Oranje Boven 4 (winter) 2022

WINTEREDITIE 2022

Stralend en onverzettelijk 1

DE ENIGE ÈCHTE

NU OOK PLANTAARDIG

Lekker voor bij de lunch

DEZE MAAND

12 Margriet viert 80ste verjaardag

22

Máxima stijlvol in ‘kippenpoten’

30

CHARLES' KRONING: DE SPANNING STIJGT!

38

Oranje-zusjes gebroederlijk bij fotosessie 6

OR ANJ E BOVE N

70

Sisi, de ongelukkige keizerin

8 18 22 38 48 58 65 78 88 93

Pracht en praal: Italië Hebbedingen Modekoningin Máxima Fotosessie bij expositie Juliana Stamboom Oranjes Royaal Journaal Column Jeroen Snel Koninklijke bibliotheek Koninklijke puzzel Strip Willem en Max

82

Kilometers maken in Tanzania en Amerika

68

Onverzettelijk Geachte lezers, Je zag het verdriet in de ogen van koning Willem-Alexander en koningin Máxima toen ze onthulden dat hun oudste dochter Amalia thuis zat in het zwaarbeveiligde Huis ten Bosch, omdat ze moet vrezen voor een aanslag op haar leven. Een verschrikkelijke tegenvaller voor de jonge prinses die vorig jaar nog aan Claudia de Breij had laten weten ontzettend veel zin te hebben in haar studietijd.

Maar het ‘huisarrest’ van Amalia is niet alleen een domper voor haar. Ook ons land is er niet mee gediend. Immers, voor iemand die een groot deel van haar leven in een glazen stolp leeft, zou de studententijd een periode moeten zijn waarin ze nog redelijk onbespied en met vallen en opstaan het leven kan verkennen.

Dat biedt een levenservaring die ze later heel goed kan gebruiken.

Natuurlijk, qua woonsituatie hoeven we geen medelijden met de prinses te hebben. Het paleis is ruim bemeten en zó groot dat pa en ma niet elk moment over haar schouders meekijken.

Maar toch... als de prinses zou mogen kiezen, zou ze liever ongedwongen op haar fiets Amsterdam onveilig maken.

En daar zit het echte drama. Amalia is als kroonprinses geboren. Het is een positie die ze aanvaardt, maar waar ze niet voor gekozen heeft. Dat haar nu ook nog een onbekommerde studietijd door de neus wordt geboord, is zuur.

Het is niet te verwachten dat de koninklijke familie zwicht onder de druk van de criminele dreiging. De Oranjes hebben altijd veel karakter getoond. In dat opzicht is de familie in één woord te beschrijven: onverzettelijk.

Jan-Kees Emmer

O RAN JE BOVEN

7

De Italiaanse president Sergio Mattarella en zijn dochter Laura poseren met ons koninklijk paar.

B EZOE K ITALIAANS E P R ES I D EN T:

‘GRAZIE NEDERLAND!’ Met open armen werd de Italiaanse president Sergio Mattarella ontvangen door het koninklijk paar, het kabinet met voorop Mark Rutte en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer. Aan de zijde van de 81-jarige president tijdens dit driedaagse bezoek schitterde diens dochter Laura.

E

r was gedurende dit Italiaanse bezoek uitgepakt met pracht en praal. Vooral het staatsbanket in het Koninklijk Paleis op de Dam was vol grandeur: het mocht wat kosten.

Gastheer was Willem-Alexander. Zijn vrouw Máxima had voor de gelegenheid zelfs de

8

OR ANJ E BOVE N

Württemberg-diadeem uit de kluis gehaald.

Deze diadeem met maar liefst 61 parels droeg prinses Beatrix tijdens haar huwelijk met prins Claus. Prinses Beatrix droeg trouwens de Aquamarine diadeem (en een nieuwe leesbril), terwijl haar zus Margriet de Laurel Wreath-

Koningin Máxima en president Sergio Mattarella brengen een toost uit.

diadeem op had. Want de Oranjes houden van Italië. Het gezin van prinses Beatrix bracht de vakanties meestal door in hun vakantiehuis in Tavarnelle, terwijl haar ouders Juliana en Bernhard een vakantiehuis bezaten in Porto Ercole. Vol bewondering keek iedereen hoe Mark Rutte de leiding nam, ook tijdens een lunch op het Binnenhof met de Italiaanse gast. Zelfs de minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra leek zich op zijn gemak te voelen, hoewel hij twee jaar geleden vanuit Italië nog mikpunt van kritiek was.

Premier Mark Rutte en Laura Mattarella.

Maffiageweld Willem-Alexander sprak over de aanpak van de georganiseerde misdaad. ,,Voor ons beiden is dit een gevoelig onderwerp met een persoonlijke dimensie. Uw eigen broer werd als gouverneur van Sicilië het slachtoffer van maffiageweld. Al heel lang stelt uw land zich tegen criminele ondermijning teweer. Ons land wil graag van u leren en ik ben blij dat u ons de hand reikt en dat de samenwerking de laatste tijd zo hecht is geworden,” zei de Koning.

Prinses Beatrix.

Prinses Margriet.

In een hotel Overigens werden er geen Italiaanse wijnen geschonken. Maar de Puligny-Montrachet 1er cru Les Folatières 2014 en de Chateau d'Armailhac, Pauillac 2009 mochten er zijn.

De Italiaanse president sliep trouwens in een hotel aan één van de grachten en niet, zoals gebruikelijk, in het paleis.

Het menu.

Wopke Hoekstra.

O RAN JE BOVEN

9

MET KIP en een vleugje pompoen

WIJ DE INSPIRATIE JIJ DE GROENTEN MEER VEGA

meer groenten a A N TA F E L S I N D S

E XCLUSIE F IN T E RV I E W M E T JA R IGE P R IN SES M A R G R IET door Hans Jacobs

'IK BEN NIET IEMAND DIE GAAT ZITTEN BORDUREN, NEE' Prinses Margriet wordt tachtig. ,,Verjaardagen zijn niet zo mijn ding", vertelt ze. Toch komt er een bescheiden feest. ,,Niks groots en niet op de dag zelf.

Dat is een donderdag", zegt ze misprijzend.

12

ORANJ E BOVE N

1966: Margriet en Pieter gaan in ondertrouw.

Margriet met zoon Maurits en de twee grootmoeders, koningin Juliana en mevrouw Van Vollenhoven.

Paspoort Margriet

1967: Prinses Beatrix en prins Claus aanwezigbij het huwelijk van Margriet en Pieter.

P

rinses Margriet veert op wanneer haar verjaardag ter sprake komt. Ze heeft de laatste tijd al veel ongevraagd advies gekregen over de invulling daarvan. ,,Iedereen zit me een beetje op te jutten," zegt ze licht verontwaardigd. ,,Dat je het niet moet vieren?," vraagt echtgenoot Pieter van Vollenhoven.

Margriet: ,,Nee, maar een heleboel mensen weten wat zíj willen dat ìk moet doen.

Ik heb nu eindelijk na veel aandringen zelf beslist wat ik ga doen. Ik houd het klein.

Ik heb op mijn 75ste een leuke, grote partij gehad. Ik heb toen al besloten dat het de laatste zou zijn. Je weet dat je ouder wordt.

Met wie vier je het dan nog? Mensen willen 's avonds niet meer de deur uit. Dus we doen wel wat, maar klein. En niet op de dag zelf.

Dat is een donderdag. Ik mag blij zijn dat er überhaupt iemand komt," zegt ze lachend.

Pieter heeft een alternatief. ,,We gaan naar de

Prinses Margriet is geboren op 19 januari 1943 in een tot Nederlands grondgebied verklaarde kamer van het Civic Hospital in de Canadese hoofdstad Ottawa. Haar moeder Juliana woonde daar tijdens de oorlogsjaren samen met de nog in Nederland geboren prinsessen Beatrix en Irene.

De prinses leerde tijdens haar studietijd in Leiden Pieter van Vollenhoven kennen, met wie ze zich in 1965 verloofde en met wie ze in januari 1967 trouwde. Het paar kreeg vier zoons: Maurits (1968), Bernhard (1969), Pieter-Christiaan (1972) en Floris (1975). Op de prinses werd regelmatig een beroep gedaan door haar zus, koningin Beatrix. Ze ontbrak ook nooit op Koninginnedag, Prinsjesdag en begeleidde vaak gasten bij staatsbezoeken.

Noordpool. Dan ben je alleen met mij."

De prinses en haar man ontvangen Oranje Boven in de suite van haar hotel aan de rand van Central Park in New York.

Central Park De koffers zijn bijna gepakt voor de thuisreis.

In New York hebben ze het jaarlijkse liefdadigheidsdiner-dansant - vroeger Peter Stuyvesant Ball geheten – bijgewoond.

O RAN JE BOVEN

13

Margriet en Pieter met hun jongste zoon Floris en schoondochter Aimée.

Floris (rechts) en KLM-man Frank Houben achter de draaitafel.

14

ORANJ E BOVE N

Margriet en Pieter gebaarden bij het betreden van de dansvloer dat andere gasten erbij moesten komen.

Fotografie: The NAF/Amelia Panico

Een initiatief van de Netherland-America Foundation (NAF) waarvan Margriet en Pieter al veertig jaar beschermpaar zijn. Even werd gedacht dat ze ermee zouden ophouden. ,,Dacht u dat?", vraagt Pieter. ,,Het is natuurlijk ontzettend aardig dat ze je vragen.

Ze hadden ook kunnen zeggen: die reis is toch wat ingewikkeld en niet goed voor u, misschien is het tijd om om te schakelen.

Misschien denken ze eraan, maar ze hebben het nog niet gezegd. Dus we gaan door."

Borduren

die gaat zitten borduren, nee. Nooit geweest hoor", zegt de prinses. Pieter stemt in. ,,Als je werken leuk vindt, dan moet je het blijven doen.

Ik vind het echt van belang. Sommige mensen hebben daar geen zin in, nou dan houd je op.

Als mensen daar gelukkig mee zijn, prima.

Maar het actief blijven spreekt mij toch wel aan. Het is hoe je gebakken bent. Het aardige van het leven is mensen ontmoeten."

Prinses Margriet: ,,Je moet je geest levend houden"

Prinses Margriet valt hem bij. ,,Alles waar wij beschermheer of beschermvrouw van zijn, dat is een blijvend iets. Het is alleen hoe je het invult."

Pieter: ,,De verhoudingen zijn nog steeds buitengewoon gezellig, ook met de jongere generatie. Zij vinden het niet vervelend om met ons te praten want die conversaties zijn ontzettend leuk, maar dat hangt ook van jezelf af." Ophouden met werken ligt niet voor de hand, ondanks de leeftijd. ,,Ik ben niet iemand

Dansvloer

Prinses Margriet: ,,Je moet je geest levend houden.

Het mooie van dit werk is dat je iedere keer met iets anders bezig bent, andere mensen ontmoet, andere indrukken opdoet, andere informatie krijgt en je bezighoudt met andere onderwerpen."

Traditiegetrouw hebben zij bij het bal de eerste dans voor hun rekening genomen.

Maar beiden gebaarden bij het betreden van de dansvloer in het Plaza Hotel meteen dat andere gasten erbij moesten komen.

Jongste zoon prins Floris - in New York

O RAN JE BOVEN

15

Koelverse pannenkoeken en pancakes gemaakt met haverdrank.

Voor meer informatie kijk op www.oayeah.com

!

UW IE N

FLIPPIN' DELICIOUS OATDRINK PANCAKES

Foto onder: Prinses Margriet met Jurjan Wouda Kuipers van de The Netherland-America Foundation.

als dj voor de afterparty - en vrouw prinses Aimée gaven direct gehoor aan de oproep.

Margriet danst nog graag, maar Pieter heeft moeite vanwege zijn enkel. ,,Het is een belemmering", zegt Margriet. ,,Het zit me ontzettend dwars. Het is het resultaat van een ski-ongeluk en het is nooit goed genezen.

Jarenlang heb ik er geen last van gehad, heb ik alles kunnen doen, maar nu niet meer."

Slingers Het dansen was dan ook meer schuifelen, geeft het paar toe, al hielden ze het drie dansen vol. ,,Ik was ook verbaasd", bekent de prinses. ,,Het was geen ballroom dans, met prijzen en slingers. Dat was het niet", aldus Pieter. ,,Ik was geanimeerd. Als je samen danst kan er ook een echtscheiding uit voort vloeien en dat is niet gebeurd."

Integendeel. In januari zijn prinses Margriet en Pieter 56 jaar getrouwd. ,,Zorgelijk hè?,“ grapt de professor.

Nevenactiviteiten Prinses Margriet is nog op tal van terreinen actief. Ze is erevoorzitter van het Rode Kruis en beschermvrouw van Introdans, met echtgenoot Pieter van Vollenhoven beschermpaar van de Netherland-America Foundation en vaste ondersteuner van de Hollandse 100 van zoon Bernhard.

Ook SOS Kinderdorpen heeft haar aandacht, naast tal van prijzen en stichtingen die voortvloeien uit haar inzet voor het Rode Kruis.

Fotografie: The NAF/Amelia Panico

Mr. Pieter: ,,Als je samen danst kan er ook een echtscheiding uit voort vloeien en dat is niet gebeurd."

Margriet zet zich onder andere in voor SOS Kinderdorpen. Daarover vertelde ze eerder: ,,De projecten zijn goed georganiseerd en ik heb grote bewondering voor de tomeloze en liefdevolle inzet van de SOS moeders en andere medewerkers.“

O RAN JE BOVEN

17

HEBBEDINGEN VAN ORANJE Oranje Boven selecteert ‘vorstelijke hebbedingen’ waarvan u zelf kunt genieten.

Soms speels, maar ook grappig of jaloersmakend,, zoals de binnen drie minuten uitverkochte barbiepop van The Queen…

HARTJESCOLLIER

Op zoek naar een bijzonder kraamgeschenk? Denk eens aan een gepersonaliseerd li d sieraad. Pippa Middleton gaf haar zus Kate na de geboorte van prins George een collier van Merci Maman cadeau. Het sieraad bestaat uit een verguld rond naamplaatje met de woorden George Alexander Louis erin gegraveerd, samen met een kleiner hart waarop de 'W' (van William) is vereeuwigd. mercimamanboutique.com

Knuffelbare corgi’s Deze schattige sierknuffels, gemaakt van honderd procent gerecycled materiaal, zijn geïnspireerd op de corgi’s van The Queen.

Haar vader, koning George, nam in 1933 Doeki mee naar huis, een corgi die door de jonge Elizabeth met de hand werd gevoerd. In totaal heeft zij in haar leven meer dan dertig corgi’s gehad. De beestjes liepen vrij door de paleizen, gingen mee op reis en vergezelden de koningin tijdens lange wandelingen. Na haar overlijden werden corgi’s Muick en Sandy ondergebracht bij haar zoon, prins Andrew. royalcollectionshop.co.uk

Queen van de sjaals Rood, wit en blauw: deze kleurencombinatie doet het niet alleen goed op vlaggen, maar ook op deze sjaal. Een mooie aanwinst waar u altijd en overal goed mee voor de dag komt.

Wijlen Elizabeth gebruikte ze vooral om haar kapsel stijlvol mee te bedekken. weloveties.nl

18

ORANJ E BOVE N

Kate Middle-Toe:

In de voetsporen van...

Tea time!

Er zijn talloze mokken op de markt gebracht ter nagedachtenis van The Queen, maar deze spant toch wel de kroon. Winnie de Poeh en Elizabeth hadden een band voor het leven. In 1926, een paar maanden na de geboorte van de kleine prinses Elizabeth, droeg de auteur 'Teddy Bear' en ander liedjes uit zijn boek 'When we were very little' aan haar op. De koningin is altijd fan van het honingbeertje gebleven. theroyalexchange.uk

Maak kennis met Kate MiddleToe, Wills Heels, Hurry Feet en Meghan Ankle. Deze koninklijke set bestaat uit vier paar sokken, waarop William, Kate, Harry en Meghan worden afgebeeld. Stap in de voetsporen van de Britse royals en wees niet verbaasd als het volk g maakt – om uw sokken ineens een diepe buiging van dichtbij te bekijken. chattyfeet.com

Long live The King Zijn leven lang heeft prins Charles zich voorbereid op de kroon. Nu het eindelijk zo ver is, hoort daar natuurlijk ook nieuwe merchandise bij, zoals deze linnen tas met zijn levensgrote portret erop. Voor de echte fans! giftbase.com

Collector's item Het is een gewild collector's item, de barbiepop die Mattel uitbracht ter ere van het 70-jarig jubileum van The Queen. Om de Barbie zoveel mogelijk te laten lijken, werd het hoofd gemodelleerd naar dat van de echte koningin. De pop draagt een van haar meest iconische looks: een zilvergrijze jurk met daaroverheen een blauwe sjerp met daarop enkele rozetten, afgemaakt met een diadeem. amazon.com

O RAN JE BOVEN

19

Zonder toegevoegde suikers of zoetstoffen

Wat maak jij deze kerst?

Modekoningin

MÁXIMA Josine Droogendijk

Kip ik heb je: tijdloos in pied-de-poule Het klinkt een beetje gek: een koningin met kippenpoten. Toch is er regelmatig sprake van, want Máxima is net als haar collega’s dol op het iconische pied-de-poule motief.

22

ORA NJ E BOVE N

Een té priegelig dessin kan gaan werken, waardoor het net lijkt alsof het beeld trilt.

Deze mantel van Natan is op het randje.

V

eel modebegrippen klinken prachtig in het Engels of Frans, maar laten zich lastig vertalen naar het Nederlands.

Pied-de-poule is daar een goed voorbeeld van.

Wie dit begrip letterlijk vertaalt, komt namelijk uit bij: voet-van-kip. Als koningin Máxima zich hult in haar pied-de-poule mantel van Oscar de la Renta, hult ze zich dus eigenlijk in wollen kippenpoten. Natuurlijk heeft de benaming alles te maken met de vorm van het dessin; met een beetje goede wil lijkt het patroon op de gestileerde voetafdruk van een kip. Maar voor de gebroken ruiten zou vandaag de dag een chiquere naam bedacht zijn. Voor de ontstaansgeschiedenis moeten we ver terug in de tijd. In een museum in Oostenrijk is textiel te bewonderen uit 1500 voor Christus, en ja: daarop is het motief dus al te bewonderen.

Tot 1930 liepen vooral Schotse herders ermee rond, want in de ruige natuur bleek het weven van tweekleurig textiel een goed tijdverdrijf te zijn. Pas toen de modewereld in de jaren dertig eveneens pied-de-poule omarmde, groeide het motief uit tot een vaste waarde in de garderobe van de gegoede klasse.

Kleurencombinaties Ondanks dat de vorm vaststaat, zijn er gelukkig volop mogelijkheden om te variëren en verrassen. Naast het traditionele

De Queen kon de klassieker ook waarderen.

Bij pied-de-poule proberen de meeste ontwerpers het dessin niet te onderbreken, maar bij deze blazer van prinses Diana is er juist gekozen voor een wirwar van kippenpoten.

O RAN JE BOVEN

23

Modekoningin MÁXIMA Catherine in een felrode pied-de-coq q mantel van Catherine Walker.

zwart-wit duiken er ook zachtere kleurencombinaties op. Zachtgeel-wit voor de lente, kobaltblauw-zwart voor een feestelijk avondje uit. Qua grootte kan er ook van alles, al kan daarbij ook wel een andere benaming om de hoek komen kijken. Zo heet de grootste uitvoering pied d’éléphant (olifantspoot) en de tussenvorm pied-de-coq (hanenpoot).

De allerkleinste variant wordt in het Engels ook wel puppytooth genoemd, maar daar zien we de royals om praktische redenen weinig mee. Wanneer een dessin te fijn en te priegelig is, gaat de stof namelijk werken op televisie. Voor kijkers is dat natuurlijk niet zo prettig, want het lijkt net alsof het beeld trilt.

Royals Hoewel het pied-de-poule motief dus wat haken en ogen heeft, is het voor de royals wel een prettige optie. Een mantel met kippenpoten heeft verder weinig nodig.

Een nette pump, een onopvallende tas en je bent klaar om te gaan. Voor vertrek is het overigens wel handig om nog even te overleggen met de andere aanwezige dames.

Het pied-de-poule motief is namelijk zo’n eyecatcher dat een doublure niet over het hoofd gezien kán worden. Dat bleek wel in 2007, toen Máxima en de (toen nog) Belgische prinses Mathilde beiden een pied-de-poule mantel bleken te dragen. Bij aankomst werd er flink geschaterd en gegrapt, want dat kun je nu eenmaal het beste doen bij een dergelijke 'toevalstreffer'.

Máxima’s mantel van Frans Hoogendoorn d dook voor het eerst op in 2001, maar zou v vandaag de dag nog steeds dienst kunnen d doen. Over tijdloos gesproken!

24

BOVEN ORANJ E BOVE N

Pied-de-coq heeft qua accessoires weinig nodig. Koningin Letizia van Spanje kiest vaak voor een vleugje rood.

In de lente komt een zachte variant goed van pas.

Zachtgeel en wit bijvoorbeeld.

Hier in beeld: koningin Mathilde tijdens het staatsbezoek van het Jordaanse koningspaar (mei 2016).

Is deze mantel bruin-wit of paars-wit? Máxima maakt dankbaar gebruik van de twijfel.

Voor een o opening in Arnhem com combineerde M Máxima het d dessin met e andere een klas klassieker: de a flaphoed.

In Máxim Máxima’s han kast hangt rood een rood-wit ensemble met kippenpot kippenpoten. v Het ontwerp van Natan werd in 2011 gecombinee gecombineerd met een opvallend hoed opvallende va Fabien van Fabienne D lvigne.

De Delvigne.

O RAN JE BOVEN

25

DE PASSIE

PRI N S HUBE R T U S M AAK T A L J A R EN L A N G S EL F I ES

Expositie Zu Hohenlohe in het centrum Malaga Prins Hubertus Zu Hohenlohe (63), afstammeling van de vorstelijke familie Hohenlohe-Langenburg, werd geboren in Mexico, Noord-Amerika.

Hubertus is kunstenaar, globetrotter, voormalig alpineskiër, zanger en al tientallen jaren verdienstelijk fotokunstenaar.

De vader van prins Hubertus Zu Hohenlohe, prins Alfonso, is een beroemdheid in het Spaanse Marbella waar hij het chique hotel Marbella Club oprichtte. Hubertus is van alle markten thuis. Hij leeft het leven met een knipoog. Wie zijn foto-expositie bezocht in Palacio Episcopal in hartje Malaga, wist meteen: deze man met een enorm ego is al twintig jaar selfies aan het maken.

als ‘Gypsy Prince‘, hebben beslist humor.

Volgens deze prins zegt zijn fotografie veel over zichzelf. „Het is een documentaire over mijn leven,” aldus Van Hohenlohe, die zijn ego volop etaleert in zijn fotografie.

Het portret van societylady Gunilla von Bismarck, ook lid van de Duitse adel die neerstreek in Andalusië, is prachtig.

Zijn ego Want op elke fotocompilatie die hij maakte, bijvoorbeeld in een aantal prachtige portretten, ontdekken we de beeltenis van Van Hohenlohe zelf. Zijn familie, die maar al te vaak figureerde in het populaire fotoblad Hola! wordt gezien als Very Very Important People (VVIP) in de Spaanse jetset. De foto’s van deze Hubertus, die onlangs ook weer een nieuwe song uitbracht

Een indrukwekkende expositie.

O RAN JE BOVEN

27

CROQUET MET KARAKTER. MET OLD AMSTERDAM. Een bekroonde smaak in grootse vorm: De Old Amsterdam Croquet.

Een waarachtig gouden combinatie. Gevuld met de onmiskenbare, pittige en lichtzoete smaak van Old Amsterdam. Dat is groots genieten.

Knap krokant van Kwekkeboom

THE SMOOTHEST TASTE NU IN KRAT

Geen 18, geen alcohol.

KING OF BEERS

IN A AN LOO P N A A R 6 M EI, D E DAG VAN DE K R O N IN G

Spanning stijgt voor Charles! ,,Voor mij zullen ze nooit komen,” merkte Charles als tiener op toen omstanders massaal en enthousiast zijn moeder toejuichten. Op zaterdag 6 mei zal duidelijk worden of de nieuwe Koning gelijk had. Maar het aantal juichende fans is niet Charles’ grootste probleem.

30

ORA NJ E BOVE N

Koningin Elizabeth.

De kroning van Elizabeth op 2 juni 1953.

Charles zal voortaan de scepter zwaaien over Buckingham Palace.

I

k zal jullie dienen met loyaliteit, respect en liefde.” Het is een plechtige belofte die koning Charles III deed aan zijn onderdanen.

Charles is al koning, maar wordt op zaterdag 6 mei echt gekroond in Westminster Abbey.

Dat er zoveel tijd overheen gaat, komt door de periode van voorbereiding die nodig is voor het evenement. Overigens hoeft Charles ‘slechts’ acht maanden te wachten op zijn kroning; voor zijn moeder was dat begin jaren vijftig liefst zestien maanden.

De balkonscène De kroningsceremonie is flink ingekort en zal slechts één uur duren. In het verleden nam het vele uren of zelfs een hele dag in beslag.

Het past bij de moderne(re) invulling van het ambt zoals dat Charles voor ogen staat. Die hedendaagse benadering komt ook tot uiting in het aantal genodigden voor de kroning.

Dat zullen er tweeduizend zijn, genodigden die qua diversiteit een afspiegeling zijn van de

bevolking van het Verenigd Koninkrijk.

Wat niet verandert, is de balkonscène.

Camilla's drankprobleem Na afloop zal Charles op het balkon van Buckingham Palace staan, geflankeerd door zijn echtgenote, Camilla. Over haar zei hij: ,,Ik reken op de liefdevolle hulp van mijn lieve vrouw Camilla. Zij wordt mijn koningin-gemalin.” Dat was ook een wens van Queen Elizabeth: ,,Als Charles koning wordt, weet ik dat jullie hem en zijn vrouw Camilla dezelfde steun geven die jullie mij hebben gegeven. Het is mijn oprechte wens dat Camilla koningin-gemalin wordt.”

Tot dan toe leek het altijd dat Camilla prinsesgemalin zou worden. Niet alle Britten zijn enthousiast over Queen Camilla. Sommigen nemen het haar nog altijd kwalijk dat ze jarenlang de minnares was van Charles, toen die met Diana getrouwd was. Ook Camilla's 'drankprobleem' baart zorgen.

Camilla vertrok kort na de dood van haar

O RAN JE BOVEN

31

Koning Charles met zijn broers: de in opspraak geraakte prins Andrew (voor) en Edward.

32

ORA NJ E BOVE N

Prins William (links) is de nieuwe Hertog van Cornwall.

Camilla heeft een alcoholprobleem.

schoonmoeder naar India waar ze zich in een afkickkliniek naar verluidt liet behandelen voor haar alcoholverslaving. En zeker niet voor het eerst! Dit was volgens insiders alweer de zevende keer dat Camilla de hulp inriep van dr. Issac Mathai. Al langer is bekend dat Charles en Camilla tijdens buitenlandse reizen hun eigen drank meenemen.

Eerste speech

,,Camilla zocht al vaker hulp voor haar alcoholverslaving ”

Charles' oudste zoon William en diens echtgenote Catherine en hun kinderen zijn op de grote dag uiteraard aanwezig.

Charles: ,,Als mijn troonopvolger zal William de Schotse titels overnemen die zo veel voor mij betekend hebben. Hij volgt mij op als Hertog van Cornwall.

Ik ben trots om hem Prins van Wales te maken. (…) Ik wil ook mijn liefde voor Harry en Meghan uitdrukken, terwijl ze hun leven aan de andere kant van de oceaan verder uitbouwen,” sprak Charles tijdens zijn eerste speech als koning. Met de nadruk op ‘aan de andere kant van de oceaan’. Volgens dagblad ‘The Telegraph’ ziet Charles geen rol voor Harry en Meghan aan het hof, ook niet als hijzelf onverwachts verhinderd is. Charles

33

OR A N J E BOVE N

zou niet willen dat Harry of zijn eigen broer Andrew ooit voor hem invallen. Bij ziekte kan de Koning volgens de wet worden vervangen door zijn echtgenote, Camilla, en door de eerste vier volwassenen in de volgorde van de troonopvolging, onder wie William, Harry en prins Andrew. Zowel Harry als Andrew ligt niet voor de hand. Die laatste ligt zwaar onder vuur sinds de beschuldigingen van seksueel geweld; het vermeende slachtoffer werd door Andrew afgekocht.

Charles zou liever zien dat hij indien nodig wordt vervangen door zijn zus Anne of zijn jongste broer Edward.

Dat Charles ook niet op zijn jongste zoon Harry rekent, is bekend. Het is zelfs de vraag of prins Harry bij de kroning is. De dag van Charles’ kroning is dezelfde dag waarop zijn kleinzoon Archie, de zoon van Harry en Meghan, zijn vierde verjaardag viert. Maar dat feest is uiteraard niet de reden van hun mogelijke absentie.

De hele wereld weet dat de relatie tussen vader en zoon al geruime tijd gespannen is. Dat Harry zijn memoires in boekvorm wereldkundig

O RAN JE BOVEN

33

Het interview dat Harry en Meghan gaven aan Oprah Winfrey sloeg destijds in als een bom.

maakt, doet hun relatie bepaald geen goed. Aan het Britse hof wordt angstvallig afgewacht wat Harry naar buiten zal brengen. De biografie, die in Nederland ‘Reserve’ heet, is volgens de uitgever ‘rauw’ en ‘vastberaden eerlijk’.

De kwalificatie ‘rauw’ kreeg eerder het interview dat Harry en Meghan gaven aan Oprah Winfrey; dat gesprek deed destijds veel stof opwaaien. Dat zal zeker ook het geval zijn met het boek. De publicatie van ‘Reserve’ werd door het overlijden van The Queen uitgesteld tot 10 januari. Mogelijk voelt Harry aankomen hoe zijn familie zal reageren op zijn pennenvruchten, want Meghan en hij vieren de feestdagen niet in het Verenigd Koninkrijk, maar in hun nieuwe thuisland, de VS. Sommige insiders vrezen dat ‘Reserve’ leidt tot een definitieve breuk tussen Harry en de andere leden van de koninklijke familie.

Vossenjacht Overigens is Harry niet de enige die van zijn hart geen moordkuil maakt. Zelf staat koning Charles, in tegenstelling tot zijn moeder, er ook bekend om dat hij zijn mening niet onder stoelen of banken steekt. Zo ging hij met de destijds nog zeer jonge William demonstratief op vossenjacht aan de vooravond van het verbod op die drijfjacht. Ook is van Charles bekend dat hij met handgeschreven briefjes aan politici bepaalde onderwerpen wilde agenderen. Ook zijn mening over het klimaat – hij bewondert de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg – en afschuw van moderne architectuur zijn alom bekend.

Zo zei Charles destijds over de geplande (moderne) uitbouw van de negentiendeeeuwse The National Gallery in Londen: ,,Dat ding is als een steenpuist op het gezicht van een geliefde vriend.”

Specifieke positie

Charles heeft heel lang moeten wachten, maar nu is hij er klaar voor: ,,Ik ben vastbesloten om er het beste van te maken.”

34

ORANJ E BOVE N

Charles heeft maar liefst 73 jaar op de troon moeten wachten en was de langstzittende Britse kroonopvolger ooit. Zoon Harry merkte daarover ooit op: ,,Zijn enige taak was om stil te zitten en af te wachten.” Maar nu het zo ver is, is Charles er ook helemaal klaar voor.

Zelfbewust liet hij weten: ,,Ik ben mij ervan bewust dat ik in deze specifieke positie geboren ben. Ik ben vastbesloten om er het beste van te maken. En om te helpen waar ik kan. En ik hoop dat ik de dingen een beetje beter achterlaat dan ik ze aantrof.”

Het boek van Harry kan de verstandhouding met de familie voorgoed verpesten.

Fotobijschrift

VREZEN WINDSORS NIEUWE SCHANDAAL-ONTHULLINGEN? Meerdere boeken over het Britse koningshuis, een nieuw seizoen van The Crown én de biografie 'Reserve' van prins Harry zelf.

Het is méér aandacht dan de koninklijke familie lief is.

Duidelijk is in elk geval dat koning Charles en prins William niet zaten te wachten op het nieuwe seizoen van de Netflix-serie The Crown waarin de huwelijksproblemen tussen hem en Diana aan de orde komen.

Pijnlijk voor Charles, maar ook William zal niet blij zijn met de wijze waarop zijn ouders worden neergezet. De serie is ditmaal voorzien van een disclaimer – ‘Gebaseerd op echte gebeurtenissen‘, vertelt deze dramatisering het verhaal van koningin Elizabeth II en de politieke en persoonlijke gebeurtenissen tijdens haar regering’ – maar benadert de werkelijkheid wel degelijk.

Archetypes Voor wie niet van televisiekijken houdt, is er eveneens aanbod; het regent boeken over het Britse koningshuis. Iedere zichzelf respecterende royaltykenner brengt wel een boek uit. Het hof vreest echter het meest

voor de autobiografische pennenvruchten van prins Harry die begin volgend jaar in boekvorm worden uitgebracht. En voor de loslippigheid van Meghan Markle die (vooral) koning Charles hoofdbrekens bezorgt.

Nadat Meghan en Harry eerder aanschoven bij Oprah Winfrey – en vernietigend uithaalden naar The Windsors – stortte zij zich op haar podcast: Archetypes.

Alle vrijheid Naar verluidt zou Charles het liefst zien dat Meghan definitief stopt met haar podcast.

Maar Meghan lijkt daar niets voor te voelen. In een interview met het Amerikaanse tijdschrift The Cut vertelt ze dat ze ook alle vrijheid heeft om te praten: ,,Ik heb nooit iets hoeven ondertekenen waardoor ik niet kan praten... Ik kan over mijn hele ervaring praten, maar ik kan er ook voor kiezen om dat niet te doen.” Vooralsnog gaat ze gewoon door met haar podcast.

Op de vraag of het nog goedkomt tussen haar en de families, antwoordt Meghan in het interview in het Amerikaanse tijdschrift: „Het vergt veel meer energie om niet te vergeven... Maar het vergt ook veel moeite om te vergeven.”

O RAN JE BOVEN

35

New

Kies natuurlijk.

Kies SPA Fruit. ®

Laag in calorieën.

Beter drinken. Beter leven.

Gourmetten MET CALVÉ

De lekkerste sauzen voor uw favoriete gerechten

FOTOS E SSIE IN D E N I EU W E K ER K . . .

KONINKLIJK GEZIN STAAT STIL BIJ KONINGIN JULIANA De ban is gebroken. Na een paar jaar de achtertuin van Huis ten Bosch als decor te hebben gekozen, ging het koninklijk gezin voor de halfjaarlijkse fotosessie eindelijk ‘het land in’.

Het werd een eerbetoon aan koningin Juliana.

38

ORA NJ E BOVE N

Nu de prinsessen Prinses Amalia. ouder worden, is het steeds lastiger om een fotomoment te organiseren.

D

e Oranjes kozen de Nieuwe Kerk in Amsterdam als achtergronddecor voor de halfjaarlijkse fotosessie. In deze kerk is tot 10 april de tentoonstelling de Eeuw van Juliana te bezichtigen. De aandacht die de Oranjes met deze keuze voor de tentoonstelling genereren, is terecht. De tentoonstelling, die al eerder door prinses Beatrix werd geopend, geeft een heel ander beeld van Juliana dan in ons nationale geheugen gegrift zit.

De ‘fietsende koningin’, zoals de Britten haar ooit doopten, blijkt naast die gezellige ‘mevrouw’ met hang naar het spirituele ook een eigenzinnige vrouw met oog voor de noden in de samenleving. Het koninklijk gezin zal voorafgaand aan de fotosessie ongetwijfeld de tentoonstelling hebben bekeken.

Benaderbaar Hopelijk hebben de jonge prinsessen goed in zich opgenomen dat hun overgrootmoeder Juliana een wijze, eigenzinnige vrouw, die zich niet wenste te conformeren aan de gewoontes van haar tijd. In dat opzicht is het te hopen dat Juliana een voorbeeld is voor de jonge prinsessen. Want, zo wordt in de Nieuwe Kerk overduidelijk, Juliana was als koningin zeer benaderbaar. In 1980,

Koningin Máxima.

bij haar abdicatie: ,,Ik heb hartgrondig het land aan kouwe drukte en pompeus gedoe.

Als iemand denkt mij daarmee een plezier te doen, dan denk ik wel eens: het is eigenlijk nogal grievend dat je zó over me denkt.”

Onaantastbaar In dat licht bezien is het opeens heel begrijpelijk dat Juliana als vorstin het liefst aangesproken wilde worden met mevrouw. We herkennen Willem-Alexander hierin. Ook onze Koning zie je worstelen met het evenwicht tussen de afstand die een monarch onaantastbaar maakt en het toegankelijke dat in zijn dna zit.

Fotosessie Twee keer per jaar poseren koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun drie dochters voor de media. De bedoeling is dat de Koning en zijn gezin verder tijdens privémomenten met rust gelaten worden. Met het ouder worden van de prinsessen, wordt het steeds ingewikkelder om een moment te vinden waarin het gehele gezin bijeen is.

O RAN JE BOVEN

39

40

ORANJ E BOVE N

Twee keer per jaar poseert het koninklijk gezin.

Prinses Amalia

Ballingschap Het was prins Bernhard die heeft bijgedragen aan het beeld dat zijn vrouw liever huismoeder was dan vorstin. Bernhard filmde huiselijke taferelen en bracht die naar buiten. Vooral in de tijd dat Juliana en haar dochters tijdens de oorlog in Canada in ballingschap verbleven, legde de prins als hij op bezoek kwam zijn vrouw vast terwijl ze zonder hofhouding een gezin runde. Dat beeld doet de eigenzinnige Juliana uiteindelijk tekort. Inmiddels is bekend dat de prinses tijdens haar verblijf in Canada minstens zestig toespraken hield om zich sterk te maken voor de Nederlandse Zaak.

Ze bezocht president Roosevelt vijf keer en hielp hem mede te overtuigen dat de VS zich aan de zijde van de geallieerden voegden.

Exclusieve fotografie: Jurjen Donkers

Maar Juliana was ook een progressieve koningin, getuige haar uitspraak uit 1987. ,,Ik heb altijd het land gehad aan alles wat conservatief en ouderwets was. Ik doe mijn leven lang mijn best om niet ouderwets te worden.” De felheid waarmee Juliana dit uitsprak, maakte duidelijk dat ze het meende.

Prinses Amalia studeert in Amsterdam en zou daar ook gaan wonen. Dreiging vanuit het criminele circuit maakt dat de prinses gekooid zit op Paleis Huis ten Bosch. Niet gemakkelijk voor de Prinses van Oranje. Tijdens de fotosessie was daar niets van te merken, de prinses had het naar haar zin en ginnegapte volop met haar zussen en de aanwezige fotografen.

De tentoonstelling in de Nieuwe Kerk is zeer de moeite waard. Het was in deze setting dat onze huidige Koning en zijn gezin zich lieten fotograferen.

Ontspannen In een ontspannen sfeer en zichtbaar in zijn hum. Het is duidelijk dat het karakter van Willem-Alexander soms meer weg heeft van dat van zijn grootmoeder dan van zijn moeder.

Want ook Willem-Alexander is een vorst die zich het liefst zo benaderbaar mogelijk opstelt.

Dit naar voorbeeld van zijn grootmoeder, met wie hij het zo goed kon vinden.”

Tentoonstelling De Eeuw van Juliana is te zien tot 10 april 2023.

De Nieuwe Kerk aan de Dam in Amsterdam is dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur.

O RAN JE BOVEN

41

Geniet van een klein beetje natuur 96% natuurlijke oorsprong

95% biologisch

afbreekbare formule Dermatologisch getest

44

ORANJ E BOVE N

23

VA N H A RT E

gefeliciteerd

JANUARI 1957

Prinses Caroline, in dienst van Monaco

Caroline Grimaldi wordt op 23 januari alweer 66 jaar. Veel van die jaren stonden in dienst van Monaco, want het was Caroline die na de dood van prinses Grace de rol van Première Dame op zich nam. Ook nu nog steunt ze haar broer Albert. Privé kende ze echter de nodige tegenslagen.

Prins Rainier maakte zich decennialang grote zorgen over het playboyleven dat zoon Albert leidde. Maar hij kon altijd rekenen op zijn oudste dochter.

Caroline: „Ik wilde mijn vader steunen. Dat was mijn taak.” Maar privé heeft ze het niet gemakkelijk gehad. Als jong meisje had ze het gevoel dat ze er niet toe deed en dat alles om haar broer draaide: „Ik kreeg een opvoeding die in sommige opzichten een overblijfsel van de negentiende eeuw was.”

Ontroostbaar Om te ontsnappen, trouwde ze op jonge leeftijd met Philippe Junot. Die relatie eindigde na twee jaar. Met Stefano Casiraghi was het wel echte liefde.

Zij kregen drie kinderen: Andrea, Charlotte en Pierre. Maar Stefano kwam in 1990 om het leven bij een speedbootongeluk. Caroline (destijds 33) was ontroostbaar. Negen jaar later trouwde ze voor de derde keer. Ditmaal met Ernst August Prinz von Hannover, met wie ze dochter Alexandra heeft.

Het paar woont al jaren gescheiden van elkaar. Caroline focust zich vandaag de dag liever op haar kinderen en kleinkinderen.

Bij twijfel Ook blijft Caroline Monaco dienen en broer Albert steunen. De prins van Monaco hecht veel waarde aan haar mening. „Caroline is heel intelligent en geeft goede adviezen. Elke keer als ik haar iets vraag over een persoon of een s situatie waarover ik twijfel, geeft ze een erg g goed oordeel.” In magazine People zei hij zelfs dat hij meer waarde hecht aan Carolines mening dan aan die van echtgenote Charlène. „Ik consulteer mijn echtgenote ook, maar Caroline is mijn zus en ik ken haar langer.”

Caroline met broer Albert en zus Stéphanie.

O RAN JE BOVEN

45

DE LEKKERSTE KOFFIE UIT ITALIË

KOEK MET

Tedere CHOCOLADE

Passie voor snelle auto's Willem III 19 februari 1817 † 23 november 1890

Emma 2 augustus 1858 † 20 maart 1934

Wilhelmina 31 augustus 1880 † 28 november 1962

Hendrik 19 april 1876 † 3 juli 1934

Juliana 30 april 1909 † 20 maart 2004

Bernhard 29 juni 1911 † 1 december 2004

Irene 5 augustus 1939 Gescheiden in 1981 woont in Doorn

48

ORA NJ E BOVE N

Veel Oranjes hebben een passie voor snelle auto’s. Liefhebber prins Bernhard is zelfs medeeigenaar van het circuit in Zandvoort. De passie voor snelle auto’s begon bij zijn opa en naamgever prins Bernhard.

Juliana's echtgenoot was een Ferrari-fanaat. De Koning kiest voor gemak en luxe. Hij heeft een verlengde Audi A8 ter beschikking.

Beatrix 31 januari 1938 woont in kasteel Drakensteyn, Lage Vuursche

Margriet Pieter 19 januari 1943 30 april 1939 wonen in 'Huis Het Loo', Apeldoorn

Claus 6 september 1926 † 6 oktober 2002

Christina 18 februari 1947 † 16 augustus 2019

= Leden van het Koninklijk Huis

Willem-Alexander Máxima 27 april 1967 17 mei 1971 wonen in Paleis Huis ten Bosch, Den Haag

Johan Friso 25 september 1968 † 12 augustus 2013

Mabel 11 augustus 1968 woont in Londen

Constantijn Laurentien 11 oktober 1969 25 mei 1966 wonen in Den Haag

Alexia 26 juni 2005

Luana 26 maart 2005

Eloise 8 juni 2002

Ariane 10 april 2007

Zaria 18 juni 2006

Claus-Casimir 21 maart 2004

Foto's: Hollandse Hoogte, RVD

Catharina-Amalia 7 december 2003

Leonore 3 juni 2006

O RAN JE BOVEN

49

Wine with

PASSION From Puglia

DAT BORRELT EEN PARTIJTJE LEKKER! Italian risotto bites Met zongedroogde tomaatjes Of lekker met olijfjes

Wereldse gerechten in borrelformaat. Heerlijk tijdens de feestdagen.

Mmm… van Mora

Corinna klapt uit de school.

EX-MINN ARE S HA A LT SPA A N SE V OR ST D OOR H ET S LI JK I N P OD C A S T

CORINNA ZU SAYNWITTGENSTEIN-SAYN: ‘MIJN WAARHEID OVER JUAN CARLOS’ ‘Mister Sumer’ was de mysterieuze alias die de Spaanse koning Juan Carlos (84) gebruikte als hij zijn minnares Corinna Larsen (58) soms wel tien keer op een dag belde. De afkorting staat voor Su Majestad el Rey, wat Uwe Majesteit de Koning betekent.

52

ORANJ E BOVE N

Juan Carlos en zijn echtgenote. Koningin Sofia is al decennialang op de hoogte van de overspelige avonturen van haar man.

K

oning Juan Carlos liet als liefdeszieke vorst zijn geliefde Corinna zu Sayn-Wittgenstein-Sayn (haar adellijke achternaam) amper met rust. Tussen 2007 en 2012 hadden de in Duitsland geboren Deense en de Spaanse koning een relatie. Ze leefden als man en vrouw totdat het Corinna te heet onder de voeten werd. De zakenvrouw, gespecialiseerd in practiviteiten voor vermogende vips (zoals jachtpartijen), werd meegesleurd in de val van Juan Carlos. In een sensationele podcast (Corinna

and the King) wordt onthuld dat de bankrekeningen van de maîtresse door de Spaanse Don Juan werden gebruikt om tientallen miljoenen euro’s door te sluizen. Toen de speurneuzen van justitie het zwartgeldcircuit ontdekten, waren de liefde en het dubbelleven snel over.

Genadeloos De ware aard van Juan Carlos kwam bovendrijven. ,,Hij heeft onrustbarende, genadeloze trekken,” zegt ze over haar voormalige, 26 jaar oudere minnaar. De koning kwam thuis met koffers vol geld en geschenken. ,,Hij keerde zo blij als een klein kind terug van zijn reizen met koffers vol geld. Ik vroeg dan, waar heb je dat vandaan?” Corinna vertelt in de podcast over de eerste ontmoeting met Juan

Carlos. Dat was in Zuid-Spanje tijdens een jachtpartij. ,,Hij was heel hartelijk en vriendelijk, magisch, intens,” aldus Corinna over koning Juan Carlos in de podcast.

Vrouwenverleider Corinna had zich voorgenomen om niet in een amoureuze relatie terecht te komen. ,,Iedereen wist dat hij de grootste vrouwenverleider was in koninklijke kringen,” aldus Corinna, die bloemen en honderden handgeschreven brieven ontving van haar minnaar. ,,Ik heb me nog nooit zo getrouwd gevoeld als met de Spaanse koning.

Het voelde alsof hij echt mijn echtgenoot was.”

Corinna raakte betrokken bij de smerige zaakjes van de koning. Zo sluisde de Spaanse vorst geld door

O RAN JE BOVEN

53

naar de rekeningen van Corinna. Daarover zegt ze in de podcast: ,,Probeer je voor te stellen dat de persoon die zegt dat jij de liefde van zijn leven bent, je betrekt bij een onderzoek naar zíjn fraude.”

Compensatie Toen het klaar was met de relatie kreeg Corinna de Spaanse geheime dienst op haar dak. Ze moest de €65 miljoen teruggeven en ze vermoedt dat ze door de inlichtingendienst is bespioneerd. De ex van de voormalige vorst, die sinds 2020 op een eiland in Abu Dhabi woont, is niet van plan om het erbij te laten

zitten. Want de koning, die na de Franco-tijd zijn land leidde naar een democratie, zat na de ‘scheiding’ vol met wraakgevoelens. Ze eist nu financiële compensatie voor de wraakacties van Juan Carlos en ze wil een officieel contactverbod.

Razernij Ook deze podcast met Corinna in de hoofdrol zal Juan Carlos tot razernij hebben gebracht. Hij accepteerde niet dat Corinna niet aan regels voldeed en schuwde geen dreigementen. ,,Hij zei: Op een dag eindig je dood in een tunnel.

Net als prinses Diana.”

Koningin Margrethe heeft zoon Joachim gekwetst.

KONINGIN MARGRETHE KWETST ZOON Het is de vraag of de feestdagen aan het Deense hof feestelijk zullen verlopen.

Koningin Margrethe heeft besloten dat vier kleinkinderen volgend jaar geen prins of prinses meer zijn. Dat valt binnen de familie niet in goede aarde...

Prins Joachim, de tweede en jongste zoon van koningin Margrethe, reageerde verontwaardigd op het besluit dat zijn vier kinderen geen prins of prinses meer zullen zijn. ,,Mijn kinderen raken hun identiteit kwijt. Het is nooit leuk om te zien dat je kinderen zo gekwetst worden.

Ze bevinden zich in een situatie die ze niet begrijpen.

Ik raak heel erg overstuur als ik zie dat ze zo verdrietig zijn, en niet begrijpen wat er over hen wordt besloten.”

Grote indruk De vorstin liet weten: ,,Als moeder en grootmoeder heb ik onderschat hoe erg mijn jongste zoon en zijn gezin aangedaan zijn. Het maakt een grote indruk, en dat spijt me. Niemand mag eraan twijfelen dat mijn kinderen, schoondochters en kleinkinderen mijn grote vreugde en trots zijn. Ik hoop nu dat wij als gezin de rust krijgen om zelf onze weg uit deze situatie te vinden.” Koningin Margrethe komt overigens niet op haar besluit terug.

O RAN JE BOVEN

55

Van Dobben

WEET HOE JE DÉ CROQUET EET

Probeer ’t zelf!

SMEREN

Smeer roomboter op je brood, dat komt de smaak ten goede.

SNIJDEN

Snijd de croquet in de lengte door. Zo krijg je twee gelijke helften.

SMELTEN

Laat de roomboter smelten door de warme ragout. Smakelijk!

heerlijke feestdagen MET OLD AMSTERDAM

Kijk voor meer borrelinspiratie op www.oldamsterdam.nl/recepten of scan de QR code.

Dít kost de Marokkaanse monarchie!

Christina Concours: geen valse noten voor Beatrix Prinses Beatrix weet wat haar talenten zijn. Anders dan haar overleden jongste zus prinses Christina (1947-2019) hoort zingen daar niet bij. Dat bekende Beatrix tijdens het 55-jarig jubileumfeest van het Prinses Christina Concours in Den Haag, waar Beatrix samen met haar overgebleven zussen Irene en Margriet en andere familieleden aanwezig was. ,,Wij hebben ons zelfs laten verleiden tijdens de voorstelling mee te zingen”, vertelde prinses Margriet aan de jonge muzikanten van het Concours. ,,Nou, als ik mijn mond opentrek, stapt iedereen op,” wist Beatrix. Aan het slot van het feest gingen de drie prinsessen en Bernardo Guillermo, de oudste zoon van prinses Christina, met de prijswinnaars op de foto.

In Marokko is er weinig te doen over de kosten van de monarchie.

De totale begroting van het koningshuis bedraagt in Marokko een slordige 256 miljoen euro, waarvan een kleine 50 miljoen euro bestemd is voor koning Mohammed VI en zijn naaste familieleden. Het resterende deel gaat op aan bijkomende kosten.

De meeste Marokkanen vinden deze bedragen acceptabel, zo blijkt uit onderzoek. De koninklijke familie wordt gewaardeerd omdat het de stabiliteit en eenheid van het koninkrijk waarborgt. Ook is het koninklijk budget, ondanks dat de familie is uitgebreid, al ruim tien jaar niet gestegen. En van een inflatiecorrectie is evenmin sprake geweest.

PRINSES MÄRTHA LOUISE LEGT FUNCTIES NEER Na overleg met haar vader, koning Harald, heeft prinses rinses d.

Märtha Louise haar koninklijke functies neergelegd. ng.

Märtha Louise is vierde in de lijn van troonopvolging.

In het recente verleden was er ophef ontstaan overr ële het ‘koninklijke tintje’ dat er kleefde aan commerciële activiteiten van Märtha Louise. De prinses geeft nu aan dat ze duidelijker onderscheid wil maken.

Märtha Louise met haarr verloofde Durek Verrett .

58

ORANJ E BOVE N

STREEP DOOR BRITSE KONINKLIJKE JACHT De ‘Prins Philip’ komt er niet! De Britse regering heeft de plannen voor de bouw van het koninklijke jacht, dat vernoemd moest worden naar de vorig jaar overleden prins Philip, per direct stopgezet.

De ‘Prins Philip’ zou de opvolger worden van het vroegere nationale vlaggenschip Britannia, het persoonlijke jacht van koningin Elizabeth. De Britannia werd in 1954 in gebruik genomen, maar in 1997 uit de vaart genomen. De koninklijke familie had sindsdien geen officieel schip meer.

Het nieuwe jacht was een initiatief van premier Boris Johnson.

PRINS CARLOS IN MADRID...

OM LINTJES UIT TE REIKEN

Ank Bijleveld nieuwe voorzitter van het Kapittel

Prins Carlos de Bourbon de Parme, de oudste zoon van prinses Irene en neef van koning Willem-Alexander, was onlangs in Madrid om lintjes uit te reiken.

Hij deed dat tijdens een bijeenkomst van de carlisten, een splintergroep die de prins als ‘Carlos Javier I’ ziet als de enige legitieme rechthebber op de Spaanse troon. Carlos houdt zich daarbij op de vlakte, maar hij doet ook geen afstand van de aanspraken die via zijn grootvader en vader tot hem zijn gekomen. De carlisten koesteren zijn betrokkenheid.

Ank Bijleveld wordt per 1 maart 2023 de nieuwe voorzitter van het Kapittel voor de Civiele Orden. Het Kapittel gaat over de koninklijke lintjes. Tot 1 september 2022 was mr. Jaap de Hoop Scheffer voorzitter van het Kapittel. ,,Ik was weleens bij uitreikingen geweest, dus ik had een bescheiden idee van wat de functie zou inhouden. Maar ik heb veel bij moeten leren,” aldus De Hoop Scheffer over het voorzitterschap van het Kapittel.

Ank Bijleveld is een goede bekende van het koninklijk paar; ze was voorzitter van het Nationaal Comité 200 Jaar Koninkrijk in 2015.

O RAN JE BOVEN

59

Albert herenigd met buitenechtelijke nazaten Het was een foto die ook ver buiten Monaco de tongen losmaakte. Prins Albert die trots posteert met zijn buitenechtelijke kinderen Jazmin Grace (30) en Alexandre (19).

De foto werd gemaakt in New York, mogelijk door voormalig minnares Nicole Coste (de moeder van Alexandre). Jazmin Grace is de dochter van de Amerikaanse Tamara Rotolo.

Albert heeft een goede band met beide buitenechtelijke nazaten. Prinses Charlène was op hetzelfde moment ook in New York, maar zij zou niet aanwezig zijn geweest bij deze reünie.

Hoewel Charlène, de moeder van Alberts echtelijke tweeling Gabriella en Jacques, haar man altijd heeft aangemoedigd om contact te hebben met Jazmin Grace en Alexandre, is de verstandhouding met Nicole Coste ronduit slecht. Niet verwonderlijk, want die laatste laat zich vaak negatief uit over de Première Dame van Monaco.

Dol op Zweedse prinses Tijdens het staatsbezoek aan Zweden bleek eens te meer hoe hecht de band is tussen beide koningshuizen. ,,Onze families kennen elkaar goed. Over en weer zijn we peetooms en peettantes van elkaar. We kennen elkaar ook al lang, dus het is fantastisch om met name ook als vrienden onder elkaar zo’n bezoek samen te kunnen doen,” meende onze Koning. Ook de jongere generatie heeft een goede klik. ,,Kroonprinses Victoria is altijd een goede vriendin voor ons geweest. Ook voor Amalia is ze erg aanwezig als peettante. Ze bellen elkaar regelmatig, wat dat betreft is er een actieve familieband tussen de twee.”

O RAN JE BOVEN

61

Een bezoek aan de Akropolis, waarbij onder meer het Erechtheion en het Parthenon werden bezichtigd.

THUIS IN GRIEKENLAND Eindelijk was het zover: het langverwachte staatsbezoek aan ‘vakantieland’ Griekenland. ,,Goede vrienden moeten altijd hun vriendschap onderhouden om die nog beter en hechter te maken," motiveerde koning Willem-Alexander deze bestemming.

Corona en de Russische inval in Oekraïne zorgden tweemaal voor uitstel, maar driemaal bleek scheepsrecht zoals de Koning in Athene zei. Er was met de Grieken veel te bespreken – over migratie bijvoorbeeld – en daarnaast was het leuk om Griekenland eens om een andere

62

ORA NJ E BOVE N

reden dan vakantie te bezoeken. De Koning en koningin zijn inmiddels dol op het land waarop ze uiteindelijk hun keuze lieten vallen toen de aankoop van een vakantiehuis in Mozambique te veel weerstand opriep. Een staatsbezoek kent vaak ook kleine, subtiele gebaren en knipogen.

Akropolis Zo koos koningin Máxima op de eerste dag van het staatsbezoek voor Griekse ontwerpers: Zeus+Dione voor de dagkleding, inclusief een toeristisch uitstapje naar de Akropolis,

Welkomstceremonie voor het Presidentieel Paleis tijdens de eerste dag van het staatsbezoek.

Het paar was onder de indruk van de Dimitrios Kerk in Thessaloniki.

en een schitterende avondjurk van Christos Costarellos voor het staatsbanket.

Toeval of niet, maar de Belgische koningin Mathilde koos in mei bij het staatsbezoek eveneens voor een jurk van Costarellos.

Máxima droeg heel eigenzinnig ook een diadeem, hetgeen in Griekenland sinds het afschaffen van de monarchie niet meer gebruikelijk is. ,,Griekenland verwarmt de ziel. Wij koesteren onze vriendschap met dit prachtige land. Een land waarin oeroude olijfbomen altijd weer frisse, groene scheuten krijgen,” aldus koning Willem-Alexander tijdens het staatsbanket.

Máxima in het Ottomaanse badhuis Bey Hamam.

Gouverneur Gastvrouw Katerina Sakellaropoulou, een voormalige rechter, hield een meer politieke rede dan Willem-Alexander, waarin schimpscheuten werden uitgedeeld aan buurland Turkije. Koning Willem-Alexander ging daar wijselijk niet op in.

Máxima in vol ornaat bij het staatsbanket in het Presidentieel Paleis.

O RAN JE BOVEN

63

ROYALTY KENNER aan het

woord JEROEN SNEL Royaltydeskundige Jeroen Snel volgt de Europese vorstenhuizen op de voet. In zijn column in Oranje Boven schrijft hij gepassioneerd over zijn belevenissen in de voetsporen van de Europese royals.

Werk aan de winkel voor de Koning Nog even (op 30 april) en koning Willem-Alexander zit alweer tien jaar op de troon. Ik zie Willem-Alexander met de hermelijnen mantel en Máxima gehuld in koninklijk blauw nog zo de Nieuwe Kerk binnenschrijden. Alsof het gisteren was...

De inhuldigingsceremonie in de Nieuwe Kerk was een sprookje.

O RAN JE BOVEN

65

Met de media is er een soort van samenwerking.

Een historische spijtbetuiging na hun coronareis naar Griekenland, maar veel Nederlanders blijven kritisch op ons koningspaar.

I

k mocht er op 30 april 2013 bij zijn, in de Nieuwe Kerk bij de inhuldigingsceremonie.

Een waar sprookje en een dag om nooit te vergeten. Sinds de inhuldiging ging het koningspaar voortvarend te werk.

Kennismakingsbezoeken, werkbezoeken en staatsbezoeken. De agenda stond overvol. Met de media bleef er de nodige wisselwerking, hoewel ik wel de bijeenkomsten mis die ze als prins en prinses hielden om ons een paar keer per jaar bij te praten.

Fotomomenten

ORANJ E BOVE N

Gewone burgers 2020 was het jaar van corona.

We moesten thuis werken en ’s avonds binnen blijven. Ook werd ons afgeraden naar het buitenland op vakantie te gaan.

Dit gold ook voor onze Koning en koningin Máxima. Maar in de herfstvakantie van 2020 gingen ze tóch naar hun vakantievilla op het vaste land van Griekenland waar code geel van kracht was.

In principe konden ze dus reizen, maar het viel verkeerd bij ons gewone burgers. We hadden immers allemaal de opdracht gekregen thuis te blijven. Niet de grens op te zoeken. Zij deden dat wel. Net als een jaar later, toen Amalia haar 18de verjaardag

,,Het zou goed zijn als de Koning zijn salarisverhoging terugstort’’

Toch weet Willem-Alexander als geen ander hoe hij met de media om moet gaan. Eigenlijk is er een soort samenwerking met de pers. Want best vaak is er de kans om hem te interviewen of spontaan voor de camera een vraag te stellen. En natuurlijk zijn er de fotomomenten waar ook de prinsessen bij

66

zijn. Terugkijkend zie ik duidelijk zeven mooie, zeg vette, jaren, maar daarna ook een paar magere. Drie jaar geleden verslechterde de relatie met het Nederlandse volk en daalde de populariteit van de monarchie.

COLUMN

Sinds de inhuldiging ging het koningspaar voortvarend te werk.

vierde in de tuin van paleis Huis ten Bosch en te veel mensen waren uitgenodigd.

Spijtbetuiging Het lijkt alsof onze royals soms niet goed aanvoelen hoe dingen kunnen overkomen voor de buitenwereld, en dat juist zij een voorbeeldfunctie hebben die anderen moet aanzetten tot het naleven van de regels. Ook al was er de historische spijtbetuiging over hun reis naar Griekenland en hadden ze die binnen een dag afgebroken, de schade voor het aanzien van de Oranjes was en is nog steeds groot. De Koning en koningin zijn volop aan de slag gegaan om de ‘hearts and minds’ van de Nederlanders terug te winnen. Extra veel werkbezoeken in het land, openhartige gesprekjes voor de camera en de nodige pracht en praal bij staatsbezoeken waar we toch van smullen. Maar de peilingen zijn niet goed.

een meerderheid van de Nederlanders wil een republiek. Er is werk aan de winkel, nu is de tijd. Tijd om nog meer het land in te gaan.

Nog meer gewone mensen te ontmoeten.

En heel misschien wil Willem-Alexander overwegen om zijn salarisverhoging, van ruim 30 duizend euro, terug te storten in de staatskas. Zoals prinses Amalia nu doet met haar toelage. En zoals koning Felipe van Spanje eens deed met zijn salarisverhoging.

Identiteit

Salarisverhoging

Het zou een mooi gebaar zijn naar alle Nederlanders die niet meer weten hoe ze rond moeten komen en deze winter de verwarming niet aan durven zetten uit angst voor torenhoge rekeningen. Vlak voor Koningsdag komen er nieuwe peilingen uit. Ik hoop dat de Oranjes dan weer in de lift zitten. Want zeg nou eerlijk, eigenlijk willen we ze niet missen. Zij zijn met ons Nederland. Onze identiteit. Als het goed is, is dat iets om trots op te zijn.

De populariteit van de monarchie is verder gedaald naar slechts 51 procent. Nog even en

Jeroen Snel

O RAN JE BOVEN

67

De onweerstaanbare Heinz smaak zonder toegevoegde suikers en zout

VAN R O MY S C H N EI D ER TOT A CTR ICE DEVR IM L IN G N AU Devrim Lingnau speelt Sisi in de Netflix-serie Die Kaiserin.

Philip Froissant kroop in de huid van Franz Joseph.

De echte Elisabeth van Oostenrijk en Hongarije.

ZÓ LEEFT SISI VOORT! 70

ORANJ E BOVE N

Foto: mk2films.com/Felix Vratny

Foto rechts: Vicky Krieps speelt Sisi in Corsage.

Romy Schneider werd een wereldster dankzij haar vertolking van Sisi.

Als haar moordenaar toeslaat is Elisabeth van Oostenrijk en Hongarije pas 60 jaar. Wie kan op die 10de september in 1898 vermoeden dat Sisi in de 20ste en 21ste eeuw zal voortleven op het witte doek en tv-scherm? Alleen al in 2022 waren er twee nieuwe producties.

Maar wat is het WARE VERHAAL van de legendarische Sisi?

I

n 2023 is het 125 jaar geleden dat Elisabeth, keizerin van Oostenrijk en koningin van Hongarije, overleed. Toch spreekt ze nog altijd tot de verbeelding.

Sisi, zoals ze door haar familie werd genoemd, kwam in de jaren vijftig van de vorige eeuw weer in de belangstelling te staan door de even iconische als zoetsappige verfilming (in drie delen) met Romy Schneider in de hoofdrol. Voor de ware fan werden Sissi (in die versie met dubbel s) en Romy één en dezelfde persoon. Dat

weerhoudt andere filmmakers er niet van om het leven van Elisabeth eveneens in beeld te brengen. Dat deed regisseur Christoph Böll in 1990 al met zijn film Sisi und der Kaiserkuss. Dit jaar konden liefhebbers van kostuumdrama’s hun hart ophalen aan maar liefst twee Sisi-producties. De film Corsage van de Oostenrijkse regisseur Marie Kreutzer speelt zich af in 1877, het jaar waarin Sisi (gespeeld door Vicky Krieps) haar 40ste verjaardag viert en zij worstelt met haar leeftijd (en huwelijk).

Die andere verfilming is de Duitse serie Die Kaiserin die op Netflix te zien is. Hierin speelt de Turks/Duitse Devrim Lingnau Sisi.

Ontroostbaar Soms is Sisi op het doek een romantische heldin (Romy Schneider), de andere keer is ze rebels (Devrim Lingnau).

Wat we van de echte Sisi zeker weten is dat ze opgroeit in een groot gezin in München en daar een onbezorgde jeugd heeft. Ze is 15 jaar als ze haar 22-jarige neef, keizer Franz Joseph, ontmoet op

O RAN JE BOVEN

71

In haar dagboek schreef Sisi: „Ik leef in een kerker. Mijn handen zijn geboeid en mijn heimwee wordt steeds sterker.

Mijn vrijheid drijft steeds verder weg.

Nooit alleen, nooit vrij.”

Franz Joseph zou na haar dood hebben gezegd: „Je hebt geen idee hoeveel ik van deze vrouw hield.”

diens verjaardag. Het is eigenlijk de bedoeling dat Sisi’s oudere zus Helene (Néné) gekoppeld wordt aan de keizer, maar Franz Joseph raakt direct in de ban van de jonge Sisi.

Een jaar later trouwen ze.

Ze krijgen vier kinderen: Sophie, Gisela, Rudolf en Marie. Sophie overlijdt op 2-jarige leeftijd aan buiktyfus; Sisi is ontroostbaar en wordt zwaar depressief.

Overspel Na de dood van Sophie (in 1857) en geboorte van zoon Rudolf (in 1858) groeien Sisi

en Franz Joseph snel uit elkaar. De keizer zoekt zijn vertier steeds vaker buiten het echtelijke bed, hetgeen in die tijd in koninklijke kringen overigens niet ongewoon is. Zo heeft de keizer onder anderen een langdurige buitenechtelijke relatie met Anna Nahowski, bij wie hij twee kinderen zou hebben verwekt. Met het klimmen van de jaren heeft Elisabeth overigens steeds minder problemen met Franz’ overspel. Ze duwt naar verluidt haar goede vriendin, de Weense Katharina Schratt, zelfs bewust in zijn armen.

Gefluisterd wordt dat ze ook zelf een affaire heeft, namelijk met captain Bay Middleton.

Sisi is een zeer enthousiast amazone en wordt tijdens het paardrijden altijd begeleid door haar jachtmeester. Maar als Middleton in 1882 in het huwelijk treedt, verliest ze al haar interesse in de sport.

Militaire discipline Van haar schoonmoeder (tevens tante), aartshertogin Sophie, krijgt Sisi geen enkele steun. Haar relatie met de aartshertogin is ronduit slecht. Sophie bemoeit zich nadrukkelijk met haar Foto:Flickr

Een sprookjesachtig paleis.

Maar Sisi voelde zich gevangen.

O RAN JE BOVEN

73

Die Kaiserin is te zien op Netflix. Het is een mooie serie, maar voor veel fans zal Romy Schneider de echte 'Sisi' blijven.

kleinkinderen en het wordt Sisi feitelijk onmogelijk gemaakt om zelf die opvoeding ter hand te nemen.

Dat leidt ertoe dat zoon Rudolf een Spartaanse, militaire jeugd wordt opgedrongen.

De jonge knul gaat daar zo onder gebukt dat hij tot zijn 11de levensjaar in bed plast.

Als Sisi hoort hoe haar zoon lijdt, grijpt ze in.

Ze stelt Franz Joseph een ultimatum: als zij de opvoeding niet mag overnemen, zal ze hem verlaten. Ze krijgt haar zin. Kroonprins Rudolf blijft zijn moeder de rest van zijn leven dankbaar. Maar dat leven duurt niet lang.

Gezichtssluier In 1889 doodt de kroonprins zijn 17-jarige minnares, barones Marie von Vetsera.

Daarna pleegt hij zelfmoord.

Rudolf is dan pas 30 jaar.

Elisabeth belandt opnieuw

74

ORA NJ E BOVE N

in een zware depressie en ze kleedt zich na het drama tot aan haar dood nog slechts in het zwart. Ook verbergt ze al snel haar gezicht consequent achter een gezichtssluier of waaier. Hierover zegt ze: „Ik verberg mijn gezicht achter een waaier, zodat de dood ongestoord zijn

,,Ik verberg mijn gezicht achter een waaier, zodat de dood ongestoord zijn werk kan doen”

werk kan doen.” Een minder poëtische verklaring voor die gezichtsbedekking is mogelijk haar zeer slechte gebit en onwelriekende adem. Maar mogelijk is ijdelheid de ware reden dat de keizerin haar gezicht voor de buitenwereld verbergt. Sisi staat bekend als

de mooiste vrouw ter wereld.

Ze koestert dat imago, terwijl ze daar ook onder gebukt gaat. Ze probeert van alles om van haar gezichtsrimpels af te komen en volgt strenge diëten. Sisi is 1.72 meter lang en haar gewicht schommelt tussen de 45 en 50 kilo.

Ze staat ook meerdere keren per dag op de weegschaal.

Ook staan er gymapparaten in haar privévertrekken, iets wat in die tijd bijzonder is voor vrouwen. Dat haar ijdelheid ook tot uiting komt in de wijze waarop ze gekleed gaat, mag duidelijk zijn. Haar hofdames moeten het korset zó strak insnoeren dat het regelmatig voorkomt dat de keizerin flauwvalt.

Op bezoek bij...

Ook worden de japonnen van keizerin Elisabeth niet gewoon

dichtgeknoopt, maar door de hofdames zeer strak om haar lichaam dichtgenaaid.

Om het hofleven en Wenen te ontvluchten, en zich vrij te voelen, gaat de keizerin vaak alleen naar het buitenland.

Vooral na de dood van haar zoon. Onaangekondigd klopt ze dan bij een ‘collega-vorst’ op de deur. Zoals bij queen Victoria van Engeland en koning George I van Griekenland.

In Nederland Ook Nederland doet ze aan, in 1884 en 1885. In dat laatste jaar heeft ze in paleis Noordeinde een ontmoeting met koning Willem III, koningin Emma en prinses Wilhelmina. Een jaar eerder bezoekt de keizerin in Amsterdam dierentuin Artis en het Rijksmuseum.

Ook consulteert ze in de hoofdstad dokter/masseur Johann Georg Mezger.

De keizerin heeft last van

reuma en ischiasneuralgie en vanwege de klachten aan haar voeten, adviseert dokter Mezger haar een flinke strandwandeling en pootjebaden. Prompt bezoekt ze Zandvoort. Tijdens haar bezoeken aan Nederland gaat Sisi ook naar Marken, Volendam, Hilversum, Alkmaar, Zaandam, Den Haag, Scheveningen, Santpoort, Het Loo, Baarn en Soestdijk. Op 10 september 1898 wordt Sisi door de Italiaanse anarchist/ revolutionair Luigi Lucheni met een vijl om het leven gebracht. De keizerin sterft aan een inwendige bloeding en wordt een week later bijgezet in het Kapuzinerof Kaisergruft (de keizerlijke grafkelder) in Wenen.

het Turks namelijk ‘revolutie’.

Maar ‘what’s in a name.’ Zo wordt de keizerin in de ene film aangeduid als Sisi en in de andere (de beroemde Romy Schneider-trilogie) met Sissi.

Wat is juist? Keizerin Elisabeth zou haar brieven zelf hebben ondertekend met Sisi. Maar daarmee is de zaak nog niet afgedaan. Volgens sommige deskundigen moeten we dat lezen als 'Lisi' (van Elisabeth).

Revolutionair Dat Elisabeth in de Netflixproductie Die Kaiserin nu wordt gespeeld door een Ex-informateur Tjeenk Sisi werd Willink vermoord door actrice met de naam Devrim ontvingineeder het anarchist Grootkruis.

Luigi Lucheni. is pikant. Devrim betekent

O RAN JE BOVEN

75

Probeer nu!

Join THE Royal Club

KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK

VORSTELIJK lezen & kijken

Voor iedereen die zich wil verdiepen in de vorstelijke wereld chen, adel en politiek, se van monarchen, selecteert Oranje Boven royale’ e’ boeken, bo een aantal ‘royale’ biografieën en naslagwerken.

Amalia van Solms Ambitie met allure Olke Arnoldus Uhlenbeck, van marineduiker tot vice-admiraal

Fili II en d Filips de strijd t ijd om Europa

Pieter van Vollenhoven nam in het Marinemuseum in Den Helder het eerste exemplaar in ontvangst van 'Olke Arnoldus Uhlenbeck, van marineduiker tot vice-admiraal' dat het markante levensverhaal vertelt van de grondlegger van het duikbedrijf van de Koninklijke Marine. Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie nam – leuke woordspeling – een duik in zijn verleden.

Zo speelde Olke Uhlenbeck ook een rol tijdens de zogenoemde Belgische opstand, toen het bewind van koning Willem I door onze zuiderburen werd afgeschud.

De geschiedenis van Nederland en België is door weinig mensen zo beïnvloed als door koning Filips II (15271598). Hij komt nog steeds voor in het Wilhelmus als 'de koning van Spanje' die door Willem van Oranje ‘altijd is geëerd'. Filips' religieus fanatisme en zijn harde optreden tegen de Nederlandse Opstand leidden uiteindelijk tot de twee landen en de grenzen die we vandaag kennen.

Een groep wetenschappers schetst een kleurrijk beeld van deze bijzondere en in ons land weinig gewaardeerde vorst.

Alan Lemmers ISBN 9789051946086

78

ORANJ E BOVE N

De turbulente wereld van Filips II

Natasja Peeters, Kevin Gony ISBN 9789401486460

In Museum Prinsenhof Delft is een tentoonstelling ingericht waarin alle aandacht wordt gevestigd op de ambitieuze Amalia van Solms (1602-1675) – echtgenote van stadhouder Frederik Hendrik.

Een vrouw die strategisch en vol ambitie haar rol op het (inter)nationale toneel opeiste en het verloop van de geschiedenis van de Republiek en het Huis van Oranje blijvend beïnvloedde. Bij de expositie is dit fraai geïllustreerde boekwerk verschenen.

Roos Verkleij ISBN 9789462624481

De eeuw van Juliana Een koningin en haar idealen

Oranjeprinses op drift. Wilhelmina van Pruisen en de Nederlanders

Sterke vrouwen hebben altijd een belangrijke, zo niet beslissende rol gespeeld in de Oranjefamilie. Een goed voorbeeld daarvan is prinses Wilhelmina van Pruisen, zo blijkt uit dit boek 'Oranjeprinses op drift.

Wilhelmina van Pruisen en de Nederlanders'.

Wilhelmina van Pruisen kwam in 1767 in ons land, als bruid van de weinig besluitvaardige stadhouder Willem V. Ze schroomde dan ook niet om zich met de politiek te bemoeien, mede om de positie van de Oranjes te beschermen en behouden.

Willem V moest uiteindelijk voor de komst van Napoleon uitwijken naar Engeland, maar Wilhelmina zag in 1813 haar zoon Willem als vorst en daarna als koning terugkeren naar Nederland.

Maarten-Jan Dongelmans ISBN 9789462499294

Bijna 75 jaar geleden werd koningin Juliana in de Nieuwe Kerk in Amsterdam ingehuldigd. In diezelfde kerk is nu een spectaculaire tentoonstelling ingericht over ‘de eeuw van Juliana’. Zonder veel overdrijving kan worden gezegd dat het Nederland dat we nu kennen is ontstaan en en tijdens haar leven 1948regeerperiode (19481980). Een tijd van ering herstel, verandering en vernieuwing.. arbij een Juliana had daarbij ,Ik ben bijzondere rol. ,,Ik evend altijd vooruitstrevend geweest,” vond ze van zichzelf. Bij de expositie is dit n. boek verschenen.

Pieter Eckhardtt e.a.

85058 ISBN 9789462585058

Wij, Elisabeth.

21 levenslessen van legendarische vorstinnen

Een nieuwe generatie jonge prinsessen, deels koninginnen in de dop, staat klaar om de

komende jaren volop in de schijnwerpers te treden.

Dat inspireerde de Vlaamse journalist Jo De Poorter tot een boek over de Belgische troonopvolgster prinses Elisabeth (21). Hij plaatste haar persoonlijke verhaal tegen de achtergrond van andere prinsessen en vorstinnen, onder wie ook onze prinses Amalia en koninginnen Beatrix en Juliana. Maar bijvoorbeeld ook Diana en prinses Grace komen voorbij.

Jo De Poorter ISBN 9789464019377

O RAN JE BOVEN

79

TIJD VOOR EEN POSITIEVE BREAK

Máxima bezoekt de historische wijk Castro, het hart van de LHBTI+-gemeenschap in San Francisco.

Door Hans Jacobs B E ZO EK EN A A N TA N Z A N IA EN AM ER IK A

MÁXIMA MAAKT EXTRA KILOMETERS Koningin Máxima is als een kameleon. Niet alleen door het palet aan kleuren van haar vaak opvallende kleding, maar vooral vanwege het schijnbare gemak waarmee ze met mensen van verschillende afkomst en achtergrond omgaat!

O

p het ene moment zit koningin Máxima in een chique club in San Francisco aan tafel met Nancy Pelosi, niet lang daarna luistert ze in Oost-Afrika op een broeierige markt in Dar es Salaam naar de zorgen van marktvrouwen. De gesprekken met presidenten,

82

ORA NJ E BOVE N

ministers en politici zijn belangrijk, zo vertelt Máxima tijdens haar VN-bezoek aan Tanzania.

Maar het zijn de veldbezoeken die haar energie geven. ,,Daar kom ik in contact met de mensen voor wie ik dit werk doe.” Zodoende zit ze urenlang in een auto over soms onverharde

Koningin Máxima en president Samia Suluhu Hassan.

In het Charlotte Hospital hoort koningin Máxima van moeders wat het project MomCare van PharmAccess voor hun zwangerschap heeft betekent.

wegen, op weg naar een ziekenhuis om te zien hoe een project van PharmAccess zorgt voor verbetering in de gezondheidszorg van zwangere vrouwen. En gaat ze tegen het vallen van de avond nog snel even de markt op.

Gouverneur De opgedane kennis gebruikt ze een dag later wanneer ze langsgaat bij de gouverneur van de centrale bank. ,,We hebben nog veel werk te doen,” zegt hij na de ontmoeting met de koningin. Dat vertelt Máxima later ook aan president Samia Suluhu Hassan van Tanzania die haar ontvangt in het presidentieel paleis.

Het gesprek is niet alleen zakelijk. De koningin haalt herinneringen op aan een onvergetelijke reis naar Tanzania met haar ouders, ter gelegenheid van hun zilveren bruiloft. ,,Dat mijn schoonfamilie een bijzondere band met Afrika

heeft, weet iedereen,” zegt ze later in gesprek met Oranje Boven. Zelf maakt ze zich vooral druk over de toekomst van het continent.

Solo Het VN-bezoek aan Tanzania is niet de enige buitenlandse reis die de koningin solo maakt.

Een maand eerder ging ze ook alleen op stap in de Verenigde Staten. Dat was overigens niet zo gepland. De Koning en koningin zouden samen een economisch werkbezoek brengen aan Californië en Texas, de staten die het meest zaken doen met ons land. WillemAlexander echter moest zich op het laatste moment op doktersadvies afmelden. Hij had een longontsteking opgelopen en was nog niet voldoende hersteld om te vliegen. Achteraf kwam zijn gedwongen thuisblijven goed uit, want zo kon hij oudste dochter Amalia

O RAN JE BOVEN

83

TE VINDEN IN HET CHIPSSCHAP

Máxima spreekt de lokale bevolking.

moreel ondersteunen toen ze te horen kreeg dat ze om veiligheidsredenen niet mocht verhuizen naar Amsterdam.

Zorgen Máxima moest haar zorgen echter opzijzetten en in Amerika opeens een dubbele agenda afwerken. Willem-Alexander zou verschillende toespraken houden. Die moest zij nu geven. En waar de Koning en koningin ieder een eigen programma hadden, is het Máxima die met kunst-en-vliegwerk zoveel mogelijk onderdelen voor haar rekening neemt. Een ritje met de iconische ‘streetcar’ van San Francisco komt te vervallen, maar de wandeling door homowijk ‘Castro’ wordt een feest. ‘Queens’ van divers pluimage verwelkomen de ‘Dutch queen’, die ook haar latina wortels niet vergeet.

London Breed, de niet op haar mondje gevallen burgemeester van San Francisco, maakt geen geheim van haar enthousiasme over de betrokkenheid en spontaniteit van de koningin. De twee ontmoeten elkaar ook bij de Golden Gate Bridge, waar Máxima na een bezoekje aan de universiteit van Berkeley

(waar schoonzus Laurentien en zwager Friso studeerden, en waar een Beatrix-leerstoel is) poseert tijdens een fotomoment. Daar ook wringt Nancy Pelosi, die in gesprek met Oranje Boven vertelt goede herinneringen te hebben aan Nederland, zich in het programma. Maar tegen een ontmoeting met de nummer 3 in de Amerikaanse hiërarchie – na president en vicepresident – zeg je natuurlijk geen nee.

Fietstochtje Na San Francisco en Silicon Valley, met een uitstapje naar Google, is het de beurt aan Texas.

Daar bezoekt de koningin hoofdstad Austin en de miljoenenstad Houston. De Texanen willen meer weten over waterbeheer. ,,Mijn man was hier ook graag geweest,” zegt Máxima telkens. ,,Hopelijk is hij er de volgende keer bij.”

Máxima en burgemeester London Breed van San Francisco bij de Golden Gate Bridge.

Máxima maakt in Austin een fietstocht met burgemeester Steve Adler.

O RAN JE BOVEN

85

Koninklijke

puzzels

© www.puzzelpro.nl

Woordzoeker

K O N I N K R IJ K A H G J E D

N R N I F H B E R N H A R D E

I E S T E N I B A K I L E E A

V L T R L T E A M M E V I D R

A P T E I A S N E S I T C R C

R O A D P I R N T W S X N O H

G R A V E X K E E A U E A S I

Y R J U W E L E N T S E R M E

T T R E B L A Y A I H D E E J

L I P P E A D Z O N I C V L T

A G N I G G E L F A D E E L N

Y E H E S S E N D M J B L I I

O S T T E A N E H T A N F W L

R E I E W L E C H M A L O A P

A B U R A M K I R D N E H S N

De woorden zitten horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt.

Letters kunnen elkaar overlappen. Zoek de woorden op en streep ze af. De overgebleven letters vormen, achter elkaar gelezen, de oplossing.

ALBERT ALEXIA ANITA ANNE ARCHIE ARUBA

ATHENA BERNHARD DIADEEM DYNASTIE EEDAFLEGGING ELOISE

EMMA ESTELLE FELIPE GRAVIN HENDRIK HERTOG

HESSEN HOFLEVERANCIER ISLA JAIME JUWELEN KABINET

KONINKRIJK LECH LEEUW LIECHTENSTEIN LINTJE LIPPE

TRADITIE MABEL MAXIMA VLAG WILLEMSORDE PAOLA PIETER ROYALTY SONJA

Herfstpuzzel:

Stuur de goede oplossing in vóór 1 maart 2023 via: www.oranje-boven.nl/koninklijkepuzzel

88

ORANJ E BOVE N

WILLEM ALEXANDER JONKHEER VAN AMSBERG

2 9 4 8 5

Sudoku

8 1 8 4 7 2 1 2 5 2 3 6 4 3 1 8 8 5 3 2 6 9 3 1 9 2 6 9 3 7

5

2 8 1

9 8 3 6

6 9 1 4 5 4 5 4 7

7 3 9 4 3

5 7 1 2

Cadeaubon voor lekkernijen

De Oranjes: uit het goede hout gesneden Wooden-Art kunstenaar Frans Rosier overtreft zichzelf met dit bijzondere portret van Máxima en Willem-Alexander.

Het werk is eerst op MDF 12 mm getekend. Daarna zijn met een bovenfreesmachine alle lijnen uitgesneden. Vervolgens is het houten kunstwerk in de grondverf gezet, geschuurd en ingeschilderd met diverse soorten verf.

Afmeting is 60x80.

Winnen!

Oranje Boven doet dit unieke kunstwerk cadeau aan een van onze lezers. Stuur je oplossing van de woordzoeker in op www.oranje-boven.nl/koninklijkepuzzel

De Good4fun treats giftcard is het cadeau voor lekkernijen. Met deze digitale verwenkaart trakteer je ‘de gelukkige’ op je de lekkerste dingen.

Jam, wijn, bier, chocolade, thee, snoep, kaas, drop; het water loopt je in de mond. Online shoppen en te verzilveren bij Nederlandse fun bestedingsmogelijkheden. good4fun.nl

Winnen!

Oranje Boven geeft 1 giftcard ter waarde van 50 euro weg! Stuur de oplossing van de puzzel in op www.oranje-boven.nl/ koninklijkepuzzel

O RAN JE BOVEN

89

MAak zeLf Een hEerLijke VegGiE oVenSchOteL! ONTDEK HET RECEPT OP WWW.GARDENGOURMET.NL

92

ORANJ E BOVE N

N VA ZE EN U E OV K O EB T J FO AN DE OR

VOLGENDE KEER IN

De volgend Oranje B e o verschij ven nt in MAART

JETSETLEVEN DUITSE ADEL SPANJE IN

Colofon ORANJE BOVEN Het grootste redactioneel onafhankelijke royaltymagazine van Nederland met een oplage van 650.000 exemplaren!

Gratis meenemen bij alle supermarkten van Dirk van den Broek, en bij de Dirck3-slijterijen.

Uitgever Brookland Productions, Sassenheim Concept, realisatie en redactie Trusted Media Publishers, Amsterdam

Koningin Mathilde houdt België bij elkaar

Medewerkers Matthieu Slee, Hans Jacobs, Jeroen Snel, Josine Droogendijk, Anette de Vries

10 JAAR

koningschap Willem-Alexander

Oranje Boven kalender 19 januarii Prinses Margriet (80)

31 januari Prinses Beatrix (85)

Fotografie RVD/Jeroen van der Meyde, PPE, Hollandse Hoogte, (AP Photo etc.), Netflix, Jurjen Donkers, mk2films Thomas Schenk, ANP. Trusted Media Publishers BV Redactie Trusted Media Donauweg 10 1043 AJ Amsterdam Niets in deze uitgave mag, in welke vorm en op welke wijze dan ook, worden overgenomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel Oranje Boven met de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt samengesteld, staan uitgever en redactie niet in voor eventuele onvolkomenheden in de inhoud en kunnen hiervoor niet aansprakelijk worden gesteld.

4 februari Prinses Marilène (53)

O RAN JE BOVEN

93

100% DISCREET NIEMAND DIE HET ZIET

1 op de 4 mannen van 40+ ervaart urineverlies.

Ga voor een discrete oplossing met TENA Men Active Fit, geen druppeldrama’s meer.

Ga voor meer informatie naar tena.nl

Fijne

borreldagen!