstand. Denk aan de ‘Big Five’ waarop je kunt sturen, de vijf herstelmechanismen: slapen, bewegen, ontspanning, voeding en verrijkte omgeving. Onder dat laatste versta ik een omgeving waarin je nieuwe prikkels
omarmt. En ja, dat kan soms lastig zijn voor bijvoorbeeld een chauffeur of een schipper die al jarenlang zijn
‘Verbonden met de wifi in plaats van met mensen’
werk op dezelfde manier doet. Deze Big Five is waar de kern van zelfzorg ligt en dat is cruciaal, zeker in de wereld van transport.” <
John van de Wijgaart werkt al sinds zijn zestiende in de binnenvaart. De telg uit een echte schippersfamilie bestiert samen met zijn broer Addie een grote speler in de binnenvaart: Wijgaart Shipping BV met achttien schepen. “Alles staat of valt met aandacht voor je medewerkers.”
tekst: Natasja Weber
beeld: Gerlinde Schrijver / John van de Wijgaart
Het zijn drukke tijden voor John van de Wijgaart die samen met zijn broer Addie al ruim dertig jaar de scepter zwaait over Wijgaart Shipping BV. Onlangs heeft de Zuid-Hollandse rederij drie splinternieuwe schepen aan de vloot toegevoegd waardoor de binnenvaartonderneming nu achttien schepen telt; elf tankers en zeven containerschepen. Verder werd dit voorjaar een grootscheepse verbouwing van het hoofdkantoor in Zwijndrecht afgerond, zien de gebroeders erop toe hoe de nieuwe
‘Alle hebbenkapiteins mijn nummer ’
generatie Van de Wijgaart steeds meer zeggenschap in het bedrijf krijgt én houden ze nauwlettend de gestegen dieselprijzen in de gaten. Tussen alle drukke bedrijven door was John van de Wijgaart dit voorjaar voor het eerst
– als nieuw lid – present op de Ledenraadbijeenkomst van TVM. Een nadere kennismaking met de man die in een schipperswieg is geboren.
John van de Wijgaart (55) is de oudste zoon van het schippersechtpaar John en Deana dat sinds eind jaren zestig met hun schip Angela op de binnenvaart voer. John groeide samen met zijn vier jaar jongere broer Addie grotendeels op in een schippersinternaat in Nijmegen. “We hebben daar een goede tijd gehad. Het ene weekend bleven we in het internaat, het andere weekend gingen we aan boord bij onze ouders. Wij vonden dat heel normaal.”
Als Van de Wijgaart zestien jaar oud is, gaat hij aan de slag op het schip (droge lading met luiken) van zijn ouders en al snel wordt hij nauw betrokken bij de bouw van een nieuw schip, Zembla, dat in 1988 in de vaart wordt genomen. Enkele jaren later voegt ook Addie zich bij het familiebedrijf en als hun ouders in 1995 het stokje overdragen aan de volgende generatie starten de broers Van de Wijgaart Shipping BV.
Derde generatie
Ruim dertig jaar later mag er dan heel veel veranderd zijn, één ding staat als een paal boven water: het roer van Van de Wijgaart Shipping ligt nog altijd stevig in handen van John en Addie. “Inmiddels is de derde generatie ook actief in ons bedrijf”, vertelt John van de Wijgaart. Hij doet zijn verhaal tijdens de pauze op de Dag van Veilig Transport in Nijkerk waar hij later op de middag deelneemt aan de talkshow TVM op Woensdag. “Van mij zijn drie kinderen ingestapt: dochter Michelle is office manager, stiefzoon Timo is hoofd van de technische dienst en onze jongste zoon Justin van 18 werkt als matroos. Van Addie werken twee zonen, Dylan en Sydney, als eerste kapitein op een schip.” Van de Wijgaart zegt er ‘heel trots’ op te zijn dat een deel van de nieuwe generatie, vijf van de acht kinderen van John en Addie, participeren in het familiebedrijf. Tegelijkertijd heeft hij ook nadrukkelijk oog voor de uitdagingen die dat met zich meebrengt. “Addie en ik begonnen met twee schepen en een paar man personeel in dienst. Inmiddels beschikken we over achttien schepen en hebben we 160 medewerkers
op de loonlijst staan waarvan acht mensen op kantoor. Dat vereist een heel andere bedrijfsvoering.”
“Afgezien van het feit dat het een heel fijn en trots gevoel geeft dat de kinderen in het bedrijf zijn gestapt, geeft het natuurlijk ook weleens zorgen. Blijft het goed gaan met de zaak? Blijft het onderling goed gaan? Het is niet vanzelfsprekend dat alles altijd op rolletjes loopt”, zegt Van de Wijgaart die zelf nog wel minstens tien jaar door wil gaan met zijn levenswerk.
Hard werken zit in de genen van de van oorsprong Rotterdamse familie. John (81) en Deana (78) van de Wijgaart begonnen in 1969 in de binnenvaart en sloten zich vanaf hun beginjaren aan bij verzekeringsmaatschappij SON (Schepen Onderlinge Nederland), die later fuseerde met TVM. “Wij zijn dus al heel lang verzekerd bij TVM en hebben altijd een goede band gehad”, stelt Van de Wijgaart. “Toen ik de vraag kreeg of ik zitting wilde nemen in de Ledenraad hoefde ik niet lang na te denken. Van de Wijgaart Shipping BV is een grote binnenvaartonderneming en ik vind het belangrijk om mee te kunnen praten over bepaalde ontwikkelingen. Daarnaast hoop ik een bijdrage te kunnen leveren om de binnenvaart beter op de kaart te zetten.”
Schippersfamilie
Het zijn niet alleen de ouders van John en Addie die uit de scheepvaart komen, ook hun opa’s van beide kanten hebben een schippersverleden. “Mijn opa aan vaderskant had een scheepswerf in Rotterdam en mijn opa aan moederskant had daar een schip liggen ter reparatie. Op een gegeven moment is daar de vonk tussen hun kinderen overgeslagen”, vertelt Van de Wijgaart met een lach.
Zijn ouders nemen nog regelmatig een kijkje in de rederij, zeker wanneer een nieuw schip wordt gedoopt. Het is een wereld van verschil met de begintijd van John en Deana van de Wijgaart, eind jaren zestig. Van de Wijgaart: “Toen mijn ouders jong waren, stonden ze bij het varen uit een open raampje te turen. Dat is niet meer te vergelijken met hoe het er nu aan toe gaat met alle meters, radars, de line assistent en andere technologische vernieuwingen. Bij onze kapiteins zie ik ook dat de jongere generatie het geweldig vindt om op technologie te varen. De wat oudere kapiteins varen nog het liefst op ervaring.”
De ouders van John en Addie van de Wijgaart hebben altijd met één schip gevaren. “Ze hebben ook minder goede tijden gekend. Vroeger was het sowieso een stuk moeilijker om een lening bij de bank los te peuteren. Mijn vader en moeder staan er weleens versteld van hoe wij, als een grote speler in de binnenvaart, een stuk makkelijker financiering kunnen krijgen. Dat is natuurlijk ook het voordeel van een groot bedrijf, voor een eenmanszaak wordt het in deze tijden steeds lastiger.”
Uitbreiding
Van de Wijgaart Shipping BV is de afgelopen jaren hard gegroeid. Alleen al in het jaar 2025 nam de rederij drie nieuwe schepen in de vaart. “We kijken goed naar de ontwikkelingen in de markt. Wat komt er op ons pad? Is het zinvol en haalbaar om verder te investeren? De komende jaren willen we gestaag blijven doorgroeien.”
Tot 2009 voer de familie Van de Wijgaart louter met containerschepen. “De keuze voor de tankvaart is een bijzonder verhaal”, zegt Van de Wijgaart. “Eén van onze kapiteins, Robert van der Hoeven, kwam uit de tankerswereld en na een paar jaar containers bij ons te hebben vervoerd wilde hij terugkeren naar de tankvaart. Addie en ik hadden op dat moment eigenlijk plannen om een nieuw containerschip te bouwen, maar toen hebben we tegen Robert gezegd: wil jij ons misschien begeleiden bij de bouw van twee nieuwe tankers? We vonden het ook goed idee om niet alleen afhankelijk te zijn van containervracht. Robert werkt nog altijd bij ons en na vijftien jaar tankvaart vaart hij weer op één van onze containerschepen.”
De investeringen in een tanker of een containerschip liegen er met gemiddeld 9 tot 13 miljoen euro niet om. Dat moet allemaal worden
v.l.n.r. Michelle van de Wijgaart, Justin van de Wijgaart, Addie van de Wijgaart, Sydney van de Wijgaart, John van de Wijgaart (senior), Dylan van de Wijgaart, Deana van de Wijgaart, John van de Wijgaart, Timo Pols
terugverdiend en bovendien blijft het in de binnenvaart lastig om aan toegewijd en loyaal personeel te komen. “We vissen allemaal in dezelfde vijver. Door goed voor je medewerkers te zorgen en met een leuke aanbrengbonus voor nieuwe kapiteins doen we er alles aan om de beste mensen te krijgen.”
Op de meeste schepen van Van de Wijgaart Shipping werken vijf mensen, op enkele kleinere vier. “We hebben altijd twee Nederlandse kapiteins aan boord, twee buitenlandse matrozen en een Nederlandse leerling-matroos die kan doorgroeien tot kapitein”, licht Van de Wijgaart toe. “Het is bij ons veertien dagen op en veertien dagen af. De tankers varen vooral in het ARA-gebied en de containerschepen op de Rijn met onder ander Keulen en Germersheim als eindbestemming.”
In het dagelijks leven houdt John van de Wijgaart zich hoofdzakelijk bezig met de nieuwbouw van schepen en het begeleiden van grote reparaties. En samen met zijn broer Addie
houdt hij, zoals hij het zelf verwoordt, ‘de overview op alles’. Addie is daarnaast ook verantwoordelijk voor de bevrachting en personeelszaken.
Tijdens de talkshow TVM op Woensdag later op de middag vertelt John van de Wijgaart dat hij bij calamiteiten altijd zelf ter plekke gaat. “Alle kapiteins hebben mijn nummer. Als er een schip grote schade heeft opgelopen, zorg ik dat ik er ben voor de geschrokken kapitein en matrozen. Daarnaast vind ik het ook belangrijk dat ik met eigen ogen kan zien wat er is gebeurd en hoe. Bovendien wil ik er bij zijn wanneer de papieren worden ingevuld. Ik zal immers ook contact moeten opnemen met TVM.”
dagelijks veel aandacht aan besteden. “Wij vinden het dan ook heel belangrijk dat de bemanning op onze schepen het veertien dagen gezellig heeft met elkaar. We hebben veel geïnvesteerd in goede faciliteiten aan boord;
‘Alles staat of valt met aandacht voor je medewerkers’
Er echt zíjn voor je personeel in goede en slechte tijden, duidelijke communicatie en goed voor je medewerkers zorgen zijn aspecten waar John en Addie van de Wijgaart
van mooie televisies en goed internet tot fitnessruimtes aan toe. Tijdens het WK voetbal krijgt elk schip een zogenoemde ‘tv-kijkmand’ met chips, nootjes, fris en alcoholvrij bier. Dat hebben we op kantoor bedacht en hiermee willen we ook laten zien dat wij – als het hele land in oranjesfeer verkeert – aandacht hebben voor onze collega’s aan boord.” <
Een tegenvaller bij de reparatie van een sluis? Extra wachttijd. Een brug die niet wordt bediend door een tekort aan brugwachters? Wachten. De betrouwbaarheid van de Nederlandse vaarweginfrastructuur staat onder druk, waarschuwt Koninklijke Binnenvaart Nederland. Stremmingen leiden tot vertragingen, omvaarroutes en oplopende kosten. De roep om extra investeringen klinkt steeds luider.
Maar weet u waar het ook steeds langer wachten is? Bij de rechter.
In mijn praktijk zie ik het steeds vaker: de doorlooptijd van procedures loopt op. Ik heb het dan over handelszaken. Denk aan geschillen over aanvaringen, stuwadoorsschades, vrachtbetalingen. Een procedure in dat soort zaken begint met een dagvaarding. Die wordt met bijlagen bij de rechtbank ingediend. De andere partij, de gedaagde, krijgt vervolgens zes weken voor het verweer. Vaak komt daar nog eens zes weken uitstel bij. Daarna volgt een mondelinge behandeling. In de regel volgt daarna het vonnis.
Dat een zaak soms tijd kost, is begrijpelijk. Het horen van getuigen zorgt voor vertraging, net als het inschakelen van een deskundige om een technisch vraagstuk uit te leggen. Dat is allemaal acceptabel. Liever een goed onderbouwde uitspraak dan een overhaaste.
Wat veel moeilijker te accepteren is, is de lange stilte ná de mondelinge behandeling. In enkele van mijn zaken wachten partijen inmiddels bijna een jaar op een uitspraak. Alle stukken zijn ingediend. De standpunten zijn mondeling toegelicht. En daarna: maandenlang niets.
PETER VAN DAM
Natuurlijk is een grapje snel gemaakt – ‘dit is geen rechtspreken maar rechtzwijgen’ – maar het probleem is serieus. Wat als een partij simpelweg niet kan wachten? Omdat het geld nodig is om het hoofd boven water te houden? De onzekerheid waarin partijen verkeren, blijft veel te lang aan hen knagen. Ze zijn juist naar de rechter gegaan om aan die onzekerheid een einde te laten komen.
Ook voor de rechter zelf lijkt het mij allesbehalve ideaal. Zorgvuldig nadenken kost tijd, dat spreekt vanzelf. Maar een dossier maandenlang laten rusten en het daarna weer moeten oppakken om er een oordeel over te vellen: het gaat er bij mij moeilijk in dat dat de kwaliteit van de oordeels-
‘Wat nodig is, is goede én snelle rechtspraak’
vorming ten goede komt. Misschien zou het helpen om partijen die langer dan een half jaar wachten opnieuw een mondelinge behandeling te gunnen. Maar ja, u voelt ‘m al aankomen: dat leidt óók weer tot vertraging.
Omvaren dan maar? Mediation, arbitrage of bindend advies kunnen soms sneller uitkomst bieden. Maar ook die routes hebben hun nadelen. Wat nodig is, is goede én snelle rechtspraak. Voor iedereen. En zeker ook voor de binnenvaart.
Peter van Dam is partner bij Van Dam & Lolkema Advocaten. Met zijn ruime ervaring in het binnenvaart- en verbintenissenrecht staat hij al vele jaren cliënten uit de beroeps- en pleziervaart bij. Zelf een vraag? pvd@vandamlolkema.nl
‘Het
Stoomsleepboot Maarten viert dit jaar haar honderdjarige bestaan. Op bezoek in Leeuwarden, waar het varend monument met zorg en toewijding wordt onderhouden door een groep vrijwilligers. “Kijk om je heen. Het is hier toch geweldig?”
tekst: Dennis van Bergen beeld: Matty van Wijnbergen
Even is het alsof het kind in Arend Cnossen herboren wordt. Zojuist al heeft hij, voorzitter van de Stichting Stoomsleepboot Maarten, enthousiast verteld over zijn gevaarte. En nu, een stralende lenteochtend, tuurt hij vanuit de stuurhut naar de lucht boven de Harlingervaart. “Kijk”, zegt hij dan, terwijl zijn ogen rollen over spreekbuis, marifoon, stoomhendel en drie stoomfluiten. “Als je hier staat, met die eindeloze stroom water voor je, is dat toch een machtig gevoel?” Het is niet elke 100-jarige gegeven, ronduit kwiek en krachtig door het leven gaan. Maar De Maarten verstaat die kunst bij uitstek. Dat blijkt vandaag wel, aan de Snekertrekweg in Leeuwarden, de thuisbasis van het schip. Alleen al het aanzicht is indrukwekkend.
Stoomsleepboot Maarten ademt de ziel van een eeuw geschiedenis. Alsof elke plank fluistert over verre reizen en heroïsche belevenissen. Het gitzwarte dek, waarop rode houten vloeren een zacht contrast vormen, glanst als een donkere nacht. En op de schoorsteen prijkt het geel-blauw, een liefdevolle knipoog naar de stadskleuren van de Friese hoofdstad. “Steeds als ik op de stoomboot ben, overvalt me een gevoel van trots”, bekent Cnossen. “Dan is het net alsof ik alles even vergeet. En vaak ís dat ook zo. Eenmaal aan boord, ben je op een compleet andere wereld. Kijk om je heen. Het is hier toch geweldig?”
Stamgast
En Cnossen, geboren in 1976, kan het weten. Zo lang als hij zich kan her-
inneren, is hij al stamgast op de stoomboot. Het is iets dat niet los kan worden gezien van zijn vader, Willem Hendrik Cnossen, die tot 1996 een trouw vrijwilliger was op De Maarten. Moeiteloos ziet Cnossen de beelden weer voor zich van hoe hij als ventje het kloeke stuurwiel soms vast mocht houden. Van hoe hij, na uren kolen te hebben geschept, zo zwart als roet de auto terug naar huis instapte. Of van hoe vader en zoon samen vaaravonturen beleefden op de stoomboot. “Een gevoel van thuiskomen, dat ervaar ik steeds weer wanneer ik hier ben”, zegt Cnossen met gevoel voor sentiment. “De Maarten is onderdeel van ons familie-DNA.”
Cnossen heeft dan plaatsgenomen in het schitterende vooronder van het
schip. Een ruimte waarin de nostalgie welhaast van de wanden te plukken valt. Naast hem zit Jan Leijenaar, ervaren machinist en een van de
‘De Maarten is onderdeel van ons familie-DNA’
medebestuursleden van de Stichting Stoomboot Maarten, samen met Remco de Vries, Fetze Klik, Jacco Los en Rene Nammensma. Als een soort mini bruine kroeg voelt het hier, het domein met geruite gordijntjes, >
borrelglaasjes en een enkel Jezuskruisje. Wie niet beter zou weten, zou vermoeden dat het prompt weer 1926 is, het jaar waarin het schip als sleepboot het levenslicht zag onder de naam Cor Adri. “Je ruikt het verleden, dat maakt het zo fantastisch om hier te zijn”, zegt Leijenaar, 75 lentes jong en still going strong. ”Er zijn talloze verhalen te vertellen over het schip.”
Afsluitdijk
En vertellen dóen Cnosssen en Leijenaar deze lentedag gepassioneerd. Over hoe kolen stoken op de stoomboot in 1989 plaatsmaakte voor olie stoken bijvoorbeeld. Over hoe de stoomboot, dankzij de te strijken schoorstenen, nagenoeg
geheten, in Amsterdam. De Maarten draagt, kortom, een roemruchte geschiedenis met zich mee.
‘Je ruikt het verleden, dat maakt het zo fantastisch om hier te zijn’
overal kan varen. En over de belangrijke rol die de boot -toen nog een sleepboot- vervulde bij het bouwen van de Afsluitdijk tussen 1927 en 1932. Goedbeschouwd heeft het gedaante in de meest letterlijke zin bijgedragen aan de verbinding tussen NoordHolland en Friesland. Zoals het vaartuig later, onder de naam Luise, ook werkzaamheden vervulde in Duitsland. En weer een poosje later, toen Holland
Inmiddels heeft het schip, naast de functie van stoomsleepboot, alweer 46 jaar de functie van (dag)passagiersschip. Meermaals per jaar geeft De Maarten, die aan alle denkbare veiligheidseisen voldoet, acte de présence op evenementen. Tijdens Dordt in Stoom bijvoorbeeld, in Dordrecht. Tijdens visserijdagen in het naburige Harlingen en Makkum. Zoals het schip dit jaar ook te zien is tijdens de Nationale Sleepbootdagen, die om het jaar plaatshebben in het Overijsselse Zwartsluis. Veertig passagiers per vaart kunnen dan genieten van een vaartocht. Want genieten ís het, benadrukt stichtingsvoorzitter Cnossen. “Van het varen op zichzelf, maar vooral ook van de stilte”, stelt hij. “Veel mensen denken dat een stoommachine lawaai maakt. Dat is een misverstand. Nagenoeg geruisloos vindt De Maarten z'n weg. Iedereen vindt dat heel bijzonder om te ervaren.”
Buiten klotst het water dan hoorbaar tegen de kades. Hierbinnen, in het vooronder, trekt een koffiewalm door de ruimte. Terwijl op tafel een verzameling door Leijenaar en Cnossen meegebrachte Friese oranjekoeken wacht om opgepeuzeld te worden door het bezoek. Het gesprek komt op de vele uren werk dat de bestuurs-
leden hebben aan de stoomsleepboot. Vrijwel elke zaterdag verzamelen ze hier met elkaar om klussen te doen. Dat kan van alles zijn: verven, de (prachtige) machinekamer onderhouden, het restaureren van de ankelier en het zorg dragen voor de veertig reddingsvesten aan boord. “Zo doen we dat al jarenlang met alle vrijwilligers en dat zullen we blijven doen”, zegt Cnossen, die in 2017 voorzitter werd van Stichting Stoomboot Maarten. “Met elkaar willen we ervoor zorgen dat het schip een goede toekomst heeft.”
Varend monument
Over die toekomst gesproken: een tijdlang zag het er naar uit dat er helemaal geen toekomst zou zijn voor het (nu) varende monument. Begin jaren zeventig was het scheepsbouwer Dick Smit uit Kinderdijk, die het karakteristiekste bouwwerk op de valreep weghaalde bij 'de sloop'. Een grote restauratie volgde, waarna op 11 november 1973 om 11.00 uur een herdoop plaatsvond. Een die gehouden werd door mevrouw Visser. Zij was de partner van Maarten Visser, de man van wie Smit als klein jongetje het varen leerde. Vandaar de naam van het gevaarte, die in 1980 vervolgens werd overgenomen door Henk van Duuren, de eerste voorzitter van Stichting Stoomsleepboot Maarten. Sinds 2019 is het schip eigendom van de Stichting Stoomboot Maarten en kan het, naast vele vrijwilligers,
rekenen op een trouwe achterban aan sponsoren en donateurs.
“Het is prachtig dat De Maarten dit jaar z'n honderdjarige bestaan mag beleven”, zegt Leijenaar. “Maar vanzelf gaat dat allemaal niet. We werken keihard met elkaar om ervoor te zorgen dat het schip veilig en up-to-date blijft. Om die reden komen we hier ook elke zaterdag bijeen. Er is tenslotte altijd wel wat te doen. En, vergis je niet hè: alleen al om ervoor te zorgen dat het schip kan varen hebben we vier dagen voorbereidingstijd nodig. Het koken van vijfduizend liter water vergt behoorlijk wat tijd immers. Dat doe je niet op een achternamiddag.”
Maar plezier hebben de mannen, elk weekend weer. Het kan dooien, het kan vriezen. Een hardnekkige storm kan over Leeuwarden razen; als vanzelfsprekend tijgen Leijenaar, Cnossen, de andere bestuursleden en vele vrijwilligers op zaterdag naar de Snekertrekweg om hand- en spandiensten te verlenen. Daarnaast trekken ze er een keer of vijf per jaar met elkaar op uit op De Maarten.
“Het samen klussen is mooi, het met elkaar op avontuur gaan nóg mooier”, bekent Cnossen, met een twinkeling in zijn ogen, kort voordat hij nog eens een rondje wandelt over het zonovergoten dek. “Er is niets fijner dan op een zonnige, windstille dag dat IJsselmeer of die Merwede onder je te zien spiegelen. Geloof me: Dat soort uitjes vormen de slagroom op de taart. We hopen er nog veel van mee te maken.”
Arend Cnossen
<
Nog geen nieuwe vlag of wimpel? Bestel ‘m op www.tvm.nl/scheepvaart
De afdeling scheepvaart is bereikbaar via tel. +31 (0)528 29 27 50
De jaarlijkse vergadering van de Ledenraad van de Coöperatie TVM U.A. vond onlangs plaats, op 16 april.
De locatie was deze keer het Zeeuwse Middelburg.
Tijdens de vergadering werden Rien Nagel en Peter Appel herbenoemd als Commissaris, werd de jaarrekening over 2025 vastgesteld en verleende de Ledenraad decharge voor het gevoerde beleid van het Bestuur en aan het toezicht van de Raad van Commissarissen. Verder werden de profielschetsen van de Raad van Commissarissen vastgesteld. De accountant Werner Hoeve nam tijdens de vergadering afscheid, zijn termijn liep af. De Ledenraad heeft
Judith Albertsma benoemd tot zijn opvolger. Michel Verwoest, voorzitter Bestuur, en Jeroen van Grinsven, algemeen secretaris, gaven een toelichting op de ontwikkelingen in de transportsector en op de jaarcijfers.
De vergadering van de Ledenraad wordt jaarlijks gehouden. De Ledenraad vormt een afspiegeling van het ledenbestand en is een klankbord voor het Bestuur en Raad van Commissarissen.
Een bekend gezicht van TVM Scheepvaart, George Lagerburg, heeft onlangs afscheid genomen van TVM. Na een dienstverband van 18 jaar heeft hij de organisatie verlaten.
George was de afgelopen tien jaar werkzaam als relatiebeheerder Scheepvaart bij TVM. Daarvoor werkte hij bijna negen jaar als scheepsexpert en relatiebeheerder scheepvaart bij NoordNederland Schepenverzekeringen. George vervolgt zijn loopbaan als accountmanager bij Ecclesia Risk &Benefits.
De redactie van TVM Scheepvaart bedankt hem voor zijn jarenlange inzet en wenst hem veel geluk en gezondheid toe.
Van dinsdag 2 tot en met donderdag 4 juni staat TVM weer op de Maritime Industry in Gorinchem. De afdeling Scheepvaart van
TVM nodigt u van harte uit om elkaar weer te ontmoeten onder het genot van een kopje koffie. U vindt ons op stand F17.
Schade melden
Heeft u schade aan uw binnenvaartschip of pleziervaartuig? Of zelf schade aan derden veroorzaakt? Neem dan zo snel mogelijk contact met ons. Wij zijn 24/7 bereikbaar op 0528 29 27 50.
Sinds 2013 reserveert TVM jaarlijks een deel van de winst en doneert dit aan de TVM foundation. De foundation wil een bijdrage leveren aan een duurzame verbetering van de maatschappelijke, sociaaleconomische omgeving in Nederland. Kortom, de leefbaarheid in de buurt, in een dorp of stad verbeteren.
Zowel leden als medewerkers van leden en medewerkers van TVM kunnen een projectaanvraag doen voor een bijdrage aan een binnen de doelstellingen vallend project. Juist omdat TVM als coöperatie er voor en door haar leden is, hebben diezelfde leden een actieve rol bij het verdelen van de bijdragen naar diverse maatschappelijke initiatieven.
Bent u of een van uw medewerkers betrokken bij een bijzonder initiatief?
Kent u een stichting of vereniging met een bijzonder initiatief, waar niet voldoende financiële middelen beschikbaar zijn? U, als lid van de TVM groep, en uw medewerkers kunnen een aanvraag indienen bij de TVM foundation. Kleurrijke initiatieven op maatschappelijk, sociaal of cultureel vlak maken kans op een donatie. U of uw medewerker hoeft zelf geen actieve rol te spelen in het project. U kunt dus ook een initiatief aandragen dat u een warm hart toedraagt.
Op www. tvmfoundation.nl leest u meer over de voorwaarden waaraan een aanvraag moet voldoen.
Wilt u een aanvraag indienen? Dat kan via: www.tvm.nl/tvmfoundation/aanvraagformulier.
En wie weet ontvangt uw inzending ook een bijdrage.
Stichting Prins Max
De TVM foundation heeft een donatie overhandigd aan Stichting Prins Max. Met deze bijdrage komt de realisatie van een buitenplaats voor zieke kinderen in het Frisius MC in Leeuwarden een stap dichterbij. Stichting Prins Max zet zich sinds 2022 in voor de kinderafdeling van het ziekenhuis. Met verschillende voorzieningen, zoals buidelstoelen en rustgevende elementen bij de bedjes, helpt de stichting om stress en angst bij jonge patiënten te verminderen. De nieuwe buitenplaats sluit daar op aan: een plek waar kinderen en hun families even het ziek zijn kunnen vergeten.
Ga naar www.tvmfoundation.nl of scan de QR-code
TVM wil via de TVM Scheepvaart laten zien wat speelt in de sector, onder de leden en binnen de coöperatie. We vinden het daarom belangrijk dat u zich herkent in de inhoud van het magazine. Binnenkort voert Right Marktonderzoek een lezersonderzoek uit. Met dit onderzoek peilen we uw mening over TVM Scheepvaart. U ontvangt hiervoor binnenkort een uitnodiging per e-mail. Met de uitkomsten verbeteren en scherpen we het magazine verder aan, zodat het beter aansluit op uw wensen.
Betty Schippers, relatiebeheerder binnendienst scheepvaart, is na twee jaar afwezigheid weer terug bij TVM en is weer uw aanspreekpunt. Tijd voor een hernieuwde kennismaking in vijf vragen.
1. Na een korte afwezigheid weer terug bij TVM. Was dit het juiste moment om terug te keren?
“Zeker. Na bijna dertig jaar bij TVM te hebben gewerkt, kreeg ik de kans om mijn horizon te verbreden en ging ik twee jaar werken in de P&I verzekeringen. Ik merk dat alles wat ik in die twee jaar heb geleerd over de P&I, nu weer terugkomt in de beroepsvaart. Ik kan mijn ervaring, kennis en inzichten toepassen in een vertrouwde organisatie die zich blijft ontwikkelen. Dat maakt dat ik met veel vertrouwen deze stap opnieuw heb gezet.”
2. Wat viel je het meeste op toen je weer bij TVM binnenstapte?
“De warme, collegiale sfeer. Ondanks veranderingen in systemen en processen, bleef het ‘TVM-gevoel’ direct herkenbaar. Tegelijkertijd zie je duidelijk dat TVM stappen heeft gezet op het gebied van professionalisering en digitalisering. De combinatie van continuïteit en vernieuwing voelde voor mij als thuiskomen, maar wel in een organisatie die in beweging is.”
3. Hoe verschilt je nieuwe functie met je oude rol binnen TVM?
“Eerder heb ik jarenlang binnen de pleziervaart gewerkt als relatiebeheerder. Na mijn periode buiten TVM ben ik nu actief binnen de binnenvaart, eveneens als relatiebeheerder binnendienst. De werkzaamheden zijn inhoudelijk verdiept en sluiten mooi aan bij mijn recente ervaring. De focus ligt nog sterker op het adviseren van klanten en tussenpersonen en het inhoudelijk meedenken over passende oplossingen voor de beroepsvaart.”
4. Kun je iets vertellen over jouw kennis van P&I en pleziervaart?
“Vanaf 1994 tot 2024 heb ik bij TVM brede ervaring opgedaan in de pleziervaart. Daarna heb ik twee jaar gewerkt bij Post & Co, waar ik mij bezighield met P&I-verzekeringen voor zowel jachten als de binnenvaart. Die combinatie heeft mijn kennis verdiept, vooral op het gebied van aansprakelijkheid en beroepsrisico’s. De stap naar de binnenvaart bij TVM is daarmee een logisch vervolg, waarbij ik deze P&I-kennis goed kan inzetten.”
5. Wat is de grootste uitdaging die er ligt voor onze klanten?
“Voor veel klanten wordt de wereld steeds complexer door veranderende regelgeving, hogere eisen en nieuwe risico’s. De uitdaging ligt in het houden van overzicht en grip. Daar kan TVM het verschil maken: door complexe verzekeringsvraagstukken te vertalen naar heldere, praktische oplossingen. Dat is waar ik mij graag voor inzet.”
Coöperatie TVM U.A. boekte in 2025 een nettowinst van 15,5 miljoen euro. De premieomzet bedroeg 439,5 miljoen euro en het beleggingsresultaat kwam uit op 38,7 miljoen euro. Jeroen van Grinsven, CFRO van TVM Coöperatie TVM U.A., is gematigd positief over het afgelopen jaar, waarin de coöperatie in haar verzekeringsportefeuille een lichte groei wist te realiseren. De solvabiliteitsratio kwam uit op 242% en daar is de CFRO blij mee. Wel ziet TVM de concurrentie toenemen en is de toegenomen schadelast een punt van zorg.
tekst: Natasja Weber beeld: Gerlinde Schrijver
Hoe kijkt TVM in financieel opzicht terug op het boekjaar 2025?
“Alle geopolitieke ontwikkelingen van vorig jaar hebben uiteindelijk weinig invloed gehad op de financiële markten. Wat betreft de kosten zijn we, ondanks een aantal tegenvallers, onder het budget gebleven en is de kostenratio gedaald. Dat is een mooie prestatie. De schadelast is daarentegen wel flink toegenomen doordat de kosten van met name herstel- en letselschade aanzienlijk zijn gestegen. Daarnaast hebben we een bijreservering moeten doen op oude schadejaren. We hebben het jaar 2025 afgesloten met een nettowinst van 15,5 miljoen euro en daar kunnen we tevreden over zijn, net als over het beleggingsresultaat van 38,7 miljoen
‘Als coöperatie zijn we er voor en door onze leden’
euro. In onze verzekeringsportefeuille zijn we er in geslaagd een autonome groei te realiseren, echter wel minder dan we hadden verwacht door met name een krimp in Duitsland. Daar hebben we de lijn ingezet van rendement boven groei. De omzet viel mede daardoor iets lager uit dan voorzien, maar ligt nog binnen de bandbreedtes. Overall gezien ben ik gematigd positief over het boekjaar 2025.”
Hoe kijk je naar het technisch resultaat en de combined ratio?
“We hadden in 2025 een combined ratio van 102,6%. Als verzekeraar willen we op onze core business een gezond resultaat behalen en daar werken we hard aan, maar we hebben te maken met een lastige markt. Vooraf was de verwachting dat we vanuit ons technisch resultaat een kleine winst zouden behalen, maar dat is helaas niet gelukt. De frequentie van het aantal schades lag hoger dan verwacht en ook zien we een aanzienlijke toename in de schadebedragen en hebben een bijreservering gedaan op oude schadejaren. Op dit moment kijken we nog naar de oorzaken.
Afgelopen jaar hebben we weer gezien dat er veel concurrentie is en dat de verzekeringsmarkt voor transport en logistiek harder wordt, zeker in België en Duitsland. De schademarkt wordt steeds belangrijker voor verzekeraars aangezien de leven-markt krimpt. Daardoor zien we dat concurrenten portefeuilles oversluiten tegen gelijke premie, terwijl wij van mening zijn dat een premieverhoging echt noodzakelijk is. We hebben niet alleen te maken met de reguliere inflatie, maar we zien ook dat de herstel- en letselkosten aanzienlijk toenemen.”
Kun je iets meer vertellen over de kosten? “We zijn aan de kostenkant 200.000 euro onder het budget gebleven. We hebben in 2025 een groot gedeelte van de inflatie in ons budget geabsorbeerd door scherp op de kosten te sturen. Per saldo
zaten we eigenlijk op een besparing van een kleine miljoen euro, maar we kregen met een tegenvaller te maken vanuit de pensioenlasten van ongeveer 700.000 euro. De kostenratio kwam in 2025 uit op 24,2%.”
Hoe hebben jullie de kosten desondanks beperkt weten te houden?
“We hebben kritisch gekeken naar ons personeelsbestand. Door de achterblijvende omzet zijn we terughoudend geweest bij het aannemen van nieuwe medewerkers in de operationele afdelingen. Voor projecten zijn wel nieuwe medewerkers aangetrokken. Daarnaast hebben we gekeken naar onze externe inhuur. We hebben minder gebruik gemaakt van externe professionals en in plaats daarvan meer mensen in loondienst aangenomen. Het voordeel hiervan is op de eerste plaats dat de kennis binnenboord blijft. Bovendien is het veel goedkoper en deze lijn zetten we daarom ook door.
Afgelopen jaar hebben we, zoals begroot, aanzienlijk geïnvesteerd in ons systeemlandschap om onze leden nog beter van dienst te kunnen zijn. We hebben in 2025 besloten nagenoeg de hele keten te vervangen in plaats van enkel de verzekeringstechnische administratie en het financieel landschap. We kwamen tot de conclusie dat de oude applicaties niet aansloten op de twee nieuwe systemen, waardoor we zijn overgegaan tot het vervangen van de hele verzekeringstechnische keten. Daarmee hebben we ook aanverwante systemen aangepakt. De kosten zijn hierdoor niet hoger geworden, maar
door de complexiteit hebben we wel een langere doorlooptijd. De vervanging van de keten loopt in Nederland door tot in 2027. België en Duitsland komen daarna nog.”
Wat was de schaderatio?
“Zoals gezegd, is die hoger uitgevallen dan we hadden verwacht en kwam in 2025 uit op 78,4%. De schadelast is aanzienlijk toegenomen. Dit komt onder andere doordat de frequentie van het aantal schades stijgt. Daarnaast zijn de
‘We kenden in 2025 een solvabiliteit van 242% en daar zijn we blij mee’
herstelkosten mede door de technologische ontwikkeling van vrachtwagens en auto’s sterker gestegen dan de inflatie. Ook hebben de gestegen lonen een fors opwaarts effect in de totale kosten. Naast deze effecten hebben we helaas ook nog te maken met toenemende kosten voor letseluitkeringen, mede door nieuwe wetgeving zoals bijvoorbeeld in België. Bovenstaande ontwikkelingen
hebben zowel een effect in het lopende boekjaar als op oude schadejaren.”
Wat zijn de gevolgen voor de premie voor transportondernemers in het wegvervoer?
“Dat wisselt per bedrijf en ondernemer, maar in algemene zin zien we dat de premie harder stijgt dan de inflatie, vooral doordat de schadelast zo sterk is. Helaas heeft dit tot gevolg dat ook de premie voor onze klanten stijgt en dat is jammer gezien alle opwaartse druk op alle kosten bij onze klanten.”
Wat voor jaar was het voor TVM scheepvaart?
“Afgelopen jaar zagen we bij scheepvaart het aantal grote schades wederom toenemen. Dat zien we terug in het rendement en de premies. Daarbij is het belangrijk om te weten dat de opbouw van de premie bij scheepvaart anders is dan in de transport- en logistieke sector. In laatstgenoemde sector reserveer je normaal gesproken zo’n 20% van je schades voor topschades. Bij scheepvaart ligt dat percentage veel hoger, omdat een schade meteen veel duurder is. Als een binnenvaartschipper een aanvaring heeft gehad met een brug en zijn stuurhut ligt
eraf dan praat je al snel over een schade van enkele tonnen tot een miljoen euro. Als je als schipper dus geen topschade hebt gehad, ontvang je over het algemeen maar een heel klein deel van je premie terug in schadebetalingen. Dit is soms lastiger uit te leggen aan individuele leden, maar eigenlijk is dit waar verzekeren om draait. Als je 25.000 euro premie betaalt en je krijgt een aanvaring, dan ben je blij dat de volledige schade van tonnen wordt vergoed. Dit is het solidariteitsprincipe van verzekeren; als coöperatie zijn we er voor en door onze leden en zorgen we met elkaar voor continuïteit. Dit betekent dat het aan klanten met een gunstig schadeverloop soms moeilijk uit te leggen is dat een premie stijgt omdat zij geen grote schade hebben gehad. Maar als deze op het totaal vaker voorkomen, dan zullen we de lasten met elkaar moeten dragen. Het is aan ons om dit wel beheersbaar te houden.
Daarom zetten we met scheepvaart volgend jaar nog nadrukkelijker in op preventie, sowieso al een van de speerpunten van TVM. Na de introductie van de VaarVeiligCheck hebben we nu ook een schadepreventieteam voor Scheepvaart in het leven geroepen met als doel het aantal schades in de binnenvaart-
sector fors te verminderen. Als we een aantal omvangrijke schades weten te voorkomen, daalt de schadelast aanzienlijk. Dat is voor iedereen een win-winsituatie.”
2025 was op geopolitiek vlak een onrustig jaar. Wat betekende dit voor de beleggingen?
“Het jaar 2025 was uiteindelijk een goed beleggingsjaar waarin we wel veel schommelingen hebben gezien. In het eerste kwartaal kregen de beurzen een flinke knauw te verwerken toen de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump zijn importtarieven aankondigde. In april stond het er nog slecht voor, maar uiteindelijk hebben de beurzen zich heel goed hersteld en is alles helemaal omgedraaid.
TVM is een lange termijnbelegger en we proberen zo goed mogelijk te anticiperen op alle geopolitieke ontwikkelingen in de wereld. Ondanks alle onrust blijft de mondiale economie goed overeind en blijven de winsten redelijk op peil. Binnen TVM bereiden we ons continu voor op allerlei scenario’s bijvoorbeeld als de inflatie opeens enorm oploopt of als de beurzen kelderen. Daar zitten we bovenop, zonder dat dit betekent dat we daarop speculeren.
Voor wat betreft ons marktrisico zitten we op dit moment goed. Wel voeren we begin 2026 een ALM-studie uit (Asset Liability Management) om te onderzoeken wat voor ons de ideale asset mix zou zijn. Een externe partner gaat objectief onderzoeken hoe onze beleggingen er voor staan ten opzichte van onze verplichtingen en hoe we onze portefeuille qua risico en rendement kunnen optimaliseren.”
Wat zijn de gevolgen voor de solvabiliteit van de coöperatie?
“We kenden in 2025 een solvabiliteit van 242% en daar zijn we blij mee. Het is aanzienlijk hoger dan onze streefwaarde van minimaal 200%. Om te kunnen blijven investeren en te blijven groeien is een goede solvabiliteit voor ons van groot belang. Onze hoofddoelstelling als coöperatie is te allen tijde de continuiteit van het bedrijf. We willen ten aanzien van onze leden altijd aan onze verplichtingen kunnen blijven voldoen. Wij kunnen als coöperatie niet naar de kapitaalmarkt; dat is zeer ingewikkeld en kost veel geld. Derhalve moeten wij ervoor zorgen dat we onze eigen groei kunnen financieren en in onze kapitaalbehoefte kunnen voorzien. Daarom hanteren wij een interne solvabiliteitsnorm van minstens 200%.”
Wat kun je vertellen over het boekjaar van TVM Belgium?
“We zijn marktleider in België, net als in Nederland. Waar we het afgelopen jaar mee te maken hebben gehad, zijn de veranderingen in de Belgische wetgeving op het gebied van letselschadelast. In België spreken ze van ‘indicatieve tabellen’. Die laten indicatieve bedragen zien waar tegen alle letselclaims afgerekend moeten worden. Die tabellen worden normaal gesproken elke vier jaar geïndexeerd. Eind 2024 zijn de nieuwe indicatieve tabellen vastgesteld, waarbij sommige letseluitkeringen, mede door de sterk toegenomen inflatie, uitkwamen op een toename van 300%. Dit heeft een negatief effect gehad op het rendement van de Belgische portefeuille, aangezien de premies voor 2025 toen al waren vastgesteld. Een gevolg hiervan is dat we de premies voor 2026 fors hebben moeten verhogen.”
Hoe kijkt TVM Duitsland terug op 2025? “Het gaat in Duitsland beter dan de jaren ervoor, maar de Duitse porte-
feuille was in 2025 nog steeds verlieslatend. Schadecijfers gaan in Duitsland nog veel harder omhoog dan in Nederland het geval is. Daar zijn verschillende componenten debet aan, onder andere de inflatie en de hoge herstelkosten door de toenemende technologie in auto’s en vrachtwagens.
We blijven zeker geloven in de Duitse markt. Duitsland is een transportland bij uitstek. In Nederland en België zijn we met onze portefeuille marktleider en kunnen we weinig groeien. Groei is voor ons belangrijk om voldoende kostendraagvlak te houden voor de toekomst en om concurrerend te blijven. We zien dat transport en logistiek steeds internationaler wordt, met dienstverlening in heel Europa, en daarin is Duitsland van groot belang. De Duitse markt is al jarenlang erg competatief, waarbij er verlieslatend werd geprijsd. Dit is de laatste jaren verbeterd. Ook wij hebben hierin in 2025 stappen gezet en dat proberen we ieder jaar bij te trekken. Hierin hebben we in 2025 stappen gezet en dit is voor de premie van 2026 verder doorgezet. Ondanks deze forse premieverhogingen verwachten we voor 2026 in Duitsland een beperkte groei.”
Hoe kijk je naar de nabije financiële toekomst van TVM?
“We willen structureel gezond blijven groeien. Voor komend jaar verwacht ik dat we een mooie groei weten te realiseren en dat we weer winst gaan maken vanuit ons verzekeringsbedrijf. Voor ons totale rendement streven we naar een goede balans tussen ons verzekeringstechnisch resultaat en de beleggingen. Dat is essentieel om te blijven groeien en om te kunnen blijven investeren. Vanuit onze nieuwe strategie verwachten we veel te investeren in onze buitenlandse activiteiten en in AI. Wat betreft AI zijn we momenteel bezig met het neerzetten van een framework zodat we op termijn, vanuit bestaande processen, met behulp van AI operationele efficiency kunnen creëren. Hierbij gaan de kosten voor de baten uit, maar dat is nodig om TVM klaar te maken voor de toekomst.” <
Meer lezen? Scan de QR-code of ga naar www.tvm.nl/over-tvm/ jaarverslagen
Waterschade op binnenvaartschepen kan grote financiële gevolgen hebben voor de schipper. Hoe ontstaat het?
En, belangrijker: hoe voorkom je het? We spreken met TVM’s scheepsexpert Ernst Geluk. “Zie je vochtplekken of ruik je een muffe geur? Kom direct in actie.”
tekst: Dennis van Bergen beeld: Matty van Wijnbergen
Waterschade in de woning van een binnenschip is niet per se een reden tot paniek. Vaak zijn er genoeg oplossingen te bedenken waardoor het euvel redelijk snel verholpen kan worden. En toch: regeren is vooruitzien. “Want”, stelt Ernst Geluk, scheepsexpert van TVM. “Als de schade echt doorzet, kunnen de kosten flink oplopen. Alleen al een vloer vervangen kan 30.000 tot 50.000 euro kosten. En als een hele betimmering is aangetast, praat je zelfs over bedragen van een
‘Er is dus niet altijd sprake van één specifieke gebeurtenis, die tot schade leidt’
ton of meer. Want als hout eenmaal rot is, valt het hoe dan ook niet meer te herstellen. Dan kun je dat hout drogen wat je wil, maar blijft het rot.” In zo’n geval is vervangen de enige optie, benadrukt Geluk. En dat betekent vaak ook dat een schip uit de vaart moet. Soms wekenlang, afhankelijk van hoe groot de schade is. Op stellige toon: “Dat soort situaties wil je te allen tijde voorkomen.”
Voorkomen is beter dan genezen. Met dat adagium in het achterhoofd schuift Geluk aan voor een gesprek. Passend is het bij wie hij is. In zijn rol is hij betrokken bij de maritieme branche, met name bij de schippers en de andere medewerkers op de schepen. Vandaar zijn drang om hen, indien mogelijk, te behoeden voor schades. Een schade kan immers elke schipper overkomen, weet hij na ruim twintig jaar werkjaren als expert. Óók waterschade.
“Waterschade aan een schip is een veel voorkomend en terugkerend probleem”, zegt Geluk. “Het doet zich meestal voor in de woning, en dan specifiek in de betimmering ervan. Een schip beweegt namelijk voort-
durend en de betimmering is van hout. Dan ontstaat er altijd werking en daarmee soms dus ook waterschade. En, heel eerlijk: lang niet al die waterschades zijn te voorkomen. Zeker wanneer zo’n schade achter de betimmering verscholen zit, valt die niet op. Toch zijn er wel degelijk handvatten, waaraan je je als schipper kunt vasthouden.”
Types waterschade
Welke types waterschade komen het vaakst voor in woningen op binnenvaartschepen? Moeiteloos somt Geluk een aantal voorbeelden op. Lekkages van buitenaf, waarbij water direct van buiten naar binnen stroomt. Condensatie. Vaak met schimmel, houtrot en vochtplekken tot gevolg. Een overstroming van toilet of douchebak. Mogelijk veroorzaakt doordat de vuilwaterpomp die niet aanslaat. Geluk vervolgt zijn opsomming met leiding- en installatieschade. Die is, in lijn met ‘normale’ woningen aan de wal, vaak lastig te detecteren. Tot slot benoemt hij lekkages als gevolg van verouderde kitnaden. Kleine lekken groeien hierbij vaak langzaam uit tot grote lekken.
“Veel van die schades zijn sluipend”, geeft Geluk aan. “Een lekkage van een afvoer kan er jarenlang zitten zonder dat je er echt hinder van ondervindt. Zo’n lekkage heb je gerust drie, vier, vijf jaar en soms nog langer. En dan opeens zak je door de vloer heen, eenvoudigweg omdat die al jaren zo vochtig is als wat. Dat zijn echt de verraderlijke gevallen. Vaak zie je de schade niet, omdat die achter de betimmering zit. Maar wanneer de mankementen zich dan opeens openbaren, zit je als schipper in de penarie, zeker als drogen geen oplossing blijkt. Kijk, als bijvoorbeeld alleen de vloer vervangen moet worden, dan ben je qua reparatie misschien binnen een week klaar. Moet daarnaast ook de badkamer of een nog groter deel van de woning worden vervangen, praat je al snel over twee tot drie weken dat het schip
niet gebruikt kan worden. En als de schade nóg omvangrijker is, kan het zelfs nog langer duren. Dat is een forse financiële strop voor een schipper.”
Zichtbare signalen
Meest prangende vraag: hoe vallen waterschades te voorkomen? ”Door alert te zijn op zichtbare signalen”, countert Geluk resoluut. “Hou kitnaden, voegen en tegels in de smiezen. Daar begint de ellende vaak. Als die gescheurd zijn of schimmel vertonen, moet je onmiddellijk actie ondernemen. Die actie moet vroeg of laat trouwens sowieso ondernomen worden, aangezien kitnaden gemiddeld slechts zo’n tien jaar meegaan en in natte ruimtes vaak nog korter. Veel mensen maken de fout dat ze schimmel wegpoetsen met een agressief schoonmaakmiddel. Dat is helaas niet de oplossing. De schimmel lijkt dan weg, maar tast intussen nog steeds de kitnaad aan. De kitnaad wordt vervolgens poreus, verliest zijn hechting en gaat scheuren. Veel beter is om de kitnaden periodiek te vervangen, zeg na een jaar of vijf. Dat zijn echt punten die je kunt zien en waar je op kunt handelen.”
Geluk vervolgt: ”Waterschade aan technische installaties voorkomen is lastiger. Leidingen en afvoeren zitten, als gezegd, immers vaak achter de betimmering. Daar kun je met goed fatsoen niet bij. Wat je wél kunt doen, is met enige regelmaat de systemen aan boord controleren. Loop die af en toe eens na en stel jezelf dan een paar vragen. Werkt het niveaualarm van je vuilwatertank nog, zodat die niet kan overstromen? Slaat de pomp automatisch aan? Zitten de terugslagkleppen niet vast? Kijk ook of de hydrofoor aanslaat, terwijl er geen tapwatervraag is. Dit kan ook duiden op een lekkage in het leidingwerk. Ofwel: checken, checken, checken. Door je schip geregeld na te lopen, verklein je de kans op waterschade. En mocht je ooit tot nieuwbouw of renovatie van je schip overgaan, denk dan alvast voorzichtig vooruit. Laat stalen leidingen
Ernst Geluk
tot boven de betimmering plaatsen, zodat ze minder gevoelig zijn voor scheuren. Of beperk het aantal risicopunten aan boord. Hoe minder voegen en kitnaden in natte ruimtes, des te kleiner het risico op waterschade.”
Op je hoede
Impliciet onderstreept Geluk daarmee zijn belangrijkste boodschap: wees als schipper te allen tijde op je hoede. Anders gezegd: laat je niet onnodig verrassen door een golf aan water. “Zie je vochtplekken, kringen of ruik je een muffe geur in je woning, onderneem ook dan meteen actie”, stelt de in Almkerk woonachtige scheepsexpert. “Negeer dat soort signalen niet. Want als je te laat bent, worden de kosten snel hoog. Vaak héél hoog.”
‘De kosten’. Geluk wijst niet voor niets op het prijskaartje, dat een eventuele schade tot gevolg heeft. Vaak luidt de vraag bij dit soort schades immers: worden de kosten wel gedekt door de verzekeraar? “Veel waterschades ontstaan niet van vandaag op morgen, ze ontstaan in de loop der jaren”, duidt Geluk. “Er is dus niet altijd sprake van één incident, zoals we dat noemen. Ofwel: één specifieke gebeurtenis, die tot schade leidt. De vervolgvraag is dan: valt de schade onder de dekkingsvoorwaarden? Dat is niet altijd vanzelfsprekend. Mocht de schipeigenaar de kosten uit eigen zak moeten betalen, maakt dat zo’n situatie natuurlijk extra ingrijpend.”
Geluk duidt daarmee de essentie van zijn missie: schippers zoveel moge-
lijk behoeden voor grote financiële en emotionele sores. “Kijk”, zegt hij, kort voordat hij op bezoek gaat bij een van zijn trouwe klanten. “Helemaal uit-
‘Veel van de schades zijn sluipend’
sluiten kun je waterschade niet. Al was het maar omdat een schip 24 uur per dag en zeven dagen per week op het water vertoeft. Je kunt er wél alles aan doen om de risico’s op schade zo klein mogelijk te maken. En dat is uiteindelijk in het belang van iedere schipper.” <
De TVM foundation geeft geld aan kleurrijke initiatieven op maatschappelijk, sociaal of cultureel vlak. Samen zetten we dromen om in daden. Leden, klanten en medewerkers van de TVM groep kunnen een aanvraag indienen.
Heeft u een concreet voorstel om de leefbaarheid in uw buurt, dorp of stad te verbeteren? En kent u iemand die klant is van of werkt bij TVM? Vraag dan of ze u kunnen helpen en vraag samen een donatie aan.
Meer weten over de TVM foundation? Ga dan naar www.tvmfoundation.nl