Issuu

Wednesday, March 14, 12

Φαντασία: Η απαγορευµένη ουσία που κυλά στις φλέβες µας. Χάρης Τσέβης Design υπό Στέγη Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών, 13 Μαρτίου 2012

Wednesday, March 14, 12

Δ∆ε φταις εσύ η φαντασία µου τα φταίει...

Δ∆ε φταις εσύ... η φαντασία µου τα φταίει...

Wednesday, March 14, 12

Δ∆ε φταις εσύ η φαντασία µου τα φταίει...

Wednesday, March 14, 12

Φαντασία µου πλανεύτρα...

Wednesday, March 14, 12

Έφτιαξα απόψε τη µορφή σου µε χρώµατα του δειλινού και σ’ έβλεπα να σεργιανίζεις στο γέµισµα του φεγγαριού.

Wednesday, March 14, 12

Έφτιαξα απόψε τη µορφή σου µε χρώµατα του δειλινού και σ’ έβλεπα να σεργιανίζεις στο γέµισµα του φεγγαριού.

Wednesday, March 14, 12

Είναι φανερό πως η φαντασία στο λαϊκό ελληνικό τραγούδι είναι συνδεδεµένη µε µια όµορφη πλην µάλλον µη πραγµατική κατάσταση στην οποία ο καψουρεµένος τραγουδιστής βρίσκει µια εικονική δικαίωση, µια εικονική αποδοχή του έρωτά του.

Wednesday, March 14, 12

Και για όσους πιστεύουν πως είναι λίγο αυθάδεια να σας καλέσω στο Ωνάσειο για να σας µιλήσω για σκυλάδικα θα σας καθησυχάσω. Δ∆εν θα συνεχίσω έτσι. Άλλωστε δεν γνωρίζω το θέµα. Απλά διαπιστώνω πως είναι φανερό πως ο Τερζής συµφωνεί µε τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη.

Wednesday, March 14, 12

Είναι εκείνοι οι πρόγονοι του Τερζή και του Νταλάρα, οι Έλληνες φιλόσοφοι, που περιγράφουν την φαντασία ως µια ψυχονοητική δύναµη. Εξαιρετικά δυνατή ώστε µε τη βοήθειά της το ανθρώπινο µυαλό κατανοεί µια θεωρία ή κάποιο αντικείµενο.

Φαντασία = Μία ψυχονοητική δύναµη. Εξαιρετικά δυνατή.

Wednesday, March 14, 12

Φαντασία = Μία ψυχονοητική δύναµη. Εξαιρετικά δυνατή. Με τη βοήθειά της το ανθρώπινο µυαλό κατανοεί µια θεωρία ή κάποιο αντικείµενο

Wednesday, March 14, 12

Ο Πλάτωνας ορίζει την φαντασία ως Δ∆όξα. Η Δ∆όξα αυτή, προερχόµενη από το ρήµα δοκέω - δοκώ (δηλ. πιστεύω, θεωρώ) σηµαίνει την άποψη, την γνώµη.

Wednesday, March 14, 12

Την εικόνα που διαµορφώνει το ανθρώπινο µυαλό µέσα από τις αισθήσεις του.

Φαντασία = Η εικόνα που διαµορφώνει το µυαλό µέσα από τις αισθήσεις του

Wednesday, March 14, 12

Την εικόνα που διαµορφώνει το ανθρώπινο µυαλό µέσα από τις αισθήσεις του.

Wednesday, March 14, 12

Ο Αριστοτέλης πάλι περιγράφει την Φαντασία ως µια κίνηση που παράγεται στο µυαλό από τις αισθήσεις.

Wednesday, March 14, 12

Και για να δείτε πως δεν είµαι αυθάδης και βλάσφυµος που υποστήριξα πριν την εθνολογική συνέχεια Αριστοτέλη και Καλδάρα θα σας αναφέρω πως είναι ο Αριστοτέλης που µιλάει ακόµη και για την αίσθηση του ασθενή (του άρρωστου) µια αίσθηση που κάποιος προσδοκά να επαναφέρει στη µνήµη του σε αντίθεση µε τις εικόνες των παρόντων πραγµάτων.

Φαντασία = Η αίσθηση του ασθενούς.

Wednesday, March 14, 12

Φαντασία = Η αίσθηση του ασθενούς. Μια αίσθηση που κάποιος προσδοκά να επαναφέρει στη µνήµη του σε αντίθεση µε τις εικόνες των παρόντων πραγµάτων.

Wednesday, March 14, 12

Και κάπου εκεί έρχεται ο στοϊκός Χρύσιππος να ορίσει την φαντασία ως ένα πάθος.

Wednesday, March 14, 12

Πάθος που δηµιουργείται µέσα στην ψυχή του ανθρώπου µε την λειτουργία των αισθήσεων.

Φαντασία = Πάθος!

Wednesday, March 14, 12

Πάθος που δηµιουργείται µέσα στην ψυχή του ανθρώπου µε την λειτουργία των αισθήσεων.

Φαντασία = Πάθος! Πάθος που δηµιουργείται µέσα στην ψυχή του ανθρώπου µε την λειτουργία των αισθήσεων.

Wednesday, March 14, 12

Πάθος που δηµιουργείται µέσα στην ψυχή του ανθρώπου µε την λειτουργία των αισθήσεων.

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε πως όλοι συµφωνούν πως η φαντασία αντιτίθεται στη µνήµη. Με την έννοια πως φέρνει την µνήµη σε κρίση. Αντιθέτως η φυσιολογική λειτουργία της µνήµης µπορεί να σταµατήσει τις περιπλανήσεις της φαντασίας.

Φαντασία

Μνήµη

Wednesday, March 14, 12

Αυτός είναι κι ο λόγος που πολλοί πιστεύουν πως όσο µεγαλώνουµε γινόµαστε περισσότερο πεζοί. Πως χάνουµε την ικανότητά µας να ονειρευόµαστε και πως πέφτουµε στην ρουτίνα του ορθολογισµού.

ρουτίνα

Wednesday, March 14, 12

Οι Ζεν βουδιστές µάλλον το λένε καλύτερα. Δ∆εν είναι η µνήµη που χρειάζεται να ψέξουµε για την έλλειψη φαντασίας. Είναι το Εγώ.

Wednesday, March 14, 12

Το Εγώ είναι το ανάχωµα της γνώσης. Όσο πιο πολύ διαµορφώνουµε το εγώ µας τόσο πιο πολύ κλεινόµαστε και χτίζουµε οχυρά για να αντισταθούµε στην ανατροπή όσων γνωρίζουµε. Πιστεύουµε πως γνωρίζουµε και έτσι κάθε παρέκκλιση από τις περιορισµένες γνώσεις µας µοιάζει παράλογη και άρα απορριπτέα.

ΕΓΩ!

Wednesday, March 14, 12

Κι η πλάκα είναι πως έτσι ακριβώς εµφανίζονται στη ζωή µας οι ουσίες. Χαλαρωτικές, διεγερτικές ή ψυχεδελικές µας χρησιµεύουν για να αφήσουµε το πνεύµα µας να περιπλανηθεί όπως ακριβώς θα µπορούσε αν δεν το σταµατούσε το εγώ µας. Απίθανό έτσι;

ΟΥΣΙΕΣ

Wednesday, March 14, 12

Αν απλά περιορίζαµε τον εγωϊσµό µας, αν µόνο ανοίγαµε τον εαυτό µας σε πειραµατισµό και δοκιµή, τότε θα βλέπαµε πως καµµία ουσία δεν είναι τόσο ψυχεδελική όσο το ανθρώπινο αίµα.

Wednesday, March 14, 12

Άλλωστε το µόνο που αλλάζει στον εγκέφαλο µε τη χρήση των ουσιών, όπως µαρτυρά ο Τίµοθυ Λήρι, πατέρας του LSD, είναι οι άµυνες και οι αναστολές της συνείδησης.

Wednesday, March 14, 12

Και µιλώντας για πειραµατισµό λέω να σας πάω στην γέννηση της φαντασίας στη µουσική. Ιστορίκά ο όρος φαντασία απαντάται στη µουσική στον 16ο αιώνα.

Wednesday, March 14, 12

Η Φαντασία είναι µια µουσική σύνθεση µε ρίζες σε ένα λίγο προγενέστερο είδος που ονοµάζεται ricercare στην Ιταλία και Improvisation στην Αγγλία. Πρόκειται φυσικά για τον πανάρχαια µουσική ιδέα του αυτοσχεδιασµού. Κι όχι µόνο µουσικά. Στο θέατρο, στα δρώµενα, στο χορό... Το να ξαφνιάζεις το θεατή µε κάποιο µη αναµενώµενο δρόµο.

Wednesday, March 14, 12

Μπορείτε να πάρετε µια µικρή ιδέα από την Φαντασία του Francesco Canova da Milanο από τον 16ο αιώνα.

Wednesday, March 14, 12

Μπορείτε να πάρετε µια µικρή ιδέα από την Φαντασία του Francesco Canova da Milanο από τον 16ο αιώνα.

Wednesday, March 14, 12

Μερικές από τις πιο διάσηµες "φαντασίες" είναι η "Μεγάλη Φαντασία και Φούγκα σε Σολ µινόρε για εκκλησιαστικό όργανο" του Μπαχ, γ Φαντασία σε Ρε Μινόρε του Μότσαρτ για φόρτεπιάνο και βέβαια η περίφηµη "Σονάτα ν.27" η γνωστή και ως υπό το Σεληνόφως, που ο Μπετόβεν υποτίτλησε µε τη φράση "Quasi una Fantasia" Σχεδόν µια φαντασία.

Wednesday, March 14, 12

Φυσικά µουσικολόγοι πολύ πιο ειδικοί από µένα θα µπορούσαν να σας µιλούν ώρες για την φαντασία στη µουσική. Εγώ θα κρατήσω κάποια µουσικά ξαφνιάσµατα improvisation στη σηµερινή διάλλεξη αλλά θα σας φέρω σύντοµα στο visual design και την οπτική επικοινωνία.

Wednesday, March 14, 12

Και συνεχίζοντας τα λογικά άλµατα και την αναζήτηση θαρραλέων η θρασυτάτων παραλληλισµών θα σας µιλήσω για τον Αριστοτέλη του visual design. Θα σας µιλήσω για τον Bruno Munari. Πάντα το άκουσµα του ονόµατος αυτού του µεγάλου µυαλού του Ιταλικού design βγάζει χαµόγελάκια στην Ελλάδα, όµως σε όλο τον κόσµο φέρνει πιο εσωτερικά χαµόγελα. Δ∆εν είµαι µόνο εγώ τόλµησα να συσχετίσω τον Munari µε κάποιο ιερό τέρας από το παρελθόν. Ήταν ο Πάµπλο Πικάσσο που κάποτε είπε πως: Ο Bruno Munari είναι ο Νέος Λεονάρντο Ντα Βίντσι.

Wednesday, March 14, 12

Πράγµατι όπως ακριβώς ο Λεονάρντο καταπιανόταν µε τα πάντα και έβρισκε ενδιαφέρον σε κάθε πιθανό γνωστικό αντικείµενο, επιστήµη και τέχνη έτσι κι ο Μουνάρι. Όπως κι ο Λεονάρντο έτσι κι ο Μουνάρι κατέγραφε τα αποτελέσµατα των ερευνών του και των πειραµάτων του. Πολύ µάλιστα περισσότερο από τον Λεονάρντο ο Μουνάρι υπήρξε φανατικός οπαδός της διαφάνειας και της µεταβίβασης της γνώσης. Ήταν αυτό που λένε µεγάλος δάσκαλος.

Wednesday, March 14, 12

Ο Μουνάρι βρισκόταν στον αντίποδα όσως υποστήριζαν πως η Τέχνη και η Φαντασία είναι κάτι το µαγικό, το ιερό και θα πρέπει να παραµένει απρόσιτο. Αντιτασόταν σε όποιον ισχυριζόταν πως ένα φανταστικό έργο είναι το αποτέλεσµα κάποια µυστικής χηµικής διαδικασίας στο ανθρώπινο µυαλό που δεν µπορεί να εξηγηθεί και να αναπαραχθεί. Για εκείνον η φαντασία ήταν µια ακόµη ανθρώπινη ικανότητα. Κι ως τέτοια µπορούσε να µελετηθεί και να καταγραφεί.

Wednesday, March 14, 12

Όσα λοιπόν σηµέρα σας αναφέρω εδώ έχουν ως σηµείο αναφοράς το έργο του και αφετηρία το βιβλίο του αυτό: Την Φαντασία του 1977. Σε αυτό ο Μουνάρι προσπαθεί να καταλάβει πώς γεννιέται µια ιδέα. Και κατά συνέπεια πώς µπορεί κανείς να κεντρίσει και να βελτιώσει την ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Wednesday, March 14, 12

Για τον Μουνάρι ο εξωτερικός κόσµος εξερευνάται από την ευφυία µέσω λογικών λειτουργιών. Ο άνθρωπος δηλαδή προσπαθεί να καταλάβει τον κόσµο και όσα συµβαίνουν γύρω του και ως γνωστόν για το σκοπό αυτό χρησιµοποιεί τις αισθήσεις του, όραση, ακοή κλπ... Όσο οι αισθήσεις µας δουλεύουν παράλληλα η ευφυία µας προσπαθεί να ταξινοµήσει τα δεδοµένα που έρχονται στον εγκέφαλο από τις αισθήσεις.

Wednesday, March 14, 12

Κάθε τι το αντιληπτό µπαίνει στο σκληρό δίσκο του µυαλού µας χωρισµένο σε 3 κυρίως folder. Σε 3 τοµείς. 1. Μνήµη µικρής διάρκειας. 2. Μνήµη µακράς διάρκειας. 3. Γενετικές λειτουργίες.

3 ...ντοσιέ µνήµης:

Wednesday, March 14, 12

3 ...ντοσιέ µνήµης: 1. Μνήµη µικρής διάρκειας

Wednesday, March 14, 12

3 ...ντοσιέ µνήµης: 1. Μνήµη µικρής διάρκειας 2. Μνήµη µεγάλης διάρκειας

Wednesday, March 14, 12

3 ...ντοσιέ µνήµης: 1. Μνήµη µικρής διάρκειας 2. Μνήµη µεγάλης διάρκειας 3. Γενετικές λειτουργίες

Wednesday, March 14, 12

Η σύντοµη διάρκεια είναι η RAM κι η Cache µας. Eίναι εκείνες οι πληροφορίες που µας είναι χρήσιµες για µικρό χρονικό ορίζοντα. Πχ, κάποιο συγκεκριµένο ραντεβού που έχουµε απόψε στις 8.30 µµ. Δ∆εν έχει καµµία αξία η πληροφορία του 8.30 αύριο. Πετιέται στα απορρίµατα.

Wednesday, March 14, 12

Στο δεύτερο τοµέα συντηρούµε όλες εκείνες εκείνες τις γνώσεις που µας χρειάζονται για να ζούµε καλύτερα, για να κάνουµε πράγµατα, για να επικοινωνούµε για να δηµιουργούµε...

Wednesday, March 14, 12

Στον γενετικό τοµέα τέλος βρίσκονται όλα εκείνα τα στοιχεία και δεδοµένα που θα µεταβιβάσουµε στις επόµενες γενεές.

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Εξωτερικός κόσµος

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Εξωτερικός κόσµος

Λογική

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Εξωτερικός κόσµος

Λογική

Μνήµη

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Φαντασία Εξωτερικός κόσµος

Λογική

Μνήµη

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Φαντασία Εξωτερικός κόσµος

Λογική

Μνήµη

Εφευρετικότητα

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Φαντασία Εξωτερικός κόσµος

Λογική

Μνήµη

Εφευρετικότητα

Δ∆ηµιουργικότητα

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Φαντασία Εξωτερικός κόσµος

Λογική

Μνήµη

Εφευρετικότητα

Εξεικόνιση

Δ∆ηµιουργικότητα

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Φαντασία Εξωτερικός κόσµος

Λογική

Μνήµη

Εφευρετικότητα

Εξεικόνιση

Δ∆ηµιουργικότητα

Δ∆ηµιουργία

Wednesday, March 14, 12

Βλέπουµε εδώ παραστατικά τη διαδροµή από τα εξωτερικά ερεθίσµατα στην ανθρώπινη δηµιουργικότητα.

Wednesday, March 14, 12

Ας δούµε µάλιστα ένα παράδειγµα της διαδροµής αυτής: - Τα αγκάθια του τριαντάφυλλου. (Οπτική παρατήρηση) - Το αγκάθι µπορεί να µας τρυπήσει από την πλευρά της αιχµής του. (εµπειρία από την αίσθηση της αφής) - Όλα τα αντικείµενα που έχουν αιχµές µπορούν να τρυπήσουν ή να πληγώσουν (επαγωγή προερχόµενη από εµπειρία αλλά και πειραµατισµό) - Ένα αιχµηρό όπλο. (εφεύρεση, δηµιουργία προερχόµενη από τη συγκεκριµένη διαδροµή).

- Οπτική παρατήρηση

Wednesday, March 14, 12

- Οπτική παρατήρηση - Εµπειρία µέσω αφής

Wednesday, March 14, 12

- Οπτική παρατήρηση - Εµπειρία µέσω αφής - Επαγωγή µέσω εµπειρίας

Wednesday, March 14, 12

Οπτική παρατήρηση Εµπειρία µέσω αφής Επαγωγή µέσω εµπειρίας Εφεύρεση

Wednesday, March 14, 12

Εδώ βέβαια ξεκινάει µια ολόκληρη φιλολογία σχετικά µε το πού τοποθετείται η φαντασία στο παραπάνω διάγραµµα; Προφανώς στο δεξί άκρο του µαζί µε την εφευρετικότητα, την δηµιουργικότητα, την εξεικόνιση.

Wednesday, March 14, 12

Κατά τον Μουνάρι όµως η φαντασία είναι η πιο ελεύθερη από τις άλλες δηµιουργικές δυνατότητες του ανθρώπου, όπως την εφευρετικότητα και τη δηµιουργικότητα. Είναι εκείνη που δε χρειάζεται να ανησυχεί για την πραγµάτωση µιας ιδέας. Δ∆ε χρειάζεται να σκέφτεται την λειτουργικότητά της, ούτε καν για το αν πρέπει να υπάρχει η παραµικρή λειτουργικότητα. Η φαντασία είναι ελεύθερη να σκέφτεται οποιαδήποτε ιδέα. Από την πιο παράλογη στην πιο απίθανη. Και βέβαια η φιλολογία µπορεί να συνεχιστεί και να πλατιάσει όταν αρχίσουµε να αναρωτιόµαστε αν είναι η φαντασία ή η δηµιουργικότητα που θέλουµε να καλλιεργήσουµε σε ένα designer.

Wednesday, March 14, 12

Ο Μουνάρι αναφέρει πως είναι ο καλλιτέχνης που δουλεύει µε την φαντασία ενώ ο designer χρησιµοποιεί τη δηµιουργικότητα. Όµως σε άλλο του βιβλίο καταλήγει πως είναι πολύ δύσκολο και τελικά ανώφελο να διαχωρίσει κανείς την τέχνη από το design. Και εντελώς πρακτικά, πιστεύω πως τα όρια µεταξύ των εννοιών αυτών είναι πολύ λεπτά και είναι µόνο η προσωπική µας φιλοσοφία που τους δίνει περιεχόµενο. Ο Μουνάρι µάλιστα παραδέχεται - κάτι που όλοι οι δηµιουργικοί επαγγελµατίες αλλά κι όσοι θέλουν να ονοµάζονται καλλιτέχνες γνωρίζουν. Δ∆εν χρησιµοποιούν πάντοτε οι καλλιτέχνες την φαντασία µας. Η φαντασία όµως είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που ενυπάρχουν σε µεγαλύτερη ή µικρότερη ποσότητα σε όλα τα έργα τέχνης.

Wednesday, March 14, 12

Η φαντασία είναι µια λειτουργία του πνεύµατος ικανή να ανακαλύπτει εικόνες πνευµατικές, νοητικές, διαφορετικές ή τέλος πάντων αδιάφορες προς την πραγµατικότητα. Η φαντασία µπορεί να δηµιουργεί εικόνες µη πραγµατοποιήσιµες. Η δηµιουργικότητα είναι εκείνη η παραγωγική διαδικασία, όπου η φαντασία και η λογική είναι συνδεδεµένες και για αυτό το αποτέλεσµα που παράγεται είναι πάντοτε εφικτό.

Wednesday, March 14, 12

Με τη φαντασία µπορούµε να δηµιουργήσουµε στο µυαλό µας ό,τι θέλουµε. Ένα λιωµένο ρολόι, ένα σοκολατένιο σπίτι, ένα παράξενο αρχιτεκτόνηµα, ένα διήγηµα φαντασίας κλπ... Στην ουσία αυτό που βλέπουµε στη φαντασία µας είναι µια νέα σχέση ανάµεσα σε παλαιά αντικείµενα. Μπορεί να µοιάζει περιοριστικό όµως στην ουσία δεν µπορούµε να φανταστούµε κάτι που δεν ξέρουµε.

Wednesday, March 14, 12

Αν σας ζητήσω να φανταστείτε ένα µήλο, στο βαθµό που γνωρίζεται τι είναι το µήλο µπορείτε να το φέρετε στο µυαλό σας.

Μήλο;

Wednesday, March 14, 12

Μήλο;

Wednesday, March 14, 12

Αν σας ζητήσω να φανταστείτε ένα φαγωµένο µήλο µπορείτε επίσης να το κάνετε.

Δ∆αγκωµένο µήλο;

Wednesday, March 14, 12

Αν σας ζητήσω να φανταστείτε ένα φαγωµένο µήλο µπορείτε επίσης να το κάνετε.

Δ∆αγκωµένο µήλο;

Wednesday, March 14, 12

Αν σας ζητήσω να φανταστείτε ένα φαγωµένο µήλο µπορείτε επίσης να το κάνετε.

Wednesday, March 14, 12

Ένα κόκκινο µήλο, Ένα µωβ µήλο; Ακόµη κι αν δεν υπάρχουν µώβ µήλα, είναι πανεύκολο να υπάρξουν στην φαντασία µας.

Μωβ µήλο;

Wednesday, March 14, 12

Μωβ µήλο;

Wednesday, March 14, 12

Ένα διαµαντένιο µήλο;

Δ∆ιαµαντένιο µήλο;

Wednesday, March 14, 12

Ένα διαµαντένιο µήλο;

Wednesday, March 14, 12

ΟΚ. Τι θα λέγατε για ένα µήλο-φεγγάρι, όπου να πετάει µπροστά του ο ΕΤ και ο φίλος του προς την ελευθερία;... Όλοι αυτοί οι συνδιασµοί γνωστών πραγµάτων µπορούν να γίνουν στη φαντασία µας.

Ένα µήλο-φεγγάρι, όπου να πετάει µπροστά του ο ET και ο φίλος του προς την ελευθερία;

Wednesday, March 14, 12

Ένα µήλο-φεγγάρι, όπου να πετάει µπροστά του ο ET και ο φίλος του προς την ελευθερία;

Wednesday, March 14, 12

Αν όµως σας ζητήσω να φανταστείτε ένα γκζζζζζζζζγκρρρρ... µήλο; Στο βαθµό που δεν ξέρετε τί είναι το γκζζζζγκρρρρ είναι µάλλον αδύνατο.

Ένας γκζζζ γκζζζ γκζζζχζς µήλο;

Wednesday, March 14, 12

Ένας γκζζζ γκζζζ γκζζζχζς µήλο;

Wednesday, March 14, 12

Αυτό µάλιστα µας δείχνει πως είναι λάθος η άποψη που λέει πως τα παιδιά έχουν φαντασία. Όλοι µας έχουµε φαντασία. Τα παιδιά µάλιστα µπορούν να δηµιουργούν πολύ λιγότερους συνδιασµούς, µιας και ξέρουν πολύ λιγότερα πράγµατα.

Wednesday, March 14, 12

Πολλοί κρίνουν τα παιδιά ως ικανούς δηµιουργούς φανταστικών εικόνων επειδή βλέπουν τα µη ρεαλιστικά αντικείµενα που ζωγραφίζουν. Η πραγµατικότητα όµως είναι πως τα παιδιά δεν έχουν ιδιαίτερη δηµιουργικότητα. Απλά είναι ελεύθερα.

Wednesday, March 14, 12

Δ∆εν ενδιαφέρονται για το αν αυτό που δηµιουργούν είναι εφικτό ή όχι. Κι ακόµη περισσότερο; Δ∆εν ενδιαφέρονται για το αν τα κριτικάρουµε για ό,τι σχεδίασαν, εκτός αν είµαστε πιο ανώριµοι από αυτά και τα µαλώσουµε. Εµείς χάνουµε τη φαντασία µας όσο νοιαζόµαστε για την κριτική, την δόξα (µε όλες τις έννοιες κλπ).

Wednesday, March 14, 12

Πώς όµως λειτουργεί η φαντασία; Για να καταλάβουµε πως λειτουργεί η φαντασία, η δηµιουργικότητα και η εφευρετικότητα πρέπει να δούµε αν είναι δυνατόν να διαχωριστούν οι λειτουργίες που γίνονται στη µνήµη µας όταν τοποθετούµε σε αυτή δεδοµένα. Η λογική µας κάνει να χρησιµοποιούµε τρόπους ταξινόµησης των πληροφοριών σε συγκεκριµένες λογικές σχέσεις.

Wednesday, March 14, 12

Φαίνεται πως µια από τις αρχικές δράσεις της φαντασίας είναι η αµφισβήτηση και η ανατροπή κάποιων από αυτές τις δεδοµένες, τις λογικές σχέσεις. Το να σκεφτούµε το ανάποδο, το µη συµβατικό. Στην ουσία η φαντασία είναι εκείνη η κίνηση - κατά τον Αριστοτέλη - στο µυαλό µας, η οποία όµως δεν ακολουθεί απαραίτητα συγκεκριµένους περιορισµούς.

Wednesday, March 14, 12

Ο Μουνάρι στο βιβλίο του πιστεύει πως µπορούµε να διακρίνουµε 12 είδη τέτοιων κινήσεων. Ας τα δούµε ένα ένα και νοµίζω πως θα δεχτούµε πως πράγµατι κάθε φανταστική ανθρώπινη δηµιουργία µπορεί να ακουµπήσει, να τοποθετηθεί σε αυτές τις 12 οµάδες:

12 οµάδες φανταστικών έργων

Wednesday, March 14, 12

1. O κόσµος ανάποδα: Ένας από τους πιο συνηθισµένους τρόπους να ονοµάσουµε κάτι φανταστικό είναι όταν αντιστρέφει µια γνωστή και δεδοµένη σχέση.

1. Ο κόσµος ανάποδα

Wednesday, March 14, 12

Ο άνθρωπος αποµνηµονεύει επί χρόνια µια σειρά ζεύγη αντιθέτων. Είναι λοιπόν προϊόν µιας θαρραλέας κίνησης του νου να αντιστρέψει κάποιες από αυτές τις σχέσεις. Συχνά µάλιστα, όταν ζει σε ένα περιβάλλον µε έντονο κάποιο συγκεκριµένο ερέθισµα, όπως την έρηµο, η ανάγκη του για πολυπλοκότητα και λεπτοµέρεια θα αναπτυχθεί στην τέχνη του.

Wednesday, March 14, 12

Μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις αντιστροφής λογικών ζευγών έχουν υπάρξει στη λαϊκή φιλολογία και εικονογραφία εδώ και αιώνες.

Wednesday, March 14, 12

Όταν οι αφέντες γίνονται δούλοι τα πράγµατα αλλάζουν...

Wednesday, March 14, 12

Xαρακτηριστικό είναι και το παράδειγµα του Μαρσέλ Ντεσάν που άλλαξε την τοποθέτηση του ουρητήρα και τον ονόµασε πηγή.

Wednesday, March 14, 12

Όπως επίσης ο µικρός πατέρας και µεγάλος γιός στο Χόλλυγουντ.

Wednesday, March 14, 12

Μιλώντας για Χόλλυγουντ σε πόσες ταινίες δεν έχουµε δει εκείνο τον ιπτάµενο δίσκο που µέσα στη νύχτα έρχεται και κυνηγάει τους γίηνους;

Wednesday, March 14, 12

Παρότι προϊόν φαντασίας είναι βασισµένο σε ένα πολύ ρεαλιστικό σενάριο και ένα απόλυτα εφικτό από άποψη φυσικών κανόνων σύστηµα.

Wednesday, March 14, 12

Αν όµως αντί τη νύχτα ο ιπτάµενος δίσκος έλθει µέρα; Κι αν αντί να φωτίζει φως φωτίζει σκοτάδι; Ε αυτή είναι µια πολύ περισσότερο φανταστική εικόνα.

Wednesday, March 14, 12

2. Πολλαπλασιασµός των µερών

Wednesday, March 14, 12

Ένα από τα πιο συνηθισµένα φανταστικά δηµιουργήµατα είναι η θεά µε τα πολλά χέρια, ο δράκος µε τα 7 κεφάλια, ή τα χιλιάδες πόδια κλπ.

Wednesday, March 14, 12

Ο πολλαπλασσιασµός των µερών είναι µια κλασσική συνταγή για την παραγωγή φανταστικών εικόνων.

Wednesday, March 14, 12

3. Αλλαγή του χρώµατος

3. Αλλαγή χρώµατος

Wednesday, March 14, 12

3. Αλλαγή του χρώµατος

Wednesday, March 14, 12

Έχετε αναρωτηθεί γιατί οι εξωγίηνοι είναι πράσινοι; Προφανώς για να διαφέρουν από µας, έτσι;

Wednesday, March 14, 12

Πάντως αν είχαν κάποιο από τα ανθρώπινα χρώµατα θα δυσκολευόµασταν να τους θεωρήσουµε εξωγίηνους και άρα θα τελείωνε η πλάκα...

Wednesday, March 14, 12

Εννίοτε είναι και µπλε ή µωβ. Πάντως δύσκολα βρίσκεις σήµερα εξωγίηνο σε µπεζάκι...

Wednesday, March 14, 12

4. Αλλαγή του υλικού. Πρόκειται στην ουσία για µια παραλλαγή της πρώτης κατηγορίας, δηλαδή του ο κόσµος ανάποδα αλλά και της αλλαγής του χρώµατος.

4. Αλλαγή υλικού

Wednesday, March 14, 12

Το είδαµε και πριν παίζοντας µε τα µήλα. Αν αλλάξουµε το υλικό από το οποίο είναι φτιαγµένο ένα αντικείµενο ξεκινάει το φανταστικό. Αν κάτι στερεό γίνει υγρό ή αέρεο;

Wednesday, March 14, 12

Στη δική µου δουλειά αυτή η κατηγορία έχει σταθεί πολύ βοηθητική. Ήταν εύκολο να φτιάξω µε τη βοήθεια της τεχνολογίας διάφορα αντικείµενα από άλλα.

Wednesday, March 14, 12

Tα περισσότερα µωσαϊκά άλλωστε δεν είναι τίποτε άλλο από µια εφαρµογή αυτής της κατηγορίας. Έχουµε αντικείµενα που είναι φτιαγµένα από άλλα αντικείµενα.

Wednesday, March 14, 12

5. Αλλαγή τόπου

Wednesday, March 14, 12

Αν πάρουµε κάποιο στοιχείο από κάποιο περιβάλλον και το τοποθετήσουµε σε κάποιο άλλο δηµιουργούµε αµέσως την αίσθηση της παραδοξότητας που έχουµε συνηθίσει να ονοµάζουµε φαντασία. Αν φέρουµε τη Βενετία στην Ακρόπολη µπορούµε να δηµιουργήσουµε µια φανταστική εικόνα και να κεντρίσουµε την προσοχή.

Wednesday, March 14, 12

Παραλλαγή του ίδιου είναι η αλλαγή του κλίµατος ώστε να αλλάξει ο τόπος. Η κατακαηµένη η Νέα Υόρκη έχει πνιγεί ν φορές... :-)

Wednesday, March 14, 12

Για να µη µιλήσουµε για το 2012...

Wednesday, March 14, 12

Θυµάστε εκείνη τη µόδα που υπήρχε στα night club της Αθήνας την προηγούµενη δεκαετία; Το Βαρελάδικο, το Σιδεράδικο κλπ κλπ κλπ... Η αλλαγή χρήσης ενός χώρου δηµιουργεί αµέσως µια νέα ενδιαφέρουσα σχέση.

6. Αλλαγή χρήσης

Wednesday, March 14, 12

Χαρακτηριστικό παράδειγµα επανάχρησης είναι φυσικά και τα Mac Aquarium.

Wednesday, March 14, 12

ένα µπουκάλι σαν λάµπα, ένα µπουκάλι σαν κηροπήγιο...

Wednesday, March 14, 12

H αλλαγή χρήσης είναι εξαιρετικά διαδεδοµένη στην λαϊκή τέχνη.

Wednesday, March 14, 12

Αλλά και στη σύγχρονη αρχιτεκτονική λόγω της δηµοφιλίας της έννοιας της ανακύκλωσης.

Wednesday, March 14, 12

7. Αλλαγή ταχύτητας

Wednesday, March 14, 12

Πάντα φαινόταν αστείος ο ξαφνικός πολλαπλασιασµός της ταχύτητας ενός γνωστού υποκειµένου.

Wednesday, March 14, 12

Το τέχνασµα χρησιµοποιήτο στον παλιό ασπρόµαυρο κινηµατογράφο και προκαλούσε το γέλιο στις αίθουσες.

Wednesday, March 14, 12

Και το αντίθετο όµως µας µοιάζει µαγικό. Η σηµερινή τεχνολογία µας δίνει τη δυνατότητα να δούµε την κίνηση που τα µάτια µας δεν µπορούν και στην ουσία η φαντασία µας εδώ δοκιµάζει την έννοια του χρόνου.

Wednesday, March 14, 12

8. Αλλαγή της κλίµακας Μία από τις πιο εύκολες και πιο αγαπηµένες κατηγορίες της µυθολογίας και του κινηµατογράφου. To να αλλάζεις το µέγεθος ή καλύτερα τη σχέση µεγέθους ανάµεσα σε διάφορα αντικείµενα δίνει άµεσα ένα φανταστικό αποτέλεσµα.

8. Αλλαγή κλίµακας

Wednesday, March 14, 12

Γίγαντες, Κινγκ Κόγγκ, Γκοτζίλα αλλά και...

Wednesday, March 14, 12

Γκοτζίλα εναντίον Κινγκ Κόνγκ...

Wednesday, March 14, 12

Αλλά και Aγάπη µου, συρρίκνωσα τα παιδιά.

Wednesday, March 14, 12

Αγάπη µου µεγέθυνα το παιδί.

Wednesday, March 14, 12

Αγάπη µου, συρρικνωθήκαµε...

Wednesday, March 14, 12

Ο άνθρωπος είναι ψυλώτερος από το µυρµήγκι, το γρασίδι κλπ. Αν οµως δεν είναι µια απλή διαδροµή στον κήπο ενός σπιτιού µπορεί να είναι η απόλυτη περιπέτεια.

Wednesday, March 14, 12

Ένα ακόµη από τα δοκιµασµένα τεχνάσµατα κάθε µυθολογίας.

9. Tα τέρατα

Wednesday, March 14, 12

Ένα ακόµη από τα δοκιµασµένα τεχνάσµατα κάθε µυθολογίας.

Wednesday, March 14, 12

Στην Ελληνική µυθολογία είχαµε πάµπολλα δείγµατα. Μινόταυροι,

Wednesday, March 14, 12

Kένταυροι...

Wednesday, March 14, 12

Tα ίδια και στην Αίγυπτο. Aπό τέρατα γεµάτες οι παραδόσεις.

Wednesday, March 14, 12

Αλλά και η διαφήµιση. Στην ουσία σε αυτή την κατηγορία, τα κοµµάτια κάθε συνόλου είναι εκεί για να τα σπάσουµε και να τα επανασυνθέσουµε δίνοντας νέο νόηµα.

Wednesday, March 14, 12

Μπορούµε να θεωρήσουµε και ως παραλλαγή της συγκεκριµένης κατηγορίας το οπτικό κολλάζ. Τη συνένοση διαφορετικών κοµµατιών από αντικείµενα και τη δηµιουργία ενός νέου συνόλου.

Wednesday, March 14, 12

Και πάλι λοιπόν, ένα µωσαϊκό µπορεί να ανήκει σε αυτή την κατηγορία, εφόσον πρόκειται για ένα τέρας...

Wednesday, March 14, 12

Στην προκειµένη περίπτωση ένας χάρτης µιας πόλης...

Wednesday, March 14, 12

Που µπορεί να είναι και µια καρδιά...

Wednesday, March 14, 12

Ή ένα πορτρέτο...

Wednesday, March 14, 12

Νοµίζω όµως πως ένα από τα καλύτερα δείγµατα της σειράς ήταν εκείνες οι παλιές Ελληνικές διαφηµίσεις του Silk Cut.

Wednesday, March 14, 12

Αν ό,τι είναι βαρύ γίνει ελαυρύ και τούµπαλιν έχουµε άµεσα µια φανταστική εικόνα. Πρόκειται φυσικά για άλλη µια παραλλαγή της βασικής κατηγορίας, αυτής που θέλει την φαντασία να αναποδογυρίζει τον κόσµο.

10. Αλλαγή του βάρους

Wednesday, March 14, 12

Σε αυτή την κατηγορία ελέφαντες πετάνε

Wednesday, March 14, 12

ή χορεύουν breakdance

Wednesday, March 14, 12

Aλλά κι άλλα βαριά αντικείµενα πετούν, όπως ογκώλιθοι.

Wednesday, March 14, 12

Πρόκειται για παραλλαγή της προηγούµενης κατηγορίας της αλλαγής της χρήσης. Αυτή τη φορά όµως µιλάµε για την αναζήτηση µιας νέας οπτικής ταυτότητας σε κάποιο ήδη υπάρχον αντικείµενο.

11. Ανακύκλωση, νέα ταυτότητα

Wednesday, March 14, 12

Ο Πικάσσο αλλά κι ολόκληρο το κίνηµα των objet trouve βρήκε σε αυτή την κατηγορία το συστατικό της επιτυχίας του. Αν δούµε κάτι µε νέα µάτια; Αν ένα αυτοκίνητο δεν είναι µόνο ένα αυτοκίνητο αλλά µια µαϊµού;

Wednesday, March 14, 12

Αν µια σέλα κι ένα τιµόνι είναι ένας ταύρος;

Wednesday, March 14, 12

Ή αν είχαµε ένα µεταλλικό πουλί από τσαγέρες κι άλλα κουζινικά, όπως αυτό το έργο του Collin Jones Jeﬀrey;

Wednesday, March 14, 12

Στην ίδια κατηγορία πατάει µε το ένα πόδι και η δουλειά πολλών σύγχρονων εικονογράφων µε πρώτο και καλύτερο το δικό µας Βίκτωρα Κοέν. Αν και για να είµαστε ακριβείς µάλλον ανήκει στην τελευταία και µεγαλύτερη.

Wednesday, March 14, 12

12. Σχέσεις ανάµεσα σε σχέσεις

Wednesday, March 14, 12

Η δωδέκατη κατηγορία είναι ουσιαστικά η πιο περίπλοκη αλλά και πιο σηµαντική. Σε αυτή συνδιάζουµε περισσότερες σχέσεις µεταξύ τους. Εδώ ανήκει κάθε καλλιτεχνικό έργο εφόσον η δηµιουργία βασίζεται στην ικανότητα του νου να σχετίζει αντικείµενα. Εδώ ανήκει η περίφηµη πινελίτσα του Munari.

Wednesday, March 14, 12

Χαρακτηριστικά παραδείγµατα είναι επίσης το βιολί της Ινγρές του Μαν Ρέι. Η οπτική συγγένεια του γυναικείου σώµατος µε το βιολί αρχίζει ένα ολόκληρο διάλογο.

Wednesday, March 14, 12

Σε αυτή την κατηγορία δανειζόµαστε στοιχεία από όλες τις προηγούµενες. Οι δηµιουργοί αυτής της αφίσας για µια καµπάνια ενάντια στα µεταλλαγµένα της Greenpeace χρησιµοποιούν την αλλαγή του υλικού, αλλά στην ουσία δηµιουργούν κι ένα τέρας, αλλάζοντας την ταυτότητα των αντικειµένων.

Wednesday, March 14, 12

Σε αυτή τη διαφήµιση της Toyo ο δηµιουργός σκέφτεται να συνδέσει τα λάστιχα µε τις ιδιότητες των πλοκαµιών ενός χταποδιού...

Wednesday, March 14, 12

Σε αυτή την εικονογράφηση για σκληρούς δίσκους κάποιο καλοκαιρινό µήνα στο RAM άλλαξα το υλικό ενός σκληρού δίσκου για να το κάνω να λιώνει ως παγωτό-κολλάζ προσθέτοντας ένα ξυλάκι.

Wednesday, March 14, 12

Εδώ δηµιούργησα οπτικές σχέσεις ανάµεσα στη διάσηµη όπερα του Σίδνευ και µια σειρά από high end ηχεία.

Wednesday, March 14, 12

Χρησιµοποιούµε την αλλαγή υλικού κατασκευής για να φτιάξουµε αυτό το πορτρέτο των ξάδερφων Agnelli, που στα ιταλικά σηµαίνει αρνιά. Κι επειδή αυτό, έµαθα αργότερα πως είναι πρόβατο κι όχι αρνι...

Wednesday, March 14, 12

...έφτιαξα αυτό µε πιο νεανικό τρίχωµα. :-)

Wednesday, March 14, 12

Eνω εδώ χρησιµοποιούµε κάποια objet trouve, κάποια δεδοµένα αντικείµενα και δηµιουργούµε µια νέα σχέση.

Wednesday, March 14, 12

Ένα από τα πιο αγαπηµένα µου είναι αυτή η εικονογράφηση του Marcos Sorensen για το Au Juice. Είναι ο Fred Astaire κι η Ginger Rodgers ή µάλλον µάλλον µια ginger, µια πιπερόριζα.

Wednesday, March 14, 12

Κι ίσως το πιο αγαπηµένο µου να είναι αυτό. ίσως επειδή πρόκειται για µια απλή αλλά τόσο ειλικρινή αναπαράσταση. Είναι µια αντιπολεµική αφισα φτιαγµένη στα 1990 από τον ισραηλινό designer Eytan Hendel. Βρισκόµαστε στον πόλεµο στον Περσικό κόλπο και εκείνη είναι η εποχή που το Ισραήλ ζει µε το φόβο των πυραύλων από το Ιράκ. Ο 6χρονος Jonathan λοιπόν έχει µάθει να χρησιµοποιεί τη µάσκα του και έχει φτιάξει και µία ζωγραφιστή για να προστατέψει το αρκουδάκι του. Με απλό, φανταστικό αλλά ταυτόχρονα τραγικά αληθινό τρόπο η αφίσα µας δείχνει το πως ο πόλεµος δεν είναι παιχνίδι ή τι αυτός κάνει στα παιχνίδια.

Wednesday, March 14, 12

Noµίζω πως εύκολα µπορούµε να δηµιουργήσουµε το συνειρµό µε το κορυφαίο La Vita é bella. Όπου πάλι µια απλή ιδέα αντιστροφής της πραγµατικότητας δηµιουργεί ένα αριστούργηµα. Η αξία του καλλιτεχνικού έργου παίρνει δύναµη από το εύρηµα, από την τεχνική της φαντασίας, αλλά βρίσκει την ολοκλήρωσή της στο νόηµα που εµπεριέχει η ταινία και το σενάριο.

Wednesday, March 14, 12

Αυτό µε το οποίο θα ήθελα να κλείσω τη σηµερινή µου παρουσίαση είναι µια προτροπή σε πειραµατισµό αλλά µε τρόπο που τιµάει την τεχνική αλλά και το δηµιουργό της, τον Bruno Munari. Eκείνος έκλεινε την φαντασία του λέγοντας πως οι οµάδες αυτές και οι τεχνικές που σίγουρα µπορούν να αναπαραχθούν στο εργαστήριο δεν είναι πανάκεια. Αν πυθηκίσουµε µια τεχνική ακόµη κι αν γίνουµε δεξιοτέχνες αλλά δεν έχουµε κάτι να πούµε δε θα φτάσουµε µακρυά.

Wednesday, March 14, 12

Προσοχή όµως εδώ! Κάθε τεχνική, όπως αυτή που σας παρουσίασα, έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον κι είναι πολύτιµη για µας τους δηµιουργικούς ανθρώπους. Μπορούµε να εξασκηθούµε και να δηµιουργήσουµε µε τη βοήθειά της ενδιαφέρονται και γιατί όχι σπουδαία έργα. Αυτό που ο Μπρούνο Μουνάρι θα ήθελε να κάνουµε είναι να βλέπουµε µε άλλο µάτι κάθε στιγµή και κάθε αντικείµενο.

Wednesday, March 14, 12

Να µειώσουµε το εγώ και να συνεργαστούµε µε τη φύση στο δρόµο για τη δηµιουργία.

Wednesday, March 14, 12

Φτάνει απλά µια γραµµή και λίγη περιπαικτική διάθεση. Κι όλα παίρνουν ζωή. Και φαντασία!

Wednesday, March 14, 12

Ευχαριστώ!

Ευχαριστώ! Χάρης Τσέβης www.tsevis.com

Wednesday, March 14, 12

Ευχαριστώ!