Issuu

LENTE-EDITIE 2026

Farah Diba droomt van nieuw Perzië PLUS COLUMNS JEROEN SNEL L EN JOSINE DROOGENDIJK! 2

ScAn eN pRoEf dE sFeEr oP hEt JaN fEsTiVaL. ReCePtEn

sPeLlEtJeS & mEeR

ZO SMAAKVOL IS ER MAAR ÉÉN

Receptinspiratie?

Zó lekker, zó makkelijk

Pom’ Duchesse

Aviko Pom’ Duchesse zijn gemaakt van licht gekruide puree en voorzien van een krokant jasje. Met deze heerlijke aardappeltoefjes maak je elke maaltijd heel eenvoudig leuker en lekkerder. Ze zijn snel te bereiden in de oven, friteuse of airfryer. Kijk voor receptinspiratie op aviko.nl

A�ko. El� dag �est �n ta�l.

DEZE MAAND

Bernhard jr. en Annette: liefde uit de bocht

Koningsdag in Dokkum

MODEKONINGIN STRAPLESS: HOFTABOE WERD TROEF

8 Royal Journaal 29 Beatrix en Claus 36 Hebbedingen 44 Olympische Spelen 52 Royals in de Epstein-ﬁles 65 Column Jeroen Snel 78 Koninklijke bibliotheek 88 Koninklijke puzzel 93 Strip Willem en Max

Farah Diba (87) droomt van geliefd Perzië… 6 OR ANJ E BOVE N

Foto:Videoland

56 70

Schandalen in Maleisië!

Twijfel onder de sluier in Nederlandse 'The Crown'

Dit maakt kwetsbaar... Beste lezer, De monarchie kan nog steeds op breed draagvlak rekenen in onze samenleving. Het wordt gezien als het cement dat ons samenbindt. Maar veel Nederlanders vinden wel dat het allemaal niet te veel mag kosten. Daarom heeft de Tweede Kamer ervoor gekozen dat alleen de Koning, diens echtgenote, de troonopvolger (Amalia) en haar toekomstige partner, en oud-vorstin (Beatrix) op de nationale loonlijst staan. Deze royals ontvangen een behoorlijke vergoeding. Eenieder die verder van de troon staat, onder wie de prinsessen Alexia en Ariane, maar ook de broer van de Koning, prins Constantijn en diens vrouw en kinderen, moeten zelf in hun onderhoud voorzien. Dat dit kwetsbaar is zien we op dit moment in Groot-Brittannië, waar Andrew en Fergie in de beklaagdenbank staan, volkomen terecht overigens. Maar zij zijn niet de enigen die zich lieten fêteren door Jeffrey Epstein. Ook het relatief goedkope Noorse koningshuis blijkt in de persoon van kroonprinses Mette-Marit nauw verbonden met deze schatrijke pedoﬁel. Dat deze royals ontvankelijk waren voor Epstein, is meteen ook een waarschuwing. Te veel knijpen in de toelages van leden van het Koninklijk Huis maakt hen kwetsbaar. Want er staat altijd weer een nieuwe Epstein op die daarvan gebruik probeert te maken. Ik wens u veel leesplezier, Jan-Kees Emmer

O RAN JE BOVEN 7

‘Lady Danbury’ gehuldigd door prins William

Rolex van prins Bernhard geveild Een unieke Rolex van prins Bernhard leverde bij een veiling maar liefst € 140.000 op, veel meer dan de € 10.000 á € 20.000 dan vooraf was ingeschat. Het horloge is destijds speciaal voor prins Bernhard ontworpen. De armband combineert draagcomfort in tropische hitte met een uitstraling die ook geschikt is voor een koninklijk diner. Het horloge werd aangeboden met de originele doos en het garantiebewijs uit 1965. Extra bijzonder is de gegraveerde handtekening van Bernhard op de achterzijde, gebaseerd op een schets van de prins.

Actrice Adjoa Andoh, bekend van haar rol als Lady Danbury in de serie Bridgerton, is benoemd tot Lid in de Orde van het Britse Rijk. De onderscheiding werd uitgereikt door prins William. Na aﬂoop liet Andoh bescheiden weten dat ze het ‘teveel eer’ vond, vergeleken met de bijdragen van andere gedecoreerden. Deze mensen doen volgens de actrice ‘bijzondere dingen om anderen te helpen’. Toch doet ze zichzelf tekort, want Adjoa zet zich actief in voor St Mungo’s, een organisatie die jongeren ondersteunt en dakloosheid bestrijdt.

MR. PIETER ZIET MINDER DIEREN DOOR DE WOLF Dat de wolf is teruggekeerd in Nederland, is niemand ontgaan. Ook mr. Pieter van Vollenhoven niet. Aan magazine Vorsten liet de echtgenoot van prinses Margriet weten dat hij verrast is door het grote aantal wolvensporen nabij zijn woning op Het Loo. Mr. Pieter spot graag dieren rondom zijn huis, maar hij ziet het aantal reeën, herten, damherten en varkens wel afnemen. Dat wijt hij aan de wolf. Aan het magazine laat hij weten: ,,Wolven vangen herten, maar dieren gaan ook verder aan de wandel nu ze een roofdier in hun territorium moeten dulden.”

8 OR ANJ E BOVE N

PRINSES CHARLENE BETUIGT RESPECT AAN ZULU-KONINGSHUIS

Prinses Charlene van Monaco bezocht de herdenkingsplechtigheid voor de overleden Zulu-koning Goodwill Zwelithini in Zuid-Afrika. Tijdens de ceremonie droeg ze traditionele rouwkleding en toonde ze diep respect voor de Zulu-cultuur en het koningshuis. Charlene, geboren in Zimbabwe en opgegroeid in Zuid-Afrika, heeft altijd sterke persoonlijke banden met het land behouden. Haar aanwezigheid bij de plechtigheid benadrukte de internationale waardering en het respect dat zij geniet binnen de Zulu-gemeenschap, met armoede, werkloosheid en beperkte vrijheden.

Lady Amelia Windsor dsor geniet van vrijheid! Als verre nicht cht van koning Charles heeft eft Lady ndsor (30) Amelia Windsor en voldoen nooit hoeven te regels aan de strikte se hof. Als van het Britse 44ste in de lijn van ging heeft troonopvolging fficiële Mel geen offi taken en ze gebruikt die vrijheid om te n te schitteren én choqueren. De nicht van prins William en erde ooit Harry poseerde oor Tatler, gewaagd voor dat haar in 2016 mooiste uitriep tot ‘mooiste royal’, maar werkt del voor ook als model n als Chanel, modehuizen bbana en Bulgari. Dolce & Gabbana

Carolines ex Philippe Junot overleden De Franse Fra zakenman Philippe Junot, de eerste echtgenoot van prinses Caroline van Monaco (69), is begin dit jaar op 85-jar 85-jarige leeftijd overleden. Junot stond beke bekend als de ‘playboy van Frankrijk’. Zijn huwelijk met Caroline in 1978 leid leidde tot commotie vanwege het leeftij leeftijdsverschil en Junots ﬂamboyante leve levensstijl. Het huwelijk hield slechts twee jaar stand, maar werd pas in 1992 kerkelijk ontbonden.

O RAN JE BOVEN 9

Gun jezelf een ontspannen avond

Pickwick Evening Blend is perfect voor een ontspannen moment in de avond na een drukke dag. Verkrijgbaar in twee heerlijke smaken!

van nature rijk aan proteïne

Lekker bezig

JETSET-PRINS CRASHT

ORANJE-HUWELIJK NA 25 JAAR AAN DIGGELEN SPECULATIES OVER VERDELING FAMILIEKAPITAAL: ALIMENTATIEBOM? 12 ORANJ E BOVE N

Bernhard is een ﬂamboyante prins die net als wijlen opa Bernhard van snelle auto's houdt.

Niemand van de kleinkinderen van oud-koningin Juliana had zijn zaakjes zo goed voor elkaar als prins Bernard junior. Het papieren vermogen van de Amsterdamse ‘pandjesprins’ met naar schatting 280 vastgoedobjecten wordt geschat op €160 miljoen. Zakelijk gaat het hem voor de wind, maar privé is dat anders. Bernhard junior en Annette Sekrève gaan scheiden.

ijfentwintig jaar geleden trouwden prins Bernhard en Annette Sekrève voor de wet, dat was op 6 juli 2000. Het kerkelijk huwelijk volgde twee dagen later in de Dom in Utrecht. Bernhard (56), de energieke tweede zoon van prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven, zette al op jonge leeftijd zijn zakelijk instinct om in de oprichting van studentenbedrijf Ritzen Koeriers, en daar bleef het niet bij. Annette (53) bleef de nuchtere psychologe die zichzelf en haar man zo veel mogelijk hem buiten de schijnwerpers wist te houden. Ze hadden elkaar leren kennen in het Groningse studentenleven.

Kille mededeling Het einde van het bijna zilveren huwelijk werd wereldkundig gemaakt met een kille mededeling van de Rijksvoorlichtingsdienst.

Uiterst pijnlijk moet de breuk zijn voor hun drie kinderen, Isabella (2002), Samuel (2004) en Benjamin (2008). In de verklaring benadrukken Bernhard en Annette dat zij samen de zorg voor hun kroost zullen blijven dragen. De oudste twee zijn jongvolwassen en bouwen aan hun eigen leven. Benjamin woont nog thuis.

Dramatisch In januari van dit jaar ging het gezin nog op vakantie naar Colombia. De vrolijke vakantiekiekjes, die werden gedeeld op Instagram, lieten een gelukkig samenzijn zien; een gezin dat genoot van natuur, cultuur en quality time. Hoe is dat mogelijk dat er nog geen twee weken later een dramatische mededeling wordt gedaan? ,,Hoe rijm je dat met het besluit om na 25 jaar een punt achter je huwelijk te zetten”, aldus Ditjes & Datjes.

O RAN JE BOVEN 13

Prins Bernhard en Annette Sekrève trouwden op 8 juli 2000 voor de kerk, twee dagen na hun burgerlijk huwelijk.

Redacteur Matthieu Slee vroeg zich af of de roddelpers de scheiding had zien aankomen? ,,Weekblad Privé suggereerde zes jaar geleden al dat de prins ontvankelijk was voor ander vrouwelijk schoon. Bernhard, destijds 49, zou tijdens een bezoek aan een Amsterdams café hebben gezoend met een 25-jarige blondine. De prins was onaangenaam verrast door de publicatie in Privé en sprak geërgerd van een ‘onzinverhaal’.”

Hecht gezin Leden van de koninklijke familie kunnen zich nauwelijks verdedigen tegen roddels en verdachtmakingen. En hoge bomen vangen veel wind. Dat geldt zeker ook voor de meest succesvolle Oranje-nazaat, die het zakelijk instinct lijkt te hebben meegekregen van zijn opa. Overigens is van die opa, wijlen prins Bernhard, bekend dat hij wel degelijk meerdere malen een scheve schaats heeft gereden.

Overlevingskans Dat Bernhard zijn dromen en ideeën waarmaakt, blijkt wel uit de naamgeving van de stoere sloepen die hij op de markt bracht, onder

14 ORANJ E BOVE N

Bernhard en Annette: toen leek geluk nog heel gewoon...

het merk Waterdream. Goedkoop zijn ze zeker niet. Bernhard kroop zelf achter het roer om een Waterdream met 70 kilometer per uur over de stevige golfen van de Noordzee te jagen. Het is opnieuw een bewijs van zijn avontuurlijke karakter, waarmee de genen van zijn opa ook waren doorspekt. Annette was er al die jaren voor hem. Zij was de veelal onzichtbare steun en toeverlaat. Vooral toen de prins in augustus 2013 de diagnose lymfeklierkanker kreeg. Hij had een overlevingskans van 20%. Bernhard overwon de ziekte en richtte de stichting Lymph&Co op om geld in te zamelen voor medisch onderzoek naar deze ziekte.

Ruimhartige verdeling Het gezin vocht met Bernhard mee, met Annette voorop. Maar ze staat gelukkig straks niet met lege handen. Ja, met de scheiding verliest ze haar prinsessentitel, een zogenoemde hoffelijkheidstitel, een ‘titre de courtoisie’. Maar ze is voor de helft eigenaar van de kapitale echtelijke villa, de

Bernhard en zijn gezin toen alles nog koek en ei leek. De foto werd gemaakt voor Koninklijk theater Carré aan de Amstel.

Patrick Kluivert en Rossana zijn hechte vrienden van Bernhard en Annette.

rest van de panden staat volgens zakenblad Quote niet op naam van Annette. Gezien de publicitaire gevoeligheden vindt de verdeling naar verwachting ruimhartig plaats. Annette werkte bijna tien jaar in de gehandicaptenzorg in Amsterdam en daarvoor was ze personeelsadviseur bij de Gemeentebelastingen in Amsterdam.

F1 Grand Prix Vreemd genoeg gold het huwelijk van het paar als een van de stabielere huwelijken bij de Oranjes. Rossana en Patrick Kluivert, de oud-voetballer, zouden ‘goede vrienden’ van het stel zijn. Er waren in de afgelopen 25 jaar geen grote schandalen, geen publieke ruzies. Bernhard en Annette kozen voor een relatief rustig privéleven. Dat stopte toen Bernhard zich ging bemoeien met de terugkeer van de F1 Grand Prix op het circuit Zandvoort. Toen bleek maar weer eens dat een prinsentitel deuren kan openen. Daar komt bij dat een slim ondernemersplan op tafel kwam (Bernhard

Bernhard met prinses Mabel, de weduwe van prins Friso.

werd mede-eigenaar van het circuit) en topcoureur Max Verstappen een magneet was voor succes, publiek én sponsors in Zandvoort. Bernhard, wiens opzichtige brilmonturen nog wel eens tot gefronste wenkbrauwen leiden, bleek ook hier weer de dealmaker. Zijn naam en netwerk openden deuren, zeker internationaal. Tegelijk benadrukte hij herhaaldelijk dat zijn betrokkenheid vooral gericht was op het mogelijk maken van het evenement als economische impuls voor Nederland. Juist die zakelijke druk, gecombineerd met een leven dat nooit helemaal loskomt van de koninklijke context, kan zijn tol eisen. Vrienden van het paar spraken in het verleden al eens over ‘twee werelden’: die van het gezin en die van de deals, vergaderingen en publieke aandacht. Of dat heeft bijgedragen aan het stuklopen van het huwelijk, blijft speculatie.

Lieve schoondochter Wat overblijft is het beeld van twee mensen die na 25 jaar samen kiezen voor een nieuwe fase,

O RAN JE BOVEN 15

, s e d n a fern

k l e k maa t n e m mo

i t i sw

Met neef Willem-Alexander deelt Bernhard een passie voor sportwagens en snelle jachten.

met respect voor wat is geweest en zorg voor wat blijft: hun kinderen. Geen moddergevecht, geen drama’s die de voorpagina’s halen.

Pĳnlĳke momenten Ook prinses Margriet en mr. Pieter zullen treuren om de scheiding. Ze hadden aan Annette een lieve schoondochter, én ze is de moeder van hun kleinkinderen. Hoe is dit

mogelijk, want het leven van de familie verliep zo voorspoedig. Ongetwijfeld zullen er nog pijnlijke momenten volgen voor Margriet en Pieter. Nieuwe liefdes, bonuspapa’s en bonusmama’s over de vloer, hoe ga je daarmee om? Misschien met de humor die we van Pieter kennen. Margriet pinkt vast een traantje weg. Uiteindelijk wil je toch het beste voor je kind en je kleinkinderen...

DEZE ORANJES GINGEN BERNHARD VOOR

Irene en Carlos Hugo scheiding in 1981

Margarita en Edwin de Roy van Zuydewijn scheiding in 2006

Christina en Jorge Guillermo scheiding in 1996

Margharita en Tjalling ten Cate scheiding in 2023 O RAN JE BOVEN 17

40 JAAR NADAT HIJ DE ELFSTEDENTOCHT SCHAATSTE... EEN BIJZONDERE REIS...

KONING VIERT VERJAARDAG IN FRIESE DOKKUM! Het is 1986 als Willem-Alexander de weergoden trotseert en onder de naam WA van Buren de Elfstedentocht schaatst. Heel Friesland sluit de jonge prins in de armen. Nu, veertig jaar later, keert hij terug. Keningsdei 2026 wordt gevierd in Dokkum. 18 ORANJ E BOVE N

Vier decennia na zijn Elfstedentocht keert Willem-Alexander terug, nu als koning.

oning Willem-Alexander viert zijn 59ste verjaardag in Dokkum. Burgemeester Johannes Kramer van Noardeast-Fryslân is trots op het koninklijke bezoek. De burgervader ziet het als een historisch moment. ,,Dokkum is een stad van verhalen. Van Bonifatius tot de Elfstedentocht, van kerktorens tot klokkenstoelen. We gaan de Koning en zijn familie niet alleen laten zien wat we zijn, maar vooral ook wíe we zijn: een mienskip (gemeenschap) die samenleeft, samenwerkt en samen viert.”

Elfstedenkruisje Het is voor het eerst sinds zijn aantreden in 2013 dat de koning en zijn gevolg Koningsdag vieren in Friesland. De keuze voor Dokkum biedt vooral de prinsessen Amalia, Alexia en Ariane de kans om kennis te maken met een regio waar traditie, taal en trots nog diepgeworteld zijn en waar hun vader veertig jaar geleden het felbegeerde Elfstedenkruisje wist te bemachtigen. Maar de band tussen Friesland en het Huis van Oranje gaat veel verder terug dan 1986. Zo was Willem Lodewijk

van Nassau, een neef van Willem van Oranje, in de zestiende eeuw stadhouder van Friesland.

Politiek verbond Willem Lodewijk wordt in Friesland ook wel aangeduid als ‘Us Heit’ (onze vader). Zijn huwelijk met Anna van Oranje, dochter van Willem, verstevigde niet alleen de familiebanden, maar ook het politieke verbond tussen de Oranjes en de noordelijke provincies. Willem Lodewijk ligt begraven in de grafkelder van de Nassaus in Leeuwarden, waar ook latere leden van de koninklijke familie regelmatig eer betonen.

Gewaardeerd gebaar In de negentiende en twintigste eeuw bleef de koninklijke belangstelling voor Friesland zichtbaar. Koning Willem III bezocht

O RAN JE BOVEN 19

PLAATS DIT

KRIJG DAT ZELFS IN HET * KORTE PROGRAMMA *Korte programma ) 55min

Koningsdag is niet eerder in Dokkum gevierd. De laatste keer dat de koninklijke familie de viering in Friesland hield, was in 2008 in Makkum en Franeker. Uiteraard werd er toen ook geschaatst.

Leeuwarden meerdere malen, terwijl koningin Wilhelmina zich liet informeren over de Friese landbouw tijdens haar regeerperiode. Juliana en Beatrix maakten herhaaldelijk bezoeken aan Friese dorpen en steden, waarbij culturele identiteit en streektaal vaak een rol speelden. Friezen herinneren zich nog hoe koningin Beatrix in 1980 bij haar eerste streekbezoek als vorstin een paar woorden Frysk sprak, een gebaar dat werd gewaardeerd.

Verbondenheid Volgens de Commissaris van de Koning in Fryslân, Arno Brok, weerspiegelt de keuze voor Dokkum de waardering voor de culturele eigenheid, de geschiedenis en de verbondenheid van de Friese samenleving: ,,De komst van de Koning en zijn gezin is een bekroning voor de gemeenschap. Friesland is trots op zijn identiteit, en dat wordt erkend.”

missionaris die hier in 754 door heidense Friezen werd vermoord. Sinds eind negentiende eeuw is Dokkum een heus bedevaartsoord.

Heden en verleden In het centrum van de stad vind je het Admiraliteitshuis, een museum dat de rijke geschiedenis van Dokkum en de regio vertelt. Ook de IJsfontein, één van de 11Fountains (unieke sculpturen van internationale kunstenaars in de Elfstedenroute), trekt jaarlijks duizenden bezoekers met zijn combinatie van kunst en kou. Dokkum verenigt het verleden en het heden op een manier die perfect past bij de komst van de Oranjes.

Nuchtere trots

De keuze voor deze plek benadrukt daarom het koninklijke besef van regionale betekenis en symboliek. Bovendien laat het zien dat Koningsdag allang niet Rĳke geschiedenis meer alleen draait om De stad Dokkum, vlaggetjes, koekhappen de noordelijkste en volksliederen, maar Elfstedenstad, ademt ook om verbinding met geschiedenis. Het oude lokale gemeenschappen. Het Koningsdag-logo van Dokkum. vestingstadje, ooit een Zeker is dat de Friezen belangrijke handelsplaats, wordt omringd hun vorstelijke gasten zullen ontvangen door nog intacte bolwerken en stadswallen, zoals ze dat al eeuwen doen: met open compleet met molens en bastions. Bezoekers armen, nuchtere trots en ‘mienskip’. Net als wandelen er langs grachten en statige in 1986, toen een zestienjarige jongen met panden uit de Gouden Eeuw. Een belangrijk een rood bevroren gezicht en een oranje pelgrimsoord is de Bonifatiuskapel, gebouwd hart Friesland veroverde en Friesland hem in 1934 ter nagedachtenis aan de gelijknamige adopteerde.

O RAN JE BOVEN 21

Lege schouders vormen een perfect podium voor een statementcollier.

Modekoningin

MÁXIMA Josine Droogendĳk

MÁXIMA’S 'VERBODEN' STRAPLESS JURKEN 22 ORA NJ E BOVE N

Vaak wordt er bij een strapless jurk gekozen voor een hoge halslijn. Bij deze jurk van Jan Taminiau maakt koningin Máxima een uitzondering.

Ooit een mode-taboe, nu een onmisbare held in de koninklijke kledingkast: de strapless avondjurk. Ook bij Máxima heeft de halslijn een bandje en soms zelfs een streepje voor.

ls Lady Diana Spancer in 1981 voor het eerst op zoek moet naar een koninklijke baljurk, valt haar keuze op een strapless japon van zwarte zijde. Voor de spiegel ziet het er fantastisch uit. Als de hofauto bij de rode loper arriveert, blijkt de gladde stof echter niet zonder verankering te kunnen. Onbedoeld toont de halslijn heel wat decolleté. In de media wordt de arme Lady Di fel bekritiseerd: ‘Is dit nu een koninklijk voorkomen?', klinkt het. Na deze opstartproblemen leert het stijlicoon de do’s en don’ts van de halslijn gelukkig steeds beter kennen. Zo laat Diana haar jurken voorzien van ingebouwde korsetten, waardoor de stof van buik tot borst verankerd is. Ook combineert ze haar strapless jurken vaak met opvallende colliers. Op lege schouders fonkelen die nu eenmaal het allermooist.

Modemomenten In ruil voor alle mooie modemomenten kan de prinses kort voor een staatsbezoek helaas niet te veel in de zon komen. Zeker niet in zwemkleding. Van een halslijn met witte strepen knapt niemand op. Diana is overigens niet de royal die de strapless jurk naar het paleis heeft gebracht. Dertig jaar eerder werd haar schoonmoeder, The Queen, er al mee gezien, notabene tijdens het voorlezen van een kersttoespraak. Prinses Gracia van Monaco,

Uit de halslijn v Máxima’s groene van V Valentino vloeit een z zwierige draperie.

In 2005 maakt Máxima de klassieke beginnersfout bij strapless: te lang in de zon met zwemkleding..

O RAN JE BOVEN 23

Modekoningin g MÁXIMA MA

Asymmetrie én strapless: het kan volgens Letizia prima samengaan.

Voelt een blote hals net iets te kaal? Dan heeft koningin Mary een stijlvolle oplossing: een zwierige sjaal.

die door Diana erg bewonderd werd, was as ook fan. Voor de hedendaagse royals is de blote schouder inmiddels een vaste waarde. Tot ze een jaar of vijftig zijn, pless. Erna neemt dragen de dames aan het hof volop strapless. ngin Máxima. de animo doorgaans af. Behalve bij koningin n tien jurken zonder In haar walk-in closet hangen meer dan n. Zo heeft ze bandjes, die nog volop gedragen worden. miniau, waarbij de een schitterend exemplaar van Jan Taminiau, et borduurwerk. rand rond de borst rijkelijk versierd is met Een smaragdgroene Valentino met een rijke draperie ragen. Voor vanuit de halslijn is zelfs al vier keer gedragen. koninklijke begrippen is dat veel, zeker voor een galajurk.

Met afgrĳzen Het is overigens maar goed dat n koningin Wilhelmina geen glazen bol had. Zij zou met afgrijzen Máxima’s modecollectie bekeken hebben. In de jaren vijftig was ze furieus toen haar dochter en kleindochters voor strapless kozen. De nieuwe trend vond ze veel te bloot, ook al werden er toen lange, witte handschoenen bij gedragen.

Tirade Wilhelmina’s frustratie was zo groot dat ze een tirade afstak tegen de vaste ontwerpster van dochter Juliana. Het mocht niet baten: Juliana was én bleef om. Wie de prachtige beelden uit die tijd ziet, kan alleen maar concluderen dat zij de juiste stijlkeuze maakte.

24 ORANJ E BOVE N

In de jaren vijftig en zestig was de witte handschoen een onmisbare accessoire.

Is strapless voorbehouden aan galajurken? Welnee! Laat Charlene hier zien met een zilverkleurige jumpsuit.

Koningin Elizabeth draagt in 1953 zelfs een strapless jurk tijdens de kersttoespraak.

Als de blaadjes van een tere roos: zo mooi valt deze jurk van Natan om Mathilde heen.

Een strapless halslijn vraagt om een juiste houding én een goede verankering, leert Diana bij haar eerste gala in 1981.

O RAN JE BOVEN 25

Die verfrissende smaak sinds 1873

'M IJN BE STE BE S L I S S I N G ! '

60 jaar geleden beloofden zij elkaar eeuwige trouw Rookbommen en protesten! Op 10 maart is het exact zestig jaar geleden dat prinses Beatrix en Claus von Amsberg elkaar het jawoord gaven. Hun trouwdag was een valse start, maar hun huwelijk groeide uit tot een verhaal van liefde, doorzettingsvermogen en wederzijds respect.

eatrix ontmoette haar droomprins op oudejaarsavond 1962 tijdens een feest in Duitsland. ,,Claus had iets in zijn ogen dat zei: ik zie jou echt”, vertelde ze later. Toen hun relatie in mei 1965 wereldkundig werd gemaakt, bleek dat wat Beatrix in hem zag,

niet door iedereen werd begrepen. Dat een Nederlandse prinses zo kort na de oorlog met een Duitser trouwde die lid was geweest van de Hitlerjugend en bij het leger had gediend, maakte Claus omstreden. Het leidde in Nederland tot felle protesten, met leuzen

O RAN JE BOVEN 29

Het huwelijk werd overschaduwd door protesten in Amsterdam.

,,We vullen elkaar erg goed aan", zei Beatrix over haar relatie met Claus.,,Hij geeft mij vaak goede adviezen, denkt ook heel erg goed na over de inhoud van mijn werk en helpt me daar enorm bij. Je moet het samen doen. Ik geloof niet dat dit een taak is die je alleen kunt doen. Ik ben erg gelukkig dat ik mijn leven deel met iemand die bereid is dit ook op zich te nemen."

30 ORA NJ E BOVE N

Tijdens haar inhuldiging in 1980 sprak Beatrix haar dank uit aan Claus voor diens steun.

Claus was een dierenliefhebber, vooral op honden was hij erg gesteld.

als ‘Claus raus!’ Over die periode zei Claus later: ,,Om het heel eerlijk en duidelijk te zeggen was die verlovingstijd niet de periode die ik tot de ﬁjnste van mijn leven zou willen rekenen. Het was een heel moeilijke tijd, die alleen te doorstaan was door hetgeen tussen mij en mijn vrouw bestond. Het was een vuurproef.”

Rookbommen Het jonge paar voelde de maatschappelijke druk en besloot de verloving te versnellen. Op 10 maart 1966 was het zover. De Amsterdamse burgemeester Gijs van Hall voltrok het burgerlijk huwelijk. Na de inzegening in de Westerkerk volgde een rijtoer door Amsterdam. Provo-activisten gooiden rookbommen en riepen slogans. Beatrix en Claus hielden elkaar, net als in de jaren die zouden volgen, stevig vast. Want de eerste huwelijksjaren waren niet eenvoudig. Claus moest zijn plek vinden in een samenleving die hem wantrouwde, terwijl Beatrix volop in de schijnwerpers stond.

Zo gelukkig Beatrix en Claus realiseerden het dat ze tijd moesten vrijmaken voor elkaar om hun huwelijk te doen slagen. Beatrix vertelde in 2005: ,,We hebben dat vanaf het begin

heel belangrijk gevonden: dat er altijd tijd voor ons samen zou zijn en voor ons gezin.” Claus speelde een grote rol in het gezinsleven en bij de opvoeding van hun drie zonen: Willem-Alexander, Friso en Constantijn. Ook was hij een belangrijk klankbord voor zijn echtgenote. Tijdens haar inhuldiging op 30 april 1980 zei Beatrix: ,,Ik besef hoe gelukkig ik ben dat naast mij mijn man staat, die mij steunt, aanvult en corrigeert.” Later verduidelijkte Beatrix dat in een interview: ,,Claus is degene die mij coacht. Hij geeft mij vaak goede adviezen, denkt goed na over de inhoud van mijn werk en helpt mij daar enorm bij. Je moet het samen doen. Ik geloof niet dat dit een taak is die je alleen kunt vervullen.”

Vertrouweling Over hun huwelijksgeluk hing echter ook een schaduw. Claus leed aan depressies. In die moeilijke periode was Beatrix volgens hem een rots in de branding. ,,Zonder mijn vrouw had ik het nooit gehaald. Had ik 't

OR ORA O R RA RAN A NJE N JJE NJ E B BOVEN OV VE VEN E N 31 EN 31

Beatrix en Claus waren elkaars rots in de branding op die momenten dat het echt nodig was, zoals tijdens zijn ziekte.

als het ware niet overleefd. Ik durf wel te zeggen: het is het meest verschrikkelijke wat een mens kan overkomen.” Later doken er geluiden op dat Claus zich ook in zijn rol als prins-gemaal en binnen het gezin miskend zou hebben gevoeld. Dat zou de prins tenminste hebben gezegd tegen zijn vertrouweling Huub van ’t Hek. ,,Als je Claus’ emoties uitsluitend toeschrijft aan het feit dat hij ziek was, verzwijg je de echte Claus, die was stukgelopen op het gebrek aan erkenning”, zo liet Van ’t Hek in 2011 weten. Ook zou Claus het niet eens zijn geweest met de verhuizing van het gezin naar Den Haag in 1981. Volgens Van ’t Hek was de prins veel liever op kasteel Drakensteyn in Baarn blijven wonen.

Het afscheid De Rijksvoorlichtingsdienst reageerde destijds fel op die beweringen. 'Hij verminkt

de nagedachtenis van de prins en slaat als zelfbenoemde prins Claus-deskundige de plank volledig mis’, luidde de reactie van de RVD. Claus kreeg van die commotie zelf niets meer mee. Hij was negen jaar eerder overleden, op 6 oktober 2002, na een lang ziekbed. De prins leed aan de ziekte van Parkinson en had andere gezondheidsproblemen, waaronder prostaatkanker. Maar aan het einde van zijn leven was Claus, ooit omstreden, uitgegroeid tot het populairste lid van het Koninklijk Huis.

Beste beslissing Beatrix bedankte haar echtgenoot nog één keer publiekelijk, dat was in 2013 bij haar troonsafstand. In haar afscheidstoespraak zei Beatrix: ,,Prins Claus heeft ook ons Huis dichter bij de tijd gebracht. Wellicht zal de geschiedenis uitwijzen dat de keuze voor deze echtgenoot mijn beste beslissing is geweest.”

O RAN JE BOVEN 33

JE KAT WORDT

I LLEN S

* EB

ILLEN

©Mars Nederland B.V. 2026

van de

9 10

SHEBA® WAT KATTEN WILLEN. *Bron: Gecontroleerd in Home Intake & Beyond Data Panel in Frankrijk.

KA T

DOL OP JE

ERVAAR ECHT KOFFIEGENOT MET ITALIAANSE FLAIR

HEBBEDINGEN VAN DE ROYALS Koninklijk hoeft niet groots te zijn. Soms zit het in iets kleins dat je leuk vindt, iets glanzends dat blijft hangen of iets speels dat je jezelf gunt. Van een tiara die alleen voor de grap op je hoofd belandt tot een prinsenkostuum dat de woonkamer even tot paleis bombardeert.

SPROOKJESGOUD VOOR IN DE VITRINE Deze Cinderella-muziekcarrousel is pure hofromantiek in miniatuur. Verguld met 24 karaat goud, gemaakt ter ere van zeventig jaar Cinderella en draaiend op het ultieme kroonlied A Dream Is A Wish Your Heart Makes. Beperkt tot 999 stuks wereldwijd, dus meer kroonjuweel dan speelgoed. royalselangor.com

Kates geheim zit bepaald niet in iets nieuws Bij prinses Catherine, de echtgenote van de Britse prins William, draait het al jaren niet om trends, maar om stukken die blijven. Zo draagt ze deze gouden statement-oorringen al lange tijd, ook bij officiële gelegenheden. Oorbellen met een Colombiaanse inspiratie, ﬁjne ringen met speelse bedeltjes, uitgevoerd in verguld goud. missoma.com

Wie zegt dat een prinses op hakken moet lopen? Zien we prinses Amalia op sneakers, dan zijn het haar Adidasjes. De Handball Spezial. Ooit gemaakt voor de handbalzaal, in de jaren tachtig en negentig opgepikt door een hele generatie jonge Europeanen en inmiddels vooral handig voor colleges, stadswandelingen en dagen waarop je nergens zin in hebt. Ze passen onder een jeans, een jurk en alles daartussenin. adidas.nl

36 ORA NJ E BOVE N

Chic genoeg voor een borrel

Tiara te koop, hofhouding n niet inbegrepen

Thee met koninklijke bijsmaak Deze herdenkingsbeker is verschenen ter ere van de honderdste geboortedag van koningin Elizabeth II. Op het servies staat het EIIR-monogram van haar kroningsmantel, omringd door 96 gouden stralen. Ook de nationale bloemen van het Verenigd Koninkrijk zijn verwerkt, net als parel- en korenmotieven die verwijzen naar haar trouwjurk en staatskleding. Afgewerkt met 22-karaats goud. Zachtroze, chic en geschikt voor thee met koninklijke bijsmaak. royalcollectionshop.co.uk

De Dutch Diamond Bandeau Tiara begon ooit als ketting, werd d p koninklijk erfgoed en eindigde op Máxima’s hoofd bij staatsbanketten. en. En nu dus ook gewoon bij jou thuis. Deze replica doet alsof hij 27 diamanten heeft, maar gebruikt kt kristallen en gezond verstand. Gemaakt van koper met een platinakleurig laagje, oogt chic genoeg voor een borrel en overleeft ook een Netﬂix-avond. Voor iedereen die even Máxima wil spelen, zonder Willem-Alexander, protocol of staatsbezoek. etsy.com

Kers op de taart Voor een verjaardag die best een beetje overdreven mag zijn. Dit prinsenkostuum is goud, blauw en lekker veel. Met kroontje, cape en alles erop en eraan. Ideaal voor een eerste verjaardag, een fotoshoot of gewoon omdat het leuk is. Soms mag een ukkie best even denken dat hij de baas is. etsy.com

Roze wolk met een vleugje Oranje Voor wie bij een baby meteen denkt aan een roze wolk en een klein kroontje. Deze cadeauset heet Prinsesje en doet precies wat je hoopt. Zachtroze en wit, vijf items die bij elkaar horen,, van shirt tot slofje. Ook als de wieg gewoon in n een rijtjeshuis staat. Want tja, elke baby is toch ch een beetje van Oranje. hollandwinkel.nl

O RAN JE BOVEN 37

VA N H A RT E

gefeliciteerd

10 APRIL 2007

Prinses Ariane geniet van tussenjaar Op 10 april 2026 viert prinses Ariane haar negentiende verjaardag. Voor de jongste dochter van koning Willem-Alexander staat deze periode in het teken van persoonlijke groei en ontdekking. De prinses geniet van haar tussenjaar. In de zomer van 2025 behaalde prinses Ariane in Italië haar International Baccalaureate aan het prestigieuze United World College Adriatic. De internationale schoolomgeving paste goed bij de prinses, die drietalig opgroeide en zowel Nederlands, Engels als het Spaans vloeiend spreekt. Net als haar oudere zussen, Amalia en Alexia besloot Ariane na het behalen van haar diploma een tussenjaar te nemen. Dit jaar staat in het teken van reizen, het opdoen van ervaring en persoonlijke ontwikkeling.

Beetje dromerig Ariane wordt omschreven als een rustige en bedachtzame persoonlijkheid. Máxima noemde haar ‘zachtgevoelig’ en zelfs ‘etherisch’. In het boek over prinses Amalia, van Claudia de Breij, wordt Ariane eveneens neergezet als een beetje dromerig. De prinses heeft veel hobby’s; ze speelt gitaar, zingt, houdt van dansen, tekenen en ze speelt hockey en tennis. Daarnaast staat ze bekend om haar gevoel voor stijl en mode. Tijdens een persmoment vertelden Amalia en Alexia dat je voor dergelijk advies bij Ariane moet zijn.

Maatschappelĳk betrokken Vorig jaar, met haar achttiende verjaardag, begon een nieuwe fase in Arianes leven. De prinses werd benoemd tot Ridder Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw en ontving de Gouden Leeuw van Nassau, symbolen van haar volwaardige plaats binnen het Koninklijk Huis. Dat maatschappelijke betrokkenheid haar niet vreemd is, liet ze al zien met haar deelname aan de Amsterdam Swim Classic in 2025. Met die zwemtocht werd geld ingezameld voor onderzoek naar de ziekte ALS.

Zichtbare rol De verwachting is dat prinses Ariane de komende jaren aanmerkelijk vaker zal aanschuiven bij officiële gelegenheden, waaronder natuurlijk ook Prinsjesdag. Een meer zichtbare rol ligt voor Ariane in het verschiet.

38 ORA NJ E BOVE N

19 JAAR

O RAN JE BOVEN 39

Vol proteïne, ultiem lekker Nu ook in een 450g verpakking

Dubbel genieten!

Willem-Alexander en Máxima poseren met Oranje-kampioenen Jutta Leerdam en Femke Kok.

ORANJES TROTS NA SUCCESVOLLE WINTERSPELEN Nederland kijkt terug op zeer succesvolle Olympische Winterspelen. En het moet gezegd: het enthousiasme van ons koningspaar werkte aanstekelijk. Nu is de vraag: treedt kroonprins Amalia, net als haar vader eerder, toe tot het IOC?

ok bij deze wintereditie van de Spelen mochten koning Willem-Alexander, koningin Máxima en kroonprinses Amalia niet ontbreken. Al tijdens de openingsceremonie vielen hun oranje outﬁts meteen op; het sportieve jack van de Koning was vrijwel direct uitverkocht op de TeamNL webshop. Willem-Alexander is sinds 2013, toen hij Koning werd, erelid van het Internationaal Olympisch Comité, waarvan hij sinds 1998 actief lid was geweest. Hij was dertig jaar toen hij lid werd.

44 ORANJ E BOVE N

Zijn oudste dochter is nu 22 jaar en inmiddels wordt volop gespeculeerd dat Amalia weleens in haar vaders voetsporen kan treden. ,,Het zou fantastisch zijn als ze dat zou willen doen", zei NOC*NSF-voorzitter Anneke van ZanenNieberg. ,,Het zou de kers op de taart zijn, de mooiste kers die we ons kunnen voorstellen."

'Groots voor Nederland' Maar actief lid of niet, de Oranjes zijn bovenal enthousiaste supporters. En er was in Italië

Amalia met koningin Sonja van Noorwegen.

Máxima begroet de Noorse koning Harald.

genoeg om te juichen! Xandra Velzeboer, Jens van ’t Wout, Femke Kok en natuurlijk smaakmaker Jutta Leerdam. De Koning was aanwezig bij de 1.000 meter schaatsen voor vrouwen, waarbij Femke Kok zilver behaalde, en Jutta als eerste eindigde. ,,Dit is groots voor Nederland. Het was een prachtige race", aldus een trotse Willem-Alexander na aﬂoop.

Hoge verwachtingen Maar Jutta Leerdam was zeker niet de enige die op felicitaties mocht rekenen. Zo jubelde het koningspaar na de 500 meter schaatsen voor vrouwen op Instagram: 'Femke Kok schrijft geschiedenis! Een historische overwinning waarin zij voor Nederland een gouden medaille pakt. Er waren hoge verwachtingen en zij maakte deze waar. Vanaf de start domineerde Femke Kok de race en met een absolute toptijd pakt zij goud. Van harte gefeliciteerd met deze geweldige prestatie!' Tussen zijn officiële verplichtingen door nam de Koning de tijd om met sporters te praten, coaches te feliciteren en

Máxima en WillemAlexander genieten van TeamNL.

Even bijpraten met Henri van Luxemburg.

vrijwilligers te bedanken, een gebaar dat zeer werd gewaardeerd. Ook Amalia leefde zichtbaar mee. Ze moedigde de sporters van TeamNL aan, en ging natuurlijk ook met hen op de foto. Voormalig tophockeysters Ellen Hoog liet weten: ,,Het is toch altijd een verrijking dat zij erbij zijn. Dat zij zo fanatiek zijn, aanmoedigen en zo sportief zijn. Dat ze sport zo graag volgen. Dat geeft ook wel aan hoe belangrijk sport in Nederland is.”

Ultieme pechvogel Nu de Olympische vlam weer is gedoofd, kijken de Oranjes met de rest van Nederland terug op twee weken vol emoties (denk alleen al aan het ‘verloren brons’ van onze ultieme pechvogel Joep Wennemars), spanning, succes en saamhorigheid.

O RAN BOVEN OR RA RAN A N JE JJE B BOVEN OV VE EN E N 45 45

Als de pannenkoeken op tafel komen…

Met de pannenkoekmixen van Koopmans maak je het vanzelf gezellig. Van meergranen tot een vleugje kaneel. Voor die momenten dat je samen bent.

Willem I 24 augustus 1772 † 12 december 1843

Wilhelmina van Pruisen 18 november 1774 † 12 oktober 1837

Willem II 6 december 1792 † 17 maart 1849

Anna Paulowna 18 januari 1795 † 1 maart 1865

Wilhelmina 31 augustus 1880 † 28 november 1962

Hendrik 19 april 1876 † 3 juli 1934

Willem III 19 februari 1817 † 23 november 1890

Emma 2 augustus 1858 † 20 maart 1934

Juliana 30 april 1909 † 20 maart 2004

Bernhard 29 juni 1911 † 1 december 2004

Beatrix 31 januari 1938 woont in kasteel Drakensteyn, Lage Vuursche

Claus 6 september 1926 † 6 oktober 2002

Irene 5 augustus 1939 Gescheiden in 1981 woont in Doorn

48 ORANJ E BOVE N

Margriet Pieter 19 januari 1943 30 april 1939 wonen in 'Huis Het Loo', Apeldoorn

Christina 18 februari 1947 † 16 augustus 2019

= Leden van het Koninklijk Huis

Willem-Alexander Máxima 27 april 1967 17 mei 1971 wonen in Paleis Huis ten Bosch, Den Haag

Johan Friso 25 september 1968 † 12 augustus 2013

Mabel 11 augustus 1968 woont in Londen

Constantijn Laurentien 11 oktober 1969 25 mei 1966 wonen in Den Haag

Alexia 26 juni 2005

Ariane 10 april 2007

Luana 26 maart 2005

Zaria 18 juni 2006

Eloise 8 juni 2002

Claus-Casimir 21 maart 2004

Leonore 3 juni 2006

O RAN JE BOVEN 49

Foto's: Hollandse Hoogte, RVD, Instagram

Catharina-Amalia 7 december 2003

FRIS! ALSOF HET BUITEN GEDROOGD IS NU MET

DEZE ROYALS STAAN DOOR EPSTEIN-AFFAIRE IN GEVARENZONE ZWEEDSE PRINSES DUIKT OP IN ARCHIEF

BRITSE ANDREW GEARRESTEERD!

GÊNANTE E-MAILS NOORSE KROONPRINSES

Hoe diep kan een prins zinken? Andrew Mountbatten Windsor is inmiddels geen prins meer. Zijn contacten met de schatrijke pedoﬁel Jeffrey Epstein hebben hem alles gekost. Zijn aanzien, titels en straks misschien zelfs zijn vrijheid. En Andrew is niet de enige royal die in de problemen zit… 52 ORANJ E BOVE N

De Britse tabloids pakten vernietigend uit na Andrews aanhouding: 'Nú zweet hij wel!'

p zijn 66ste verjaardag werd Andrew Mountbatten Windsor door acht politieagenten van zijn bed gelicht en meegenomen naar het bureau. De jongere broer van koning Charles wordt ervan verdacht dat hij vertrouwelijke informatie heeft gelekt aan Jeffrey Epstein. De invloedrijke miljardair hield er een indrukwekkende vriendenkring op na, onder wie meerdere royals. Andrew zou informatie hebben gelekt in de periode 2001 tot 2011, hij was toen handelsgezant namens het Verenigd Koninkrijk. Zijn aanhouding staat vooralsnog los van de seksaantijgingen die eerder zijn geuit aan zijn adres.

Zedendelict Andrew onderhield een stevige vriendschap met Epstein en ging ook op bezoek op diens privé-eiland in de Caribbean. Zelfs na Epsteins veroordeling in 2008 voor prostitutie van minderjarigen, bleef Andrew contact houden. En niet alleen hij. Ook Andrews ex-vrouw Sarah Ferguson negeerde het feit dat Epstein was veroordeeld voor een schokkend zedendelict. Ook daarna noemde ze hem in een email nog haar ‘loyale, gulle en geweldige vriend’. Nadat Epstein opnieuw was gearresteerd en in zijn cel zichzelf naar verluidt van het leven beroofde, kwam (toen nog prins) Andrew in beeld.

Seksueel misbruik De foto die opdook, waarop Andrew poseert met de destijds zeventienjarige Virginia Giuffre, zei alles. Virginia zou van Epstein 15.000 dollar hebben gekregen om seks te hebben met de

Een compromitterende foto van Andrew. Het zwarte vlak beschermt de identiteit van het slachtoffer.

prins. Andrew ontkent vooralsnog alles en beweert dat hij zich niet kan herinneren dat hij Virginia Giuffre ooit heeft ontmoet. Wel betaalde hij haar een slordige €14 miljoen om een rechtszaak over seksueel misbruik te schikken. Vorige jaar maakte de vrouw een eind aan haar leven, ze werd 41 jaar.

Nachtmerrie De reputatie van Andrew lag toen al aan diggelen. Maar zijn nachtmerrie is nog lang niet ten einde, dat bewees zijn recente arrestatie. eft zijn Koning Charles heeft an zijn handen volledig van broer afgetrokken en de Britse premier Keir Starmer vindt dat Andrew voor het Amerikaanse Congres zou moeten verschijnen. Starmer zegt dat iedereen die informatie heeft over Epstein Sarah Ferguson bleef bevriend met Epstein, ook na diens veroordeling.

O OR RA R RAN A JJJE E BOVEN O VEN EN E N 53 ORA O R RA RAN AN NJJE N E B B BOVEN OV VEN VE V EN E N 53

Marius Borg Høiby staat op de voorpagina's van de tabloids en (rechts) is getekend afgebeeld tijdens zijn rechtszitting.

deze moet delen. En dan gaat het niet alleen om Andrew en Fergie. Ook aan het Noorse hof houden ze hun hart vast.

Explosieve onthulling Terwijl het land nog maar nauwelijks bekomen was van de rechtszaak tegen Marius Borg Høiby, de stiefzoon van kroonprins Haakon, kwam er opnieuw een explosieve onthulling. Kroonprinses Mette-Marit blijkt intensief contact te hebben gehad met Epstein. Haar naam wordt meer dan duizend keer genoemd in de documenten, voornamelijk in hun gezamenlijke e-mailcorrespondentie. Moeder Mette-Marit en haar oudste zoon Marius.

Veel Noren zijn verbijsterd. Diezelfde MetteMarit stond bekend om haar maatschappelijke betrokkenheid.

Geen blaam De echtgenote van kroonprins Haakon zette zich vooral in voor jongeren. Het maakte Mette-Marit populair. Veel Noren leefden dan ook enorm met haar mee toen jaren geleden bekend werd dat ze lijdt aan een chronische longziekte (longﬁbrose). Dat haar 29-jarige zoon Marius, uit een eerdere relatie, telkens weer in chocoladeletters de voorpagina’s haalt, onder andere vanwege ernstige (zeden)misdrijven, vonden veel Noren sneu voor Mette-Marit. Haar trof geen blaam!

Suggestieve opmerkingen Maar de vrijgave van miljoenen documenten uit het Epsteindossier heeft een ander beeld geschetst van Mette-Marit. Uit de e-mails blijkt dat zij tussen 2011 en 2014 regelmatig contact

554 4 OR ORA O RA R AN NJJ E B BOVE OV VEN VE EN E N

DÍT MAILDEN EPSTEIN EN METTE-MARIT!

had Fotobijschrift met Epstein, die toen al bekend stond als veroordeelde zedendelinquent. Ze verbleef zelfs enkele vakantiedagen in Epsteins villa in Florida. Hun correspondentie bevat intieme, speelse en suggestieve opmerkingen. Mette-Marit besprak privézaken op een toon die velen als ongepast beschouwen voor een kroonprinses. Het paleis noemt het ‘gênant’. Mette-Marit spreekt van een ‘slechte inschatting’.

Reputatieschade De reputatieschade liegt er niet om. Uit opiniepeilingen blijkt dat 76 procent van de Noren nu minder vertrouwen in haar heeft, terwijl 44 procent haar ongeschikt vindt om koningin te worden. De Noorse stichting voor seksuele voorlichting en tegen seksueel misbruik, Sex og samfunn, nam vanwege het Epstein-dossier afscheid van haar als beschermvrouw. Volgens de stichting is dit ‘onverenigbaar

Foto: Wikipedia

Fotobijschrif

Epstein: ‘Ik zoek een vrouw. Parijs is interessant, maar ik heb een voorkeur voor Scandinavische types.’ Mette-Marit: ‘Parijs is een goede plek voor overspel. Scandinaviërs zijn beter geschikt als echtgenoot. Maar tegelijk... Wie ben ik om daar iets over te zeggen?’ Mette-Marit: ‘Is het onfatsoenlijk dat ik als moeder twee naakte vrouwen, die een surfplank dragen, als achtergrond kies voor mijn zoon van vijftien?’

met de waarden van de organisatie’. De Noorse escapades waren ook in buurland Zweden groot nieuws. Maar toen bleek dat ook hun eigen prinses Soﬁa vermeld staat in de Epstein-ﬁles.

Pikant model Sofia trouwde in 2015 met prins Carl Philip, het tweede kind en de enige zoon van koning Carl Gustaf en koningin Silvia. Sofia was toen al een bekende figuur, ze was (pikant) model en reality-tv-deelneemster. Het Zweedse hof liet weten dat Sofia tijdens haar Epsteincontact’ nog niet getrouwd was met Carl Philip en: ‘Wij willen verduidelijken dat dit plaatsvond in sociale settings, zoals in een restaurant en bij een filmpremière.’ Tja, zo gemakkelijk komt voormalig prins Andrew er niet vanaf. Sofia in haar 'wilde periode', voordat ze prinses werd.

O RAN JE BOVEN 55

AANVAL OP IRAN LAATSTE KANS VOOR EX-KEIZERIN?

FARAH DIBA (87) DROOMT VAN TERUGKEER NAAR IRAN

56 ORANJ E BOVE N

Farah Diba was de eerste sjahbanu (keizerin) van Iran tot de Islamitische Revolutie van 1979. Zij en wijlen haar echtgenoot, Mohammad Reza Pahlavi, de laatste sjah, overleefden de revolutie, maar konden na hun vlucht nooit meer terugkeren. Met de Amerikaanse aanval op Iran en de dood van de Iraanse leider Khamenei is de hoop weer springlevend.

egin dit jaar gingen Iraniërs massaal de straat op om te demonstreren tegen het Ayatollah-regime. President Donald Trump suggereerde de demonstranten te hulp te willen komen, maar kwam in het laatste weekeinde van februari pas in actie. Iran werd aangevallen om te voorkomen dat een atoomwapen kon worden ontwikkeld. In Amerika loopt de 65-jarige Reza Pahlavi, de zoon van de in 1980 overleden sjah en Farah Diba (87), zich al warm. Reza was twintig en volgde een opleiding tot gevechtspiloot op een luchtmachtbasis in Texas toen de revolutie uitbrak. Begin dit jaar was er opnieuw sprake van een volksopstand. Reza zocht de publiciteit. Hij presenteerde zich niet als ‘nieuwe sjah’, maar als het boegbeeld van een seculier, democratisch alternatief voor de Islamitische Republiek. Hij riep Iraniërs op om de straat op te gaan: ,,Ga de straat op en schreeuw uw eisen, als een verenigd front. Laat het regime de druk voelen van miljoenen burgers die niet meer meedoen.” an de buis Niet alleen Reza zal aan est. gekluisterd zijn geweest.

vrije Iran van morgen is ook van uw kinderen.” Met haar uitspraken wil ze de oppositie steunen en probeert ze ervoor te zorgen dat Iran internationaal in de belangstelling blijft staan.

Ballingschap Farah Diba was amper 21 jaar toen ze in 1959 de veertigjarige sjah leerde kennen, in de Iraanse ambassade in Parijs. Mohammad Reza Pahlavi was toen al achttien jaar aan de macht. Zij studeerde architectuur in Parijs. De sjah was net gescheiden van zijn tweede echtgenote Soraya (zij kon geen kinderen krijgen). Zijn eerste huwelijk was met de Egyptische prinses Fawzia Fuad, met wie hij een dochter kreeg, maar de relatie was geen succes. Toen de geboorte van een zoon (opvolger) uitblijf, werd dat aangegrepen om te scheiden. Farah Diba bleek als echtgenote nummer drie een schot in de roos. Ze kregen vier kinderen: zonen Reza en Ali Reza en dochters, Farahnaz en Leila. De sjah overleed in 1980, een jaar

,,Ooit brengen ze mĳn lichaam terug naar Iran”

Oude droom

Ook Reza’s hoogbejaarde arde moeder, oud-keizerin Farah emiddelde Diba, zal met bovengemiddelde wikkelingen belangstelling de ontwikkelingen in haar geboorteland hebben gevolgd. Ze droomt all jaren van een terugkeer. Ook zijj bemoeide zich met de straatprotesten in het land. Ze riep de militie volking aan te sluiten. op om zich bij de bevolking tbestaan van geen enkele ,,Bedenk dat het voortbestaan gieten rechtvaardigt. Het regering het bloedvergieten Farah Diba Fotobijschrift schrift

O RAN A N BOVEN O OV VE VEN E O RA RAN BOVEN R RA A NJ N JJE JE JE E B B OV VE V E EN N 57 57

Saladebowl met Hoemoes Ingrediënten (voor 2 personen): 300 gr kikkererwten 150 gr couscous 10 cherrytomaatjes Bakje Maza falafel Bakje Maza Hoemoes 12 kalamata olijven 2 el ingelegde uien Handvol rucola Olijfolie, peper, zout Scan mij voor meer recepen

www.maza.nl

Bereiding:

1. Verwarm de oven voor op 200 graden. 2. Bekleed een bakplaat met bakpapier en verdeel de kikkererwten hierover. Besprenkel ze met wat olie, peper en zout en rooster ze daarna 20 minuten in de oven. 3. Kook ondertussen de couscous zoals aangegeven op de verpakking. Halveer de cherrytomaatjes. 4. Bak de falafel volgens de aanwijzingen op de verpakking. 5. Neem twee kommen en vul ze met de couscous, kikkererwten, tomaatjes, falafel, een schep Hoemoes, de olijven, ingelegde uien en top af met olijfolie, peper en zout.

@maza_hoemoes

Foto: Wikipedia

Fotobijschrif

In binnen- en buitenland werd de naam van Reza Pahlavi gescandeerd door demonstranten die het ayatollah-regime beu zijn. Op de foto rechts poseert hij met zijn echtgenote en dochter.

na de revolutie, in ballingschap in Egypte. Farah Diba bleef tot op de dag van vandaag dromen van een terugkeer naar haar geboorteland.

Repressie en corruptie In hoeverre de Iraniërs op hun beurt dromen van de terugkeer van de Pahlavi’s? Ruim veertig procent van de bevolking is onder de dertig; zij kennen de sjah-dynastie op z’n best van de verhalen. En die zijn niet per se positief. nde pracht en praal, De sjah genoot van ongekende en in armoede, maar zijn onderdanen leefden hadden honger en werden onderdrukt. Het is niet aannemelijk dat de Iraniërs naar tie en sociale die tijd van repressie, corruptie ongelijkheid terugverlangen.. Dat Iraniërs tijdens m scandeerden de januari-opstand de naam van Reza Pahlavi, had voorall te maken met de ime. afkeer van het ayatollah-regime.

opnieuw op om de straat op te gaan om de vechten voor hun vrijheid. De 65-jarige Reza Pahlavi is op een leeftijd dat hij nog kan dromen van een terugkeer naar Iran. Voor zijn hoogbejaarde moeder begint de tijd te dringen, maar ook zij gelooft heilig dat ze terugkeert naar haar geboorteland. ,,Ook al word ik in het buitenland begraven, ooit brengen ze mijn lichaam terug naar Iran."

Ali Khamenei was de opvolger van ayatollah Khomeini. Hij werd gedood bij een Amerikaanse aanval op 28 februari 2026.

De tĳd dringt Hoeveel mensen er bij de opstand pstand om het leven jk. De schattingen zijn gekomen, is niet duidelijk. mmigen zou het lopen uiteen en volgens sommigen izend slachtoffers. gaan om meer dan dertigduizend rump riep Iraniërs De Amerikaanse president Trump

O RA RAN N JE B BOVEN O VEN V 59 59

Proef het goede leven e z j i w e n a iterr Op med

EMOTIONELE MÁXIMA BIJ CEREMONIE: ‘KOM MAAR BIJ MAMA’

Korporaal Amalia STAAT HAAR MANNETJE De tranen stonden in de ogen van koningin Máxima toen ze dochterlief in vol ornaat militair zag marcheren. Na het afronden van een zware bivak van twee weken werd prinses Amalia bevorderd tot korporaal. Opnieuw is daarmee een nieuw hoofdstuk bereikt in haar opleiding tot uiteindelijk het hoogste ambt in ons koninkrijk: het koningschap.

62 ORA NJ E BOVE N

Na de ceremonie vielen moeder en dochter elkaar in de armen.

rinses Amalia volgde de Algemene Militaire Opleiding (AMO) aan het Defensity College. We zagen de kroonprinses, die de weken in de velden had doorgebracht met de groep ‘medestudenten’, met een geweer in haar handen, in camouﬂage outﬁt en met zware bepakking. Amalia heeft moeten afzien, is moe geweest en was onderdeel van de groep die opdrachten moest uitvoeren van haar meerderen. ,,Het heeft ze bloed, zweet en tranen gekost. Ze zijn zo goed als nieuw, maar u neemt ze straks beter mee naar huis dan voordat ze aan de opleiding zijn begonnen”, zei een officier tegen de aanwezige ouders, met Máxima op de eerste rij. Die legde dit memorabele moment zorgvuldig vast op haar mobiele telefoon.

Bierdoop Na het opzetten van de baret volgde een traditionele bierdoop, waarmee informeel de bevordering tot een hogere rang korporaalreservist wordt gevierd. Vanaf dit moment draagt Amalia een uniform als ze in actie komt voor Defensie. Ook haar neef Lucas, de zoon van prins Maurits en prinses Marilène, was

een kijkje komen nemen bij de ceremonie van Amalia. Hij wordt steeds vaker gespot bij uitstapjes van de Oranjes en volgde als officier de Koninklijke Militaire Academie.

Omhelzing Daarna was er de omhelzing van haar militaire makkers en vloog Amalia vervolgens haar moeder om de hals. ‘Kom maar bij mama’, moet Máxima hebben gedacht. Want elke ouder is trots op zoon of dochter die kiest voor een opleiding bij Defensie, maar er is uiteraard ook bezorgdheid over de consequenties die de keuze kan hebben. Amalia zal haar opleiding vervolgen en is in dat kader momenteel als werkstudent nog verbonden aan de Bestuursstaf van Defensie. De prinses volgt het pad zoals haar vader dat ook volgde. Troonopvolgers in andere monarchieën worden op dezelfde wijze klaargestoomd.

O RAN JE BOVEN 63

SAY MUH

TO PROTEIN!

HET GOEDE VAN ZUIVEL MET EEN ONWEERSTAANBARE SMAAK!

Oranje leger, een koningshuis met kisten aan ROYALTY KENNER aan het

woord JEROEN SNEL Royaltydeskundige Jeroen Snel volgt de Europese vorstenhuizen op de voet. In zijn column in Oranje Boven schrijft hij gepassioneerd over zijn belevenissen in de voetsporen van de Europese royals.

Het zĳn ronduit spectaculaire b beelden. l Koningin Máxima in militaire outﬁt op de stormbaan. Niemand had zien aankomen dat ze zich zou aanmelden voor de reservistenopleiding bĳ de landmacht. Ze leert er basisvaardigheden als kaartlezen en schieten. Daarmee is ze, in theorie, inzetbaar als ons land in oorlog is of als er een grote ramp plaatsvindt.

O RAN JE BOVEN 65

In navolging van Willem-Alexander maakt nu ook Máxima kennis met de krijgsmacht.

oningin Máxima staat in september vast bij de landmacht en de luchtmacht. Prinses niet ineens langs de route bij Prinsjesdag Amalia begon vorig jaar aan haar tweejarige in gevechtstenue. Ook al duurt de stage bij Defensity College en ook haar zussen opleiding tien weken, het is vooral symbolisch zijn inmiddels verbonden met de krijgsmacht. dat zij dit doet. Ze wil een voorbeeld zijn Zo werd onlangs bekend dat er sinds 2020 twee en anderen aanmoedigen ook reservist te korpsen naar prinsessen Alexia en Ariane zijn worden. Want, zo zegt Máxima: vernoemd: het Korps Inlichtingen ,,Onze veiligheid is niet meer en Veiligheid Prinses Alexia en vanzelfsprekend.” Ook speelde het Korps Communicatie en haar leeftijd een rol. Op vrijdag Engagement Prinses Ariane. 17 mei wordt ze 55. Daarna zou Een mond vol, maar beide zijn De Koning zei: ze te oud zijn om zich nog aan belangrijk voor het verzamelen ,,We moeten te melden. Als Máxima later van militaire inlichtingen én dit jaar haar opleiding afrondt, voor het geven van voorlichting. ons tot de krijgt ze de rang van luitenanttanden toe Koninklĳk vaandel kolonel en kan ze net als andere bewapenen” Afgelopen december tekende de reservisten worden ingezet Koning twee koninklijke besluiten voor de koninklijke landmacht, waardoor deze twee eenheden luchtmacht of marine. elk een eigen koninklijk vaandel Krĳgsmacht krijgen. Ook door die vaandels Haar deelname verstevigt de band tussen de wordt de band tussen ons koningshuis en Oranjes en de krijgsmacht. Er zijn niet veel de krijgsmacht nog eens extra duidelijk. gezinnen in Nederland waarbij iedereen op Koning Willem-Alexander zal ze binnenkort een of andere manier met het leger verbonden overhandigen. Ik vermoed dat de betreffende is. Koning Willem-Alexander vervulde zijn prinses daar dan ook bij is. Net zoals Amalia dienstplicht bij de marine en draaide ook mee er vorig jaar bij was toen haar vader het

66 ORANJ E BOVE N

COLUMN

Kroonprinses Amalia op oefening.

vaandel aan ‘haar’ Regiment Huzaren Prinses Catharina-Amalia uitreikte. Vroeger was de Koning ook opperbevelhebber van het leger. In andere landen is dat nog steeds zo, maar in Nederland hebben we dat losgelaten. Toch is Willem-Alexander erg betrokken bij de krijgsmacht. Regelmatig bezoekt hij in een rangloos uniform verschillende onderdelen in binnen- en buitenland. Het valt dan altijd weer op hoe betrokken hij is. Ook windt hij er geen doekjes om hoe belangrijk hij de krijgsmacht vindt: ,,We moeten ons tot de tanden toe bewapenen.” Tijdens staatsbezoeken aan andere NAVO-lidstaten spreekt hij in zijn toespraken bij staatsbanketten steeds weer zijn trouw uit, en bevestigt hij dat Nederland een bondgenoot is waarop ze kunnen rekenen.

Dit hoop ik... De wereld is veranderd en ik ben het met Máxima eens dat veiligheid en vrijheid niet meer vanzelfsprekend zijn. Ik vind het dapper van koningin Máxima en prinses Amalia dat ze daar persoonlijk iets aan willen doen. Amalia leerde schieten en kaartlezen en deed de hindernisbaan, als onderdeel van haar opleiding. Eind januari kreeg ze, na twee weken

Willem-Aexander als jonge militair.

opleiding, de rang van korporaal. In uniform salueerde ze en kreeg ze de epauletten met haar rang opgespeld. Volgens traditie werd ze daarna overgoten met bier. Dat is om de schouderstukken minder nieuw te laten lijken, alsof Amalia al geruime tijd korporaal is. Met haar militaire opleiding volgt ze het voorbeeld van andere kroonprinsessen in Europa. Dat juist toekomstige koninginnen met een geweer in handen, modder en kou trotseren, is uniek te noemen. Laten we hopen dat ze uiteindelijk nooit op die manier in actie hoeven komen.

O RAN JE BOVEN 67

ol i, a

i b m o c Elke

lt i j d

lekker!

! e j t s e e f een am

le!

ke r

k Le

M mm G uac

t ro

omkaas!

KOOP NU

® 2025 DP Beverages UC. FUZE TEA is een gedeponeerd merk van DP Beverages UC. Voor meer informatie over de ingrediënten en voedingswaarden van onze producten, evenals de mogelijke regionale verschillen in Europa, raadpleeg de website www.fuze-tea.com.

Lekker Fuze Tea voor thuis

70 ORANJ E BOVE N

SCHANDALEN IN MALEISIË

NEGEN SULTANS, ÉÉN TROON EN NOOIT RUST IN HET PALEIS Nergens ter wereld gaat de kroon zo vaak van hoofd naar hoofd als in Maleisië. Negen sultans schuiven elke vijf jaar door. Het lijkt een keurige stoelendans, maar achter de schermen draait het om vele miljarden, familie-intriges en koninklijke schandalen.

inds januari 2024 zwaait Sultan Ibrahim Iskandar uit Johor de scepter in Maleisië. Zijn kroning was een strak geregisseerd spektakel in paleis Istana Negara. Tussen de zevenhonderd gasten zaten premier Anwar Ibrahim, de sultan van Brunei en de koning van Bahrein. In zwart en goud legde Ibrahim de eed af: de grondwet eerbiedigen, de islam verdedigen Sultan Ibrahim en de vrede bewaren.

wil geen marionet zĳn, hĳ wil echt iets betekenen

Politieke chaos

In Maleisië wisselen negen sultans elkaar om de vijf jaar af. In theorie knipt hij lintjes, in de praktijk is die rol de afgelopen jaren zichtbaarder en invloedrijker geworden, juist omdat de politiek geregeld wankelde. Ibrahim is geen vorst die braaf meewaait. Hij leeft op grote voet en staat bekend als steenrijk, met een obsessie voor motoren en auto’s. Zijn collectie telt meer dan driehonderd stuks: van een Bugatti Veyron, een roze Rolls-Royce,

een Flintstones-replica-auto tot een Mercedes uit 1936, naar verluidt een geschenk van Hitler aan Ibrahims grootvader. Verder heeft de sultan privéjets en een eigen leger. Zijn vermogen: 5,7 miljard dollar.

Liefdadigheid Ibrahim presenteert zet zich graag als man van het volk. Elk jaar stapt hij op zijn Harley-Davidson voor een liefdadigheidstocht, waarbij hij onderweg geld en hulp uitdeelt. Wat dat betreft doet Ibrahim het beter dan zijn vader: sultan Mahmud Iskandar. Die laatste zwaaide in zijn staat bijna dertig jaar de scepter (1981–2010) en zat van 1984 tot 1989 zelfs op de troon van héél Maleisië. Zijn reputatie: driftbuien en losse handjes.

Beruchte uitglĳders Mahmud Iskandar had al vroeg een beruchte reputatie. In 1977 werd hij veroordeeld voor doodslag nadat hij vanuit de buurt van zijn privéhelikopter een man doodschoot die hij voor een smokkelaar hield. Daarna volgde een koninklijk pardon van zijn vader, sultan Ismail.

O RAN JE BOVEN 71

De Johor-familie schuift aan voor de verjaardag van prinses Tunku Tun Aminah.

Foto;s Facebook/ officialsultanibrahim

Later, in 1987, werd hij (toen hij nationaal koning was) er óók van beschuldigd een golfcaddie te hebben mishandeld nadat die zou hebben gelachen om een misser. De rel werd een kantelpunt. In 1993 werd de Grondwet aangepast: de immuniteit van de sultans werd ingeperkt.

Niet-moslims Sultan Ibrahim Iskandar doet het zoals vermeld aanmerkelijk beter. Hij wil echt een man van het volk zijn en stort zelfs zijn staatstoelage terug in de staatskas. Op sociale media is hij vooral actief met voetbal- en milieu-initiatieven. Recent zette hij zijn handtekening onder de anti-pestwet 2026, die een speciaal tribunaal krijgt en ministeries meer macht geeft om pestzaken aan te pakken. Ibrahim kan overigens ook fel uit de hoek komen als het hem niet bevalt: in 2017 moest een wasserette-eigenaar publiekelijk door het stof omdat hij nietmoslims had geweigerd; de eigenaar bood excuses aan.

Dennis uit Lisse

De Flintstones-replica van de sultan, geparkeerd bij zijn huis in Steentijd-stijl. Yabba dabba doo.

72 ORA NJ E BOVE N

De sultan heeft ook een connectie met Nederland. Zijn schoonzoon Dennis Verbaas komt uit Lisse. In 2017 trouwde Dennis met Ibrahims dochter Tunku Tun Aminah. Tegenwoordig gaat hij door het leven onder de naam Dennis Muhammad Abdullah. Sultan Ibrahim Iskandar zelf is al sinds 1982 getrouwd.

Maleisië kreeg een Miss als bruid.

Op hun trouwdag in Moskou.

RUSSISCHE BRUID Kelantan, streng islamitisch en ver van Kuala Lumpur, leverde eind 2016 de nationale koning van Maleisië: sultan Muhammad V. In 2019 trad hij als eerste vorst ooit vrijwillig af, zonder toelichting van het paleis. In de media werd het al snel gekoppeld aan het schandaal rond zijn Russische bruid Oksana Voevodina, Miss Moskou 2015.

Hun sprookje begon in juni 2018, met een islamitische huwelijksceremonie. Oksana bekeerde zich tot de islam en nam de naam Rihana Petra aan. Enkele maanden later volgde een extravagant feest in Moskou. Toen de foto’s rondgingen, gonsde het in Kuala Lumpur: een Russisch model als koningin? En terwijl iedereen daarover praatte, viel begin 2019 ineens die andere bom: Muhammad stapte op, terwijl zij zwanger was.

Troonopvolger Op 21 mei 2019 werd hun zoon geboren:: Tengku Ismail Leon Petra. Oksana noemde hem publiekelijk 'de toekomstige koning', maar zo simpel ligt het in Maleisië dus niet.

Oksana Voevodina tijdens het huwelijksfeest met Muhammad V.

O RAN JE BOVEN 73

Foto: Instagram/Rihanapetra

Sinds de scheiding gooit Oksana op Instagram vooral glamourfoto’s online.

De nationale koning erft de troon niet; die functie rouleert tussen de negen sultans. Niet veel later hakte de sultan het huwelijk rigoureus doormidden met de talaq tiga, de islamitische scheidingsformule. Daarna bleef de strijd om status en erkenning hangen. Oksana zette babyfoto’s op Instagram en bleef Leon 'de toekomstige koning van Maleisië' noemen, terwijl het paleis publiek afstand hield. Zelf zei ze zich bedreigd te voelen en huilde ze uit in Russische talkshows.

Glamourfoto's In 2021 pakte ze volgens berichtgeving haar koffers en vestigde ze zich met Leon in Londen. Daar bleef ze zichzelf in de schijnwerpers zetten: glamourfoto’s afgewisseld met plaatjes van haar zoon. Opvallend was een collage naast portretten van Leons vermeende grootouders sultan Ismail Petra en Raja Perempuan Tengku Anis. Ze noemde hen openlijk ‘opa en oma’. Ook verscheen er een beeld van Leon naast zijn vader, met een vergelijking over drie generaties die door volgers gretig werd gedeeld.

74 ORA NJ E BOVE N

BRUID VAN 16 ONTSNAPT

Zoontje Leon.

Maar vanaf begin 2023 merkten volgers op dat Leon ineens vrijwel niet meer op haar account verscheen. Een jongen die eerst volop in beeld was, leek plots van het toneel verdwenen. Dat leidde tot gegis: waar was hij, en ging het wel goed? Achter de schermen ging het gerucht dat Muhammad V een deal had afgedwongen: een eenmalige betaling en een fonds voor Leon, op voorwaarde dat Oksana hem islamitisch zou opvoeden én hem offline zou houden. Bevestigd is dat nooit.

Onverstoorbaar hoﬂeven Sultan Muhammad V is intussen gewoon sultan van Kelantan gebleven. In 2022 werd zijn Tsjechische echtgenote Nur Diana Petra officieel sultanah; vanaf dat moment zie je haar steeds vaker naast hem bij ceremonies en staatsmomenten, keurig in het gareel van het hof. Over Leon hoor je daar niets. In het verhaal van zijn moeder is het precies andersom: daar blijft hij het middelpunt, en wordt hij nog steeds neergezet als 'de toekomstige koning'.

Kelantan, in het noordoosten van Maleisië, kwam in 2008 in het nieuws door het roemruchte ‘Manohara-drama’. De Indonesische Manohara Odelia Pinot, pas zestien, trouwde met prins Tengku Fakhry, die veertien jaar ouder was. Een jaar later beschuldigde ze hem van onder meer mishandeling en opsluiting. Ze zei dat ze seksueel was misbruikt en vertelde dat ze verwondingen had opgelopen. In 2009 wist ze tijdens een bezoek aan Singapore te ontsnappen. Terug in Jakarta doken foto’s van wonden en littekens op en stond de wereldpers op de stoep.

Moddergevecht De ontvlambare zaak zorgde voor felle reacties in Indonesië en zette de verhoudingen tussen beide landen op scherp, maar een strafrechtelijke vervolging bleef uit. In plaats daarvan werd het vooral een juridisch moddergevecht. In 2009 klaagde de prins Manohara en haar moeder aan wegens smaad. Een jaar later kende een rechtbank hem een schadevergoeding zo’n 1,8 miljoen dollar. Manohara echter weigerde terug te keren naar Maleisië en liet het vonnis voor wat het was. Ondanks alle ophef werd de omstreden prins Fakhry in januari 2024 benoemd tot kroonprins van Kelantan.

O RAN JE BOVEN 75

Die verfrissende smaak sinds 1873

KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK

VORSTELIJK lezen & kĳken

Van koninklijke geheimen en verborgen paleisgangen tot prinsen en prinsessen die nét niet de troon haalden; deze boeken geven je een glimp van de wereld waar glitter en glamour een serieuze baan zijn. Perfect voor wie nieuwsgierig is naar het échte leven achter de kroon.

Dianaworld

La fêlure

7 Habsburgse zussen

Charlotte Casiraghi, dochter van prinses Caroline van Monaco, schreef geen prinsessenboek maar een scherp essay over momenten waarop het leven kraakt. In La fêlure gaat het over relaties die mislopen, verlies dat blijft hangen, woede die eruit ﬂoept en twijfel die niet meer weggaat. Soms richt zo’n barst schade aan, soms dwingt hij je tot een ander leven. Het boek leest als een nuchtere, herkenbare observatie van hoe mensen omgaan met tegenslag. Van een heuse royal, maar zonder titel en poespas.

In het jaar 1764 staat het Habsburgse rijk onder zware druk. De schatkist is leeg, allianties wankelen en de onrust groeit. Keizerin Maria Theresia (1717– 1780) grijpt terug op een vertrouwd middel van haar dynastie: huwelijkspolitiek. Haar zeven dochters worden strategisch uitgehuwelijkt aan andere Europese vorstenhuizen om vrede te sluiten, macht te behouden en invloed veilig te stellen. Zeven Habsburgse Zussen volgt de uiteenlopende levens van deze zeven prinsessen. Te koop vanaf 23 april.

Charlotte Casiraghi ISBN 9782260057413

Veronica Buckley ISBN 9789045037424

78 ORANJ E BOVE N

Dianaworld van Edward White is geen biografie, maar een fileerwerk. Niet Diana staat centraal, maar de gekte om haar heen. In 1981 wordt een negentienjarige kleuterjuf in één klap een wereldicoon. Media, hof, mode, publiek en paparazzi reageren vooral op elkaar en jagen het beeld steeds verder op. Diana wordt alles tegelijk: stijlicoon, heilige, zondebok, erfgename, moeder van troonopvolgers en prooi. Na haar dood kijken miljarden mee naar haar begrafenis. White laat zien hoe die fixatie werd opgebouwd en... hoe dat uit de hand liep. Edward White ISBN 9780241562680

Koningsdag in Doetinchem

Gijsbert Karel van Hogendorp In januari 1814 moet Nederland opnieuw vorm krijgen. De Fransen zijn weg, het oude systeem is ingestort en iemand moet bedenken hoe het land verder moet. Gijsbert Karel van Hogendorp (17621834) trekt aan de touwtjes van het voorlopig bewind. Van Hogendorp schrijft de basis van de eerste Nederlandse Grondwet. Toch raakte zijn naam later overschaduwd door tijdgenoot Thorbecke (1798-1872). In Gijsbert Karel van Hogendorp. Een intellectuele biograﬁe wordt duidelijk hoe bepalend zijn rol was. Het boek laat zien in welke chaotische tijd hij leefde, welke politieke ideeën botsten en hoe Hogendorps denken uitmondde in de Grondwet van 1814, het fundament van onze rechtsstaat. Alban Mik ISBN 9789044659160

Dit boek legt Koningsdag 2025 in Doetinchem vast. Een geïllustreerde uitgave met de hoogtepunten van het bezoek van de koninklijke familie aan de Achterhoek, op 26 april. Eén dag stond de regio centraal en liet ze zien wie ze is. Tradities en vernieuwing, rust en drukte, sport, kunst en muziek. Langs een route van zevenhonderd meter kwamen ambacht en moderne bedrijvigheid ud, samen, jong en oud, bied. stad en buitengebied. rd Met een voorwoord van burgemeesterr n Mark Boumans en n een slotwoord van de Koning. Uitgeverij Hermans ISBN

Princess Margaret and the Curse Princess Margaret and the Curse van Meryle Secrest is allesbehalve een nette koningshuisbiograﬁe. De auteur trekt prinses Margaret van haar sokkel en zoekt de oorzaak van haar onrust niet in divagedrag of luxeproblemen,

maar bij haar geboorte. Ze zoomt in op haar moeder, Elizabeth Bowes-Lyon, later de Queen Mother, en op een tijd waarin zwangere vrouwen gerust een glas meedronken. Met gevolgen die pas jaren later echt werden begrepen. Margarets kleine postuur, haar kwetsbare botten en haar snelle aftakeling krijgen zo een nieuwe uitleg. En ook haar reputatie van woedeuitbarstingen, vluchtgedrag en emotionele stilstand krijgt zo een ander licht. Meryle Secrest ISBN 9781510782563

O RAN JE BOVEN 79

Probeer nu

SPA Reine Eco Pack ®

100% recyclebaar 70% minder plastic*

Handig kraantje

Handig 5L formaat

Beter drinken. Beter leven.

Máxima’s tranen.

MÁXIMA, DE SERIE, SEIZOEN 2

Oranje-sprookje begint met twijfels Videoland trapt Máxima seizoen 2 af met het meest geﬁlmde 'ja' van Nederland. De buitenlandse pers noemt mt het al snel de Nederlandse The Crown, maar het gesprek gaat aat niet over de tiara, niet over de jurk en zelfs niet over die kerk erk vol camera’s. Het gaat om één zin die dwars door alle pracht cht heen snijdt: ,,Waar ben ik in hemelsnaam aan begonnen?” onnen?” 82 ORANJ E BOVE N

eizoen 2 va van d de Videoland-hit Maxima opent op 2 februari 2002. Máxima Zorreguita loopt de Nieuwe Kerk binnen met een replica van haar trouwtiara, opgebouwd uit parelknoppen en sterbroches uit de koninklijke collectie van Beatrix. Ze draagt Valentino: een zachte halslijn, driekwart mouwen en een sleep van ruim vijf meter. Het beeld is precies zoals je het kent. Alleen hoor je er nu iets onder wat je in de officiële beelden nooit krijgt. In de voice-over zegt Máxima dat ze dacht dat ze super enthousiast zou zijn, maar dat ze alleen nog maar kan denken: ben ik er klaar voor, waar stap ik in? Dan komt de vraag van de priester, droog en onverbiddelijk: wat is je antwoord? En Máxima zegt: ,,Ja.”

Koude voeten Vanaf dat moment duikt de buitenlandse pers erbovenop. Tatler, r een Brits societyblad dat leeft van royals en 'nette roddel', maakt er meteen 'koude voeten' van. Alsof Máxima bij het altaar nog één stap verwijderd is van omkeren. De Daily Express blaast het op tot bijna-historisch bewijs dat ze wilde afhaken` HELLO! schrijft het beleefder op, maar

bedoelt hetzelfde: achter die bruiloft zit een hoofd vol vragen. Het echte drama is trouwens niet bedacht. Máxima’s ouders waren er niet: vader Jorge werd geweerd vanwege zijn rol onder het Videla-regime, haar moeder María del Carmen Cerruti bleef weg. En op de echte trouwdag veegde Máxima haar tranen weg, mede door die afwezigheid.

Van huwelĳk naar inhuldiging Seizoen 2 heeft de hoofdrollen voor Delﬁna Chaves en Martijn Lakemeier. Na het huwelijk schuift het verhaal door richting de inhuldiging, tien jaar later. Opvallend: seizoen 2 werd al aangekondigd in april 2024, nog voordat seizoen 1 überhaupt in première ging. Dat eerste seizoen volgde de aanloop en de relatie, en werd een succes. De rechten werden verkocht aan zeventig landen.

Groter, maar niet zwaarder Producent Rachel van Bommel beloofde op voorhand dat het tweede seizoen groter wordt, letterlijk. ,,Het is veel groter, omdat we in paleizen zitten, in grote VN-gebouwen. En dan is er leven en dood: kinderen

Gezinsgeluk op de set. O RAN JE BOVEN ORA O RA R RAN N JJE NJ E B BOVEN OV VE VEN E N 83 EN 83

De klassieker voor elk seizoen Zure haring van Ouwehand is fris, vertrouwd en altijd lekker. Op een broodje, bij de borrel of gewoon tussendoor.

die geboren worden, uitvaarten die plaatsvinden.” Tegelijk wil ze het luchtig houden. ,,We hebben nog steeds dit koninklijke koppel dat enorm aanspreekt, en we houden het luchtig van toon, maar er zit drama in hun leven.”

Ingewikkeld In een interview met HELLO! trekken Delﬁna en Martijn het verhaal weg van het paleis en terug naar iets simpels: twee mensen die elkaar willen, terwijl de omgeving alles ingewikkeld maakt. ,,Ze zijn echt verliefd en dat zie je. Er is eigenlijk niets ‘bijzonders’ aan, behalve dat het echt is. Alleen: het was niet simpel om hett voor elkaar te krijgen. krijgen.”.. oen 2 zie je volgens haar hoe In seizoen a 'een deel van zichzelf verliest' Máxima omdat er een nieuwe versie van haar en moet worden. geboren

Sprookjeslaag okjeslaag Martijn n vat het droog samen:: ,,Die sprookjeslaag ven, en dan komt is er even, iteit.” Delﬁna: de realiteit.” ,,Veel mensen, zoals Ex-tortelduifjes Delﬁna en Martijn.

ik vroeger ook, dachten: sprookje. Zij komt uit een ander land en wordt ineens koningin. Ik was jong toen de verloving werd aangekondigd, dus ik wist niet wat ze allemaal moesten doormaken. Deze serie laat juist zien: het was niet alleen een sprookje. Ze moest veel opofferen, ze moesten veel overwinnen. Ze moest haar vader buitensluiten bij haar bruiloft. Dat moet vreselijk zijn geweest. Je zet een stap naar je toekomst, naar het leven dat je wil, maar je moet daarvoor je familie opofferen.”

Extra pikant En dan is er nog iets wat de serie e extra pikant t maakt, buiten beeld: tijdens de opnames sloeg de vonk ook over tussen Delﬁna n en Martijn, maar inmiddels zzijn ze uit elkaar. Delﬁna bevestigde be dat later in een in interview met Harper’s Ba Bazaar. Dat geeft die ch chemie op het scherm ne net dat extra randje: je kijkt naar liefde die gespeeld o echt is, maar ook gewee en nu is geweest, is voorbij is.

O RA RAN JE BOVEN 85

Foto's: Videoland en Mark de Blok

In seizoen 1 werd Máxima neergezet als een stevige roker.

Verruim je blik

wl XL o b é k o P nijn met to

Scan voor recept

puzzels

Woordzoeker E D R O R E D D I R E A S C R

N S I U H S G N I N O K A A H

G A D S E J S N I R P Y B M O

E L I E N L N R U E A N A I L

L M S U E R E M H H S A L L S

B A E Q J H O O S A E S A L T

R N V C T K F O N D S M U A E

E J U A N C A R L O S H R H I

C E C J I A J I S T R B E E N

H A R A L D H N T I S E N M I

T R A D I T I E I H A A T E V

I L A R A F E A R U I T I L A

A O T M O C O B U R G R E L R

R A S B I D R U O L L L F A S H A M A N U V I X N E I W G G

De woorden zitten horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Letters kunnen elkaar overlappen. Zoek de woorden op en streep ze af. De overgebleven letters vormen, achter elkaar gelezen, de oplossing. ABDULLAH ARIANE ASTRID BEATRIX CAMILLA CATHERINE COBURG

ELÉONORE ENGELBRECHT FLORIS FONDS GRAVIN HAAKON HARALD

HASHEM HAYA HOLSTEIN HUSSEIN JACQUES JUAN CARLOS KOMURO

KONINGSHUIS LAURENTIEN LINTJE MATHILDE MAURITS NARUHITO PRINSJESDAG

RIDDERORDE ROYAL SALMAN SOFIA TIARA TRADITIE WILLEM

Oplossing OB winter:

Commissaris van de Koning

Stuur de goede oplossing in vóór 7 juni2026 via: www.oranje-boven.nl/koninklijkepuzzel

88 ORANJ E BOVE N

Sudoku

6 7 9 5 4 1 9 1 1 8 4 6 9 2 5 6 4 7 2 8 1 5 4 1 2 9 4 5 3 7 6 8 4 9 7 9 4 6 5 2

9 1

3 2 5 4 7 1 2 1 8 9 2 7 8 5 3 4 3 2 8 8 3 7 7 3 4 2 4 6 1 5

MOSGROENE LENTE AAN JE VOETEN De nieuwe mosgroene kleur van Glerups is geïnspireerd op de Scandinavische natuur. Een frisse tint die meteen dat lichte voorjaarsgevoel oproept. De kleur geeft de comfortabele pantoffels een rustige, tijdloze look. Glerups pantoffels zijn gemaakt van pure wol die zich vanzelf naar je voeten vormt. De wol ademt en houdt je voeten warm op frisse ochtenden, terwijl ze luchtig blijft zodra de temperatuur stijgt. Zonder sokken komen ze het best tot hun recht. glerups.eu

Winnen!

Oranje Boven verloot de mosgroene Glerups. oranje-boven.nl/koninklijkepuzzel

ALTIJD RAAK CADEAU Twijfel je wat je moet geven? Met de Good4Fun Giftcard hoef je niet te gokken. De een kiest een rit in een Ferrari, de ander gaat voor een zweefvlucht of een lange high tea. En wie liever shopt, kan terecht voor fashion, sieraden, woonspullen, boeken of games. Je geeft geen ding, maar een keuze. Dat scheelt ruilen én teleurstelling. good4fun.nl

Winnen!

Oranje Boven geeft een Good4Fun-giftcard van €50 weg. oranje-boven.nl/koninklijkepuzzel

O RAN JE BOVEN 89

NIEUW DE UNIEKE SMAAK VAN

NU OOK ALCOHOLARM 0.4% ALCOHOL

D E ORFOT AN OK JE EU BO ZE VE VA N N

25 JAAR HUWELIJK, 25 JAAR ORANJE FONDS Het zilveren huwelijksjubileum van het koningspaar wordt volgend jaar op 30 januari groots gevierd in het stadion GelreDome in Arnhem. Het thema is: Vier de verbinding!

92 ORANJ E BOVE N

VOLGENDE KEER IN V

De nieu Oranje B we o verschij ven nt in

JUNI

Colofon ORANJE BOVEN Het grootste redactioneel onafhankelijke royaltymagazine van Nederland met een oplage van 650.000 exemplaren! Gratis meenemen bij alle supermarkten van Dirk van den Broek, en bij de Dirck3-slijterijen.

De grote pro b van Harry en lemen Meghan!

Uitgever Brookland Productions, Sassenheim Concept, realisatie en redactie Trusted Media Publishers, Amsterdam Medewerkers Matthieu Slee, Jeroen Snel, Josine Droogendijk, Anette de Vries Fotograﬁe RVD/Jeroen van der Meyde, PPE, Hollandse Hoogte, (AP Photo etc.), Robin Utrecht, Jurjen Donkers, mk2ﬁlms Thomas Schenk, ANP

n Monaco’s Caroline va uwelijk eenzame h August st n Er met ver n van Han o

ZON, ZEE EN STRAND:

WAAR VIEREN ONZE PRINSESSEN VAKANTIE? Oranje Boven kalender 14 maart

Prins Albert van Monaco (68)

10 april Prins Floris (51)

Trusted Media Publishers BV Redactie Trusted Media Donauweg 10 1043 AJ Amsterdam Niets in deze uitgave mag, in welke vorm en op welke wijze dan ook, worden overgenomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel Oranje Boven met de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt samengesteld, staan uitgever en redactie niet in voor eventuele onvolkomenheden in de inhoud en kunnen hiervoor niet aansprakelijk worden gesteld.

21 april ril

abella Prinses Isabella van Denemarken marken (19))

O RAN JE BOVEN 93

GENIET MEER MET LEFFE