Travelpro - september 2023

september 2023

Brengt je samen Van 11 november 2023 t/m 7 januari 2024

Profiteer van de beste prijzen en flexibele voorwaarden ©Disney - Euro Disney Vacances S.A.S. - Ingeschreven onder nummer 383.850.278 in het Franse handelsregister van Meaux - aandelenkapitaal €12.000.000 - statutair gevestigd in 1 rond-point d’Isigny, 77700 Chessy - ingeschreven in het register van Franse reisorganisaties onder het nummer IM077100030. Euro Disney Associés S.A.S. licenties L-D-2019-335, L-R-2022-678, 681, 684, 686, 689, 695, 696, 700, 702, 707, 712, 725, 730, 731 en 4484, L-D-2022-3405, 3420, 3421, 3422 en 3454.

VOORWOORD

BESTE TRAVELPRO’S De zomer zit erop, maar volgens de Zwitsers wordt het najaar de nieuwe zomer. Dan wordt het een nóg beter jaar dan de vreugdedansjes die ik reisprofessionals nu al zie maken vanwege het hoge aantal boekingen en de winst die wordt behaald.

Onlangs waren de koning en koningin bij mij in het dorp. Ik heb ze niet kunnen vragen of zij de titel ‘koninklijke’ nog bij KLM vinden passen. De airline die de wereld toegankelijk heeft gemaakt voor vele generaties reizigers verdient volgens sommige Nederlanders de titel ‘koninklijke’ niet. Ik ging op zoek naar de redenen waarom de airline deze titel heeft gekregen.

De Travel Managers on Tour ging dit jaar naar het noorden van Griekenland. Ik was zelf nooit eerder in deze regio geweest. Wat mij betreft een absolute aanrader.

Vanuit Thessaloniki kan je alle kanten op, ook op het gebied van verschillende soorten vakantie. En we hadden ons geen betere reisleider kunnen wensen dan Takis Panagopoulos.

In het duo-interview vertellen Mirella de Kock- Houmes (e-hoi Benelux) en Tomas Jansen (Head of Sales bij Walt Disney Parks and Resorts) over het product dat zij aanbieden. Benieuwd hoe Mirella over de vooroordelen van cruisen denkt en wat Tomas te vertellen heeft over de magie van Disney? Lees dan zeker dit interview.

In de airline special lees je de laatste nieuwtjes uit de luchtvaartwereld. Welke routes worden er toegevoegd? Welke innovaties kunnen we verwachten?

Muryad de Bruin van Curaçao Tourist Board is openhartig in een gesprek dat we met hem hadden over het kleurrijke en levendige Curaçao. Een gesprek dat we over vijf jaar absoluut nog een keer moeten hebben. Waarom? Dat lees je in het artikel.

In deze editie lees je ook meer over het ANVR-Congres. Het congres vindt dit jaar plaats in Spanje. Wat kan je verwachten van de sprekers en activiteiten? Inschrijven kan nog steeds.

Arjen Lutgendorff Hoofdredacteur arjen@travelpro.nl

Het Solmar je vakantie zijn. Een reclameslogan die iedereen zich nog wel herinnert. Wij spraken Paul Cremers (CEO Solmar Tours) over de ontwikkelingen binnen het bedrijf.

Wat heeft zanger John de Bever daarmee te maken?

Michael Ros van Sleap.io zet de nieuwste technieken in voor de website van Sleap.

Een vernieuwende blik op reizen en het boeken van accommodaties, dat je wellicht aanzet tot anders denken.

En ten slotte nemen we je visueel mee naar het KLM Nazomerfeest. Kijk of jij jezelf terugziet op de foto! Ik moet zeggen dat het wat mij betreft een ouderwets goed feest was. Overigens hoor ik ook altijd erg goede verhalen over dit soort feesten bij onze zuiderburen.

We hopen dat deze editie je inspireert en informeert en we staan vanzelfsprekend open voor jouw ideeën over interviews, reportages, enzovoorts. Mail je me?

Arjen Lutgendorff

3

06. MIRELLA DE KOCK - HOUMES EN TOMAS JANSEN WILLEN ALLES VAN ELKAAR WETEN

IN DIT NUMMER MEER VOORWOORD 03. Arjen Lutgendorff

SPECIALS 18. Azië 40. Wereldwijde stedentrips 50. Airlines

4

18. AZIË Culturen, landschappen en tradities

29. MURYAD DE BRUIN

over Curaçao

30. REISPIONIER AD BOS OVERLEDEN

COLOFON

34. TEMPERAMENTVOLLE DISCUSSIES

in Griekenland

66. KLM BEDANKT MET NAZOMERBORREL

en Rolf Sanchez

Tom van Apeldoorn - Uitgever T.J. van Apeldoorn - Commercieel Directeur Arjen Lutgendorff - Hoofdredacteur Sharon Evers - Eindredacteur Dylan Cinjee - Redacteur Rahanna van Stapele – Redacteur Theo de Reus - Redacteur Tijn Kramer - Redacteur Judith Wetselaar - (Web)redacteur Jan Peeters - Redacteur Bart Matthijs - Redacteur Pieter Weymans - Redacteur Dennis de Groot - Sales Manager Dennis Ebbers - Sales Manager Danielle van Ewijk – Event Manager Iris Bax - Project Manager Events Tina Bakker - Sales Support Iris Beenen - Graphic Design Kantooradres: Arendstraat 33A, 1223 RE Hilversum Tel: +31(0)35-2005481 E-mail: redactie@travelpro.nl Internet: www.travelpro.nl

40. KORTE, MAAR KRACHTIGE

wereldwijde stedentrips

70. SLEAP.IO: HET NIEUWSTE van het nieuwste

Verantwoording: Travelpro is een uitgave van uitgeverij T&S Productions B.V. Dit magazine is als volgt verspreid: Oplage: 6.218 Digitaal via issuu.com Nieuwsbrief: 7.400+ abonnees Social media: 12.500+ volgers Opgave en vragen over abonnementen: Abonnementenland Postbus 20, 1910 AA Uitgeest Tel. +31(0)251-25 79 24 Fax +31(0)251-31 04 05 Site: www.bladenbox.nl voor abonneren of www.aboland.nl voor adreswijzigingen en opzeggingen.

48. NIEUWS UIT DE LUCHT

74. KLM: KONINKLIJKE

blauwe trots

Beëindigen abonnement: Opzeggingen dienen 12 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.

Prijswijzigingen voorbehouden.

Abonnementen lopen automatisch door, tenzij uiterlijk 30 dagen voor de vervaldatum bij ons wordt opgezegd. Dit kan uitsluitend per mail: info@travelpro.nl Kijk voor actuele tarieven op travelpro.nl/abonneren.

58. PAUL CREMERS PRAAT JE BIJ OVER ZIJN SOLMAR TOURS

Vragen? redactie@travelpro.nl Auteursrechten: Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerde database, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij electronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Travelpro.

5

Mirella de Kock-Houmes en Tomas Jansen

6

INTERVIEW

VAN KRIEBELS TOT KIPPENVEL

MIRELLA DE KOCK-HOUMES EN TOMAS JANSEN IN GESPREK Ze zijn allebei positief, houden van dezelfde vakanties, werken beiden bij een internationaal bedrijf en doen er alles aan om andere mensen het naar hun zin te maken. Maar welke raakvlakken hebben Mirella de Kock-Houmes (Managing Director bij e-hoi Benelux) en Tomas Jansen (Head of Sales bij Walt Disney Parks and Resorts) nog meer?

DOOR: DYLAN CINJEE

T

omas: “Zullen we op een persoonlijke noot beginnen? Waar word jij ontzettend blij van?”

Mirella: “Ik ben sowieso heel positief, dus ik word van heel veel dingen heel blij. Op persoonlijk vlak kan ik niet anders zeggen dan dat ik blij word van mijn gezin. Ik ben getrouwd en heb twee kinderen: eentje van zeventien en een van veertien jaar oud. Die twee zien opgroeien tot hun eigen persoonlijke ‘ik’ met alle pieken en dalen, daar word ik heel vrolijk van. Als we op zakelijk niveau gaan kijken, dan ligt het natuurlijk voor de hand dat ik blij word van goede resultaten.

Maar ik word vooral ook heel vrolijk als ik achter mijn computer zit en ik hoor gelach en plezier op de werkvloer. Ik vind het namelijk heel erg belangrijk dat mensen plezier hebben in hun werk.”

Tomas: “Ik ken jou ook alleen als een blij, enthousiast en vrolijk persoon en daar hebben wij ook wel een klik.

Ik vind plezier op de werkvloer ook het belangrijkste bij alles wat we doen.”

Mirella: “Daar begint alles mee. Je brengt namelijk veel tijd door op je werk, daarom ben ik echt wel van mening dat je iets moet doen wat je leuk vindt. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan, niet iedereen heeft die positie. Maar ik ben er wel van overtuigd dat werk wat je leuk vindt, enorm bijdraagt aan het plezier in je leven.”

Mirella: “Als we dan toch persoonlijk beginnen. We zijn het hele jaar bezig met vakanties, maar hoe ziet jouw ideale vakantie eruit?”

Tomas: “Een actieve rondreis is voor mij de ideale vakantie. We maken altijd minimaal 5.000 kilometer als we een grote rondreis doen. Afgelopen winter zijn we bijvoorbeeld naar Los Angeles gevlogen en vanuit daar hebben we een ski-roadtrip gedaan. We hebben

geskied bij Lake Tahoe, in Utah, en Colorado en we zijn nog even naar Las Vegas geweest. Het was een mooie combinatie tussen enerzijds zon en anderzijds skiën.

We hebben een jaarpas gekocht, waarmee je in meer dan 50 skigebieden terecht kunt, zodat we superflexibel waren waar we konden skiën. De vakantie zal altijd een combinatie zijn van veel dingen bekijken, 's ochtends vroeg in de auto stappen en het meeste uit de dag halen.

Ik vind het altijd een stukje mindfulness voor het brein.

We komen lichamelijk niet altijd even uitgerust terug van vakantie, maar je hoofd is weer helemaal leeg en we kunnen er weer vol tegenaan. En dat is ook belangrijk met onze baan.”

Tomas: “Hoe zit dat bij jou?”

Mirella: “Ik herken mij daar ook in. Natuurlijk vind ik cruisen heel leuk, maar voor mijn eigen vakantie zijn we met ons gezin vaak op zoek naar meer avontuur.

We houden enorm van skiën, zo’n reis die jij net noemt hebben we nog nooit gedaan, maar gaat nu wel op de bucketlist. Skiën is eigenlijk altijd onze invulling in de winter. Ook in de zomer willen we graag iets actiefs doen. We gaan niet een week op het strand liggen, maar gaan liever de bergen in om te wandelen. Deze zomer zijn we bijvoorbeeld drie weken naar Namibië geweest.

Daar hebben we een 4x4 gehuurd met twee daktenten en dat hebben we gecombineerd met mooie lodges.

Namibië is een geweldig land en deze manier van reizen was een fantastische ervaring.”

Tomas: “En dat samen met de kinderen?”

Mirella: “Ja, uiteraard moet je wel rekening houden met twee pubers, dus plannen we altijd ook wat dagjes rust in. Maar de vakanties staan vaak in het teken van dingen doen.”

7

Tomas: “Dit zijn niet de enige overeenkomsten die wij hebben, we zijn namelijk allebei begonnen op de reserveringsafdeling.”

Mirella: “Dat wist ik dus helemaal niet van jou.”

Tomas: “Jij bent in 2000 begonnen en ik in 2004 in Parijs op de reserveringsafdeling van Disneyland Paris. Maar wat is jou het meeste bijgebleven van jouw tijd op de reserveringsafdeling bij Zeetours?”

Mirella: “Ik kwam hier in 2000 en had toen helemaal niks met cruisen. Ik kwam in de regio Rotterdam te wonen en was op zoek naar een baan. Toevallig kwam dit naar op mijn pad en heb ik met name de eerste maanden heel veel over cruisen geleerd. Wat mij vooral is bijgebleven waren de bijzondere vragen van zowel klanten als reisagenten, zoals ‘Is deze buitenhut wel boven de zeespiegel?'. We hadden intern een lijst met de meest hilarische vragen, daar hadden we altijd heel veel lol om. 23 jaar geleden zat cruisen op een heel ander niveau dan vandaag de dag, dus werden er ook vaak bijzondere vragen gesteld.”

Tomas: “Ook dat herken ik. Toen ik aan boord van Disney Cruise Line werkte werd er door gasten gevraagd wat de voorkant van het schip was. Ik kan mij voorstellen dat het soms lastig is, maar we stonden bovenop het dek en schip was aan het varen.”

8

Mirella: “Jij hebt jaren aan boord gewerkt van Disney Cruise Line, hoe kijk je daar op terug?”

Tomas: “Fantastisch. Het was een supermooie levenservaring. Ik zat aan boord als guest service manager.

Bij Disney is het echt een Disney-ervaring en we brengen die magie dag en nacht over op onze gasten. Er wordt heel veel gedaan, zeker aan boord van de schepen, om die magie werkelijkheid te laten worden. Om je een idee te geven.

Aan boord van een schip met 2.500 passagiers werken 1.000, zoals wij ze noemen, cast members. Als we aan het werk zijn, zijn we allemaal ‘onstage’ en willen we de gasten allemaal een droomvakantie bezorgen. Als cast member is dat heel intensief, maar ook supergaaf om te doen. Het is een hele kleine wereld en je kent iedereen. Dat maakt het soms ook uitdagend, omdat je 24/7 met elkaar te maken hebt, maar ik zou het iedereen, vooral iemand die nog jong is, aanraden om het een keer te beleven. Collega’s komen van over de hele wereld en samen doe je er alles aan om gasten een leuke tijd te geven. Dat schip wordt op dat moment jouw wereld, daar heb ik ook alle Disney-liedjes uit mijn hoofd geleerd, want die worden continu aan boord gespeeld.”

Mirella: “Dat vind ik altijd hilarisch als wij samen een evenement hebben. Je kent en zingt alle liedjes altijd mee

VOEL JE THUIS, WE DOEN HET SAMEN

WWW.WORDEENTRAVELCOUNSELLOR.NL

en dat vind ik mooi om te zien. Ik ken jou als een heel creatief persoon en als wij samen zijn dan bedenk jij ad hoc allerlei dingen. En dat brengt mij direct bij de volgende vraag.”

Mirella: “Disney heeft een bepaalde magie en is heel strikt om deze magie te bewaken. Is er wel ruimte voor jouw creativiteit binnen jullie werk?”

Tomas: “Ik zal eerst uitleggen waarom Disney zo streng is in het bewaken van het merk en de magie. Het is begonnen, nog voor Mickey Mouse, met Oswald.

Walt Disney had Oswald gecreëerd, maar had deze niet goed geregistreerd. Walt is daardoor het figuurtje Oswald kwijtgeraakt aan een andere partij. Jaren later, afgelopen decennium, hebben we de rechten van Oswald teruggekregen. Dat is een voorbeeld waarom we zo streng zijn met het bewaken van ons merk. Je wil ook niet Mickey Mouse opeens overal tegenkomen, die hoort namelijk thuis in onze parken en aan boord van onze schepen. Alles draait bij ons om beleving en die zijn we continu aan het vernieuwen, zeker in deze huidige tijd. Om vernieuwend te blijven moet je wel creatief zijn, dus die ruimte is er. We willen verhalen tot leven brengen, ook als het gaat om marketing en communicatie. We hebben in Disneyland Paris vorig jaar Marvel Avengers Campus geopend en komend jaar gaat het Disneyland Hotel weer open. Het hotel

heeft een complete koninklijke makeover gekregen, dus daar kunnen we ook leuke dingen mee doen. Ook gaan we een nieuw Frozen themaland openen in het Walt Disney Studios Park. Dat wordt aangelegd rondom een groot meer, daar komt ook een Rapunzel-attractie, een Engelse tuin, een nieuw restaurant, shows op het meer en ruimte voor nog meer nieuwe themalanden. Dat zorgt ervoor dat wij continu als team bezig zijn met het bedenken van leuke ideeën en daar heb je die creativiteit voor nodig. Dat zorgt voor heel veel plezier op de werkvloer. Plezier is ook een van de twaalf kernwaarden binnen Disney. Die kernwaarden worden met name bij Disney Cruise Line heel duidelijk overgebracht op de cast members.”

Mirella: “Kan je iets meer vertellen over waar Disney Cruise Line nu mee bezig is?”

Tomas: “We hebben de Disney Dream dit jaar voor het eerst naar Europa gebracht, dat brengt veel mogelijkheden met zich mee voor de branche. Het eerste jaar is altijd lastig om scheepsbezoeken te doen, dus dat wordt volgend jaar. Samen met jullie en de reisprofessionals. Daar kijken we heel erg naar uit.

Ons nieuwste schip is de Disney Wish en daar worden nog drie schepen bijgebouwd, waaronder de Disney Treasure. Ook komt er een schip bij dat gaat varen vanuit Singapore, speciaal gericht op de Aziatische markt. We blijven de float dus uitbreiden. Ook nieuw is de eilandbestemming Lighthouse Point in de Bahama’s. We hebben Castaway Cay als privé-eiland en Lighthouse Point als extra bestemming, exclusief voor Disney-gasten. Met al die verschillende noviteiten blijf je continu werken aan nieuwe presentaties en trainingen voor reisprofessionals. We zien dat de naamsbekendheid voor de Disney Parken heel hoog is.

Voor Disney Cruise Line kunnen we nog zeker werken aan de naamsbekendheid en dat doen we uiteraard al samen met jullie. Cruisen is in het algemeen al minder bekend, en dat Disney ook cruiseschepen heeft weet ook niet iedereen, daar liggen nog veel mogelijkheden.

Voor ons is het de uitdaging om, binnen de regels waar jij het over had, te kijken hoe we Disney Cruise Line onder de aandacht kunnen brengen in Nederland. Als dat eenmaal lukt, zoals nu, zien we een sneeuwbaleffect ontstaan. Als we kijken naar de resultaten ten opzichte van ons fiscale jaar in 2019, dan zien we nu een groei van 60% voor Disney Cruise Line.”

Mirella: “Cruisen heeft helaas nog steeds te maken met veel vooroordelen, maar voor Disney Cruise Line zal dat misschien nog wel meer zijn?”

Tomas: “Ja, men denkt vaak dat we varende pretparken zijn, maar dat is niet zo. Dat is iets wat we altijd heel duidelijk moeten maken. Uiteraard is er Disneyentertainment aan boord, prachtige themarestaurants en kan je de Disney-kwaliteit en -service verwachten, maar verder zit het vooral in de finesse. Het zijn absoluut geen varende pretparken.”

Mirella: “Nee, ik vind het ook hele mooie schepen. Ik vind het altijd heel bijzonder dat je overal die hidden

10

CARIBBEAN – NU TIJDELIJK INCLUSIEF FLY&CRUISE PAKKET! Geen zin in de koude wintermaanden? Boek dan een cruise naar de Caribbean met Holland America Line. Geniet van de parelwitte zandstranden, azuurblauwe zee en ontdek de karakteristieke stadjes op de diverse eilanden. Onze Caribbean cruises zijn nu tijdelijk inclusief vliegreis, pre-cruise hotelovernachting en luchthaven transfers. Boek optioneel het Have it All-pakket erbij voor slechts €45,- p.p.p.d. inclusief wifi, drankenpakket en meer. Bekijk hieronder een selectie uit ons aanbod en ontdek het volledige aanbod op hollandamerica.com.

Boek voor 31 oktober en ontvang inclusief:

12 nachten Panamakanaal Sunfarer

9 nachten Caribbean Seafarer

Rondreis Fort Lauderdale Schip: Rotterdam 22 okt, 12 nov*, 3 dec 2023 14 jan, 4 & 25 feb, 17 mar 2024

Rondreis Fort Lauderdale Schip: Rotterdam 3 & 24 nov* 2023 5 & 26 jan, 16 feb, 8 & 29 mar 2024

Vanaf

€2.099,-* p.p.

Vanaf

• Cruise o.b.v. volpension • Vliegreis • Pre-cruise hotelovernachting • Luchthaven transfers

€1.699,-* p.p.

Bij vragen en/of informatie neem contact op met jouw Business Development team: saleseur@hollandamerica.com / +31 10 297 6624. Kijk ook op hollandamerica.com. *Voorwaarden: Vermelde tarieven zijn gebaseerd o.b.v. een dubbele bezetting, gebaseerd op de afvaart waar een * achter is geplaatst, inclusief belastingen, havengelden en heffingen. Exclusief optionele Crew Appreciation. Beperkingen kunnen gelden. De aanbieding is beschikbaar op geselecteerde 2023/2024 Caribbean cruises en beschikbaar voor gast 1 en 2 die een hut delen. 3e/4e gasten komen in aanmerking voor de geldende 3e/4e persoons cruisetarieven met vluchten en precruise hotelarrangement. Luchthaventransfers zijn van Fort Lauderdale (FLL) of Miami (MIA) luchthaven naar het schip en van het schip naar FLL/MIA luchthaven. Pre-cruise hotelaccommodaties zijn beschikbaar bij geselecteerde hotels in Miami. Aanbieding is afhankelijk van beschikbaarheid en o.v.v. prijswijzigingen, druk- en zetfouten. Voor de volledige voorwaarden kijk op hollandamerica.com. Fly&Cruise Caribbean promotie eindigt 31 oktober 2023. Registratie schepen: Nederland.

Mickey’s hebt. Het is een speurtocht alleen al om die te vinden.”

Tomas: “Je bent onlangs benoemd tot Managing Director e-hoi Benelux, waar ligt voor jou momenteel de focus?”

Mirella: “Ik vind het heel belangrijk dat mensen die bij ons werken het naar hun zin hebben en met plezier naar hun werk gaan. Ik krijg de kriebels van de term, people manager, maar de medewerkers maken jouw bedrijf. Daar ligt de komende tijd mijn focus. Maar uiteraard zijn er nog veel meer uitdagingen. We zijn de marktleider in Nederland, die positie willen we behouden en versterken. Voor de pandemie zagen we dat tweederde van onze omzet via B2B verliep. De pandemie, die vele uitdagingen op allerlei vlakken met zich mee bracht, en het faillissement van D-reizen hebben die verhouding flink veranderd. We zien dat rechtstreekse verkoop nu de overhand heeft, dat neemt niet weg dat onze B2B-partners enorm belangrijk zijn.

Dus ook daar ligt de focus.”

Tomas: “Hoe betrek je de B2B-partners hierbij?”

Mirella: “Als we een studiereis organiseren, ben ik altijd een voorstander van de complete ervaring. Uiteraard willen we dat reisprofessionals de cruise ervaren zoals een gast ervaart, maar ik vind ook dat je er alles uit moet halen. Dus we organiseren een reis altijd in combinatie met trainingen, presentaties, excursies die we via de rederij kunnen boeken en dineren in specialiteitenrestaurants. We organiseren niet heel veel studiereizen, maar als we ze organiseren dan proberen we ze zo compleet mogelijk aan te bieden. Daarnaast

12

proberen we altijd een mix van reisagenten mee te nemen, dus reisagenten die heel veel cruise-ervaring hebben, maar ook juist reisagenten met nul ervaring.

Het is gebleken dat die mix perfect is. We zien dat de ervaren cruisers ambassadeurs worden van het cruisen en de reisagenten met minder ervaring meenemen tijdens zo’n reis. Als je jouw klant weet te boeken bij de juiste rederij, op het juiste schip en op de juiste vaarroute dan heb je een klant voor het leven erbij. Het gehalte repeaters is enorm hoog, ook zien we dat de gemiddelde reissom fors omhoog is gegaan ten opzichte van 2019. Maar ook zien we steeds meer first timers bij rederijen, zoals MSC Cruises en AIDA Cruises. Dus het groeit op alle vlakken. Daarnaast investeren we enorm in onze online agentenwebsite. Deze boekingsmodule is heel compleet en altijd up to date. Komt een reisagent er toch niet helemaal uit of is er nog aanvullend advies nodig, dan staan onze zeer ervaren cruisespecialisten ze graag te woord.”

Tomas: “We zien dat reisprofessionals een flinke toegevoegde waarde hebben in de hoogte van de reissom. Bij Disneyland Paris ligt de reissom bijvoorbeeld 40% hoger via reisprofessionals dan via onze eigen kanalen. Zien jullie dat ook?”

Mirella: “Ja, dat zien wij zeker. Ik denk dat wij de meest geavanceerde website hebben om een cruise te kunnen boeken, maar alsnog is de conversie online in Nederland relatief gezien laag. Als je het vergelijkt met andere landen zie je dat de Nederlandse cruisepassagier over het algemeen toch nog advies wil. Ze willen bevestiging, dus het advies van onze cruisespecialisten blijft heel belangrijk en dan zien we ook dat mensen

INTERVIEW

binnenkomen voor de goedkoopste binnenhut en uiteindelijk de boeking afsluiten met een mooie balkonhut. Puur door het advies van een specialist. Je moet als reisagent niet bang zijn om dat aan te bieden.

Ook onze website speelt een belangrijke rol, omdat we daar een eenvoudige functie hebben om te upgraden.

Heb je bijvoorbeeld een binnenhut aangeklikt, dan krijg je automatisch de vraag of je voor een x-bedrag meer een buiten- of balkonhut wil boeken. Op die manier word je alsnog getriggerd. We zien ook dat veel mensen hebben gespaard de afgelopen jaren en daarnaast denk ik dat onze doelgroep in het hogere segment zit, dat zal denk ik ook voor Disney gelden. Dat zijn toch mensen die over het algemeen minder last hebben van de economische beslommeringen. Mensen die bereid zijn om geld uit te geven voor mooie ervaringen en die kunnen we aan boord van onze schepen prima bieden.”

‘‘

Men denkt vaak dat we varende pretparken zijn Tomas Jansen Mirella: “Je hebt op de reserveringsafdeling gewerkt, aan boord van de schepen, nu alweer een aantal jaar bij Walt Disney Parks and Resorts. Heb je nog meer ambities binnen Disney?”

Tomas: “Als de kans er is om door te groeien binnen Disney dan zal ik zeker kijken wat de mogelijkheden zijn. Tegelijkertijd zijn er op dit moment zoveel uitbreidingen en mogelijkheden in mijn huidige functie dat dat mij ook elke dag energie geeft. Dus ik ben ook heel gelukkig in mijn huidige functie en het blijft altijd uitdagend. Ik ben in 2008 begonnen als account manager en nu eindverantwoordelijke voor de verkoop. Binnen die tijd is er al zoveel veranderd en dat maakt het heel gaaf om in die rol te zitten. Maar ook de herinneringen die je maakt. Ik was onlangs in Parijs en als je dan ziet hoe vrolijk iedereen door het park loopt, daar krijg ik nog steeds kippenvel van, zelfs als ik er nu over praat. Maar dat geldt voor jou waarschijnlijk ook?”

Mirella: “Ja, ik denk dat we allebei kunnen beamen dat we in de mooiste branche werken die er is. Je mag het mensen naar hun zin maken, droomvakanties samenstellen. Dat wil toch iedereen, zou je zeggen?”

Tomas: “We werken ook allebei bij een internationaal bedrijf. Welke voordelen brengt dat met zich mee?”

Mirella: “De grote voordelen liggen vooral op het ICT-gebied. We bouwen ons eigen systeem, waardoor dat helemaal op maat is. We hebben in Duitsland meer dan 50 mensen op de ICT-afdeling zitten, die de hele

dag bezig zijn om onze websites voor zowel de klant en/of reisagent aan de voorkant, als voor ons aan de achterkant te optimaliseren en te automatiseren. We kunnen steeds meer zaken automatisch doen. In het verleden, toen we nog geen onderdeel waren van e-hoi, hadden we daar een grote papierwinkel voor. Voor de rest leren we ook veel van elkaar. De Duitse cruisemarkt is heel anders dan de Nederlandse cruisemarkt en het is interessant om dat van dichtbij te zien.”

Tomas: “In hoeverre krijgen jullie van e-hoi de ruimte om de lokale touch mee te geven?”

Mirella: “Ondanks dat wij onderdeel zijn van e-hoi, zijn wij opzichzelfstaande bedrijven. We bepalen bijvoorbeeld zelf onze marketing strategie, daar zijn vanuit Duitsland geen vastgestelde richtlijnen voor. We kunnen ons richten op dingen waarvan wij denken dat daar potentie in zit. En dat geldt ook voor het samenstellen van pakketten. Onze musicalcruise is daar een goed voorbeeld van. Dan zitten er 200 tot 300 Nederlandse gasten aan boord die specifiek voor Nederlandse musicalartiesten komen. Vanuit Duitsland worden we eigenlijk alleen maar gestimuleerd om zulke pakketten nog vaker samen te stellen. Maar uiteraard is het ook heel fijn om mee te kunnen liften op bepaalde arrangementen die in Duitsland goed werken.

We hebben bijvoorbeeld een Gay Cruise en een 90’s Super Cruise gehad, die ook in Nederland goed worden verkocht.”

Tomas: “Duurzaamheid wordt steeds belangrijker, merk je dat klanten er vaker specifiek naar vragen?”

Mirella: “We hebben nog weinig klanten die er heel specifiek naar vragen gedurende het boekingsproces. Met scheepsbezoeken krijg je wel wat meer vragen over wat er nu aan boord wordt gedaan aan duurzaamheid. Rederijen spelen daar zelf ook op in. Je ziet tv-reclames die gericht zijn op duurzaamheid, maar ook toen de Disney Wish in de vaart kwam werd daar veel aandacht aan besteed.

De LNG-schepen komen steeds vaker in het nieuws. We hebben als cruisesector nog een lange weg te gaan, maar ik denk ook dat we al goed op weg zijn. Wij hebben zelf natuurlijk ons Green Cruise-concept, waarbij we een bijdrage doen bij iedere boeking ter compensatie van de CO2-uitstoot. Maar ook intern is de tijd van alles printen wel voorbij, steeds meer wordt geautomatiseerd en daar speelt e-hoi een belangrijke rol in. Dat zal voor Disney ook wel gelden, denk ik?”

Tomas: “Zeker, als je bijvoorbeeld kijkt naar Disneyland Paris, daar is momenteel het grootste zonnepark van Europa in ontwikkeling op de parkeerplaats. Het heeft tijd nodig om alles te verduurzamen, maar we zijn zeker op de goede weg.”

Mirella: “Disney is heel bekend en het merk staat als een huis, maar toch doen jullie altijd de moeite om weer iets bijzonders te organiseren. Denk aan presentaties, studiereizen of zelfs VIP-tours door de parken. Leveren die investeringen nog wel iets op?

Tomas: “Het is voor ons heel belangrijk dat gasten bepalen waar ze boeken. Zij moeten zich prettig

13

voelen bij het boekingskanaal dat zij kiezen. De reisprofessional is nog steeds een heel belangrijk boekingskanaal. Voor cruises zelfs nog belangrijker omdat daar nog meer persoonlijk advies voor nodig is dan voor Disneyland Paris. Dus daar blijven we in investeren. Om op de branding terug te komen.

Iedereen kent het merk Disney, maar daar is en wordt nog steeds heel hard aan gewerkt. We willen het hele jaar aanwezig zijn bij de consument via allerlei verschillende mediakanalen, ook bij de trade partners via trainingen, evenementen en famtrips. Omdat onze producten continu vernieuwen, moet je ook reisprofessionals blijven trainen. Ook willen we graag dat onze producten met storytelling worden verkocht, dus ook daar trainen we op. Ik gaf al eerder aan dat de gemiddelde reissom bij reisagenten 40% hoger ligt dan via onze eigen kanalen, dus de investeringen leveren ons zeker wat op.”

‘‘

Ik krijg de kriebels van de term people manager Mirella de Kock-Houmes Mirella: “Ik zie ook steeds meer advertenties van Walt Disney World in het Nederlands. Ligt er meer focus op Orlando?

Tomas: “We zijn als team verantwoordelijk voor Disney Cruise Line, Disneyland Paris en Walt Disney World Resort in Florida. En er wordt zeker meer geïnvesteerd in Walt Disney World. Er liggen mooie kansen voor onze markt. We vinden het belangrijk dat als mensen denken aan Orlando ze ook denken aan Walt Disney World. We moeten eigenlijk altijd onderdeel zijn van een rondreis door Florida. Voor Orlando is ticketverkoop ook belangrijker dan hotels, ondanks dat we daar meer dan 32.000 hotelkamers hebben. We zien dat het vaak ook langere verblijven zijn. Ik kan rustig zeggen dat je tien dagen nodig hebt om alle parken en waterparken goed te ontdekken.”

Mirella: “Maar met Disney+ komen jullie natuurlijk ook rechtstreeks de woonkamer in.”

Tomas: “Ja, daar kan je ook documentaires en andere specials vinden over de parken. Het geeft gelijk een kijkje achter de schermen die we niet eerder konden geven. Zo heb je de documentaire ‘The Imagineering Story’ die het verhaal achter de parken en attracties

14

vertelt. Ook daar zie je weer de storytelling terugkomen.

Je stapt niet in een achtbaan, nee je stapt in een op hol geslagen mijntrein door het Wilde Westen. En op dat moment voelt dat ook zo. Je ziet ezels en geiten langs het spoor, je ziet ontploffingen, lichteffecten, rook en water.

Het is niet een standaard achtbaan, het is een beleving.

Dat gevoel willen we ook meegeven door evenementen in de parken en op onze schepen te organiseren. Zodat reisprofessionals het zelf kunnen beleven.”

Mirella: “Het ervaren van een product stimuleert altijd het verkopen ervan. Dat geldt voor een cruise ook. Als je het niet zelf een keer hebt gedaan, dan is het toch vaak een ver-van-mijn-bed-show.”

Mirella: “Mag ieder reisbureau en iedere reisagent jullie boeken?”

Tomas: “Je moet wel ANVR-/SGR-lid zijn, om een stukje kwaliteit te garanderen naar de consument toe.

Hoe zit dat bij jullie?”

Mirella: “Bij ons is uiteraard ook ANVR/SGR een vereiste. Voor de pandemie mocht iedereen bij ons boeken, maar we hebben tijdens de crisis gezien dat verkopen via reisagenten op financieel vlak soms meer uitdagingen met zich meebrengt, omdat wij als organisator opereren. Nog steeds gaan we graag met iedere reisagent een samenwerking aan, echter is financiële stabiliteit wel een belangrijk onderdeel van deze samenwerking. Dat werkt uiteraard beide kanten op. Zeetours Cruises is een heel stabiel en financieel gezonde organisatie, dus een reisagent kan met een gerust hart zijn/haar cruises bij ons onderbrengen. We zien dat er steeds meer partners terugkeren en daar zijn we superblij mee. Ik denk dat iedereen hetzelfde doel heeft, namelijk de organisatie gezond houden en dat kan alleen maar als je werkt met partners die er ook zo over denken.”

All-in autohuurformule Alle verzekeringen inbegrepen Uitsluitend B2B verkoop Concurrerende prijzen & hoge commissie Keuze uit meer dan 40 leveranciers

Think cc, think Fllible Autos

www.flexibleautos.nl | +31 23 82 00 470 | info@flexible-autos.nl 15

BBC Storyworks en Brand USA werken samen aan nieuwe wereldwijde mediacampagne om toerisme naar de VS te stimuleren ‘USA THROUGH FILM’ inspireert reizigers om de steden van de VS te ontdekken, door de prachtige beelden en opmerkelijke stemmen van Jane Krakowski, Common, Mary Steenburgen, Yaya DaCosta en meer.

BBC Storyworks, de branded content studio van BBC Studios, en Brand USA, de marketingorganisatie van de Verenigde Staten, hebben hun krachten gebundeld voor het nieuwste hoofdstuk van de USA Through Film campagne. Deze campagne richt zich op het stimuleren van toerisme naar de VS. Geproduceerd door BBC StoryWorks, zal de multichannel-campagne de bezienswaardigheden, geluiden en de sfeer van diverse Amerikaanse steden vastleggen via de persoonlijke verhalen en ervaringen van Jane Krakowski, Common, Mary Steenburgen en Yaya DaCosta, om er een paar te noemen.

New Orleans Band bij Café Du Monde 16

ADVERTORIAL

Smile in SoHo

De serie wordt ondersteund door zeven nieuwe branded content video’s en laat het landschap, de cultuur en het karakter van verschillende steden zien. Het publiek wordt meegenomen op een indrukwekkende reis en geïnspireerd tot het ontdekken van een aantal van de meest populaire en unieke plekken van het land.

Bovendien zijn de films te zien op GoUSA TV. De videoreeks begon 12 september, met Little Rock, Arkansas, New Orleans, Louisianna en New York City. De campagne rolt zich uit met video’s van Baltimore, Maryland, Washington D.C., Chicago, Illinois en Los Angeles in Californië.

Mary Steenburgen – op het water 17

VAN HET LAND VAN DE GLIMLACH TOT HET GOUDEN LAND Met zijn diverse culturen, adembenemende landschappen en eeuwenoude tradities blijft Azië een magneet voor reizigers van over de hele wereld. We nemen je mee door enkele van de meest fascinerende Aziatische landen.

DOOR: SHARON EVERS

AZIË

In Japan genieten reizigers van een unieke mix van oude tradities en moderne innovaties. Van de betoverende kersenbloesems in het voorjaar tot de schitterende herfstkleuren in het najaar, het land biedt een overvloed aan natuurlijke schoonheid. Steden zoals Tokyo en Kyoto nemen bezoekers mee op een reis door de tijd met hun prachtige tempels, geisha-wijken en levendige cultuur. Tokyo, de bruisende metropool, imponeert met zijn futuristische skyline en technologische hoogstandjes. Het is een stad van contrasten, waar traditionele markten en moderne winkelcentra naast elkaar bestaan. Reizigers kunnen deelnemen aan een traditionele theeceremonie of de adembenemende uitzichten bewonderen vanaf de Tokyo Skytree. In Kyoto, de oude keizerlijke hoofdstad, worden reizigers ondergedompeld in de rijke geschiedenis en esthetiek van Japan.

Tempels zoals Kinkaku-ji (het Gouden Paviljoen) en Fushimi Inari Taisha met zijn duizenden rode torii-poorten zijn iconische trekpleisters. Bezoekers kunnen ook kimonoshows bijwonen of deelnemen aan een traditionele kimono-ervaring. Een aanrader voor de avontuurlijke reiziger is het verkennen van de schilderachtige landschappen en traditionele dorpen in de Japanse Alpen. De regio Hokkaido staat bekend om zijn prachtige natuurschoon en biedt reizigers de kans om wilde dieren te spotten, te genieten van ongerepte natuur en te ontspannen in warmwaterbronnen.

EXOTISCH BALI

Bali, het eiland van de goden, blijft een van de meest geliefde bestemmingen in Azië. Met weelderige rijstterrassen, uitgestrekte stranden en levendige cultuur trekt het eiland reizigers aan die op zoek zijn naar ontspanning en avontuur.

De culturele hoofdstad van Bali – niet te verwarren met dé hoofdstad, Denpasar - Ubud, is een paradijs voor cultuurliefhebbers en zonaanbidders. De rijstterrassen van Tegallalang zijn een must-see door hun adembenemende schoonheid en culturele betekenis. Voor avontuurlijke reizigers biedt Bali een scala aan spannende activiteiten.

Surfliefhebbers kunnen de golven trotseren bij Kuta of Uluwatu, terwijl duikers en snorkelaars kunnen genieten van de kleurrijke onderwaterwereld bij Menjangan Island of de Nusa-eilanden. De actieve vulkaan Mount Batur biedt een onvergetelijke zonsopgang met een panoramisch uitzicht op het eiland. Bali is ook een fijne culinaire bestemming met een overvloed aan smaakvolle gerechten.

Reizigers kunnen genieten van traditionele Balinese gerechten, zoals Babi Guling (geroosterd speenvarken) en Lawar (salade met geraspte kokosnoot). Voor fijnproevers zijn er talloze gastronomische restaurants en hippe cafés in de bruisende straten van Seminyak en Canggu.

LAOS

Laos, het land van een miljoen olifanten, is een bestemming die de harten van reizigers over de hele wereld heeft gestolen. Dit land biedt een unieke mix van natuurlijke schoonheid, rijke culturele erfgoed en serene sfeer, waardoor het een must-visit bestemming is voor elke avontuurlijke reiziger. Laos is gezegend met een overvloed aan weelderige groene landschappen, majestueuze bergen en kristalheldere rivieren. Het noorden van Laos is de thuisbasis van het prachtige Luang Namtha National Park, dat een paradijs is voor wandelaars en natuurliefhebbers. Bezoekers kunnen trektochten maken door dichte jungles, traditionele bergstammen ontmoeten en genieten van panoramische uitzichten vanaf schilderachtige uitkijkpunten. Luang Prabang, gelegen aan de oevers van de machtige Mekong-rivier, is een charmante stad die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Hier vind je een overvloed aan oude tempels, waaronder de iconische Wat Xieng Thong, en prachtige koloniale architectuur.

Madagaskar 's Ochtends vroeg kunnen reizigers het magische tafereel van de monniken in processie zien, een oude traditie waarbij zij aalmoezen ontvangen van de lokale bevolking. Laos is bezaaid met betoverende watervallen, waarvan de Kuang Siwatervallen bij Luang Prabang een van de meest indrukwekkende zijn. De watervallen bestaan uit een reeks turquoise poelen omringd door weelderige jungle, en ze bieden de perfecte gelegenheid om te zwemmen, te picknicken en te genieten van de natuur. Vang Vieng is een klein stadje dat bekend staat om zijn adembenemende

20

karstlandschappen en avontuurlijke activiteiten.

Hier kunnen reizigers gaan tuben of kajakken over de Nam Song-rivier, omringd door dramatische kalkstenen bergen. Ook biedt Vang Vieng wandelen fietsroutes door het platteland, waar je kunt genieten van het traditionele Lao-dorpsleven.

Vientiane, de hoofdstad van Laos, heeft een kalme en ontspannen sfeer. Hier kunnen reizigers de historische bezienswaardigheden verkennen, waaronder de beroemde Pha That Luang, een prachtige gouden stoepa die een belangrijk symbool is van het boeddhisme in Laos. De Patuxai, ook wel bekend als de Laotiaanse Arc de Triomphe, biedt een prachtig uitzicht over de stad vanaf de top. De Pak Ou-grotten zijn een fascinerende reeks van heiligdommen die in een klif aan de oever van de Mekong-rivier zijn uitgehouwen.

Deze heiligdommen herbergen duizenden Boeddhabeelden in verschillende maten en vormen.

De grotten zijn een belangrijk religieus centrum voor de lokale bevolking en een interessante plek voor culturele verkenningen.

MYANMAR

Myanmar, het gouden land, is een magische bestemming die reizigers laat kennismaken met zijn rijke geschiedenis, ongerepte natuur en intrigerende cultuur. Deze unieke bestemming biedt een schat aan hoogtepunten en ervaringen die elke reiziger zullen bekoren. Bagan is de belichaming van de oude glorie van Myanmar.

Deze historische stad wordt gekenmerkt door duizenden prachtige tempels en pagodes die

oprijzen uit de uitgestrekte vlakte. Het verkennen van Bagan bij zonsopgang of zonsondergang is een onvergetelijke ervaring, waarbij de gouden zonnestralen het landschap en de eeuwenoude architectuur verlichten. Yangon, de voormalige hoofdstad van Myanmar, is de thuisbasis van de schitterende Shwedagon Pagode. Met zijn vergulde koepel die boven de stad uittorent, is dit heiligdom een van de meest heilige en vereerde boeddhistische tempels ter wereld. Het bezoeken van de pagode bij zonsondergang biedt een betoverend schouwspel van licht en geluid. Het serene Inlemeer biedt een unieke ervaring voor reizigers. Hier kunnen bezoekers de beroemde beenroeiers in actie zien, de drijvende tuinen verkennen en kennismaken met de traditionele levensstijl van de lokale Intha-bevolking. Een boottocht over het meer brengt je langs prachtige dorpjes en pittoreske landschappen. Mandalay, de tweede grootste stad van Myanmar, is doordrenkt van culturele betekenis. Het is de thuisbasis van het indrukwekkende Koninklijk Paleis en het heilige Mahamuni Boeddhabeeld. Een klim naar de top van Mandalay Hill biedt een panoramisch uitzicht over de stad en de omliggende bergen. Voor wie op zoek is naar ontspanning en rust, biedt Ngapali Beach de perfecte ontsnapping. Met zijn witte zandstranden, helderblauwe water en wuivende palmbomen is dit een ideale plek om te genieten van de zonsondergang, te zwemmen en te ontspannen.

CAMBODJA

Cambodja, gelegen in het hart van zuidoost-Azië, is een land doordrenkt van geschiedenis, cultuur en natuurlijke schoonheid. Voor reizigers die op zoek zijn naar een onvergetelijke ervaring, biedt Cambodja een unieke mix van betoverende tempels, vriendelijke bevolking en schilderachtige landschappen. Angkor Wat, het grootste religieuze monument ter wereld, is de trots van Cambodja en een must-see voor elke reiziger. De indrukwekkende tempel, omringd door uitgestrekte grachten en weelderige jungle, is een meesterwerk van Khmer-architectuur en een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen ter wereld. Naast Angkor Wat herbergt het tempelcomplex van Angkor vele andere prachtige tempels die de rijke geschiedenis en cultuur van het Khmer-rijk weerspiegelen. Verken de mysterieuze gezichten van de Bayon-tempel, het overwoekerde Ta Prohm, en de majestueuze tempels van Angkor Thom, elk met zijn eigen unieke charme en architectonische schoonheid. Phnom Penh, de bruisende hoofdstad van Cambodja, biedt een levendige mix van moderne ontwikkelingen en historische pracht. Bezoek het Koninklijk Paleis en de Zilveren Pagode, waar je wordt ondergedompeld in koninklijke grandeur en intrigerende Khmerkunst. Een bezoek aan de beruchte Killing Fields en het Tuol Sleng Genocide Museum zal je raken met een diep inzicht in de tragische geschiedenis

22

van het land. Siem Reap, de toegangspoort tot het Angkor-tempelcomplex, is een bruisende stad vol levendige markten, kunstgalerijen en heerlijke eetgelegenheden. Verken de sfeervolle Pub Street, waar reizigers en locals samenkomen om te genieten van heerlijk eten, live muziek en levendige sfeer. Voor degenen die op zoek zijn naar ontspanning en een zonnige ontsnapping, biedt Sihanoukville een prachtige kustlijn en prachtige stranden. Verken de nabijgelegen eilanden, zoals Koh Rong en Koh Rong Samloem, waar kristalheldere wateren en witte zandstranden een paradijselijk toevluchtsoord bieden. Het Tonlé Sapmeer, het grootste zoetwatermeer van ZuidoostAzië, herbergt fascinerende drijvende dorpen. Hier kunnen reizigers het dagelijks leven van de lokale bevolking ervaren, die afhankelijk zijn van het meer voor hun levensonderhoud. Het Kulen-gebergte, ook bekend als de Phnom Kulen, biedt een ongerepte jungle-omgeving en een verfrissende waterval. Een wandeling door de weelderige bossen en een duik in het kristalheldere water van de waterval bieden een verkwikkende ervaring voor avontuurlijke reizigers.

SRI LANKA

Sri Lanka, gelegen in de azuurblauwe wateren van de Indische Oceaan, is een tropisch paradijs dat bekend staat om zijn adembenemende natuurlijke schoonheid, oude geschiedenis en gastvrije bevolking. Sigiriya, ook wel bekend als de Leeuwenrots, is een UNESCO-Werelderfgoed en een van de meest iconische bezienswaardigheden van Sri Lanka. De oude rotsvesting torent hoog boven de omliggende vlaktes uit en biedt een spectaculair uitzicht vanaf de top. Onderweg naar boven zijn de beroemde fresco's van de Wolkenmeisjes te bewonderen, die een belangrijk onderdeel van de rijke geschiedenis van Sigiriya vormen. Anuradhapura en Polonnaruwa zijn oude steden die ooit de hoofdsteden waren van oude Sri Lankaanse koninkrijken. Deze historische locaties herbergen een schat aan prachtige boeddhistische tempels, stoepa's en oude ruïnes. De heilige Boboom van Anuradhapura wordt beschouwd als een van de oudste bomen ter wereld en is een spiritueel centrum voor boeddhisten. Nuwara Eliya, ook wel 'Klein Engeland' genoemd, biedt een betoverend landschap van glooiende groene heuvels en uitgestrekte theeplantages. Hier kunnen reizigers genieten van een ontspannende tocht langs de adembenemende landschappen en een bezoek brengen aan de theefabrieken om het proces van theebladeren tot heerlijke kopjes thee te ontdekken. De Gouden Tempel van Dambulla is een indrukwekkende rotstempel die meer dan 2000 jaar oud is en ook op de UNESCOWerelderfgoedlijst staat. Binnenin de grotten zijn prachtige Boeddhabeelden en muurschilderingen te bewonderen, die de vroege geschiedenis van het boeddhisme in Sri Lanka laten zien. Sri Lanka is

AZIË

Sigiriya in Sri Lanka

de thuisbasis van een rijk en gevarieerd dierenrijk.

De nationale parken, zoals Yala, Udawalawe en Minneriya, bieden reizigers de mogelijkheid om wilde dieren te spotten, waaronder olifanten, luipaarden, krokodillen en talloze vogelsoorten. De prachtige kustlijn van Sri Lanka biedt een overvloed aan idyllische stranden om te ontspannen en te genieten van de zon. Van de rustige stranden van Mirissa en Tangalle tot de levendige stranden van Unawatuna en Negombo, er is voor elk wat wils.

Kandy, de culturele hoofdstad van Sri Lanka, is beroemd om zijn sierlijke Tempel van de Tand. Hier wordt volgens de legende een heilige tand van Boeddha bewaard. De stad biedt ook kleurrijke culturele shows en een serene omgeving rond het Kandy-meer.

THAILAND

Thailand, gelegen in het hart van zuidoost-Azië, is een fascinerend land dat bekend staat om zijn bruisende steden, eeuwenoude tradities en exotische schoonheid. Bangkok, de bruisende hoofdstad van Thailand, is een betoverende mix van oude tradities en moderniteit. Hier kunnen reizigers een bezoek brengen aan het Koninklijk Paleis, waar de Tempel van de Smaragdgroene Boeddha schittert met zijn ingewikkelde ontwerp.

De Tempel van de Gouden Boeddha en de Tempel van de Liggende Boeddha zijn ook niet te missen hoogtepunten die de rijke religieuze cultuur van Thailand weerspiegelen. Ayutthaya, een voormalige hoofdstad van het Siamese rijk, staat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst en biedt reizigers een kijkje in de oude glorie van Thailand.

De ruïnes van oude tempels en paleizen getuigen

van een rijke geschiedenis en zijn een fascinerende bestemming voor geschiedenisliefhebbers.

Chiang Mai, gelegen in het noorden van Thailand, is een cultureel centrum met een kalme en ontspannen sfeer. Hier kunnen reizigers traditionele ambachtslieden ontmoeten, deelnemen aan meditatiesessies in boeddhistische kloosters en de weelderige bergachtige omgeving verkennen.

Thailand is de thuisbasis van enkele van 's werelds mooiste eilanden. Bezoek het levendige Phuket, het prachtige Koh Phi Phi, het rustige Koh Lanta of de ongerepte Similan-eilanden voor witte zandstranden, kristalhelder water en spectaculaire duik- en snorkelmogelijkheden. Krabi, gelegen aan de Andamanse Zee, staat bekend om zijn prachtige kalkstenen kliffen en weelderige mangroven. Hier kunnen reizigers genieten van adembenemende zonsondergangen, kajakken door verborgen lagunes en de beroemde Four Islands Tour verkennen. Pai, een schilderachtig stadje in het noorden van Thailand, biedt een ontsnapping aan de drukte van de stad. De omgeving is bezaaid met warmwaterbronnen, watervallen en rijstvelden, en de relaxte sfeer trekt reizigers aan die op zoek zijn naar rust en sereniteit. Thailand viert een reeks kleurrijke festivals die reizigers een glimp geven van de levendige cultuur van het land. Songkran, het Thaise Nieuwjaar, wordt gevierd met een groot watergevecht, terwijl Loy Krathong het water eert met drijvende kaarsen op rivieren en meren.

DE FILIPIJNEN

De Filipijnen, een paradijselijke archipel in zuidoostAzië, biedt een schat aan betoverende eilanden, boeiende cultuur en weelderige natuurschoon.

23

eilanden, zoals Guyam, Daku en Naked Island, voor een ongerepte eilandhopervaring. Bohol biedt een unieke natuurlijke ervaring, zoals het spotten van de kleinste primaten ter wereld, de tarsiers, in hun natuurlijke habitat. De Chocolate Hills, een opvallend landschap van kegelvormige heuvels, zijn een andere must-see attractie op dit prachtige eiland. Vigan, gelegen op het eiland Luzon, is een goed bewaard gebleven voorbeeld van een Spaanse koloniale stad. De historische straten, met keien geplaveid, zijn bezaaid met prachtige oude herenhuizen die een reis terug in de tijd bieden.

NEPAL

Nepal

Palawan, uitgeroepen tot 's werelds beste eiland, biedt een overvloed aan natuurlijke pracht. De Underground River, een UNESCO-Werelderfgoed, is een van de hoogtepunten van Palawan en biedt een magische boottocht door een ondergrondse grot vol stalactieten en stalagmieten. El Nido en Coron, bekend om hun adembenemende lagunes en kalkstenen kliffen, bieden een ongeëvenaarde duik- en snorkelervaring. Boracay, een klein eiland in de Filipijnen, is beroemd om zijn witte zandstranden en kristalheldere water. Met talloze activiteiten zoals windsurfen, kitesurfen en nachtleven, biedt Boracay een perfecte mix van ontspanning en avontuur. Cebu, een eiland in het centrale deel van de Filipijnen, biedt een rijke geschiedenis en een bruisend stadsleven.

Bezoek de Magellan's Cross en het Fort San Pedro, getuigenissen van het Spaanse koloniale verleden.

Avonturiers kunnen genieten van canyoning in Kawasan Falls of zwemmen met walvishaaien voor de kust van Oslob. De rijstterrassen van Banaue, een UNESCO-Werelderfgoed, behoren tot de oudste ter wereld en bieden een verbluffend landschap van terrasvormige rijstvelden die tegen de heuvels zijn gebouwd. Verken de omliggende dorpen en leer over de traditionele levensstijl van de inheemse Ifugao-stam. Siargao, het surfmekka van de Filipijnen, trekt reizigers aan met zijn perfecte golven en relaxte eilandvibe. Bezoek de beroemde Cloud 9 om te surfen of verken de omliggende

24

Nepal, gelegen in de schaduw van de Himalaya en omringd door spectaculaire berglandschappen, is ideaal voor reizigers die op zoek zijn naar een onvergetelijke ervaring. Nepal staat bekend als de thuisbasis van 's werelds hoogste berg, de majestueuze Mount Everest. Voor avonturiers en bergbeklimmers biedt de Everest-regio een uitdaging van ongekende proporties. Voor degenen die niet willen klimmen, biedt een trektocht naar Everest Base Camp een onvergetelijke ervaring, met adembenemende uitzichten en een diep gevoel van voldoening. Kathmandu, de levendige hoofdstad van Nepal, is een culturele schat met een overvloed aan historische tempels, stoepa's en oude architectuur. De levendige straten van Thamel bieden een scala aan kleurrijke winkels, boetieks en lokale markten waar reizigers zich kunnen onderdompelen in de lokale cultuur en tradities. Pokhara, gelegen aan de oevers van het Phewa-meer, biedt een oase van rust en sereniteit.

Omringd door weelderige groene heuvels en met een spectaculair uitzicht op de Annapurnabergketen, is Pokhara een ideale bestemming voor ontspanning, meditatie en avontuurlijke activiteiten zoals paragliden en wandelen.

Lumbini, een heilige plek voor boeddhisten, is de geboorteplaats van Gautama Boeddha. Hier kunnen reizigers de serene Maya Devi-tempel bezoeken, evenals het eeuwenoude Ashokanpijler, een overblijfsel uit het verleden. Chitwan National Park, een UNESCO-Werelderfgoed, biedt een ongeëvenaarde wilde dierenervaring.

Reizigers kunnen genieten van een jungle-safari en oog in oog staan met neushoorns, tijgers, olifanten en talloze vogelsoorten. Pashupatinath, een heilige hindoeïstische tempel in de buurt van Kathmandu, is een belangrijk bedevaartsoord voor gelovigen. Hier kunnen bezoekers getuige zijn van indrukwekkende crematieceremonies aan de oevers van de heilige Bagmati-rivier. Nepal biedt een overvloed aan trektochten door de Himalaya, die reizigers de mogelijkheid geven om te genieten van het adembenemende landschap, charmante bergdorpjes en de gastvrijheid van de lokale bevolking. Populaire trektochten zijn onder andere de Annapurna-circuittrekking en de Langtang Valley-trek.

V E RT R E K NAAR EEN S P E CTAC U L A I R E N AT U U R A M ST E R DA M N A A R AU ST R A L I Ë

www.cxagents.com

Ontdek een nieuw tijdperk van luxe cruises.

Dit is niet zomaar een nieuw schip. Dit is de Nova manier van reizen.

Ontdek het schip met een rondleiding op de gloednieuwe Silver Nova.

Neem voor meer informatie en reserveringen contact op met uw Sales Manager op frankfurt@silversea.com

INTERVIEW

Muryad de Bruin

CURAÇAO BREEKT RECORDS

“OVER VIJF JAAR ZIJN ER ÉÉN MILJOEN TOERISTEN” Hoe gaat het met het toerisme op Curaçao en wat zijn de verwachtingen voor de toekomst?

Muryad de Bruin (Counterpart Director Curaçao Tourist Board) geeft antwoord.

DOOR: ARJEN LUTGENDORFF

I

k weet dat jullie vorig jaar een recordjaar hadden met bijna 500.000 bezoekers.

Nederland staat nog steeds nummer één.

Je zei eind vorig jaar dat de ambitie was om dat aantal in 2023 minimaal te evenaren. Hoe gaat het ermee?

“Het toerisme op het eiland gaat heel goed. We hebben weer een recordjaar, maar niet zoals vorig jaar. Na zeven maanden zitten we al ver boven de 300.000 toeristen. En de balans is nu echt mooi.

Nederland is en blijft de grootste markt, maar niet te vergelijken met vorig jaar. De NoordAmerikaanse markt is aan het groeien.”

Hoe komt dat?

“We hebben meer producten die de NoordAmerikaanse markt aanspreken. Als het gaat om hotels hebben we Noord-Amerikaanse merken

op het eiland. Overigens gaat ook Zuid-Amerika als een speer, mede dankzij een nieuwe vlucht uit Brazilië. Verder zien we dat Canada helemaal terug is. Vorig jaar hadden we in het eerste kwartaal nog een beetje corona waardoor Air Canada en WestJet niet naar Curaçao vlogen. Maar nu hebben we al bijna de gehele target van Canada gehaald, terwijl de tweede helft van het seizoen nog moet beginnen.”

Hoe zit het met Nederlandse reizigers, die waren er iets minder toch?

“Dat klopt. Vorig jaar was het een abnormaal jaar.

We hadden echt zoveel stoelen vanuit Nederland naar Curaçao. Dit jaar is het beter dan 2019, maar het recordaantal van vorig jaar was abnormaal. Het gaat nog steeds goed, maar minder dan vorig jaar.”

27

De mensen op het eiland zijn de Nederlanders nog niet zat?

“Absoluut niet.”

Vorig jaar werd al aangegeven dat er langzaam wel een focusshift gaat plaatsvinden naar de Noord- en de Zuid-Amerikaanse markt. Hoe doet Sandals het bijvoorbeeld? Hoe zijn de reacties?

“Het is goed om een balans te hebben in het aantal toeristen en waar de toeristen vandaan komen.

Nederland is en blijft onze grootste markt. Sinds het begin van de eeuw wordt er naar diversificatie gekeken. Door Sandals hebben we eigenlijk een Sandals-effect gecreëerd. Door Sandals zien we een bizarre groei vanaf de Noord-Amerikaanse markt. De keten zit nu een jaar op Curaçao en de aantrekkingskracht voor toeristen vanuit de Noord-Amerikaanse markt is gewoon waanzinnig.

Daardoor boeken we dit jaar een recordjaar vanuit

de Verenigde Staten. Echt waanzinnig. Ook het feit dat Corendon Mangrove Beach Resort vanaf september 2021 de Hilton merknaam mag voeren helpt.”

Heb je door al die Amerikanen nog wel plaats voor extra Nederlanders? Want Corendon gaat ook zelf vliegen, vijf keer in de week vanaf november met een niet al te klein toestel.

“Jazeker. Aruba ontvangt jaarlijks ongeveer boven de miljoen toeristen, voornamelijk vanuit NoordAmerika. Dit jaar ontvangt Curaçao voor het eerst boven de half miljoen toeristen. Er is dus genoeg ruimte, want Curaçao is een groter eiland qua oppervlakte dan Aruba.”

Denk je dat Curaçao ook een miljoen toeristen kan ontvangen en binnen hoeveel jaar?

Ja, ik denk in een jaartje of vijf, zes.”

Ben je niet bang voor overtoerisme, voor klachten van locals?

“Nee. Het is wel iets dat voor de locals een beetje zorgen baart. Maar het heeft ook te maken met ons werk als toeristenbureau. We kijken ook naar opleidingen, waarbij we de mensen willen enthousiasmeren als het gaat om toerisme. De afgelopen 35 jaar heeft het eiland zich sterk gericht op raffinage en de financiële sector als economische pijlers. De afgelopen jaren is toerisme meer en meer belangrijker geworden. Dus de bevolking moet daar ook aan wennen en zich meer gaan bezighouden in de toeristische sector. Als toeristenbureau op Curaçao doen wij ook heel veel aan om mensen meer te betrekken bij het toerisme en hen erover te informeren. Het is gewoon goed voor het eiland.”

Eigenlijk doe je dus de marketing en de PRinspanningen die je hier in Europa doet ook omgekeerd op Curaçao richting de bevolking.

“Ja, dat beschouwen we ook als een taak van het toeristenbureau. Dus we zijn niet alleen maar een destination marketing organisatie, maar we zijn een destination marketing en management organisatie.

En dat houdt in dat wij ook op het eiland het toerisme voor de algemene toerisme industrie waarborgen samen met de partners en stakeholders en samen met de bevolking. We hebben actieve programma's, ook in het onderwijs. Wij doen heel veel aan awareness, ook op het eiland. Denk aan de (natuurlijke) schoonheid van het eiland, de veiligheid van het eiland en Curaçao is natuurlijk niet alleen voor de toerist, maar ook voor onszelf als inwoners. Maar we proberen de bevolking mee te nemen en stimuleren als het gaat om toerisme, want wij wonen op een toeristisch eiland.”

Hoe zie jij de discussie over het toegankelijk houden van de stranden voor de Curaçaoënaars?

Als er steeds meer hotels aan het strand komen...

“We zoeken daarin een balans. Stranden zijn niet

28

INTERVIEW

TRAVELPRO’S PODCAST Dit interview met Muryad de Bruin was eerder te horen in de Travelpro’s Podcast, dé podcast voor reisprofessionals. Wil je deze terugluisteren? Ga dan naar travelpro.nl of scan de QR-code.

privé, ze moeten altijd toegankelijk zijn voor de bevolking.”

Maar soms moet je betalen om het strand te betreden.

“Ja, je betaalt voor een dienst. Het is growing pains.

Zoals ik zei, de afgelopen 35 jaar is de focus heel strak geweest op raffinage en financiële sector en nu groeit het toerisme op Curaçao heel snel. Vorig jaar hebben we een record gevestigd en dit jaar zijn we op weg om dat opnieuw te doen. We gaan voor het eerst boven de half miljoen, zoals ik zei. Dit jaar komen we rond de 535.000 toeristen uit. Vorig jaar waren het er bijna 490.000.”

Je was Regional Manager Europe in Den Haag.

Wat doe je nu?

“Ik zit in de directie van de gehele organisatie als counterpart-directeur en binnenkort de gehele leiding samen met de deputy director. Ik zit nu in een soort directiestage. Dus ik ben mijn kennis aan het bijspijkeren over alles wat betrekking heeft met de organisatie. Intern, maar ook extern. Ik houd

me ook bezig met de toeristische ontwikkeling van het eiland en onderhoud contact met diverse stakeholders, de overheid en hoteliers.”

Gaan we nou ruimtevluchten krijgen vanaf Curaçao?

“Dat was een paar jaar geleden een gesprek, het waren plannen van een private company. Ik heb er lang niets meer over gehoord. Maar Curaçao is wel toegankelijk, ze hebben het onderzoek gedaan.”

Kan je vertellen welke nieuwe hotels er nog aan zitten te komen? Gaat Sandals bijvoorbeeld nog een nieuwe openen?

“Ik heb gehoord dat ze dat willen. Ze zijn nu het bestaande hotel aan het uitbreiden met nog 70 kamers. Corendon opent eind dit jaar haar nieuwe hotel, Courtyard Marriott die ook als alles goed gaat eind dit jaar of begin eerste kwartaal volgend jaar open gaat. Een andere nieuwe ontwikkelingen is het Pyramond Hotel en er worden accommodaties in Blue Bay gebouwd. Er is de uitbreiding van One Mambo, bij de Mambo Boulevard. Daar komen ook hotels te staan. Wij zijn ook bezig, en daar ben ik ook persoonlijk mee aan de slag met het Mondriaan Hotel, dat is een leerhotel. Einde van dit jaar worden ook de eerste kamers afgeleverd. De ontwikkeling van onze mensen is belangrijk, de ontwikkeling van nieuwe talenten voor hospitality en toerisme is ook belangrijk. Mondriaan in Nederland en de Hospitality School hier gaan samen met ons een leerhotel op Curaçao openen waar jongeren vanuit Curaçao, maar ook Nederland werkzaam zullen zijn.”

Jullie moeten het eiland ook aantrekkelijk houden voor de jeugd begreep ik, want anders is Curaçao over een paar jaar een verlaten eiland opperde iemand tijdens de laatste persconferentie van Corendon.

“Er zijn heel veel dingen die spelen. We hebben te maken met een krimpende bevolking en het toerisme groeit. We weten dat we misschien op een bepaald moment de grenzen moeten openen. Maar de ontwikkeling van onze eigen mensen is ook heel belangrijk. En toerisme is ook belangrijk. We hebben goede scholen op Curaçao, maar we moeten op een hoger niveau gaan zitten. Dus daarom ook de opening van het leerhotel. Het gaat een normaal draaiend hotel zijn. We hebben nu 43 kamers voor het eerste jaar die gefaseerd opengaan. Het is een heel mooi project waar ik persoonlijk bij betrokken ben als voorzitter van de stichting die dit gaat uitrollen. We zijn nu volop in de remodeling van het hotel. Dus alle kamers worden sprinternieuw.

Door dit hotel kan je volgend jaar als bezoeker vanuit Nederland bijdragen aan de ontwikkeling van (internationale) studenten. Als je die een goede opleiding biedt, heb je goede medewerkers.”

29

Reispionier Ad Bos overleden DOOR: ARJEN LUTGENDORFF

Reisondernemer Ad Bos is 23 augustus op 76-jarige leeftijd overleden.

Veel reisprofessionals reageren op het overlijdensbericht dat zijn dochter Anja deelde. Uit de vele reacties blijkt hoe geliefd Ad Bos was in de reissector. Travelpro spreekt met Anja over haar vader.

Anja Bos en haar vader Ad De carrière van Ad Bos stond in het teken van de reisbranche. Anja: “Hij kende echt iedereen. Van veel ondernemers die op dit moment een reisbureau runnen, kende hij vaak de ouders. Binnen de gehele reiswereld had hij enorm veel connecties.”

Mobiel reisbureau in 1968

Anja: “Direct na het afronden van de middelbare handelsdagschool (een voorloper van zowel de HBS als de MEAO, red.) kreeg hij verkering met mijn moeder.

Een vriendin van haar werkte op het reisbureau en mijn vader solliciteerde er. Nog voordat hij werd aangenomen, mocht hij op studiereis. Voor het reisbureau van Van Nimwegen reed hij in 1968 met een busje (het mobiel reisbureau) rond in de regio om mensen vakanties te verkopen. Onlangs heeft TUI dat idee weer opgepakt.”

Reisburo Ad Bos

Anja’s vader genoot van het werken in de reisbranche

30

en zag ook kansen. “Hij was filiaalmanager van het reisbureau van Van Nimwegen in Bilthoven. Op het moment dat zijn baas hem vroeg om te helpen met het opstarten van een nieuw filiaal heeft hij besloten om zelf met een reisbureau van start te gaan. In Rhenen had hij veel contacten en dus ging hij daar op zoek naar een pandje. Reisburo Ad Bos werd opgericht in 1977 en samen met mijn moeder heeft hij dat opgebouwd.”

De zaken in de reissector liepen goed en begin jaren ’80 werden er filialen geopend in Wijk bij Duurstede en Veenendaal.

Actief

Naast het runnen van drie reisbureaus deed Ad er nog van alles naast. Hij was actief in de gemeenteraad van Leersum als wethouder en raadslid, was voorzitter van de VVV van Wijk bij Duurstede, voorzitter van Skål Utrecht en landelijk voorzitter van Skål International (een wereldwijd toerismenetwerk, red.) en was actief bij de ITAC. “Mijn vader was heel charismatisch, een verbinder.

Daarom zat hij ook zo op zijn plek in de gemeenteraad

ACHTERGROND

en wist hij ITAC groter te maken. Hij kende heel veel mensen. De ITAC was een heel klein clubje met vijf leden toen mijn vader zich erbij aansloot. Hij ging direct in het bestuur en heeft de ITAC uitgebouwd tot een grote volwaardige club waar hij heel trots op was.

Mede vanwege deze prestatie heeft René Kuzée van Reisbureau de Opmaat hem erevoorzitter gemaakt”, aldus Anja.

Zienswijze

Ad wordt door veel reiscollega’s gezien als een pionier. “Hij werd vaak gevraagd in commissies, ook binnen de ANVR was hij actief. Hij had altijd wel een zienswijze ergens op. Net als Takis Panagopoulos (oprichter Face2Face Travel, red.) eigenlijk. Die heeft ook een duidelijke zienswijze op dingen. Mijn vader was bijvoorbeeld ook de eerste met Toeristiek in de vorm van een computer. Hij was ook een van de eersten volgens mij met een geautomatiseerd systeem.”

Reisvirus

Na zijn pensioen bleef Ad interesse houden in de reiswereld. “Hij las bijvoorbeeld ook de vakbladen nog. Zeker die tien jaar dat ik het reisbureau had, hebben we veel dingen, die in de branche gebeurd zijn, besproken. Ik vond het overigens in eerste instantie niet leuk dat ik ‘de dochter van’ was, maar later werd hij ‘de vader van’. Dat vond hij dan wel weer grappig. De reisbranche is natuurlijk heel close. Regelmatig vragen branchecollega’s mij de groeten aan mijn ouders te doen.” Het plezier in het werken in de reisbranche dat Anja bij haar vader en moeder zag, was dé reden dat zij zelf ook haar toekomst zocht in de reiswereld. “De gemoedelijke sfeer. Ik wist eigenlijk al mijn hele leven dat ik de reisbranche in wilde gaan. Dat reisvirus hebben ze wel aan mij overgegeven.”

Vrij

Zijn dochter Anja liet Ad volledig vrij in haar keuzes, zo vertelt Anja. “Ik ben van de ITAC naar de Veluwegroep gegaan. Dat vond hij niet vervelend. Mijn vader heeft me heel vrijgelaten. Na tien jaar zei ik: ‘Papa, ik wil stoppen met het reisbureau’. Daar heeft hij ook niet van gezegd: ‘Nee, dat is mijn levenswerk’ of op een andere dramatische manier op gereageerd. Hij zei: ‘Oké, jij moet je eigen pad kiezen. Als dit is wat jij wil, dan moet je dat doen’.”

Ziek

“Mijn vader zei altijd: ‘Anja, met 55 jaar ga ik met pensioen, dus als jij de zaak wil overnemen dan moet je me dat laten weten’. In 2002 heb ik het van hem overgenomen, waarbij hij in het begin enkele dagen per week er was om mee te helpen. Maar in 2004 werd hij ernstig ziek. Het was bijzonder dat hij dit overleefde, net als dat hij daarna tot twee keer toe een longembolie overleefde. Mijn vader maakte altijd grapjes, we noemden hem de kat met de negen levens.

In februari van dit jaar kreeg hij van de arts te horen dat hij darmkanker had. Ondanks deze slopende ziekte, is hij rustig ingeslapen.”

Mobiel reisbureau

31

TRAVEL MANAGERS ON TOUR

TEMPERAMENTVOLLE DISCUSSIES IN GRIEKENLAND DOOR: ARJEN LUTGENDORFF

T

Er werd tijdens de Travel Managers On Tour (TMOT) dit jaar opvallend veel, zo nu en dan met zicht- en hoorbaar temperament, gediscussieerd. En dat in Griekenland, waar veel van de discussieonderwerpen waar de Nederlandse reissector zich druk om maakt, geen onderwerp van discussie zijn.

akis Panagopoulos (Face2Face Travel), Arjan Dijkshoorn en Erik van der Waard namen de organisatie van de reis dit jaar op zich. Geholpen door de Griekse partner Filos Travel werd er een fantastisch programma in elkaar gezet. De groep werd meegenomen vanuit de op een na grootste stad van Griekenland (Thessaloniki, red.) door het veelzijdige Noord-Griekenland. In Griekenland gaat het dit jaar weer goed met het toerisme zo vertelt Takis: “De cijfers wijzen erop dat het land het aantal aankomsten van 2019 gaat evenaren. En dat is natuurlijk voor de Grieken heel goed. Jammer genoeg heeft het land de

afgelopen weken tegenslagen gehad als het gaat om natuurrampen (bosbranden en overstromingen, red.).”

ANVR-Congres Een van de eerste discussiepunten: wat willen we nog met het ANVR-Congres? Tijdens de discussieochtend waren er nog maar drie reisagenten die zich voor de 2023-editie hebben ingeschreven.

Hardop vragen deelnemers aan de TMOT zich af: Wat zou er moeten gebeuren om meer reisagenten aan het congres deel te laten nemen? En wat is de reden dat ze zich niet inschrijven? Is het de prijs?

V.l.n.r.: Paul van Laarhoven (de Jong Intra Vakanties), Don Kaspers (The Travel Club), Takis Panagopoulos (Face2Face Travel), Erik van der Waard (Internoord Travel Group), Kees Verbaas (Reisbureau Schiebroek), Arjan Dijkshoorn (VakantieXperts van der Werf en VakantieXperts de Groot), Frank Oostdam (ANVR), Vincent Hekkert (EURAM), Arjan Kastelein (Personal Touch Travel), Marco Ammerlaan (Sunny Cars), Leo van der Hoeven (Reisburo Apollo) en Cem Dal (Mimosareizen.nl en Freesun.nl).

32

REPORTAGE

Is het is de periode? Zijn het de sprekers? Volgens TMOT-deelnemers willen veel partijen tijdens het congres ‘gewoon’ hun gezicht laten zien. Ooit bestond het aantal congresdeelnemers voor de helft uit touroperators en voor de helft uit reisagenten en iedereen had zijn eigen vergaderingen. In de afgelopen jaren is het congres voor een bredere groep interessant geworden en goedkopere congressen dan het ANVRCongres schijnen moeilijk vindbaar te zijn. Waar de een het heeft over een investering ziet de ander het congres als vier dagen op pad met mensen waar niet zoveel mee te bespreken is. “Je kop laten zien is ook belangrijk en dat heeft niks met kwaliteit of organisatie te maken”, “de afgelopen jaren vind ik de sprekers van een dergelijk niveau dat ik altijd geïnspireerd raak” en “retail is steeds belangrijker geworden, retail moet er gewoon zijn” tot “touroperators hoeven er niet heen om met andere touroperators te spreken”.

‘‘

De organisatie kijkt terug op een geslaagde editie van de TMOT.

De Schiphol-krimp is écht symboolpolitiek Duurzaam vervoer Over duurzaamheid en duurzaam vervoer wordt lang gediscussieerd door de mannen. De noodzaak wordt er absoluut van ingezien, maar irritatie is er ook. “Geloven jullie in trein op korte termijn als vervanging voor vlieg? De systemen sluiten niet op elkaar aan. Je moet nog steeds in Bad Bentheim overstappen.” Een aantal deelnemers ziet dat reizigers wel met de trein willen, maar dat er tegen verschillende problemen wordt aangelopen. “Je kan de trein pas drie maanden van tevoren boeken”, “nsinternational.nl is een ontzettend slechte website, ze lopen echt enorm achter”, “het is onvoorstelbaar dat je in deze tijd zo moeilijk kan boeken.” De geluiden vanaf de reisbureaus zijn duidelijk; er wordt weinig gevraagd naar duurzame reizen. “Het is alsof je aan iemand die bij de keurslager vraagt of hij/zij wel vlees wil eten. Mensen die naar een reisbureau komen, willen over het algemeen vliegen”. Tijdens de discussie worden ook positieve dingen genoemd over ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, waarop tijdens de reis met enthousiasme op iedere laadpaal werd gewezen. “We hebben een tijd aan klanten gevraagd om te compenseren. Ze vragen dan hoeveel het kost. € 8 per persoon, maar dat gebruiken ze liever op Schiphol voor het eerste drankje.” “Het stoort ook dat de Nederlandse overheid allerlei dingen bedenkt en 2,5 uur vliegen verder (in NoordGriekenland, red.) is alles anders”, “de regering moet ook goed meehelpen in mogelijkheden als het gaat om verduurzaming.” Is ‘duurzaamheid komt onderaan, prijs is leading’ de conclusie? Binnen

Een wijnproeverij bij Estate Kyr – Gianni.

Takis nam de groep de eerste avond mee door het centrum van Thessaloniki, dat goed in de smaak viel.

de ANVR wordt er ondertussen gewerkt aan een duurzaamheidsambitie. Frank Oostdam (ANVR): “Ik vind dat wij verantwoordelijkheid hebben. Je kan wel zeggen hakken in het zand, maar dan plaats je je buiten de werkelijkheid en maak je jezelf belachelijk.

Wij willen niet de Farmers Defence Force van de reisbranche worden. Het is de taak van de retail om transparantie te geven als het gaat om duurzaam reizen. Uiteindelijk is het de klant die kiest.”

ACM Bijna geen goed woord was er over voor de manier waarop de ACM omgaat met de reissector.

“De mensen bij de ACM zijn totaal los van de

33

Wijnproeverij bij Winery Alpha Estate

werkelijkheid.” De TMOT-deelnemers vrezen de gevolgen van de door de ACM opgelegde regels: “Als we niet oppassen krijgen de eerste eind september een boete”, “het zijn allemaal overheidsbeslissingen, maar heel veel dingen kunnen technisch niet”. Aan technische onmogelijkheden schijnen ze bij de ACM geen boodschap te hebben.

‘‘

“Geluidsoverlast? In Zuid-Europa bestaat die discussie niet” Verbazing De verbazing deze reis is er over alle maatregelen die de overheid neemt als het gaat om vliegen en met name de Schiphol-krimp. “De Schiphol-krimp is écht symboolpolitiek”, “we zijn het eerste land wereldwijd waar de overheid wil dat de nationale luchthaven krimpt, terwijl alle landen meer gaan vliegen” en “alle airlines zijn druk met verduurzaming en als dank kunnen ze straks minder vanaf/op Schiphol vliegen?!”. Verbazing is er ook om de reden van de vluchtreductie, namelijk geluidsoverlast, terwijl meer dan 70% van de mensen in Aalsmeer op Schiphol werkt. In Griekenland bestaat de discussie niet. In heel Zuid-Europa niet. Verschillende luchthavens die flink aan het uitbreiden zijn worden genoemd, waaronder de luchthaven van Antalya. “Als je genoeg eten hebt, dan ga je over andere dingen nadenken.

Het niveau in Nederland is anders. Mensen zijn zich meer bewust van dit soort dingen”.

Elite?

Worden (vlieg)vakanties voor de elite? De zondag dat de TMOT vertrok vanaf Schiphol was dat in ieder geval nog niet te zien, want het was ontzettend druk op de luchthaven. “Mensen willen gewoon reizen”, “er

34

Don Kaspers en Erik van der Waard

wordt verwacht dat toerisme wereldwijd alleen nog maar verder groeit” en “een vliegvakantie is al voor de elite, In Duitsland vliegt ‘maar’ 39% en dat vind ik weinig”. Die laatste uitspraak zorgde voor verdeelde meningen als het gaat om het feit of 39% veel of weinig is. “Uiteindelijk is er straks bij blijvende prijsstijgingen een groep mensen die het niet meer kunnen betalen. Die zoeken dan goedkopere vakanties, blijven in Nederland, gaan kamperen. Dat zie je nu al.” Een ander in de groep verwacht dat de markt zichzelf automatisch aanpast.

“Als het te duur wordt, gaan mensen minder en zullen de prijzen weer naar beneden gaan” en “mensen die op vakantie willen, gaan op vakantie, net als dat je boodschappen nodig hebt”.

Gezien tijdens de TMOT

- Thessaloniki. We overnachten in Grand Hotel Palace.

- De Tombe van Aigai in Vergina, met onder andere de overblijfselen van koning Philip II van Macedonië, de vader van Alexander de Grote.

- We overnachten in het schilderachtige Kastoria in het Limneon Hotel.

- Prespa Meren.

- Het eiland ‘Agios Achillios’.

- Wijnproeverij bij Winery Alpha Estate.

- Edessa, een kleine gezellige stad in het noorden van Griekenland. We overnachten in het familiehotel Aigai Hotel.

- Het traditionele dorp Nymfaio.

- Wijnproeverij in Estate Kyr Gianni.

- Lunch in Agios Nikolaos waar we forel eten.

- Overnachting in Ammoa Hotel, net buiten Nikiti.

- Vanuit Ouranoupoli maken we een minicruise langs het Athos schiereiland en zien we dolfijnen voor de boot zwemmen.

35

dat we een universiteit voor toerisme krijgen.” Takis laat weten bijzonder blij te zijn dat hij in de gelegenheid is gesteld om dit stukje Griekenland aan de deelnemers van de Travel Managers On Tour te laten zien. “En ik denk dat die mogelijkheden hier in het noordwesten van Griekenland toch wel enorm zijn voor mooie fly drives.

Ik verwacht wel dat enkele van de collega’s die mee waren ermee aan de slag gaan.”

Takis met Chris Kalafatis en Marialena Kalafati van Filos Travel.

Toekomst TMOT De toekomst van de TMOT ziet er rooskleurig uit. Tijdens de reis waren er veel enthousiaste reacties op het initiatief.

Een relatief klein gezelschap (dertien man) in deze setting lijkt de ideale manier om nader tot elkaar te komen.

Ondertussen worden de voorbereidingen alweer getroffen voor de 2024-editie.

Auto’s spotten met Marco Ammerlaan in Edessa

Arjan, kersenliefhebber, in restaurant-café Agios Ahillios.

Daar heb je Flipper bij Mount Athos.

Vooruitzichten De vooruitzichten voor volgend jaar zijn volgens Takis weer uitstekend voor het land. “Er wordt goed geïnvesteerd. Er zijn mooie programma's vanuit de Europese gemeenschap waar ondernemers in Griekenland zich voor kunnen inschrijven om zich bezig te houden met toerisme. En ik hoop dat het zover komt

36

Premium all-inclusive beach and mountain resorts 0900 202 03 07 infonl@clubmed.com

KORTE, MAAR KRACHTIGE WERELDWIJDE STEDENTRIPS Even de boel de boel laten en jezelf helemaal opladen in een totaal andere wereld. Dat is een van de vele voordelen van reizen. Voor wie niet al te veel tijd heeft, maar er toch even helemaal tussenuit wil, biedt een stedentrip een onvergetelijke ervaring. Zeker die buiten de Europese landsgrenzen. En dan blijf je gewoon wat langer.

DOOR: SHARON EVERS

Jaffa in Tel Aviv

TEL AVIV

Tel Aviv, een stad aan de Middellandse Zee, heeft veel te bieden voor reizigers die op zoek zijn naar een dynamische stedentrip. Het staat onder meer bekend om zijn prachtige zandstranden.

Ontspan op het strand, neem een duik in de zee of geniet van watersportactiviteiten zoals surfen of paddleboarden. Bezoek ook de historische wijk Jaffa, die bekendstaat om zijn charmante oude centrum met smalle straatjes, ambachtelijke winkels en kunstgalerijen. Proef heerlijke lokale gerechten in een van de vele gezellige restaurants.

Ontdek de kleurrijke en levendige Carmel Market, de grootste openluchtmarkt van Tel Aviv. Hier vind je een verscheidenheid aan verse producten, lokale lekkernijen, kleding en souvenirs. Tel Aviv

38

staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO vanwege zijn vele Bauhaus-gebouwen. Verken de straten van de Witte Stad om deze unieke architectuur uit de jaren 1930 te bewonderen. Een must-visit voor kunstliefhebbers: Tel Aviv Museum of Art. Dit museum heeft een indrukwekkende collectie moderne en hedendaagse kunst, evenals wisselende tentoonstellingen van internationale kunstenaars. Ook doen: Neve Tzedek. Dit is een trendy wijk vol met charmante boetieks, cafés en kunstgalerijen. Het is de perfecte plek om te winkelen en te genieten van de artistieke sfeer. Wandel of fiets langs de kilometerslange promenade langs de kust van Tel Aviv. Geniet van het uitzicht op de zee, de moderne skyline en de ontspannen sfeer. Tel Aviv Port (Namal) is

CITYTRIPS

onderdompelen in de kleurrijke wijken van Little India en Chinatown. Hier kunnen ze de levendige straten verkennen, exotische gerechten proeven, en authentieke handwerken en souvenirs kopen.

Deze multiculturele en historische wijken bieden een unieke kijk op de diversiteit van Singapore.

Raad reizigers een bezoek aan Gardens by the Bay aan, waar futuristische tuinen en indrukwekkende kunstinstallaties samenkomen.

Het adembenemende uitzicht op de iconische Supertree Grove en de reusachtige Flower Dome zal hen versteld doen staan. Dit groene wonderland biedt een harmonieuze balans tussen technologie en natuurlijke pracht. Laat klanten zich vergapen aan de architectonische grootsheid van Marina Bay Sands, een spectaculair icoon aan de skyline van Singapore. Geniet van een verbluffend uitzicht vanaf het observatiedek, ontspannen aan het legendarische zwembad op het dak, en deelnemen aan een avond vol entertainment in het beroemde Marina Bay Sands Casino. Voor cultuurliefhebbers biedt het National Museum of Singapore een intrigerende reis door de rijke geschiedenis van het land. Dit meeslepende museum presenteert boeiende tentoonstellingen die de evolutie van Singapore tonen, van zijn nederzettingsjaren tot het moderne tijdperk. Een ware educatieve en artistieke belevenis voor nieuwsgierige reizigers. Een stedentrip naar Singapore is niet compleet zonder te genieten van de diverse en smakelijke streetfoodcultuur. Moedig jouw klanten aan om een bezoek te brengen aan Maxwell Food Centre, waar ze kunnen smullen van lokale lekkernijen zoals Hainanese kiprijst, laksa en saté. Laat hun smaakpapillen genieten van de explosie van smaken die deze culinaire hotspot te bieden heeft.

TOKYO

Tokyo, een stad die een perfecte balans vindt tussen oude tradities en futuristische innovatie, biedt reizigers een betoverende stedentripervaring.

Laat klanten hun stedentrip beginnen met een bezoek aan de indrukwekkende Tokyo Skytree, het hoogste vrijstaande observatiedek ter wereld. Hier een voormalige haven die is omgebouwd tot een populaire ontmoetingsplaats met restaurants, cafés en winkels. Het is een geweldige plek om te genieten van een ontspannen middag of een avondwandeling.

SINGAPORE

Singapore, Leeuwenstad, biedt een fascinerende mix van cultuur, innovatie en weelderige schoonheid die het hart van elke globetrotter zal veroveren. Hier duiken we in de onweerstaanbare aantrekkingskracht van Singapore en onthullen we de vele spannende activiteiten die reizigers kunnen ondernemen om deze dynamische stad ten volle te beleven. Voor een betoverende culturele ervaring kunnen reizigers zich

Tokyo

Toronto

kunnen ze genieten van een panoramisch uitzicht over de uitgestrekte metropool en de omliggende bergketens. De Skytree biedt een onvergetelijke ervaring, vooral bij zonsondergang wanneer Tokyo verandert in een schitterende zee van lichtjes.

Adviseer reizigers om de charmante wijk Asakusa te verkennen, waar ze de traditionele Japanse cultuur kunnen ervaren. Bezoek de eeuwenoude Senso-ji-tempel, waar het heilige rookritueel plaatsvindt, en struin door de Nakamise-straat vol met kleurrijke kraampjes en ambachtelijke winkels. Een verkwikkende onderdompeling in de rijke geschiedenis van Tokyo. Voor een futuristische en trendy ervaring moeten klanten zeker een bezoek brengen aan de bruisende wijken Shibuya en Harajuku. In Shibuya kunnen ze het wereldberoemde kruispunt oversteken, bekend als 's werelds drukste kruispunt, terwijl ze in Harajuku kunnen genieten van de opvallende en eigenzinnige straatmode. Een perfecte gelegenheid om de levendige jeugdcultuur van Tokyo te ontdekken. Stimuleer klanten om een oase van rust te vinden in het prachtige Meiji Heiligdom.

Dit heiligdom, omringd door een uitgestrekt bos, biedt een ontsnapping aan de drukte van de stad en een kans om te mediteren en te reflecteren. Het is een eerbetoon aan de keizer Meiji en keizerin Shoken en biedt een vredige ervaring van spirituele harmonie. Voor technologieliefhebbers is een bezoek aan Akihabara een absolute must. Deze elektronicawijk staat bekend om zijn overvloed aan elektronische gadgets, anime-merchandise en opvallende gamingcentra. Laat jouw klanten zich onderdompelen in de futuristische wereld van Akihabara en laat ze kennismaken met de nieuwste technologische trends.

TORONTO

Voor reizigers op zoek naar een diverse bestemming is Toronto een must-visit stad. Deze levendige metropool in Canada combineert moderne flair met rijke culturele erfgoed en een

40

prachtige skyline. Start de stedentrip met een bezoek aan de iconische CN Tower, een van 's werelds hoogste vrijstaande constructies. Vanaf het observatiedek op 342 meter hoogte kunnen klanten genieten van een panoramisch uitzicht over de stad en het glinsterende Ontario-meer.

De ervaring wordt compleet met de uitdagende glazen vloer, die een onvergetelijke sensatie biedt voor durfals. Voor een culturele ervaring verken je het sfeervolle Distillery Historic District. Deze voormalige distilleerderij biedt nu een charmante mix van kunstgalerijen, ambachtelijke winkels en uitstekende restaurants. Het historische karakter van de wijk en de artistieke vibes maken het de ideale plek om te genieten van een ontspannen dag vol ontdekkingen. Een andere tip is om een dagtocht te maken naar de Toronto Islands, een groep van vijftien eilanden in Lake Ontario. Hier kunnen ze ontsnappen aan de stadsdrukte en genieten van prachtige stranden, fietspaden en picknickplekken. Een bezoek aan Centre Island biedt een panoramisch uitzicht op de skyline van Toronto. Verrijk de reis met een bezoek aan het indrukwekkende Royal Ontario Museum (ROM). Als een van de grootste musea in Noord-Amerika, biedt het ROM een uitgebreide collectie kunst, cultuur en natuurlijke historie. Reizigers kunnen hier genieten van fascinerende tentoonstellingen, variërend van oude beschavingen tot hedendaagse kunst.Voor natuurliefhebbers en avonturiers is een bezoek aan High Park een absolute aanrader. Dit uitgestrekte stadspark biedt schilderachtige wandelpaden, pittoreske vijvers en een spectaculaire bloementuin.

Jouw klanten kunnen hier ontspannen wandelen, picknicken, en misschien zelfs de beroemde kersenbloesems bewonderen tijdens het juiste seizoen.

SAN FRANCISCO

San Francisco is een stad vol met diverse attracties en bezienswaardigheden die je stedentrip onvergetelijk zullen maken. Een iconisch symbool

CITYTRIPS

van de stad, de Golden Gate Bridge, mag je niet missen tijdens je bezoek aan San Francisco. Geniet van een wandeling of fietstocht over de brug om te genieten van adembenemende uitzichten op de baai en de stad. Alcatraz Island is een fascinerende bestemming voor geschiedenisliefhebbers. Bezoek het beruchte eiland, ooit een zwaarbewaakte gevangenis, en maak een rondleiding door de cellen om meer te leren over de criminele geschiedenis van het eiland. Ook leuk om te bezoeken is Fisherman's Wharf: Een levendige buurt aan de waterkant van San Francisco. Hier kun je genieten van heerlijke visgerechten, winkelen in de souvenirwinkels en een glimp opvangen van de beroemde zeeleeuwen bij Pier 39. Een unieke manier om de stad te verkennen is per kabeltram.

Stap aan boord van een van de historische cable cars en rijd door de steile straten van San Francisco terwijl je geniet van prachtige uitzichten. Bekend als 'de meest bochtige straat ter wereld', is Lombard Street een beroemde bezienswaardigheid die je moet zien. Wandelen of rijden langs deze pittoreske straat met zijn vele bochten en prachtige bloembedden is een unieke ervaring. Ook voor op het lijstje: Coit Tower. Dit is een uitkijktoren gelegen op Telegraph Hill, en biedt een panoramisch uitzicht over de stad en de baai. Het is een geweldige plek om prachtige foto's te maken van San Francisco.

De beroemde Victoriaanse huizen die aan Alamo

Square staan, worden vaak de 'Painted Ladies' genoemd. Deze charmante huizenrij met uitzicht op de skyline van San Francisco is een populaire fotospot en een bezoek meer dan waar. Ook leuk: Golden Gate Park, een uitgestrekt stadspark met prachtige tuinen, musea en recreatiegebieden.

Geniet van een ontspannende wandeling of huur een fiets om het park te verkennen. Deze hoogtepunten vormen slechts een greep uit wat San Francisco te bieden heeft. De stad heeft ook een bruisende kunst- en muziekscene, geweldige restaurants en een eclectische mix van wijken om te verkennen. Of je nu van cultuur, geschiedenis, natuur of gewoon van het verkennen van een nieuwe stad houdt, San Francisco heeft voor ieder wat wils!

BUENOS AIRES

Buenos Aires, een stad doordrenkt van passie, geschiedenis en kunst, biedt je een onvergetelijke stedentrip vol cultuur en avontuur. Een bezoek aan Buenos Aires zou niet compleet zijn zonder de levendige wijk La Boca te verkennen. Hier kunnen klanten zich vergapen aan de beroemde kleurrijke huizen van Caminito, een straat vol kunstenaars, tango-dansers en muzikanten. La Boca is ook de thuisbasis van het Boca Juniors-stadion, waar voetbalfans de passie van Argentijnse voetbalcultuur kunnen voelen. Adviseer reizigers om de Plaza de

Beroemde Lombard Street in San Francisco bij zonsopgang

41

Mayo te bezoeken, het historische en politieke hart van Buenos Aires. Dit plein is het toneel geweest van belangrijke gebeurtenissen in de Argentijnse geschiedenis en is omringd door iconische gebouwen zoals Casa Rosada, het presidentiële paleis. Een fascinerende plek om meer te leren over de cultuur en politiek van Argentinië. Laat klanten ook de charmante wijk San Telmo verkennen, waar de geplaveide straten, antiekwinkels en gezellige cafés een bohemien sfeer creëren. Elke zondag vindt hier de beroemde San Telmo-markt plaats, waar handwerk en antiek worden verkocht en straatartiesten hun talenten laten zien. Geniet van de groene oase van Palermo, een uitgestrekt park dat perfect is voor ontspanning en recreatie. Hier kan je wandelen, fietsen en picknicken te midden van weelderige tuinen en serene meren. Ook is dit de thuisbasis van de Japanse Tuin, een vredig toevluchtsoord in Japanse stijl. Benadruk het belang van het ervaren van de passie van de tango, een essentieel onderdeel van de Argentijnse cultuur. Je kan tango-dansshows bijwonen in clubs en bars in San Telmo en La Boca, of zelfs deelnemen aan danslessen om de ritmische dans onder de knie te krijgen. Ontdek ook de culinaire hoogstandjes van Buenos Aires. Van heerlijke Argentijnse steaks tot de beroemde zoete lekkernijen zoals dulce de leche, de gastronomische ervaring van de stad zal de smaakpapillen betoveren. Een bezoek aan Recoleta Cemetery is een bijzondere ervaring waar je door een doolhof van prachtige mausolea en beelden kan dwalen. Het is ook de laatste rustplaats van vele beroemde Argentijnen, waaronder Evita Perón.

RIO DE JANEIRO

We blijven in Zuid-Amerika en wel in Rio de Janeiro, Brazilië. Dit is een levendige stad vol energie, cultuur

Buenos Aires

en adembenemende landschappen. Als je een paar dagen in Rio wil doorbrengen, zijn er tal van geweldige plekken om te verkennen en activiteiten om van te genieten. First stop: Copacabana en Ipanema-stranden. Begin de reis met een ontspannen dag op een van 's werelds meest beroemde stranden. Geniet van de zon, de zee en het zand, en proef de lokale snacks en drankjes bij de strandtentjes. Neem eens de kabelbaan naar de top van de Suikerbroodberg voor een spectaculair uitzicht over de stad, de stranden en de oceaan.

Tip: de zonsondergang is hier bijzonder magisch.

Bezoek ook zeker Christus de Verlosser (Cristo Redentor), dat hoog boven de stad uittorent vanaf de Corcovado-berg. Het panoramische uitzicht vanaf hier is adembenemend. Verken de charmante en bohemienwijk Santa Teresa, bekend om zijn smalle straatjes, kleurrijke huizen, kunstgalerijen en sfeervolle bars en restaurants. Breng een avond door in de bruisende wijk Lapa, bekend om zijn uitgaansgelegenheden en het prachtige aquaduct, de Lapa-arches. Hier kun je dansen op samba en genieten van live muziek. Wil je even ontsnappen aan alle drukte? Ga dan naar de Jardin Botânico en breng een rustige middag door in de botanische tuin. Hier vind je een scala aan exotische planten en bomen. Als je geïnteresseerd bent in de lokale cultuur, kun je een georganiseerde rondleiding maken door de Santa Marta-favela, waar je meer te weten komt over de gemeenschap en hun levensstijl. Bezoek de kleurrijke en beroemde trappen van kunstenaar Jorge Selarón. De trappen zijn versierd met duizenden tegels uit verschillende landen over de hele wereld. Voetbalfan? Dan kan een bezoek aan het Maracanã-stadion niet achterblijven.

Staat jouw kantoor al vermeld op www.expeditions-expert.com?

Hapag-Lloyd Cruises lanceert uniek concept “Met Nederlandstaligen aan boord” Heb jij een grote interesse om het uiterst interessante luxe cruise en expeditiesegment te ontginnen binnen jouw kantoor? Maar ontbreekt het je aan de kennis, argumenten en de middelen? Lees dan rustig verder.

Speciaal voor de Belgische cruiseliefhebber lanceert Hapag-Lloyd Cruises een nieuw concept van 'Nederlandstalig vergezelde cruises’ op 8 geselecteerde vaarroutes in 2024. Het betreft een mooie mix van expeditie cruises en culturele cruises met drie van hun beste schepen: de nieuwe generatie expeditieschepen HANSEATIC inspiration & HANSEATIC nature en het meermaals als beste cruiseschip erkende EUROPA 2.

De boeiende vaarroutes gaan van Antarctica tot Spitsbergen, van de Middellandse Zee tot de Great Lakes in Noord-Amerika en een uiterst unieke route naar het Noorderlicht.

Extra privileges met Hapag-Lloyd Cruises Dit cruiseconcept biedt leuke extra privileges zoals:

5% vroegboekkorting op geselecteerde vaarroutes (voorwaarden zie routes) Eventuele niet-publieke kortingen exclusief voor dit concept: 22/01/2024: Antarctica - 25% korting en geen single suplement 08/03/2024: Noorwegen - 25% korting en geen single suplement Nederlandstalige aanspreekpersoon gedurende de hele reis Andere Belgen aan boord

44

Blik achter de schermen Sessie "gesprek met de officieren” Cocktailmoment(en) voor de groep Groepsfoto (print & digitaal) € 200 boordkrediet voor elke passagier voor dranken Bovendien wordt ongeveer twee maanden voor vertrek een gezamenlijk presentatiemoment voorzien met alle praktische informatie. En achteraf worden de gasten ook uitgenodigd voor een reünie.

ADVERTORIAL

Expeditiecruise Antarctica

Expeditiecruise Noorwegen

• 22/01/2024 - 09/02/2024 • 19 dagen • Grote route door de zuidelijke poolgebieden • 25% korting, geen single suplement • Nog beperkte beschikbaarheid

• 08/03/2024 - 20/03/2024 • 13 dagen • In het land van het Noorderlicht • 25% korting, geen single suplement

Expeditie cruise Spitsbergen

Expeditie cruise Spitsbergen

• 15/06/2024 - 25/06/2024 • 11 dagen • Longyearbyen naar Tromso

• 25/06/2024 - 05/07/2024 • 11 dagen • Tromso naar Longyearbyen

Het prachtige zuiden van Italië

Cruise Rome Dubrovnik

• 10/09/2024 - 19/09/2024 • 10 dagen • Verleng de zomer in het zonnige zuiden

• 19/09/2024 - 28/09/2024 • 10 dagen • Idyllische Adriatische Zee

Cruise Grote Meren VS en Canada

Expeditie cruise Antarctica

• 29/09/2024 - 12/10/2024 • 14 dagen • Alle vijf meren in één geweldige ervaring

• 05/12/2024 - 21/12/2024 • 17 dagen • Avonturen aan het einde van de wereld

De expeditie cruises worden uitgevoerd met de nieuwe generatie expeditieschepen, HANSEATIC inspiration en HANSEATIC nature, die avontuur en comfort combineren voor reizen naar Antarctica, Noorwegen, Spitsbergen en de Great Lakes. Deze schepen bieden meer open dekruimte dan andere expeditieschepen, wat de ontdekkingsreiziger een ongeëvenaard gevoel van vrijheid geeft. De andere cruises vinden plaats aan boord van MS EUROPA

2, meermaals door de Berlitz Cruise Guide bekroond als het beste cruiseschip ter wereld. Het verwelkomt maximaal 500 passagiers voor een intieme en persoonlijke ervaring. Dit schip kan aanmeren in kleinere havens en biedt het comfort van een luxueus resort.

45

Interview met Davy Van Acker Davy van Acker, Sales Representative bij Hapag-Lloyd Cruises, heeft een rijke reiservaring en zijn betrokkenheid bij cruise- en expeditieschepen heeft hem ook gedurende vele maanden over de oceanen gebracht. Onlangs lanceerde hij samen met Hapag-Lloyd Cruises het gloednieuwe concept “Met Nederlandstaligen aan boord”.

Davy, jij bent de bezieler van het concept “Met Nederlandstaligen aan boord”. Waarom dit initiatief?

Binnen dit concept nemen we uiterst bijzondere reizen op. Wie dit soort cruises nog nooit gemaakt heeft, kan zich moeilijk inleven, waardoor je je verhaal bij thuiskomst vaak niet kwijt kunt. Zo groeide het idee om een community te creëren met gelijkgestemden die goed geïnformeerd zijn en vriendschapsbanden kunnen opbouwen. Daarbij stimuleren wij, als rederij, het enthousiasme voor de volgende reis. Verder wil ik ook de reisagenten motiveren om samen met onze ondersteuning binnen hun eigen klantenbestand de juiste mensen te vinden voor dergelijke prachtige reizen.

Heeft iedere reisagent dan toegang tot de juiste doelgroep?

De cruciale vraag die een reisagent aan zijn klant moet stellen is: 'Wat staat bovenaan je bucketlist?'

Als je 100 mensen vraagt of ze ooit ijsberen of pinguïns in het wild willen zien, de Amazone willen bevaren of andere droomreizen willen maken, gaan de meesten positief reageren. Met dit concept en de tools die we ontwikkeld hebben, helpen we de reisagent om vervolgstappen te ondernemen naar die geïnteresseerde klanten die meer informatie wensen en een reis van hun bucketlist willen realiseren.

Wat maakt “Met Nederlanders aan boord” zo revolutionair voor reisprofessionals en welke nieuwe mogelijkheden opent dit voor hen?

Het is weldoordachte strategie met een lange termijnvisie bestaande uit een drieluik. Het start enerzijds met een brand awareness campagne gebaseerd op www.expeditions-expert.com en anderzijds het creëren van een community om zo gelijkgestemden met elkaar te verbinden. Dat alles in functie van luik drie, de reisagent en touroperator ondersteunen om zich te ontwikkelen binnen dit segment en uiteraard verkoop te generen. Door Online Advertising, events en samenwerkingen met magazines en bloggers creëren we traffic naar het expeditionsexpert platform, waarop de deelnemende partners terug te vinden zijn met hun contactgegevens en een link naar hun hoofdlandingspagina van ons concept. Inmiddels staan al +130 kantoren vermeld op het platform, goed voor

46

Meer info Davy van Acker +32 (0)483 37 62 06 davy.vanacker@hl-cruises.com

meer dan 800 landing pagina’s, eerlijkheidshakve dien ik te bekennen dat 90% van dit alles Vlaamse reiskantoren zijn, nu start ik pro-actief in Nederland en er is geen twijfel dat dit een megasucces wordt.

Mijn streven is iedereen de kans te geven van onze ondersteuning te genieten en een breed bereik Nederland op te zetten onder het motto hoe meer visibiliteit – hoe meer impact.

Welke stappen moeten geïnteresseerde reisprofessionals nemen om zich bij dit concept aan te sluiten?

De minimale inspanning die we van de reisagent vragen is om landingspagina’s aan te maken op hun eigen website. Op basis daarvan voorzien we dan vermelding op de expeditions-expert website.

Uiteraard heeft het geheel nog meer impact wanneer de partner het concept ook actief promoot via social media en via hun eigen nieuwsbrief.

Alle content is voor handen, van teksten tot foto’s, routekaartjes en beschrijvingen.

De grote troef zit hem in het aanwezig zijn op www.expeditions-expert.com Op 28 september is er een webinar voorzien om 13 uur om het totaalconcept extra toe te lichten. Aanmelden via de QR code.

Wil je zelf ook deelnemen aan dit concept? Hier vind je alle content en marketingtools.

47

NIEUWS UIT DE LUCHT Na een succesvolle zomer richten airlines zich inmiddels weer vol op de winterperiode. Welke noviteiten zagen we afgelopen maanden en welke nieuwe bestemmingen en ontwikkelingen kunnen we voor het komende seizoen verwachten?

DOOR: RAHANNA VAN STAPELE

AIRLINES

JETBLUE

Sinds kort vertrekt en landt nieuwkomer JetBlue vanaf Schiphol. Woensdag 30 augustus kwam het eerste toestel aan vanaf JFK Airport (New York), een van de twee bestemmingen die de airline de komende winter aandoet. Amsterdam is de derde Europese bestemming van JetBlue. De airline is opgericht in 2000 en vliegt op ruim 100 bestemmingen. De airline vliegt sinds augustus 2021 op Londen (Heathrow en Gatwick) en sinds juni dit jaar op Parijs. Naast de dagelijkse vluchten tussen Schiphol en New York JFK gaat JetBlue vanaf 20 september van start met dagelijkse vluchten tussen Amsterdam en Boston. “Europa is de grootste markt waar we nog niet op vlogen”, zegt Robin Hayes (CEO JetBlue). De topman erkent dat JetBlue slots voor vluchten op Schiphol heeft tot en met komende winter, maar nog niet voor de zomer van 2024. Hij stelt echter vol vertrouwen te zijn dat die start- en landingsrechten er komen. “Anders zouden we niet zo veel in deze routes investeren."

Op Amsterdam wordt gevlogen met twee nieuwe toestellen, de A321 Neo LR, een narrow body toestel met één gangpad. Aan boord zijn 138 stoelen, onderverdeeld in drie klassen: Core (Economy) met 90 stoelen, Even More Space (24 stoelen) en Mint (Businessclass) met 24 stoelen. De airline is naar eigen zeggen geen lowcost-maatschappij.

KLM NAAR NIEUWE BESTEMMINGEN

KLM heeft verschillende routewijzigingen en bestemmingen aangekondigd die het komende winter gaat vliegen. Zo wordt er na lange tijd weer non-stop tussen Schiphol en Taipei gevlogen, met een verhoogde frequentie van vier vluchten per week. Daardoor zijn reizigers drie tot vier uur minder lang onderweg en is er meer keuze. Tevens nieuw bij KLM is een driemaal daagse vlucht naar Marseille, waarmee eind oktober wordt gestart.

De lijndienst bestond al, maar werd tot nu toe uitgevoerd door zusterbedrijf Air France. Wel zal KLM afwisselen met een groter toestel op de route.

Behalve nieuwe routes worden ook bestaande verbindingen deze winter met een hogere frequentie uitgevoerd. Per 29 oktober wordt de vluchtfrequentie naar drie Poolse bestemmingen opgehoogd: per dag gaan er vier vluchten naar Gdansk (nu drie), op alle dagen, met uitzondering van dinsdag en zaterdag, ook vier vluchten naar Krakau (nu drie) en wordt er ook standaard viermaal daags naar Wroclaw gevlogen. Ook wordt er komende winter middels een cirkelvlucht met verhoogde frequentie naar de twee Caribische eilanden, Sint Maarten en Trinidad, en Tobago gevlogen. Eind oktober wordt er een vierde vlucht op deze route geïntroduceerd.

KLM bracht eerder naar buiten te stoppen met de route naar Barbados. Ook het Midden-Oosterse Muscat, Bahrein en Koeweit-Stad komen te vervallen. Oman en Barbados zijn populaire

49

© SariMe Shutterstock.com

vakantiebestemmingen en vooral voor die laatste komt de beslissing van KLM hard aan. De airline zelf laat weten: “Per 11 september 2023 vliegen we niet meer op Muscat. Als gevolg van Covid zitten we in de wederopbouw van ons netwerk.

Daarom is ervoor gekozen om voorlopig niet meer te vliegen op deze bestemming. En vanaf winter 2023 vliegen we niet meer op Barbados.” De twee bestemmingen zijn per overstap nog goed bereikbaar.

TRANSAVIA

Transavia heeft ook een nieuwe bestemmingen aan het routenetwerk voor komende winter toegevoegd. Er wordt onder meer twee keer per week, op maandag en vrijdag, naar het Noorse Tromsø gevlogen, vanaf 1 december tot 1 april. Vooral bij reizigers die het noorderlicht en de omliggende fjorden willen zien, is deze bestemming geliefd. Transavia heeft veel vertrouwen in de nieuwe verbinding door de goede samenwerkingen tussen Scandinavië-specialisten Voigt Travel en Buro Scanbrit. Marcel de Nooijer (directeur Transavia): “Door de visie van Voigt Travel en Buro Scanbrit en onze jarenlange goede samenwerking kunnen we Tromsø toevoegen aan onze winterbestemmingen. Met deze bestemming erbij, kunnen we ook de avontuurlijke winterliefhebber een unieke beleving bieden.”

EASYJET

Van de ene noordelijke bestemming naar de andere: ook easyJet heeft haar netwerk uitgebreid met een winterse bestemming. Vanaf december start de luchtvaartmaatschappij met directe vluchten naar Rovaniemi (Lapland, Finland), een populaire bestemming voor de feestdagen en ook vanaf hier kan het noorderlicht worden gezien. Vanaf 14 december tot 11 januari vliegt easyJet één keer per week op donderdag, heen en weer. Rovaniemi is niet de enige nieuwe

50

verbinding de komende maanden, van 1 november tot 30 maart wordt er ook op Aqaba in Jordanië gevlogen. Vluchten vertrekken twee keer per week, op woensdag en zaterdag. De frequentie op de al bestaande route naar Marrakech wordt ook opgeschroefd van twee naar vier keer per week, met vluchten op maandag, woensdag, vrijdag en zondag. William Vet, country manager easyJet Nederland: “Dit jaar hebben we gezien dat reizen weer ongekend populair is en met deze twee nieuwe routes bieden we de Nederlandse vakantieganger een paar unieke opties aan voor een reis in de winterperiode. We blijven ons netwerk vanaf Schiphol ontwikkelen en hebben een gevarieerd schema, met voor elk wat wils. Naast Aqaba en Rovaniemi blijven we deze winter vliegen naar favoriete Europese steden, zoals Praag, Venetië, en Kopenhagen.”

ICELANDAIR

Icelandair vliegt ’s winters maar liefst twee keer per dag vanaf Amsterdam naar IJsland. Vanaf Brussel worden er drie tot vier wekelijkse vluchten naar Keflavik, de internationale IJslandse luchthaven, uitgevoerd. Deze winter vliegt de airline naar eigen zeggen haar grootste routenetwerk ooit.

Keflavik biedt met Icelandair tevens een korte overstap (gemiddeld anderhalf uur, bagage wordt doorgelabeld) tijdens een reis naar Nuuk en Kulusuk in Groenland en vijftien bestemmingen in de Verenigde Staten en Canada, waaronder Toronto, Vancouver, New York (JFK en EWR), Boston, Washington, Baltimore, Orlando, Chicago en Seattle.

Daarnaast wordt er tot en met december gevlogen naar Minneapolis, Denver en Portland. Ook kan er een stop-over gemaakt worden zonder extra kosten.

Nog niet deze winter verwacht, maar wel voor komende zomer aangekondigd door Icelandair, zijn de Faeröer Eilanden, de eilandengroep in de driehoek Schotland-Noorwegen-IJsland, bekend van hun indrukwekkende natuur. Vanaf

ADVERTORIAL

CULINAIRE VERFIJNING IN DE WOLKEN MET CATHAY PACIFIC Beleef een buitengewone eetervaring op grote hoogte met Cathay Pacific. Liefde gaat door de maag, en zeker voor premium passagiers aan boord van Cathay Pacific. Daar draait alles bij om het creëren van een onvergetelijke culinaire reis in de wolken.

Premium passagiers met vertrek vanaf Hongkong worden getrakteerd op een sterrenmenu, samengesteld door het gerenommeerde Hongkongse Michelinsterrenrestaurant Duddell’s, waarvan de meesterwerken de zintuigen prikkelen met elke hap.

Plantaardig genieten, zonder concessies te doen aan de smaakbeleving. Voor degenen die een bewuste eetervaring zoeken, presenteert Cathay een scala aan vegetarische opties op het menu voor passagiers in Premium Economy en Economy die zijn samengesteld in samenwerking met VEDA bij Ovolo.

Ook koffieliefhebbers kunnen hun hart ophalen.

Cathay heeft in samenwerking met The Coffee Academics, een bekroonde branderij uit Hongkong, een exclusieve koffieblend ontwikkelt speciaal ontworpen om in de lucht van te genieten.

Of het nu gaat om klassieke gerechten die de smaak van Hong Kong representeren, of internationale gerechten die zijn ontworpen om te verrassen, Cathay Pacific maakt van elke reis een onvergetelijk culinair avontuur. Stap aan boord en ervaar de ultieme verwennerij in de wolken!

begin mei 2024 tot oktober 2024 worden er vijf tot zes vluchten per week uitgevoerd. Daarnaast heeft de airline een intentieverklaring getekend voor een samenwerking met de Faeröerse luchtvaartmaatschappij Atlantic Airways. Samen bieden de maatschappijen verbindingen tussen de Faeröer Eilanden en Europese en NoordAmerikaanse bestemmingen.

Icelandair en Airbus hebben afgelopen juli een definitieve verkoopovereenkomst afgerond voor de aanschaf van Airbus A321XLR-vliegtuigen.

Icelandair heeft dertien bestellingen geplaatst en aankooprechten voor maximaal twaalf extra vliegtuigen. De vliegtuigen worden in 2029 geleverd, maar vanaf 2024 gaat de airline al met verschillende geleasede toestellen vliegen. Bogi Nils Bogason, President & CEO Icelandair, reageert verheugd: “De efficiënte A321XLR-vliegtuigen zullen ons bedrijfsmodel verder versterken door onze flexibiliteit te vergroten en onze inspanningen op het gebied van duurzaamheid te ondersteunen, waardoor ze mogelijkheden bieden voor toekomstige groei.”

AIR CANADA

Air Canada heeft haar zomervliegschema voor 2024 uitgebreid met verbeterde verbindingen naar populaire Europese bestemmingen. Opvallend daarbij is de nieuwe route tussen Montreal en Madrid vanaf mei gedurende het hele jaar. In juni 2023 startte het al met de nieuwe dienst tussen Montreal en Amsterdam, die volgend jaar eerder van start zal gaan, in maart. De vroege start geldt ook voor de diensten tussen Toronto en Brussel.

Dubai Airport © Sorbis Shutterstock.com

52

EMIRATES

Amsterdam was deze zomer een van de twaalf bestemmingen waarnaar Emirates haar vluchten verder opvoerde om aan de vraag te kunnen voldoen. Sinds juli vertrekken er vanaf Schiphol zo’n twintig wekelijkse vluchten (drie per dag, eerder twee per dag). De extra vlucht biedt passagiers verbeterde connectiviteit naar Dubai en daarbuiten, inclusief populaire bestemmingen

AIRLINES

nieuws geïntroduceerd, namelijk een speciale ‘Only Adult zone’ op de A350-vluchten naar Curaçao.

De Only Adult zone wordt ingericht in de voorste sectie (rijen één tot en met twaalf) van het vliegtuig en bestaat uit negen extra ruime XL-stoelen en 93 standaardstoelen. De Only Adult zone is toegankelijk voor passagiers vanaf zestien jaar en ouder. De zone wordt fysiek afgescheiden van de rest van het vliegtuig door middel van wanden en gordijnen, waardoor een afgeschermde omgeving ontstaat. Atilay Uslu, oprichter van Corendon: “We proberen tegemoet te komen aan reizigers die op zoek zijn naar wat extra rust tijdens hun vlucht. We geloven ook dat dit een positief effect kan hebben op ouders die met kleine kinderen reizen. Zij kunnen genieten van de vlucht zonder zich zorgen te maken wanneer hun kinderen wat meer geluid maken.” De Corendon-vluchten naar Curaçao starten vanaf 3 november dit jaar, in eerste instantie drie keer per week en in het hoogseizoen in de winter (vanaf 17 december) tot vijf keer per week op dinsdag, woensdag, vrijdag, zaterdag en zondag.

DELTA AIR LINES zoals de Seychellen, de Malediven, Mauritius en diverse bestemmingen in het Verre Oosten. Ook tijdens de winterdienstregeling zal Emirates driemaal daags naar Dubai blijven vertrekken.

Voor Emirates gaat de huidige zomer de boeken in als een van de drukste ooit. Tussen juni en augustus werden op het wereldwijde netwerk meer dan 14 miljoen passagiers vervoerd, met een gemiddelde bezettingsgraad van 80%. Maar dan 35% van de bezoekers aan thuisbasis Dubai die met Emirates vlogen waren gezinnen. Adnan Kazim, chief sommercial officer van Emirates: “Over ons gehele netwerk blijft de vraag naar reizen sterk en veerkrachtig, ondanks de stijgende kosten van levensonderhoud in veel markten. Het laat zien dat mensen veel waarde hechten aan reizen – of het nu voor werk, plezier, studie of het bezoeken van geliefden is.” Hij voegt eraan toe: “Bij het herstellen van onze vliegschema’s heeft Emirates nauw samengewerkt met onze partners in de sector om ervoor te zorgen dat we klaar waren om aan de vraag van passagiers te voldoen. We willen bezoekers aantrekken door voort te bouwen op de aantrekkingskracht van onze thuisbasis Dubai. We zijn dus blij dat onze passagiers een sterke voorkeur hebben voor ons product in alle cabinecategorieën, vooral in onze premium cabines. Emirates zal ervoor blijven zorgen dat we reizigers de beste prijs-kwaliteitverhouding bieden, door te investeren in onze producten, diensten en een efficiënt wereldwijd netwerk.”

CORENDON

Voor alle Corenden-reizigers die zonder kinderen reizen en voor zakenreizigers die in een rustige omgeving willen werken, heeft Corendon nog iets

Delta Air Lines voegt samen met de LATAMgroep verschillende joint venture-routes toe aan het netwerk. Dit biedt voor Nederlandse reizigers nieuwe opties met overstap naar Zuid-Amerika. Zo lanceert LATAM Airlines Colombia op 29 oktober een nieuwe dagelijkse dienst tussen haar hubs in Miami en Medellín, en LATAM Airlines Peru op dezelfde dag een dienst tussen Lima en Delta’s hub in Atlanta, ’s werelds drukste luchthaven. Daarnaast zal Delta diensten aanbieden tussen Atlanta en Cartagena (Colombia), vanaf 22 december met drie keer per week vluchten. Delta Air Lines brak het tweede kwartaal van 2023 meerdere records. “We hebben in het kwartaal van juni een recordomzet behaald, met een totale omzet die 19% hoger was dan in het kwartaal van juni 2022. Deze resultaten weerspiegelen de kracht van de vraag, het harde werk van onze mensen en de momentum van Delta’s merk,” zegt Glen Hauenstein, Delta’s president.

TUI FLY

TUI fly vliegt van 23 december tot 16 maart 2024 wekelijks vanaf Schiphol naar de nieuwe luchthaven Scandinavian Mountains Airport, die speciaal is afgestemd op de Europese skibezoekers. Deze Zweedse luchthaven, op slechts zo’n anderhalf uur vliegen, grenst met Noorwegen en biedt door zijn gunstige ligging snelle transfers naar de populaire wintersportgebieden Trysil in Noorwegen en de skiresorts van Sälenfjällen (de bergen van Sälen) in Zweden. Het gebied is ongerept en sneeuwzeker tot april en in het bijzonder geschikt voor gezinnen en families. Wat de wintersport in Scandinavië extra leuk maakt zijn de bijzondere excursies die er te doen zijn, zoals sneeuwscooter-ritjes en huskytochten.

53

Foto- en videoreportage

Mannen ontdekken ‘onbekend’ Noord-Griekenland DOOR: ARJEN LUTGENDORFF De Travel Managers On Tour, een reis die traditioneel ieder jaar plaatsvindt, brengt de deelnemers dit keer in Noord-Griekenland.

Groetjes uit Noord-Griekenland!

Bekijk hier alles foto's 54

Bekijk de aftermovie Ga mee terug naar het noorden van Griekenland en ontdek de prachtige hotels waarin werd overnacht, de gezellige restaurantjes waar werd gegeten en de prachtige natuur.

Bekijk hier het interview met Takis Panagopoulos over de reis.

Paul Cremers

INTERVIEW

“DE MEESTE BUSTOUROPERATORS ZIJN ONTSTAAN UIT EEN BUSBEDRIJF. SOLMAR TOURS NIET” DOOR:

SHARON EVERS

Het is een drukte van belang op het hoofdkantoor van Solmar Tours in Maarheeze.

Vakantiegangers verzamelen zich om niet veel later in de juiste bus te stappen die hen naar een van de Spaanse Solmar-vakantiebestemmingen brengt. Dit keer worden ze uitgezwaaid door hitzanger John de Bever.

W

at een drukte, is dit uitzonderlijk omdat John de Bever komt zingen?

Paul Cremers (CEO Solmar Tours): “Nee, elke maandag, woensdag en vrijdag is ons hoofdkantoor in Maarheeze een van de verzamel- en overstappunten voor onze busreizen naar Spanje. Onze reizigers komen met eigen vervoer, hun auto kunnen ze hierachter parkeren – we bieden ruimte aan zo’n 500 auto’s, of ze komen per trein, het station bevindt zich op een paar minuten lopen, of ze worden hier per bus vanuit allerlei opstapplaatsen door heel Nederland naartoe gebracht. Mensen kunnen wat eten en drinken voor ze aan boord stappen. Omdat het vandaag de eerste vertrekdag van de zomervakantie is, worden ze uitgezwaaid en toegezongen door John de Bever.”

‘‘

John de Bever’s publiek is ook ons publiek.

Dat is als friet met mayonaise Over John gesproken, jullie zijn een samenwerking met hem aangegaan. Waarom?

“John en ik kennen elkaar al zo’n 40 jaar. Hij was een fantastische voetballer en ik zat in die tijd in het voetbalwereldje, organiseerde voetbaltoernooien naar Lloret de Mar. John voetbalde op het veld goed, maar in de zaal was hij geweldig. Hij deed regelmatig mee aan zo’n toernooi, na afloop zong hij in een Nederlandse bar. Op die manier leerden we elkaar kennen, maar ons

contact was in de loop der jaren wat verwaterd. Allebei hadden we het druk met onze eigen dingen. John is de afgelopen jaren erg populair geworden, is helemaal gek van Spanje, en onze marketingafdeling vroeg of ik nog contact met hem had. Ik had zijn nummer nog en na een gesprekje was onze samenwerking beklonken.

Hij reageerde superleuk en enthousiast. Johns publiek is ook ons publiek. Dat is als friet en mayonaise, we passen ontzettend goed bij elkaar. Daarnaast is John een hartstikke leuke en normale kerel, die zich nergens te goed voor voelt. Mensen kunnen zich gemakkelijk met hem identificeren.”

Hoe gaat die samenwerking eruitzien?

“We komen onder meer voor in zijn soap, sterker nog; daarvoor zijn ze nu ter plekke aan het filmen. John wordt echt het gezicht van Solmar Tours. Ik kan er nog niet te veel over uitweiden, maar houd ons in de gaten.”

Kan ik stellen dat Solmar dé Spanje-specialist is?

“Zeker en we willen ons nog meer positioneren als dé Spanje-specialist, want dat zijn we en dan met name op de Spaanse costa’s. Denk je aan Spanje, dan denk je aan Solmar. En dan niet alleen vanwege onze busreizen, maar ook voor onze vliegvakanties en zelfs op het gebied van hotel only zijn we sterk. Dat zijn stuk voor stuk groeiende segmenten binnen ons bedrijf.

Daarin liggen voor ons nog veel kansen. We zijn als Solmar Tours aan het evolueren naar een data-driven reisorganisatie. We werken erg hard met het team dat die transformatie heeft ingezet. Het is natuurlijk niet meer zo dat je als bedrijf een advertentie in de krant zet en je daar de rest van het jaar op kan teren.

Tegenwoordig is daar een hele marketingafdeling mee bezig. Hoe communiceren we met de markt? Deze vragen moeten worden beantwoord. We willen heel erg transparant en toegankelijk met onze klanten communiceren, in een 360-environment. We willen onze klanten het gevoel geven dat we er ook echt voor ze zijn, want dat zijn we. Daarom zijn we ook

57

van 8.00 tot 20.00 uur bereikbaar. Dat is een van onze toegevoegde waarden. Dat wordt ook als iets heel aangenaams en positiefs ervaren door onze klanten.

Dat is heel fijn. We zijn heel goed bezig, draaien ons beste jaar ooit. Daar ben ik vanzelfsprekend erg trots op.”

Is de techniek aan de achterkant ingericht om samen te werken met andere outlets?

“Ja. We hebben de IT helemaal op orde. Wij noemen het intern de stekkerdoos, en wij kunnen zo inpluggen met andere reisbedrijven.”

‘‘

Wij kunnen zo inpluggen met andere reisbedrijven Je vertelde net dat Solmar zich profileert als Spanjespecialist. Nu kan ik me herinneren dat Solmar ook Kroatië aanbood? Zijn jullie daarmee gestopt?

“Soms moet je keuzes maken. We zijn inderdaad gestopt met Kroatië en daar heb ik best moeite mee.

Kroatië deed het heel goed, het is ook een erg leuke vakantiebestemming, maar als je je als bedrijf wil neerzetten als dé Spanje-specialist vind ik ook dat je daar 100% focus op moet hebben. Misschien dat we Kroatië ooit wel weer eens oppakken, wellicht onder een andere handelsnaam om geen verwarring te zaaien.

Maar voorlopig pakken we eerst de opportuniteiten die er zijn in toerisme als Spanje-specialist.”

Daarover gesproken, is Solmar specialist op héél Spanje?

“Nu nog met name op de Spaanse costa's, maar er zijn wel plannen om uit te breiden. Met het vliegtuig bieden we overigens al Mallorca en de Costa del Sol aan. Costa Merida zullen we op korte termijn ook met de bus aandoen, en wellicht dat we ook meer naar het zuiden of het binnenland trekken. Dat zijn we intern aan het bekijken, want we willen natuurlijk wel uitbouwen. We denken ook aan stedentrips op termijn.”

Voor de beeldvorming, jullie kantoorruimtes bevinden zich op de eerste etage. Onder ons wachten Solmar-klanten op de bus die ze naar hun Spaanse vakantiebestemming brengen. Loop je vaak even naar beneden om de klant te zien?

“Zeker, want daar leer ik ontzettend veel van. Door even naar beneden te gaan, een praatje met ze aan te knopen, weet ik precies wat er speelt onder onze

58

klanten. Weet ik wat we goed doen en waaraan we moeten werken. Dit is enorm waardevol. Er zijn niet veel direct sellers die zo dichtbij – letterlijk en figuurlijk – bij hun klanten staan. Ik houd ervan om in contact met onze klanten te staan, als zij er niet waren was er ook geen Solmar Tours. Ik doe dat overigens niet alleen, ook onze chauffeurs en andere medewerkers maken graag een praatje met onze klanten.”

Buschauffeurs kunnen een vakantie maken of kraken.

“Dat klopt, zij zijn enorm belangrijk voor ons en onze klanten. Ik ben erg zuinig op onze chauffeurs, want ze zijn schaars. Wij werken alleen samen met chauffeurs die onze hoge servicestandaard kunnen garanderen.

Ons busbedrijf, Staf Cars, dat de meeste busreizen voor Solmar Tours uitvoert, is gevestigd in België.

Maar daar redden we het niet mee, daarom huren we ook bij andere busbedrijven vervoer in. Zoals op een dag als vandaag rijden er naast onze eigen bussen, 65 bussen van andere busbedrijven. We hechten niet alleen veel waarde aan de bussen zelf, maar ook aan de chauffeurs. Een buschauffeur is natuurlijk een heel ander type commandant dan een piloot. Want een piloot heeft eigenlijk maar drie seconden contact met zijn passagiers, terwijl onze chauffeurs zo’n vijftien tot twintig uren in contact staan met onze klanten. Het is dan natuurlijk heel belangrijk dat diegene precies weet hoe hij of zij de Solmar-service kan overdragen. De bus zien wij eigenlijk niet als transport, maar als een beleving. De vakantie begint al in de bus.”

Maakt Solmar daarin onder meer het verschil met andere aanbieders?

“Dat vind ik wel. De meeste bustouroperators zijn ontstaan uit een busbedrijf. Solmar Tours niet. De oprichters hebben zelfs nooit een bus gehad. Ik vind ook dat je moet denken als een touroperator en niet als een busbedrijf. Een busbedrijf ziet vaker bedreigingen, als die van investeringen en het afschrijven van bussen.

Een touroperator moet vooral naar de klant kijken: wat wil hij? Dat is precies wat wij bij Solmar doen en ook altijd zullen blijven doen. Daarom is de beleving in de bus zo ontzettend belangrijk voor ons. Ik kan dan ook met trots zeggen dat we daar heel erg sterk op zijn, we investeren veel in luxe en klantbeleving.”

Hoe luxe zijn de Solmar-bussen?

“Ik wil niet opscheppen, maar onze vloot is nergens anders in Europa te vinden. Zo enorm luxe zijn onze First Class-bussen. Als je kijkt naar de stoelen, die zijn breder en comfortabeler dan in andere bussen waardoor er geen vier stoelen op een rij staan maar slechts drie. Passagiers zitten dus naast of achter elkaar.

Aan de andere kant is het ook een bedreiging, want wij moeten touringcarbedrijven zien te vinden die hun bussen net zo luxe willen uitvoeren als Solmar Tours. Onze klanten zijn onze standaarden gewend.

Zij moeten geen verschil ervaren tussen onze eigen én ingehuurde bussen. We kunnen onze busreizen

INTERVIEW

Maarten Lips, John de Bever, Paul Cremers, Kees de Bever en Britt van der Steen

namelijk niet alleen uitvoeren met onze eigen bussen, we moeten bussen inhuren bij andere partijen. Maar tot nu toe lukt het ons, en willen onze partners net als wij investeren in luxe bussen.”

Ik speel nu de advocaat van de duivel, maar als ik in een bus stap waarop geen Solmar Tours staat, dan kan ik toch wat argwanend worden of die bus wel echt dezelfde service biedt…

“Dat kan ik me voorstellen, daarom voeren we nu de discussie of we naar een één-merkpolitiek moeten gaan voor alle bussen om te laten zien dat er totaal geen onderscheid in zit, want dat zit er echt niet in. Ik kan je vertellen dat ik weleens passagiers heb gezien die de beenruimte met een meetlintje gingen opmeten.

Het klopt altijd, en dat had ik ze van te voren ook wel kunnen vertellen.”

Is de klant de afgelopen jaren veranderd?

“Als je nu naar buiten kijkt, dan zie je dat we een hele brede klantenkring hebben; van jongeren, families en ouderen tot gezinnen met kleine kinderen en stellen.

Een soort weerspiegeling van de samenleving. Maar dat is vooral in juli en augustus, in het voor- en najaar

hebben we voornamelijk 50-plussers aan boord. In de vakanties, het hele jaar door, kiezen veel families ook voor ons. Jongeren die puur voor een feestvakantie gaan, behoren niet tot onze klantenkring. Simpelweg omdat we geen partybus-vervoerder zijn. Of de klant de afgelopen jaren is veranderd? Hij is kritischer geworden, en kan zich ook gemakkelijker uiten. En dat is natuurlijk helemaal niet erg, dat brengt ons alleen maar op een hoger niveau. Wij blijven continu oplettend op hetgeen de klant wil en van ons verwacht.

We zijn geen touringcarbedrijf dat de klant van A naar B vervoert. We willen juist de noden en het verlangen van de klant invullen, daar zijn we ook heel sterk in.

Leuk om te vertellen is dat we zijn gaan samenwerken met Cosmo Academy, dit is een mbo-opleider in de toerisme, recreatie, leisure en hospitality. De studenten vangen onze klanten op, waardoor we ook ter plekke – hier in Maarheeze en op de bestemming – nog meer service kunnen bieden.”

Solmar is groot in busreizen, maar hoe gaat het met het vliegproduct?

“Dat groeit, maar haalt het vanzelfsprekend niet bij ons busproduct. We hebben dat voor corona experimenteel

59

opgestart, en het liep behoorlijk goed totdat de pandemie alles stillegde. We zijn nu weer klaar om het een boost te geven, om door te pakken. Ik ben er dan ook van overtuigd dat het vliegproduct van toegevoegde waarde is op onze portfolio, zeker met de inkoopsterkte die wij op de Spaanse costa’s hebben.”

Maar er is nog wel een weg te gaan, gezien het merendeel van de vakantiegangers Solmar kent van de busreizen?

“Dat klopt, maar je moet als reisorganisatie altijd denken in kansen en mogelijkheden. Als je in Eindhoven op het terras vraagt: wie is Solmar Tours?

Dan krijg je als antwoord: ‘bus Spanje’. Als je in Utrecht vraagt: wie is 'bus Spanje'? Dan krijg je Solmar Tours als antwoord. Wij zijn vereenzelvigd met 'bus Spanje'. Het is nu de uitdaging om dat te veranderen in 'Spanje', in zonvakanties aan de Spaanse costa's.

Wij zijn uitgegroeid in alleen busreizen. Die markt wordt niet groter, daarom willen we meer hotel only en vliegvakanties aanbieden. Voor nu de costa’s, later wellicht meer richting de eilanden het binnenland.

Op de costa’s zijn we beter in dan andere bedrijven, we zijn er supergoed. Ook op vlieggebied, daar liggen nog veel kansen voor ons. Van de potentiële vliegklant kende voor de campagne, die we voor corona lanceerde, slechts 24% ons, bij TUI en Sunweb liggen de percentages rond de 91%. Daar valt nog wat te winnen.

Natuurlijk zullen we die percentages niet halen, maar na de campagne steeg het percentage wel naar 50%.

Alleen was er één probleem: het product was er destijds nog niet klaar voor. Een strategische fout, maar het vliegproduct - pakketreizen naar de Spaanse costa’s - is er nu wel klaar voor.”

‘‘

We zijn inderdaad gestopt met Kroatië en daar heb ik best moeite mee Je vertelde eerder dat hotel only ook groeit…

“Als wij op inkoop gaan, ligt de rode loper bij de hotels bij wijze van spreken uit. We hebben er geen eigen hotels, maar wel exclusieve contracten met hoteliers met wie we al jarenlang zaken doen. Dit zijn hotels waar we 3.000 gasten per jaar naartoe brengen. Dat voelt als thuiskomen. Deze hoteliers denken hetzelfde als wij bij Solmar, doen alles voor de klant en denkt vanuit de klantenbeleving.”

60

John de Bever en Paul Cremers

Wie is Paul Cremers?

Paul is geboren in Lommel in een Belgisch ondernemersgezin. Zijn vader startte in de jaren '50 het busbedrijf: Staf Cars. Hij is de jongste en heeft nog een oudere broer en zus. “Zolang ik me kan herinneren bezit ik die typische ondernemersgeest. Op mijn zevende fokte ik paarden en verdiende daar ook geld aan. Ik poetste de bussen van mijn vader, zodat ik geld had voor een dekhengst.”

Jaren later nam hij het bedrijf van zijn vader over. Op de vraag hoe hij uiteindelijk bij Solmar terecht kwam, antwoordt Paul: "De voormalige eigenaar, de heer Engelen, van Discus Tours en ik wilden destijds samen het huidige Solmar Tours oprichten. Ik was toen 22 jaar oud, maar omdat Discus Tours door verkeerde beslissingen eerder failliet was gegaan hield mijn moeder mij tegen. Zo ging dat destijds. Hij heeft het vervolgens in zijn eentje opgezet en wij zijn met Staf Cars gaan rijden voor Solmar. In de beginjaren - halverwege jaren '80 - groeide Solmar keihard. Ik heb toen enorm spijt gekregen, dat ik het toch niet samen met hem ben gaan opzetten. Ik zei toen ook al verbiedt de koning mij die aankoop, maar ik ga ervoor als ik weer de kans krijg. Mijn moeder of wie dan zouden mij niet meer tegenhouden.

In 2007 was het dan zover en heb ik het bedrijf alsnog, maar wel voor heel veel geld, van hem gekocht. Engelen had iets heel speciaals. Hij zei altijd dat iedereen een reis voor 99 gulden naar Spanje kon verkopen, maar niet iedereen wist hoe je er geld aan moest verdienen en hoe je er tevreden leveranciers en klanten aan overhield. Dat laatste is hartstikke belangrijk en dat ene laatste moet er zijn, want anders kan je niets.

Als ondernemer moet je je concentreren op tevreden leveranciers die jou vervolgens de beste prijzen geven. Ik heb ontzettend veel geleerd van Engelen."

REPORTAGE

John de Bever zingt voor vertrekkende Solmar-gasten

61

The Way of Travel by Avila

Zuid-Amerika

Avila Reizen is al jaren de specialist voor bijzondere reizen naar verre bestemmingen. Met unieke contacten en een gepassioneerd team, weten zij hun reizigers keer op keer te verrassen met bijzondere reizen die naar hun persoonlijke wensen zijn samengesteld. In een zes-delige publicatie over Avila Reizen maken we kennis met de verschillende continenten en het team van specialisten.

In de eerste editie maken we kennis met het team Latijns-Amerika. Dit is de plek waar Avila Reizen haar roots heeft, waardoor ze al velen jaren ervaring hebben met dit veelzijdige continent. Het Latijns-Amerika team bestaat uit 7 collega’s die iedere een eigen specialisme per regio hebben. Mede hierdoor kunnen zij hun klanten altijd gedetailleerd en gepassioneerd helpen bij het samenstellen van een reis naar dit bruisende continent, wat voor iedere type reiziger iets te bieden heeft.

Wat Avila Reizen uniek maakt ten opzichte van andere Latijns-Amerika branchegenoten is dat zij 5 DMC’s ter plekke hebben. Ruim 10 jaar geleden openden zij hun eerste kantoor in Lima, Peru, vanuit daar zijn er meer kantoren bijgekomen in Bogota, Panama City, Santiago de Chile en sinds 2021 ook Mexico City. Dit geeft het belangrijke voordeel dat ze snelle en goeie toegang hebben tot een groot logistiek netwerk en bijzondere excursies voor hun klanten kunnen boeken, die niet voor andere niet toegankelijk zijn. Tevens zorgen de eigen kantoren ervoor dat ze reizen binnen Latijns-Amerika kunnen aanbieden tegen aantrekkelijke prijzen.

We spreken deze keer met Elena, Marit, Alissa en Hilda, die ieder een ander verhaal hebben waarom ze zo graag reizen creëren naar het continent waar ze zijn opgegroeid of dat hun hart heeft gestolen.

Avila Reizen staat bekend om haar focus op persoonlijke service. Kun je een voorbeeld delen van hoe je een reis op maat maakt om aan de specifieke behoeften en interesses van een reiziger te voldoen?

Elena: “De eerste en belangrijkste stap tijdens het samenstellen van een reis is luisteren naar de wensen van onze klanten. Dit garandeert dat het programma specifiek ontworpen en gepland is om aan de unieke voorkeuren, interesses en behoeften van onze klanten te

62

voldoen. Onze gepersonaliseerde routes maken het mogelijk om bestemmingen, activiteiten en ervaringen te kiezen aansluiten bij de wensen. Hierdoor kunnen we een reis ontwerpen waarbij data en accommodatiekeuzes worden aangepast. Met onze lokale expertise in LatijnsAmerika bieden we details uit de eerste hand en insidertips. Vervolgens maken we een gedetailleerd reisschema en regelen we alle logistiek, van het boeken van accommodaties en vervoer tot het regelen van activiteiten en excursies.”

Binnen het reisaanbod van Avila zijn er verschillende reistypes, zoals avontuurlijke reizen, culturele ontdekkingen en ontspannende vakanties. Hoe integreer je deze elementen in jouw reizen om een gebalanceerde en boeiende reiservaring te creëren?

Marit: We vinden het erg belangrijk dat een reis veelzijdig is en proberen daarom altijd verschillende aspecten in een reis te verwerken. De basis is altijd een rustig reistempo waarbij voldoende tijd is om een bepaalde plek echt te leren kennen, in plaats van veel afstand afleggen en weinig zien en ervaren. Op basis van wensen van onze klanten zorgen we voor voldoende afwisseling tussen natuur, cultuur en ontspanning. Het is natuurlijk altijd fijn om een wat drukke reis met excursies relaxt af te sluiten op een plaats aan de kust. We zorgen er tevens voor dat de opbouw van de accommodaties goed is en dat er idealiter in een luxer hotel wordt afgesloten, om zo ontspannen de reis te kunnen afsluiten.

ADVERTORIAL

Welke bestemming in Latijns-Amerika zouden reizigers absoluut niet mogen missen, in jouw optiek?

Alissa: “Guatemala is een bestemming die een beetje wordt vergeten. Mensen reizen vaak eerder naar buurlanden Mexico of Belize. Dat is echt zonde vind ik, want Guatemala is nog zo puur en authentiek.

Prachtige natuurschoon is er te vinden van het schitterende Atitlanmeer tot imposante vulkanen, maar ook de jungle van Petén met zijn Mayaruïnes zoals Tikal en Yaxha, en de smaragdgroene waterpoelen van Semuc Champey. De koloniale stad Antigua is heerlijk om te verblijven met mooie boutique hotels en goede restaurants. Ik vond de lokale markt van Chichicastenango een hele belevenis, maar vooral de kleine dorpjes om het Atitlanmeer heen maakte het onvergetelijk! Wat mij betreft is Guatemala daarom een bestemming die niet vergeten mag worden en ook perfect gecombineerd kan worden met een bezoek aan één van de buurlanden.

Hoe geldt dit voor jou, Elena?

Elena: “Ik heb het grote geluk dat ik de Galapagoseilanden talloze keren heb kunnen bezoeken.

Dit is absoluut mijn favoriete ervaring. Ik ben een natuurliefhebber en deze eilandengroep is absoluut de beste plek om pure flora en fauna te ervaren. Dat de dieren daar niet bang zijn voor mensen is een duidelijk teken van hoe uniek deze archipel is. Het zien van de geboorte van een babyzeeleeuw, orka's in hun paringsdans, snorkelen met hamerhaaien en maanvissen zijn enkele van de bijzondere herinneringen die ik daar gemaakt heb. Ik zou iedereen deze geweldige plek aanraden, er is geen andere ter wereld zoals deze.”

Op persoonlijk niveau, wat heeft jou ertoe gebracht om je te specialiseren in Latijns-Amerika binnen Avila?

Marit: Altijd heb ik al interesse gehad in Latijns Amerika als continent. De taal, het klimaat en de muziek hebben mij altijd al aangesproken. Toen ik er in 2013 voor het eerst naar toe reisde en verschillende landen bezocht, heb ik een passie voor dit continent ontwikkeld. Colombia sprong er gelijk uit. De sfeer, de mensen, de kleurrijke dorpjes en stadjes en de Caribische noordkust maakten dat dit één

van mijn favoriete landen binnen het continent werd. Ook Peru is één van mijn kennisgebieden. Mijn vriend komt hier vandaan en omdat we regelmatig zijn familie proberen op te zoeken, heb ik het land steeds beter leren kennen en ben ik het land steeds meer eigen gaan maken. Sinds we ook samen een dochter hebben met Peruaanse roots, wordt het land alleen maar belangrijker voor mij.

Elena, jij bent zelf opgegroeid in Latijns-Amerika.

Wat adviseer jij jouw klanten die op zoek zijn naar diepgaande culturele onderdompeling? Hoe kunnen zij dit het beste aanpakken?

Elena: Er zijn verschillende manieren om contact te maken met lokale gemeenschappen. Ik raad altijd minstens één bezoek aan een lokale markt aan. In Latijns-Amerika gaat het niet alleen om winkelen; het is ook een culturele ervaring. Mensen kunnen in contact komen met de lokale bevolking, traditionele gebruiken leren kennen en zich onderdompelen in de levendige sfeer. LatijnsAmerikaanse markten bieden een grote verscheidenheid aan producten, vaak inclusief fruit, groenten, vlees, vis, kruiden, specerijen, textiel, kleding, ambachten, sieraden en elektronica. De beschikbaarheid van goederen kan variëren per regio en markttype. Onderhandelen is een gebruikelijke praktijk op veel Latijns-Amerikaanse markten.

Verkopers verwachten vaak dat klanten over de prijzen onderhandelen, dus ik raad onze klanten aan om niet bang te zijn om te onderhandelen. Een andere manier om lokale gemeenschappen te steunen en betrokken te raken, is door hotels of lodges te kiezen die door de lokale bevolking worden beheerd. De lokale bevolking is actief betrokken bij deze projecten en ze werken als tourgidsen, personeel en chauffeurs. Ze zijn vriendelijk en verwelkomen onze klanten graag.

Wat voor soort ervaring zou je aanbevelen bij een van je favoriete bestemmingen die misschien minder voor de hand liggend is, maar toch een diepe impact heeft op reizigers?

Alissa: Het Argentijnse platteland, de Pampas. Vaak denken reizigers hier minder snel aan. Ze willen meestal de hoogtepunten van een land zien zoals de gletsjers, de watervallen, het wijngebied en natuurlijk Buenos Aires. Vanuit Buenos Aires is het 1,5 uur rijden naar het platteland. Verblijf op een mooie estancia zoals La Bamba de Areco, en maak kennis met de Argentijnse cultuur

63

de Heilige vallei van de Inka’s. Ik vind het heel leuk als meerdere van deze producten samen komen in één reis en maak dan met heel veel plezier een reisvoorstel waarbij Peru op zijn best ervaren wordt. in een oase van rust. Samen met andere hotelgasten geniet je van de typische Argentijnse maaltijden wat de belevening alleen maar leuker maakt! De Pampas kan goed worden gecombineerd voor een ontspannend verblijf aan het begin of einde van een rondreis.

Hilda: Een land waar ik veel van hou is Chile. Mijn vader is er geboren en ook mijn Venezulaanse moeder heeft een nauwe band met Chile. De ligging van dit prachtige land is an sich al bijzonder, maar een ervaring die niemand zou mogen missen, is wat mij betreft Ruta de las Parques. Deze route verbindt 17 Nationale Parken in de Patagonië met elkaar.

Ze zijn ooit samen gebracht door de familie Tompkins, die een belangrijke rol hebben gespeeld (en nog steeds spelen) bij de natuurbescherming van dit gebied. National Geographic heeft zelfs onlangs een film gemaakt over Kris Tompkins, die hemel en aarde beweegt om haar liefde voor dit prachtige landschap te waarborgen.

De route is bijzonder omdat het nog weinig bezoek heeft van toerisme, maar wel beschikt over prachtige accommodaties op unieke plekken. Daarnaast lever je een bijdrage aan de bescherming van de nationale parken en haar ecosystemen.

Zijn er reizen binnen Latijns-Amerika waarvan je hart echt sneller gaat kloppen?

Marit: Peru heeft prachtige luxe producten zoals de Hiram Bingham trein, de Belmond Andean Explorer die in twee dagen van Arequiupa naar Cusco rijdt en de Delfin cruise van Relais & Chateaux die in het Amazone gebied van Iquitos vaart. Daarnaast zijn er ook fantastische high end hotels zoals bijvoorbeeld hotel Titilaka en Sol y Luna in

Kan je een voorbeeld delen van een moment waarop je een onverwachte uitdaging tegenkwam bij het organiseren van een reis? Hoe heb je deze uitdaging overwonnen en ervoor gezorgd dat de reis soepel verliep?

Elena: Een paar jaar geleden boekte ik een reis naar Ecuador voor een gezin van vier. Nadat we al een mooi programma voor hen hadden geboekt, ontvingen we een week voor hun vertrek nieuws over protesten in Ecuador en wegversperringen in verschillende steden. Door de onrust daar kon hun reis niet zoals gepland worden voltooid.

Samen met hen zijn we meteen aan de slag gegaan met een alternatief. Het was een race tegen de klok maar we konden een mooie reis naar Costa Rica plannen en boeken voor dezelfde reisdata die zij hadden. Het meest lonende was om na de reis hun feedback en een doos chocolade te ontvangen. Ze waren erg enthousiast en dankbaar voor het gemaakte reisarrangement.

Wij hebben Avila Reizen ook leren kennen als een reisorganisatie die zich naast het maken van prachtige reizen, ook inzet voor natuurbescherming en lokale ontwikkelingsprojecten. Kan je daar iets meer over vertellen?

Alissa: Bij iedere boeking met Avila Reizen doneren wij €10,- per persoon aan de Avila Foundation. Met de Avila Foundation zijn wij eigenaar van ‘Casa Blanca’, een huis in de provincie Sucre in Venezuela, waar kansarme kinderen dagelijks een warme maaltijd wordt aangeboden en waar gelegenheid is te spelen, te leren en te dromen.

Ook kiezen wij selectief onze partners ter plekke en de accommodaties om te verblijven. Onze voorkeur gaat uit naar accommodaties die zich inzetten voor duurzaamheid en de wat kleinere hotels. Grotere hotelketens werken we liever minder mee, omdat we juist de familiehotels of bedrijfjes graag helpen zodat zij ook een kans hebben van bestaan.

Van alle lodges/ervaringen, welke heeft de meeste indruk op je gemaakt en waarom? Was er iets specifieks aan deze plek dat het onderscheidde van andere?

Marit: Lapa Rios in Costa Rica is gelegen in Osa Peninsula nabij het Corcovado national park in Costa Rica. In 2016 heb ik hier een nachtje mogen verblijven en dit is een hele bijzondere ervaring geweest. De lodge is gelegen midden in de jungle en ’s ochtends werd ik gewekt door brulapen en papegaaien. Er kwamen zelfs dieren op de tafel op mijn balkon zitten. De mooie ligging met zoveel dieren overal en de uitmuntende service maken dit tot één van mijn favoriete lodges.

Hoe is dat voor jou, Alissa?

“Ik vind het lastig om eentje te kiezen, maar dan zou ik kiezen voor de Yacutinga lodge, een juweeltje, diep weggestopt in het regenwoud van Argentinië. Door de

64

Al sinds de oprichting van Avila Reizen proberen zij bewust terug te geven aan de bestemmingen waar hun reizigers komen. Toen het bedrijf in stroomversnelling begon te groeien, hebben ze dit omgezet in een officiële foundation. Zo draagt Avila Reizen concreet bij aan het behoud van onze aarde en al haar bewoners.

Projecten waar zij zich op focussen hebben te maken met natuur & wildlife bescherming, armoedebestrijding en onderwijs. Bij deze projecten is Avila Reizen actief betrokken, zodat de impact binnen deze kleine gemeenschappen zo groot mogelijk is. Ook binnen Latijns-Amerika investeren zij in een bijzonder project.

gunstige ligging in het Noorden van Argentinië is het perfect te combineren met een bezoek aan de Iguazu watervallen. Je zit hier in the middle of nowhere, waar je helemaal tot rust kan komen met op de achtergrond het geluid van aapjes en vogels. De afwisselende natuur, afgelegen locatie en vooral de verrukkelijke maaltijden maken deze plek onvergetelijk. Je merkt echt dat alles vers wordt bereid en men toerisme bedrijft op een duurzame manier. Als je van natuur, rust en even wat anders houdt, dan is dit de perfecte plek!”

Als we onze ogen richten op de toekomst, zie je dan bepaalde ontwikkelingen op het gebied van toerisme binnen Latijns-Amerika? Zijn er bestemmingen die steeds populairder worden en of activiteiten die steeds meer in trek zijn en dit groeiende is ten opzichte van een paar jaar geleden?

Hilda: We merken momenteel dat de bestemmingen Panama en Mexico aan populariteit winnen. Waar reizigers een paar jaar geleden kozen voor een bestemming als Costa Rica, durven ze nu ook vaker te kiezen voor bijvoorbeeld Panama. Ook dit land heeft een prachtige natuur. Je kan er heel mooi duiken en snorkelen, het heeft mooie accommodaties en daarnaast kom je eenvoudig in aanraking met de lokale bevolking.

Ook Mexico is steeds meer in trek, naast het schiereiland Yucatan bezoeken onze klanten ook steeds vaker meer avontuurlijke plekken met imposante geschiedenis of hun authentieke karakter behouden hebben. Een andere interessante bestemming die steeds meer in de spotlight komt te staan is Belize. In samenwerking met het bureau van toerisme proberen wij Belize op de kaart te zetten, want ook dit is een nog onontdekt pareltje.

Na al deze verhalen begrijpen wij wel waarom Avila Reizen al jaren met veel enthousiasme en kennis werkt binnen Latijns-Amerika. Een continent waar natuur, cultuur, eten, muziek en haar passievolle bevolking samensmelten tot een betoverende reiservaring.

Casa Blanca Eén van de grootste en langst lopende projecten is Casa Blanca. Het betreft een kindercentrum in Sucre, Venezuela, waar het al jarenlang onrustig is. Casa Blanca geeft 80 kansarme kinderen op dagelijkse basis een warme maaltijd, een veilige plek om te spelen en educatie over moedernatuur. Daarnaast zorgt Avila Reizen ook voor bijzondere zorg, die afhankelijk van de noodzaak wordt aangeboden.

Een aantal jaren geleden heeft Avila Reizen dit huis gekocht, ingericht met een bibliotheek, speelgoed, muziekinstrumenten en een projector. Ze hebben lokale vrouwen opgeleid om de kinderen te kunnen voorzien van educatie en de juiste verzorging. De kinderen krijgen verschillende activiteiten aangeboden zoals muzieklessen, talentontwikkeling en educatie over milieubescherming. Iedere drie maanden krijgen oudere kinderen ook cursussen aangeboden om hen voor te bereiden op hun toekomst.

Casa Blanca is op dit moment ingericht op kinderen tot een leeftijd van 12 jaar. Een droom die uitgekomen voor vele kinderen. Inmiddels stromen de eerste kindjes uit en lijkt er voor hen een grote leegte te komen. Daarmee is een nieuwe droom geboren: een vestiging oprichten waar deze kwetsbare groep kinderen in de puberleeftijd een veilige toekomst tegemoet kunnen gaan. Samen met klanten, lokale partners en instanties probeert Avila Reizen dit ook te realiseren. Bij iedere geboekte reis gaat er ook een bijdrage naar dit bijzondere project. www.avilareizen.nl www.avilafoundation.org

65

Jij&KLM Nazomerfeest

KLM bedankt reisprofessionals met gezellig feest

DOOR: SHARON EVERS

& ARJEN LUTGENDORFF

Honderden reisprofessionals hebben het Jij&KLM Nazomerfeest bezocht in Papa’s Beach House in Hoofddorp. De reacties op het event waren positief: ‘Wanneer worden er voor reisprofessionals nog feesten als deze georganiseerd?’.

Raymond Reedijk en Lisette Klomp Bueters “Het is sinds hele lange tijd dat we weer een Jij&KLM Nazomerfeest hebben kunnen organiseren. We houden dit om jullie te bedanken voor alles wat jullie doen voor KLM. En we willen jullie vragen om dit ook te blijven doen”, aldus Lisette Klomp Bueters (Director Leisure Sales Nederland) en Raymond Reedijk (Sales Director Business) tijdens hun welkomstwoord.

66

KLM had van alles georganiseerd om er een goed feest van te maken. Op het menu stonden een barbecue, lekkere drankjes en een ijsje toe. DJ Taz viel goed in de smaak, evenals het optreden van Rolf Sanchez. Aan het eind van de avond werd een 7-daagse reis voor twee personen met verblijf in het Divi Village Golf & Beach Resort op Aruba verloot.

REPORTAGE

67

Meer zien?

Scan dan de QR-code voor de video

68

COLUMN

"VIER JE SUCCES"

Je carrière is te kort om behaalde successen niet te vieren. En het wordt nog specialer wanneer je deze momenten kunt delen met andere succesvolle collega's. Het kan zelfs het meest bevredigend zijn voor degene die de eer heeft om de succesvolle prestaties te belonen. Een van de waardevolle taken in mijn rol bij Travel Counsellors. Onlangs had ik het genoegen om 30 Travel Counsellors mee te nemen op een vaartocht door de grachten van Amsterdam.

Hoewel dit voor mij bekend terrein was, was het voor velen van hen een buitengewoon uitje.

Deze toppers hadden deze uitgebreid verzorgde boottocht verdiend vanwege hun indrukwekkende omzet in last-minute vakanties in de zomer van 2023.

In september staat er een nieuwe reis op de planning, waarbij ik negen succesvolle Travel Counsellors meeneem naar Abu Dhabi en Dubai.

Ze hebben deze reis verdiend vanwege hun uitstekende prestaties op het gebied van luxe reizen.

Het vieren van goede resultaten begint met het stellen van doelen. Zoals Johan Cruijff zo treffend zei: "Zonder doel kun je niet scoren." Deze welbekende quote pas ik graag in de praktijk toe.

Fred van Eijk Founder en managing director van Travel Counsellors Nederland en België

69

NIEUWSTE VAN HET NIEUWSTE

"BLOCKCHAIN EN CRYPTO CENTRAAL" DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

Michael Ros

70

Onlangs is Sleap.io officieel gelanceerd. Naar eigen zeggen een innovatief web3hotelboekingsplatform gebouwd op de Camino Blockchain dat de consument de mogelijkheid geeft te betalen met crypto. Travelpro spreekt erover met eigenaar en reistechnologie-ondernemer Michael Ros.

INTERVIEW

“

I

n het Web2-tijdperk (zoals het merendeel internet nu kent, red.) vertrouwden reisorganisaties voornamelijk op gecentraliseerde platforms om boekingen te vergemakkelijken, inventaris te beheren en reizigers in contact te brengen met serviceproviders.

De Web3-revolutie heeft echter een baanbrekende verschuiving ingeluid naar decentralisatie, peer-to-peerinteracties en meer transparantie.”

Transparantie en veiligheid Sleap onderscheidt zich naar eigen zeggen van concurrenten door de eerste echte op (Camino) blockchain gebaseerde OTA (Online Travel Agency) te zijn en noemt zichzelf dan ook een nex-gen OTA. “Heel veel grote reisbedrijven werken achter de schermen met Camino Blockchain. Het zorgt voor transparantie en fraudebestendige gegevensopslag. Het gebruik van Camino Blockchain garandeert de veiligheid van gebruikersgegevens, transacties en boekingen.

We bieden de mogelijkheid om te betalen met crypto waarbij accommodatie-eigenaren de betaling in fiat krijgen (euro, dollar, et cetera), we bieden geslotengebruikers groepstarieven, gepersonaliseerde aanbiedingen door middel van geavanceerde AIzoektools en algoritmen en het potentieel voor een tweedehands markt waarop boekingen doorverkocht kunnen worden”, aldus Michael. Hij wijst erop dat creditcardfraude een hardnekkig probleem is in de hotelboekingsbranche. Sleap pakt deze uitdaging aan door meer dan 50 cryptocurrencies als betalingsopties te accepteren. Een veiliger en transparanter systeem dan de blockchain-technologie is er niet. Maar we blijven creditcardbetalingen ondersteunen voor gebruikers die de voorkeur geven aan traditionele betaalmethoden.”

Crypto Op de vraag wat hij in de Nederlandse reissector ziet gebeuren op het gebied van crypto, is Michael duidelijk: “Vrij weinig. Hoe dat komt weet ik eigenlijk niet. Het is apart. Volgens mij is er wel vraag naar, maar het wordt nog niet breed opgepakt. Het heeft ook te maken met het crypto-imago, de onzekerheid die eromheen hangt.

Ik denk dat de grote partijen ook bang zijn dat het een negatief effect heeft op hun imago. Maar ik zou niet weten waarom het een negatief effect zou hebben op het imago van een bedrijf, want als mensen crypto hebben en ze willen het gebruiken voor hun reizen, waarom niet?”

Conversie “Zeker in de reiswereld, waar je te maken hebt met verschillende valuta, is het eigenlijk heel erg logisch dat je crypto gaat inzetten. Zeker als je gaat kijken naar conversies van partijen die tussen de producten en de eindgebruikers zitten. Er zitten namelijk heel veel partijen tussen als het gaat om conversie. De transacties en fees die wij hanteren zijn minimaal en jullie lezers weten zelf welke commissies er wegvallen wanneer je alle partijen weghaalt die er tussen zitten. Wie met een creditcard betaalt, betaalt daar al 1,5 tot 2% voor. Als

je dat kan omzeilen door middel van crypto, dan kan iedereen in de blockchain er zijn voordeel mee doen.”

Tweedehands markt Waar refunden volgens Michael nog een punt van aandacht is bij betalingen die via crypto worden gedaan, liggen er volgens hem juist weer meer mogelijkheden als het gaat om het doorverkopen van een vakantie voor wie om welke reden dan ook moet annuleren.

“Technisch gezien kan je refunden, zeker als je dat met stablecoins doet. Dat zijn cryptovaluta waarvan de waarde vaststaat, bijvoorbeeld één op één met de dollar, in tegenstelling tot crypto als Bitcoin. Als je het hebt over het doorverkopen liggen er heel veel mogelijkheden. Boekingen worden gemaakt als Non-Fungible Tokens (NFT) en een NFT (digitaal certificaat dat eigendom van een uniek item aangeeft, red.) kan je doorverkopen. Op die manier kan je een tweedehands markt creëren. Wat dat betreft zijn we met Sleap een pionier in het gebruik van NFT's in de hotelboekingsbranche. Elke zoekopdracht die op Sleap wordt uitgevoerd, wordt geregistreerd als een unieke NFT, waardoor zeer gepersonaliseerde aanbiedingen mogelijk zijn op basis van individuele voorkeuren, eerdere boekingen en andere relevante gegevens. Deze gepersonaliseerde aanbiedingen creëren een gevoel van exclusiviteit en stellen gebruikers in staat om op maat gemaakte ervaringen te beleven. Bovendien zet Sleap boekingen om in NFT's, waardoor gebruikers hun reserveringen dus op een secundaire markt kunnen doorverkopen. Dit opent nieuwe inkomstenstromen voor hotels en biedt flexibiliteit voor gebruikers die niet kunnen reizen.”

‘‘

Ik denk dat de grote partijen bang zijn dat het een negatief effect heeft op het imago Crypto doelgroep-afhankelijk Wat zou jij Nederlandse reisbedrijven adviseren? Wel of niet met die crypto aan de slag gaan? “Ik denk dat het heel erg aan je doelgroep ligt. De 40- tot 50-plussers zijn er helemaal niet mee bezig. Als je een traditioneel reisbedrijf hebt, dan zou ik me er (voorlopig) niet mee bezighouden. Heb je bijvoorbeeld een reisbureau en je vraagt je klant om met crypto te betalen, dan sla je de plank volledig mis. Maar richt je je op de jongere doelgroepen (hipsters en millennials bijvoorbeeld, red.), dan zou ik me er zeker mee bezighouden, want

71

de jongeren in Nederland zijn er absoluut mee bezig.

Maar het is natuurlijk niet voor iedereen toegankelijk.”

Michael adviseert startende ondernemers in de reissector zich zeker in technologie te verdiepen.

“Betalen met crypto is nog vrij nieuw en er zijn landen waar ze er al een stuk verder mee zijn dan Nederland.

Maar als jonge ondernemer zou ik zeker kijken hoe je cryptocurrencies kan inzetten.”

Privacy Michael legt uit dat mensen die met crypto willen betalen dat doen omdat zij heel erg met hun privacy bezig zijn. “Een crypto wallet staat niet op naam, dus dan weet je als bedrijf ook niet waar het geld vandaan komt. Voor banken of reisbedrijven kan dat eng zijn.

Wij doen bij een boeking overigens aan verificatie,

72

want wij willen weten wie de boeking maakt. Dat is ook gewoon nodig. Wij accepteren zowel crypto als normale creditcards. Met Sleap benutten we vooral de voordelen van blockchain, zoals de manier waarop we dingen kunnen opslaan en hoe we schakels er tussen uit kunnen halen. Kijk naar een traditionele hotelboeking en wat er allemaal tussen zit: de systemen, channel manager, virtual credit cards, er zitten zoveel schakels tussen, de ota’s, enzovoorts. Dat wij die schakels er tussen uit kunnen halen, dat biedt heel veel voordelen.”

Het nieuwe internet Web2, het internet/de browsers zoals we ze nu kennen, wordt volgens Michael in de reissector volledig gedomineerd door Booking.com. “Web3, gebaseerd op crypto en blockchain, is de nieuwe manier van internet

INTERVIEW

en als je de groei ervan ziet, dan is die identiek aan de groei van het hedendaagse internet tijdens de start daarvan. Er gaan allerlei nieuwe vormen ontstaan, bijvoorbeeld als je het hebt over het doorverkopen van een hotelkamerboeking. Jij als boeker bent eigendom van een boeking, de NFT, maar hoteliers kunnen er ook afspraken over maken dat zij een deel ontvangen van de doorverkoopprijs. Bij concertkaartjes is dat nu al zo, dus waarom kan dat niet bij hotelkamers? Als een kamer heel erg populair is, kan die bijvoorbeeld bij het doorverkopen in prijs omhoog gaan. Net als de prijzen van tickets voor een populair concert. Daarnaast krijg je ook veel meer gepersonaliseerde aanbiedingen die gericht zijn op jouw historische gebruikersdata.

Je hebt en krijgt nog veel meer communities binnen de blockchain”, aldus Michael. “Door alle relevante informatie op de blockchain op te slaan, krijgt Sleap de mogelijkheid om speciale aanbiedingen te doen via NFT Airdrops. Web3-gebruikers kunnen profiteren van exclusieve deals en promoties die rechtstreeks naar hun Crypto-Wallet worden gedistribueerd.”

‘‘

Binnen twee jaar kan je er niet meer omheen Travel loopt achter Wanneer we het hebben over partijen als De Nederlandse Bank en Consumentenbond die niet van de daken schreeuwen hoe geweldig cryptovaluta zijn, wijst ook Michael op de Europese digitale munt waaraan wordt gewerkt. “Het is een kwestie van tijd dat we betalen met een digitale Europese munt. Hoe vaak betaal jij nog cash? Een digitale euro is hartstikke logisch. Je moet niet meer uren of dagen hoeven te wachten voordat je geld is overgemaakt, maar ook niet op een akkoord op een reis die je wilt reserveren voor je klant. Daar willen mensen niet meer uren op hoeven te wachten. Dat, in combinatie met de blockchain, is een enorme vooruitgang, waarbij alles in Blockchain wordt opgeslagen en iedere sector kan innoveren. Alle sectoren gaan die kant op en de reissector loopt daarin achter, helaas. Dat zien wij als het gaat om connectivity wanneer we bijvoorbeeld hotels willen koppelen. We werken samen met grote hotelaanbieders waardoor we een groot aanbod hebben, maar we streven naar directe connectiviteit met hotelketens waardoor we het boekingsproces kunnen stroomlijnen en realtime beschikbaarheidsupdates en concurrerende tarieven kunnen bieden. Nu zijn er nog bijna geen standaarden. Iedereen heeft z’n eigen api’s en noem

maar op. Denk bijvoorbeeld eens aan het digitaliseren van hotelcontracten, een smart contract voor hoteltarieven, dat is veel makkelijker. Je slaat het digitaal op, kan het digitaal tekenen, je kan er de condities in hangen, enzovoorts. Daarin kan nog heel veel worden geïnnoveerd en dat kan niet in een paar jaar, maar dat duurt jaren. Ik ben er trots op dat wij met Sleap heel diep in deze technologie zitten en de eerste zijn die volledig op blockchain zitten.”

Web3-platform De website van Sleap is ontworpen met de web3gebruiker in het achterhoofd. Michael: “Het platform bevat zowel lichte als donkere modi om tegemoet te komen aan de voorkeuren van de gebruiker. Door gebruik te maken van AI-technologie verbeteren we het boekingsproces door gepersonaliseerde aanbevelingen te doen, zodat gebruikers de meest geschikte accommodatie vinden. Bovendien handhaaft Sleap lage ondersteuningskosten door gebruik te maken van populaire web3-communicatiekanalen, zoals de communicatieplatformen Discord en Telegram.”

Eigen token Websitebezoekers van Sleap zullen pas iets merken van de manier waarop de website werkt wanneer ze op de betalingspagina komen. “Wanneer je wilt boeken moet je wel een wallet hebben, dus je kan je niet registeren via de manier waarop dat tegenwoordig gebeurt door middel van registratie via mail of via een social mediaaccount. Vanuit je wallet kan je kiezen om te betalen via crypto of creditcard. We gaan nog niet met een eigen token aan de slag. Nog niet, het is wel iets dat in de toekomst waarschijnlijk gaat gebeuren. Een eigen token heeft heel veel voordelen maar ook heel veel nadelen.

Als we dat gaan inzetten, dan moet het echt heel veel toegevoegde waarde hebben. We zitten er al wel aan te denken om bij een x-aantal boekingen bepaalde crypto te geven die ze kunnen gebruiken bij een volgende reis die ze via ons boeken.”

Toekomst Er lijkt nu nog heel weinig te gebeuren als het gaat om crypto en blockchain, maar volgens Michael staat er in de nabije toekomst veel te gebeuren. “Ik denk dat je er binnen twee jaar niet meer omheen kunt. Het klinkt misschien allemaal ingewikkeld wanneer je je er niet zoveel mee bezighoudt, maar het is niet meer dan een account dat je aanmaakt met de veiligste manier van inloggen die er is. De manier waarop we dat nu doen, met zoveel verschillende manieren van inloggen, gebruikersnamen en wachtwoorden, is eigenlijk van de zotte. Via blockchain in de reisindustrie zul je zien dat meer en meer bedrijven hun krachten gaan bundelen en gegevens (veilig) gaan delen waardoor innovatie wordt bevorderd en waarde wordt gecreëerd voor zowel reisbedrijven als de consument. Door de principes van Web3 te omarmen en het potentieel ervan te benutten, hebben we de kans om de reisindustrie te herdefiniëren en een nieuw tijdperk in te luiden.”

73

KLM: koninklijke blauwe trots DOOR: ARJEN LUTGENDORFF

Het predicaat koninklijk moet je verdienen, maar KLM kreeg het al vóór de officiële oprichting. Een kleine groep Nederlanders vindt dat KLM het predicaat ‘koninklijke’ juist niet verdient. Hoe komt de luchtvaartmaatschappij aan dit predicaat, waarom zijn er tegenstanders, en wat vindt de koning van de petitie?

Foto: Carlos Yudica/Shutterstock.com

74

ACHTERGROND

75

Koningin Wilhelmina bij de ELTA luchtvaartentoonstelling in Amsterdam, vergezeld door Plesman en generaal Snijders. Opname van pagina uit De Prins. Foto: N.V. Vereenigde Fotobureaux, Nationaal Archief/Fotocollectie Elsevier.

Wie naar de website van KLM gaat en de ‘Geschiedenis van KLM’ bekijkt, ziet als allereerste punt: ’12 september 1919: Koningin Wilhelmina verleent het predicaat ‘koninklijk' aan KLM in oprichting. Ze onderstreept hiermee het belang van de ontluikende burgerluchtvaart net na de Eerste Wereldoorlog. Het is uniek om al bij oprichting het predicaat koninklijk te ontvangen. Het predicaat wordt namelijk in principe pas verleend na ten minste honderd jaar bestaan. En dan nog moet een bedrijf aan allerlei hoge eisen voldoen.’ Op 7 oktober 1919 wordt de ‘Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën' (KLM) opgericht. Na de Tweede Wereldoorlog werd de naam gewijzigd in Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.

Relatie

Omroep West dook ook al eens in de reden waarom KLM al voor de oprichting het predicaat ‘koninklijk’ kreeg. Ron Wunderink, schrijver van het boek 'Met KLM de wereld rond - een eeuw Flying Dutchman', zegt in een uitzending uit 1919 te weten waarom koningin Wilhelmina besloot om het predicaat ‘koninklijk’ te geven aan de airline. Generaal Cornelis Jacobus Snijders uit Nieuwe-Tonge had tijdens de Eerste Wereldoorlog het gezag over het Nederlandse leger. De vriendschappelijke band tussen Snijders en Wilhelmina zou doorslaggevend zijn geweest. Wunderink: “Tijdens de ELTA (Eerste Luchtverkeer Tentoonstelling Amsterdam, red.) bouwden Snijders en Plesman (eerste president-directeur van de KLM, red.) een netwerk op. Daar zaten ook bankiers, industriëlen en havenbaronnen tussen.

Waarschijnlijk hebben die tegen de oude generaal gezegd:

76

'Kun jij niet ervoor zorgen dat we onszelf koninklijk kunnen noemen, jij hebt goed contact met de koningin.

Dan hebben we meteen een goede naam: Koninklijke Luchtvaart Maatschappij. Dat ligt lekker in de mond'.

Petitie

De luchtvaartmaatschappij schrijft het zelf; het is uniek om al bij oprichting het predicaat Koninklijk te ontvangen. Het groepje Nederlanders dat vindt dat KLM het predicaat ‘koninklijk’ niet (meer) verdient is dan ook een petitie gestart. Deze petitie, ‘Ontneem KLM het predicaat koninklijk', (klmnietkoninklijk.petities.nl/) is gestart door SchipholWatch, een stichting die strijdt voor een betere leefomgeving en tegen de verdere groei van Schiphol is op de huidige locatie.

KLM voldoet niet

De stelling van SchipholWatch? KLM voldoet niet aan de voorwaarden die het Koninklijk Huis stelt aan bedrijven die het predicaat 'koninklijk' voeren. Het bedrijf houdt zich niet aan afspraken en procedeert tegen democratisch genomen beslissingen. Het is financieel instabiel en onderdeel van een buitenlandse multinational’.

SchipholWatch concludeert naar aanleiding hiervan: ‘Dit straalt negatief af op koninklijke bedrijven die zich wel netjes aan de voorwaarden houden, dat het predicaat zijn waarde verliest doordat KLM zich niet aan de regels houdt en dat het Koninklijk Huis in verlegenheid wordt gebracht door het niet volgen van de regels door KLM’. Overweegt de koning om KLM het predicaat ‘koninklijk’ te ontnemen

ACHTERGROND

en is het überhaupt mogelijk dat de koning besluit dat KLM haar naam moet wijzigen?

Wat vindt de koning?

Nieuwsgierig wat de koning van de petitie vindt? Wij ook en daarom vroegen we de Rijksvoorlichtingsdienst of de koning op de hoogte is van de petitie en zo ja wat hij ervan vindt. Is het überhaupt mogelijk dat de koning besluit dat KLM haar naam moet wijzigen? De reactie van de Rijksvoorlichtingsdienst: “Met betrekking tot predicaten gelden heldere voorwaarden en procedures. Het betreft een zorgvuldig proces via burgemeester, Commissaris van de Koning en adviezen van de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Helaas kunnen wij geen uitspraken doen over specifieke bedrijven. Dus zonder specifiek op het bedrijf KLM in te gaan, kan ik u melden wat het algemeen beleid is wanneer een predicaat aan een bedrijf is toegekend. De situatie bij bedrijven met een predicaat wordt gevolgd. Als er voldoende aanleiding toe is, dan kan en zal een predicaat heroverwogen worden. Dat kan bijvoorbeeld wanneer er sprake is van wijzigingen in de juridische structuur of wanneer de reputatie ernstig in het geding is, zoals bij een strafrechtelijke veroordeling. Een bedrijf zal in het tweede geval eerst gevraagd worden een toelichting te geven op de ontwikkelingen en uit te leggen wat wordt ondernomen om die reputatie te herstellen en herhaling te voorkomen. Daarna kan op enig moment, mede op advies en onder ministeriële verantwoordelijkheid van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, besloten worden over het al dan niet behouden of clausuleren van het recht een predicaat te voeren. Op situaties van individuele bedrijven wordt nooit ingegaan.”

Verlenging

In december 2012 werd overigens bekend dat KLM de Koninklijke Kroon 25 jaar langer mocht blijven voeren.

Daarover schrijft de luchtvaartmaatschappij destijds in een persbericht: “Het predicaat wordt slechts voor een periode van 25 jaar verleend en na afloop van die periode dient een verzoek te worden ingediend tot bestendiging van het ‘Recht tot het voeren van het Predicaat ‘koninklijk’.

Pas na een zorgvuldig onderzoek van achtereenvolgens de burgemeester van Amstelveen, de commissaris van de Koningin in Noord-Holland en het Kabinet van de Koningin kan het predicaat bij gunstige uitslag worden bestendigd.

De koninklijke waarde van KLM kwam onder andere tot uitdrukking in de welbekende reclamecampagne 'Zwanen' die KLM eerder voerde. De zwaan wordt geassocieerd met de positieve kernwaarden nationale trots, betrouwbaarheid, kwaliteit, kracht, stijl en koninklijk.”

FNV

De petitie van onder andere SchipholWatch is niet de eerste keer dat er wordt geprobeerd om KLM het predicaat ‘koninklijk’ te ontnemen. De vakbond FNV probeerde het in 2016 en schreef de burgemeester van Amstelveen een brief erover. De vakbond beweerde dat KLM actievoerende werknemers onheus behandelde, wat in hun ogen niet 'koninklijk' was. FNV verwees naar KLM's dreiging om voordelen voor stakende werknemers in te trekken en het fotograferen van personeelsleden die actiemateriaal uitdeelden. Mirjam van ’t Veld, destijds burgemeester van Amstelveen, wees het verzoek van de vakbond. Volgens haar was er geen grond om de 'koninklijke' titel in twijfel te trekken. Reinier Castelein, destijds en nog steeds voorzitter van vakbond De Unie, vond het ongepast dat de FNV de 'koninklijke' status van de maatschappij ter discussie stelde.

Vintage aircraft Douglas DC-2 Uiver of the KLM airline Foto: Logtnest – Shutterstock.

77

Koninklijk blauw

Koningin Wilhelmina op Schiphol met gezelschap op Schiphol. Foto: Stadsarchief Amsterdam/ Fototechnische Dienst KLM Rotterdam.

Hij wees erop dat de maatschappij al bijna een eeuw als een toonaangevende luchtvaartmaatschappij wordt gezien en vroeg zich af wat deze status te maken heeft met een salariseis van 1 procent. Volgens Castelein gaat dit niet echt om de KLM, maar om een achterliggende agenda van de FNV. Hij zag het als een onnodige ruzie waarvoor men in Nederland weinig begrip zal hebben.

'Speciale relatie'

Traditiegetrouw introduceert KLM ter gelegenheid van haar verjaardag een nieuw Delfts blauw huisje. In het jaar dat de airline haar 100e verjaardag vierde, was het nieuwe blauwe huisje Paleis Huis ten Bosch in Den Haag, het woonpaleis van koning Willem-Alexander en zijn gezin. “Paleis Huis ten Bosch staat voor mij symbool voor de speciale relatie die KLM heeft met Nederland en met het Koninklijk Huis in het bijzonder”, aldus Pieter Elbers, destijds President & CEO KLM.

Tijdens het 100-jarig bestaan van Schiphol schuift koning Willem-Alexander zijn mening niet onder stoelen of banken: Hier op Schiphol komen heel veel belangen en belevingen samen. Belangen van reizigers en omwonenden. Van honderden verschillende bedrijven en tienduizenden medewerkers. Milieubelangen en veiligheidsbelangen. Internationale, nationale, regionale en lokale belangen. Opvattingen concurreren soms met elkaar en kunnen soms ook behoorlijk botsen. De kracht van Schiphol zit hem misschien wel in het vermogen telkens weer bruggen te slaan tussen uiteenlopende belangen en samen oplossingen te bedenken die voortgang mogelijk maken. Het is dát vermogen waardoor Schiphol zich kon ontwikkelen van knollenveld tot luchthaven van wereldklasse. Dat vermogen zullen we hard nodig blijven hebben in de komende jaren, nu Schiphol op de drempel staat van haar tweede centennium. Ik hoop daarvan nog een flink stuk van heel nabij mee te mogen maken. Vliegen blijft een van de mooiste ervaringen, als passagier, gast van de luchthaven en als gastvlieger bij onze blauwe trots!”

Nederlandse Luchtvaart Maatschappij?

KLM besteedde in een blog ook al eens aandacht aan de banden met de koninklijke familie. De schrijver van de blog schrijft dat het een riskante keuze was van de koningin, want in die tijd zouden meerdere luchtvaartmaatschappijen worden opgericht die er stuk voor stuk ook alweer snel mee stopten. Een opmerking en conclusie van de blogschrijver van KLM: “En zonder dat predicaat hadden we misschien de Nederlandse Luchtvaart Maatschappij geheten. Ik vind dat toch minder.” Is ‘Nederlandse Luchtvaart Maatschappij’ minder?

Luchtvaartpioniers KLM, GKN Fokker en NLR (Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum) vierden in 2019 gezamenlijk hun 100-jarig bestaan. Zijne Majesteit de Koning sloeg een speciale herdenkingsmunt. Foto: KLM.

78

Sneeuwzekere wintersport in HET HART VAN SCANDINAVIË Ontdek je met

Nu ook weekendtrips!

• Van 23 december 2023 t/m 16 maart 2024 vanaf Schiphol en Groningen Airport Eelde • Vanaf 10 januari 2024 ook woensdag-zaterdag en zaterdag-woensdag vluchten • Binnen 20 transferminuten van het vliegveld in skigebieden Trysil in Noorwegen en Sälen in Zweden • Pakketreizen incl. vlucht, 20kg ruimbagage én 15kg skiuitrusting, verblijf en transfer

www.bbi-travel.nl/scandinavie/wintersport | 050-313 6000

79

Schrijf je nog in!

Genoeg redenen om mee te gaan naar het ANVR-Congres DOOR: ARJEN LUTGENDORFF

Er wordt door menigeen afgeteld naar het ANVR-Congres dat plaatsvindt in Asturias van 16 tot 19 november. Heb jij je nog niet ingeschreven? Dat kan op anvrcongres.nl en via de QR-code op deze pagina. Waarom je het ANVRCongres niet mag missen? Dat lees je hier.

Tijdens het ANVR-Congres word je ondergedompeld in een dynamisch programma met boeiende lezingen, activiteiten en de mogelijkheid om te netwerken. Dit is jouw kans om inzicht te krijgen in opkomende trends, nieuwe technologieën en innovatieve bedrijfsmodellen die de toekomst van het reizen zullen vormgeven.

Het verschil maken

"Het succes van je bedrijf is niet langer alleen afhankelijk van het juiste productpakket maar ook van de mate waarin je je inzet voor het milieu, je omgeving en wat je onderneemt om de consument betrokken te krijgen en houden bij je merk”, aldus ANVR-directeur Frank Oostdam. “Tijdens het congres staan we stil bij vragen als: welke tradities in reizen moeten plaatsmaken voor nieuwe technologische innovaties en hoe kun je de juiste tradities behouden maar ook innoveren? Hoe duurzaam gaan mensen reizen? Wat betekenen al die ontwikkelingen voor de inrichting en aansturing van je bedrijf?"

Luxueuze accommodaties

De congreservaring wordt versterkt door de keuze voor luxueuze accommodaties. Kies uit het schitterende Barceló Hotel Oviedo Cervantes, of het historische Eurostars Hotel de la Reconquista. De locatie van het congres, het Eurostars Hotel de la Reconquista,

Aan de voet van de imposante Picos de Europa.

80

belichaamt zowel de traditionele als de moderne charme van Asturias.

Ontdekken

Asturias, een regio doordrenkt van geschiedenis en natuurlijke schoonheid, biedt een brede variëteit aan attracties. Van de majestueuze bergen van het Picos de Europa National Park tot de intrigerende pre-Romeinse architectuur, en niet te vergeten de heerlijke keuken, Asturias is een speeltuin voor (ontdekkings)reizigers en reisprofessionals.

Schrijf je in

Mis deze unieke kans niet. Sluit je aan bij gelijkgestemde reisprofessionals, deel ideeën en leer collega’s uit de branche kennen. Schrijf je in voor een unieke en inspirerende ervaring. Lees hieronder een beknopte versie van het programma.

Een sprankelend begin

De eerste dag van het congres. Parkeer je auto gratis op Schiphol, gevolgd door een warm en feestelijk onthaal.

Vanaf daar reis je in stijl met de congres-charter van Transavia naar Oviedo. Bij aankomst is het luxe Eurostars hotel de la Reconquista de perfecte locatie voor een

Centrum Ovideo. Foto: jorisvo / Shutterstock.com.

ACHTERGROND

inspirerende eerste congresmiddag. Laat je verwelkomen door Frank Oostdam en Arjan Kers. Duik dieper in de wereld van transformatie met Peter Ros en verrijk je kennis met Dean van Aswegen over Artificial Intelligence en toekomstige technologieën. De dag wordt afgesloten met een culinair hoogtepunt in het gezellige restaurant Tierra Astur.

Duurzaamheid & culinaire verrassingen

De tweede dag start, uiteraard na een voortreffelijk ontbijt, in de unieke achthoekige kapel van het Eurostars hotel.

Het wordt een dag waarop je kennis en inspiratie opdoet.

Luister naar de boeiende verhalen van Alex van Hooff over het samenspel tussen ondernemen en duurzaamheid.

Daarna geeft Frank Radstake een toelichting op de ANVRvisie over duurzamer toerisme. Na de ochtendsessie reis je naar de stad van je keuze: Avilés, Gijon of Oviedo, waar je geniet van de stad en een smaakvolle lunch. De avond?

Die is helemaal van jou!

De betovering

Op de derde dag staat de adembenemende natuur van Picos de Europa centraal. Of je nu kiest voor een avontuurlijke hike of ontspannen sightseeing, de indrukwekkende landschappen en panoramische uitzichten zullen je zeker fascineren. ‘s Avonds is

Asturias. het voortreffelijke Nastura restaurant de plek voor het traditionele KLM diner/feest. Sommige tradities zijn simpelweg goud waard...

Verwennerij, vernieuwing & vaarwel

Deze laatste congresdag vindt plaats in het sfeervolle Gran hotel Las Caldas by Blau. Bas Hoogland laat ons dieper duiken in de wereld van klantgerichtheid en echte hospitality. En met Paul Smit ontdekken we hoe we onze organisaties kunnen verrijken. Na een laatste smaakvolle lunch vlieg je in de middag weer naar huis. Met nieuwe inzichten, inspiratie, contacten en mooie herinneringen.

81

ADVERTORIAL

Tijd voor Polen

Win een heerlijk weekend in één van de hippe Poolse steden

Wil jij je klanten een aantrekkelijke en voordelige bestemming aanraden, die ze positief zal verrassen? Maak dan nader kennis met de leukste steden van Polen, waaronder de koninklijke stad Krakau, de meest groene hoofdstad van Europa Warschau en de Hanzehavenstad Gdańsk.

Maar Polen heeft ook een aantal minder bekende parels, die een bezoek meer dan waard zijn, zoals de uiterst charmante Poolse steden Wrocław en Poznań. Al deze steden hebben een eigen identiteit en verrassende bezienswaardigheden, die het ontdekken meer dan waard zijn!

Een (h)eerlijke keuken (in Polen houden ze van slow food), 23 nationale parken, bezienswaardigheden die je nergens anders tegenkomt en verbazingwekkend goed weer maken van Polen een aantrekkelijke bestemming.

Bovendien is het ver verwijderd van massatoerisme en alle grote Poolse steden hebben rechtstreekse vliegverbindingen met Schiphol of Eindhoven. Kortom, je klant komt gegarandeerd enthousiast terug.

Krakau Koninklijke stad Krakau met zijn romantische boulevards, kastelen in renaissancestijl en de charmante joodse wijk zit in de lift als citytrip-bestemming. De grote touroperators hebben Krakau in hun aanbod opgenomen en rechtstreekse vluchten naar deze stad zijn legio.

Warschau Unieke stad Warschau is de meest groene hoofdstad van Europa en een bruisende, jeugdige stad voor foodies en liefhebbers van geschiedenis. Het is een stad vol

contrasten, waar je historische monumenten treft naast hedendaagse architectuur. In Warschau ontmoeten oosterse en westerse invloeden elkaar en gaan toekomst en traditie hand in hand.

Gdańsk Sommige steden weten je flink te verrassen.

Hanzehavenstad Gdańsk is zo’n stad, in het noorden van Polen, met een eeuwenoude geschiedenis. Onontdekt door de grote massa, geliefd bij de kenners: Gdańsk doet zijn bijnaam ‘Parel aan de Oostzee’ eer aan.

Wrocław Wrocław is het belangrijkste culturele en toeristische centrum van Zuidwest-Polen en is echt een stad om van te houden. Niet voor niets presenteert 'de stad van honderd bruggen' zich met een naam die internationale weerklank heeft: ‘Vrots-love’.

Poznań Poznań is een van de oudste steden van Polen en wordt ook wel de ‘wieg van de Poolse staat’ genoemd. In Poznań en in de omgeving kan men vele monumenten vinden die een 1000-jarige geschiedenis hebben. Nu is het een bruisende studentenstad met een kleurrijk marktplein vol horeca. Hier vind je van alles het beste, van het prachtige stadhuis tot de heerlijke Sint-Maarten croissant.

WINNEN Op TravEcademy vind je een tweetal e-courses, die je nader kennis laten maken met deze steden. Wanneer je deze succesvol afrondt, maak je kans op het winnen van een luxe weekend voor 2 personen in Warschau of Poznań, inclusief tickets en hotelvoucher!

Wroclaw bruggen

Poznan Oude Stad

69

Zon, zee en Mexicaanse gezelligheid

Puerto Vallarta Deze regio ligt aan de westkust van Mexico aan de Baai van Banderas. De zon schijnt hier volop, ideaal voor zonaanbidders dus.

Wie toe is aan rust, verblijft in de moderne badplaats Nuevo Nayarit. Houd je meer van een levendige omgeving? Dan kies je voor een hotel midden in de 'romantische' wijk van Puerto Vallarta. Straten met kinderkeien, zingende Marachi’s en de lekkerste gerechten en dranken op tafel.

Groene bergen die prachtig afsteken tegen de felblauwe zee. Authentiek, gezellig en heerlijk Mexicaans…

Waarom : • Ruim aanbod hotels • Comfortabele vlucht met Aero Mexico • Ontdek Mexico's Pacific Coast • 5 km zandstrand • Viejo Vallarta: ontdek het koloniale centrum

Hotel EL PESCADOR 3 9 dagen, Ontbijt Vertrek van 3 nov. t/m 31 maart 2023 Per persoon al vanaf

1.099,-

Genoemde prijs is een vanafprijs p.p. o.b.v. 2 personen, tenzij anders vermeld, excl. 40 euro kosten per boeking.

Voor ter plaatse te betalen kosten, zie accommodatiepagina. Kijk voor overige voorwaarden op TUI.nl/actievoorwaarden.

83

Welkom in het vernieuwde Disneyland® Hotel, in dit ultieme 5-sterrenhotel vier je koninklijke verhalen en schrijf je jouw eigen verhaal.

Top redenen om een verblijf te boeken in het Dis neyland ® Hotel

Koninklijke service

Kamers en suites

Entertainment

5-sterrenhotel met luxe faciliteiten, belevingen en services, iconische toplocatie bij de ingang van het Disneyland® Park

Sprookjeshotel geïnspireerd op koninklijke Disney verhalen

Exclusief aanbod recreatie en ontmoetingen met Disney Figuren(1)

(1) Onder voorbehoud van beschikbaarheid en wijziging zonder voorafgaande kennisgeving. ©Disney - Euro Disney Vacances S.A.S. – Ingeschreven onder nummer 383.850.278 in het Franse handelsregister van Meaux – aandelenkapitaal €12.000.000 – ingeschreven in het register van Franse reisorganisaties onder het nummer IM077100030 – beschikt over een verzekering voor financiële zekerheid bij de Franse vereniging APST (Association Professionnelle de Solidarité du Tourisme), 15 avenue Carnot, 75017 Parijs, Frankrijk – beschikt over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering bij Chubb European Group SE, La Tour Carpe Diem, 31 Place des Corolles, Esplanade Nord, 92400 Courbevoie, Frankrijk. Euro Disney Associés S.A.S. Licenties E.S. L-D-2019-335, L-R-2022-678, 681, 684, 686, 689, 695, 696, 700, 702, 707, 712, 725, 730, 731 en 4484, L-D-2022-3405, 3420, 3421, 3422 en 3454.