Travepro - juni 2023

juni 2023

ONTDEK DE OCEAN STATE OF MIND

INTRODUCTIE VAN EEN GEDURFDE NIEUWE VISIE OP ZEEREIZEN JUNI 2023

Ontdek Europa met de trein

Railtrippen met de trein Denk je aan een roadtrip door Europa? Denk dan aan een reis zonder files en flitsers, aan een railtrip met de internationale trein. Trek je plan en dender naar dat pittoreske dorpje waar je net over hebt gelezen; die stad waar je opa over blijft praten; die badplaats waar het altijd mooi weer is. Uitgerust en opgeladen stap je uit. Alle tijd om verder te genieten.

Caroline Bik, Accountmanager Leisure Travel

VOORWOORD

MAN, MAN, MAN Tijdens mijn toerismeopleiding (mtro) in Utrecht was ik een van de weinige mannen. Het was een geweldige opleiding die ik menigeen aanraad.

Wat te denken van de mogelijkheid om de wereld te ontdekken. De verschillende landschappen, culturen, mensen ontmoeten en bij te dragen aan het verduurzamen van de wereld. Overigens, ook al werk je in de reissector, er zullen altijd bestemmingen op je bucketlist blijven staan. Zo blijkt maar weer wanneer je de bucketlist-special leest in deze editie waarin branchegenoten vertellen waar zij maar al te graag nog eens naartoe willen gaan.

Collega’s Dylan en Dennis reisden naar bucketlist-bestemmingen: Barbados en Zuid-Afrika.

Ook in hun verhalen zie je dat deze landen toerisme aangrijpen om de leefomstandigheden van de inwoners te verbeteren. In deze artikelen lees je meer over de ontwikkelingen op de bestemmingen.

In onze Travelpro Research vroegen we of jij ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in de reissector ervaart. Opvallend vind ik de reacties van branchecollega’s die vragen om de reissector interessanter te maken voor mannen. Misschien voelen de manen in de sector zich aangesproken om meer mannen te enthousiasmeren om een toeristische opleidingen te gaan volgen? Overigens, mannelijke managers zijn er genoeg. Check de verhoudingen in het artikel.

Overigens werd er hard gewerkt aan het enthousiasmeren van jonge aanwas voor de sector tijdens de Travel Challenge op Fuerteventura. Een event waar vierdejaars hbo- en wostudenten een aantal dagen optrekken met kopstukken uit de reisbranche. Ik denk dan: is er ook al een Travel Challenge voor de mbo-studenten? Of ben ik gewoon niet goed op de hoogte?

Arjen Lutgendorff Hoofdredacteur arjen@travelpro.nl

Ik vind het ook mooi om te lezen hoe Michelle de Wit in het duo-interview met Petra Kok vertelt over haar mbo-opleiding. Wat mij betreft een geweldige quote en aanmoediging richting alle mbo’ers: “Het is jammer dat sommige mensen zich laten weerhouden en denken dat je met een mbo-diploma niet verder kan komen. Ik ben echt een praktijkmens, daar heb ik alles geleerd. Door mijn doorzettingsvermogen, focus, harde werken en doordat ik me niet zomaar uit het veld laat slaan, zit ik nu waar ik zitten wil.”

Het duo-interview van Michelle en Petra is een échte aanrader om te lezen, waarin Petra ook de nodige tips geeft tips voor vrouwen die ambities hebben, vertelt over haar ervaringen met de media en Michelle vertelt over haar stap naar D-reizen.

Over topvrouwen gesproken. Laatst kreeg ik de mogelijkheid Marjan Rintel te spreken, die nu bijna een jaar president-directeur is bij KLM. Samen met Bas Gerressen (directeur KLM Nederland) nam zij een uur de tijd om vragen van journalisten te beantwoorden. In het gesprek gaan ze beiden in op Corendon/Curaçao, KLM Holidays, NDC en ik vroeg Marjan waarom zij jongeren aanraadt de reissector in te gaan.

Waarom de reissector ook zo leuk is? De netwerk events, zoals TravDay. Dinsdag 25 september staat er weer een Travday op de planning in de Rijtuigenloods in Amersfoort.

Een mooi moment om collega’s te spreken over de laatste ontwikkelingen en het nieuwste aanbod. Bezoekers en standhouders kunnen zich al (aan)melden via travday.nl.

Ik wens jullie, mannen en vrouwen, veel leesplezier! Mag je het eigenlijk nog wel over mannen en vrouwen hebben, vroeg iemand mij? Man, man, man.

Arjen Lutgendorff Ps. Heb jij de nieuwe lay-out van travelpro.nl al gezien?

3

06. MICHELLE DE WIT EN PETRA KOK

IN DIT NUMMER MEER COLUMNS 03. Arjen Lutgendorff

14. MANNEN VS. VROUWEN ongelijkheid in de branche?

24. WELKE BESTEMMING STAAT

er op jouw bucketlist?

SPECIALS 20. Bucketlist-bestemmingen 44. Caribische cruises 62. Winternoviteiten

28. MARJAN RINTEL EN BAS GERRESSEN OVER KLM 4

COLOFON

36. REIS MEE NAAR

62. DE LAATSTE NIEUWTJES

Barbados

voor komende winter

Tom van Apeldoorn - Uitgever T.J. van Apeldoorn - Commercieel Directeur Arjen Lutgendorff - Hoofdredacteur Sharon Evers - Eindredacteur Dylan Cinjee - Redacteur Rahanna van Stapele – Redacteur Theo de Reus - Redacteur Tijn Kramer - Redacteur Judith Wetselaar - (Web)redacteur Dennis de Groot - Sales Manager Dennis Ebbers - Sales Manager Danielle van Ewijk – Event Manager Iris Bax - Project Manager Events Tina Bakker - Sales Support Iris Beenen - Graphic Design Kantooradres: Arendstraat 33A, 1223 RE Hilversum Tel: +31(0)35-2005481 E-mail: redactie@travelpro.nl Internet: www.travelpro.nl Verantwoording: Travelpro is een uitgave van uitgeverij T&S Productions B.V.

44. DE AANTREKKINGSKRACHT VAN DE

Caribische Zee

70. MONIQUE BERKENBOSCH viert feest

Dit magazine is als volgt verspreid: Oplage: 6.218 Digitaal via issuu.com Nieuwsbrief: 7.400+ abonnees Social media: 12.500+ volgers Opgave en vragen over abonnementen: Abonnementenland Postbus 20, 1910 AA Uitgeest Tel. +31(0)251-25 79 24 Fax +31(0)251-31 04 05 Site: www.bladenbox.nl voor abonneren of www.aboland.nl voor adreswijzigingen en opzeggingen.

52. REISWERK’S TRAVEL CHALLENGE

back on track

74. DE VEERKRACHT VAN

de Caribbean

Beëindigen abonnement: Opzeggingen dienen 12 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.

Prijswijzigingen voorbehouden.

Abonnementen lopen automatisch door, tenzij uiterlijk 30 dagen voor de vervaldatum bij ons wordt opgezegd. Dit kan uitsluitend per mail: info@travelpro.nl Kijk voor actuele tarieven op travelpro.nl/abonneren.

56. MET CORENDON NAAR

72. INDABA:

Rhodos en Kos

verantwoordelijk toerisme

Vragen? redactie@travelpro.nl Auteursrechten: Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerde database, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij electronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Travelpro.

5

6Petra Kok en Michelle de Wit

INTERVIEW

‘‘MISSCHIEN ZIJN WIJ WEL GEK DAT WE ZO HARD WERKEN’’ De één ruilde een carrière bij het familiebedrijf in voor een baan bij een grote retailketen en komt pas echt tot rust als ze op haar paard zit. De ander staat haar mannetje in diverse tv-programma’s en volgde en passant een cursus tot BABS. We hebben het over Michelle de Wit (Chief Retail Officer D-reizen) en Petra Kok (Head of External Communications en woordvoerder TUI Nederland).

DOOR: SHARON EVERS

P

etra: “Ik vind het heel leuk dat we elkaar mogen interviewen. Maar ik ben ook benieuwd waarom je mij hiervoor hebt uitgenodigd?”

Michelle: “Ik vind je een powervrouw. Je komt altijd op voor vrouwen in de branche, tenminste op social media, en ondersteunt vrouwen die ambitie hebben. Dat vind ik heel bewonderenswaardig. Maar ook, toen ik net was begonnen bij Travelcenter de Wit hebben we samen een tv-commercial opgenomen voor Holland International en sinds die tijd kijk ik al tegen je op.”

Petra: “Haha, dat is waar ook, die opnames herinner ik me nog. Voor een reeks tv-commercials wilden we niet met modellen werken, maar met echte reisagenten. Jij was daar ook bij en had de tekst: ‘Holland International en Reisburo de Wit, wij begrijpen waar u heen wilt’.”

Michelle: “Op tv werd ik vermeld met mijn naam en Reisburo de Wit. Ik kwam toen net kijken. Dat was heel leuk om te doen.”

Michelle: “Petra, jij bent altijd vrolijk, positief, overal aanwezig met een big smile en natuurlijk erg representatief. Is jouw glas altijd halfvol?”

Petra: “Zo goed als altijd. Ik ben sowieso van de halfvolle glazen. Ik ben gewoon een vrolijk mens en zie altijd de positieve kant van dingen. Dat wil niet zeggen dat ik af en toe niet vreselijk kan schelden. Vanmorgen moest een printer het nog ontgelden. Als apparaten niet meedoen, dan gooi ik mijn halfvolle glas eroverheen… haha. Je zegt dat ik actief ben op social media, dat klopt.

Maar niet constant en niet op alle social media. Ik post alleen iets als het misschien boeiend kan zijn voor een ander of gewoon leuk is. Dus geen selfie liggend op de bank, Netflixend onder een deken en een kat op schoot, dat boeit toch niemand. Alhoewel die kat dan wel weer heel fotogeniek is. Ik deel vooral positieve zaken en ook dingen waarmee ik denk iets te kunnen ondersteunen,

zoals een boodschap op Internationale Vrouwendag of de LGBTQ+ gemeenschap en mooie initiatieven op het gebied van duurzaamheid.”

Michelle: “Frank Oostdam (directeur ANVR, red.) is benoemd tot Mister Toerisme. Ik nomineer jou als Miss Toerisme. Je bent altijd representatief, zoals ik net al benoemde, maar ook veel aanwezig in tv-programma's om niet alleen TUI, maar juist de reisbranche te vertegenwoordigen. Ik vind het knap hoe je dat doet. Hoe kan het dat je altijd overal bent?”

Petra: “Nou, ik ben zeker niet overal. Alleen op de momenten wanneer het over reizen en vakanties gaat.

En wanneer het op dat moment een hot topic is, zien heel veel mensen dat. Normaal gesproken zijn het korte quotes in nieuwsprogramma’s of een langer verhaal in consumentenprogramma’s. Tijdens de coronaperiode was reizen zo uitzonderlijk dat er zelfs optredens in talkshows aan te pas kwamen. Ze vragen je doorgaans alleen als reizen in het nieuws zijn en helaas is de aanleiding dan vaak negatief. Als je mij tijdens het journaal ziet of bij MAX Vakantieman, dan weet je dat er iets aan de hand is. Dat is een beetje jammer.

Toch is het ook belangrijk om als bedrijf zichtbaar en transparant te zijn, het is ook een vertegenwoordiging van TUI, en soms van de reisbranche in bredere zin, naar het publiek, onze vakantieboekende klanten. Bij uitnodigingen van de media maken wij altijd eerst de overweging of TUI belang heeft bij een aanwezigheid in dat item. En of het over ónze reizigers gaat of over zaken die hen raken. En vervolgens kijken we wie de meest geschikte persoon is voor dat moment; de general manager of een woordvoerder. Je moet er ook heel nuchter in zijn; ze vragen me niet als Petra, maar omdat ik woordvoerder namens TUI ben.”

7

8

Michelle: “Heb je wel eens een item teruggezien waar je je helemaal niet in kon vinden, omdat er zo veel in was geknipt?”

Petra: “Ja, maar daar doe je helaas niets aan. Daarom geef ik de voorkeur aan live uitzendingen. Dan kun je natuurlijk op je snuit gaan, maar zo lang je voorbereid, eerlijk en transparant bent, kan er weinig misgaan. Dat framen en knippen achteraf van sommige programma’s is een nare kant in dit vak. Toen ik koud een week in deze functie zat, kwam er een cameraploeg van Kassa binnen vallen. Met twee blinde mensen aan wie een bepaalde vlucht geweigerd was bij boeking. Dan sta je al 2-0 achter, maar met een vriendelijk gesprek ging dat toch de goede kant op. Dat was natuurlijk niet interessant voor Kassa. Op enig moment kwam de verslaggever heel erg dicht bij me staan en begon schreeuwend de vragen te herhalen. De kunst is om heel rustig te blijven, maar ze hadden me hier duidelijk willen laten schrikken en dan een sensationeel beeld hebben van een achteruit deinzende boze woordvoerder. Maar het was zo absurd dat ik niet boos werd, maar keihard in de lach schoot. Hadden ze niets aan. Ben wel direct daarna aan mediatraining begonnen. En dan nog voorkom je niet alles. Ik zat ook een keer in een filmpje van Lucky TV. Nee, ik ga je niet vertellen waar je dat kunt vinden haha.”

veel kansen, mogelijkheden en vooral vrijheden. Dat is voor mij heel belangrijk.”

Petra: “Ik vond jouw overstap van het reisbureau (Travelcenter de Wit) van je vader (Ad de Wit, red.) naar Prijsvrij/D-reizen verrassend, maar ook heel knap. Je had een gespreid bed in een mooi reisbedrijf, maar wel op een schip naast een kapitein die er nog niet helemaal uit was gestapt. Dat heeft voor- en nadelen. Jij bent daar weggegaan en voor het nieuwe D-reizen gaan werken. Voor zo’n stap heb je lef nodig, daar heb ik veel bewondering voor. Hoe kwam je tot dat besluit?”

Michelle: “Ik ben gevraagd voor deze functie. In de coronaperiode werkten wij vanuit Travelcenter de Wit samen met Prijsvrij. Toen hun telefoonlijnen overbezet waren en wij nauwelijks werk hadden, zijn we hen gaan helpen door telefoontjes aan te nemen. Vanuit die hoedanigheid heb ik altijd contact gehouden met Marc van Deursen (CEO Prijsvrij, red.) over wat we in de toekomst nog meer voor elkaar zouden kunnen betekenen. Toen was daar het faillissement van D-reizen en kwam de overname ter sprake. Ik heb tegen Marc gezegd dat als ik eens met hem kon meedenken over de reisbureaus, ik het graag hoorde. En toen kreeg ik een telefoontje waarin hij aangaf dat hij meer wilde dan alleen een advies en of ik open stond voor een gesprek. In mijn hoofd dacht ik: dat kan toch helemaal niet. Ik heb voor mezelf altijd het einddoel voor ogen gehad om volledig eigenaar van Travelcenter de Wit te worden. Daar lag mijn hart en zal altijd een stukje van mijn hart blijven liggen. Maar aan de andere kant zag ik dat het aanbod van Marc mij kansen en mogelijkheden zou bieden die ik binnen De Wit niet zou krijgen. Of wat nog een hele lange weg zou zijn. Dus ik ben gaan praten. Ik kreeg zo'n mooie rol aangeboden met heel

Als je mij in het journaal ziet, dan weet je dat er iets aan de hand is

Petra: “Hoe is het om zelfstandig ondernemerschap op te geven om in loondienst te gaan werken?”

Michelle: “Weet je waaraan ik moest wennen? Aan het hebben van vakantiedagen. Ik doe altijd alles keurig volgens het boekje. Maar vakantiedagen benauwde me een beetje. Ik maakte me zorgen of ik wel zou uitkomen zo tegen het einde van het jaar. Uiteindelijk maakte ik me natuurlijk druk om niks, haha. De vrijheid die ik krijg binnen de organisatie is enorm groot. Het voelt niet als loondienst of dat ik voor een werkgever werk.”

Petra: “Ik vind het ook een sterke zet van Marc. Hij had ook voor een oudgediende met een lang track record kunnen gaan. Maar hij investeerde in talent en haalde een verse nieuwe spirit binnen, natuurlijk wel met vakkennis.”

Michelle: “Daarom vind ik het ook een hele eer dat hij mij heeft gevraagd. Ik ben heel blij dat ik deze stap heb genomen.”

‘‘

Petra Kok

Petra: “Wat vond Ad? Was hij er ook blij mee?”

Michelle: “Hij schrok in eerste instantie heel erg, maar zag ook in dat dit voor mij echt een buitenkans is. Zulke kansen krijg je niet vaak en daarom vond ik dat ik er ook voor moest gaan. Al is het wel moeilijk om De Wit en ook mijn zusje (Emmie de Wit, red.) achter te laten. Zij vraagt mij nog wel eens om advies, en dat mag ook.”

Petra: “Is Emmie in jouw rol gestapt?”

Michelle: “Mijn rol is verdeeld onder drie andere mensen die al heel lang actief zijn binnen De Wit. Emmie richt zicht nu voornamelijk op Mijn Reiskennis, de ZRA-tak. Natasja van Leeuwen heeft een belangrijk deel van het sociale contact met de ZRA’s overgenomen en een stukje coaching en begeleiding van de reisbureaumanagers. Kelly Bouwdewijns was administratief medewerker en is nu benoemd tot back office-manager om alle processen in goede banen te leiden en pakt samen met Natasja een deel van HR op.

Mijn zusje is net als ik ook opgegroeid met De Wit, dus haar hart ligt daar ook net iets meer dan dat van iemand anders. Haar toewijding is zo enorm groot. Ze wil het

INTERVIEW

allerbeste voor de zaak. Ik herken mezelf daar heel erg in.

Het is tegelijkertijd ook een hele grote valkuil, want je kijkt heel kritisch naar alles binnen het bedrijf. Daar geef ik haar nog wel eens advies in.”

Michelle: “Toen ik startte, kwam ik voor mijn gevoel echt in een mannenwereld terecht. Jij maakt je hard voor meer vrouwen aan de top. Heb je tips voor vrouwen die ambities hebben?”

Petra: “Elke persoon is anders en je moet niet allemaal de brandende ambitie hebben om ‘CEO van de Wereld’ te worden. Ambitie mag, maar je doel moet wel bij je passen.

En je moet het écht willen, want je moet er ook een hoop voor laten. Allereerst, zorg dat je heel kundig bent op de inhoud, je moet weten waarover je het hebt, dossierkennis is belangrijk. Ook moet je beschikken over een flinke dosis doorzettingsvermogen en veerkracht, laat je niet zomaar uit het veld laat slaan. Wees charmant brutaal, niet gewoon brutaal maar met charme, dan bereik je veel meer. Het allerbelangrijkste is netwerken, daar leer je van en het

maakt je zichtbaar. Spreek je ambities ook uit, mensen kunnen nog steeds geen gedachten lezen. En gebruik je empathie, als je je heel erg in iemand anders verplaatst, dan leer je wat het belang is van die persoon of dat bedrijf. En het lijkt, laat ik het heel voorzichtig zeggen, dat vrouwen beter zijn in empathie dan mannen. En als laatste tip: houd je helder geformuleerde doel altijd voor ogen.”

Michelle: “Ja, dat zijn absoluut goede tips. Ik heb zelf een mbo-opleiding afgerond en merk nu dat een opleiding niet altijd alles zegt. Het is jammer dat sommige mensen zich laten weerhouden en denken dat je met een mbo-diploma niet verder kan komen. Ik ben echt een praktijkmens, daar heb ik alles geleerd. Door mijn doorzettingsvermogen, focus, harde werken en doordat ik me niet zomaar uit het veld laat slaan, zit ik nu waar ik zitten wil.”

Petra: “Ik vind het jammer dat sommige mensen uit de laatste generatie tegelijkertijd een hoge managementspositie willen hebben, maar ook slechts

9

drie dagen willen werken. Dat gaat ‘m niet worden. Je moet er gewoon heel veel energie in stoppen en ook nog energie uitstralen naar je naaste collega’s.”

Michelle: “Dat herken ik heel erg.”

Petra: “Misschien zijn wij wel gek dat we zo hard werken. Dat kan ook. Ik geloof echt dat je heel veel energie en tijd in je doelen moet stoppen als je ze wil bereiken. Natuurlijk moet je ook geluk hebben. Er zijn nu te veel mensen die denken dat het hen toekomt, dat het vanzelf komt aanwaaien. Maar met hen zijn er dan 300 anderen…”

Michelle: “Ik vind mezelf privé een leuker mens, omdat ik zakelijk de nodige uitdagingen krijg. Dat blijft mij triggeren.”

Petra: “Stel je voor dat we de hele dag thuis zouden zitten? Wat is dan je sociale leven? Waar moet je het over hebben? Mijn wereld zou dan heel klein worden.

Maar als mensen daar wel gelukkig van worden, vind ik dat ook goed. Je moet alleen niet verwachten dat je dan voor twee dagen in de week een hele verantwoordelijke baan krijgt. Dat kan gewoon niet.”

Michelle: “Jij bent voor mij echt het gezicht van TUI. Is het denkbaar dat je ooit voor een ander bedrijf gaat werken?”

Petra: “Ik werk inmiddels al ruim 30 jaar voor TUI. Ik ben begonnen bij Eurojet waar Steven van der Heijden (CEO Corendon, red.) mij ooit heeft aangenomen als assistant manager. Eurojet is destijds overgenomen door Holland International, dat opgegaan is in TUI. Sinds 2015 ben ik Head of Communication en woordvoerder, daarvoor was ik dus een jaar of tien Sales Manager. Ik denk wel dat het denkbaar is dat ik ooit voor een ander bedrijf ga werken. Niet dat dit nu een open sollicitatie is, haha zeker niet. Alleen betwijfel ik of dat binnen de reiswereld zal zijn. Doordat ik al heel lang bij TUI werk, kennen veel reisagenten en -ondernemers mij en voor hen ben ik écht TUI. En ook buiten de branche ben ik het gezicht van TUI. Ik denk niet dat een ander reisbedrijf daar op zit te wachten. Waarschijnlijker is een stap naar een bedrijf buiten de branche, want het vak van communicatie en woordvoering kun je natuurlijk in elke sector uitvoeren en je hoeft het ook niet altijd in de spotlights te doen. Op een gegeven moment wil je als TUI toch ook nieuwe, frisse gezichten hebben. Maar ik weet niet hoe de toekomst loopt en voorlopig voel ik me nog senang op deze plek, ik werk ook heel prettig samen met Arjan (Kers, GM TUI, red.). Hij is enorm gedreven, heeft veel kennis van de business, heeft oog voor mensen en nodigt uit tot tegengeluid.”

Michelle: “Zijn er dingen die je achteraf gezien anders zou doen?”

Petra: “Dit is een vraag waar ik heel lang over na moet denken en dat zegt al genoeg. Spijt is een zinloze emotie, vind ik. Het is gebeurd en daar mag je even van balen, maar dan is het slikken, opveren en doorgaan.”

Michelle: “Als je per se zou moeten kiezen, met wie zou je één dag van baan willen ruilen?”

Petra: “Wat kan je nou eigenlijk in één dag doen?

10

Helemaal niks. Het zou me frustreren, omdat je een aantal dingen ziet die je aan zou willen passen, maar je hebt de tijd niet om ze te veranderen. Ik heb grote bewondering voor mensen die een muzikaal talent hebben. Dan zou ik heel mooi willen kunnen zingen en dan één dag in een uitverkochte Ziggo Dome willen staan. Maar ik kan zo in een andere baan instappen, je weet vast niet dat ik ook BABS ben, haha. Ik heb het nog niet uitgevoerd, maar ik ben het wel. Mijn zus is fotograaf en vertelde dat ze zo veel slechte BABS'en ziet bij bruiloften, dat ze besloot zelf een cursus te gaan volgen. ‘Waarom ga je niet mee?’, vroeg ze en na een korte, maar intensieve, training mogen we ons nu Buitengewoon Ambtenaar van de Burgerlijke Stand, BABS dus, noemen. We hebben enorm veel plezier gehad met een fotoshoot in toga en aan een website wordt gewerkt. Ik heb er tot nu toe dus nog niets mee gedaan, het kost ook veel tijd en ik wil een bruidspaar niet tekort doen. Maar het lijkt me te gek om het een keer echt op te pakken.”

Petra: “Als jij een baan buiten de reiswereld moet zoeken. Wat lijkt jou dan leuk?”

Michelle: “Dat vind ik echt de meest moeilijke vraag. Ik heb twee passies: reizen en paardrijden.”

Petra: “Wil je een nieuwe Anky van Grunsven worden?”

INTERVIEW

Michelle: “Nou, we zijn buren van Anky geweest en mijn pony heeft daar vroeger ook op stal gestaan. Dus ik heb er wel heel veel van gezien. Het is heel gaaf, maar ook heel hard werken en alleen de top haalt het, die kan er een beetje leuk geld aan verdienen. Realistisch is het dus niet, maar dat lijkt me ontzettend gaaf. Ook om zo’n goed paard te hebben en zo goed te kunnen rijden, want het is altijd een combinatie van die twee. Ook al kan je zelf nog zo goed rijden, als je geen goed paard tot je beschikking hebt, houdt het op. Wat dat betreft is het net Formule 1.”

Petra: “Heb je nu een eigen paard” Michelle: “Ja, ik heb in de coronaperiode een paard gekocht om mijn hoofd leeg te maken. Als kind had ik dus een pony, maar op een gegeven moment werden andere dingen belangrijker en had ik er geen tijd meer voor. Dan moet je eerlijk zijn richting je pony en hij is toen verkocht. Ik ben ook een tijdje op paarden van anderen blijven rijden, maar dat is toch anders. Tijdens de coronapandemie had ik vergadering na vergadering en ik bleef maar piekeren over deze crisis. Ik merkte dat als ik had paardgereden mijn hoofd een stuk leger was, ik niet op mijn telefoon keek en even nergens aan dacht. Niet aan de crisis, niet aan werk. Nergens aan. Daarom heb ik een eigen paard gekocht, dat ik samen met mijn zusje en neefje verzorg. Mijn dochter heeft een pony en dat geeft ons ook wat quality time samen.”

Petra: “Je hebt ook nog een zoon, toch? Hoe oud zijn je kinderen?”

Michelle: “Mijn dochter is elf en mijn zoon is zeven jaar oud. Jij hebt ook een dochter en een zoon, toch?”

Petra: “Klopt, ik heb een dochter van 21 en een zoon van 19 jaar oud.”

‘‘

Ad schrok in eerste instantie heel erg, maar hij zag ook in dat dit voor mij echt een buitenkans is Michelle de Wit

Michelle: “We zijn nu twee ‘ladies in red’. Ik vind dat een mooie en krachtige kleur. In hoeverre is kleding voor jou belangrijk” Petra: “Ik houd er van goed gekleed te gaan, heb ook een paar rode items en die roepen altijd positieve reacties op. Kleding is ook in mijn vak belangrijk. Ik pas het zelfs aan op wat ik ga doen. Als ik bijvoorbeeld naar MAX Vakantieman ga, dan draag ik vaak pastelkleuren.

Ik vind vurig rood daar niet passend. De mensen in die uitzending leggen daar een probleem neer en TUI moet dat goed oplossen. Ik ben vriendelijk en professioneel en daar past op dat moment geen knalkleur bij. Dat is te veel in your face.”

Michelle: “Tijdens je aanwezigheid bij BEAU in de coronaperiode droeg je wel iets roods, toen je opmerkte dat consumenten bij hun lokale reisbureau moesten boeken.”

Petra: “Wat goed dat je dat nog weet. Ik was daar met Frank Oostdam (directeur ANVR, red.) toen er weer wat bestemmingen opengingen. Ik had willen zeggen dat men vooral lokale ondernemers moest steunen en ook dus bij hun lokale reisbureau moest boeken, maar ik kreeg de kans niet. Het onderwerp was al voorbij toen ik aan Beau vroeg of ik nog één ding mocht toevoegen. Een beetje verbouwereerd vond hij dat wel okay (remember charmant brutaal zijn). Ik mocht mijn oproep doen om toch vooral te boeken bij je reisbureau of zelfstandig reisadviseur in jouw buurt. Zij kunnen je het juiste reisadvies geven.” Toen ik na de uitzending mijn telefoon weer aanzette, ontplofte die bijna. Ik kreeg zo ontzettend veel lieve reacties, omdat reisagenten zich gezien voelden door die expliciete vermelding. Het

11

niet alle faciliteiten hadden die ze gewend waren om te hebben. Daarnaast gingen Prijsvrij en D-reizen, twee totaal verschillende bedrijven, intensief samenwerken.

We maakten een flinke ommezwaai en dat doet wat met mensen. Maar iedereen zit er nu lekker in. We krijgen wekelijks hele mooie complimenten. Ik heb die complimenten overigens niet nodig, maar ik ben wel blij dat iedereen goed op zijn plek zit.”

Petra: “Een compliment is ook een soort van feedback, die aangeeft dat je goed bezig bent. Dus wat dat betreft zijn ze wel nodig en welkom.”

Michelle: “Absoluut. Onze medewerkers zijn het meest waardevol binnen het bedrijf. Als zij het goed hebben, dan kunnen ze ook goed hun werk doen.”

waren extreem zware tijden voor de reisbranche en zij leken even vergeten in die ellende.”

Petra: “Iets anders, heb jij een guilty pleasure? Iets waarvan je denkt dat anderen daar vreselijk om moeten lachen.”

Michelle: “Wat ik nu doe en waar ik ontzettend van kan genieten, is gewoon met een grote zak chips en een fles wijn Netflixen.”

Petra: “Die chips is ook mijn achilleshiel. Je kunt dozen chocolade of gebak voor me neerzetten, daar blijf ik met gemak van af. Maar ribbelchips naturel vind ik heerlijk. Ik kijk naar die rode zak en voor ik het weet is ie leeg.”

Petra: “Waar krijg ik jou heel boos mee?”

Michelle: “Oneerlijkheid en onrecht, daar kun je me echt mee pakken. Ik ben ook wel iemand die heel duidelijk moet weten waar ik aan toe ben. Ik kan trouwens wel iets met een half antwoord, maar niet tegen mensen die vandaag A en morgen B zeggen. Ik ben flexibel, maar zeker als het om collega’s gaat vind ik een heel duidelijk en strak beleid fijn.”

Petra: “Waar word je heel blij van?”

Michelle: “Ik word vooral heel blij als ik zie dat mensen hun werk goed kunnen doen in een fijne werkomgeving. Na het faillissement van D-reizen zag ik dat het werkgeluk van collega’s een flinke dip kreeg. Ze kwamen uit een rotperiode en we waren een totaal nieuw bedrijf aan het opstarten waardoor we

12

Petra: “Welke gebeurtenis in de reiswereld van de afgelopen jaren heeft op jou het meeste indruk gemaakt, behalve corona?”

Michelle: “Het faillissement van Thomas Cook. Ik was met ZRA’s van Mijn Reiskennis op studiereis in Ras Al Khaimah toen we het hoorden. Er heerste een soort van blinde paniek, maar er was ook een bijzondere saamhorigheid voelbaar. Het was fijn om dit op zo’n plek samen te bespreken en naar oplossingen te zoeken, dat maakte heel veel impact op mij.”

Petra: “Het was ook een hele heftige gebeurtenis.

Mensen waren totaal ontredderd. Bij TUI hebben we veel Thomas Cook klanten opgevangen, op verzoek van SGR. Vlak daarna kwam de coronapandemie, amper zes maanden later. Bizarre tijd was het.”

Petra: “Voorafgaand aan dit interview moet je vast hebben gedacht aan de vragen die ik je zou stellen. Op welke vraag heb je gehoopt?”

Michelle: “Niet echt een vraag, maar meer iets dat naar voren mag komen. Ik vind het vooral belangrijk dat lezers weten dat als je echt iets wil bereiken je dat met doorzettingsvermogen en focus kan realiseren. Ik vind het heel mooi dat we het gesprek hiermee heel krachtig hebben geopend. Maar je moet er wel in geloven en je moet die weg verder uitstippelen. Ik ben in 2004 begonnen na mijn mtro-opleiding en toen keek ik altijd heel erg op tegen andere reisbureaus die bijvoorbeeld Reisbureau van het Jaar werden. Toen dacht ik nog dat ons dat nooit zou lukken. Totdat ik besloot om mijn grenzen te verleggen, omdat ik steeds meer wil bereiken.

Uiteindelijk werd Travelcenter de Wit uitgeroepen Reisbureau van het Jaar. Dat was geweldig. Ik had nooit gedacht dat we dat ooit zouden gaan bereiken, net als ik nooit had gedacht ooit in mijn huidige positie terecht te komen. Toch is het allemaal gebeurd.”

Petra: “Stiekem dacht je dat het niets voor je was, of dat het niet haalbaar was, en toch bleef je doorzetten.”

Michelle: “Ja, dat heb ik altijd gedaan en doe ik nog steeds. Met een goede drive, enthousiasme en doorzettingsvermogen kom je heel ver.”

Petra: “Maar het heeft ook te maken met zichtbaarheid, je hebt jezelf goed op de kaart gezet en je mag gezien worden.”

ONGELIJKHEID TUSSEN MANNEN EN VROUWEN IN DE REISSECTOR? TEKST:

ARJEN LUTGENDORFF

Nog dagelijks vliegen de nieuwsberichten over ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in Nederland ons om de oren. Wij vragen ons af: hoe zit dat in de Nederlandse reissector? Lees de reacties van verschillende branchecollega’s op onze vragen.

J

eroen Steijn (manager) ervaart in zijn werk als reisprofessional geen ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Van Nederlandse collegareisprofessionals hoort hij ook geen verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen.

Hij is van mening dat vrouwen zich in de reissector wel meer moeten bewijzen op de werkvloer. Over de carrièremogelijkheden in de reissector voor mannen/ vrouwen zegt hij: “Hard werken wordt beloond.” Over de loonkloof tussen man/vrouw: “Die is er niet, zo ver ik weet.”

Verder van huis M. van Dam (manager) ervaart in het werk als reisprofessional ongelijkheid tussen mannen en

14

vrouwen. Gevraagd naar een voorbeeld: “Ons werkveld staat bekend als een 'vrouwenbranche'.

Procentueel gezien is dat ook zo. Maar als je kijkt naar de diversiteit aan de top dan ziet dat er toch minder 'rooskleurig' uit.” Van Nederlandse collegareisprofessionals hoort ze geen verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen. Op de vraag wie zich in de reissector meer moet bewijzen

RESEARCH

op de werkvloer, wordt geantwoord: “Ik denk dat, net als in elke andere branche, vrouwen zich meer moeten bewijzen op 'hogerop' te komen. In algemene zin vind ik dat er te gemakkelijk wordt gedacht dat we de diversiteit (man/vrouwverhouding) op orde hebben, alleen maar omdat er veel vrouwen binnen de branche werkzaam zijn. Als we naar een breder diversiteitsvraagstuk kijken dan zijn we nog verder van huis.”

Rupsje Nooitgenoeg Ook Walter Colijn (ZRA) ervaart in zijn werk als reisprofessional ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Gevraagd naar een voorbeeld van die ongelijkheid, laat hij weten: “Doordat je man bent, gaan organisatoren van famtrips er standaard vanuit dat er een eenpersoonskamer beschikbaar moet zijn.

Is die er niet, dan wordt de famtrip 'all women'. Laat men stoppen met schoolklasgedrag door van tevoren te bepalen wie met wie wel of niet een kamer mag delen. Van bepaalde mensen waarvan bekend is dat ze het goed met elkaar kunnen vinden, besluiten zij onderling om met wederzijds goedvinden van partners een mixed room te delen. Dat is op een algemene studiereis misschien lastig, maar bij incompany zeker haalbaar. Het bij voorbaat uitsluiten van mannen, zoals ik, voelt aan als discriminatie.” Van Nederlandse collega-reisprofessionals hoort hij geen verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen.

Op de vraag wie zich volgens hem in de reissector meer moeten bewijzen op de werkvloer laat hij weten: mannen. Gevraagd naar een argumentatie zegt hij: “De werkbijen in ons vak zijn meestal vrouwen. Als man word je op verkoop/contact met klant/ZRA toch best vreemd aangekeken. Gegeven het voorbeeld van de studiereizen lijkt me dat evident wie een stap harder moet lopen.” Walter vindt dat er te veel aandacht is voor gendergelijkheid op de werkvloer. Over de carrièremogelijkheden in de reissector voor mannen/ vrouwen: “Doe (je) wat je leuk vindt, dan heb je elke dag plezier in je vak.” Over de loonkloof tussen mannen en vrouwen: “Als ZRA heb ik geen oordeel over de loonkloof. Ik krijg wat ik verdien. Dat is elke maand wisselend. Soms een beetje meer, soms een beetje minder. Als ik daardoor de juiste klantenkring om me heen heb en houd, hoef ik geen 'Rupsje Nooitgenoeg' te zijn. Volgens mezelf heb ik geen klagen.”

reissector wil hij graag het volgende delen: “Ik vind dat de reissector best een van de meest gelijkwaardige sectoren is, in mijn ervaring.”

Mooie mix Sanne, die werkzaam is bij een cruisemaatschappij, schrijft dat zij in haar werk als reisprofessional geen ongelijkheid ervaart tussen mannen en vrouwen.

Ook van Nederlandse collega-reisprofessionals hoort zij geen verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen. Volgens haar is het ook niet nodig dat mannen of vrouwen zich meer moeten bewijzen. “Ik zie evenveel kansen voor mezelf als mijn mannelijke collega’s bij ons op kantoor. Als ik om mij heen kijk, zie ik juist een mooie mix van prachtige mensen. Daar ben ik erg blij mee. Anders dan de vorige sector waar ik werkzaam in was (retail).”

Extra sterk Claudia Wolswijk (ZRA): “De mannen in onze branche worden vaak als ‘vrouwelijk’ gezien. Ik denk dat je als vrouw in deze branche juist extra sterk staat. Tenzij je je gedraagt als ‘het vrouwtje’ dat ZRA is, omdat je reizen zo leuk vindt en lekker vaak op

Vrouwenbolwerk Tirso Tromp (Aruba Tourism Authority) zegt: “De reisbranche is echt een vrouwenbolwerk.” Tirso hoort van Nederlandse collega-reisprofessionals geen verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen en hij merkt geen verschil in wie zich meer moet bewijzen op de werkvloer. Over de carrièremogelijkheden in de reissector van mannen/ vrouwen laat Tirso het volgende weten: “Verticale groei is lastig. Er is veel ontwikkeling mogelijk in de breedte.”

Met betrekking tot gendergelijkheid in de Nederlandse

15

studiereis kunt gaan. Ben je ondernemend, dan sta je hartstikke in je kracht en kan je met ervaring echt alle kanten op.” Over de loonkloof tussen mannen en vrouwen, zegt Claudia: “Durf te vragen, weet wat je waard bent. Bescheidenheid maakt je als mens wellicht mooi, maar kracht maakt je éxtra mooi!” Met betrekking tot gendergelijkheid in de Nederlandse reissector wil ze graag het volgende delen: “Het zou mooi zijn als we van het vrouwelijke imago af komen, en daarmee meer mannen in onze branche krijgen.”

Mama Een anonieme reisbureaumedewerkster schrijft het volgende over de carrièremogelijkheden in de reissector van mannen vs. vrouwen: “Helaas, als je als mama drie dagen wil werken, is dat nagenoeg niet mogelijk in functies waar nog een beetje uitdaging in zit. Dan kom je toch gauw in medewerkersfuncties terecht waarbij je juist ook nog eens meer flexibel moet zijn in werkdagen en -tijden.”

Minder vaak mee Marijn Segers (ZRA) ervaart in zijn werk als reisprofessional geen ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Van Nederlandse collega-reisprofessionals hoort hij wel verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen. Net als Walter Colijn schrijft hij dat mannen minder vaak mee mogen op studiereis. Überhaupt meer bewijzen Een vrouwelijke ZRA (TravelXL at Home): “In de hogere functies zal er best ongelijkheid bestaan tussen mannen en vrouwen. Vrouwen moeten zich überhaupt meer bewijzen op de werkvloer.” Over de loonkloof

tussen man/vrouw: “Maakt in mijn sector (ZRA) niks uit qua verdienste tussen man en vrouw; je moet zelf de boekingen binnenhalen.”

Bijltje hakken Marije, werkzaam bij een beddenbank, antwoordt op de vraag of ze een voorbeeld kan noemen van ongelijkheid tussen mannen en vrouwen die zij ervaart of heeft ervaren tijdens haar werk als reisprofessional het volgende: “Nu niet, maar in het verleden werd ik bij een bekend bedrijf last-minute afgewezen toen ik vertelde dat ik zwanger was. Foto's voor de pers waren al gemaakt. Gelijk kwam de quote: wij weten wel hoe we met dit bijltje moeten hakken.” Van Nederlandse collega-reisprofessionals hoort zij verhalen over de ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen. Op de vraag wie zich volgens haar in de reissector meer moeten bewijzen op de werkvloer, zegt ze: “We zien in alle bekende bedrijven mannen aan de top. Corendon, TUI, Sunny Cars, tourist boards, et cetera. Er zijn geen goede (nieuwe) banen, parttime of shared functies, zoals in Scandinavië. Zolang je bereid bent fulltime te werken is er alles mogelijk.” Met betrekking tot gendergelijkheid in de Nederlandse reissector schrijft ze: “Ik heb meer het idee dat het wordt geroepen, maar zie nog steeds al die mannen.”

Kriebels Chris, blogger in de reissector: “Ik zie juist ontzettend veel vrouwen in de toerismesector die de hogere

Ik ervaar in mijn werk als reisprofessional ongelijkheid tussen mannen en vrouwen Mannen: 33,3% ja, 67,7% nee Vrouwen: 40% ja, 60% nee

16

RESEARCH

functies bekleden. Tourist board-managers, die PR-bureaus runnen, die reisjournalist zijn, die bloggen, influencer zijn op Instagram, die travel agent zijn, et cetera. Ik merk op de vele perstrips dat ik vaak de enige man ben. Mannen zijn simpelweg ondervertegenwoordigd in deze branche, althans, zo ervaar ik het. Bijna al mijn netwerkcontacten in deze branche zijn vrouwelijk.” Volgens Chris moeten mannen in de reissector zich dan ook meer bewijzen op de werkvloer. “Vanuit de blogger- en influencer hoek bekeken: Mannen kunnen denk ik minder makkelijk een grote following creëren. Die moeten daar echt veel meer moeite voor doen, want qua uiterlijk zijn ze minder aantrekkelijk. De reisbranche is namelijk enorm visueel ingesteld (fotografie, video, mooie plekken).

Vrouwen, en vooral de vrouwen die er goed uitzien (modellen), kunnen bijvoorbeeld, zo lijkt het althans, in een handomdraai een groot Instatravelkanaal opzetten. Paar mooie jurkjes, hoedjes en pirouetjes op mooie locaties en hoppa, 10.000 followers erbij.

Dat is vaak het startpunt voor andere kanalen, zoals websites, reisagentschap, et cetera.” Verder laat hij over de carrièremogelijkheden in de reissector van mannen/ vrouwen weten: “Ik zou graag zien dat er meer mannen in de reiswereld stappen. Met name de reisjournalisten, PR-bureaus, bloggers en influencers. Ik zeg niet dat het speelt, maar ik kan me heel goed voorstellen dat de veelal vrouwelijke tourism boards en PR-bureaus ook met een vrouwelijke blik naar het reizen kijken en dus daarop hun uitnodigingen baseren/versturen naar bloggers, influencers en journalisten. Hierdoor verzadigt de reiswereld met vrouwelijk georiënteerde content, terwijl er ook een enorme groep mannen is die ook graag reist, maar andere interesses heeft.

Persoonlijk krijg ik bijvoorbeeld echt de kriebels (op een verkeerde manier) op de snelle 'Zeven beste tips', ideale reisroute, beste plekken, mooiste hotels, perfecte ditjes en datjes artikelen die ik werkelijk overal tegenkom. Met foto's van vrouwen die het uitzicht blokkeren, liefst met wat bloemetjes erbij. Het gaat in veel gevallen niet meer om de plek, maar om het model wat er staat. Ook is het beste, mooiste, ideale, perfecte, et cetera gewoon niet geloofwaardig. Ik heb het hier weleens over met mannelijke collega's en het overgrote deel ontwijkt actief de grootste Nederlandse reisblogs, reiswebsite en influencers, puur om die reden.”

Genoeg mogelijkheden Flor Simons (ZRA) laat op de vraag: wie zich in de reissector meer moeten bewijzen op de werkvloer, het volgende weten: “Ik geloof niet dat er sprake is van meer bewijzen, er is natuurlijk een veel groter deel aan vrouwen in de reissector. Dat het misschien niet in de top bij de touroperators is, heeft misschien te maken met de keuze die vele vrouwen maken qua carrière en vrijheid in hun werk. Bij de ZRA's is natuurlijk het grootste gedeelte wel vrouw.” Over de carrièremogelijkheden in de reissector van mannen/ vrouwen: “Ik denk dat er voor iedereen genoeg mogelijkheden zijn.”

Hoor jij van Nederlandse collegareisprofessionals verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen?

Mannen: 16,67% ja, 83,33% nee Vrouwen: 26,66% ja, 73,33% nee

Er is te veel aandacht voor gendergelijkheid op de werkvloer Mannen: 25% ja, 75% nee Vrouwen: 28,57% ja, 71,43% nee

Als reisprofessional ervaar ik seksuele intimidatie Nee 100%

Mannen zakelijker Janine ervaart in haar werk als ZRA geen ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. “Ik denk dat er onder de ZRA's gelijke kansen liggen, dat vrouwen misschien organisatorisch iets handiger zijn en mannen zakelijk vaak iets meer risico durven te nemen over het algemeen, dat is nu eenmaal zo en daar kunnen we van elkaar leren of elkaar daarin aanvullen.” Met betrekking tot de loonkloof tussen man/vrouw: “Ik vermoed niet dat er een loonkloof is onder de ZRA's, je bent tenslotte verantwoordelijk voor je eigen inkomen. Echter zijn mannen over het algemeen iets zakelijker ingesteld waar vrouwen eerder een korting bieden of een welkomstcadeau of tijd en geld steken in een goodiebag of relatiegeschenk.”

Te weinig vrouwen

De Rijksoverheid schrijft dat het aantal vrouwen in hogere functies nog steeds te laag is. “Vooral aan de top van organisaties.

De overheid vindt dat vrouwen te langzaam doorstromen naar topposities.” Per 1 januari 2022 geldt daarom een ingroeiquotum voor de Nederlandse beursgenoteerde bedrijven.

Iedere nieuwe benoeming in hun Raad van Commissarissen moet bijdragen aan minstens een derde vrouw en een derde man.

17

Niet per se 40 uur Angelo ervaart in zijn werk als reisprofessional geen ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ook van zijn Nederlandse collega-reisprofessionals hoort hij geen verhalen over ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen. “Met betrekking tot gendergelijkheid in de Nederlandse reissector wil ik graag het volgende delen: Ik ben van mening dat dit probleem zich helemaal niet voordoet. In de meeste gevallen willen vrouwen niet per se 40 uur werken en kiezen daar dus voor.”

Zwangerschappen lastig Een anonieme touroperatormedewerkster laat weten dat zij in haar werk als reisprofessional ongelijkheid tussen mannen en vrouwen ervaart of heeft ervaren.

“Zwangerschappen worden als lastig ervaren.

Contracten worden niet verlengd. Dit beperkt je in je doorgroeimogelijkheden in vergelijking tot mannen.

Ook minder werken na een zwangerschap vindt men lastig. Dit bemoeilijkt je werk/privébalans.” Ook van Nederlandse collega-reisprofessionals hoort zij verhalen over de ongelijke behandeling tussen mannen en vrouwen. Vrouwen moeten zich volgens haar in de reissector meer bewijzen op de werkvloer. “Dat heeft mijn inziens echt te maken met het aantal uren dat Top 40 touroperators Het aantal mannelijke en vrouwelijke managers in de Top 40 Touroperators 2022 zoals gepubliceerd in TravMagazine.

je werkt. Mannen werken vaker fulltime en krijgen daardoor eerder een baan of promotie. Terwijl een parttimewerkende vrouw misschien geschikter is voor de functie.”

Mix In ons interview begin dit jaar met Coby van Dongen, die onlangs na bijna 47 jaar de Jong Intra Vakanties verliet en met pensioen ging, ging het ook over het aantal vrouwelijke managers in de reissector. Daarover zei zij: “Gelukkig worden het er steeds meer. Kijk maar om je heen welke getalenteerde dames er zijn toegetreden met interessante functies én het hartstikke goed doen. Natuurlijk zou ik de gevleugelde uitspraak kunnen doen dat het gaat om kwaliteit en dat is ook zo, maar het is ook een feit dat vrouwen anders tegen dingen aankijken dan mannen. Juist daarom vind ik de combinatie van een man én vrouw in een managementfunctie top. Bas (Oomen, red.) en ik zijn echt, zoals ik er tegenaan kijk, een team. We leren van elkaar en hij kijkt anders naar dingen dan ik. Elkaar aanvullen is zo waardevol. De mix van man en vrouw is perfect en waardevol, dat zou ik elk bedrijf gunnen.”

Top 50 reisondernemingen Het aantal mannelijke en vrouwelijke managers in de Top 50 reisondernemingen 2022 zoals gepubliceerd in TravMagazine.

Vrouw 21,28%

Man 78,72%

Vrouw 18,33%

Man 81,67%

Wil jij reageren op dit artikel?

Mail naar redactie@travelpro.nl.

18

All-in autohuurformule Alle verzekeringen inbegrepen Uitsluitend B2B verkoop Concurrerende prijzen & hoge commissie Keuze uit meer dan 40 leveranciers

www.flexibleautos.nl | +31 23 82 00 470 | online@flexibleautos.com

Think cc, think Fllible Autos 19

Alaska Heidi Vermeer

Antarctica Corina de Jong, Evelien van Oosten

Australië Margreet Muis, Joyce Baggerman & Trea Velzen

Bali Mirjan Otto Den Broeder

Bhutan Corine Ravestein

Canada Fenne Hooijer

DE BUCKETLIST VAN DE BRANCHE De één droomt over een reis naar het verre Japan, maar voor de ander staat IJsland weer op de bucketlist.

Argentinië Arjan Dijkshoorn

DOOR: DYLAN CINJEE

Fiji Sandra Vestjens

Cuba Nadine Derikx

Colombia Jolanda de Koning, Caroline Hazeleger

Barbados Marco Beentjes

Galapagoseilanden Joyce Vissenberg van Dooren

Costa Rica Marianna Duitman

BUCKETLIST-BESTEMMINGEN

Filipijnen Els Sondermeijer

Lapland Jennie Visser

Mongolië Geke Hekman IJsland Anja Bos & Maritha de Leeuw

Jamaica Andrea Scholing

Japan Hetty Geensen, Perry van de Wiel, Cynthia Polfliet & Annelies Stevens-Ruhe

Zuid-Afrika Nicole Nuijens van Maasakkers

Nieuw-Zeeland Ingrid Roelofs, Loes Evegaars, Iris Goulmy & Sigrid de Vries

Paaseiland Vivian van der Weide

Patagonië Ruby Verboom, Dorothe Peterse, Petra MartensBerkvens & Vivian van Riet

Raja Ampat Joan de Haart

Rwanda Nicole Ammerlaan, Minke Smits en Jacqueline Gruters

Socotra Joke Nuijs

Spitsbergen Dineke ten Hooven

Tanzania Randy Kuik, Marlous de Boer, Monique Niehoff Werning

Patagonië

Patagonië, gelegen in het zuiden van ZuidAmerika, is een spectaculaire regio die meerdere keren wordt genoemd door jullie als bucketlistbestemming. Het gebied strekt zich uit over zowel Argentinië als Chili en biedt een adembenemende natuurlijke schoonheid, unieke landschappen en een overvloed aan avontuurlijke mogelijkheden.

Wandelen is bijvoorbeeld populair, met trektochten als de beroemde W-trek in Torres del Paine en de Fitz Roy-trek in Los Glaciares. De 'W' van de W-trek staat voor de vorm van de route als je deze zou uittekenen op een kaart. Veel wandelaars kiezen ervoor om de route in drie dagen te doen. Wil je optimaal genieten van elke locatie? Dan kan je ook wat langer de tijd nemen. Onderweg zul je gletsjers, watervallen, rivieren, meren en grote bergen tegenkomen. Maar er is meer te doen in Patagonië.

Je kunt ook ijsklimmen op gletsjers, kajakken door fjorden, paardrijden over uitgestrekte vlaktes en zelfs bergbeklimmen in de indrukwekkende Andes.

Het ruige terrein en de ongerepte wildernis vormen een waar paradijs voor avonturiers.

VUURLAND

Naast Torres del Paine in Chili is de Perito Morenogletsjer in Argentinië ook zeker een bezoek waard. Deze immense gletsjer is een van de meest indrukwekkende natuurlijke attracties van Patagonië. Het bevindt zich in het Los Glaciares National Park. Op deze locatie zien bezoekers ijsblokken regelmatig afbreken en in het Lago Argentino vallen, een spectaculair gezicht.

Ook in Argentinië ligt Peninsula Valdes, deze UNESCO-Werelderfgoedlocatie is een belangrijk natuurgebied. Het is de thuisbasis van diverse

22

zeedieren, zoals zeeleeuwen, zeeolifanten, pinguïns en walvissen. Het staat vooral bekend om de bultrugwalvissen. Reis je helemaal naar het zuiden?

Dan kom je terecht in Vuurland, ook wel bekend als Tierra del Fuego. Dit is een afgelegen gebied met een uniek landschap van bergen, bossen, meren en fjorden. Bezoek het stadje Ushuaia, dat bekendstaat als de 'eindbestemming van de wereld', en verken het Nationaal Park Tierra del Fuego. Veel mensen komen ook naar Ushuaia om de boot naar Antarctica te nemen, een bestemming die ook meerdere keren is genoemd als bucketlistbestemming.

SEIZOENEN

Naast de natuurlijke pracht heeft Patagonië ook een rijke culturele en historische achtergrond.

De regio is de thuisbasis van inheemse volkeren, zoals de Mapuche en de Tehuelche, die een unieke levensstijl en tradities hebben behouden. Bezoekers kunnen kennismaken met hun cultuur, kunst en ambachten, en kunnen deelnemen aan traditionele evenementen. Handig om te weten is dat het hoogseizoen in Patagonië loopt van november tot maart, wanneer het weer over het algemeen aangenamer is. Als je drukte wil vermijden, kun je ervoor kiezen om in het laagseizoen te gaan, maar houd er rekening mee dat sommige accommodaties en attracties mogelijk beperkt geopend zijn. Bovendien kunnen sommige trektochten en activiteiten afhankelijk zijn van de seizoenen, dus informeer jezelf goed over de beste tijd voor de specifieke activiteiten die je wil ondernemen.

PAPAGAYO BEACH HOTEL

PAPAGAYO BEACH RESORT

PAPAGAYO BEACH CLUB

W W W. PA PA G AYO . C O M

JAPAN

De volgende bestemming die bij veel reisprofessionals op de bucketlist staat is 'het land van de rijzende zon’, beter bekend als Japan. Een fascinerende bestemming die reizigers een rijke mix van oude tradities en moderne innovatie biedt.

Veel reizigers kiezen voor de combinatie van Tokyo en Kyoto, met mogelijk een bezoek aan Nara.

Ondanks dat deze steden in hetzelfde land liggen is het bijna onvoorstelbaar hoe verschillend ze zijn.

De geweldige keuken en de unieke taferelen die je alleen in Japan tegenkomt, trekken veel westerse toeristen naar dit land. In Tokyo is alles in overvloed aanwezig. Op elke straathoek vind je sushi-, ramenen teppan yaki-restaurants. Naast de overvloed aan restaurants is het concept van een 'cat café' wereldwijd populair geworden dankzij Japan. Het idee om koffie te drinken, terwijl je omringd bent door katten, is voor Japanners een hele ervaring. Na het succes van de cat cafés heeft Japan dit concept verder uitgebreid, met honden-, uilen- en zelfs geitencafés.

GELIEFD

Als de drukte van deze bruisende stad teveel wordt, kun je de rest van het land gemakkelijk verkennen dankzij het uiterst punctuele en betrouwbare openbaar vervoer. De shinkansen, ook wel bekend als bullet trains, brengen toeristen in een mum van tijd naar andere delen van Japan.

Een populaire treinreis is die van Tokyo naar Kyoto.

Onderweg passeert de trein de hoogste berg van het land, Mount Fuji, waarbij de besneeuwde top vanuit het treinraam bewonderd kan worden. De eindbestemming van deze reis, Kyoto, is een zeer geliefde plek onder toeristen. Een bezoek aan het

Arashiyama Bamboo Forest

24

Gion-district in Kyoto, de beroemdste authentieke geishawijk van Japan, mag niet ontbreken. De duizenden oranje poorten van de Fushimi Inaritaisha zijn wereldwijd zeer bekend en geliefd. Het Arashiyama Bamboo Forest en het nabijgelegen Monkey Park Iwatayama zijn ook populaire bestemmingen in Kyoto. Hoewel beide, vooral in de zomer, uitdagende beklimmingen kunnen zijn, is het uitzicht vanaf de top, vooral in het Monkey Park, absoluut de moeite waard.

THEECEREMONIE

Uiteraard zullen bezoekers die voor het eerst in Japan zijn, de bekendste bezienswaardigheden ontdekken, maar er is nog zoveel meer te zien.

Verken bijvoorbeeld de culinaire wereld buiten de gebaande paden. Japan staat bekend om zijn heerlijke keuken, en naast sushi en ramen zijn er talloze andere culinaire ontdekkingen te doen.

Reizigers kunnen de lokale markten verkennen en proeven van regionale specialiteiten, zoals de unieke gerechten van Osaka's straatvoedselmarkt, of de traditionele keuken van Kanazawa, zoals Kaga-ryori, dat bekend staat om het gebruik van lokale ingrediënten. Neem deel aan een traditionele theeceremonie in een theehuis, een eeuwenoude traditie die draait om het serveren en drinken van groene thee. Reizigers kunnen leren over de etiquette en symboliek achter deze kunstvorm. Ze kunnen de rust en sereniteit ervaren terwijl ze genieten van een kopje verse groene thee. Duik in het verleden en breng een bezoek aan de historische stad Hiroshima, met het indrukwekkende Peace Memorial Park en het nabijgelegen eiland Miyajima met de iconische drijvende torii-poort. Of ontdek de natuurlijke

BUCKETLIST-BESTEMMINGEN

schoonheid van het noordelijke eiland Hokkaido, met zijn glooiende heuvels, uitgestrekte velden en de kans om wilde dieren.

OP DE FIETS DOOR JAPAN

Wil je Japan ontdekken op een typisch Nederlandse manier? Ontdek het land dan op de fiets. De Tsukuba-Kasumigaura Ring-Ring Road is geopend om het fietstoerisme in het land te promoten. De 180 kilometer lange fietsroute verbindt veertien verschillende steden en dorpen met elkaar. Tijdens de route fiets je langs het op een na grootste meer van Japan, het Kasumigaura Meer, en heb je een indrukwekkend uitzicht op Mount Tsukuba.

Langs de route zijn verschillende historische en culturele bezienswaardigheden te zien, waaronder de Kashima Shrine. Er zijn elf verschillende stops waar je een fiets kunt ophalen of inleveren en op meerdere plekken langs de route vind je openbare rust- en serviceplekken, waar je kunt ontspannen of een eventuele lekke band kunt repareren. Tijdens een fietstocht als deze leer je Japan op een nieuwe manier ontdekken.

NIEUW-ZEELAND

Nieuw-Zeeland is een bestemming die tot ieders verbeelding spreekt en die op veel lijstjes staat, ook in de branche. Het land staat vooral bekend om de ongerepte en diverse natuurlijke schoonheid.

Van besneeuwde bergtoppen en gletsjers tot weelderige regenwouden, kristalheldere meren en prachtige stranden, het land biedt een verbazingwekkende verscheidenheid aan landschappen op een relatief klein grondgebied.

Toch zijn al veel mensen bekend met de prachtige locaties van Nieuw-Zeeland. Het land diende namelijk als het epische decor voor de beroemde Lord of the Rings-trilogie. Veel van de landschappen die te zien zijn in de films zijn echt en kunnen worden bezocht. Fans van de films kunnen de Hobbiton-filmset bezoeken en de magie herbeleven. Daarnaast staat het land ook bekend om haar gastvrijheid. De Kiwi's, zoals de NieuwZeelanders liefkozend worden genoemd, staan bekend om hun vriendelijkheid. Ze zijn vaak bereid om te helpen en delen graag hun liefde voor hun land met bezoekers.

SKY JUMP

Nieuw-Zeeland is verdeeld in twee eilanden. Het imposante Zuidereiland en het meer tropische Noordereiland zijn beide een feest om te verkennen.

Op het Noordereiland vind je onder meer Auckland.

Auckland, de grootste stad van Nieuw-Zeeland, maar niet de hoofdstad. Dat is namelijk Wellington.

Het is een prettige stad om te verblijven met vele hoogtepunten, zoals de Sky Tower. Deze toren is maar liefst 318 meter hoog. Hier kijk je 360 graden in de rondte. Voor de echte avonturiers heeft De Sky Tower nog iets leuks, de Sky Jump. Met een snelheid van zo'n 75 kilometer per uur ga je richting de grond, maar of dat nou ook op je bucketlist

Sky Jump

staat? Wie het wat rustiger aan wil doen, kan de dag ook beginnen met een kajak- en peddeltocht naar Rangitoto Island, een slapende vulkaan niet ver van het centrum van Auckland. Het is mogelijk om er met de veerboot te komen. Wandel over de oude lavastromen naar de top voor een spectaculair uitzicht over de haven en terug naar de stad. Met twee kusten zo dicht bij elkaar, kan je 's ochtends een duik nemen op een van de oostkuststranden van Auckland, vervolgens een surfplank pakken en 's middags naar de ruige zwarte zandstranden van de westkust gaan. Of andersom.

AVONTUURLIJKE HOOFDSTAD

Het Zuidereiland is de thuisbasis van enkele van 's werelds meest spectaculaire fjorden, waaronder de beroemde Milford Sound en Doubtful Sound.

De steile kliffen, met watervallen die naar beneden stromen, zorgen voor een adembenemend gezicht en vormen een perfecte plek voor boottochten en kajakavonturen. Maar ook aan mooie meren geen gebrek. Het turquoise Lake Tekapo en het schilderachtige Lake Pukaki mag je niet overslaan tijdens je reis over het Zuidereiland. Daarnaast is er het mysterieuze en donkerblauwe Lake Wakatipu in Queenstown, dat wordt omringd door majestueuze bergen. Over Queenstown gesproken, de stad staat bekend als de avontuurlijke hoofdstad van NieuwZeeland en biedt activiteiten zoals bungeejumpen, parachutespringen en raften. Abel Tasman National Park biedt prachtige wandelpaden langs de kust en kajakken door azuurblauwe baaien. Voor liefhebbers van extreme sporten zijn de Fox-gletsjer en Franz Josef-gletsjer geweldige plekken om te ijsklimmen en gletsjertochten te maken.

WELLINGTON

Queenstown mag dan wel de avontuurlijke hoofdstad zijn. Wellington is de echte hoofdstad. In de stad waait altijd een stevige wind, waardoor de Wellington ook wel Windy Welly wordt genoemd.

25

Om direct een goed beeld van de stad te krijgen, is Mount Victoria een must. Deze berg steekt 196 meter boven Wellington uit en biedt een geweldig uitzicht over de stad. Het nationale museum Te Papa Tongarewa is een absolute must-visit. Het museum biedt boeiende tentoonstellingen over de geschiedenis, cultuur en natuurlijke omgeving van Nieuw-Zeeland. Van Maori-kunst en erfgoed tot interactieve wetenschappelijke exposities, dit museum biedt een boeiende en educatieve ervaring voor bezoekers van alle leeftijden. Ook een ritje met de Wellington Cable Car mag niet ontbreken. Geniet tijdens de rit van een panoramisch uitzicht over de stad en de haven. De kabelbaan brengt je naar de prachtige botanische tuinen.

TANZANIA

Je kan wel zien dat natuur een grote rol speelt als het om bucketlist-bestemmingen aankomt.

De volgende op de lijst is namelijk Tanzania.

Een vakantie naar dit Afrikaanse land is een onvergetelijke ervaring die je onderdompelt in de spectaculaire natuurlijke schoonheid, diverse culturen en fascinerende wilde dieren van OostAfrika. Tanzania staat wereldwijd bekend om zijn iconische safaribestemmingen, zoals het Serengeti National Park, de Ngorongoro-krater en de Selous Game Reserve. Deze uitgestrekte wildreservaten bieden de mogelijkheid om de Big Five en talloze andere diersoorten van dichtbij te zien tijdens de game drives. Het aanschouwen van de jaarlijkse migratie van wildebeesten in de Serengeti is een absoluut hoogtepunt, waarbij duizenden dieren de graslanden doorkruisen op zoek naar voedsel en water. Naast safari's biedt Tanzania ook de mogelijkheid om te genieten van de idyllische witte zandstranden en kristalheldere wateren van de eilanden Zanzibar en Pemba. Deze eilanden zijn een paradijs voor strandliefhebbers, waar je kunt ontspannen op prachtige stranden, snorkelen of duiken in kleurrijke koraalriffen en genieten van de warme Indische Oceaan.

Afrikaanse invloeden in de architectuur en cultuur.

Je kunt ook kennismaken met de lokale bevolking en hun tradities ervaren tijdens een bezoek aan dorpen en markten. Ook voor vogelliefhebbers is Tanzania een waar paradijs, met meer dan 1.000 vogelsoorten die in het land voorkomen. Het is een geweldige bestemming voor vogelspotten en het observeren van zeldzame en kleurrijke vogels in hun natuurlijke habitat.

GORILLA’S

Een ander Afrikaans land dat veel reisprofessionals nog willen bezoeken is Rwanda. Dat komt met name door het Volcanoes National Park en de gorilla’s die daar leven. Je kan hier namelijk een onvergetelijke ontmoeting hebben met deze majestueuze wezens, die helaas wel met uitsterven bedreigd worden. Met begeleiding van deskundige gidsen maak je een trektocht door dichtbegroeide bossen en kom je oog in oog te staan met een gorillafamilie. Het observeren van hun gedrag en het zien van hun indrukwekkende fysieke verschijning is een ervaring die je voor altijd bij zal blijven. Naast de gorilla's herbergt Rwanda ook het Akagera National Park, waar je op safari kunt gaan en een verscheidenheid aan wilde dieren kunt zien, waaronder leeuwen, olifanten, giraffen, nijlpaarden, zebra's en talloze vogelsoorten. Een game drive door de uitgestrekte vlaktes van Akagera biedt een unieke kans om de Afrikaanse fauna in al haar pracht te ervaren. Rwanda heeft ook een rijke culturele geschiedenis. Een bezoek aan het Genocide Memorial Centre in de hoofdstad Kigali biedt inzicht in de tragische gebeurtenissen van de genocide in 1994 en de inspanningen van het land om hiervan te herstellen.

NOG MEER OP DE BUCKETLIST

Maar er is nog meer te ontdekken. Tijdens je bezoek aan Tanzania mag je de ultieme bucketlist-droom niet missen, een luchtballonsafari. Serengeti Balloon Safaris is een pionier op dit gebied en begon in 1989 met ballonvaarten in het Serengeti National Park. Het is een van de beste en meest bijzondere manieren om het park te verkennen.

Voor de avontuurlijke reizigers is een beklimming van de Kilimanjaro, de hoogste berg van Afrika, een uitdaging die je niet mag missen. Met verschillende routes en niveaus van moeilijkheid, is het een ware test van uithoudingsvermogen en doorzettingsvermogen. Terwijl je de berg beklimt, passeer je verschillende klimaatzones en word je beloond met een onvergetelijk uitzicht vanaf de top.

Het land heeft ook een rijke cultuur en geschiedenis die het ontdekken waard zijn. Bezoek Stone Town op Zanzibar, dat op de werelderfgoedlijst van UNESCO staat, en ontdek de Arabische en

26

Serengeti National Park

VOEL JE THUIS, WE DOEN HET SAMEN

WWW.WORDEENTRAVELCOUNSELLOR.NL

27

“ALLE KLM'ERS ZIJN MIJ EVEN LIEF” De trein, de luchtvaart, de staatsagent, duurzaamheid, KLM Holidays, NDC. Het zijn slechts enkele van de onderwerpen tijdens een Q&A met Marjan Rintel (president-directeur KLM) en Bas Gerressen (directeur KLM Nederland) eind mei tijdens het KLM Open.

DOOR: ARJEN LUTGENDORFF

M

arjan, houd je zelf een beetje van golfen?

“Ik ben zo'n eeuwige beginner. Ik zeg iedere keer ‘nu ga ik het doen’, maar het nadeel van deze sport is dat je wel tijd en geduld moet hebben.”

In 2020, toen je als president-directeur bij de NS werkte, heb jij gezegd dat het belachelijk is als je nog het vliegtuig pakt wanneer je ergens binnen 600 kilometer moet zijn. Hoe kijk je daar nu tegenaan?

Marjan: “Daar waar er Europees een goede en snelle verbinding en goede service is - wat onze klanten willen - ben ik nog steeds voorstander van de trein.

Het is ook aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de operating train companies om ervoor te zorgen dat die mogelijkheden er zijn.

Maar als je naar Berlijn nog 6 tot 6,5 uur in de trein moet hobbelen, dan blijft het een lastig verhaal. Er moet dus heel veel in worden geïnvesteerd. Er moet een betere lijn komen. Als KLM zijn we continu bezig om het treinproduct tussen Schiphol en bestemmingen als Brussel zo goed mogelijk te maken, zodat het voor reizigers aantrekkelijk is om de trein te pakken.”

Kunnen jullie concreet zeggen met welke bestemmingen binnen 600 tot 700 kilometer KLM stopt?

Marjan: “Op Brussel is er in vergelijking met vorig jaar één vlucht uitgehaald en we hebben bij Thalys een groot blok aan stoelen ingekocht, zodat wij die onze klanten kunnen aanbieden.”

Bas: “Men denkt vaak dat er nog heel veel reizigers zijn die op een dag heen en weer vliegen naar dichtbij-bestemmingen, zoals Brussel, maar 99% van de passagiers die gebruikmaakt van die vlucht is een transferpassagier. Wij zouden het prachtig vinden wanneer we meer van die passagiers met de trein kunnen laten gaan. Maar dan moet wel alles kloppen. De treintijden, bagageruimte in de trein, passagiers moeten snel kunnen doorstromen. Dat

28

zijn we dus actief aan het testen met de verbinding naar Brussel. Wij kopen stoelen op die trein en worden zo gedwongen om ze te verkopen, die druk helpt bij het ontwikkelen van het product.

We pakken ook de service aan. Reizigers van wie de trein vertraging heeft, boeken wij net als met het vliegtuig automatisch om. Wij pakken die verantwoordelijkheid.”

Is het denkbaar dat jullie de naam KLM verbinden aan een trein(product), KLM Trains bijvoorbeeld?

Bas: “Dat zou ik persoonlijk heel mooi vinden.”

Marjan: “Dan zouden we wel teruggaan in de tijd, want jaren geleden bestond er zoiets. Maar de ontwikkelingen blijven plaatsvinden. Onlangs belde de nieuwe CEO van Eurostar om te kijken wat we samen nog meer kunnen doen. Ik vind het een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven en de overheid om verbeteringen met betrekking tot treinverbindingen aan te pakken.

Nu komt bijvoorbeeld Thalys met nieuwe treinen zonder afgesloten bagagewagon. Dat is nodig als je bagage wil doorlabelen naar de eindbestemming.

In dat soort dingen moeten we met elkaar stappen zetten en bewustzijn creëren.”

Wat zou een krimp naar 440.000 vliegbewegingen, wat de minister wil, betekenen voor KLM? Marjan: “Ik denk dat er een betere balans mogelijk is dan krimpen naar 440.000 vliegbewegingen, waarmee je dezelfde resultaten bereikt en waarbij we onze bestemmingen op orde kunnen houden.

Die betere balans is ook nodig voor KLM om te kunnen investeren in de toekomst, want alleen mét investeren in de toekomst kan je betere resultaten behalen als het gaat om CO2-reductie. Wij, als KLM, nemen onze verantwoordelijkheid als het gaat om duurzaamheid. In alles wat we doen nemen we duurzaamheid mee, want wij willen bijdragen aan CO2- en geluidsreductie. Op dit moment loopt er een Balanced Approach-procedure, vanuit de EU en I&W. Die sluit half juni en wij zullen

RESEARCH

Marjan Rintel en Bas Gerressen

29

ons alternatief inbrengen. Dat is een alternatief dat voldoet aan de gevraagde geluidsreductie.

Daarnaast is CO2-reductie een prioriteit. Denk aan de vlootvernieuwing en Sustainable Aviation Fuel (SAF), dat gaat enorm veel CO2 schelen. Als je écht Sustainable Aviation Fuel gaat toepassen, wat nu nog niet mogelijk is, dan heb je het over 75% CO2reductie. We zijn daar heel erg mee bezig, maar vraag en aanbod loopt nogal uit elkaar en SAF is nog steeds vier tot vijf keer zo duur als fossiele kerosine.”

Welk probleem zie je wereldwijd?

Marjan: “Een leveranciersprobleem. De onderdelen van vliegtuigen, de reserveonderdelen, de snelheid waarmee het komt, ook vanwege de oorlog in

Oekraïne, dat is allemaal best ingewikkeld. Je moet lang wachten op spullen. En dat zie je ook met de levering van nieuwe vliegtuigen die met vertraging binnenkomen. Ik zou dat best willen versnellen, maar het is de vraag of het kan.”

Bas: “We hebben een enorme bestelling geplaatst ter vervanging van een hele grote vloot voor bijna heel Europa. Wij willen wel zo snel mogelijk al die 737's kunnen vervangen.”

‘‘

Voor KLM verwachten we deze zomer geen rare dingen Bas Gerressen

KLM is natuurlijk niet de enige als je kijkt naar wat er vanuit India wordt besteld.

Marjan: “Nee, de orderboeken van Airbus en Boeing zijn goed gevuld.”

Krijg je garanties dat je alles op tijd ontvangt? Kan je bijvoorbeeld ook nog voorrang kopen?

Bas: “Ik denk niet dat het vanuit Boeing of Airbus verstandig is dat het voor iemand die harder op de deur klopt sneller gaat, want uiteindelijk hebben ze ons en andere airlines weer nodig. We kloppen allemaal hard op de deur.”

Op dit moment staat de luchtvaart in een heel kwalijk daglicht. Hoe denken jullie daar vanaf te komen?

Marjan: “Het klimaat in Nederland is best ingewikkeld. Wanneer ik het vliegtuig instap, lijkt het wel of ik in een hele andere wereld beland. Datzelfde gevoel heb ik wanneer ik maar één voetstap over de grens van België of Duitsland zet. Ik werd tijdens het staatsbanket bij de Franse president Emmanuel Macron geroepen en die vroeg: ‘Wat is er aan de hand in Nederland?’ Als we écht vinden dat we moeten verduurzamen in Nederland, laten we dan samen de schouders eronder zetten. Laten we veel meer kijken hoe we kunnen versnellen op innovaties.

In Amerika worden innovaties gestimuleerd, daar worden enorm veel SAF-fabrieken gebouwd met steun van de overheid. Uiteindelijk helpt dat de sector te verduurzamen en dat moeten we in Nederland ook doen. Ik hoop dat we in Nederland veel meer geluid en CO2 gaan reduceren met elkaar en daar zijn we ook al mee bezig. Dan zegt iedereen ‘dat is klein bier’, maar dat vind ik wel een beetje flauw. Laatst hebben we het ook weer laten zien met het investeren in elektrische pushback trucks waardoor we op 65% elektrificatie op grond zitten en in 2030 op 0%

uitstoot willen zitten. Wijs mij maar eens een andere airport in de wereld aan waar ze zo ver zijn. Ik ken ze niet.”

Kun je iets zeggen over het percentage bijmengen in 2024?

Marjan: “We zitten nu op 1% voor vluchten vanaf Schiphol en groeien naar 10% wereldwijd in 2030.

We hebben al eerste contracten afgesloten om een deel van die 10% te kunnen doen. Verder zijn we echt afhankelijk van de SAF-productie, maar het is natuurlijk de vraag of die productie daadwerkelijk wordt geleverd.”

Jullie hebben een deelneming in een biokerosinefabriek in Delfzijl. Hoe gaat dat nu?

Marjan: “Dat is nog status quo. Dat is teleurstellend, de voorbereidingen lopen nog steeds. We gaan er nog steeds vanuit dat we ermee van start gaan.”

Je werkt zelf al jaren in de reissector. Wat is jouw boodschap aan studenten om het toerisme in te gaan?

Marjan: “Als KLM staan we in de top drie van de meest gewilde traineeships. Studenten willen bij ons aan het werk. Ik ben ook weer bij KLM komen werken, omdat ik graag onderdeel wil zijn van de oplossing. Nederland heeft zijn welvaart onder andere te danken aan een bedrijf als KLM, dat ons land verbindt met tal van bestemmingen in de wereld. Daarnaast willen mensen graag reizen, dat hebben we in de meivakantie gezien en dat zien we nu nog steeds. Dat zal in de toekomst ook zo zijn.

KLM is een bedrijf, met toekomstige generaties in het achterhoofd, dat zich verdiept en actief bezig is met de toekomst, een bedrijf dat verduurzaamt en innoveert. Dat hebben we helemaal in onze organisatie doorgevoerd, in onze genen opgenomen.

Wie zijn Marjan en Bas? KLM’s president-directeur Marjan Rintel is 1 juli 2022 aan de slag gegaan als de opvolgster van Pieter Elbers. Daarvoor was ze sinds november 2014 president-directeur van Nederlandse Spoorwegen (NS).

Voordat zij bij NS in dienst trad werkte ze vijftien jaar lang voor KLM in diverse functies waaronder in de operatie, sales en marketing bij KLM en Air France-KLM. Bas Gerressen volgde 1 oktober 2021 Harm Kreulen op als directeur KLM Nederland. Daarvoor was hij SVP Noord-Amerika. Bas is sinds 1999 in dienst van KLM en heeft uitgebreide commerciële ervaring opgedaan in eerdere functies waaronder die van Sales Manager Zakenmarkt Nederland, Commercial Director Gulf regio, hoofd Commercial Planning en General Manager China.

Create memorable experiences on the planet we care for. We innoveren onder andere in elektrificatie door middel van de Sustainable Flight Challenge. Met studenten van de TU Delft hebben we een nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor de ontwikkeling van een waterstofvliegtuig. Er gebeurt heel veel op het gebied van waterstof en elektrisch vliegen. Wanneer je daarin participeert, zoals KLM doet, dan ben je ook bezig met een duurzame toekomst. Ik denk dat het werken aan een duurzame toekomst in combinatie met Nederland in verbinding houden met de rest van de wereld studenten zeker aanspreekt.”

Je zit nu een jaartje bij KLM….

Marjan: “Negen maanden.”

Hoe bevalt het tot nu toe om weer terug te zijn bij KLM? Marjan: “Er is heel veel gebeurd, ook heel veel dingen waar ik heel blij van word. Ik ‘opende’ bijvoorbeeld samen met Lodewijk Ascher de nieuwe elektrische pushback trucks en hij wilde heel graag in die pushback truck zitten. Wij spraken de chauffeur, die al 32 jaar bij KLM werkt. In de coronaperiode is hij twee jaar buschauffeur geweest en toch is hij weer teruggekomen. Die man vertelde: ‘Ik heb de leukste baan van KLM’. En dat zeggen natuurlijk heel veel KLM'ers. Als je eenmaal bij KLM werkt, dan ga je van de dynamiek houden, maar ook van de complexiteit. Je gaat er van houden om mensen op reis te zien gaan, naar verre of dichtbij bestemmingen, om mensen weer terug te zien komen, ze te helpen in die hele reis. Werken bij KLM is gewoon heel aantrekkelijk, het werken aan tal van zaken. En ik probeer met regelmaat verschillende collega’s te spreken, die zo van het bedrijf houden, want daar krijg ik echt energie van.”

Bas, hoe is het om samen te werken met Marjan?

Bas: “Ik denk niet dat er veel mensen zijn die zulke eerste negen maanden hebben meegemaakt. Hopelijk wordt het vaarwater wat rustiger. Tegelijkertijd is het ook fantastisch om zoveel complexiteit aan te pakken en zoveel uitdagingen te hebben. En uiteindelijk hebben we in de luchtvaart altijd uitdagingen, dus wat dat betreft wordt het nooit rustig.”

32

Hoe kijken jullie naar de problemen die nu spelen bij Transavia?

Bas: “Er was een tekort aan medewerkers bij engineering en maintenance. Als je daar bovenop nog de pech hebt dat een aantal vliegtuigen stil komen te staan door allerlei verschillende randoorzaken, dan kan het te veel worden in één keer. Zeker als er groei is, in een vakantieperiode, waarbij je alle toestellen nodig hebt. Dat is dan pittig. Als KLM spelen we daarop in en dat heeft Transavia ook gedaan. Wij hebben er bij KLM voor gezorgd, ook in de meivakantie bijvoorbeeld, dat we extra reservevloot aanwezig hadden. Op die manier hebben we ervoor gezorgd dat als er iets misging, we dat konden opvangen. En we hebben er, lang van tevoren, productie uitgehaald om te zorgen dat we alles konden waarmaken. Dat is dan nog steeds geen garantie, want er kan nog steeds iets gebeuren waardoor morgen de boel vertroebelt. In het geval van Transavia gebeurde dat onder andere met de wetlease-toestellen die niet binnenkwamen.

Natuurlijk wil je voorkomen dat je in de laatste twee weken of op de dag zelf nog moet annuleren. Zoiets is een grote bottleneck voor klanten, maar ook voor onze organisatie. Er moet heel veel worden gepland, maar met al die problematiek die we net noemden, is het ook voor ons elke keer spannend. Elke keer kijken we weken vooruit of we alles waar kunnen maken, of alles goed in elkaar steekt. Gelukkig gaat het over het algemeen bij KLM nu heel erg goed. We gaan

INTERVIEW

ervanuit dat de zomer net zo vlot gaat lopen als de meivakantie.”

KLM ondervindt problemen met de Embraers.

Wat hebben ze er bij Embraer over gezegd tijdens je bezoek aan Brazilië?

Marjan: “Iedereen denkt dat mijn bezoek aan Brazilië te maken had met de Embraers waar we bij KLM problemen mee ondervinden, maar ik ging gewoon mee op handelsmissie. Tijdens die missie stond een bezoek bij Embraer op de agenda. Het interessante was dat ik daar samen was met onder andere TU Delft en de minister-president, waarin we natuurlijk ook met name hebben gesproken over versnelling in duurzaamheid. Wat doen ze met waterstof, met SAF, enzovoorts. Hoe maken zij zich klaar voor de toekomst, hoe ziet de toekomstige KLM Cityhopper-vloot eruit. Daar hebben wij bedrijven als Embraer, Airbus en Boeing voor nodig, om dit soort ontwikkelingen te versnellen. Natuurlijk is de problematiek met de E2’s besproken, maar daar hoefde ik echt niet voor naar Brazilië, want onze teams zijn dagelijks heel serieus in gesprek. Bij Embraer zijn ze er serieus mee bezig, ze zetten zich vol in, dag en nacht, samen met onze teams.”

‘‘

Natuurlijk willen wij concurrerend zijn Marjan Rintel

Het gaat misschien wel een beetje sneller als de CEO er ook is.

Marjan: “Ik neem aan dat zij de problematiek zodanig serieus nemen dat ze daar geen bezoek van de CEO voor nodig hebben. Dan hebben we namelijk echt een ander gesprek. Het gaat ons om onze passagiers.”

Hoe zie jij de problemen bij Transavia?

Marjan: “Als je vliegtuigen hebt ingehuurd om de zomer te draaien en wanneer die ik weet niet hoeveel weken te laat komen, dan sta je opeens voor grote issues. Wij hebben zelf ook met wetleases te maken, ook bij KLM Cityhopper. Wij hebben soms ook te maken met uitval van vliegtuigen, omdat je op onderdelen moet wachten. Daar moeten we met elkaar op anticiperen. En dat maakt het ook, omdat wij zelf ook krap zitten, ingewikkeld.

Natuurlijk help je elkaar op de dag van de uitvoering waar het kan, maar het is niet zo dat mensen, luchtvaartmaatschappijen in het algemeen, ruim in hun jasje zitten. Juist vanwege de hiervoor genoemde problematiek.”

Wat verwachten jullie van het zomerseizoen?

Bas: “Voor KLM verwachten we deze zomer geen rare dingen, we verwachten een hele stabiele zomer.

Natuurlijk kan er altijd op een dag van uitvoering iets gebeuren, maar dat was ook voor COVID zo. Maar we hebben er alle vertrouwen in dat we de planning die we hebben staan waar gaan maken.”

Corendon heeft besloten om zelf naar Curaçao te gaan vliegen. Als ik het goed heb begrepen, omdat zij de stoeltjes die zij bij jullie afnamen goedkoper wilden hebben en die niet voor het gewenste bedrag kregen. Wat is KLM’s kant van het verhaal? En wat gaat KLM doen met al die lege stoelen?

Bas: “We hebben al tien jaar een samenwerking met Corendon op Curaçao. Corendon bouwt daar hotels, is er behoorlijk gegroeid en namen daarom steeds meer stoelen bij ons af. Maar plannen en verwachtingen van zowel ons als Corendon bespreken we ieder jaar opnieuw. Daarin komt de combinatie van aantal stoelen en prijs ter sprake. Daar zijn we dit jaar met een goede reden niet uitgekomen en dan hebben zij natuurlijk het goed recht om hun eigen plan te trekken. Wij gaan die stoelen nu zelf vullen. Gezien de prijsstijgingen kunnen we geen bedrag afspreken voor bijvoorbeeld vijf jaar. Het aantal stoelen en de wensen wat betreft het aantal stoelen verandert ook per jaar.

Dus daar hebben we elke keer met elkaar opnieuw gesprekken over met de intentie om daar goed uit te komen. Maar soms ligt het zo ver uit elkaar en in dit geval ging het om zowel het gevraagde aantal stoelen als de prijs. Daarom is er geconcludeerd dat we er voor dit jaar niet uitkomen.”

KLM gaat de stoelen dus zelf vullen? Zijn jullie niet in gesprek met andere partijen?

Bas: “Wij hebben er vol vertrouwen in dat we het zelf kunnen vullen. Bijvoorbeeld via KLM Holidays.

Daarmee timmeren we aan de weg, maar er zijn ook andere opties. Er zijn bedrijven die op een gegeven moment weinig ruimte bij ons aan boord hadden, omdat we alles al hadden gevuld. Die partijen kunnen we aanspreken en zeggen dat we nu weer ruimte hebben. Wij zien zeker mogelijkheden om onze stoelen te vullen. We hebben ook unieke producten, die onze concurrenten niet (allemaal) hebben, zoals Premium Comfort.”

KLM kwam onlangs met het nieuws dat het voorlopig stopt met het verkopen van KLM Holidays via reisagenten. Heb je al enig idee wanneer de retail het weer kan gaan verkopen?

Bas: “We hebben besloten om de directe verkoop via onze online kanalen verder uit te werken. KLM Holidays is een eigen, technologisch, platform dat we aan het doorontwikkelen zijn. Dat loopt goed. De verkoop via de retail is echter complexer. Zij hebben ook eigen producten/pakketreizen aan te bieden en dan ligt het product van KLM ernaast. We moeten dingen ontwikkelen om binnen het online platform van de reisagent zichtbaar te zijn. Dat kost een hoop geld. Wij hebben gezegd dat we het product eerst

33

verder willen ontwikkelen voor consumenten en dan komen we er vast wel weer uit met reisagenten mocht het interessant zijn om via hen te verkopen.”

Hoe gaat de ontwikkeling van NDC? Bas: “Heel hard. NDC is een technische capability en als Air France-KLM hebben we er enorm in geïnvesteerd. In de beginjaren kon je nog zeggen ‘niet alles zit erin’, maar dat kan je nu niet meer zeggen. Alle stekkers moeten kloppen. Je hebt die van Air France-KLM, maar ook die van de ‘oude’ reserveringssystemen (Amadeus, Travelport) die ook overgaan om NDC aan te bieden en die moeten ook meegaan. En dan heb je nog de reisagenten die moeten investeren om het stekkertje aan hun kant kloppend te maken. Dat is natuurlijk nog steeds uitdagend, om dat van alle kanten op orde te hebben.

Maar qua mogelijkheden die wij hebben ontwikkeld gaat dat heel snel en lopen we voorop. En we zien ook het aantal boekingen via NDC hard oplopen.”

Wat vinden jullie van deze hele gang van zaken rondom de rapportages van de staatsagent?

Marjan: “Laat ik even vanuit mezelf spreken.

Allereerst staan we weer op eigen benen. Ik ben altijd van het glas half vol en uitgaan van eigen kracht. KLM staat weer op eigen benen. We hebben vorig jaar juli € 900 miljoen terugbetaald, we zijn bezig met terugbetalen van de belastingschuld, de kredietfaciliteit hebben we afgelost en we hebben met veertien banken een nieuwe kredietfaciliteit georganiseerd. Er is weer vertrouwen in de luchtvaart. We zien dat onze klanten terugkomen.

We zien dat mensen weer willen reizen. Wij hebben onder hele moeilijke omstandigheden, vorig jaar mei, moeten besluiten om heel veel mensen in rap tempo in een hele moeilijke arbeidsmarkt met hoge inflatie aan te nemen en die ook de arbeidsvoorwaarden te geven die daar bijpassen, zodat we ook met z'n allen vol energie onze klanten weer de service konden bieden die ze van ons verwachten. Dat hebben we gelukkig ook weer afgelopen mei laten zien. Wij hebben ook, en dat is al een paar keer gezegd, in de jaren 2020-2022 aan de kostenreductie voldaan.

We hebben heel veel maatregelen genomen op het gebied van duurzaamheid. Alle KLM'ers willen vooruitkijken. Bij het vooruitkijken nemen wij alle suggesties ter harte. De staatsagent heeft gezegd dat wij met het zicht op de toekomst concurrerend moeten zijn. Dan denk ik, ja hè, hè, natuurlijk, dat is onze primaire verantwoordelijkheid. Dat doen we al 103 jaar en dat gaan we de komende jaren ook doen. Natuurlijk willen wij concurrerend zijn. Bij concurrerend zijn, horen structurele kostenreducties.

Dat is een belangrijk focuspunt van ons, ook voor de komende jaren. Juist in deze moeilijke markt waarin we de kosten ook zien stijgen. Kostenreductie en duurzaamheid nemen we serieus en daar blijven we ook transparant over rapporteren. Met steun van de overheid bestaan we nog en daar zijn wij ongelooflijk dankbaar voor. Vervolgens hebben we laten zien dat we op eigen benen kunnen staan, zijn er honderden

34

nieuwe collega’s aangenomen en is er keihard gewerkt.

Ook om ervoor te zorgen dat je met vertrouwen vanaf Schiphol kan vliegen. Dat vind ik belangrijk om onder de aandacht te brengen.”

‘‘

De verkoop via de retail is complexer Bas Gerressen over KLM Holidays

De staatsagent is onder meer kritisch over de positie van de piloten in het concern. Vinden jullie dat KLM-piloten een luxe positie hebben, ook vergeleken met andere luchtvaartmaatschappijen?

Marjan: “Er is aan KLM’ers gevraagd om bij te dragen gedurende de Covid-periode. De gemiddelde KLM'er heeft tot 20% ingeleverd van zijn salaris gedurende meer dan zeventien maanden, het management tot ruim 35% . Daarin hebben we onze bijdrage geleverd en vervolgens maken wij afspraken met de bonden hoe we, als we op eigen benen staan, verder gaan. Ik sta voor alle KLM'ers. Ik ben verantwoordelijk voor wat we met elkaar doen als het gaat over structurele kostbesparing en het geven van perspectief aan 30.000 KLM'ers die dag en nacht, snoeihard en onder hele moeilijke omstandigheden ook deze Covid-periode hebben doorstaan. Of ze nu alleen op een hotelkamer zaten, op een lege luchthaven of hebben ontzorgd. Ik ben op Aruba geweest en daar werden we als helden ontvangen, want we hadden gedurende de hele Covidperiode ervoor gezorgd dat zij én hun familie konden zien, er mensen naar het ziekenhuis konden of dat er medische hulpgoederen waren. Ik ben daar al die KLM'ers hartstikke dankbaar voor. Ik hou er niet van om er een of twee groepen uit te pikken en daarop te focussen. Mij zijn alle KLM'ers even lief. Van de piloot die ervoor zorgt dat wij een ontzettend veilige luchtvaartmaatschappij zijn tot ons grondpersoneel dat ervoor zorgt dat vliegtuigen op tijd weg zijn en onze fantastische crew die zorgt dat je een hele goede reis hebt.”

INTERVIEW

35

Reis mee naar Barbados

Een eiland vol avontuur en gastvrijheid

DOOR: DYLAN CINJEE

Verderop in dit nummer lees je over de Caribbean Travel Marketplace (CTM), die dit jaar is gehouden op Barbados. Travelpro krijgt daarnaast ook de kans om het eiland zelf te ontdekken. We nemen je mee naar het paradijselijke, gastvrije en avontuurlijke Barbados.

Barbados onderwater

Barbados is een eiland gelegen in het oostelijke deel van de Caribische Zee en maakt deel uit van de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen. Geografisch gezien bevindt Barbados zich buiten de orkaanzone, waardoor het minder vatbaar is voor tropische stormen en orkanen.

Het eiland werd ontdekt door de Portugezen, maar het was de Britse ontdekkingsreiziger Captain John Powell die in 1625 het eiland in bezit nam namens Engeland.

Barbados werd een Engelse kolonie en ontwikkelde zich tot een belangrijk centrum voor suikerproductie. De plantage-economie groeide snel en de suikerindustrie werd de belangrijkste pijler van de economie van Barbados. Dit leidde tot de import van slaven uit Afrika om op de suikerrietplantages te werken. Het eiland heeft een turbulente geschiedenis gekend. In 1966 werd Barbados uiteindelijk onafhankelijk van het

36

Verenigd Koninkrijk. Tot zover de geschiedenis van het eiland, want tegenwoordig is Barbados een populaire toeristische bestemming met prachtige stranden, levendige cultuur en een gastvrije bevolking.

Michiel de Ruyter

In de winter vliegt KLM rechtstreeks van Amsterdam naar het tropische eiland. Tijdens de CTM werd aangekondigd dat KLM ook in het winterseizoen 2023/2024 deze route blijft vliegen. Om nu op het eiland te komen vliegen we met Virgin Atlantic via Londen. Een prima verbinding met een korte overstap en een goed alternatief voor de zomerperiode. We overnachten in het Hilton Barbados Resort, een luxe hotel dat gelegen is op een prachtige locatie aan de zuidkust van Barbados. Het

REPORTAGE

hotel biedt een adembenemend uitzicht op de oceaan.

Daarnaast ligt het op slechts 20 minuten rijden vanaf Grantley Adams International Airport en op slechts vijf minuten van het bruisende Bridgetown-stad. Wat het hotel uniek maakt is dat het gebouwd is pal naast het historische Charles Fort, een van de oudste en grootste forten die te vinden is op Barbados. In 1665 werd hier zelfs een Nederlandse vloot van Michiel de Ruyter, die het eiland probeerde aan te vallen, vernietigd. De indrukwekkende stenen muren en kanonnen die gericht zijn op de zee, zijn nog in perfecte staat.

Carlisle Bay

Op loopafstand van Hilton Barbados Resort ligt Charlisle Bay. De baai strekt zich uit over ongeveer vier kilometer en is perfect voor een heerlijke stranddag. Alles wat je nodig hebt is hier te vinden, van ligbedden en parasols tot aangename eetgelegenheden. Probeer bijvoorbeeld de bekende Fish Cutter. Een populaire sandwich die een culinair symbool is geworden van de Bajan (Barbadiaanse) keuken. Het is een gerecht dat bestaat uit een versgebakken broodje gevuld met gebakken vis.

Carlisle Bay is niet alleen een prachtige bestemming om te ontspannen en te zonnebaden, maar het is ook een geweldige plek voor watersportliefhebbers. Het heldere water en de beschutte ligging van de baai maken het ideaal voor activiteiten, zoals snorkelen en duiken. Je vindt hier niet alleen vissen en schildpadden, maar ook meerdere scheepswrakken. Iets wat we later deze reis zelf mogen ontdekken. Daarnaast biedt de baai nog een bijzondere bezienswaardigheid, maar alleen voor de vroege vogels. Elke ochtend tussen 5.30 en 7.00 uur bij Pebbles Beach nemen de racepaarden van Garrison Savannah een duik in het water. Zeker de moeite waard om hiervoor de wekker te zetten, maar met een jetlag moet dat vast lukken.

Uitdagende golven

Een Caribisch eiland zou een Caribisch eiland niet zijn als er nog meer mooie stranden zijn om te ontdekken. Er zijn meer dan 80 stranden op Barbados die verrassend genoeg heel verschillend zijn. Een van de mooiste stranden is Bottom Bay, gelegen aan de zuidoostkust van het eiland. Dit afgelegen strand wordt omringd door steile kliffen en biedt een schilderachtig uitzicht op de azuurblauwe zee. Een ander iconisch strand is Crane Beach, gelegen onder Bottom Bay. De krachtige golven maken dit strand een geweldige plek om te boogieboarden. Hoewel Crane Beach aan de ruigere Atlantische kust ligt, zijn de golven minder heftig dan op sommige strandlocaties verder naar het noorden. Dit zorgt voor een zee die zowel rustig en veilig genoeg is om in te zwemmen, maar ook uitdagend genoeg voor dit soort 'board'-plezier. Ook de moeite waard is Bathsheba Beach, gelegen aan de oostkust van Barbados. Het is een adembenemend strand met indrukwekkende rotsformaties en een ruige branding. Wat Bathsheba Beach uniek maakt, is de aantrekkingskracht op surfers vanwege de uitdagende golven.

Island Safari

Het hoofddoel van de reis is uiteraard het bijwonen van de Caribbean Travel Marketplace, maar om in korte tijd toch veel van het eiland te kunnen zien maken we een tour met Island Safari. Met twee jeeps worden we in de ochtend opgehaald bij het hotel. Via de drukke straten van Bridgetown rijden we de bergen in om vervolgens over smalle landweggetjes en dwars door het suikerriet aan te komen bij de eerste stop, Gun Hill. Hier vind je de beroemde Gun Hill Lion. De leeuw werd in 1868 uit één stuk koraalsteen gehouwen door kapitein Henry Wilkinson, die gestationeerd was op Gun Hill. De opgeheven linker voorpoot rust op een grote rode bol. Het standbeeld symboliseert de macht van het Britse Rijk over de wereld, waarbij de bol de aarde vertegenwoordigt, zo weet de gids ons te vertellen al zittend op de leeuw. Tijdens de eerste stop wordt ook gelijk de rum punch uitgedeeld, die inbegrepen is tijdens de trip. Een rum punch in de ochtend om de dag mee te beginnen? We zijn in de Caribbean, dus waarom ook niet. We vervolgen de route naar Hackleton’s Cliff.

Deze locatie biedt een van de beste uitzichten op de oostkust van Barbados, waardoor dit een favoriete stop is voor veel eilandtours. Op een heldere dag kun je de hele oostkust zien. Bij een bezoek is het zeker de moeite waard om het kleine, maar mooie park te verkennen.

ZEMI

We rijden door naar de St. John’s Parish Church, een van de oudste kerken op Barbados. Niet alleen de kerk is spectaculair, ook de locatie. De kerk is gelegen op een hoge klif aan de oostkust met een panoramisch uitzicht over de zee eronder. Mede door deze locatie is de kerk meerdere keren getroffen door een orkaan, maar tot op de dag van vandaag staat de kerk er nog steeds. Het is een van de belangrijkste historische attracties op het eiland, evenals de begraafplaats met Hackelton's Cliff

37

eeuwenoude grafstenen en graven. Na een volgepakte ochtend en heel wat rum punch verder is het tijd om wat te gaan eten. Op een prachtige locatie met uitzicht op de Atlantische Oceaan, komen we aan bij ZEMI, een boetiekrestaurant met een diverse menukaart.

Van visgerechten tot hamburgers, alles is tegen een betaalbare prijs te verkrijgen. Het moderne restaurant wordt gerund door de familie Hewitt die weet hoe het gasten welkom moet laten voelen en hoe cocktails moeten smaken. Van zoete tot pittige drankjes, je kan het zo gek niet bedenken.

Champers

Na een heerlijke lunch, een terugrit naar het hotel en een verfrissende duik in de zee, staat een diner bij een van de populaire restaurants op het eiland op het programma: Champers. Dit populaire restaurant en wijnbar aan de zuidkust is gelegen aan de waterkant met uitzicht op Rockley Beach en is een favoriet onder zowel de lokale bevolking als toeristen. Het menu biedt onder meer verse lokale visgerechten, vakkundig bereid door een team van lokale chef-koks. De golven die tegen de rotsen beuken en een ondergaande zon, maken het

Gunn Hill Lion

Mount Gay Distilleries

Island Safari

Hilton Barbados

38

REPORTAGE

Familie Hewitt

diner extra bijzonder. Het restaurant biedt niet alleen een heerlijke eetervaring aan het water, maar beschikt ook over een kunstgalerij met een verscheidenheid aan kunstwerken van regionale kunstenaars. Zeker een bezoekje waard na het toetje.

Rum, rum en nog eens rum

Alsof er nog niet genoeg rum is gedronken tijdens de Island Safari, staat er ook een bezoek aan de Mount Gay Rum Distilleries op het programma. Mount Gay Rum is een van de oudste rummerken ter wereld en staat bekend om zijn superieure kwaliteit en vakmanschap. De geschiedenis van de distilleerderij gaat terug tot 1703.

Het is vernoemd naar de oorspronkelijke landeigenaar, Sir John Gay Alleyne, die de distilleerderij oprichtte.

Tijdens een rondleiding leren we meer over het productieproces en de rijke tradities die ermee gepaard gaan. We krijgen ook de gelegenheid om de faciliteiten en machines te verkennen, zoals de oude koperen ketels en opslagruimtes. Met name de opslagruimte is een indrukwekkende gezicht met honderden houten vaten.

Een rondleiding is niet compleet zonder ook de rum zelf te proeven, waaronder de bekroonde XO en Eclipserums. Een tour duurt ongeveer 45 minuten.

Dineren bij Rihanna

Met de rum van de ochtendtour nog in de benen is het in de middag tijd voor een hele andere ervaring.

We gaan namelijk Barbados verkennen vanaf het water tijdens een catamarantocht van Cool Runnings, en jawel, de rum is inclusief. Tijdens deze sunset cruise varen we de zonsondergang tegemoet, maar voordat het zover is duiken we het water in om te snorkelen met schildpadden en om enkele scheepswrakken te bewonderen. Na deze sportieve tussenstop varen we

Harrison’s Cave

langs de westkust van het eiland. Langs de kust kijken we naar de mooiste huizen, resorts en restaurants om uiteindelijk te stoppen voor het huis van Rihanna. De wereldberoemde zangeres is geboren op het eiland en is er nog vaak te vinden. Een prachtig huis aan de rand van het water mag dan ook niet ontbreken. Op de catamaran wordt het eten geserveerd en met uitzicht op de ondergaande zon kunnen we toch zeggen dat we hebben gedineerd bij Rihanna, een soort van dan.

Harrison’s Cave

Wie wat avontuurlijker is aangelegd, moet zeker een bezoek brengen aan Harrison’s Cave. Dit is een populaire toeristische bestemming op Barbados en trekt jaarlijks duizenden bezoekers van over de hele wereld.

Het is een absolute must-see voor natuurliefhebbers, avonturiers en iedereen die geïnteresseerd is in de unieke geologische kenmerken van het eiland. Er is hier veel te doen, maar de grootste attractie is de grot zelf.

Stalactieten, stalagmieten, meren en adembenemende watervallen en dat allemaal onder de grond, maar toch meer dan 200 meter boven zeeniveau. De grot bevindt zich namelijk in het midden van een berg. Het bezoeken van de grot is een attractie op zich, want je stapt in een kleine tram en rijdt op die manier naar de belangrijkste bezienswaardigheden, waaronder ‘The Great Hall’. Een ruimte van meer dan 15 meter hoog. Naast de grot bezoeken is het ook mogelijk om hier te ziplinen of een klimparcours af te leggen.

Animal Flower Cave

Een andere grot die de moeite waard is om te bezoeken is de Animal Flower Cave. Gelegen op het meest noordelijke puntje van het eiland biedt deze grot natuurlijke poelen en een spectaculair uitzicht op de

39

oceaan. De grot is vernoemd naar de ‘animal flowers’ ofwel zeeanemonen die te vinden zijn in de poelen. Deze zeeanemonen, die lijken op kleurrijke bloemen, maken de grot extra bijzonder. De grot zelf is gevormd door de krachtige golven van de Atlantische Oceaan die tegen de kalkstenen kliffen beuken. Deze erosie heeft geleid tot indrukwekkende grotkamers en doorgangen die je kunt verkennen tijdens een bezoek. Het is zelfs mogelijk om een duik te nemen in een van de poelen.

Festivals

Dylan Cinjee

Naast de bijzondere natuur en het tropische klimaat heeft Barbados nog een belangrijke toeristentrekker; de festivals. Het grootste en meest bekende festival op Barbados is Crop Over, een kleurrijk en uitbundig evenement dat de lokale cultuur, tradities en de oogst van het suikerriet viert. Het festival bestaat uit opzwepende muziek, dans, parades, kostuums en culinaire lekkernijen. Tijdens het festival worden de straten overspoeld met feestvierders in prachtige kostuums. Ook wordt elk jaar het prestigieuze surfkampioenschap Barbados Surf Pro op het eiland gehouden. Het evenement trekt 's werelds beste professionele surfers aan, die strijden om de titel en een deel van de prijzenpot. Het Barbados Surf Pro wordt gehouden op de beroemde Soup Bowl-locatie in Bathsheba, een van de beste surfspots op het eiland.

Soup Bowl staat bekend om zijn krachtige golven en uitdagende surfomstandigheden, waardoor het een favoriete bestemming is voor surfers van over de hele wereld. Maar er zijn nog veel meer festivals te beleven.

Van het culinaire Food & Rum Festival in oktober tot het Run Barbados Marathon Weekend in december. Er is altijd wat te doen.

Cobblers Cove

Voordat het tijd was om terug te keren naar Nederland werd er onverwachts nog iets aan het programma toegevoegd, namelijk een bezoek aan het Cobblers Cove hotel. Een prachtig authentiek hotel dat de Caribische sfeer ademt. De accommodatie werd gebouwd in de jaren '40 van de twintigste eeuw.

Bekend als Camelot en ooit een toevluchtsoord aan zee voor de familie Hayes, werd het in 1968 verkocht aan de familie Godsal die het hernoemde tot Cobblers Cove, vernoemd naar de fregatvogels die rond de baai vliegen. In de jaren 1980 was Cobblers al een gevestigd luxe boetiekhotel met een reputatie voor heerlijk eten. Cobblers is nu al meer dan vijftig jaar een geliefd hotel, waarbij de populariteit te danken is aan de twee stranden en prachtige tuinen. Zijn je klanten op zoek naar een authentiek en rustig hotel op een prachtige plek in de Caribbean? Dan is dit een absolute aanrader. Na een korte rondleiding werd er heerlijk eten geserveerd midden op het strand. Met een glas champagne in de hand en de ondergaande zon op de achtergrond konden we geen betere afsluiter van deze reis bedenken.

St. John’s Parish Church

40

Barclays Park

Vergeet de tijd Geniet van de panoramische uitzichten, ongekende en pure schoonheid aan de oostkust van Barbados.

Beautiful Eiland van rust

visitbarbados.org

Vlieg elke dinsdag, vrijdag en zondag.

EXPLORA JOURNEYS, DE NIEUWE ULTRALUXE CRUISEREDERIJ

UITSLUITEND SUITES EN DE MEESTE DEK-RUIMTE Explora Journeys, de nieuwe ultraluxe cruiserederij die onderdeel is van MSC Group, lanceert 17 juli zijn eerste schip. De Explora I vertrekt dan vanuit Southampton voor haar eerste cruise. Suzanne Kochen, Head of Sales Northern Europe & Middle East van Explora Journeys, geeft uitleg over de ambities van de rederij.

Aan ambities ontbreekt het Explora Journeys zeker niet. De ultraluxe rederij wil de komende zes jaar elk jaar een nieuw schip lanceren: de Explora I tot en met VI. In 2028 moet de vloot compleet zijn. Explora Journeys is ontstaan uit de wens van de familie Aponte, eigenaar van MSC Group waarvan ook MSC Cruises deel uitmaakt, om in het luxe cruisesegment actief te zijn. Na marktonderzoek onder 20.000 consumenten is die wens nu gerealiseerd.

Met haar 20-jarige ervaring in de cruisesector is Suzanne Kochen de juiste vrouw op de juiste plaats om de lancering van het nieuwe cruiselabel te begeleiden.

Grote vraag is waarin Explora Journeys zich onderscheidt van andere luxe cruiserederijen.

Kochen: ´Ik denk dat één van onze belangrijkste punten is dat we Europees zijn en ons ook echt richten op de Europese reiziger. En dat we een familiebedrijf zijn, dus niet een onderdeel van een grote corporate zijn. Wat onze schepen betreft, is het onderscheid het beste zichtbaar in de buitenruimte. Ik denk dat wij de meeste dek-ruimte hebben. We hebben zes restaurants en in vier daarvan kan je lekker samen buiten eten. Dat is uniek in deze sector.´ En verder? ´Daarnaast hebben we uitsluitend suites aan boord, in totaal 461. De kleinste suite heeft een oppervlakte van ruim 35 vierkante meter. Dat is dus lekker ruim. En alle

42

suites beschikken over een eigen terras. We noemen dat een terras in plaats van een balkon of een veranda, vooral ook omdat die groter is. Het kleinste terras is 7,4 vierkante meter. Daar kan je echt fatsoenlijk zitten.

We weten dat onze gasten naar buiten willen zodra het weer dat toelaat.’

Kochen vervolgt: ‘En we zijn all-inclusive natuurlijk.

Alleen de excursies zijn niet inbegrepen. Maar voor de rest, alle maaltijden, drankjes, internet, dat zit er allemaal bij. En we werken samen met Moët & Chandon. Dat is onze huischampagne. Laatst vroeg een agent of die alleen op bepaalde tijden wordt geschonken. Toen zei ik: je kunt aan je klanten vertellen dat ze er zelfs hun tanden mee kunnen poetsen…’

ADVERTORIAL

Wat vind je zelf het leukste?

‘Wat ik persoonlijk heel prettig vind, is het formaat van het schip. Met een capaciteit van maximaal 900 passagiers is dat net iets groter dan gemiddeld bij luxe schepen. Dat betekent dat het formaat van de schepen onze gasten veel ruimte en keuzes biedt. Bij schepen met bijvoorbeeld 200 gasten wordt meer een groep gevormd waar men elkaar allemaal kent. Maximaal 900 gasten is nog steeds lekker klein, maar groot genoeg om op te gaan in de zogenaamde massa.’

Een schip met maximaal 900 passagiers biedt volgens Kochen voor reisagenten meer kans voor up-sell.

‘Klanten die een premium rederij gewend zijn en die een keer wat anders willen, stappen makkelijker over naar een schip met 900 passagiers dan meteen naar een heel klein schip.’

Wie is de doelgroep van Explora Journeys?

‘Wij richten ons op een jonger publiek. Onze doelgroep is samen te vatten in vier categorieën.

Allereerst stellen die niet zozeer geïnteresseerd zijn in cruises, maar die wel vaak in luxe resorts verblijven.

Wij positioneren ons niet als een traditionele rederij, maar als een chique hotel op zee. De tweede doelgroep bestaat uit koppels die al veel cruisen, die gewoon graag een nieuwe rederij willen proberen. De zogenoemde new-to-cruise gasten zijn doorgaans wat jonger, vaak 30'ers en 40'ers. Voor het luxe segment is dat jong. Ook verwelkomen we uiteraard de echte cruisefans, die vaak iets ouder zijn, 50´ers en 60´ers.´ En de andere doelgroepen?

‘We richten ons ook op multi-generatie families. Dus opa en oma die de kinderen en de kleinkinderen meenemen, maar die wel gewend zijn om in een soortgelijke luxe omgeving te verblijven. Dat is een belangrijke doelgroep. En ten slotte groepen vrienden die samen reizen, zeg maar de samengestelde gezelschappen.’

Jullie schepen hebben geen theater aan boord.

Hoe zit het met het amusement?

‘We hebben muzikanten aan boord die optreden. Er zal bijvoorbeeld altijd een jazz-trio zijn. En dankzij een samenwerking met Steinway hebben we drie Steinway piano’s aan boord, waar altijd een pianist zal spelen.

Er treden singer-songwriter op en DJ’s. Dat is een heel ander soort entertainment.’

Bij de bouw van de zes schepen speelt duurzaamheid een grote rol. De eerste twee schepen beschikken al over voorzieningen voor walstroom, terwijl nummer drie en vier worden aangedreven door LNG. En schepen vijf en zes maken gebruiken van waterstof en brandstoffcellen. ‘Hierbij is het een voordeel dat we onderdeel zijn van MSC Group, dat veel onderzoek doet naar duurzaamheid en waarop we kunnen meeliften.’

Welke rol speelt de reisagent?

‘We gaan veel investeren in het informeren van de reisagent. Ik zie veel kansen voor de agent in dit segment. Er wordt volgens mij nog te weinig beseft hoeveel geld zij met de verkoop van luxe cruises kunnen verdienen. Je moet het de klant ook durven aanbieden. Maar die klant is inmiddels wel wat gewend hoor. En we hebben sinds september een nieuwe bekende collega; Daniel Kruithof, afkomstig van Holland America Line en Seabourn, heeft als salesmanager ons team versterkt.’

Wat is het laatste nieuws?

‘We hebben als Explora Journeys recent een samenwerking aangekondigd met de Zwitserse horlogemaker Rolex voor zijn allereerste boetiek aan boord van een schip. Passagiers krijgen de mogelijkheid om een aantal van ‘s werelds beroemdste horloges te kopen in de ‘Rolex at sea mono brand store’ aan boord van de Explora I. Het is de eerste Rolex-winkel ooit op zee.’

Zijn er jonge kinderen aan boord?

‘Wij hebben wel families aan boord, waarmee we ons onderscheiden van andere luxe rederijen. Maar het is wel een bepaald type familie dat zo'n reis maakt.

We hebben een aparte kinderclub, Nautilus, waar kinderen zich kunnen vermaken. De activiteiten die we organiseren, vinden meer achter de schermen plaats, zodat andere gasten daar weinig van merken. En ’s avonds eten de kinderen ook gewoon bij hun ouders aan tafel.’

Ik dacht even dat jullie een soort adults only zouden zijn.

‘Nee, dat zijn we niet. Maar het wordt ook niet een soort kinderparadijs, wat sommige mensen wel eens denken. Daar zijn de prijzen niet naar. Ook in dit prijssegment heb je gezinnen, en die willen ook gewoon een vakantie op het niveau dat ze gewend zijn.’

Suzanne Kochen, Head of Sales Northern Europe & Middle East van Explora Journeys.

43

CRUISEREDERIJEN EN DE CARIBBEAN: POPULAIRE ROUTES, BOEKINGEN EN NOVITEITEN De Caribische Zee en talloze bijbehorende exotische eilanden zijn voor veel cruiserederijen hét vaargebied voor de winter. Wat maakt deze regio nu zo aantrekkelijk voor de cruiseliefhebber? Travelpro gaat in gesprek met aanbieders over populaire routes, boekingen en noviteiten.

DOOR: RAHANNA VAN STAPELE

Dominica

CARIBISCHE CRUISES

Met azuurblauwe wateren, exotische eilanden, witte zandstranden en een bruisende cultuur trekt het Caribische gebied jaarlijks miljoenen toeristen aan, waarvan velen per cruiseschip aanmeren. Het fijne van een Caribische cruise is dat het reizigers de mogelijkheid biedt om meerdere eilanden en dus veel bezienswaardigheden te verkennen in één reis.

Van de Bahama's tot Barbados en van Jamaica tot de Maagdeneilanden, elk eiland heeft zijn eigen muziek, keuken en tradities. Reizigers kunnen genieten van live muziekoptredens met reggae, calypso of steelpan, en kunnen genieten van lokale gerechten als jerk chicken, roti en verse vis. Verken koloniale steden, maar ook de eilandnatuur of de indrukwekkende onderwaterwereld. “Het constante weer tussen november en maart, de idyllische beelden van azuurblauwe zeeën en hagelwitte stranden liegen er niet om, de foto's geven een exacte kopie van de werkelijkheid”, zegt Helena Ewen (Business Development Representative bij Seabourn). “Door de vele eilanden en culturen is het elke dag weer opnieuw ontdekken. Als je een keer naar de Caribbean bent geweest, betekent dit niet dat je het allemaal al hebt gezien.”

OP HET NIPPERTJE

Volgens Helena heeft Covid het een en ander veranderd binnen de Caribische cruises. “De Caribbean was een beetje een last-minutemarkt aan het worden, er waren veel vluchtopties en als het weer dan slecht werd in Europa, dan pakte de boekingscurve op. We zien dat sinds Covid veel is veranderd, waarbij de Caribbean meer een gebied is geworden dat toch eerder in het jaar wordt geboekt. Dit niet alleen vanwege de vluchtopties, maar ook vanwege de beschikbaarheid in het algemeen. Het is een populair gebied en er is veel vraag naar, last-minute boeken geeft de kans op geen beschikbaarheid. De doelgroep in het algemeen is wat jonger, net zoals in de Middellandse Zee. Daarnaast zien we dat veel pakketreizen worden aangeboden rondom de Caribbean waarvan gasten gebruikmaken.'

MILIEU

MSC Cruises heeft de afgelopen jaren ook veel verandering gezien rondom de Caribbean. Onder meer door de positionering van nieuwe schepen uit hun Seaside-klasse, zoals de MSC Seashore en MSC Seascape.

Deze schepen zijn volgens Vinciane Jacquiez (Marketing & Communicatie Manager Benelux) perfect ontworpen voor de zonnige bestemmingen door grote buitenruimtes. “Daarnaast hebben we voor komende zomer nieuwe routes ontwikkeld vanuit New York naar het Caribisch gebied, langere routes van elf tot veertien nachten met stops in Florida, Bermuda, de Bahama's en ons eigen Ocean Cay MSC Marine Reserve.” Het

45

Seabourn Odyssey in Terre-de-Haut - beeld NANA Shutterstock

is echter door hun focus op milieu waarmee MSC zich ook hoopt te onderscheiden. “Voor ons zijn de routes van de schepen belangrijk, maar het milieu blijft onze prioriteit. Daarom zet MSC Cruises zich in om te bouwen aan de toekomst van cruisen en om duurzame reizen te promoten. Voor ons betekent duurzaamheid het beschermen van het milieu en het ondersteunen van de mensen die met ons werken en ervoor kiezen om met ons te reizen, en de gemeenschappen en plaatsen die we bezoeken en mee samenwerken.”

GROEICURVE

Op dit moment is de rederij dan ook hard bezig zich te positioneren in de cruisesector met hun nieuwe visie en missie, ondersteund door de nieuwe merkcampagne: De toekomst van de Cruise. “Onze marketingafdeling heeft haar communicatiestrategie hierop afgestemd en onze sales-afdeling is superactief met partners.

De Nederlandse markt doet het erg goed. Op dit moment zit de groeicurve er stevig op zijn plaats en de behaalde resultaten voor de eerste helft van 2023 zijn indicatief voor de opleving van het reizen.

We zien ook een toename in de vraag naar 'Fly & Cruise'-arrangementen. Kortom, we zien een sterke toename van boekingen in januari/februari 2023 voor de zomervakantie met zeer bemoedigende cijfers.”

ORKAANSEIZOEN

Het Caribisch gebied trekt een grote verscheidenheid aan cruises, van kleinere exclusieve jachten tot 's werelds grootste schepen met Broadwayshows, waterparken en achtbanen aan boord. De lengte van een Caribische cruise kan variëren van een enkele tot tien dagen of soms meerdere weken. De grote vertrekhavens zijn goed aanvliegbaar vanuit Europa; zeker de drie grote van Florida (Miami, Port Everglades en Port Canaveral),

46

maar ook Barbados, San Juan (Puerto Rico) en Sint Maarten. De meeste Caribische cruiseroutes zijn te boeken vanaf late herfst tot in de late lente, veilig buiten het orkaanseizoen (ongeveer 1 juni tot 1 december). Maar ook in die maanden zijn er afvaarten. Na afloop van de seizoenen gaan de schepen doorgaans naar de Europese kusten en Alaska.

PRIVÉSTRAND

Helena Ewen vertelt dat Seabourn zich probeert te onderscheiden door steeds all-inclusiever te worden, dat ook dit jaar hun air-inclusive-promotie heeft uitgebreid. “Dat betekent dat gasten die een Caribische cruise boeken bij Seabourn daar ook de vluchten van en naar Miami automatisch bijboeken, inclusief transfers. Daarnaast genieten ze natuurlijk van alles wat Seabourn te bieden heeft. Zoals van Marina Day, waarbij aan de achterkant van het schip een platform naar buiten komt, zodat de gasten allerlei activiteiten in en rondom het water kunnen doen. Maar ook Caviar In The Surf, waarbij het schip naar een privéstrand vaart en daar gasten de hele dag kunnen vertoeven onder het genot van kaviaar en champagne.”

ROUTES

Veel van de 7.000 Caribische eilanden zijn niet erg groot, maar samen beslaan ze een gebied van 239.681 vierkante kilometer en wonen er 44 miljoen inwoners (verspreid over de 100 bewoonde eilanden). Je zou hier na maanden nog niet uitgekeken zijn. De cruisegebieden zijn te verdelen in drie regio's met daarbuiten gelaten de Panamacruise. De eilanden aan de westelijke kant kennen we van mooie eilandbestemmingen, zoals Jamaica en Grand Cayman, maar ook van landen die officieel niet Caribisch zijn, zoals Mexico, de Bahama's, Belize en Honduras. Een andere zeer bekende route wordt gevormd door de

ONTDEK DE OCEAN STATE OF MIND Explora Journeys C R E Ë E R T een collectie reizen die die de perfecte M I X zijn van bekende bestemmingen en minder bereisde plekken, beide gezien vanuit een nieuw en O R I G I N E E L oogpunt dat zowel zal I N S P I R E R E N als stimuleren Onze Reizen

UNESCO Treasures Below and Above the Caribbean Sea 27 NOVEMBER - 6 DECEMBER 2022 9 NACHTEN • EXPLORA I

BRIDGETOWN • ROSEAU • KRALENDIJK • WILLEMSTAD • SAINT-PIERRE • KINGSTOWN • BRIDGETOWN

Ocean Suites fares vanaf EUR 4,400 pp Prijzen zijn cruise only, per persoon; op basis van beschikbaarheid en onder voorbehoud van wijzigingen. Algemene voorwaarden zijn van toepassing.

47

LANGERE CRUISES

Holland America Line in Willemstad.

Foto: NAN728/Shutterstock.com

Bleichrodt gaat verder: “De Caribbean is altijd onze nummer drie-bestemming, na Noord-Europa en de Middellandse Zee. Daarmee is het een hele belangrijke markt voor ons, met name in de wintermaanden. Voor de komende winter hebben we minimaal vijf schepen die er varen. HAL vaart vanuit Port Lauderdale in Florida, zevendaagse tot langere cruises. De route die bij ons het populairst is, is altijd inclusief de ABC-eilanden. Deze vijf schepen varen specifiek in het Caribisch gebied, dus onze Panamacruises staan er los van. We willen ons iets meer gaan focussen op de langere cruises, die negen- tot twaalfdaagse vaarten. Onze zevendaagse cruises hebben veel bekendheid, maar we merken dat het publiek ook vaak wat langer wil cruisen. En met net die paar dagen extra kun je zuidelijker gaan, waar je anders toch voornamelijk in het Caribische noorden blijft.”

WERELDCRUISES

Regent Seven Seas Cruises

oostelijke kant van het gebied, met Sint Maarten, St. Thomas, Grand Turk, Dominicaanse Republiek en San Juan in Puerto Rico. Ook worden er soms kleinere bestemmingen aangedaan, zoals de Britse Maagdeneilanden, St. Barts, Antigua of St. Kitts en Nevis.

BUCKETLIST

Iets verder varen vanuit de gebruikelijke vertrekhavens liggen de zuidelijke eilanden, waar de bij Nederlanders meest populaire eilanden liggen: Aruba, Bonaire en Curaçao. Maar denk ook aan Barbados, Trinidad, St. Lucia, Dominica en het Franse Martinique en Grenada. De eilanden bieden een enorme diversiteit. Waar het piepkleine Dominica prachtige ongerepte natuur biedt, heeft Antigua wel 365 stranden. De Panamakruisen zijn doorgaans langere vaarten op de Florida-route die het Panamakanaal aandoen. Hierbij worden vaak ook Zuid-Amerikaanse bestemmingen als Colombia aangedaan. Ook Holland America Line onderscheidt zich, naast haar aanbod onderverdeeld in oostelijke, zuidelijke en tropische Caribbean-cruises, ook met combinaties met het Panamakanaal.

Nico Bleichrodt (Vice President International Sales Holland America Line): “Het Panamakanaal zien we altijd als een bucketlist-bestemming. Onze schepen varen dan van Fort Lauderdale naar San Diego met onderweg diverse stops.”

48

Bij Seabourn zien ze de boekingen op dit moment langzaam verschuiven van de zomer- en dichtbijbestemmingen, zoals de Middellandse Zee naar de verre zonbestemmingen. De Caribbean is daarbij een van hun beste verkopende gebieden. Helena Ewen: “In november en december bieden we routes van en naar Miami, van veertien tot zestien dagen. De cruises zijn vooral populair vanwege de gemakkelijke aanvliegroutes en cruiselengtes.” De Caribische eilanden staan de laatste jaren ook in de top vijf-vaargebieden van Regent Seven Seas Cruises. Marcel von Rotz (Senior Sales Manager Northern Europe, Eastern Europe, Benelux & Africa): “Voor ons zijn met name de langere routes en de combinaties met het Panamakanaal en de Amazone populair. Daarbij omvat onze nieuwe 2025-2026 Voyage Collection de haven van Frederiksted, St. Croix. Een geheel nieuwe bestemming voor Regent.

Cruisereizigers willen langer op reis en meer van de wereld zien. Dat merken we aan de continue vraag naar onze wereldcruises elk jaar, maar het is voor ons ook een van de belangrijkste redenen om onze langere routes uit te breiden. Het aantal nachten varieert van 61 tot 117 nachten.”

PARADIJSELIJK

MSC Cruises richt zich op de Caribische Zee op twee verschillende gebieden, waarvan de eerste in het noorden met vertrek vanuit Miami en Cape Canaveral, zevendaagse cruises met een tussenstop bij Ocean MSC Marine Reserve. Vinciane Jacquiez: “Voor dit deel van het Caribisch gebied bieden we het hele jaar door vertrek, ongeacht het seizoen. Het andere zeer populaire gebied is op dit moment het Caribisch gebied met aanloophavens in de Franse Caribbean (Fort-de-France en Pointe-à-Pitre), evenals het ontdekken van de prachtige stranden van Barbados, Sint Maarten, St. Kitts en Nevis en Grenada, een veelheid van paradijselijke eilanden met een adembenemend landschap.”

CARIBISCHE CRUISES

WATERPLEZIER

Het leuke aan cruisen in het Caribisch gebied is de grote variëteit aan culturen en natuur, en wie oprecht geïnteresseerd is in de eilanden maakt een zeer bijzondere reis door de geschiedenis. Dit is de regio waar Europese grootmachten elkaar de tent uitvochten, piraten rondzwierven en de slavernij een grote rol speelde. Uiteraard kan er ook gekozen worden voor heerlijke relaxte dagbestedingen op de mooiste stranden waar je met een lokaal biertje rond de barbecue van de sfeer en gezelligheid geniet. Uiteraard is er overal waterplezier te beleven, zoals jetskiën, banana-boat, parasailing, rivertuben, ziplinen en nog veel meer.

TRADITIONELE RUM

Ook Regent Seven Seas probeert zich onder meer door haar excursies te onderscheiden van andere rederijen. Marcel von Rotz: “We bieden een verscheidenheid aan inbegrepen landexcursies in elke haven in het Caribisch gebied. Juist door deze excursies kunnen passagiers bestemmingen beter leren kennen en ook buiten de stranden en winkelmogelijkheden meer van het Caribisch gebied ervaren. Denk hierbij aan een traditionele Antiguaanse rum- en hapjesproeverij waarbij je lokale recepten mee naar huis kunt nemen. Of maak een rit met een vintage trein door Panama,

van de Stille Oceaan naar de Caribische kant terwijl je geniet van het uitzicht op het regenwoud.”

NIEUW

Komende november voegt de rederij een nieuw schip toe aan haar vloot: de Seven Seas Grandeur, die na haar inaugurele seizoen in het Middellandse Zeegebied en een trans-Atlantische oversteek ook het Caribisch gebied aandoet. “Tussen 2023 en 2025 zijn er 22 voyages beschikbaar om te boeken op het nieuwste schip, waarbij gasten de kans krijgen havens te verkennen, zoals Costa Maya, Mexico, Puerto Plata, Tortola, Willemstad of Gustavia”, zegt Von Rotz.

Ook nieuw in het komende boekingsseizoen is de lancering van Holland America Line's nieuwe flycruise-programma voor de Europese markten.

Nico Bleichrodt: “Vanuit diverse gateways, waaronder Amsterdam, bieden we arrangementen aan met cruise, vlucht en pre-overnachting. Iets soortgelijks hebben we in het verleden al eens eerder gehad, en nu we na een lastige periode back in business zijn, gaan we dat heropstarten.

Met zo'n compleet pakket ontzorgen we zowel de consument als de reisagent. Zeker na wat er de afgelopen jaren is gebeurd, dragen wij nu het risico van de vluchten. Daarnaast verdienen reisagenten op deze manier ook commissie over de vluchten.”

CARIBBEAN Ontsnap naar de Caribbean op een luxe cruiseschip van Seabourn. Word meegenomen naar een perfecte wereld van zon, hagelwitte stranden en een azuurblauwe zee.

Dit jaar varen er twee schepen in de Caribbean, de Seabourn Quest en Seabourn Ovation, tussen november 2023 en maart 2024.

Ik wil graag de Seabourn Quest in het Caribische zonnetje zetten. Dit schip zal vier keer vertrekken en aankomen in Miami, USA. Drie van deze routes zijn 14 dagen en één route van 16 dagen rondom de feestdagen.

Wat deze cruises zo aantrekkelijk maakt, zijn de vluchtopties vanuit Europa naar Miami, dit kunnen wij direct aanbieden met ons air-inclusive programma, maar vergeet ook de route zelf niet. Laat mij een afvaart uitlichten:

• 7 november 2023 – 14-Day Leeward Island Jewels • 21 november en 5 december 2023 – 14-Day Central America & Panama Canal Pathfinder • 19 december 2023 – 16-Day Antillean Island Holiday Ontdek meer op seabourn.com Reserveringen: informatie@seabourn.com Sales: saleseur@seabourn.com Glenn Verelst Sr. Business Development Manager Continental Europe

De afvaart 14-Day Leeward Island Jewels vaart vanuit Miami via Puerto Rico en St. Maarten naar Bridgetown om vervolgens via St. Lucia en de Britse Maagdeneilanden terug te varen naar Miami.

49

ADVERTORIAL

Er is geen betere manier om de wereld te zien dan op een Silversea Worldcruise, omdat dit dé gelegenheid is om onze prachtige planeet op een ultra-luxe manier te ontdekken.

Gasten hebben de tijd om diverse culturen te ervaren, te genieten van unieke gastronomie en om iconische bezienswaardigheden te ontdekken. Van onberispelijke service tot voortreffelijke gastronomie en van luxueuze suites tot de intimiteit van een klein schip, onze wereldcruises zijn uitmuntend. En niet te vergeten de buitengewone excursies die zijn ontworpen om de schoonheid van de plaatsen, die onze gasten bezoeken, te benadrukken om van deze cruise dé reis van hun leven te maken. De wereld wacht op hen.

Ontdek vandaag Silversea's gloednieuwe wereldcruise in 2026, "The Curious and the Sea". In lijn met Silversea's pioniers- en innovatiegeest belooft deze reis Silversea's meest diverse en sensationele wereldreis tot nu toe te worden, met het grootste aantal bestemmingen en landen ooit bezocht op een Silversea wereldcruise.

WERELDCRUISE 2026 - DE NIEUWSGIERIGEN EN DE ZEE LAUDERDALE NAAR LISSABON | 6 JANUARI - 27 MEI 2026

Geïnspireerd door de oude zeevaarders die eropuit trokken om nieuwe landen te ontdekken, neemt Silversea's wereldreis 2026 passagiers mee naar 70 van de meest fascinerende en afgelegen bestemmingen in 37 landen op 6 continenten. Van de authentieke schoonheid van Paaseiland en Frans Polynesië tot de eilanden van de Stille Zuidzee, het oostelijke deel van de Middellandse Zee, de Adriatische Zee en Noord-Afrika, gasten beginnen aan een ongeëvenaarde ontdekkingsreis met onze bestemmingsdeskundigen op Silversea's 140-daagse reis van Fort Lauderdale naar Lissabon.

UNIEKE ERVARINGEN EN EVENEMENTEN Onze wereldcruise biedt een verscheidenheid aan verrijkende ervaringen en zeldzame kansen om onze gasten onder te dompelen in de geschiedenis, tradities, keuken, festivals en wonderen van de

50

plaatsen die we bezoeken. Elk van deze exclusieve evenementen is zo uniek dat ze een leven lang in het geheugen van uw klanten zullen blijven.

SILVER DAWN HET PERFECTE SCHIP OM DE WERELD TE VERKENNEN

Silver Dawn is gemaakt voor de nieuwsgierigen in ons allemaal. Haar door en door moderne design bevat klassieke elementen voor een tijdloos gevoel in een verscheidenheid aan stijlvolle ruimtes en locaties.

Omdat we 140 dagen zullen reizen tijdens The Curious and The Sea, zullen onze gasten alle tijd van de wereld hebben om te genieten van Silver Dawn's allinclusive all-suite levensstijl. Intiem genoeg voor onze legendarische sfeer aan boord en persoonlijke service, beschikt ze over acht aparte eetgelegenheden, waaronder die van S.A.L.T. (Sea And Land Taste), onze unieke culinaire ervaring die de smaken, tradities en keukens van de bestemming aan boord brengt. Prikkel de nieuwsgierigheid en eetlust met gastronomisch dineren in een breed scala aan keukens. En verken de ongeëvenaarde reeks bars en lounges van Silver Dawn, van spannende hotspots tot de gezelligste hoekjes. En tot slot kunnen gasten zich overgeven aan de sensuele zaligheid van Otium, ons baanbrekende wellness-programma geïnspireerd door de oude Romeinse kunst van comfort. Al deze keuze en variëteit is perfect geschikt voor The Curious and the Sea, een wereldcruise die geschiedenis en geografie doorkruist om een rijkdom aan regio's, culturen en ervaringen te verkennen.

Welkom aan boord van een wereld vol ontdekkingen.

Wordt het niet eens tijd om je eigen dromen te volgen?

Dat je in de allerleukste branche werkt wist je natuurlijk al. Maar heb je je wel eens afgevraagd hoeveel leuker het is als je ook nog zelfstandig ondernemer bent? Dat jij besluit hoe, wanneer en voor wie jij je droomreizen samenstelt.

Maar wel met de steun van een professionele organisatie die jou met alles kan helpen waar je hulp bij nodig hebt.

Ondek het nieuwe werken en word net als vele andere reisprofessionals lid van de leukste reisclub van Nederland!

Meer weten? Neem snel een kijkje op zelfstandigreisadviseur.nl/dromen

TRAVEL CHALLENGE THE GAME IS (BACK) ON In 2019 vond de laatste Travel Challenge plaats, een meerdaagse business course georganiseerd door Reiswerk en partners uit de branche. Begin juni keerde dit evenement groots terug. De bestemming Fuerteventura speelt vijf dagen lang de hoofdrol. Het Canarische Eiland dient niet enkel als plaats van verblijf, maar keert ook terug in de business cases en dient als décor voor diverse games. ¡Vamos!

DOOR:

EVA HOPSTAKEN

TUI Magic Life Fuerteventura

Je zal als student maar de kans krijgen om je te omringen met kopstukken uit de branche, kennissessies bij te mogen wonen en te werken aan een business case op en voor Fuerteventura. Die kans ervaren de vierdejaars hbo- en wo-studenten tijdens de Travel Challenge. Dé plek waar vijf dagen lang de woorden inspireren, enthousiasmeren en innoveren centraal staan.

Business case

Op het eiland Fuerteventura staan acht kavels te koop. Voor deze kavels zoekt Visit Fuerteventura concepten die meer toeristen naar het eiland zullen trekken. Het gekozen terrein dient als uitgangspunt van een innovatief en creatief concept. Outside the box denken is gewenst, maar er dient voor gewaakt te worden dat het idee wel haalbaar en praktisch uitvoerbaar zal zijn. Tenslotte speelt duurzaamheid een grote rol in het geheel.

52

Frank Oostdam (ANVR-directeur) trapt de eerste reeks lezingen af en schetst zijn verbazing over het feit dat 10% van de Nederlandse arbeidsmarkt werkzaam is in toerisme, daarmee driemaal zoveel verdient als de landbouwsector, maar ook dat er in Nederland tot op heden slechts een persoon in het kabinet zich bezighoudt met de reiswereld en toerisme. “Bovendien zijn we te veel bezig geweest met business as usual,” voegt hij eraan toe. “Verbreed het perspectief.” Hoe? Dat is aan de jonge garde in de zaal. Terwijl de huidige verkoop doorgaat, moeten zij voor een transitie zorgen met daarbij de focus op maatschappelijke relevantie.

Kortom, er wordt om actie gevraagd. Van de studenten en van de branche, zodat we straks allemaal van toerisme profiteren, niet alleen de verkopende partij maar zeker ook de mensen op de locatie. “Een fee betalen om een bestemming te kunnen bezoeken, is helemaal zo gek nog niet, als dat geld duurzaam wordt gebruikt.” De kernwoorden waar de branche en de teams volgens Oostdam mee aan de slag moeten, zijn: Van wat naar hoe gaan, digitalisering, personalisatie en onderscheidend vermogen. Een taak die we samen beetje bij beetje uit moeten voeren.

REPORTAGE

een positieve impact? Precies de speerpunten die de studenten direct kunnen toepassen op hun business case. Ook zijn uitspraak: We maken aannames, maar zit de doelgroep daar echt op te wachten?, is een mooie eyeopener voor de studenten. Zij zullen (moeten) gaan onderzoeken, bedenken en uitvoeren, maar ook inleven, definiëren, brainstormen en waar mogelijk testen om goed beslagen ten ijs te komen om de juiste doelgroep te vinden en aan te spreken.

Michelle de Wit

Welkom op Fuerteventura Festivals “Ongeveer een derde van onze gasten komt uit Duitsland, iets minder dan 30% uit het Verenigd Koninkrijk”, laat José Manuel Sanabria van Visit Fuerteventura weten. “Op dit moment weet zo’n 3% van de Nederlanders zijn weg naar het eiland voor vakantie te vinden, dat percentage willen we graag omhoog brengen.” Van de aanwezigen in de zaal blijkt het gros niet eerder op het eiland te zijn geweest, dus er is werk aan de winkel. Aan het enthousiasme van José zal het in ieder geval niet liggen, aan de goed geoutilleerde faciliteiten voor MICE-bezoekers ook niet. Digital nomads weten het Canarische Eiland eveneens goed te vinden, nu nog de Nederlandse natuurliefhebber en/of golfer.

Innoveren Peter Spijkers (Manager Retail Operations & Innovation TUI) zet de studenten en aanwezigen meteen op scherp tijdens zijn presentatie Innovatie & Design Thinking.

“Wie wil innoveren, moet iets anders bieden dat waarde creëert.” Kort gezegd: wat is de wenselijkheid voor de eindgebruiker? Is het levensvatbaar voor de organisatie?

Is het haalbaar op het vlak van techniek en heeft het

Kijkje in de keuken Michelle de Wit (Chief Retail Officer D-reizen) geeft de aanwezigen een kijkje in de keuken van D-reizen. “De crises - faillissement van het voormalige D-reizen en de coronapandemie - hebben ervoor gezorgd dat de klant de toegevoegde waarde van het reisbureau (opnieuw) in is gaan zien”, opent ze haar presentatie. De toekomst ziet ze stralend tegemoet met het streven naar 100 kantoren, conceptstores en een eigen ZRA-tak, maar ook een uitbreiding van de eigen producten, meer soorten reizen, meer bestemmingen en meer maatwerk.

Collega Hubert van Velden (Director Virtual Touroperating) licht de toekomstplannen van D-Reizen nader toe aan de hand van Virtual Touroperating (VTO), waarbij de organisatie (meer) technisch wordt gedreven om zo de keuze voor de klant te vergroten en er sneller kan worden ingespeeld op trends. “Momenteel worden 47 bestemmingen via VTO aangeboden,” geeft hij aan. “Echter,” vervolgt hij zijn presentatie; “is het aanbod een momentopname. Op dit moment kan dat naar de klant toe nog nadelig werken omdat de prijs, wanneer er te lang gewacht wordt met het vastleggen van de reis, de prijs kan veranderen. Daarentegen is het aanbod voor de vakantieganger talloze malen groter dan voorheen en eerder mogelijk was. Door te investeren in deze technologie zijn we klaar voor de toekomst en kunnen beter inspelen op de trends in de markt.”

Mikel van Nimwegen (directeur/eigenaar Net Travel Group) deelt zijn kennis op basis van een persoonlijk verhaal. Zijn belangrijkste advies naar de teams is:

53

deelnemers na aankomst en na een reeks presentaties direct op scherp. Wie verdient er punten voor het team en wie pakt er direct de leiding?

Wie denkt dat de studenten enkel en alleen achter de laptop zitten gedurende het verblijf op Fuerteventura heeft het mis. Je zou er immers het eiland mee tekort doen. Daarom vindt op de tweede dag een game plaats in de lagune van Playa de Sotavento de Jandia, dé surfen kitesurfplek van het eiland, en ver daarbuiten. Na een boeiende presentatie van Annika Ingwersen van René Egli Windsufing & Kitesurfing Fuerteventura waarin ze de historie van de surfschool en het belang van de natuur en de lagune en de samenwerking benadrukt, ‘duiken’ de studenten gewapend met een tablet het ondiepe water in om codes te scannen en vragen te vinden én juist te beantwoorden. Wai Keung Liu van TU Eindhoven loodst vanaf het strand zijn teamgenoten door het ondiepe water. Wel of geen joker pakken? Dat is de vraag. Heeft een ander deze bonuspunten al gescand, dan betekent dat minpunten.

Niet alleen snelheid, maar ook tactiek en strategie zijn key.

Mikel van Nimwegen en Ton Vendrig

“Vergeet ‘business as usual’ en ga samenwerken in plaats van te concurreren.”

Is de eerste de beste?

Als het gaat om leiderschapsstijlen verhaalt Eppo Steenhuisen (directeur/eigenaar Askja Reizen) graag over de laatste ontdekkingsreizigers, Amundsen en Scott, en hun race naar de Zuidpool. De Noor bereikte als eerste de bestemming, maakt hem dat een betere leider? Scott moest zijn expeditie op de terugweg, door falend inzicht, met de dood bekopen. Maakt hem dat een minder goede leider en waarom groeit hij ondanks zijn verlies en zijn overlijden uit tot held van zijn land en tijd? Is het geluk, is het charisma of is het leiderschap?

Leid je je team als een militair of als kapitein? Ben je één met de bemanning of sta je aan het hoofd van je manschappen? Wordt jouw onderneming een glorieuze mislukking of een eenvoudige overwinning? Stof die de studenten aan het denken zet. Over de samenstelling van hun team, over hoe ze zich (willen) profileren en hoe ze hun plaats in het team in (willen) nemen.

The game is on De Travel Challenge is meer dan kennis vergaren. Het is in actie komen en de kennis toepassen. Toepassen in de business case, maar ook toepassen tijdens de verschillende games die het team van Justcurious heeft uitgezet op het eiland. Hoeveel vragen kun je beantwoorden op dag één? De get together-quiz zet de

54

“Ik stap in de ‘eens’ bus,” zegt Jenske Geleijns (student aan Avans Hogeschool Breda). “Want ik ben altijd positief ingesteld.” In welke bus zou je stappen als je alleen wist of je het met drie stellingen eens of oneens moest zijn? Ga je met je hele team in dezelfde bus zitten of spreid je de kansen aangezien de beloningen per persoon zijn, maar wel ten goede komen aan de ranking van de hele groep. En als je dan een stelling dient te verdedigen die tegen je persoonlijke gedachten in gaat? In het bergdorp Betancuria wordt de strijd op het dorpsplein tijdens een ‘Lagerhuis’-sessie beslecht.

Siemen Scholte houdt wel van een potje debatteren, de Saxion-student pakt dan ook meermaals het podium.

De jury is onder de indruk van de gesprekken, de aangevoerde argumenten en het is duidelijk: debatteren kun je leren, maar let op valkuilen.

Tijdens de laatste game van de Travel Challenge crossen de groepen met een tablet door de straten van badplaats Corralejo. Opnieuw wordt hen gevraagd opdrachten uit te voeren, vragen juist te beantwoorden en met gewonnen letters een woord te vormen. Wesley Donks van Hogeschool TIO buigt zich over de letters. Zo’n woord samenstellen valt nog niet mee. Zeker als een paar letters missen. Het woord dat gezocht wordt, is reiservaring. Daar hebben de deelnemers genoeg van op gedaan tijdens het verblijf op het eiland.

Er kan er maar één de winnaar zijn In Oasis Wildlife Fuerteventura hangt gezonde spanning. In deze dierentuin is het erop of eronder.

Hier worden de ideeën tijdens een heuse ‘Dragons den’ gepresenteerd. Welk team heeft het beste plan en de meeste punten verzameld en welke student wint de prestigieuze titel van Travel Talent 2023?

“Travel Talent 2023 is geworden…,” in de zaal kun je een speld horen vallen. Ademloos kijkt iedereen

REPORTAGE

richting het podium waar in luttele seconden de winnaar zal staan. “Thijs van Toorenenburg.” Applaus voor de student van Wageningen Universiteit/ BUas van zijn teamgenoten, studiegenoten, aanwezige docenten en alle andere aanwezigen. “Ik weet even niet zo goed wat ik moet zeggen,” stamelt de kersverse winnaar. Nou, dat weet de jury wel. “Thijs heeft zich tijdens het verblijf op het Spaanse eiland laten zien als een echte teamplayer. Een collega die betrokken en behulpzaam is. Iemand die oprechte interesse toont zowel binnen zijn eigen groep als daarbuiten.

Gedurende de vijf intensieve dagen op het Canarische Eiland heeft hij tijdens de Travel Challenge in de ogen van de jury de meeste progressie gemaakt en heeft, waar nodig, zijn verantwoordelijkheden gepakt,” aldus Esther Gathier (Manager Reiswerk). Thijs wint naast de eer en een beker ook een ticket naar het ANVRCongres dat dit jaar plaats vindt in Asturië in NoordSpanje.

Slechts één persoon mag zich Travel Talent noemen, slechts een team kan de Travel Challenge winnen.

Opnieuw houdt iedereen zijn adem in. Het verlossende woord komt spoedig. Van de acht teams, bestaande vierdejaarsstudenten met studies op het vlak van Toerisme, Marketing, IT of Data Science, mag team twee zich de winnaar noemen. Verrassend genoeg is dat het team waar Travel Talent Thijs ook deel van uitmaakt. Waarom dit team er voor de deskundige jury uitsprong? De teamgenoten wisten met het te openen cactusresort de wensen van het Spaans Verkeersbureau – meer duurzaam Nederlands toerisme naar Fuerteventura trekken – het best te vertalen met het ontworpen concept. Daarnaast is het plan haalbaar en realistisch, met name omdat het gefaseerd kan worden

uitgerold. Er is gedegen onderzoek gedaan en ook is het plan financieel goed onderbouwt. Tenslotte is er goed ingespeeld op de gewenste doelgroep. Daarmee hebben zij de vraag van jurylid Mikel van Nimwegen: “Wie wordt er blij van cactussen?” meteen getackeld.

IT-student Eva van Fontys Hogeschool Eindhoven wist voor vertrek niet zo goed wat ze van de Travel Challenge en de reisbranche kon verwachten, maar ziet na het behalen van de overwinning zeker kansen om haar studie met dit werkveld te combineren.

Daarna barst - hoe kan het ook anders - de feestvreugde los. Tijd om alle indrukken te verwerken en alle stress weg te dansen op de dansvloer. Travel Challenge, tot volgend jaar!

Dank

Travel Challenge 2023 werd mogelijk gemaakt door: Reiswerk, TUI, D-reizen, NTG, Visit Fuerteventura, Spaans Verkeersbureau, BCD Travel, Bohemian birds, ATPI, SGR, Calamiteitenfonds, ANVR, FNV, CNV, BUas, NHL Stenden, InHolland, Saxion, TIO. Newways het leerbedrijf van de hbobacheloropleiding Tourism Management, droeg zorg voor de logistiek. Justcurious verzorgde de games op de verschillende locaties en droeg zorg voor de app.

De uitvalsbasis was TUI Magic Resort Fuerteventura.

55

Grieks genieten

Eilandhoppen met Corendon DOOR:

RAHANNA VAN STAPELE

“Hierbij jullie tickets en keycords, haal nog een lekker drankje hier op Schiphol, en dan zie ik jullie in Griekenland”, sluit Rutgher Verstrepen (sales manager retail Corendon) een warm welkom zonder te veel poeha af. De komende week gaat Travelpro mee op reis naar Rhodos en Kos.

Griekenland is een trouw lid van Corendon’s top vijf best boekende bestemmingen, vergezeld door Turkije, Spanje, Egypte en Curaçao. Rutgher vertelt: “Zowel Rhodos als Kos zijn al jaren populair onder Nederlandse vakantiegangers.

Sowieso is Griekenland als bestemming ook deze zomer onverminderd populair. De mix van een kristalheldere blauwe zee, mooie stranden, goed eten, historische cultuur en charmante dorpjes doen een mens goed. Over het algemeen gaat de verkoop goed en kijken wij tegen een mooi seizoen aan.” De twee eilanden, die samen met onder meer Karpathos, Patmos en Kassos, officieel tot de eilandengroep Dodecanes behoren, liggen in het zuidoosten van de Egeïsche Zee, vlak tegen de Turkse kust. Vanuit Amsterdam is Rhodos zo’n drieëneenhalf uur vliegen, en op dit eiland beginnen we onze ontdekkingstocht.

Meivakantie

Die zondagochtend stappen we na een ontspannen ontbijtje met zeer uitgebreid buffet de bus in en maken we kennis met Elli, de lokale contactpersoon.

56

Zij vergezelt de groep de komende dagen tijdens de uitstapjes en de hotelbezoeken. Van dat laatste staan er meteen twee op de planning en we zetten koers richting Maris Resort en Village Beach Hotel & Spa. Maris Resort heeft een bungalowindeling die bijna aanvoelt als een Grieks dorp met bijbehorende binnenplaats, en nog het beste: het ligt direct aan het strand. De temperatuur is al lekker warm en er staat eigenlijk een constant briesje. Het is dringen bij de cocktailbar op het strand. Er wordt hier door gasten al volop gezwommen en genoten van de zon, al noemt de Griekse hotelmanager het nog ‘aan de frisse kant’. Het is maar wat je gewend bent. Rhodos is als warmste Griekse eiland een goede vakantiebestemming, al zal je na zonsondergang (in mei, red.) waarschijnlijk nog een vest moeten aantrekken.

Lindos

Na een verkoelend drankje en later een lunch op het buitenterras van het Village Beach Hotel genieten we van de vrij groene omgeving vanuit de koele bus, terwijl we langzaam langs de kust

REPORTAGE

afzakken naar het idyllische witte stadje Lindos, een must see als je op Rhodos bent. De makers van de bekende film ‘Mamma Mia’ mogen dan voor Skopelos en Skiathos als decor hebben gekozen, het had net zo goed hier kunnen worden opgenomen. Vanaf de busparkeerplaats wandel je nog zo’n 100 meter door tot het centrale plein rondom de grote boom. Vanaf dit plein loop je naar de grote publiekstrekker, de Akropolis. Wat absoluut een aanrader is.

Akropolis

Na de wandeling naar de Akropolis bovenop de heuvel voel je je hart wel even sneller kloppen en blijkt de versgeperste sapjes-tent vlak voor de ingang van de archeologische site inderdaad een fantastisch business-idee, maar de ‘klim’ van zo’n tien tot vijftien minuten is prima te doen. Voor het behoud van de Akropolis betaal je een entree, maar zeker voor de geschiedenisliefhebber is dat het zeker wel waard.

Deze Akropolis is een van de belangrijke heiligdommen in Griekenland, en deze vesting op de rotsen werd vermoedelijk al bewoond rond 2000 v. Chr. De twintig indrukwekkende Propyleeën van de tempel die nog overeind staan, geven je de kans even in het verleden te dwalen. Uiteraard speelt het 270 graden-uitzicht op een felblauwe glinsterende oceaan op de achtergrond ook geen onbelangrijke rol. Lichtelijk aangekleurd (je staat hier toch weer dichter bij de zon) stappen we eind van de middag weer in de bus. Naar ons hotel, maar niet zonder enkele fotostops.

Rhodos heeft rondom talloze mooie, brede stranden, maar vooral de zuidelijke kusten zijn door hun zachte zandstranden extra aantrekkelijk voor badgasten. Op Tsampika beach in de mooie baai Ladiko lopen we over een gouden strand voor een kijkje bij het water en bezoek aan de gezellige houten strandtent. Dit is een van de meest geliefde stranden van het eiland, maar door de afgelegen ligging en breedte van de baai voelt het niet massaal. Als het niet te heet is, kan je je vanaf hier wagen aan de 300 meter opwaartse tocht naar het gelijknamige klooster: in feite een kleine Byzantijnse kerk waar vrouwen die niet zwanger konden worden hun heil zochten. Na een korte pauze in onze kamers nemen we die avond plaats in het hotelrestaurant, waar we ons door de vroege tijd in het seizoen bijna de enige gasten wanen. Net als bij de andere bezochte resorts wordt er een uitgebreid buffet met zowel Grieks eten als de meest bekende wereldgerechten aangeboden.

Olympisch stadion

Tijdens een vroege start weten we dat er voor vandaag een flink aantal hotelbezoeken op de planning staat. De lunch krijgen we aangeboden door het Oceanis Park Hotel, waar we zowel veel singles, stellen als families van een vakantie zien genieten. Als we ons vijfde bezoek afsluiten en steeds meer groepsgenoten hun stappenteller checken, sluit een Nederlandse Rhodos-

Akropolis van Lindos bewoonster en -gids zich aan bij onze groep en maken we ons op voor een interessante citytour door RhodosStad. Alvorens we echt afgezet worden in het centrum brengen we een bezoekje aan een bij locals geliefd park in de buurt, dat het gemeentebestuur tot hun onvrede tot officiële toeristenattractie wil omtoveren.

Midden in de velden liggen hier namelijk het antieke odeion (theater) en olympische stadion, beide uit de elfde eeuw V. Chr. In de tijd dat Rhodos onder Italiaans bewind viel, zijn de gebouwen flink gerestaureerd. Je kan je met enige fantasie voorstellen hoe hier vroeger voorstellingen werden opgevoerd en er op het hele terrein dagelijks atleten werden getraind om later te strijden in het stadion. Jammer is dat veel originele stukken ooit zijn meegenomen en nu onder andere in het Museum van Londen te vinden zijn.

Rhodos-Stad

Terwijl onze bus door de stad kruist, krijgen we een mooi beeld van de wijken en bebouwingen. Kruizen is dan ook niet het juiste woord, want de straten zijn hier recht en parallel aan elkaar gelegd, een speciaal uitgedachte stijl die volgens onze gids later is meegenomen overzees en terug te zien is in onder andere New York. Eenmaal te midden van RhodosStad gaan we zelf op pad om deze havenstad met zo’n zestigduizend inwoners te ontdekken. Bijzonder is hoe goed de oude, Middeleeuwse stad in tact is gebleven.

Eenmaal voorbij de hoge stadsmuren waan je je hier

57

in een Middeleeuwse vesting en niet voor niks staat de ‘Old Town’ op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.

Tijdens het struinen passeer je enkele sfeervolle kleine pleinen en terrassen en richting het hoofdplein met de fontein, ons meetingpunt, wordt het steeds levendiger. Vanuit hier loop je zo door naar de haven, Mandráki, een geliefde spot met zeer helder water waar veel boottochten naar onder meer Turkije vandaan vertrekken. In deze hoofdstad ben je absoluut niet de enige toerist, maar als je voor de gezelligheid, het mooie weer en een portie cultuur komt zit je hier goed.

Pauwen

Van de drukte van de stad gaan we door naar misschien wel het meest visuele hoogtepunt van de hele reis aan, de top van de berg: Filerimos, een plek met iets magisch. Te midden van de typisch mediterrane natuur worden we omringd door pauwen. De tientallen kleurrijke vogels scharrelen kalmpjes om ons heen, terwijl ze af en toe naar een soortgenoot kraaien of beter: hun veren uitzetten. Een recht pad met aan weerszijden metershoge buxussen leidt ons naar het uitzichtpunt met groot staand kruis.

Vanaf hier heb je een schitterend uitzicht over de noordkust van het eiland en haar huisjes, het vliegveld en in de verte Turkije. Het oude, sierlijke klooster dat er staat is overdag ook te bezoeken.

“We willen de samenwerking met onze partners meer uitdiepen” Rutgher Verstrepen: “De reizen van Corendon worden via een select aantal retailpartners verkocht. Zij zijn en blijven een belangrijk onderdeel van de distributiemix en vormen een mooie aanvulling op onze eigen kanalen.

De komende tijd gaan wij de samenwerking met onze partners verder uitdiepen. Ik ga samen met het retailteam daar meer invulling aan geven door te werken aan gezamenlijke sturing van omzet en marge. Ter ondersteuning is het logisch om, naast een goede basis, te werken aan agentenvoordelen, incentives en productkennis.

Daarbij zie ik studiereizen als een onontbeerlijk onderdeel hiervan: seeing is selling. Ook is veel van ons aanbod nog niet bekend (genoeg) bij de retail. Tijdens deze reis heb ik meermaals gehoord dat reisprofessionals blij verrast zijn met het veelzijdige aanbod aan vakanties dat Corendon biedt. Zo bieden wij naast betaalbare vliegtickets en strandvakanties óók premium vakanties, groepsreizen op maat en sinds kort ook via de retail Formule 1-reizen en cruises.”

58

Ferry

We stappen op de ferry naar Kos, door de Grieken eigenlijk uitgesproken als Koo. Dit is een hele leuke manier van eilandhoppen, door de mooie vergezichten aan boord en de tussentijdse eilandjes waar zowel vakantiegangers als locals op- en afstappen. In totaal duurt de overtocht zo’n drie uur, en rond het middaguur worden we opgepikt door een nieuwe touringcar in de haven van Kos. Kos wordt ook wel het fietseiland genoemd, omdat het grotendeels vlak is en je dus heel gemakkelijk per (al dan niet elektrische) huurfiets op eigen gelegenheid de eilanddorpjes en -natuur kan verkennen. We verblijven de komende twee nachten in het Kipriotis Maris Suites, en na korte opfrispauze en diner in het hotel verkennen we gezamenlijk het leuke centrum van Kos-Stad, waar zo’n twintigduizend mensen wonen en daarmee is het gemoedelijker dan Rhodos-Stad.

Een dag later ontdekken we onder meer dat de soms eclectische architectuur in deze stad sterk te maken heeft met de Italiaanse overheersing die ook hier veel blijvende invloed heeft.

Kos

De aantrekkingskracht van Kos komt de volgende dag pas echt goed tot zijn recht. Die ochtend wacht onze hartelijke eilandgids op ons om het eiland van A tot Z te ontdekken tijdens een eilandtour. We toeren vanuit het oostelijke puntje van het langwerpige eiland langzaam in westelijke richting. Zoals gezegd kent Kos, een verbastering van ‘Corion’ (geit, verwijzend naar de vorm van het eiland) minder heuvels of bergen, maar het is er ook heel erg groen. Met in het binnenland smalle wegen, akkers en groepen flamingo’s in een beschermd natuurgebied snap je onmiddellijk waarom je hier voor de fiets zou kiezen.

Het eiland voelt vrij intiem en onderweg doen we verschillende dorpjes aan. Voor een uurtje vrije tijd en een lekkere ijskoffie strijken we neer in het pittoreske Kardamena, halverwege het eiland, met volop terrasjes aan het water, dobberende schepen en overal mooie bloemen.

REPORTAGE

Nederlander

Bas Rikken (VakantieXperts de Planeet) is een van mijn medereizigers die nog niet eerder op Rhodos of Kos is geweest. “Hoewel ik meer Spanjegeoriënteerd ben, boek ik stiekem toch behoorlijk wat reizen naar deze twee eilanden, en naar Kreta en Zakynthos. Ik ben al wel eerder op Kreta geweest, maar daar is het beeld dat je krijgt van Griekenland heel anders. Ik moet zeggen dat ik heel enthousiast over Rhodos en Kos ben geworden. Wat mij het meest heeft verrast is de Griekse gastvrijheid die je meteen voelt, maar ook de prachtige authentieke winkelstraatjes. Ik denk dat Rhodos en Kos de moeite waard zijn voor zowel jonge gezinnen, de ondernemende ontdekkingsreiziger als de rustzoeker.”

Zia

Op de terugweg vanuit Kefalos leidt onze gids ons langs een van de typische kerkjes die soms willekeurig in het landschap lijken gebouwd.

Maar ook door het schaduwrijke dennenbos Plaka Forest, waar we kort pauzeren tussen de natuurlijke waterbronnen, schildpadden én opnieuw een groot aantal wilde pauwen. Op onze laatste avond staat er toch wel iets speciaals gepland: een bezoek aan en diner in het mooie bergdorp Zia. Ondanks dat er in dit beroemde traditionele dorp maar zo’n 200 Grieken wonen, zijn wij er op dit moment zeker niet de enigen. De echte publiekstrekker is natuurlijk het spectaculaire uitzicht over het eiland en de adembenemende zonsondergang. Zo staan we even te genieten, tot uiteindelijk de schemering valt en

we de reis al een beetje afsluiten op het dakterras van restaurant Oromedon, dat lekker typisch Griekse maaltijden serveert.

59

Beleef de winter op zijn best

Ga met ons meueur! op winters avont

Vers gevallen sneeuw knisperend onder je voeten, warme chocomel en glühwein. Gaat jouw klant voor de ultieme winterbeleving? Genieten van de stilte in de magische winterlandschappen van Scandinavië en IJsland, op sneeuwschoenen op zoek naar het noorderlicht of achterop de huskyslee?

Van wintersport tot winterbeleving, liefhebbers van sneeuw en ijs hebben bij ons volop mogelijkheden!

Vanaf*

Vanaf*

€ 1.986,-

€ 1.191,-

p.p.

p.p.

8-daagse groepswintervakantie

8-daagse winterrondreis IJsland

Fins Lapland – Salla

IJskoud de beste

• Incl. huskysafari en Nederlandssprekende reisleiding • Verblijf in hotel bij het Nationaal park Pyhä-Luosto • Incl. extra’s voor leden zoals o.a. sneeuwscootertocht met ijsvissen

• Inclusief huurauto, ga op ontdekkingstocht • Ideaal om het zuiden van IJsland te ontdekken • Verblijf in comfortabele hotels dichtbij bezienswaardigheden

* 2 volwassenen bij vertrek op 6 januari 2024

Je vindt ons complete winterassortiment via reisagent.anwbreizen.nl

* 2 volwassenen bij vertrek op 29 november 2023

INFOTORIAL

“Azoren, wandelparadijs midden in de oceaan” Sinds vele jaren is TUI een enthousiaste aanbieder van mooie vakanties naar de eilandengroep de Azoren, van fly & drives en rondreizen tot zonvakanties. Wie zou de Azoren absoluut op zijn of haar lijstje moeten zetten en waarom? Travelpro spreekt erover met Kevin van Etten (Productmanager Sun & Beach TUI Nederland).

Hoe ziet jullie aanbod op de Azoren eruit?

“Er zijn diverse vakantie-invullingen mogelijk, van fly & drives en eilandhoppen tot losse excursies maken en wandelen vanuit één hotel. TUI fly vliegt vanaf het voorjaar tot het najaar elke woensdag naar de eilanden São Miguel (Ponte Delgado) en Terceira, een combinatievlucht.

In het hoogseizoen vanaf 8 juli tot en met 28 augustus, komt daar een extra vlucht naar São Miguel bij.

Maar je hoeft niet op deze twee eilanden te blijven, je kunt het ook combineren met een verblijf op het eiland Faial.

Voor zoveel mogelijk natuur en zo min mogelijk mensen ga je naar Flores. Of voeg wat hoge pieken toe aan je verblijf en doe ook Pico en São Jorge aan. Binnen een week kun je al veel hoppen met binnenlandse vluchten of een boot.

Voor welk type vakantieganger zijn deze Portugese eilanden de perfecte bestemming?

“Voor natuurliefhebbers zijn deze Portugese eilanden midden in de oceaan een droom die uitkomt. Je kunt de natuur met ver- en bewondering bekijken, maar je kunt er ook in rondlopen; je wandelschoenen moeten zeker mee!

Het zijn niet alleen de vulkaanmeren en weilanden vol met hortensia’s waar je blij van wordt, ook de dierenwereld is bijzonder. In de oceaan rond de Azoren zwemmen de walvissen en dolfijnen met velen in het wild.

Voor de zonaanbiddende strandganger is het minder geschikt; op de eilanden vind je vaak verschillende seizoenen op één dag. Van een vergroenende regenbui, naar stralende zon en mysterieuze mist, je maakt het mee op één dag.”

Wat zijn aanraders voor firsttimers?

“Combineer minstens twee eilanden en als het even kan meerdere, ze hebben allen iets bijzonders en unieks te bieden. Maar als de voorkeur gaat naar uitstapjes vanaf één plek, dan is een verblijf op São Miguel het beste advies. De hoofdstad Ponte Delgado zelf is een bezoek ook meer dan waard met prachtige kerkjes, sfeervolle pleinen en diverse restaurants en bars.”

Hoe lopen de boekingen dit seizoen?

“De Azoren kennen een vaste schare fans en die breidt zich nog elk jaar uit. Steeds meer Nederlanders weten de eilanden te vinden en te waarderen. Ook de Amerikanen en Canadezen bezoeken de eilanden graag. Het aanbod van hotels op de eilanden is beperkt, daarom is één ding erg belangrijk: boek de vakantie zo vroeg mogelijk om teleurstelling te voorkomen.”

Wat is een persoonlijke aanrader?

“Maak een walvisexcursie! Het spotten van een walvis in die grote oceaan is een unieke ervaring die veel indruk maakt. Ik heb in stille bewondering, dobberend in ons bootje, naar deze prachtige dieren gekeken. En met een beetje geluk trekt er ook nog een groep dolfijnen langs. Vergeet daarnaast ook niet een bezoek te brengen aan Furnas, in de hete grond graven ze een Cozido in; een stoofpot van aardappelen, groente en vlees die in zes uur gaar geprutteld wordt door de ondergrondse warmtebronnen.”

61

WINTERNOVITEITEN

“TOENEMENDE VRAAG NAAR WINTERBELEVING IN SCANDINAVIË” Het is amper officieel zomer, maar wij kijken al met een schuin oog naar komende winter. Wat zijn de verwachtingen?

DOOR: SHARON EVERS

winterzonbestemmingen ook echt heel erg breed.

En met de introductie van de nieuwe labels dit jaar is het nóg gemakkelijker kiezen. In juni hebben wij ons nieuwe label ByJune gelanceerd, hiermee richten wij ons op de klant die op zoek is naar kleinschalige accommodaties. En hoe fijn, altijd inclusief huurauto. Tot slot bieden wij sinds deze zomer ook Formule 1-reizen en cruisevakanties aan onder het Corendon-merk. Uiteraard volledig verzorgd uiteraard.”

UNTAMED TRAVELLING

Porto Marie Beach op Curacao

CORENDON

“Wij verwachten opnieuw een groei in aantal passagiers voor komende winter, met name door de enorme uitbreiding aan capaciteit op Curaçao.

Maar we verwachten ook te zullen groeien op Gambia en Egypte. Dit zijn van nature erg populaire winterzonbestemmingen bij Corendon”, zegt Debora de Roos (directeur marketing Corendon).

Welke bestemmingen zijn voor komende winter populair?

“Curaçao, Egypte, Gambia, Dubai en de Canarische Eilanden blijven bij ons de meest populaire bestemmingen in de winter. Wij zien geen bestemmingen waar ingeleverd wordt aan populariteit.”

Is er nieuws te melden?

“Wij openen in december ons nieuwe hotel op Curaçao: The Rif at Mangrove Beach. Met de opening van dit hotel voegen wij nog eens bijna 400 kamers toe aan ons aanbod. Vanaf 3 november vliegen wij zelf vijf keer per week rechtstreeks met een Airbus 350-900 naar Curaçao. We kijken enorm uit naar onze eerste vlucht.”

Heb je verkooptips voor de retail?

“Curaçao natuurlijk! Er is keuze tussen Seat Only en ons ruime aanbod pakketreizen en zo bieden we voor ieder budget een passende reis.

Maar naast Curaçao is ons aanbod op de overige

64

Marc Slot (Reisspecialist Europa) en Natascha Mali (Reisspecialist Europa & Caribbean): “De verwachtingen binnen Untamed Travelling zijn goed.

We stomen nu in volle kracht door, omdat ons salesteam bijna op volle sterkte is. Vanwege drukte en de vele aanvragen blijven we echter op zoek naar versterking. Recentelijk hebben wij Oost-Europa in ons hart gesloten, een schitterend en ruraal gebied waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Neem bijvoorbeeld Roemenië; een authentieke bestemming rijk aan geschiedenis, wilde dieren en natuurschoon die nog niet ontdekt is door de massa.”

Welke bestemmingen zijn voor komende winter populair?

“Met name Scandinavië, Canada en IJsland zijn zeer populair en natuurlijk het noorderlicht. We hebben geen last van minder geboekte bestemmingen ten opzichte van vorig jaar. Boekingen van onze vertrouwde portfolio blijven steady en daarnaast hebben we natuurlijk een groot aantal nieuwe bestemmingen. Wij blijven ons aanbod continu vernieuwen en uitbreiden. Niet alleen qua bestemmingen, maar ook door samenwerkingen aan te gaan met nieuwe partners die zelfs ons verrassen met prachtige out of the box-ervaringen.

Een voorbeeld daarvan is een spectaculaire cruise door het Congo-bekken die in ieder geval zal afvaren van juni tot en met december in 2023 en 2024.”

Heb je verkooptips?

“Kijk eens naar Canada voor het noorderlicht in Yukon. Het is nog onbekend en daar ben je werkelijk ‘where the world can’t find you’. Of reis af naar Colorado; een winters paradijs en een bestemming van wereldklasse voor alles wat te maken heeft met sneeuw en ijs. Van skiën en snowboarden tot schaatsen en warmwaterbronnen, je beleeft het in de Rocky Mountains. En wat te denken van Sapporo in Japan? In de winter is de stad die ’s nachts tot leven komt bedekt met sneeuw, en wordt het Sapporo Snow Festival gevierd dat miljoenen bezoekers van over de hele wereld trekt. Voor een echt unieke winterse ervaring ga je op expeditie in Ladakh in India, op zoek naar de mystieke en zeer zeldzame sneeuwluipaard.”

WINTERNOVITEITEN

ANWB REIZEN

Maria Sukking (inkoper ANWB Reizen): “ANWB verwacht voor het komende winterseizoen een flinke toename in reizen naar Scandinavië.

Er komt vooral steeds meer vraag naar winterbelevingsreizen. Bijzondere winterexcursies in combinatie met het spotten van het noorderlicht staan bij veel reizigers hoog op de bucketlist. Wij verwachten dan ook een verdere toename in winterbelevingsreizen naar Fins Lapland, waar ANWB vier bestemmingen aanbiedt: Salla, Luosto, Posio en Rovaniemi. Daarnaast bieden we noorderlichtreizen aan naar IJsland en NoordNoorwegen, waar ook goed op wordt geboekt.

Naast onze reguliere groepswintervakanties bieden we sinds afgelopen winterseizoen ook een achtdaagse single-groepsreis naar Fins Lapland aan.”

Arrangementen "ANWB biedt al jaren wintersportarrangementen in Oostenrijk, Italië, Duitsland, Frankrijk en Zwitserland, vaak met interessante kinderkortingen.

Bij deze arrangementen, waar al veel inclusief is, ontvangen ANWB-leden regelmatig aantrekkelijke extra’s. Afgelopen winter waren de wintercondities op deze bestemmingen echter niet al te best, wat de populariteit van deze landen zou kunnen beïnvloeden. ANWB biedt, naast deze bestemmingen, ook wintersportarrangementen aan in het Noorse Myrkdalen, Geilo en Beitostolen.

In Zweden bieden we een wintervakantie aan naar Yttermalung en, nieuw in ons aanbod, Stöten. Het reisaanbod wordt komende winter uitgebreid met extra noorderlicht-reizen naar Tromsø en met een nieuwe achtdaagse winterrondreis NoordNoorwegen met de route Tromsø-Noordkaap en Kirkenes, het meest noordoostelijke puntje van Noorwegen.”

Verkooptips “Vraag de klant of hij ANWB-lid is. En vergeet bij het boeken dan niet het lidmaatschapsnummer en kaartkleur in te voeren. Bij veel reizen komen ANWB-leden in aanmerking voor oplopend ledenvoordeel en dat betekent leuke gratis extra’s voor je klant. Met ruim vijf miljoen leden in Nederland is de klant al gauw ANWB-lid, waarmee men in aanmerking kan komen voor leuke extra’s, variërend van een gratis autobaanvignet in Oostenrijk tot een gratis rendiersledetocht met kampvuurlunch in Fins Lapland. Hoe langer lid, hoe meer voordeel, ook als men via het reisbureau boekt.”

SUNNY CARS

Marco Ammerlaan (Director of Sales Nederland, België en Frankrijk Sunny Cars): “Net als de zomer is de winter voor ons ook een belangrijk seizoen. We verwachten dat de Canarische Eilanden en de ABC-eilanden wederom populair zullen worden. Het zijn al jaren onze wintertoppers, maar toch zagen we afgelopen jaar wat verschuivingen. Zo is Mexico een steeds populairdere autohuurbestemming geworden in de wintermaanden.”

Wintersport en -zon “Winterzon is voor ons het belangrijkst, maar ook wintersport wordt met de jaren populairder. Nu we sinds twee maanden nieuwe aanbieders in Nederland hebben toegevoegd, kijken we erg hoopvol naar wintersport. We hebben er nu 133 locaties bij waardoor je ook dicht bij je woonplaats een auto kunt huren. Zo zijn alle type huurauto’s met winterbanden te verkrijgen waardoor je klanten die vanuit Nederland met een huurauto op vakantie willen, de all-in service en zorgeloze ervaring van Sunny Cars kunt bieden.”

24/7 “Zoals je van Sunny Cars bent gewend, staan we 24/7 voor je klaar. Mis je iets in ons aanbod, loop je ergens tegenaan? Laat het ons zeker weten. We zijn continu bezig om ons product te optimaliseren en onze services uit te breiden. Denk aan het Contactloos Ophalen van je huurauto waardoor je nog sneller de weg op kunt. Maar ook onze Geen Waarborg-service is op steeds meer bestemmingen mogelijk. Ideaal als jouw klant niet in het bezit is van een creditcard, want wij staan voor de klant garant.”

FTI

Rob Raterink (Product & Revenue manager Benelux FTI): “Voor komende winter verwachten we dat we een vergelijkbaar seizoen gaan draaien dan de winter daarvoor.

De zonzekere bestemmingen, zoals Egypte en Canarische Eilanden, blijven

65

Azië trekt na enkele winters van afwezigheid gelukkig weer aan. Naast deze twee warmweergebieden ligt de focus ook op ZuidAmerika, dit omdat wij onze expeditieschepen hier hebben varen. Hierdoor is de vraag voor dit gebied hoog.”

Tips voor reisagenten?

“Seabourn heeft op onder andere het Air Inclusive Programma beschikbaar op de bestemmingen in de Caribbean en Azië.”

HOLLAND AMERICA LINE

populair. We zien dat er een groeiende vraag is naar Egypte, maar ook naar Dubai, Abu Dhabi en Ras Al Khaimah. Daarnaast zien we sinds de opheffing van de reisrestricties een enorme toename richting Thailand, de Dominicaanse Republiek en Mexico.

De long-haulbestemmingen zijn dus met een flinke inhaalslag bezig.”

Is er nieuws te melden?

“We gaan deze winter ons vluchtaanbod richting Hurghada verder uitbreiden en hebben daarom stoelen ingekocht bij easyJet, waarmee we drie keer per week vanaf Amsterdam naar deze bestemming vliegen. Vanaf Düsseldorf blijven we dagelijks meerdere vertrekken naar Egypte aanbieden. Een nieuwe bestemming bij FTI Benelux is SaoediArabië: deze bestemming zal zich de komende jaren verder ontwikkelen voor toeristen. Daarnaast zijn er verschillende Labranda Hotels & Resorts op de Canarische Eilanden gerenoveerd en deze voldoen daarmee weer helemaal aan de wensen van onze klanten.”

SEABOURN

Glenn Verelst (Sr. Business Development Manager Continental Europe): “Op dit moment zien wij langzaamaan de trend verschuiven van het zomerseizoen naar het winterseizoen, hierdoor hebben wij ons zomerseizoen in onze last-minute sale, dit om de laatste plekken op te vullen. Het winterseizoen staat voor ons altijd als een long-haul-bestemming, omdat wij dan geen schepen meer in Europa hebben varen.”

Welke trends neem je waar?

“We zien dat de Caribbean en Azië populair zijn;

66

Pascal Driever (Sr. sales manager Holland America Line): “De verwachtingen voor de komende winter zijn goed. We zien veel vraag naar ons Azië- en ZuidAmerika-product. Ook onze vaarroutes in de Caribbean en Panama Kanaal zijn populair.

Medio juni lanceren wij ons Fly en Cruise Caribbeanproduct. Een mooi pakket waarbij de cruise op basis van volpension, transfers, vluchten en een hotelovernachting in Florida is inbegrepen in de prijs. Zeker onze vaarroutes in de Caribbean naar de ABC-eilanden blijven populair.”

Nieuw concept “Holland America Line is een echte bestemmingsspecialist op het gebied van cruisevakanties. Onlangs hebben wij een nieuw concept Legendary Voyages gelanceerd. Met onze 150 jaar ervaring hebben unieke vaarroutes gecreëerd naar de meest mooie bestemmingen.

Enkele voorbeelden: een 34-daagse Zuidelijke Pacific crossing met onder meer bestemmingen als Hawaii, Frans Polonesie en de Cookeilanden of een 28-daagse Amazone Explorer met onder de Zuidelijke Caribbean eilanden en diverse bestemmingen in de Amazonde tot aan Manaus.”

Tip “Een cruisevakantie is de ideale manier om meerdere bestemmingen in één vakantie te ontdekken.”

NET TRAVEL GROUP

“Net Travel Group, bestaande uit de labels Vuelandia, Net Travel Associates (NTA), Dutch Travel Services (DTS), MSW IT Solutions en Flexible Autos, blijft continu in beweging en legt de focus voortdurend op het optimaliseren van haar totale aanbod van losse reisproducten, pakketreizen, services en IT-vraagstukken waaronder Travel Booking software. Want continu inspelen op alle actualiteiten is en blijft belangrijk”, zegt Mikel van Nimwegen (CEO NTG).

“Voor Vuelandia betekent dit concreet dat er

WINTERSPORT 2023/2024

VERRE BESTEMMINGEN

✔ Wintersport naar Italië, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Scandinavië en Zwitserland ✔ Wintersport 2023/2024 is boekbaar ✔ Topaccommodaties op toplocaties ✔ Bekijk de verschillende thema’s (kindvriendelijk, kilometervreters etc.) ✔ Wintersport op maat: skipassen, skileslessen en materiaal ✔ Van luxe wellness hotels tot comfortabele appartementen ✔ Beschikbaarheid voor grotere reisgezelschappen ✔ Met de auto, het vliegtuig of de buspendel

DE JONG INTRA VAKANTIES

Sarena Zijlmans (Retail Executive de Jong Intra Vakanties): “We zien een groeiende vraag naar autovakanties, -rondreizen en fly drives. Ook zien we dat steeds meer klanten kiezen voor een vertrek vanaf regionale luchthavens, zowel in Nederland en België als Duitsland. Zowel de reisagent als de klant zijn nog steeds op zoek naar zekerheid, maar wel met gunstige voorwaarden. In ons aanbod voegen we steeds meer accommodaties toe waarbij de reisagent en klant de mogelijkheid hebben om met flexibele voorwaarden het verblijf te boeken.

We gaan uit van last minuteboekingen op diverse categorieën, zoals steden, vliegvakanties naar de zon en onze kerst- en oud en nieuwreizen.”

volop wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een nieuwe flighttool, waaraan ondertussen de laatste hand wordt gelegd. We hopen deze tool aan het eind van dit jaar te kunnen lanceren.

DTS werkt continu aan de optimalisering van het bookingsplatform, waarbij o.a. wordt gekeken naar nieuwe samenwerkingen met touroperators. Ook wordt het aanbod van de Dynamische Touroperator Vuelandia uitgebreid met nieuwe bestemmingen en producten. Zo staan bestemmingen als de Canarische Eilanden klaar om geboekt te worden voor de komende winter. Daarnaast zijn ook stedentrips naar New York, Dubai of Marrakesh in trek, we zien een stijgende lijn in het aantal boekingen de aankomende winter naar deze populaire bestemmingen. En door de uitbreiding van het aantal vluchten richting de ABC-eilanden, verwachten we ook hier een toename in de vraag.”

“Voor al onze labels geldt dat we een hele mooie commissie kunnen aanbieden: bijvoorbeeld 10% bij pakketreizen en tot zelfs 18% bij autohuur via Flexible Autos. Wanneer je nog geen gebruikmaakt van Flexible Autos, neem dan zeker het aanbod mee in je vergelijk. Meer producten betekent ook meer keuze voor jouw klant, maar zeker ook voor jezelf.”

“Onder het credo: alleen ga je sneller, samen kom je verder is vorig jaar NTG opgericht en hebben er wat organisatorische verschuivingen plaatsgevonden.

Door een duidelijke organisatiestructuur neer te zetten, vormt NTG een krachtig merk met sterke labels zoals Vuelandia, Dutch Travel Services en Flexible Autos. NTG is 100% B2B en faciliteert jou als reisagent of -organisatie op alle vlakken: B2B-reisproducten die je met je eigen marge kunt doorverkopen, verschillende Travel Booking Software of andere IT-oplossingen, en een ruim aanbod van losse producten en pakketreizen.

Met alles wat we doen staat één doel voorop: het verkopen van reizen voor jou als reisagent of organisatie eenvoudiger maken.”

68

Welke bestemmingen zijn voor komende winter populair?

“De vraag naar wintersport met name in Oostenrijk en Frankrijk blijft groot. Duitsland is erg sneeuwafhankelijk en dat was de laatste winter niet voldoende aanwezig. We zien Duitsland dan ook teruglopen. De vraag naar winterbeleving in Scandinavië en IJsland wordt steeds groter in de winter. Op alle genoemde bestemmingen gaan we flink uitbreiden. Verre Reizen zijn weer helemaal terug en met name richting Thailand, Indonesië en vooral naar Zuid-Afrika zien we een sterk stijgende vraag. Korte trips binnen Europa blijven populair; stedentrips zijn hier het beste voorbeeld van. Kersten winterreizen met de bus blijven onverminderd populair en na een paar corona-winters waarin we geen kerstreizen konden uitvoeren, kwamen de boekingen afgelopen winter weer goed op gang. Voor komende winter verwachten een sterk toenemende vraag; een soort inhaaleffect.

Winterzonvakanties richting Canarische Eilanden, Zuid-Spanje, de Algarve en de ABC-eilanden vind je ook weer terug in ons aanbod.”

In hoeverre wordt het afgelopen winteraanbod aangepast?

“Met veel regelmaat houden we ons aanbod tegen het licht om te kijken wat uitgebreid dient te worden en wat afvalt. Dit gebeurt voornamelijk op feedback die we ontvangen van reisagenten en klanten. Dit jaar hebben we een aantal hele unieke reizen samengesteld. Denk hierbij aan treinreizen door verschillende landen in Europa, bijvoorbeeld Portugal, Noorwegen, Duitsland, Oostenrijk en Italië.

Maar ook aan een treinreis gecombineerd met een elektrische auto. We hebben voornamelijk de focus gelegd op nieuwe accommodaties met nog betere voorwaarden (dit is terug te vinden in Smarty), nieuwe samengestelde reizen (autorondreizen en fly drives), stedenreizen, wintersportvakanties met beschikbaarheid voor families en vrienden en nieuwe routes voor onze bus- en vliegbusreizen.

Qua bestemmingen wordt met name het aanbod wintersport in Oostenrijk, Frankrijk en winterbeleving in Scandinavië en IJsland flink uitgebreid.”

ADVERTORIAL

MSC Cruises

Winter 2023-2024 Onvergetelijke routes en nieuwe bestemmingen

Met 22 schepen en meer dan 150 bestemmingen in 70 landen biedt MSC Cruises een enorme keuze aan reiservaringen, variërend van mini-cruises en 7-nachtenreizen tot de 120-nachten durende World Cruise 2024.

MSC Cruises brengt uw klanten naar 's werelds meest gewilde bestemmingen, met een reeks van schepen die zijn ontworpen voor maximaal comfort en plezier.

Middellandse Zee Vier schepen - MSC Fantasia, MSC Sinfonia, MSC Poesia en MSC World Europa, het nieuwe innovatieve schip van MSC Cruises - verkennen de historische steden en zonovergoten stranden van de Middellandse Zee. Noord-Europa MSC Euribia, vernoemd naar de oude godin Eurybia, vaart vanuit Rotterdam naar de Parels van het Noorden, met stops in Zeebrugge, Le Havre, Southampton en Hamburg. Het nieuwste schip van MSC Cruises beschikt over de modernste duurzame technologieën om haar impact op het mariene ecosysteem te beperken.

Bermuda & Ocean Cay MSC Marine Reserve MSC Meraviglia vertrekt vanuit New York, een nieuwe vertrekplaats voor MSC Cruises, om de prachtige kustlijnen van Bermuda en de Bahama's te verkennen.

Caraïben & Antillen Zes schepen, waaronder MSC Meraviglia, MSC Seascape, MSC Seashore, MSC Magnifica, MSC Divina en MSC Seaside, varen door de azuurblauwe wateren van de Caraïben. Behalve MSC Seaside doen alle schepen ook het privé-eiland Ocean Cay MSC Marine Reserve in de Bahama's aan.

Zuid-Amerika MSC Preziosa, MSC Grandiosa, MSC Lirica, MSC Musica, MSC Seaview en MSC Armonia kiezen het ruime sop langs de bruisende steden en adembenemende landschappen van Zuid-Amerika.

Dubai, Abu Dhabi en Qatar MSC Opera en MSC Virtuosa verkennen de torenhoge architectuur en rijke cultuur van het Midden-Oosten.

Egypte, Rode Zee en Saoedi-Arabië MSC Orchestra gaat op ontdekkingstocht langs de mysteries van Egypte en de Rode Zee. Zuid-Afrika De betoverende schoonheid van Zuid-Afrika komt helemaal tot zijn recht, aan boord van MSC Splendida.

Laat uw klanten genieten van de beste wintercruise aanbiedingen! MSC Cruises biedt, van 1 juni tot 31 augustus, voordelige tarieven aan voor haar wintercruises met een vertrek tussen oktober 2023 en mei 2024. Er zijn eveneens tarieven beschikbaar waarbij een drankenpakket en/of vlucht is inbegrepen.

Meer info en reservaties www.mscbook.nl

MSC Grand Voyages MSC Grand Voyages biedt 37 unieke vaarroutes op 17 schepen, waarmee uw klanten meer dan 100 havens in 35 landen op 4 continenten kunnen verkennen. Deze herpositioneringscruises duren 10 tot 30 dagen en bieden een ultieme cruise-ervaring langs historische zeeroutes tussen Europa en Amerika, Afrika of Azië.

MSC World Cruise 2024 De MSC World Cruise 2024 is, voor uw klanten, de reis van hun leven, waarbij ze de kans krijgen om de wereld rond te reizen in ongeëvenaarde stijl en comfort.

69

MONIQUE BERKENBOSCH VIERT FEEST

“VAKANTIE IS MEER DAN OP REIS GAAN” DOOR:

SHARON EVERS

Goedlachs, enthousiast, kleurrijk gekleed en haar niet te missen Twentse accent. Je kan eigenlijk niet om Monique Berkenbosch heen en dat is maar goed ook. Ze zit ruim 30 jaar in het vak, waarvan vijf jaar als zelfstandig reisadviseur bij TUI at Home. Dit wordt vanzelfsprekend gevierd. En wie Monique kent, weet dat het uitbundig is…

O

p de vraag waarom ze jaren geleden voor de reisbranche koos, antwoordt ze: “Ik deed de mavo en was gek op talen, ik wist toen al dat ik de toeristische wereld in wilde gaan. Maar voor de vervolgopleiding had ik havo nodig, dus na de mavo ging ik eerst naar de havo en daarna naar de DOC, dat is een toeristische privéopleiding. Ik leerde er van alles over inkomend en uitgaand toerisme en kreeg les in vijf talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits en Italiaans. Maar op een gegeven moment heb ik Italiaans

70

er uitgegooid, want ik kwam met Spaans, Frans en Italiaans in de knoop. Ik leerde ook andere facetten van de reiswereld kennen, waardoor werken op een reisbureau me meteen erg leuk leek. Maar in die periode, iets meer dan 30 jaar geleden, was stage nog niet normaal. Dus ging ik zelf op mijn brommertje naar Hengelo om aan verschillende reisbureaus te vragen of ik er stage mocht lopen. Ik ben toen bij Jan Kerkhoff van TCI Reisbureau terechtgekomen. Ik vergeet never nooit niet mijn eerste dag.”

INTERVIEW

Oh vertel…

“Dat was op een zaterdag en Jan vertelde dat hij even een visje op de markt ging halen. Ik zei nog tegen hem dat ik de klanten netjes zou vertellen dat ik stagiaire ben en alleen de gidsen zou meegeven. Ik had natuurlijk nauwelijks ervaring, sterker nog ik had nog nooit gevlogen. Mijn oom werkte bij de marechaussee en door hem wist ik wel hoe een vliegtuig er van binnen uitzag. Maar verder was ik toen nog niet gekomen. Op een gegeven moment vroeg ik me wel af waar Jan bleef. Hij was en bleef weg. Maar blijkbaar zag hij wel iets in me, want tegen het einde van de dag had ik zonder enige hulp al acht boekingen gemaakt.

Geweldig toch?”

Ben je uiteindelijk bij Jan gaan werken?

“Nee, na mijn opleiding lagen de banen niet voor het oprapen. We zaten middenin een economische crisis.

Ik ben toen aan de slag gegaan bij Blokker. Daar boden ze me de kans om een opleiding te volgen tot manager.

Heel leuk, maar ik had al een studie gedaan en daar wilde ik verder mee. Ik wilde de reisbranche in en bleef volhouden. Uiteindelijk ben ik bij ROPA Reizen in Borne terechtgekomen tot het failliet ging. Daarna ging ik naar TAD Travel, de Twentse Autobusdienst. Daar heb ik gewerkt tot het ook failliet ging. Maar ik maakte me geen zorgen, had inmiddels genoeg connecties in de reiswereld. Daarna kwam ik bij OAD terecht op een Globe Reisbureau, totdat daar tien jaar geleden ook het doek viel. Vervolgens ben ik bij VakantieXperts aan de slag gegaan, totdat ik ruim vijf jaar geleden merkte er niet meer gelukkig te zijn.”

Nam je toen de stap tot zelfstandig ondernemer?

“Heel eerlijk was ik daar al na het faillissement van OAD over aan het nadenken, maar ik durfde niet. Ik kom uit een ondernemersfamilie, maar toch vond ik het doodeng om de stap te maken. Ik heb toen zelfs allerlei post-its op de deur geplakt met voors en tegens, maar koos toch voor een vaste baan bij VakantieXperts.

Ik durfde mijn vaste salaris niet op te geven. Tot ik Karin Klijn (TUI at Home) sprak, zij vond dat ik eens met Loes Vervaart (accountmanager TUI at Home) moest gaan praten. Zo gezegd, zo gedaan. Ik werd meteen enthousiast van het vak van ZRA. Ik ben ook nog met andere ZSO’s gaan praten, maar na een gesprek met Loes besloot ik me aan te sluiten bij TUI at Home. Het voelde en voelt nog steeds als een warm bad.”

Hoe zit het met de concurrentie in Borne?

“In de omgeving zit een aantal ZRA’s, van verschillende ZSO’s maar ook TUI at Home, waaronder Mark Nobbenhuis (TUI at Home Weerselo), Ursela Kottink (TUI at Home Geesteren) en Simone Oonk (TUI at Home Enschede). We zitten samen in een WhatsAppgroepje, en met Simone werk ik iets intensiever samen.

Zo nu en dan stuur ik klanten naar haar toe, omdat ik er dan echt niet aan toekom of er simpelweg geen

ruimte voor heb. Eén keer in de zoveel tijd spreken we af om een ochtend of middag samen te werken. Ik vind dat hartstikke fijn, gezellig en leuk.”

Je ziet het niet aan je, je bent altijd vrolijk en blij.

Maar je stoeit ook met je gezondheid, eind 2020 kreeg je een TIA. Ben je daardoor wat strenger voor jezelf geworden wat betreft werken?

“Ja, in het begin nam ik alles aan en werkweken van 60 – 70 uur waren normaal. Ik deed écht alles. In 2020 werd ik verkozen tot Beste Reisadviseur van Overijssel. Dat was een kroon op al dat harde werken.

Maar amper twee maanden later ging de wereld op slot vanwege Covid. Het eerste jaar zijn er nog wel mensen op vakantie gegaan, daarna viel alles stil. Maar de rekeningen stroomden wel binnen. Ik ben toen van alles gaan doen, zoals het verkopen van Oriflame- en Tupperware-producten. Ik hield ook de social media bij van een modezaak, Diva Mode in Borne, door filmpjes van mezelf te plaatsen waarin ik hun kleding showde. Hartstikke leuk en het hielp financieel. Maar ik hield wel heel veel ballen tegelijkertijd omhoog. In december 2020, hoe bizar het ook is, op de sterfdag van mijn moeder kreeg ik een TIA. Dan word je wel met de neus op de feiten gedrukt en weet je weer wat echt belangrijk is.”

‘‘

Ik hoor weleens dat ik een koelkast aan een Eskimo zou kunnen verkopen Hoe gaat het nu met je?

“Het was gelukkig een kleine TIA, zoals ze dat noemen, en ik heb er gelukkig niet veel aan overgehouden. Het gaat dus goed, alleen langer dan tweeënhalf uur achter elkaar werken lukt niet. Ik heb dan een pauze nodig. Daarom hanteer ik ook strenge openingstijden. Nieuwe klanten of een uitzoekklus die te veel van mij vraagt, verwijs ik door naar mijn collega’s en in het bijzonder naar Simone. Dat is een bewuste keuze. Door een training van Marijke de Jong (Solution Trainingen, red.) heb ik geleerd om in blokken te werken. Ik hanteer nu openingstijden van 10.00 tot 12.00 uur en van 15.00 tot 17.00 uur, en ik werk op maandagmorgen, dinsdag, donderdag en vrijdagmiddag. Ik wil en kan niet meer 24/7 bereikbaar en aan het werk zijn. Natuurlijk neem ik voor vaste klanten wel de telefoon op als ze mij buiten die uren

71

bellen, maar ik ben wel een stuk selectiever geworden.

Daardoor heb ik ook een klantenstop, nieuwe klanten gaan dus naar Simone. Zo help ik haar ook weer aan een goede start, net zoals Mark mij vijf jaar geleden heeft geholpen. Ik ben trouwens wel heel blij dat ik heel goed ben verzekerd. Ik weet dat er collega’s zijn die dit onzin vinden, maar ik ben erg dankbaar dat mijn financieel adviseur mij een AOV-verzekering heeft laten nemen, want daardoor ontving ik elke maand een salaris en gaf dat ook weer een bepaalde rust.”

Ik vind het juist heel goed dat je een grens aangeeft.

Werk is leuk en belangrijk, maar je gezondheid gaat altijd voor.

“Inderdaad, maar dat deed ik voorheen dus niet. Ik hield alle ballen hoog en niets was te gek. Als ik op reis ben, gaat mijn laptop niet meer mee. Ik zorg dan dat lopende zaken zijn afgerond en dat ik een goede backup heb. Ik geniet nu veel meer van het leven. Voorheen had ik altijd het gevoel dat ik continu bereikbaar moest zijn, ik was altijd aan het werk. Ik houd echt van mijn werk, vind het de leukste baan die je kan hebben in de meest geweldige branche, maar er zijn grenzen.”

Merk je dat je nu je een grens aangeeft ook beter presteert op het zakelijke gebied?

“Ik werk dan wel minder in uren, maar mijn omzet blijft gelijk. Dus eigenlijk heb ik mijn omzet ten opzichte van 2019 verdubbeld.”

‘‘

In december 2020, hoe bizar het ook is, op de sterfdag van mijn moeder kreeg ik een TIA Kan jij, iemand die al ruim 30 jaar in het vak zit, mij vertellen wat die mysterieuze aantrekkingskracht van de reisbranche is?

“Haha, ja ik hoor het ook zo vaak. Mensen die er een tijdje uit zijn geweest, komen negen van de tien keer weer terug. Ik weet het ook niet precies, maar mijn werk is mijn passie en mijn hobby. Weet je wat ik heel mooi vind? Als mensen bij mij komen omdat ze een speciale reis willen maken en die dan aan mij toevertrouwen. Dat vind ik geweldig. Mijn motto is ook: vakantie is meer dan op reis gaan.”

72

Even terug in de tijd. Welke boeking blijft je het beste bij?

“Ik heb ooit een boeking mogen maken van 25.000 gulden, als je nu een boeking maakt van € 12.000 is dat niet meer bijzonder. Maar zo’n bedrag was dat destijds wel. Ik kreeg zelfs een taart van Arke toegestuurd. Dat vond ik toch wel heel erg leuk.”

Mis je die waardering bij de touroperators van nu?

“Soms wel, maar laatst kreeg ik nog een mailtje dat iemand zag dat ik een paar leuke boekingen bij hen had ondergebracht. Ik was helemaal verrast. Het is maar een klein gebaar, maar het doet toch wel wat met een mens.”

Als je alles opnieuw mocht doen, zou je dan weer voor deze branche kiezen?

“Zeker weten. Ik denk ook dat ik het ‘reisagentenvirus’ van mijn moeder heb meegekregen, ondanks dat zij zelf niet in dit vak werkzaam was. Mijn moeder was werkzaam in een kledingzaak en stomerij, zodra de nieuwe reisgidsen uitkwamen nam zij stapels mee naar huis en kwam vervolgens naar mij toe met een uitgestippelde vakantie voor haar en mijn vader. Maar het uitzoeken van de mooiste reizen ging verder dan alleen voor mijn ouders, ze deed dat voor de buren, familie en vrienden. Ze vogelde alles uit en kwam vervolgens naar mij toe. Er wordt gezegd dat ik veel op mijn moeder lijk, dus dit heb ik waarschijnlijk van haar meegekregen. Maar als ik echt iets anders zou moeten doen, dan zou ik graag in een parfumeriezaak willen werken. Ik houd van geurtjes en make-up.

Vroeger was Wedden dat..? op de televisie, waarin mensen weddenschappen afsloten over een bijzondere vaardigheid die ze bezitten. Mijn vriendinnen wilden me daarvoor opgeven, omdat ik volgens hen maar even hoefde te ruiken aan iemand en precies wist welk geurtje diegene droeg. Haha, gelukkig hebben ze dat nooit gedaan. Maar werken in een parfumerie lijkt me een leuke optie, maar ik houd het nog bij de reisbranche.”

Wat houd je altijd in gedachte zodra een klant bij je aanklopt?

“Ik hoor weleens dat ik een koelkast aan een Eskimo zou kunnen verkopen, maar dat vind ik niet belangrijk.

Ik vind het wel belangrijk dat ik zelf ook enthousiast word over een bepaald reisvoorstel. Als ik er zelf niet heel gelukkig of blij van word, dan schotel ik dat mijn klanten ook niet voor. Natuurlijk ken ik niet de hele wereld, maar ik stel mezelf altijd de vragen: ‘Zou ik dit zelf ook willen? Wil ik hier zelf ook naartoe?’. Dat is toch wel de graadmeter. Dat vertrouwen geven mijn klanten mij ook.”

Als je een jubileumetentje mag organiseren met mensen uit de branche, wie nodig je dan uit?

“Dat is een enorm lastige vraag voor iemand die al ruim 30 jaar in het vak zit. Ik val dan toch terug in de

REPORTAGE INTERVIEW

mensen die ik ken, zoals Leo van der Hoeven (Apollo Reizen). Dat lijkt me enorm gezellig. Maar ook Tom van Apeldoorn (TravelMedia). Met hem en Leo heb ik ooit de Jumbo Camperreis gemaakt. Dat was een geweldige ervaring. Maar ik zou ook Mathé de Groot (Reisbureau TravelXL Mathé de Groot Wormer) uitnodigen. Dat vind ik een hele fijne man. En Irene Lipper (Lieb Management), zij is al 25 jaar een hele goede vriendin. Door haar heb ik ook veel andere mensen leren kennen, zoals Charonne in het Veld en Nicole Condrad (beiden Lieb Management). Maar ook Peter Vroom (Westbound Travel). Dat vind ik een ontzettend lieve en leuke man en wij zijn inmiddels ook al ruim 25 jaar bevriend. Toen Peter een keer omhoog zat met het personeel, heb ik hem uit de brand geholpen. En ik zou Karin Stroeve (Westbound Travel) ook uitnodigen. Ik ken haar ook al ruim 25 jaar, dat begon bij TAD Travel. Wij zijn samen op een studiereis naar Jamaica geweest, dat was ook zo’n mooie reis. Ik wil ook Marco Brouwer (Reiscreaties), Marco Beentjes (The Travel Club) en Hans van Wamel (Visit Jamaica) uitnodigen. Deze mannen waren ook mee naar Jamaica. Dat was zo enorm leuk, we hebben enorm veel gelachen tijdens deze reis.”

Maar dat wordt dus geen tafel, maar een zaaltje?

“Zo onderhand wel. En als het zou kunnen, zou ik ook Bert Wildeman en Willeke de Boer uitnodigen. Het is vreselijk dat deze mensen op zo’n jonge leeftijd zijn overleden. Ik was daar echt kapot van. Met Bert had ik iets speciaals; we hielden beiden erg van Elvis. Hadden het daar ook vaak over. Ik heb ooit eens van Bert een gebrand cd’tje gekregen met zijn lievelingsliedjes van Elvis. Always on my mind…”

vriendin had me opgeven, alhoewel zij het nog steeds ontkent. Maar op een gegeven moment kreeg ik een mailtje van het productiebedrijf of ik echt mee wilde doen. Ach, waarom ook niet, dacht ik. Ik zag de lol er wel van in. Later kreeg ik een telefoontje dat er een match met mij was gevonden. Dus ik daar naartoe. Ik moest een contract tekenen dat ik sowieso 24 uur in het huis met die man zou gaan zitten. Hij was best oké en ik wilde wel verlengen, want hoe kan je iemand in amper 24 uur leren kennen. Ik ben wel blij dat ik ben neergezet zoals ik echt ben. Hij daarentegen is in het echt aardiger dan op tv. Het was een leuk avontuur.”

Ik was vooral op zoek naar sluikreclame, dat je bijvoorbeeld een shirt droeg met daarop Monique Berkenbosch, TUI at Home…

“Dat zou ik wel willen, maar dat mocht niet. Het was allemaal heel streng, maar leuk. De mensen achter de schermen waren ook heel meegaand en lief.”

Smaakt het naar meer?

“Nou er komt een nieuwe datingshow op tv, iets met eten. Dat lijkt me wel wat.”

Weer terug naar jouw jubileum. Hoe ga je het vieren?

“Ik ga het samen met mijn klanten vieren, want dankzij hun steun en vertrouwen kan ik dit werk doen. Ik heb allerlei leuke prijzen weten te regelen bij verschillende aanbieders, zoals kortingen en via Zeetours een scheepsbezoek aan een schip van MSC, en zelf geef ik een reischeque van € 500 weg. Alle boekingen, gemaakt tot 31 oktober, gooi ik tegen die tijd in een grote pot en daar trek ik de winnaars uit. Ik vind het heel leuk, er wordt ook heel enthousiast op gereageerd.”

Een totaal andere vraag… jouw avontuur op televisie in het programma Lang Leven de Liefde. Hoe was dat? En vooral; waarom heb je meegedaan?

“Dat was eerlijk gezegd een enorm leuke ervaring. Een

73

Van herstel naar groei

Toeristische veerkracht in de Caribbean DOOR: DYLAN CINJEE

Toerisme naar Caribische bestemmingen laat een enorme veerkracht zien, dat wordt duidelijk tijdens de 41e editie van de Caribbean Travel Marketplace (CTM) op Barbados. Travelpro is aanwezig en ontvangt de laatste updates.

Ian Gooding-Edghill 178 bedrijven uit 28 landen presenteren zich deze editie op de CTM, die voor het eerst op Barbados wordt gehouden. De afgelopen jaren werd er vooral geroteerd tussen Jamaica, Puerto Rico en de Bahama’s. “Dit zijn fantastische bestemmingen voor het organiseren van de CTM, maar we zijn constant aan het kijken hoe we het event naar andere bestemmingen kunnen brengen. Het is namelijk heel belangrijk dat we ook andere bestemmingen in de spotlight kunnen zetten. Dat is nu gelukt met Barbados”, zegt Nicola Madden-Greig (President van de Caribbean Hotel and Tourism Association (CHTA)). De CHTA is een samenwerking aangegaan met ForwardKeys, een bedrijf dat trends en ontwikkelingen onderzoekt binnen de reissector. “We hebben beide de voortgang en ontwikkeling van de reissector in het Caribisch gebied in de gaten gehouden en genoten van de uitbreiding en de duurzame draai die het toerisme heeft genomen.

Daarom is het logisch dat we als partners samenwerken en de nieuwste reiscijfers delen”, laat Olivier Ponti (Vice President - Insights bij ForwardKeys) weten.

Groei vanuit Nederland

Uit de cijfers blijkt dat het Caribisch gebied in het eerste kwartaal van 2023 weer zo goed als het niveau van internationale bezoekersaantallen van voor de

74

pandemie heeft bereikt, met slechts een daling van 1%. Maar er is niet alleen herstel te zien, meerdere bestemmingen laten zelfs groei zien ten opzichte van 2019 met dubbele cijfers, waaronder Guadeloupe (+18%), de Amerikaanse Maagdeneilanden (+17%), Sint Maarten (+13%) de Turks- en Caicoseilanden (+12%) en Martinique (+11%). "Het succes van het herstel van onze regio is een bewijs van de kracht van samenwerking.

Toerismeleiders, bedrijven, overheden, organisaties, luchtvaartmaatschappijen en onze hospitality professionals hebben indrukwekkende resultaten behaald door samen te werken. We zijn dankbaar voor het harde werk en de nauwe samenwerkingen die ons helpen bij herstel en nieuwe doelen", aldus Nicola.

Als we kijken waar de toeristen vandaan komen, zien we een flinke groei vanuit Latijns-Amerika met +14%.

Vanuit Noord-Amerika is er een groei te noteren van +2%. Europa blijft achter met -20%, al zorgt Nederland voor positieve cijfers met een groei van +8%.

Succesverhalen

Sommige bestemmingen zijn veerkrachtiger dan andere en dat komt mede door hun plan van aanpak voor herstel. ForwardKeys presenteert meerdere succesverhalen, waaronder die van Aruba. Door een diepgaande samenwerking tussen de Arubaanse regering, de Aruba Tourism Authority, de Aruba Hotel and Tourism Association, de Aruba Airport Authority en andere publieke en private belanghebbenden heeft Aruba effectieve protocollen en systemen ontwikkeld en geïmplementeerd om een succesvolle heropening en groeistrategie te ondersteunen. Zo was er op de website (aruba.com) een hub te vinden met de laatste Covid-updates. Er werden video’s gecreëerd als boodschap van hoop, ingesproken door meerdere Arubanen, met mooie beelden van het eiland. Toen de grenzen weer opengingen werd er vol vertrouwen aangekondigd dat Aruba "Open For Happiness" was.

Belangrijke boodschappen richtten zich op veiligheid, hygiëne, ruimte en rust en er werden zelfs "welkom

REPORTAGE

terug"-aanbiedingen en promoties gecreëerd. In 2022 kon Aruba een herstel in bezoekersaantallen van maar liefst 98,4% noteren in vergelijking met 2019. Dit jaar wordt een herstel van 105% verwacht.

Verschuiving

De verwachting voor de zomer is goed. Boekingen voor reizen tijdens de lenteperiode (maart tot mei) liggen 4% voor op het niveau van 2019, terwijl boekingen voor het zomerseizoen (juni tot augustus) 10% hoger liggen dan in 2019. Nicola: “In de afgelopen decennia hebben we gezien dat het Caribisch gebied succesvol is getransformeerd van een winterbestemming naar een bestemming die het hele jaar door wordt aangedaan, met een breder en diverser aanbod voor veeleisende reizigers. Strategieën om dit te ondersteunen, omvatten het verbreden van onze doelgroep en het creëren en vermarkten van nieuwe producten en diensten, waaronder festivals, evenementen en activiteiten.

Daarnaast is de focus verschoven van zon, zee en strand naar het aanbieden en vieren van onze authenticiteit in cultuur, eten en drinken, muziek en ervaringen.”

‘‘

Jamaica ontvangt Destination Resilience Award

De focus ligt niet meer op zon, zee en strand Afhankelijk

Voorafgaand aan de CTM vindt het Caribbean Travel Forum plaats, waar de premier van Barbados, Mia Mottley, een gepassioneerde speech houdt. Volgens haar is het toerisme in het Caribisch gebied namelijk te afhankelijk van internationale organisaties. Premier Mottley: "Voor het grootste deel is deze moderne vorm van toerisme gedreven door buitenlands kapitaal, buitenlandse luchtvaartverbindingen en buitenlandse markten. Hoewel dat belangrijk is en zeker de basis vertegenwoordigt waarop we vandaag allemaal staan, is het onvoldoende ons vooruit te helpen. Als toerisme van vitaal belang is voor ons levensonderhoud, waarom laten we dan anderen bepalen of de kraan voor toeristen open of dicht wordt gedraaid? Niets zou je moeten weerhouden om dit land te verlaten om zelf een belangrijke Caribische touroperator op te zetten.

Ze benadrukt dat met de vraag: “Are we prepared to be shapers or takers?”

Duurzaamheid en diversificatie

Een andere belangrijke spreker is de minister van Toerisme van Jamaica, de heer Edmund Bartlett. Die

Nicola Madden-Greig en Mia Amor Mottley

aankondigde dat de CTM volgend jaar terugkeert naar Jamaica. Minister Bartlett: “Het is heel passend dat Jamaica dit belangrijke regionale evenement organiseert, terwijl we doorgaan op ons pad naar groei. Dit evenement zal aanzienlijke voordelen opleveren voor onze toerismeleveranciers en kopers en uiteindelijk sterke partnerschappen creëren voor de toekomst. Het biedt ook mogelijkheden voor deelnemers die verschillende ervaringen willen hebben gedurende deze periode. Een onderdeel van het programma is de derde editie van het CHTA Travel Forum, dat samen met het Global Tourism Resilience Crisis and Management Centre (GTRCMC) wordt gehouden. Het CHTA Travel Forum richt zich op duurzaamheid, veerkracht en diversificatie om de voorspelde groeimogelijkheden voor de hele regio te realiseren. “Er is geen betere plek om de Caribbean Travel Marketplace te organiseren dan Jamaica en we hopen dat iedereen die aanwezig is verliefd wordt op onze rijke cultuur en dynamische toeristische aanbiedingen”, aldus Donovan White (directeur van de Jamaica Tourist Board).

75

Award voor veerkracht

Het aantal toeristische aankomsten groeit gestaag, maar is nog niet op het niveau van het recordjaar 2019. In het eerste kwartaal van 2023 kon de bestemming 87.667 aankomsten noteren ten opzichte van 90.619 in 2019.

Amerikaanse bezoekers vormden een belangrijk deel van de groei. De aankomsten waren 13% hoger in maart 2023 in vergelijking met maart 2019. In maart dit jaar is er een nieuwe service met British Airways gelanceerd met een directe verbinding tussen Antigua en Aruba.

Maar wat staat er allemaal op de planning? Nieuw in 2024 is het Peace Love & Happiness Resort. 60 luxe accommodaties met in totaal 240 kamers. Het Moon Gate, een boetiekhotel met 49 suites en all-inclusive faciliteiten. Daarnaast investeren Robert De Niro en James Packer $733 miljoen in een nieuw resort dat wordt gebouwd op de verlaten locatie van het K Club Resort. Verder wordt er geïnvesteerd in een nieuwe haventerminal die klaar moet zijn in 2025.

Terug naar de CTM, waar meerdere bestemmingen ons bijpraten over de laatste ontwikkelingen;

Als thuisbasis van Eagle Beach, het nummer één strand in het Caribisch gebied volgens de Travelers' Choice Awards 2023 van Tripadvisor, heeft Aruba tot nu toe indrukwekkende aankomstcijfers gezien dit jaar.

Tijdens de piekmaanden voor bezoek, januari tot april, zag Aruba aankomsten tussen de 102% en 105%, waarmee het 2022 heeft overtroffen. In de komende maanden van mei tot augustus verwacht Aruba verdere groei. In februari 2023 verwelkomde Aruba het Embassy Suites by Hilton Aruba Resort. Met 330 luxe suites en makkelijke toegang tot Eagle Beach is de accommodatie een mooie toevoeging aan het diverse aanbod van accommodaties op het eiland.

Het langverwachte St. Regis Palm Beach Resort doet binnenkort zijn intrede op Aruba. Het luxe resort biedt 220 luxe kamers en eersteklasrestaurants, een spa en zwembadfaciliteiten. Op de planning voor zomer 2024 is de opening van Iberostar Grand Aruba gelegen aan Eagle Beach. Dit luxe pand biedt ruime suites met hoogwaardige voorzieningen.

Anguilla

Maar liefst 50.884 bezoekers kwamen naar Anguilla in het eerste kwartaal van 2023, een record voor de bestemming.

“Toch moeten we ons nog niet rijk rekenen voor de zomer. De stijgende ticketprijzen, de aanwezigheid van het Sargassum-zeewier vormt een bedreiging voor onze prachtige stranden en we krijgen meer concurrentie vanuit Europa door landen die zich meer richten op bezoekers uit onze belangrijkste markt, de Verenigde Staten. We moeten daarom scherp en creatief blijven om bezoekers te blijven trekken”, aldus Haydn Hughes (Minister van Toerisme van Anguilla). Begin dit jaar is er een nieuwe ferry terminal geopend bij de haven van Blowing Point. "Blowing Point is nog steeds de belangrijkste toegangspoort voor de meerderheid van onze bezoekers, het is hun eerste indruk van ons eiland. Deze nieuwe faciliteit weerspiegelt de premium vakantie-ervaring die Anguilla biedt en zorgt ervoor dat de eerste en laatste indrukken van ons eiland memorabel zullen zijn.”

Daarnaast is de eerste fase afgerond van het ‘Airport Master Plan’ en zijn er voorbereidingen getroffen voor de bouw van een nieuwe terminal en het verlengen van de start- en landingsbaan. Dit jaar is Anguilla ook lid geworden van het Blue Belt-initiatief. Een initiatief dat zich inzet om de grootste uitdagingen aan te pakken waar oceanen vandaag de dag mee worden geconfronteerd, kustbeheer, verlies van biodiversiteit en plasticvervuiling. Anguilla streeft ernaar om het meest duurzame eiland in de regio te worden.

76

Antigua & Barbuda

Tijdens het Travel Forum ontvangt Jamaica ook de Destination Resilience Award van de CHTA. De prijs erkent bestemmingen die zich bewust richten op veerkracht, zoals blijkt uit hun inzet om enkele of alle zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen van de Wereldtoerismeorganisatie van de Verenigde Naties (UNWTO) aan te pakken. Jamaica was een koploper op het gebied van thought leadership bij het begin van de pandemie in maart 2020. Het eiland, onder leiding van minister Bartlett, richtte onmiddellijk een Covid-19 Recovery Taskforce op met belanghebbenden uit de publieke en private sector. Op basis van de innovatieve initiatieven van deze Taskforce heropende Jamaica zijn grenzen in juni 2020 en is sindsdien nooit meer gesloten. Bij het in ontvangst nemen van de prijs zegt Minister Bartlett: "Deze prijs is voor mijn hele toerismeteam en al onze partners uit de private en publieke sector die onmiddellijk het belang zagen om de levensader van het land open te houden. Dankzij de inzet en harde werk van het team was Jamaica als eerste op weg naar herstel."

Aruba

Barbados

Uiteraard mag een update van het gastland Barbados niet ontbreken. De minister van toerisme Ian GoodingEdghill neemt het woord: “De prestaties van het toeristische winterseizoen 2022/2023 leverden een aanzienlijke bijdrage aan het economische herstel van Barbados. Tussen november en april telde Barbados 313.820 aankomsten per vliegtuig. Dit is een stijging ten opzichte van 211.228 in het seizoen 2021/2022.

Barbados is het luchtvaartknooppunt van het oostelijke Caribisch gebied en verwerkt jaarlijks 2,4 miljoen passagiers. KLM en Aer Lingus blijven opereren tijdens het winterseizoen 2023/2024. Condor keert terug naar

REPORTAGE

Barbados in het winterseizoen met een groter vliegtuig (310 stoelen). Ook wordt er gebouwd aan nieuwe accommodaties, waaronder het Wyndham Grand Resort. Een all-inclusive resort met 421 kamers, direct gelegen aan het strand. Hotel Indigo, een hotel met 132 kamers, wordt naar verwachting geopend in het vierde kwartaal van 2024. Pendry Hotels & Resorts heeft plannen om Pendry Barbados en Pendry Residences Barbados te ontwikkelen, die beide gepland staan om te openen in 2026. De nieuwe openingen zijn de eerste internationale vestigingen voor het merk.”

Bonaire

Bonaire heeft de eerste jaarlijkse Yoga & Wellness Week georganiseerd in samenwerking met het Bindu Yoga & Healing Center van 19 tot en met 25 juni 2023. "We zijn enthousiast om deze zomer ons eerste jaarlijkse Yoga & Wellness festival te organiseren en bezoekers kennis te laten maken met de ultieme wellnesservaring", aldus Miles Mercera (CEO van Tourism Corporation Bonaire). "Bonaire's ongerepte natuur in combinatie met onze inspanningen om duurzaam reizen te bevorderen, met de nadruk op herverbinding met niet alleen de aarde, maar ook onszelf, heeft een belangrijke rol gespeeld bij de samenstelling van dit evenement. De wellnessweek heeft als doel om yogi's en mensen die simpelweg hun spirituele ervaring willen verbeteren samen te brengen, terwijl er unieke mogelijkheden worden geboden voor verjonging en verlichting." Om de wellnesservaring compleet te maken, werd op zondag

25 juni een Yoga Festival gehouden op Te Amo Beach, waar bezoekers kunnen genieten van een volledige dag vol verschillende vermakelijke en educatieve lessen, workshops, lezingen en verlichtende ervaringen.

Curaçao

Wat niet genoemd is tijdens de CTM, maar wat wel een plek in het overzicht verdient, is de ontwikkeling van Corendon op Curaçao. Corendon vliegt namelijk vanaf november 2023 vijf keer per week non-stop tussen Amsterdam en Curaçao met een Airbus A350-900.

Corendon heeft hiervoor een wet-leaseovereenkomst afgesloten met de Spaanse luchtvaartmaatschappij World2Fly. In de periode van half juni tot half september wordt er zelfs zes keer per week gevlogen.

De Airbus A350-900 biedt plaats aan 432 passagiers, zodat er per jaar ongeveer 220.000 passagiers met Corendon van en naar Curaçao kunnen vliegen. Twee derde van de capaciteit wordt verkocht als onderdeel van een pakketreis en een derde als losse tickets.

Corendon heeft in de afgelopen vijf jaar bijna €150 miljoen geïnvesteerd in eigen hotels op het eiland: het vijfsterren Corendon Mangrove Beach Resort (399 kamers) en het viersterren Livingstone Jan Thiel Resort (204 kamers en villa’s). In december van dit jaar opent The Rif at Mangrove Beach (385 kamers). Corendon is straks een van de grootste werkgevers van het eiland.

Naast de 800 banen in de hotels en bij het contact center, worden ook tientallen cabin attendants op Curaçao geworven.

Jamaica

Van januari 2022 tot december 2022 verwelkomde Jamaica 2.478.386 bezoekers, een stijging van 69,2% ten opzichte van 2021 en bijna een volledig herstel ten opzichte van 2019. In januari 2023 zag Jamaica een stijging van 74,2% ten opzichte van 2022. Er wordt flink geïnvesteerd in de sector. Er zijn naar schatting ongeveer 8.000 kamers gepland voor de bouw in de komende twee tot vijf jaar. Vorige maand is Sandals Dunn’s River in Ocho Rios geopend met 260 kamers.

Ook staat er een nieuw RIU-hotel met 700 kamers in Falmouth en een Hard Rock Hotel met 2.000 kamers in St. James op de planning. Voor de komende vijf tot tien jaar zullen investeringsprojecten naar verwachting leiden tot nog eens 15.000 tot 20.000 nieuwe kamers, en een waarde van vier miljard tot vijf miljard Amerikaanse dollars.

Naast de CTM krijgt Travelpro ook de mogelijkheid om Barbados zelf te ontdekken. Lees meer over de bestemming op pagina 36.

Miles Mercera en Veroesjka de Windt bij de Bonaire-stand

77

25 SEPTEMBER 2023 25 SEPTEMBER 2023

travday travday Meld je aan!

Meld je aan!

Hét vakevent voor de reisbranche, zakelijk en leisure en leisure reisbranche, zakelijk vakevent voor de Hét Lustrum Rijtuigenloods in Amersfoort niets hoeft te missen. De

Lustrum Lustrum TravDay viert viert haar haar eerste eerste TravDay TravDay eerste Lustrum Lustrumviert haar lustrum. lustrum. lustrum.

TravDay TravDay viert viert haar haar eerste eerste Op 25 25 september september opent opent Op Op 25 september opent lustrum. lustrum.

TravDay voor voor de de vijfde vijfde keer keer haar TravDay TravDay voor de vijfde keer Op 25 september opent Op 25 september opent haar deuren deuren als dé haar dé deuren als déals ontmoetingsplek TravDay voor de vijfde keer TravDay voor de vijfde keer haar ontmoetingsplek voor de de ontmoetingsplek voor voor de Nederlandse haar haar deuren deuren als dé dé deuren als déals ontmoetingsplek Nederlandse reiswereld.

100+ Nederlandse reiswereld. reiswereld.

100+ standhouders ontmoetingsplek ontmoetingsplek voor voor de de100+ voor de Nederlandse standhouders en 500+ 500+ standhouders en en 500+ bezoekers ontmoeten Nederlandse Nederlandse reiswereld. reiswereld.

100+ 100+ reiswereld.

100+ standhouders bezoekers ontmoeten elkaar bezoekers ontmoeten elkaar elkaar weer. standhouders standhouders en en 500+ 500+ en 500+ bezoekers ontmoeten weer. weer.

Gelijk aan de vorige editie is bezoekers bezoekers ontmoeten ontmoeten elkaar elkaar elkaar weer.

Gelijk aan de vorige editie is Gelijk editie Rijtuigenloods in Amersfoort weer. weer. aan Gelijk aan de de vorige vorige editie is is het Gelijk Gelijk aan aan de de vorige vorige editie editie isis het Rijtuigenloods in Amersfoort

78

Rijtuigenloods in Amersfoort toneel voor inspirerende het toneel voor inspirerende het toneel voor inspirerende kennissessies, boeiende Rijtuigenloods Rijtuigenloods in in Amersfoort Amersfoort toneel voor inspirerende kennissessies, boeiende VRkennissessies, boeiende presentaties, interactieve het het toneel toneel voor voorboeiende inspirerende inspirerende kennissessies, presentaties, interactieve VRVRpresentaties, interactieve belevingen, waardevolle kennissessies, kennissessies, boeiende boeiende VRpresentaties, interactieve belevingen, waardevolle belevingen, waardevolle netwerkmomenten en VRpresentaties, presentaties, interactieve interactieve VRbelevingen, waardevolle netwerkmomenten en netwerkmomenten en verrassend entertainment. belevingen, belevingen, waardevolle waardevolle netwerkmomenten en verrassend entertainment. verrassend entertainment.

Het kloppende hart is de netwerkmomenten netwerkmomenten en en verrassend entertainment.

Het kloppende hart is de Het kloppende hart is de beursvloer waar zowel leisure verrassend verrassend entertainment. entertainment.

Het kloppende hart is de beursvloer waar zowel leisure beursvloer waar zowel leisure als MICE-professionals elkaar Het Het kloppende kloppende hart hart isis de de beursvloer waar zowel leisure als MICE-professionals elkaar als elkaar ontmoeten.

Alleszowel overzichtelijk beursvloer beursvloer waar waar zowel leisure leisure alsMICE-professionals MICE-professionals elkaar ontmoeten.

Alles overzichtelijk ontmoeten.

Alles overzichtelijk in één grote ruimte waardoor als als MICE-professionals MICE-professionals elkaar elkaar je ontmoeten.

Alles overzichtelijk in één grote ruimte waardoor je in grote ruimte waardoor je niets missen.

De ontmoeten. ontmoeten.

Alles Alles overzichtelijk overzichtelijk inéén éénhoeft grotete ruimte waardoor je in in één éénhoeft grote grotete ruimte ruimte waardoor waardoor je je niets missen.

De

niets hoeft te missen.maken De het aanwezige rijtuigen aanwezige rijtuigen maken het aanwezige maken sfeervol énrijtuigen extra functioneel niets niets hoeft hoeft te te missen. missen.

De De het aanwezige rijtuigen maken het sfeervol énals extra functioneel sfeervol én extra functioneel deze keer locatie voor aanwezige aanwezige rijtuigen rijtuigen maken maken het het sfeervol énalsextra functioneel deze keer locatie voor deze keer als locatie voor diverse presentaties. sfeervol sfeervol én én extra extra functioneel functioneel deze keer als locatie diverse presentaties. presentaties. voor diverse deze deze keer keer als als locatie locatie voor voor diverse presentaties.

Vanzelfsprekend is TravDay diverse diverse presentaties. presentaties.

Vanzelfsprekend weer tot tot in de de Vanzelfsprekend weer in weer tot in de puntjes verzorgd, Vanzelfsprekend is TravDay puntjes verzorgd, waarbij puntjes verzorgd, waarbij waarbij drankjes en hapjes Vanzelfsprekend Vanzelfsprekend weer weer tot tot in in de de weer tot in de puntjes verzorgd, drankjes en hapjes inbegrepen drankjes en hapjes inbegrepen inbegrepen zijn voor een puntjes puntjes verzorgd, verzorgd,en waarbij waarbij waarbij hapjes zijn voordrankjes een optimale zijn voor een optimale optimale werkomgeving drankjes drankjes en en hapjes hapjes inbegrepen inbegrepen inbegrepen zijnvoor voor eenvoor werkomgeving zowel werkomgeving voor zowel zowel standhouder als voor zijn zijn voor voor een een optimale optimale optimale werkomgeving standhouder al bezoeker. standhouder alvoor bezoeker. bezoeker. werkomgeving werkomgeving voor zowel zowel zowel standhouder als standhouder standhouder al bezoeker. bezoeker. bezoeker. al

IS DE DE TRAVDAY TRAVDAY BEURSVLOER BEURSVLOER INTERESSANT INTERESSANT VOOR VOOR UW UW BEDRIJF? BEDRIJF? IS IS DEIS BEURSVLOER INTERESSANT VOOR UW BEDRIJF? ISTRAVDAY DE DE TRAVDAY TRAVDAY BEURSVLOER BEURSVLOER INTERESSANT INTERESSANT VOOR VOOR UW UW BEDRIJF? BEDRIJF?

DATUM: 25 SEPTEMBER 11:00 - 19:00 uur DATUM: 25 SEPTEMBER

11:00 - 19:00 uur LOCATIE: De Rijtuigenloods in Amersfoort LOCATIE:

Langer open!

Direct Langernaast open! het centraal station!

Direct naast het Gratis parkeren! centraal station!

Gratis parkeren!

De Rijtuigenloods in Amersfoort DE HELE DAG NETWERKEN Kom live in contact met collega’s, leveranciers, DE HELE DAG NETWERKEN vertegenwoordigers en andere Kom live in contact met collega’s,branchegenoten. leveranciers,

vertegenwoordigers en andere branchegenoten.

ALL-INCLUSIVE Hapjes, drankjes en een walking dinner inbegrepen.

ALL-INCLUSIVE Hapjes, drankjes en een walking dinner inbegrepen.

BE THERE! BE THERE! Bezoekers onder Bezoekers onder meer meer verkeersbureaus, verkeersbureaus, De touroperators, De bezoekers bezoekers van van TravDay TravDay zijn zijn touroperators, accommodaties, accommodaties, Bezoekers onder meer verkeersbureaus, Bezoekers onder meer verkeersbureaus, de airlines, de volgende volgende werknemers werknemers uit uit de de airlines, rentals, rentals, verzekeraars, verzekeraars, De bezoekers van TravDay zijn touroperators, accommodaties, De bezoekers van TravDay zijn touroperators, accommodaties, reisbranche: en reisbranche: (zelfstandig) airports en ICT-bedrijven, ICT-bedrijven, die die TravDay is ‘the(zelfstandig) place to be’ voor de airports presentaties. de volgende werknemers uit de airlines, rentals, verzekeraars, de volgende werknemers uit de airlines, rentals, verzekeraars, reisadviseurs, uitgebreid de mogelijkheid reisadviseurs, zakenreisbureaus, zakenreisbureaus, uitgebreid dewordt mogelijkheid reisbranche.

De dag vanzelfsprekend reisbranche: (zelfstandig) airports en ICT-bedrijven, die reisbranche: (zelfstandig) airports en ICT-bedrijven, die TravDay is ‘the place to be’ voor de presentaties.

MICE-agenten, CEO’s, inkopers krijgen om te komen vertellen MICE-agenten, CEO’s, inkopers krijgen om te komen vertellen Ontmoet collega’s en leveranciers. afgesloten met een waardevolle en reisadviseurs, zakenreisbureaus, uitgebreid de mogelijkheid reisadviseurs, zakenreisbureaus, uitgebreid dewordt mogelijkheid reisbranche.

De vanzelfsprekend en hen over producten en en productmanagers. productmanagers.

Voor hen over hun hundag producten en Praat elkaar bij over deVoor laatste gezellige netwerkborrel.

MICE-agenten, CEO’s, inkopers krijgen om te komen vertellen MICE-agenten, CEO’s, inkopers krijgen om te komen vertellen Ontmoet collega’s en leveranciers. afgesloten met een waardevolle en is is toegang toegang gratis. gratis. diensten. ontwikkelingen en doe business in diensten.

Aanmelden via en hen over en en productmanagers. productmanagers.

Voor hen over hun hun producten producten en Praat elkaar bij over deVoor laatste gezellige netwerkborrel. een informele setting. www.travday.nl is is toegang toegang gratis. gratis. diensten. ontwikkelingen en doe business in diensten.

Aanmelden via Standhouders Standhouders Wij kijken kijken er er naar naar uit uit om om jou jou weer weer Laat je inhoudelijk informeren op de Wij een informele setting.

Standhouders tijdens Standhouders tijdens TravDay TravDay te mogen mogen verwelkomen verwelkomen tijdens tijdens www.travday.nl dynamische beurvloer of tijdens een te of scan de QR-code Standhouders Wij kijken er naar uit om jou weer Standhouders kijken er naar uit om jou weer Wij kijken ernaar uit om jou weer Laat je inhoudelijk informeren op de zijn vertegenwoordigers deze zijnde vertegenwoordigers van deze boeiende boeiende dag. dag. van vele interessante van Standhouders tijdens Standhouders tijdens TravDay TravDay te mogen mogen verwelkomen verwelkomen tijdens tijdens dynamische beurvloer of tijdens een te of scan de QR-code zijn vertegenwoordigers van deze boeiende dag. zijn vertegenwoordigers van deze dag. boeiende van de vele interessante

RESERVEER SNEL EEN STAND SALES@TRAVMEDIA.NL RESERVEER SNELEEN EENSTAND STANDSALES@TRAVMEDIA.NL VIA SALES@TRAVMEDIA.NL RESERVEER SNEL

79

Africa’s Travel Indaba 2023

De Africa Travel Indaba: verantwoordelijk toerisme DOOR:

DENNIS DE GROOT

Africa’s Travel Indaba is een toonaangevende reisbeurs die inkopers van over de hele wereld bij elkaar brengt en bijna 1.000 standhouders de kans geeft om bezoekers kennis te laten maken met alle diversiteit die Afrika te bieden heeft.

Beursvloer

De cijfers van deze editie liegen er niet om en gaan weer richting het niveau van vóór Covid, iets waaruit blijkt dat Afrika een bijzonder goede gastheer kan zijn voor veilige evenementen van wereldklasse. Uiteraard was Travelpro erbij.

De Africa Travel Indaba. Hét driedaagse B2Breisevenement in Zuid-Afrika dat voorafgegaan wordt door de Business Opportunity Networking Day (BONDay). Met BONDay wordt een platform gecreëerd op basis van toonaangevende bedrijven en personen binnen de reisindustrie door het delen van kennis en inwinnen van wereldwijde trends in combinatie met de lokale kijk op zaken. Het programma wordt in nauwe samenwerking ontwikkeld met brancheverenigingen, wereldwijde toerisme-organisaties en continentale experts.

80

Gastvrij

Ook dit jaar werd de beurs gehouden in het Inkosi Albert Luthuli International Convention Centre in Durban, in de gastprovincie KwaZulu-Natal. De provincie staat bekend om zijn uitgestrekte kustlijn aan de Indische Oceaan, rijke historie, eindeloze stranden en suikerriet- en bananenplantages. Durban trakteert bezoekers op een levendig stadsbeeld en nachtleven, bedrijvige kruidenmarkten en authentieke Zulu-cultuur.

Verantwoordelijk toerisme

Wat tijdens de opening van de Africa Travel Indaba heel erg duidelijk naar voren kwam, is de noodzaak voor verantwoordelijk toerisme. Uiteraard staat bij veel organisaties duurzaamheid hoog op de agenda, maar

REPORTAGE

het teruggeven aan de samenleving wordt meer en meer iets wat zal bijdragen aan het verbeteren van de samenleving door onder andere het creëren van banen in toerisme.

Steeds meer partijen kiezen om deze reden voor het werken met lokale partners die ook daadwerkelijk mensen uit de regio aannemen om er te werken. Dit kan bij andere partijen weer voor scheve gezichten zorgen, maar door voet bij stuk te houden zorgen deze partijen er samen voor dat het toerisme steeds verantwoordelijker wordt en de leefsituatie voor veel bewoners wordt verbeterd op de langere termijn.

De beurs werd traditiegetrouw geopend door de directeur van de South African Tourism Board; Ms Nomasonto Ndlovu, begeleid door Afrikaanse zang en dans die zo belangrijk zijn voor de cultuur en wat je werkelijk overal terug ziet en hoort.

Gezonde concurrentie

Waarom verantwoordelijk toerisme en alles wat hierbij komt kijken zo belangrijk is, werd in de energieke speech van de Zuid-Afrikaanse minister van Toerisme, Patricia de Lille, bijzonder duidelijk verwoord. Allereerst geeft zij aan dat concurrentie wordt beschouwd als de levensader van bestemmingsmarketing en toerisme, maar dat concurrentie en samenwerking altijd in evenwicht moeten zijn. Gezonde concurrentie stimuleren groei en innovatie, terwijl ongezonde concurrentie ertoe kan leiden dat bestemmingen en bedrijven elkaar ondermijnen op het gebied van prijs en kwaliteit. Succes hangt volgens De Lille niet alleen af van concurrentie, maar ook van het erkennen van de waarde van samenwerking en relaties. Iedere partij

heeft er dus baat bij een unieke rol te spelen in de toeristische keten en alleen zo kan er een naadloze en onvergetelijke reiservaring gecreëerd worden voor bezoekers en dit is precies de gedachte achter de Africa Travel Indaba.

Steun

Het ministerie van Toerisme begrijpt de waarde van kleine tot middelgrote reisondernemingen en steunt via het zogenaamde Market Access Support Program (MASP) 123 lokale kleine inkomende toeristische ondernemingen door hen een plek te geven op het Hidden Gems paviljoen tijdens de Indaba. Hier kunnen zij hun producten en diensten tonen, hun netwerk uitbreiden en relaties onderhouden die de groei en duurzaamheid van de Afrikaanse toeristische sector zullen bevorderen.

Zuid-Afrika heeft in 2022 een bemoedigende groei gezien. Door een sterker herstel dan verwacht zou het aantal internationale toeristen uit Europa en het Midden-Oosten, kunnen terugkeren naar een prepandemisch niveau. Dit toont het potentieel aan van de Afrikaanse toeristische sector. Niet alleen als inkomstenbron, maar ook door het creëren van werkgelegenheid en de bevordering van snellere economische groei.

Harmonie

Een ander belangrijk punt is volgens De Lille het visumregime in alle Afrikaanse landen. Er zou een geharmoniseerde regeling moeten komen om het voor reizigers makkelijker te maken tussen de verschillende landen te bewegen. Ook moet het aanvraagproces voor

Patricia de Lille, minister van Toerisme

81

de e-visa eenvoudiger en de kosten voor een visa naar beneden om Afrika als bestemming nog aantrekkelijker te maken voor zowel Afrikaanse als internationale toeristen.

De Lille gaat verder over het feit dat er prioriteit gegeven moet worden aan verduurzaming van de toeristische sector. Dit zal op den duur klimaatverandering tegengaan, het milieu en cultureel erfgoed beschermen, terwijl de economische ontwikkeling bevorderd wordt.

over de hele wereld te verwelkomen met alles wat het te bieden heeft en is voorbereid op een toekomst waarbij toerisme op de langere termijn bijdraagt aan het verbeteren van de sociale situatie en economische groei.

Het Green Tourism Incentive Program (GTIP) is een van de belangrijke projecten van het ministerie van Toerisme in Zuid-Afrika en helpt bedrijven klimaatverandering tegen te gaan en zich aan te passen aan energiebesparingen. Het stimuleert ondernemers in de particuliere sector de stap te nemen naar oplossingen voor duurzaam beheer en gebruik van elektriciteits- en waterbronnen door installatie van zonneparken en waterbesparende technologieën, waardoor een groter concurrentievermogen ontstaat en meer operationele duurzaamheid.

Conclusie

Kortom, de Africa Travel Indaba staat voor het verbeteren van toerisme in en naar Afrika, Zuid-Afrika in het bijzonder. Zuid-Afrika is klaar om toeristen van

82

Nomasonto Ndlovu, COO South African Tourism

STIJL RAUW BELEVING FLAIR SERVICE

REPORTAGE

Untamed Travelling www.untamedtravelling.com • info @untamedtravelling.com • +31 487-540367 83

Extra comfort met de nieuwe Premium Comfort Class Op verschillende intercontinentale vluchten van KLM kan jouw klant al kiezen voor extra comfort in een aparte Premium Comfort Class cabine, gescheiden van Economy Class en World Business Class. Hier geniet je klant van meer ruimte, een groter beeldscherm voor entertainment en een uitgebreid aanbod aan heerlijke maaltijden.

Beschikbaar op diverse KLM vluchten.