Issuu

Editie 4 - 2025

Experts over de verrassende parels van Afrika Leo Alkemade en de Prijsvrij-commercials

“We moeten de vakantieganger aan het cruisen krijgen”

“Ik zie mezelf als een schilder” Marcello Pacenti (BMS-Travellers)

Daarom boek je bij Captain Cruise Beste Cruise Agent 2024 & 2025 Meer dan 35.000 cruises wereldwijd Ervaren Cruise Experts Eerlijk en passend advies Grootste aanbod (51 rederijen) in NL Klantwaardering van een 9,5 Persoonlijk contact & maatwerk Verzorgen ook vluchten, hotels, transfers & autohuur Nederlandstalige reisbegeleiding

Al meer dan 15 jaar verzorgt Captain Cruise cruises over de gehele wereld. Wij maken een geheel passende pakketreis, zodat je klanten onbezorgd op cruise gaan. Naast mooie cruises bieden wij ook aansluitende vluchten, hotels & transfers aan. Wij zoeken alles uit tot in de puntjes en maken de droomcruise geheel compleet! Daarnaast hebben wij verschillende cruises met Nederlands sprekende reisbegeleiding! Bij ons krijg je een eerlijk en passend advies van onze Cruise-Experts. Wil je meer weten neem telefonisch of per e-mail retail@captaincruise.nl contact met ons op!

www.captaincruise.nl

088 - 501 8 521

VOORWOORD

PERSOONLAIK

Ben je geïnteresseerd in technische zaken? Kan het niet vaak genoeg over AI gaan? Dan raad ik je aan dit magazine nu om te draaien, want dan vind je de TRAVELNEXT Tech Special. Tijdens de laatste editie van TravDay werd er tijdens het TRAVELNEXT Kennistheater ook genoeg gesproken over AI, onder meer over de mogelijkheden die AI biedt om de reisagent te versterken. Moet je als reisagent nu bang zijn voor de digitale ontwikkelingen? ‘Elk jaar lees je weleens ergens dat het einde van de reisagent nabij is, maar we zijn er nog steeds’, aldus een reisagent op TravDay. Wie zijn zaakjes gewoon goed voor elkaar heeft, heeft bestaansrecht. Wanneer het over de technische ontwikkelingen gaat, gaat het ook altijd in de gesprekken daarna over het niet willen verliezen van het persoonlijk contact - met de klant. Hoe belangrijk persoonlijk contact is, komt ook terug in het interview dat ik had met Marcello Pacenti (eigenaar BMS-Travellers). Hij zit vol ervaringen én verhalen, die hij mij vertelde tijdens een smaakvolle lunch in het restaurant van zijn broer. Het gesprek eindigde vlak voor de eerste gasten binnenkwamen voor het diner.

Arjen Lutgendorff Hoofdredacteur arjen@travelpro.nl

Nico Bleichrodt (Holland America Line) vertelde over zijn visie op de cruisesector en hoe het is om samen te werken in de schaatswereld en de sponsoring/samenwerking met schaatster Joy Beune. Of er schaatsbanen op de schepen van Holland America Line komen? Je leest het in het interview. Iets totaal anders is het artikel dat onze stagiair Roos Temminck schreef over vliegangst. Ze spreekt erover met Bente (cabin crew member TUI fly) en Josine Arondeus (GGZpsycholoog, psychotherapeut en luchtvaartpsycholoog). Wil je een update over het Afrika-aanbod en de ontwikkelingen? In de Afrika-special laten we experts aan het woord. Ze vertellen over verborgen pareltjes en persoonlijke favorieten. En vergeet ook vooral niet om de column van de VvKR-voorzitter Kim Nooyens te lezen!

Arjen Lutgendorff

COLOFON Tom van Apeldoorn - Uitgever T.J. van Apeldoorn - Commercieel Directeur Arjen Lutgendorff - Hoofdredacteur Sharon Evers - Eindredacteur Dylan Cinjee - Redacteur Theo de Reus - Redacteur Tijn Kramer - Redacteur Judith Wetselaar - (Web)redacteur Dennis de Groot - Sales Manager Dennis Ebbers - Sales Manager Tina Bakker - Account Manager Danielle van Ewijk – Event Manager Liset Rodriguez - Event Support Iris Beenen - Graphic Design Seb van Apeldoorn - Operationeel Manager Roos Temminck - Stagiaire

IN DIT NUMMER OP DE COVER

25.

Marcello Pacenti (BMS-Travellers) en zijn broer Leonardo (restaurant Toscanini)

Kantooradres: Arendstraat 33A, 1223 RE Hilversum Tel: +31(0)35-2005481 E-mail: redactie@travelpro.nl Internet: www.travelpro.nl Verantwoording: Travelpro is een uitgave van uitgeverij T&S Productions B.V. Dit magazine is als volgt verspreid: Oplage: 6.154 Digitaal via issuu.com Nieuwsbrief: 7.400+ abonnees Social media: 12.500+ volgers

6, INTERVIEW NICO BLEICHRODT

Opgave en vragen over abonnementen: Abonnementenland Postbus 20, 1910 AA Uitgeest Tel. +31(0)251-25 79 24 Fax +31(0)251-31 04 05 Site: www.bladenbox.nl voor abonneren of www.aboland.nl voor adreswijzigingen en opzeggingen. Beëindigen abonnement: Opzeggingen dienen 12 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn. Prijswijzigingen voorbehouden.

12. LEO EN LISELOT ALKEMADE

Abonnementen lopen automatisch door, tenzij uiterlijk 30 dagen voor de vervaldatum bij ons wordt opgezegd. Dit kan uitsluitend per mail: info@travelpro.nl Kijk voor actuele tarieven op travelpro.nl/abonneren. Vragen? redactie@travelpro.nl Auteursrechten: Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerde database, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij electronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Travelpro.

14. VLIEGANGST VLIEGT

op deze manier weg

24. COLUMN KIM NOOYENS

(VvKR): vakanties zonder drempels

Scan voor meer informatie

5 t/m 7 februari 2026 Brabanthallen, ’s-Hertogenbosch De nieuwe standaard voor reisinspiratie Creëer fans • Innoveer • Beleef • Verras • Activeer

Voor meer informatie:

www.vakantiefestival.com

info@vakantiefestival.com 5

Nico Bleichrodt en Joy Beune

“CRUISEVAKANTIES STERK IN DE LIFT, MAAR DE GROTE DOORBRAAK MOET NOG KOMEN” DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

De cruisesector groeit gestaag, maar in Nederland blijft het grote publiek nog altijd wat achter. Nico Bleichrodt (Vice President International Sales & Marketing bij Holland America Line) vertelt in gesprek met Travelpro dat hij de toekomst positief inziet. “We moeten de vakantieganger aan het cruisen krijgen.”

INTERVIEW

at is de staat van de cruisesector in Nederland? “Uit de CLIA-cijfers over 2024, die deze maand zijn gepubliceerd, zal blijken hoe de cruisemarkt dat jaar heeft gepresteerd. Ik merk een enorm positieve vibe. Het gevoel is dat de sector blijft groeien.” Hoe heeft Holland America Line het gedaan? “Onze homeport-situatie in Rotterdam heeft ons in 2024 enorm geholpen met vertrekken van zowel de Nieuw Statendam als de Rotterdam. In 2025 liggen beide schepen hier het hele seizoen. Dat is een flinke opvoering van het aantal bedden voor vertrek vanuit Nederland.” Is er zo veel vraag door Nederlanders of gaat het meer om andere nationaliteiten? “Allebei. Dit jaar zitten we al bijna vol. Die trend zagen we in 2024 al: mensen boeken eerder, kiezen vaker voor kwaliteit en boeken ook tegen hogere prijzen. Daarnaast boeken veel mensen extra’s bij, zeker Nederlanders. 75% van onze klanten kiest voor het totaalpakket ‘Have it all’. Voor 2025 hebben wij tevens 10 procentpunten meer vroegboekingen dan het jaar daarvoor. Ter vergelijking: eind december 2024 was al 55% tot 60% van de boekingen voor 2025 binnen. Eind 2023 was dat nog 45% voor 2024.” Hoe komt het dat het zo goed gaat? “Consumenten hebben in de gaten dat je niet meer kunt rekenen op last-minutes. Kijk maar naar de vliegtickettarieven: je moet vaak vroeg boeken om zeker te zijn van beschikbaarheid én de laagste prijs. Wat bij ons meespeelt, is dat we vorig jaar in juni al helemaal vol zaten voor het zomerseizoen. Nu zien we hetzelfde gebeuren: de eerste vertrekken in mei en juni zitten alweer vol. We willen onze lokale vertrekken voor de rest van het seizoen zo snel mogelijk gevuld hebben, zodat we de focus kunnen verleggen naar volgend jaar. En ook voor 2026 liggen we gigantisch voor op schema.” Jullie hebben dit jaar meer bedden voor vertrekken vanuit Nederland. Zet dat zich voort? “Dit jaar hebben we 75.000 bedden voor vertrek vanuit Nederland. Volgend jaar zijn dat er zo’n 88.000, en we gaan van 28 naar 36 vertrekken vanuit Nederland. Het seizoen wordt ook langer: nu stopt het meestal in oktober, maar volgend jaar verwachten we ook in het najaar nog veel afvaarten. Zo breiden wij het najaar uit met extra cruises vanuit Rotterdam naar de Canarische Eilanden, Noord-Kaap en Middellandse Zee en blijven wij tot 5 december in Europa. Vertrekken vanuit Nederland doen het ontzettend goed binnen ons totale aanbod. We hebben veel Amerikanen aan boord, maar op de afvaarten vanuit Nederland bestaat 60% tot 70% van de gasten uit Europeanen. Daaronder zitten veel Nederlanders en Belgen, maar ook andere nationaliteiten.” Welke bestemmingen zijn populair? “Wat opvalt is dat verre cruises steeds populairder worden, vooral naar Azië en Zuid-Amerika. Onze Azië-

cruises waren vroegtijdig volgeboekt, vanuit alle regio’s. Routes als een rondje Japan of van Singapore naar Indonesië zijn enorm in trek.” Hoe zit het met de prijzen? Is een cruise nog betaalbaar? “Uiteindelijk bepaalt de consument zelf of een cruise betaalbaar of onbetaalbaar is. Op dit moment is het de trend dat men vroeg boekt en kiest voor een all-inclusive product, dus dat geeft aan dat men voor waarde kiest. Bij onze lokale vertrekken heb je bovendien geen vlucht nodig. Dit jaar startten we vanaf € 1.499 voor acht dagen naar de Noorse fjorden met vertrek vanuit Rotterdam, all-in. Dat is voor een binnenhut, terwijl alleen een los vliegticket al vaak zo’n € 400 tot € 500 kost. De prijzen voor dit jaar zijn overigens gestegen, omdat we vol raken. Ik kan me voorstellen dat sommige consumenten nu al kijken wat dezelfde cruise volgend jaar kost.”

‘‘

We moeten de vakantieganger aan het cruisen krijgen Als je al zo vroeg vol zit, dan had je toch veel meer kunnen verkopen? “Hoewel onze wereldwijde capaciteit enorm is, hebben wij vooral te maken met interne concurrentie hebben zoals vanuit onze grootste markt Noord-Amerika, waar men vroeg boekt. Nederlanders boeken traditioneel later. Daarom zijn we vorig jaar gestart met een strategie om veel eerder te beginnen met verkopen met veel vroegboekvoordeel. Momenteel staan al onze cruises open voor verkoop tot en met winter 2026-2027, en waarschijnlijk openen we in juni al de verkopen voor zomer van 2027. In tegenstelling tot andere reissectoren werken wij niet per half jaar, maar openen we de capaciteit anderhalf tot twee jaar van tevoren, omdat de routes dan al vastliggen. Zo kunnen we eerder in de markt zijn dan landvakanties en sneller keuzes bieden. We werken momenteel ook weer met de wekelijkse top-10 aanbiedingen waarmee wij onze last minutecapaciteit in de markt zetten, hier wordt altijd volop op geboekt. Dat helpt ons om restcapaciteit op te schonen. De week erna volgt dan een nieuwe top 10. Als het niet nodig is, doen we het liever niet, want we willen niet meer dumpen.” Helpt de schaatssponsoring een beetje? “Onze schaatssponsoring is een aanvulling op de reeds geplande off- en online marketingactiviteiten. Ik geloof dat het altijd draait om het totaalplaatje van alles wat je doet. Het is niet zo dat je vandaag iets lanceert en

morgen extra mensen aan de telefoon nodig hebt voor de boekingen. Het is altijd een samenspel van het creëren van brand/product-awareness en activatie. Zeker in onze branche zijn we nog volop bezig met het vergroten van de cruise awareness. Onze naamsbekendheid is al best goed, maar we willen daarin wel de leider blijven. Die cruise awareness moeten we dus blijven versterken.” Waarom schaatsen? “Net als met beurzen en andere activiteiten zoeken we bewust plekken op waar mensen ons niet verwachten. In Nederland zijn er zo’n vier miljoen schaatsfans. Daarom zijn we twee jaar geleden een driejarig partnership aangegaan met de International Skating Union, tot en met de Olympische Spelen. Ons hoofddoel is om consumenten continu te ‘confronteren’ met ons merk in Nederland. Maar we zijn ook zichtbaar in onder andere Canada, US, China en Japan, dat zijn ook belangrijke markten voor Holland America Line. Schaatsen en Holland America Line delen ook een lange Nederlandse traditie. Vorig jaar organiseerden we een media-event aan boord van de Rotterdam voor Team IKO X2O. Volgens sportjournalisten was het de beste ploegpresentatie ooit. We hebben natuurlijk een prachtig theater aan boord, met licht, geluid en een 280 graden-led scherm. De schaatsers waren super enthousiast. Het jaar ervoor stonden ze nog met een beamer in de Jaap Edenhal, nu kregen ze een rondleiding, lunch én zon. Zo is het contact ontstaan met schaatser Joy Beune. In aanloop naar de Olympische Spelen zijn we nu ook haar persoonlijke sponsor geworden. De timing van deze overeenkomst is perfect gebleken aangezien Joy op de wereldkampioenschappen schaatsen in Hamar in maart maar liefst drie gouden medailles heeft gewonnen.” Er komen geen schaatsbanen op de schepen? “Nee, nee, nee. Ik denk dat onze schepen zich daar niet echt voor lenen, maar misschien dat we in de toekomst wel gastsprekers uit de schaatswereld aan boord kunnen hebben.” Ben je zelf een schaatser? “Ik ben in alle sporten een beginner, van golf, voetbal, schaatsen, skiën tot inline skaten. Als het mooi weer is, skate ik een vaste route van vijftien kilometer rond een meer bij Valkenburg. Zeker dan is het heerlijk om buiten te zijn. Hockeyschaatsen lukt nog wel, maar op Noren durf ik echt niet. En ik weet zeker dat we nog een schaatsclinic met Joy gaan doen, dus dan moet ik eraan geloven.” Ben je tevreden over het programma Cruise Life? “Als je naar de kijkcijfers kijkt, zijn we uitermate tevreden. De afleveringen worden ook meerdere keren herhaald. Na vier uitzendingen zaten we al ruim boven de 2,5 tot 3 miljoen kijkers en dan tellen we de herhalingen op Videoland nog niet eens mee. Het is de bedoeling om hiermee door te gaan. Het is leuk om te melden dat wij deze zomer een nieuwe serie gaan opnemen die eind van het jaar te zien zal zijn op RTL4.”

Je bent als Holland America Line uit Rotterdam niet jaloers op Prijsvrij Vakanties die op het shirt van Feyenoord staan? “We hebben het er wel over gehad, maar voetbal is een heel andere sport. Het past zeker bij ons als volkssport, maar de sponsordeals zijn van een heel andere orde. Schaatsen is veel kostenefficiënter. Met wat we daar nu aan uitgeven, zouden we zeker niet op het shirt van Feyenoord hebben gestaan. Ik ben ook terughoudend met sportsponsoring. Als je flink in sport investeert, moet je vaak het dubbele uitgeven om er echt actief mee aan de slag te gaan. In het schaatsen is de betrokkenheid groot en de aanpak veel informeler, dat heb ik de afgelopen maanden echt gemerkt door de contacten die wij hebben weten te leggen via het schaatsen. We zijn nu in gesprek met een organisatie die goede doelen ondersteunt, om te kijken of we daarin iets samen kunnen doen. Net als in gesprekken met andere sponsoren. Schaatsen staat dicht bij het publiek, en dat is precies wat wij met ons merk willen uitstralen.” Hoe doet de retail het als het gaat om de boekingen? “Goed. We werken met de traditionele touroperators en reisagenten, én met alle ZSO-ketens en daar steken we veel energie in. Waar er geboekt wordt, maakt ons niet uit. Iedereen kent Holland America Line inmiddels wel, de drempel om een cruise te verkopen is lager en er is tevens minder angst om een cruise te verkopen. Samen met de hele cruisesector blijven wij inzetten op nog meer educatie. We zijn er nog niet, maar de vraag naar cruises groeit, en we merken dat mond-tot-mondreclame steeds belangrijker wordt. Dat helpt de hele branche vooruit.”

‘‘

Mond-tot-mondreclame zal de cruisesector verder helpen Kijk jij naar de etalages van reisbureaus in de winkelstraten om te zien of er ook cruises worden aangeboden? “Ik kijk altijd en het verschilt per kantoor. Bij TUIkantoren zie je vooral hun eigen cruises, maar ik zie met veel plezier veel retailers het cruiseproduct actief promoten in de winkels.” Hoe kijk je naar de cruises van Corendon? Had je die van Nederland naar Curaçao niet willen doen met Holland America Line? “We hebben die optie samen besproken, maar voor ons paste het niet in ons schema. Wij varen vanuit Florida en 85% van onze business komt uit de VS. Logistiek was het lastig, en de route leverde niet de beste itineraries

INTERVIEW

op. Maar ik juich het initiatief van Corendon toe. Ze hebben hun eigen hotels, eigen vluchten én een voormalig HAL-schip. Het is goed voor de awareness. De cruisemarkt in Nederland is nog klein en we moeten de vakantieganger aan het cruisen krijgen. Als Corendon daaraan bijdraagt, is dat alleen maar positief. Ik ben er superenthousiast over.” Het ANVR-lidmaatschap dat Holland America Line niet heeft, is al jaren een terugkerend onderwerp. Hoe is het contact met de ANVR? “We hebben recent samen weer over diverse onderwerpen gesproken. We hanteren een Amerikaanse structuur, maar hebben onze voorwaarden zo veel mogelijk in lijn gebracht met die van ANVR. Ik ben graag een gesprekspartner en vind het fantastisch wat Frank Radstake (directeur ANVR) en zijn team doen. Er komen ook bij de ANVR steeds meer vragen over cruises binnen, dus het is belangrijk om met elkaar het gesprek te blijven voeren, ook al zijn wij geen ANVRlid.” Volg je de initiatieven van de Amerikaanse president Donald Trump? Hij wil rederijen meer belasting laten betalen. “Ik volg het zeker. Wij varen weliswaar onder Nederlandse vlag, maar hebben ons hoofdkantoor in de VS, zijn werkgever, betalen belasting en voldoen aan al onze verplichtingen. Onze schepen varen wereldwijd, en elke haven die we aandoen, profiteert daarvan.

Ook in Amerika dragen we bij aan de economie. In Rotterdam levert een aanleg bijvoorbeeld zo’n € 700.000 op en dat geldt eigenlijk voor elke haven, ook die in de USA.” Gaat CLIA weer wat actiever in Nederland worden? “We hadden in Nederland een eigen CLIA-afdeling voor sales en marketing, gericht op de promotie van cruisen en die bestaat niet meer. Op de ITB heb ik tegen een aantal rederijen gezegd dat het goed zou zijn om eens om de tafel te gaan. Daar stonden ze voor open. Het formele overleg in CLIA-verband van vóór COVID is er niet meer, maar dat sluit informele samenwerking niet uit. De Oktober Cruisemaand leeft nog steeds en de buitenwereld kent dat fenomeen nog. Misschien moeten we kijken hoe we dat op een natuurlijke manier nieuw leven kunnen inblazen. Het initiatief ontstond ooit vanuit de Dutch Cruise Council. In Engeland had je de Longest Cruise Day, in Frankrijk de Cruise Week en wij maakten er een maand van. Als we daar samen opnieuw iets mee doen, hoeft dat niet per se onder het CLIAlabel. Gewoon met elkaar de focus leggen op een paar gezamenlijke acties.” Is de grote doorbraak van cruisen in Nederland al geweest of moet dat nog gaan gebeuren? “De grote doorbraak moet nog komen. Ik zie veel ontwikkelingen, vooral bij rederijen en cruisetouroperators die goed bezig zijn met het promoten van cruisen.”

Jullie doen er in ieder geval genoeg aan om Nederlanders zich welkom te laten voelen. “Ja, zo hebben wij de Orange Day met Orange Party en met een Nederlands menu aan boord. We hebben het Grand Dutch Café en willen meer van de Nederlandse identiteit op de schepen terugbrengen. Amerikanen vinden het fantastisch en het maakt ons onderscheidend van andere rederijen.” Jij blijft voorlopig nog zitten waar je zit? “Ik blijf zitten ja, absoluut. Er zit nog muziek in deze branche.” Er is geen cruiseschaamte in Nederland? “Van cruiseschaamte merken we in de boekingen niets. Ik ga niet zeggen dat er geen cruiseschaamte is. Ik vind het trouwens een rotwoord. Ik denk wel dat er meer vragen over sustainability komen doordat wij vaak onterecht in de negatieve publiciteit zijn terechtgekomen. De cruisesector wordt afgedaan als de grootste vervuilers ter wereld wat ons een negatief imago geeft. Er gebeurt op dit moment veel op het gebied van duurzaamheid in onze sector. Alle rederijen zijn volop bezig met verduurzaming van de schepen, wat ook noodzakelijk is om aan de huidige en toekomstige internationale wetgevingen te voldoen. Net zoals veel andere sectoren, heeft onze sector te maken met een roadmap naar 2030 en 2050. Ik ben van mening dat ook ons de tijd gegund moet worden om deze noodzakelijke omslag te maken en niet als quick wins gezien moeten worden. Maar mensen met cruiseschaamte gaan niet cruisen en dat is hun goed recht, net als dat er mensen zijn die niet vliegen.”

de Nieuw Statendam naar Nederland. De Rotterdam volgt een week later op 26 april en gaat weer op biofuel varen, vooral richting Noorwegen waar strengere regels gelden. Vanaf 31 maart is walstroom officieel in Rotterdam beschikbaar. Al onze schepen zijn voorbereid en beschikken over een stekker en kunnen dus vanaf dit jaar ook in Rotterdam profiteren van walstroom, dus motoren kunnen dan uit. Daarnaast kijken we via data naar voedselverspilling: wat neem je aan boord, wat is het verbruik, wie zijn je gasten, wat is de route? Zo maken we ook op dit gebied stap voor stap verbeteringen.” Wordt er gemeten hoe er in de verschillende leeftijdscategorieën tegen cruisen en milieu wordt aangekeken? “Nee, ik heb daar geen cijfers van. We hebben het er wel over gehad om weer zo'n awareness and considerationstudie te doen en over dit onderwerp specifiek vragen op te nemen.” Denk je dat jongeren er anders in staan dan ouderen? “Ik weet het niet. Vergeet niet dat ouderen vaak ook veel bezig zijn met omgeving voor hun kinderen en kleinkinderen. Ik denk dat het in alle leeftijdscategorieën voorkomt. De cruisemarkt in Nederland is op dit moment 120.000 passagiers. Recent onderzoek heeft wederom aangetoond dat 26% van de Nederlanders weleens eens een cruisevakantie zou willen boeken. Er zal ook een gedeelte niet willen cruisen, maar er is dus ook een groot gedeelte dat wel wil cruisen. Net zoals een groot gedeelte blijft vliegen. Ik denk dat iedereen daarin zijn keuzes gaat maken.”

Ik zag iets over biofuel. Is er nog duurzaam nieuws? “Op 20 april hebben we het seizoen geopend en komt

Nico Bleichrodt, Nathalie de Ridder, Joy Beune, Joeri Veassen, Yvonne Netz en Anouk Buise

VEELZIJDIG ONTARIO De Oost-Canadese regio Ontario staat voor diversiteit. Met entertainment en cultuur in de imposante steden Toronto en Ottawa en een majestueus landschap dat geen enkele natuurliefhebber onberoerd laat. Op slechts een paar uur rijden van de bruisende grootsteden ligt de natuurpracht van Ontario. Het decor: 400.000 meren en rivieren, meer dan 100 provinciale parken en 7 nationale parken. De Niagara Falls horen ongetwijfeld thuis in het rijtje van de meest spectaculaire natuurwonderen ter wereld. Hier stort de Niagara River zich van een hoogte van 57 meter recht naar beneden. Ga voor een onvergetelijke ervaring met een boottocht die je tot pal onder de watervallen brengt.

TUI BIEDT VIER ONVERGETELIJKE RONDREIZEN DOOR ONTARIO. Laat je verrassen door de natuur, de cultuur en de eindeloze mogelijkheden. Meer informatie vind je hier:

Interesse in ons aanbod en de mogelijkheden? Ga naar www.tui.nl/informatie/canada/ontario 11

LEO EN LISELOT ALKEMADE

“ZIJ IS DE KONINGIN VAN DE RECLAMEFILMPJES” DOOR: SHARON EVERS

Hij doet het goed, maar dat achtjarige meisje verovert toch echt al onze harten. De chemie tussen die twee spat dan ook van het tv-scherm af. En voor wie zich dat afvraagt: ja, ze zijn écht vader en dochter. “Ze geniet er enorm van”, zegt Leo Alkemade over zijn dochter Liselot. Samen stelen ze de show in de Prijsvrij-commercials - en niet zonder succes.

e reclames van Prijsvrij, waarin vader en dochter Alkemade schitteren, zijn een schot in de roos. Zo’n succes zelfs dat de commercials zijn genomineerd als finalist voor een Gouden Loeki. Los daarvan merkt Leo ook dat de reclames aanslaan bij het grote publiek. “Mensen spreken me er vaak op aan, vertellen hoe leuk ze het vinden en vragen of Liselot echt mijn dochter is. En dat is ze zeker. Ze is de jongste van vier en heeft nog drie broers.” Op de vraag of het hele gezin Alkemade in de commercials zal verschijnen, antwoordt Leo:

“Dat weet ik eigenlijk niet. De jongens zijn wel bij de opnames geweest, maar hoeven niet zo nodig op de voorgrond.” Gezicht Prijsvrij Vakanties startte in het najaar van 2022 de samenwerking met acteur, cabaretier en zanger Leo Alkemade, die het nieuwe gezicht van de reisorganisatie werd. “Leo is positief en onbezorgd, wat naadloos aansluit bij wat wij als merk willen uitdragen. Mede daarom besloten we een

INTERVIEW

samenwerking aan te gaan en zijn gezicht aan Prijsvrij Vakanties te koppelen. Daar zijn we heel trots op”, zegt Marc van Deursen, CEO van Prijsvrij Group. Showsteler Tijdens de eerste campagne stond Leo centraal, maar voor de tweede werd ervoor gekozen om het gezin er meer bij te betrekken. Zo kwam een half jaar later Liselot in beeld. Leo: “Ze is echt de koningin van de commercial. Zij is de grote ster en vindt het ook nog eens geweldig om te doen. Dat is eigenlijk het belangrijkste: als ze het leuk vindt, kunnen we het doen. En als ze maar enigszins twijfelt, doen we het zeker niet. Maar Liselot vindt het hartstikke leuk en is er ook heel trots op, en dat maakt mij als vader ook weer ontzettend trots. Ze wordt nu zelfs herkend op straat, dat was wel even wennen. Alhoewel ze ook al weet hoe dat is, omdat ik zelf wat langer in beeld ben. Ze kent het fenomeen dat mensen me aanspreken of met me op de foto willen. En nu staat zij ineens handjes te geven. Ze geniet er enorm van.” Zininin Haar inmiddels bekende woorden - ‘Daar heb ik zininin…’- zijn niet bij haar ingefluisterd. “Nee, dat zegt ze zelf heel vaak en het past helemaal bij de filmpjes.”

Actief De eerste commercial werd opgenomen op Curaçao, al was dat niet per se de eerste keuze van familie Alkemade. “We zijn niet echt van de strandvakanties; we zijn juist heel actief op vakantie en houden ervan om dingen te doen en te zien. Daarom dachten we in eerste instantie niet aan Curaçao, maar toen we er eenmaal waren, vonden we het heerlijk.” De tweede reeks werd opgenomen op Tenerife en de derde serie staat gepland voor de komende meivakantie. Leuke vakantie Tijdens één shoot worden vier verschillende filmpjes opgenomen. “Dus als we bijvoorbeeld op het strand zijn, neemt Liselot drie zinnetjes op, die vervolgens ook in andere commercials worden gebruikt. We werken efficiënt, want het moet voor haar natuurlijk wel gewoon een leuke vakantie blijven.” De laatste vakantie van het gezin waarin niet werd gewerkt, was in Zuidoost-Spanje. Leo: “We zaten aan de Costa Blanca en hebben daar veel gefietst, rondom Benissa en Dénia. Heerlijk. Dat vinden we allemaal heel erg leuk, ook met 35 graden.” Op de vraag waar Leo zijn vakanties altijd boekt, antwoordt hij met een knipoog: “Bij Prijsvrij Vakanties natuurlijk.”

Quirine Kamphuisen. Foto ©Monica Stuurop.

Vliegangst vliegt op deze manier weg DOOR:

ROOS TEMMINCK

Ondanks dat vliegen de veiligste manier van reizen is, zijn er nog veel mensen die vliegangst ervaren. Wat kan je doen om klanten met vliegangst gerust te stellen?

Vliegangst kan zich bij elke passagier anders uiten. Wat kun je het beste doen als iemand vliegangst heeft? Bente (cabin crew member TUI fly) deelt haar ervaringen aan boord. “Hebben jouw klanten vliegangst, laat ze dit kenbaar maken bij de cabinebemanning, zo hoeven zij de angst niet alleen te dragen. En misschien zijn ze al een beetje geholpen als ze zich gezien of gehoord voelen door mensen die werken in deze branche en hiermee dus regelmatig te maken hebben.”

Turbulentie

Vliegangst is niet voor iedereen hetzelfde, meestal wordt het veroorzaakt door eerder meegemaakte turbulentie. “Dit komt bij meerdere mensen voor en hierbij kan de bemanning helpen. De piloten kunnen vaak voorspellen wanneer er gedurende de vlucht turbulentie zal ontstaan. De bemanningsleden kunnen dit aangeven bij de reizigers en ook uitleggen waardoor de turbulentie veroorzaakt wordt. Door deze uitleg kan de angst bij passagiers afnemen, maar het neemt uiteraard niet weg dat turbulentie best spannend kan zijn”, zegt Bente.

Angst

Josine Arondeus (GGZ-psycholoog, psychotherapeut en luchtvaartpsycholoog) geeft aan dat mensen met vliegangst vaak ook onderliggende klachten hebben. “Vaak hebben mensen met vliegangst ook last van angst in afgesloten ruimtes (claustrofobie), bij hoogtes en situaties waarin zij ervaren geen controle te hebben, zoals het meerijden in de auto als passagier. Mensen met paniekstoornis ervaren ook vaak vliegangst, omdat zij vooral bang zijn de situatie niet aan te kunnen omdat ze vrezen gek te worden, ziek te worden of iets dergelijks. Ook kan vliegangst te maken hebben met traumatische gebeurtenissen.”

Oplossing

Bente

Hierdoor is het niet mogelijk om één werkende oplossing te bieden voor iedereen. Josine laat weten dat cognitieve gedragstherapie een oplossing kan zijn. Door professionele hulp kan je vervolgens van vliegangst afkomen. Zonder professionele hulp is het ook goed mogelijk om vliegangst behapbaar te maken. Als er een vlucht aankomt is het van belang om goed voorbereid op reis te gaan. Op de vraag hoe passagiers zich het beste mentaal kunnen voorbereiden op een vlucht, antwoordt Josine: “Mensen kunnen zich informeren over de luchtvaart door onder meer een boek over vliegangst te lezen, ook om goed zicht te krijgen waarom vliegen zo beangstigend is. Ze kunnen ook ontspannings- en ademhalingsoefeningen doen, en ik raad passagiers met vliegangst aan om geen koffie te drinken, wel veel water te drinken en gezond te eten. Op de dag van vertrek of de dag ervoor iets van sport te doen, in elk geval te bewegen.”

INTERVIEW

Afleiding

Bente geeft nog enkele tips om een vlucht voor een passagier met vliegangst zo aangenaam mogelijk te maken. “Neem voldoende afleiding mee, luister muziek op een noise cancelling-koptelefoon, lees een boek of kijk een film of oude foto’s op je laptop of tablet.” Josine vult aan: “Alles waar je zin in hebt, kun je doen. Als je alleen een boek vasthoudt maar er niet in leest, dan helpt het niet. Volgens Josine kan een passagier met vliegangst ook afleiding zoeken door het maken van een praatje. Dit kan zijn met reisgenoten, andere passagiers of met de bemanningsleden.”

Actief luisteren

Bente geeft aan: “Mensen met vliegangst raad ik aan op tijd te boeken en om met reisgenoten de persoonlijke voorkeursplek te reserveren.” De cabin crew krijgt geen speciale training om mensen met vliegangst te helpen. Onderling bespreken ze wel welke oplossingen zij kunnen bieden aan vliegangstige passagiers. “Zodra ik een passagier met vliegangst spreek, merk ik vaak al veel emotie en daarom vind ik het extra belangrijk om de passagier op zijn gemak te laten voelen. Ik zoek dan een manier van contact die daar het fijnst bij voelt. Zit deze passagier in zijn stoel, dan ga ik er gehurkt bij

zitten zodat ik op ooghoogte het gesprek kan voeren.” Hierbij geeft zij aan dit ook te doen zodat de mensen op de stoelrijen ervoor en achter niet meekrijgen om zo de privacy te beschermen.

App tegen vliegangst

Wat kan jij als reisagent doen als je iemand met vliegangst wil helpen? Volgens Josine wordt de volgende ‘fout’ vaak gemaakt: “Zeggen dat je ziet dat iemand bang is en dat je dat naar voor hem/haar vindt. Dat moet je eigenlijk niet doen. Net als het zeggen dat er geen reden is om bang te zijn. Mensen zijn bang, omdat ze aan nare dingen denken, vervelende voorspellingen hebben of met onprettige associaties of herinneringen kampen. Ze zijn niet bang, omdat er op dat moment iets ergs aan de hand is. Laat ze dus vooral uitspreken waar ze écht bang voor zijn. Bied ze iets te drinken en eten aan, en laat ze dus vooral praten.” Josine raadt als tip een handige app aan: “Veel mensen weten niet dat er een app bestaat die kan helpen om vliegangst te verminderen. Zero Phobia biedt zes behandelingen om je vliegangst te overwinnen. Het is geen vervanging van professionele hulp, maar kan mensen met vliegangst helpen. Het is het proberen waard.”

“AFRIKA STEELT JE HART” Van de majestueuze Kilimanjaro tot de uitgestrekte vlaktes van de Serengeti - Afrika staat bol van wereldberoemde trekpleisters. Maar naast deze iconische bestemmingen biedt het continent ook verrassende parels. Waar ontdek je nog ongerepte natuur, authentieke cultuur en bijzondere safari-ervaringen zonder de massa’s? Een aantal experts uit de reisbranche praat je graag bij.

DOOR: SHARON EVERS

Wildebeesten in Liuwa Plains in Zambia

“EINDELOZE UREN HEB IK GEWANDELD TUSSEN DE WILDE DIEREN”

Op de vraag welke minder bekende Afrikaanse bestemmingen hij aanraadt aan reizigers die het continent écht willen ontdekken, antwoordt Michal van Bavel (Travel Designer Afrika Untamed Travelling): “Absoluut Zambia of Zimbabwe. Beide bestemmingen hebben geen massatoerisme. De parken zijn zeer wildrijk, de kwaliteit van de gidsen fenomenaal en de lokale mensen zijn nog puur met een glimlach vanuit het hart. Zambia staat bekend om de wandelsafari’s, je kunt dus een heel

gevarieerd safariprogramma samenstellen met jeepsafari’s, wandelsafari’s, bootsafari’s en sleep outovernachtingen in de bush. Kafue, South Luangwa en Lower Zambezi zijn de bekende parken, maar denk ook eens aan het amper bezochte Liuwa Plains waar je een van ‘s werelds grootste wildebeest migraties kunt volgen. Voor Zimbabwe geldt hetzelfde; ook hier heb je een enorme variatie aan safari-activiteiten per jeep, te voet, per kano of boot. Hier mogen de bekende safaribestemmingen Hwange (olifantenparadijs), Mana Pools en Lake Kariba of Matopos (voor de zwarte en witte neushoorns) niet ontbreken, maar denk ook aan Gonarezhou waar nauwelijks toeristen komen en je hele wildgebieden voor jezelf hebt.”

STIJL RAUW BELEVING FLAIR SERVICE

www.untamedtravelling.com info@untamedtravelling.com +31 (0) 487 540 367

Sossusvlei in Namibië

Wat zijn volgens jou de meest indrukwekkende ‘wonderen’ in Afrika? “Ik blijf de migratie van de enorme aantallen dieren fascinerend vinden. Deze dieren volgen een diepgeworteld instinct om de regens te volgen op zoek naar vers voedsel. Ze trotseren gevaren, zoals het oversteken van rivieren met krokodillen. Denk aan de bekende grote migratie van wildebeesten in de Masai Mara, Serengeti in Kenia en Tanzania, maar ook de minder bekende migraties van wildebeesten in Liuwa Plains in Zambia of de zebramigraties in Botswana. Een ander aspect dat ik ongelooflijk mysterieus blijf vinden, is dat antilopen zoals impala’s of wildebeesten allemaal op hetzelfde moment jongen krijgen. Dit doen ze vaak na de eerste regens na een droogseizoen. Ze weten dat er gras komt, dus dan is er genoeg voedsel voor de kalveren. Ze kunnen de geboorte ook uitstellen. Ik heb gezien dat twee wildebeesten naast elkaar binnen tien seconden na elkaar bevielen van hun kalf, en binnen tien minuten na de geboorte staan, lopen, rennen en drinken ze bij de moeder. Zo wonderlijk.” Welke Afrikaanse landen bieden de beste combinatie van safari, cultuur en strand? “Dat zijn er best veel, met Zuid-Afrika als koploper vooral qua cultuur. Maar ook Kenia en Tanzania hebben beiden binnen hun eigen land bekende en minder bekende eilanden en ongerepte kust voor een gemakkelijke combinatie van safari en strand. Zambia en Malawi kunnen gecombineerd worden met Lake Malawi voor een strandvakantie aan een prachtig groot meer. Of denk eens aan Mozambique voor echt off the beaten track safari’s in het wildpark Gorongosa, in combinatie met fantastische strandbestemmingen zoals Tofo, Vilanculos en Benguerra. Meer out of the box combineren we de prachtige natuur van

Madagaskar met een safari en cultuursnuiven in Zuid-Afrika bijvoorbeeld. Of Kenia met de Comoren om de spectaculaire onderwaterwereld te verkennen. Zo kun je eindeloos variëren.” Hoe kunnen reizigers het beste de drukte vermijden en authentieke ervaringen opdoen in populaire bestemmingen zoals Kenia, Tanzania en Zuid-Afrika? “Dat is het geheim van de chef… de locatie van je safarikamp is daarbij het belangrijkste en als je deze plekken goed kent, is het zeker mogelijk om de juiste locaties te vinden in normaal drukke gebieden en dan toch ver weg van de massa. Denk aan privéconcessies waar alleen safari’s gedaan mogen worden door de lodges die in deze concessies liggen. Of reis af naar minder bekende parken, zoals het zuidelijke deel van Tanzania, waar je op de juiste plekken geen enkele andere reizigers tegenkomt. Zelfs in Zuid-Afrika waar veel mensen van zeggen: ‘Daar ben ik al geweest, ik zoek wat anders’, kom ik elke keer in nieuwe gebieden die ik nog niet ken. Je kunt hier met de juiste kennis van je Afrika-specialist eindeloos terugkomen en steeds onbekende niet drukbezochte gebieden ontdekken.” Welke verborgen pareltjes in Afrika verdienen meer aandacht? “Er zijn gebieden waar je nauwelijks andere toeristen ziet en waar de lokale bevolking enorm afhankelijk is van toerisme, ze zijn vaak erg arm. Denk aan Mozambique, bijvoorbeeld het park Gorongosa is een juweel. Het is een park waar je safari’s soms met wat meer geduld moet benaderen. De ene keer zie je leeuwen, de andere keer zie je een enorme kudde olifanten. Het grootste voordeel is dat je hier zowat alleen op safari bent. Ook de conservation projecten om het

SPECIAL AFRIKA

wildlife te beschermen worden mede gefinancierd vanuit toerisme. Het is dus ontzettend belangrijk dat deze parken bezocht worden. Ik gun het de communities die zich met hart en ziel inzetten om wildlife te beschermen zo ontzettend dat ze gasten ontvangen. Zimbabwe klinkt vaak spannend en voor veel mensen onbekend. Hierdoor kiezen mensen vaak voor meer voor de hand liggende safaribestemmingen, zoals Botswana. Ik probeer reizigers altijd te laten zien dat juist deze bestemmingen zo enorm interessant zijn. In Zimbabwe word je omvergeblazen door het wildlife in de verschillende parken, de gidsen zijn geweldig en de lokale bevolking steelt je hart.” Wat is jouw favoriete Afrika-bestemming? “Dat is een moeilijke, er is zoveel moois en alles hangt altijd samen met de herinneringen, met wie je er was of wie je er ontmoet hebt. Als ik toch iets moet noemen kies ik Zambia en dan specifiek South Luangwa. Dat is echt thuiskomen voor mij! Eindeloze uren heb ik hier gewandeld tussen de wilde dieren. Slapen onder de sterren met topgidsen die je herkennen als je weer terugkomt en met sommigen bouw je zelfs een band op. De lodges en safarikampen zijn hier magisch mooi gebouwd, één met de natuur. De prachtige Luangwa rivier die achter iedere bocht weer een geheim prijs geeft bijvoorbeeld als de olifantenkuddes oversteken. En de kers op de taart: de zeer goede kansen om luipaarden te spotten. Dit alles maakt South Luangwa heel bijzonder.”

“JE MAG ME ALTIJD WAKKER MAKEN VOOR EEN SAFARI”

Kim Nooyens (Reisbrigade en Kuyo Afrika) weet alles over Afrika. Op de vraag welke verborgen parels in Afrika ze aanraadt voor reizigers die op zoek zijn naar exclusieve en minder toeristische ervaringen, antwoordt ze: “Voor elk budget zijn er verborgen parels te vinden. Wie op zoek is naar exclusiviteit en luxe, zal zich thuis voelen in Rwanda of het westen van Tanzania - met de ongerepte natuur van Mahale en Gombe, waar je chimpansees in het wild kunt observeren. Ook Botswana, met zijn privéconcessies, is een uitstekende keuze. Door de strikte limiet op het aantal overnachtingen blijft het toerisme hier kleinschalig en exclusief. Voor wie liever minder toeristische bestemmingen verkent en een beperkter budget heeft, is de provincie Limpopo in Zuid-Afrika een aanrader. Hier vind je afwisselende natuurparken, de fascinerende Venda-cultuur en diverse landschappen. Bovendien is het noorden van Kruger verrassend rustig en nauwelijks bezocht. Een ander avontuurlijk alternatief is het huren van een 4x4 met een daktent en op je gemak rondreizen door de voormalige Caprivi-regio, tegenwoordig de Zambezi-regio genoemd. Dit

gebied, met zijn rivieren, wetlands en uitgestrekte natuur, biedt een unieke safaribeleving weg van de massa.” Het bezoeken van Afrika staat voor reizigers gelijk aan het spotten van de Big Five. Hoe kan dat volgens jou zonder bij te dragen aan overtoerisme of schade aan de natuur? “Het zou goed zijn om af te stappen van het Big Five-principe. Deze term, ooit ontstaan als marketinginstrument, wordt overal gretig ingezet en draagt bij aan overtoerisme. Maar waarom juist deze vijf dieren? Er zijn talloze prachtige natuurparken met een ongelooflijke diversiteit aan wilde dieren, zelfs als ze niet allemaal tot de Big Five behoren. Dat maakt de ervaring niet minder bijzonder, integendeel. Minder toeristen betekent vaak een veel intieme safari-ervaring. Mijn advies: ga niet specifiek op zoek naar de Big Five, maar laat je verrassen door de ongekende rijkdom van de natuur. Kijk naar de kleurenpracht van vogels, observeer het fascinerende gedrag van termieten, of geniet van de eindeloze variatie aan dieren en landschappen. Zo ontdek je dat een safari veel meer is dan alleen de bekende iconische soorten.” Wat zijn de beste bestemmingen in Afrika voor reizigers die niet per se op safari willen, maar wel de natuur en cultuur willen ervaren? “Namibië en Malawi staan misschien niet bekend om de grootste diversiteit aan safari’s, maar ze bieden wel een prachtig overzicht van de verschillende ecosystemen die het Afrikaanse continent rijk is. Daarnaast leer je hier meer over de diverse bevolkingsgroepen, wat deze bestemmingen ideaal maakt voor reizigers die meer willen dan alleen safari’s. Voor wie zowel natuur als cultuur wil ervaren, is Ethiopië een van de allermooiste landen. Dit fascinerende land biedt een ongekende variatie: van de vele inheemse volkeren in het zuiden tot de indrukwekkende rotskerken in het noorden, en een landschap dat voortdurend verandert. Helaas is de politieke situatie niet altijd stabiel, maar Ethiopië blijft een bestemming met een ongeëvenaarde schoonheid. Ter informatie: dit land wordt niet aangeboden door Reisbrigade en Kuyo Afrika, maar is absoluut de moeite waard.” Kun je een bijzondere of onvergetelijke reiservaring delen die een van jullie klanten heeft gehad? “Vrienden van mij gingen voor het eerst met hun gezin op safari en vroegen mij om hulp bij het samenstellen van een familiereis naar Zuid-Afrika. We organiseerden een prachtige reis voor hen en op de eerste dag van hun safari in Timbavati (onderdeel van Greater Kruger) stuurde hij me ’s avonds een foto via WhatsApp. De ranger en de andere gidsen waren door het dolle heen

Lees verder op pagina 22

Trustpilot 4,9/5 | Uitstekend!

Volg ons:

voor ZRA’s en reisbureaus

Tanzania Kenia Madagaskar Oeganda Rwanda Zimbabwe Namibië Botswana Zambia Mozambique Seychellen Mauritius Zuid-Afrika

Privé safari’s • Fly In safari’s • Self drive reizen • Exotische stranden Buitengewoon hoge klanttevredenheid Expert in het midden- en luxe segment maatwerkreizen De beste prijs-kwaliteitsverhouding met een aantrekkelijke commissie Geen telefonische wachttijd en goed bereikbaar Offerte op maat binnen 2 werkdagen

Retail info:

SAFARI IN AFRIKA? Op jambo.nl vind je ruim 100 uitgekiende reizen. Of bel met een van onze Afrika-experts via 020 2012 740 voor een reis op maat. De mogelijkheden zijn eindeloos: privéreizen geheel conform de wensen van jouw klant.

Vervolg van pagina 19 vanwege het dier op de foto, maar mijn vrienden begrepen er niets van. Ze hadden er een hele tijd naar staan kijken, maar vonden het eerder op een blok hout lijken. Wat bleek? Ze hadden een pangolin (schubdier) gespot, een extreem zeldzame waarneming waar vrijwel iedereen in de safariwereld van droomt. Sommige ervaren safarigangers hebben na tientallen safari’s nog nooit een pangolin gezien, en zij hadden op dag één al prijs. Ik zag natuurlijk groen van jaloezie, en tot op de dag van vandaag maken we er grapjes over, want zij vonden het zelf niet eens zo bijzonder!” Wat is jouw persoonlijke favoriete Afrika-bestemming? “Ik heb eigenlijk geen persoonlijke favoriet, want ik ben echt helemaal weg van het hele continent, maar als ik er dan toch eentje moet noemen: Mali. Helaas is het land momenteel niet toegankelijk vanwege de aanwezigheid van terroristische groeperingen, maar in het verleden heb ik, toen ik nog bij Sawadee werkte, meerdere reizen naar dit fascinerende land mogen begeleiden. Vooral de speciale muziekreizen waren onvergetelijk. De Malinese blues is magisch, een aanrader is Talking Timbuktu van Ry Cooder en Ali Farka Touré. Een van de meest legendarische evenementen was het Festival in de Woestijn, dat plaatsvond in Essakane, 70 kilometer van Timbuktu. Een festival midden in de zandduinen, met geweldige bands, kamelenraces en zonsondergangen die je nergens anders zo ziet. Tijdens onze reis maakten we ook een trekking door het land van de Dogon. We wandelden van dorpje naar dorpje, en wie moe was, kon uitrusten op een ezelskar. Onderweg kwamen we alleen maar vriendelijke mensen tegen, altijd in voor een praatje. Daarna reisden we per boot in drie dagen naar Timbuktu, een stad met prachtige moskeeën, eeuwenoude manuscripten en heerlijk eten. Ook de maandagmarkt in Djenné, bij de beroemde lemen moskee, was een belevenis op zich; chaotisch, geurig, stoffig, maar ongelooflijk boeiend. Mali is niet echt een safariland, maar je kunt niet alles hebben.” Kim: “Voor safari’s mag je me altijd naar Botswana sturen. De Okavango Delta is een uniek natuurfenomeen, de enige delta ter wereld die niet uitmondt in een rivier of zee, maar waarvan het water verdwijnt in het zand. Dankzij de jaarlijkse aanvoer van water uit de Angolese hooglanden ontstaat er een weelderig groene delta, vol leven. Flora en fauna gedijen hier in overvloed, wat het tot een van de mooiste safaribestemmingen ter wereld maakt. Eigenlijk mag je me altijd wakker maken voor een safari; er is niets wat ik liever doe.” Heb je nog een tip? “Ga niet automatisch naar de bestemmingen die iedereen aanbeveelt. Durf van de gebaande paden

af te wijken, laat je goed informeren door iemand met echte kennis van zaken en kies voor minder bekende plekken. Je zult merken dat je reiservaring daardoor niet alleen unieker, maar ook veel waardevoller wordt.”

“HET STERRENKIJKEN IN DE UITGESTREKTE, STILLE WILDERNIS IS FANTASTISCH”

Marjet Young (Travel Designer Afrika bij Avila Reizen): “Zambia staat bekend om zijn ongerepte natuur, spectaculaire wandelsafari’s en de enorme diversiteit aan natuurgebieden. Malawi is een minder bekende bestemming, wat zorgt voor minder drukte, en staat bekend om de vriendelijke bevolking en het prachtige Lake Malawi, dat perfect is als strandverlenging na een safari. Mozambique wordt nog relatief weinig bezocht, maar is een waar strandparadijs en bovendien goed bereikbaar voor een ontspannen afsluiting van een safari. Madagaskar is misschien wel de meest unieke bestemming, dankzij de compleet andere flora en fauna in vergelijking met de rest van Afrika. Daarnaast biedt het enkele van de mooiste paradijselijke stranden en eilanden, ideaal als strandverlenging na een safari.” Veel mensen denken bij Afrika aan safari’s. Welke alternatieve ervaringen mogen we niet missen buiten de bekende wildparken? “Afrika heeft zo veel te bieden dat het onmogelijk is om alles op te noemen, maar een aantal hoogtepunten springt eruit. Zo is er de ZuidAfrikaanse wijnregio, waar je in Stellenbosch en Franschhoek wereldklasse wijnen kunt proeven. Voor wandelliefhebbers zijn de Drakensbergen in Zuid-Afrika een must, met spectaculaire bergen en valleien die zich perfect lenen voor adembenemende hikes. In Namibië mag een bezoek aan de Sossusvlei niet ontbreken, waar je de imposante rode zandduinen van de oudste woestijn ter wereld kunt beklimmen. Voor een totaal andere ervaring zijn de eilanden São Tomé en Príncipe een verborgen paradijs, met ongerepte regenwouden en afgelegen stranden. Een ander juweel is Ilha de Moçambique, een eiland met een rijke geschiedenis en een unieke mix van Afrikaanse, Arabische en Portugese invloeden in het historische erfgoed.” Welke natuurgebieden in Afrika zijn net zo indrukwekkend als de grote safariparken, maar worden nog relatief weinig bezocht? “De Makgadikgadi Pans in Botswana zijn werkelijk magisch. Dit is een van de grootste zoutvlaktes ter wereld, waar tijdens het regenseizoen duizenden flamingo’s en migrerende zebra’s neerstrijken. Een andere absolute highlight is het sterrenkijken in deze uitgestrekte, stille wildernis. Dat is een ervaring die je nergens anders zo intens beleeft.

SPECIAL AFRIKA

Een andere verborgen parel is het Mahale Mountains National Park in Tanzania, gelegen aan de oevers van het Tanganyikameer. Dit ongerepte park is een van de beste plekken om chimpansees in het wild te observeren. De combinatie van bergen, dichte jungle en helderblauw water maakt deze bestemming ronduit magisch. Voor echte avonturiers is Dzanga-Sangha in de Centraal-Afrikaanse Republiek een unieke en afgelegen bestemming. Mijn man heeft hier de rangers getraind om stroperij tegen te gaan, en dit was zijn favoriete plek in heel Afrika. Een van de meest bijzondere plekken is Dzanga Bai, een open plek in het regenwoud waar dagelijks tientallen bosolifanten samenkomen om mineralen uit de grond te halen. Vanaf september 2025 is het ook weer mogelijk om hier de westelijke laaglandgorilla’s te volgen. Dit is een van de beste plekken ter wereld om deze zeldzame dieren in hun natuurlijke omgeving te observeren, begeleid door ervaren BaAka-gidsen. Een bezoek aan de BaAkagemeenschap mag dan ook niet ontbreken. Hier leer je van de traditionele jagers-verzamelaars hoe zij in het regenwoud leven - van nettenjacht en het gebruik van medicinale planten tot hun bijzondere muziek.” Wat is volgens jou de mooiste rondreis die je in Afrika kunt maken? “Voor een compleet beeld van Zuid-Afrika is een selfdrive door Zuid-Afrika en Lesotho een perfecte keuze. Begin in Kaapstad, ontdek de wijnlanden en volg de Tuinroute richting de Drakensbergen. Reis vervolgens door Lesotho, een ruig berglandschap met spectaculaire landschappen, en sluit af met een safari in het Krugerpark. Deze route biedt een prachtige combinatie van bruisende steden, wereldklasse wijnen, indrukwekkende natuur, hoge bergpassen, lokale culturen en onvergetelijke safaribelevenissen. Voor een totaal andere ervaring

Hwange National Park in Zimbabwe

is Madagaskar een fascinerende bestemming. Start in Andasibe National Park, waar je lemuren, kameleons en andere unieke diersoorten spot. Vervolgens naar de beroemde Avenue of the Baobabs, waar reusachtige baobabbomen oprijzen uit de rode aarde. Reis verder naar Tsingy de Bemaraha, een buitenaards landschap van scherpe kalkstenen pieken en diepe kloven. Eindig je reis op Nosy Be, een tropisch eiland met witte stranden, turquoise water en enkele van de mooiste duiken snorkellocaties ter wereld.” Voor wie al meerdere keren in Afrika is geweest: welke bestemmingen bieden een totaal nieuwe beleving en blijven je verrassen? “Ik heb een tijdlang tentenkampen en lodges gerund in Zambia, Botswana en Zimbabwe, en vorig jaar ben ik met mijn kinderen teruggekeerd naar Zambia en Zimbabwe. Het voelt nog steeds als thuis, en de safari-avonturen weten me keer op keer te verbazen. South Luangwa blijft indrukwekkend vanwege de grote populatie katachtigen, terwijl de Victoria Falls nooit aan kracht verliezen. De gastvrijheid en service hier behoren tot de beste ter wereld. Nu, vanuit mijn tent in Botswana, besef ik opnieuw dat Afrika je nooit loslaat. Hoe vaak ik ook terugkeer en denk alles gezien te hebben, het continent weet me telkens weer te verrassen. Het wildleven is fenomenaal, de gidsen zijn buitengewoon professioneel en deskundig. Afrika blijft fascineren - en eenmaal betoverd, laat het je nooit meer gaan.” Wanneer is je volgende Afrikareis? “Ik mag in juli samen met mijn kinderen Magaskat ontdekken, en we zijn zo benieuwd naar dit bijzondere eiland. Ik organiseer veel reizen hiernaartoe en kan niet wachten om dit zelf te mogen ervaren.”

“JAMBO SAFARI CLUB BIEDT ZORGVULDIG SAMENGESTELDE REIZEN AAN”

Carlo de Wolf, directeur/eigenaar van Jambo Safari Club, reist al jaren door Afrika en kent de verborgen parels. In dit interview tipt hij unieke safarigebieden voor reizigers die het échte Afrika willen ervaren. Welke minder bekende Afrikaanse bestemming(en) raad je aan? “Ruaha National Park in het zuiden van Tanzania. Tijdens je eerste safari in Afrika ligt de focus vaak op het zien van de Big Five en de beroemde migratie in de Serengeti in noord-Tanzania, het meest wildrijke park van heel Afrika. In Ruaha draait het juist om rust, exclusiviteit en beleving. Tijdens het droge seizoen kun je hier enorme kuddes buffels en grote groepen olifanten zien bij de schaarse waterbronnen. Doordat er tot 95% minder toeristen komen dan in het noorden van Tanzania, voelt een safari hier intiemer en persoonlijker aan. Het vraagt soms wat meer geduld om wild te vinden, maar de beleving is des te intenser.In Ruaha worden de safari’s zoals Jambo die aanbiedt, uitgevoerd met open 4x4 voertuigen onder begeleiding van ervaren gidsen. Een ontbijt in de bush of een sundowner bij zonsondergang maakt de ervaring compleet. Ook wandelsafari’s met een professionele gids behoren tot de mogelijkheden. Jambo Safari Club biedt zorgvuldig samengestelde reizen naar Zuid-Tanzania, ideaal voor de ervaren safarireiziger.” Wat zijn volgens jou de meest indrukwekkende ‘wonderen’ in Afrika? “Zambia en Botswana bieden indrukwekkende natuurwonderen. De Okavango Delta in Botswana is een uniek waterlandschap met kristalheldere waterwegen en grote hoeveelheden wild. Je ontdekt het gebied per mokoro (traditionele kano) en tijdens gamedrives zie je olifanten, leeuwen, wilde honden en meer. De delta is bereikbaar met een klein vliegtuigje dat midden in de bush landt, een avontuur op zich. Reizigers verblijven overwegend in exclusieve lodges en sfeervolle tented camps die de safaribeleving compleet

Zuid-Tanzania

maken. South Luangwa in Zambia is een van de mooiste en wildrijkste parken van zuidelijk Afrika. Het beschikt over een gevarieerd landschap van bossen, savannes, open vlaktes en rivieroevers. De Luangwa-rivier trekt grote aantallen dieren. Het park staat bekend om zijn luipaarden en is zelfs één van de beste plekken in Afrika om ze te spotten. South Luangwa is dé plek voor wandelsafari’s. Je verkent het park te voet met een gewapende scout en gids, leert sporen lezen en ontdekt de bush op een totaal andere manier. De camps zijn kleinschalig en vaak niet omheind, het wild komt soms tot voor je ‘deur’. Welke Afrikaanse landen bieden de beste combinatie van safari, cultuur en strand? “Kenia en Tanzania zijn ideaal te combineren met een strandverlenging. Denk aan Zanzibar, Pemba, of de exotische kust van Kenia. Ook Mauritius en de Seychellen zijn ideale bestemmingen om te combineren met een safari.” Hoe vermijd je de drukte en beleef je authentieke ervaringen in populaire landen zoals Kenia, Tanzania en Zuid-Afrika? “In Zuid-Afrika kiezen we bewust voor privéwildreservaten die bijvoorbeeld grenzen aan het Krugerpark. Je verblijft hier in kleinschalige en sfeervolle lodges, waar comfort en persoonlijke service centraal staan. De gamedrives zijn van hoog niveau en vinden plaats zonder de drukte die je soms in het nationale park aantreft. In Kenia en Tanzania adviseren we het exclusievere segment lodges en tented camps: luxe, persoonlijk en kleinschalig van opzet. Wij vermijden de hotspots, zoals het drukkere deel van Selous waar veel dagtoeristen komen voor een snelle safari vanuit Zanzibar.” Welke verborgen pareltjes in Afrika verdienen meer aandacht? “In Kenia kun je denken aan Laikipea, Lewa of Mara North Conservancy. Maar het zuiden van Tanzania biedt naast Ruaha, ook Usangu – een zeer avontuurlijke en authentieke safaribeleving! Ook Botswana en Zambia herbergen nog veel meer unieke locaties, neem contact met onze reisexperts!”

COLUMN

VAKANTIES ZONDER DREMPELS Vakantie hebben we allemaal nodig. Iedereen verdient het om te ontspannen, even weer tot rust te komen en de batterij op te laden. Waarom is het dan nog steeds ingewikkeld en vooral duur voor mensen met een beperking? Op het Reisrecht Congres van ANVR hoorde ik Jeanine Janssen van Max Ombudsman vertellen dat er in 2040 naar verwachting 2,5 miljoen mensen met een beperking zullen zijn. Samen met de vergrijzing van onze samenleving kunnen we spreken van een groeiende markt. Toch is het nog niet vanzelfsprekend voor mensen met een beperking (en hun reisgenoten) om een vakantie te boeken als ieder ander. In februari kregen we als VvKR de kans het Platform Aangepaste Vakanties - opgericht door ANVR - te organiseren in Amsterdam. Dit platform brengt ondernemers samen die vakanties organiseren voor iedereen die op enige wijze extra hulp nodig heeft. Fijn dat dit brancheorganisatie-overschrijdend is! Ik was onder de indruk van de geestdrift van deze ondernemers en hoorde hun verhalen over ongelijkheid en frustraties waar ze mee worstelen. Aangepaste kamers die niet duidelijk vermeld staan in de grote beddenbanken, foto’s van de kamers die ontbreken, geen uniforme, wereldwijde standaardisatie in termen en definities en hotels die zich ‘rolstoelvriendelijk’ noemen, omdat er geen trap is en waar een aangepaste douche ontbreekt. We hebben onze mond vol over duurzaamheid, maar in mijn ogen vallen gelijke kansen voor iedereen hier ook onder. Het is oneerlijk als je extra moet betalen (of zelfs geweigerd wordt), omdat je een hulpmiddel nodig hebt. Hoog tijd dus dat we dit gaan aanpakken. Want het kan niet zijn dat iemand met een beperking, die dagelijks moet worstelen met zaken die voor anderen evident zijn, geen gebruik kan maken van de gastvrijheid en service waar onze branche juist om bekendstaat. En ja, het is een bijzondere tak van sport waar niet iedere (kleine) reisorganisatie of ZRA zich misschien in wil verdiepen, maar investeer op z’n minst even in de moeite om te kijken welke professionele collega-organisaties in de branche wel verstand van zaken hebben. Een kleine moeite, collegiaal en wel zo gastvrij. In de laatste Travelpro las ik het interview met Quirine Kamphuisen van Stichting Buitenhof over mooie groeiambities en interesse om samen te werken. Ik zie kansen en Stichting Buitenhof zal vast niet de enige zijn die openstaat voor samenwerking. Veroniek Maat, onderzoeker van het lectoraat New Urban Tourism aan de Hogeschool Inholland is bezig met het schrijven van een boek over dit onderwerp, met de nadruk op een geheel toegankelijke reis, vanaf het inwinnen van informatie tot reisonderdelen op elkaar aan te laten sluiten. Ik hoop dat het verplichte kost wordt bij elke toeristische opleiding. In afwachting van verschijning van dat boek, help ik je graag een beetje op weg. Binnen VvKR hebben we de volgende specialisten: DOE reizen, Reisburo Vakantie & Zorg, Bharte Reizen, Accessible Travel Netherlands en A tot Z Reizen en ook daarbuiten vind je specialisten als Flow Reizen, Tendens Vakanties, Zonnebloem, Fossa Reizen, Stichting Buitenhof of Buitengewoon Reizen. Zo kan ook jij bij een volgende aanvraag voor een aangepaste vakantie de klant een stuk beter informeren. Wie weet zelfs met wat commissie; sowieso met een hoop karmapunten.

Kim Nooyens

Voorzitter Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties (VvKR)

Marcello in Oman

MARCELLO PACENTI (BMS-TRAVELLERS)

“IK ZIE MEZELF ALS EEN SCHILDER” In het bruisende restaurant Toscanini van zijn broer Leonardo, midden in de Amsterdamse Jordaan, vertelt Marcello Pacenti (eigenaar BMS-Travellers) openhartig over zijn leven, werk en missie. “Weet je wat grappig is? Ik ben in Italië geboren en ik verkoop Afrika. Mijn broer is in Afrika geboren en hij heeft een Italiaans restaurant.” DOOR: ARJEN LUTGENDORFF

oor de grote ramen valt het zonlicht op de tafels. In de open keuken sissen de pannen; de geuren van knoflook, tomaat en rozemarijn hangen in de lucht. “Ik beschouw mezelf als een artiest”, zegt Marcello. “Elke reis die we verkopen is als een schilderij. Het is pas goed als iemand zegt: ‘wauw’.” Terwijl we genieten van een reeks heerlijke gerechten, ontspint zich een gesprek vol verhalen. Romeinse wortels Marcello groeide op in Rome. “Heel Rome was van mij, omdat ik blond haar en blauwe ogen heb. Als ik met mijn ouders door de stad liep, riepen mensen altijd naar mij. Ik was koppig, impulsief en vooral nieuwsgierig. Altijd op zoek naar avontuur. Mijn moeder was me vaak kwijt.” Hij herinnert zich hoe hij van het balkon ontsnapte, de stad in, waar hij van de mensen kaas en olijven kreeg. “Mijn broers waren veel rustiger. Ik was onrustig en heb meer problemen

veroorzaakt dan mijn andere drie broers bij elkaar.” Zijn vader is een trotse, stijlvolle Italiaan en zijn moeder is een Nederlandse die zich verzet tegen de beklemming van het Italiaanse familieleven. Ze verlangt naar vrijheid en vindt die tijdelijk in ZuidAfrika. “Ze zei altijd: ‘Er moet meer zijn dan regels en gewoontes’.” Zo vertrekt het gezin naar Zuid-Afrika. Luchtje Zijn vader had een succesvolle parfumeriefabriek en vond onder meer de sproeibare haarlak uit, die hij verkocht aan L’Oréal. Ook 4711 Tosca en Revlon werkten met zijn formules. Marcello groeit op in de fabriek. Is hij nog steeds gek op parfum? “Jazeker. Ik koop alle luchtjes voor mijn vrouw en dochter. Mijn vrienden komen ook langs wanneer ze advies nodig hebben. Er is een tijd geweest dat ik door de winkelstraat liep en alle luchtjes die mensen op hadden kon raden.”

INTERVIEW

Kaapse ‘vrijheid’ In Zuid-Afrika woont het gezin aan de Klein Constantia Road, op een heuvel met uitzicht op de wijnranken van Groot Constantia en Muizenberg. Hier legde Simon van der Stel, de eerste gouverneur van Kaap de Goede Hoop en grondlegger van de Zuid-Afrikaanse wijnbouw, zijn wijngaarden aan. Een idyllisch beeld, ware het niet dat Zuid-Afrika in de jaren zestig en zeventig wordt getekend door Apartheid. Het gezin leeft in een constante paradox: schoonheid en onrecht, rijkdom en angst, vrijheid en repressie. “Mijn moeder wilde niet dat ik naar een gewone school ging; de staatsscholen in Zuid-Afrika waren plekken van hersenspoeling. Dus zat ik op de Waldorf-school, een privéschool, waar vrijheid van denken werd gestimuleerd. Mijn moeder leerde ons dat er altijd meerdere kanten aan een verhaal zitten: denk altijd na over wat het werkelijke verhaal is en nooit voor lief aannemen wat ze je vertellen. De ZuidAfrikaanse regering, die ook onze familie dwarszat, werd gekozen door de blanken die de propaganda geloofde. De Oranjevereniging enzovoorts hadden dezelfde methodes als de nazi’s. De blanken werden er gedrild. De zwarten waren het kwaad, waren communisten en de blanken een superieur ras. Ik geloofden daar niet in. Na een schietincident zijn we gevlucht. Binnen een week hebben we ons huis, de fabriek, alles achtergelaten.” Komt Marcello nog graag in Zuid-Afrika? “Natuurlijk.” Jeugdvakanties Over de familievakanties in Italië, waar hij tot zijn zevende woonde, weet Marcello weinig meer. In Zuid-Afrika kon er wel worden gereisd, maar met kanttekeningen. “Iedereen ging op vakantie, maar in Zuid-Afrika. Als je de grens overging, belandde je volgens de blanken in een kookpot, want dat was de vijand: zwart Afrika. Zo werd het verteld - dat ze je daar opwachtten om je af te maken. In het begin was er weinig geld om op reis te gaan in Zuid-Afrika en vierden we vakantie in staatsgebouwen. Later gingen we naar Elangeni, toen het beste hotel van Durban en naar het statige Polana Hotel in Maputo Mozambique.” Best of both worlds Op de vraag of hij terug verlangt naar Zuid-Afrika, antwoordt hij: “Ik heb nu het beste van beide werelden, want ik woon in de stabiliteit van Nederland en kan van allerlei andere landen genieten. Als ik in

It's BBQ time met Gerard Ekdom

Zuid-Afrika zou wonen, zou ik vijf jaar moet werken om naar Nederland te kunnen, terwijl ik nu ieder jaar naar Zuid-Afrika kan. Een andere hele grote reden om niet naar Afrika te verhuizen, is mijn familie die in Nederland woont. Ik heb in het verleden, in de tijd van de Apartheid, nog geprobeerd om weer in Zuid-Afrika te gaan wonen. Er was nog steeds haat tegen onze familie, omdat mijn ouders altijd opkwamen voor de zwarten. De blanken Afrikaner politie pakten mij op, maar ik heb gelukkig weten te vluchten.” Mandela Zijn vader overleed toen Marcello 22 jaar oud was. In Italië komt hij nog wel eens, maar niet vaak. “Ik kom graag in het zuiden, in Sicilië.” Na het overlijden van zijn moeder vond de familie bijzondere post. “Mijn moeder overleed op 3 december 2013, Nelson Mandela op 5 december 2013. Tijdens de voorbereiding van haar begrafenis zochten we naar foto’s en vonden we een handgeschreven brief van Mandela. We dachten dat het een souvenirbrief van de markt was. Later ontmoette ik de bewaker van Mandela. Hij zei dat als er rechtsboven ‘CB’ stond, het een echte brief was. CB staat voor Christo Band, Mandela’s persoonlijke bewaker, die al zijn brieven codeerde. En thuis pak ik die brief, en warempel: rechtsboven stond CB.” Over de grens Zijn drang om meer van de wereld te zien was groot en daardoor wilde Marcello Afrika ontdekken, ondanks dat de Zuid-Afrikanen wijs werden gemaakt dat je niet levend terug zou keren. “Zodra iemand zegt dat iets niet mag, dat er een grens is, ga ik er overheen. In 1981 ging ik met een motorfiets door Afrika, het liefst richting Europa, maar dat mislukte totaal. Ik had me slecht voorbereid, je had geen Google Maps, geen kompas. Overigens is mijn moeder in 1956 met zes vrouwen in een vrachtwagen door de Sahara gereden.” Magnetronmaaltijden Uiteindelijk belandt Marcello alsnog in Nederland. “Ik werkte bij een 24-uurs tankstation in Vinkeveen. Er waren in die tijd nog geen pinautomaten waardoor ik fungeerde als onder meer een wisselkantoor. Met verschillende bedrijven had ik commissieafspraken, waaronder met Yab Yum. Als ik klanten doorstuurde, kreeg ik 100 gulden. Ik had een enorm netwerk. Als op feestjes de drank op was, wisten ze: bel Marcello. Achter in mijn auto had ik alles staan, van bier

Als je dorst hebt, dan maar een Jack

Met Martijn Strijker (AVIAREPS), partners in27 crime

kon. In die tijd had je nog geen internet, maar ik kende iedereen. Als iemand naar Kenia wilde, zei ik: ‘Bel deze lodge, zeg dat je van mij komt’. Toen dacht ik: dit is geen hobby meer, dit is werk. Het bijzondere was: je stuurde mensen naar een plek, maar wist niet eens of ze aankwamen. Dat hoorde je later via de telex, maar daarin schreef je niet te veel, want dat kostte geld.”

Braaimasters Harm-Jan de BBQ man

Drie monkeys

tot whisky, dat ik voor de dubbele prijs verkocht. Tankstations verkochten toen geen eten, dus ik nam zelf maaltijden mee en warmde ze op in een magnetron. Mijn nettoloon was 1.400 gulden, inclusief nachttoeslag, maar ik verdiende 10.000 gulden per maand aan de handel die ik ernaast deed. In Afrika wist ik ook altijd wel ergens een extra zakcentje aan te verdienen. Bijvoorbeeld aan vrachtwagenbanden, die ik in Egypte kocht voor € 10 en in de woestijn verkocht voor € 1.000.” Uit de hand gelopen hobby Langzaam verandert zijn reizigersbestaan in iets groters. Vrienden vragen om tips, zakenrelaties om routes. Hij kent gidsen, lodges en vergeten paden. Wat als passie begon, groeit uit tot een bedrijf. “Het is een uit de hand gelopen hobby. Ik regelde op een gegeven moment zóveel, dat ik er niet meer omheen

Camel Een bijzonder hoofdstuk in de carrière van Marcello is het avontuur met Camel, waarmee hij de Camel Trophy Adventure-reizen organiseerde. “Dat groeide uit tot een groot incentivebedrijf. We hadden meer dan 40 personeelsleden en boekten 22.000 pax per jaar. Jammer dat het niet meer bestaat. Ik was het grootste gedeelte van het jaar niet thuis. Na vijftien jaar zette mijn thuisfront me voor het blok: kies je voor je bedrijf of je familie? Met mijn compagnons vond ik gelukkig een goede balans.” Te koop Voor hij BMS-Travellers overnam, had Marcello Bundu Adventures. “Ik wilde het kleinschalig houden, waarover ik altijd werd uitgelachen. Ze zeiden: ‘Wat jij doet voor twee man, doen wij voor twintig.’ Waarop ik zei: ‘Moeten jullie lekker doen’.” In Tanzania ontmoettte Marcello Bernd Michael Schötz, eigenaar van A-Reizen en BMS-Travellers, die ook de logistiek deed voor Camel, mede-oprichter van de SGR en de ‘campingvlucht’ bedacht. De klik is er meteen. “Bernd was gek, helemaal losgeslagen, maar op een prettige manier. Weet je waarom hij zijn bedrijf A-Reizen noemde? Dan stond je vooraan in de telefoongids.” Schötz nodigt hem uit in Nederland. Jaren later, als Marcello een bestaand bedrijf wil overnemen, blijkt BMS-Travellers te koop. “Het was bijna te toevallig. Alsof het moest gebeuren.” In 2001 nemen Marcello en zijn vrouw het over. BMS-Travellers specialiseert zich in maatwerkreizen voor de bovenkant van de markt. “Geen pakketreizen, maar persoonlijke ervaringen. Ik ontwerp reizen. Ik zie mezelf als een schilder. Elke reis is een doek. Je begint met een paar penseelstreken, totdat het iemand raakt. In de reizen van BMSTravellers zit altijd een verrassing. Ik noem dit het Happy Meal-principe, iets toevoegen wat de klant zelf nooit zou boeken. Een cadeautje voor de kinderen, een bijzondere stop onderweg, een ontmoeting met een lokale kok. Dat blijft hangen.” Crises en comeback Zoals bij veel ondernemers komt ook bij Marcello het kantelpunt tijdens een financiële crisis. “Alles zat tegen. De bank weigerde. Het is over, dacht ik, maar ik ging praten met mijn leveranciers en vroeg om hulp om nieuwe klanten te kunnen werven, zodat ik de opbrengst kon gebruiken om hen af te lossen. Ze deden mee, net als de bank, op voorwaarde dat ik winst zou behalen. Aan het eind van het jaar had ik dat en we waren er nog.” Die periode is een keerpunt geweest. Hij leert dat transparantie, loyaliteit en vertrouwen uiteindelijk waardevoller zijn dan welk verkoopplan

INTERVIEW

dan ook. “Ik wist niet dat het plan zou slagen, maar als het jouw bedrijf is, is het ook jouw bootje en dat moet je zelf drijvend houden.” Meer ballen Hoewel Marcello waarschijnlijk weer lid wordt van de ANVR, blijft hij opbouwend kritisch. “Vroeger boekten mensen niet bij je zonder lidmaatschap. Maar nu? De meesten weten niet eens wat de ANVR is. De SGR heeft zijn marketing op orde, de ANVR niet. Het is als een vakbond: je hebt een stem nodig, maar dan moet het wel ergens over gaan. Als mensen vragen waarom ik geen lid ben, leg ik het in zes woorden uit en ze boeken alsnog. Welke woorden dat zijn? Die zijn niet leuk voor de ANVR.” Ook tijdens corona vond hij de brancheorganisatie zwak. “De directeur was vaak op tv, maar zonder duidelijk standpunt. Steven van der Heijden (destijds CEO Corendon, red.) had meer ballen. Natuurlijk moet je balanceren, zeker met informatie die wij niet hebben. Als je de hele tafel niet kunt zien, kun je alleen reageren op wat erop ligt.” Marcello volgde zijn eigen koers. “Ik kan makkelijk praten: mijn klanten zijn anders. Ze willen VIP inchecken, gereden worden in limo’s en verblijven in privé-lodges. Personeel van de lodges moest twaalf dagen vooraf aanwezig zijn en ik betaalde dat, dat willen mijn klanten. Ik vroeg aan mijn klanten of ze de Serengeti voor zichzelf wilden, want dat maak je natuurlijk nooit meer mee. Collega’s deden het niet, want de reisverzekeringen dekten niks. Ik beloofde mijn klanten zwart op wit dat als iemand in quarantaine moest, ik alles zou betalen. Mensen werden tijdens de coronacrisis bang gemaakt. Maar ik was in Congo tijdens ebola, in 1983 in Zaïre, toen daar aapjes met aids rondliepen en ik leef nog steeds.” Reisagenten “Reisagenten die met mij willen samenwerken, mogen me altijd bellen – mits ze weten waar ze het over hebben. Met aanvragen voor een zogenoemde highend reis van € 2000 kan ik niets. Daar krijg je bij ons nog geen patatje voor”, zegt hij met een knipoog. Tegelijkertijd benadrukt hij zijn open houding. “Ik sta altijd open voor een samenwerking, zolang het oprecht en serieus is.” Hij werkt volgens een duidelijke gedragslijn. “Ik blijf bewust van andermans klanten af. Dat is mijn code. Ik zet liever samen iets bijzonders neer, dan dat ik op korte termijn verdien en op lange termijn vertrouwen verspeel.” Luxe Marcello ziet een wildgroei aan ‘luxury labels’, authenticiteit is voor hem essentieel. “Er is weinig originaliteit bij de grote touroperators. Waar is de verrassing in het aanbod? Waar is het verhaal? Het lijkt steeds meer op een eenheidsworst, terwijl juist in luxe iedereen zijn eigen signatuur zou moeten behouden.” Marcello spreekt uit ervaring. Hij groeide op tussen de high society. “Ik voel me thuis in dat milieu. Als kind at ik met mijn ouders in de chicste restaurants. Voor mij voelde dat toen heel normaal, alsof het snackbars

waren. Ik leefde op een uitzonderlijk niveau, maar het had ook iets onwerkelijks. Luxe is geen kristallen glas of een vijfsterrenresort. Luxe is stilte, tijd en oprechte aandacht. Het is een ervaring die je raakt en die blijft hangen.” Saudi-Arabië Naast Afrika heeft Marcello ook interesse in andere bestemmingen, zoals IJsland en het Midden-Oosten. Saudi-Arabië houdt hem al jaren bezig. “Mijn schoonouders woonden zeventien jaar in het land en mijn vrouw ging er geregeld op bezoek. Daardoor vroeg ik me al veertien jaar geleden al af wanneer er toeristen naartoe mogen gaan. De beelden die ik zag waren indrukwekkend.” Toen hij kon, reisde hij op uitnodiging met een groep Nederlanders en Belgen af naar Saudi-Arabië. “We zaten aan tafel toen de minister van Toerisme binnenkwam. Nog vóór hij ging zitten, zei hij: ‘Hey, finally, Marcello!’.” Over de internationale kritiek op het land is hij uitgesproken. “Die is terecht als het gaat om het verleden, maar minder als het gaat om het heden. De kroonprins wil veel veranderen, maar hij kan niet alles tegelijk. Zijn vader heeft gezegd: zolang ik leef, geen druppel alcohol in het land. Tegelijkertijd liggen de warenhuizen vol en heeft Jack Daniels al met verschillende organisaties een contract.”

‘‘

We zijn handelaars in vreugde Reiziger van de toekomst Volgens Marcello verandert het reisgedrag van mensen, en moeten reisaanbieders daarop inspelen. “Je moet niet langer uitgaan van hotelsterren, maar van impact. Het gaat erom hoe je iemand écht raakt; hoe je een ervaring creëert die blijft hangen.” Hij ziet daarbij een belangrijke rol weggelegd voor kennisdeling tussen de verschillende generaties in de branche. “Jongeren willen het wiel soms opnieuw uitvinden of vertrouwen volledig op wat ze online lezen. Maar ervaring telt ook mee. Ga met elkaar rond het kampvuur zitten en deel verhalen. Dáár leer je van.” Marcello merkt dat de waarden van generaties uiteenlopen. “De oudere garde is vaak gedreven door liefde voor natuur en verbondenheid en jongeren richten zich meer op zichtbaarheid en marketing, vooral via social media. Ze willen snel resultaat.” Toerisme naar townships Of het wenselijk is om toeristen door townships te leiden, vindt Marcello een ingewikkelde kwestie. “Je wil mensen de kans geven hun blik te verruimen door te ervaren hoe anderen leven aan de andere kant van de samenleving. Maar in de praktijk betreed je zo’n wijk

Varen op de Vecht met Afrika collega-bedrijven

Overland Afrika in Zaïre, 1984

4 jaar oud

Eigenaren van BMS

ongevraagd, en dan is het belangrijk hoe je dat doet. Het draait om respect. Te vaak zie ik dat reisorganisaties busladingen toeristen afleveren die alleen een foto voor social media willen maken en daarna weer vertrekken, zonder enig inlevingsvermogen. Dat voelt ongemakkelijk. Als je zo'n gemeenschap binnenkomt, moet je ook iets teruggeven. Bewoners moeten profiteren van het toerisme. Je kunt er niet aankomen, eraan verdienen en de mensen die er wonen buitensluiten.” Geen groene blaadjes Marcello ziet hoe de reisbranche steeds vaker achter trends aanloopt, zonder zich af te vragen wat die daadwerkelijk betekenen. “Iedereen wil tegenwoordig ‘duurzaam’, ‘boutique’ of ‘lokaal’ zijn, maar bijna niemand stelt de vraag wat dat betekent voor de reiziger, voor de plek of voor de mensen die er wonen.” Voor hem is reizen vooral een kwestie van verbinding. “De beste reis verandert je blik. Maar dat lukt alleen als je er tijd en aandacht aan besteedt en dat past niet in een gehaast schema.” Duurzaamheid is voor Marcello geen marketingtool, maar een moreel kompas. “Een reis moet een bestemming beter maken, of op zijn minst niet slechter. Tanzania bijvoorbeeld. Touroperators sturen er busladingen vol mensen naartoe. Iedereen huurt er een jeep, dringt voor bij het wild, maar heeft geen idee van de natuur. Of ze bieden een ‘safari’ buiten het park aan, zodat ze geen vergunning nodig hebben en goedkoper uit zijn. Met een beetje geluk zie je een olifant. Maar als we willen blijven genieten van de natuur, moeten we haar ook respecteren. Niet alleen plukken, ook planten.” Zelf kiest hij bewust voor kleinschaligheid, duurzaamheid is voor hem geen label of keurmerk. “Ik werk met lokale gidsen, kleine lodges en familiebedrijven. Als een bestemming te druk wordt, dan trek ik me terug en bied ik iets anders aan.”

De Family

Koken “Van de vier broers ben ik degene met het minste talent in de keuken, maar bij grote cateringklussen help ik mee. Alles wat op open vuur wordt bereid, kan ik goed. Ik heb voor duizenden mensen gekookt. Braaien is echt mijn hobby.” Een goede vriend van hem, HarmJan (de barbecueman), haalde inspiratie uit Marcello’s Zuid-Afrikaanse roots. “De naam ‘Bush Kitchen’ is door onze expedities door Afrika geïnspireerd. In de bush richtten we een geïmproviseerde keuken in waarbij de voorgrill van een Land Rover - een ijzeren rooster -dienstdeed als braairooster.” De passie voor vuur en vlees bracht hem op bijzondere plekken. “We kookten jarenlang voor alle officials tijdens de Formule 1 op Silverstone. We hadden toegang tot alle zones, net als tijdens Pinkpop. Artiesten als Amy Winehouse en Mick Jagger hadden een polsbandje nodig om ergens te komen, maar ik liep overal zo naar binnen met mijn Jack Daniels-shirt. Bij ons kregen artiesten onbeperkt whisky; van Ozzy Osbourne tot Bruce Springsteen en Iron Maiden.” Nalatenschap en toekomst Gevraagd naar de toekomst valt Marcello even stil. “De reissector is geweldig. Iedereen in de branche is op zijn of haar manier bezig met geluk. We zijn handelaars in vreugde. Ik weet dat ik niet voor altijd doorga, maaar ik hoop dat wat ik heb opgebouwd voortleeft in mensen en in de manier van denken.” Zijn dochter gaat het bedrijf niet voortzetten, iets wat hij begrijpt. “Ze maakte mijn slechtste jaren mee. Ik was er niet. Maar mijn kleinzoon? Wie weet.” Wat hem drijft, is helder. “De winst is niet mijn beloning. Het lukken is mijn beloning. Als iemand laat weten dat deze reis voelde als thuiskomen, dan weet ik dat ik goed zit.”

EDITIE 4 - 2025 TECHNOLOGY SPECIAL

Blijft de sector wel persoonlijk?

DATAGEDREVEN WERKEN

TECHNOLOGIE ALS KATALYSATOR

HYPERPERSONALISATIE MET AI

VOORWOORD

TECH EN TOUCH De reiswereld staat op een kantelpunt. Terwijl reizigers meer verwachten – snelheid, gemak en persoonlijke aandacht – zoekt de branche naar manieren om daaraan te voldoen zonder zichzelf voorbij te lopen. Die zoektocht leidt steeds vaker naar technologie. Niet als doel op zich, maar als krachtig middel om de persoonlijke touch juist te versterken. In deze TRAVELNEXT Tech-special lees je hoe innovatieve tools en slimme systemen de manier van werken veranderen en de reiservaring verbeteren. Airtrade toont hoe een sterke datastrategie met PowerBI en Microsoft Fabric leidt tot snellere besluitvorming en meer grip op processen. Travel Counsellors tilt via het gebruik van Planisto haar klantplatform myTC naar een hoger niveau, inclusief AI-assistent en interactieve roadbooks. HALO, het Agentic AI-platform van CM.com, maakt het mogelijk om 24/7 gepersonaliseerde service te bieden via autonome AI Agents – zonder het persoonlijke contact te verliezen. En The Trip Boutique bewijst dat ook kleine reisbedrijven via AI kunnen werken, met hyperpersoonlijke communicatie en slimme automatisering. Daarnaast krijg je praktische inzichten in hoe e-mailmarketing nog altijd een onmisbare rol speelt. Wander Journeys laat zien hoe techniek en timing bepalen of je bericht in de inbox belandt – en aankomt. De Visual Tour Builder laat zien hoe je visuele reisvoorstellen maakt die eruitzien als maatwerk én aanvoelen als service. En met de nieuwe TravelSpirit Booking Engine wordt schakelen tussen losse systemen verleden tijd: boekingen, offertes en administratie zijn nu te beheren vanuit één platform.

Dylan Cinjee Community Manager dylan@travelpro.nl

De rode draad? Technologie maakt efficiënter werken mogelijk, maar biedt vooral kansen om klantrelaties te verdiepen. In een tijd waarin consumenten steeds kritischer worden, zijn vertrouwen, snelheid en relevantie de sleutelwoorden. De branche is veerkrachtig, ondernemend en steeds meer datagedreven. Maar de echte sprong voorwaarts zit in het slim combineren van tech en touch. De tools zijn er. De toekomst van reizen – gepersonaliseerd, efficiënt en digitaal ondersteund – is begonnen. In deze special zie je hoe je daar vandaag al mee aan de slag kunt.

Dylan Cinjee

COLOFON Tom van Apeldoorn - Uitgever T.J. van Apeldoorn - Commercieel Directeur Arjen Lutgendorff - Community Manager Dylan Cinjee - Community Manager Sharon Evers - Eindredacteur Theo de Reus - Redacteur Tijn Kramer - Redacteur Judith Wetselaar - (Web)redacteur Dennis de Groot - Sales Manager Dennis Ebbers - Sales Manager Tina Bakker - Account Manager Danielle van Ewijk – Event Manager Liset Rodriguez - Event Support Iris Beenen - Graphic Design Seb van Apeldoorn - Operationeel Manager Roos Temminck - Stagiaire Kantooradres: Arendstraat 33A, 1223 RE Hilversum Tel: +31(0)35-2005481 E-mail: redactie@travelpro.nl Internet: www.travelpro.nl

IN DEZE SPECIAL

6. DE REISAGENT VAN DE TOEKOMST? 10. HOE VERTAAL JE TECHNOLOGISCHE INNOVATIE NAAR DE WINKELVLOER?

Verantwoording: Travelpro is een uitgave van uitgeverij T&S Productions B.V. Dit magazine is als volgt verspreid: Oplage: 6.154 Digitaal via issuu.com Nieuwsbrief: 7.400+ abonnees Social media: 12.500+ volgers Opgave en vragen over abonnementen: Abonnementenland Postbus 20, 1910 AA Uitgeest Tel. +31(0)251-25 79 24 Fax +31(0)251-31 04 05 Site: www.bladenbox.nl voor abonneren of www.aboland.nl voor adreswijzigingen en opzeggingen. Beëindigen abonnement: Opzeggingen dienen 12 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn. Prijswijzigingen voorbehouden. Abonnementen lopen automatisch door, tenzij uiterlijk 30 dagen voor de vervaldatum bij ons wordt opgezegd. Dit kan uitsluitend per mail: info@travelpro.nl Kijk voor actuele tarieven op travelpro.nl/abonneren. Vragen? redactie@travelpro.nl Auteursrechten: Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerde database, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij electronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Travelpro.

15. AI-ONTWIKKELINGEN

bij TUI

24. SCHAKELEN TUSSEN losse systemen verleden tijd

31. AI-TO-AI-MARKETING

ACHTERGROND

LENTEKRIEBELS IN DE REISBRANCHE: EEN ROUTEKAART Het boekjaar 2025 begint voorzichtig met een bescheiden, maar positieve jaar-op-jaar groei in vraag (+1% in clicks). Als het gaat om boekingen horen we een geluid uit de industrie: we moeten aan de bak om het sterke jaar 2024 te overtreffen. Uit Google’s recentste onderzoek zien we gelukkig genoeg kansen die adverteerders in de reisbranche kunnen grijpen.

DOOR: MARC VAN DER HULST (INDUSTRY MANAGER TRAVEL GOOGLE)

Reislust en betrokkenheid nemen toe, dus dat Nederlanders van reizen houden staat vast. Het jaar 2019 was qua omzet en aantallen passagiers lastig te evenaren, maar deze records lijken nu eindelijk te sneuvelen. Het blijft lastig om voorspellingen te doen, maar ik herken de gunstige signalen. Volgens SiteMinder zal 72% van de reizigers internationaal op vakantie gaan in 2025. Dat is een toename van 7% vergeleken met 2024. Volgens Euromonitor zal de vraag naar vakanties in 2025 zelfs toenemen met 9%. Visuele inspiratie belangrijker dan ooit Bovendien merken we op dat de kracht van visuele inspiratie belangrijker wordt. Zo zien we een sterke toename in geconsumeerde reiscontent op YouTube. In de aanloop naar de vroegboekperiode werd maar liefst 37% meer reisgerelateerde content op dit platform bekeken dan het jaar ervoor. Dit geeft aan dat reizigers steeds meer naar YouTube gaan voor het opdoen van ideeën en het plannen van hun vakanties, waardoor waardevolle kansen ontstaan voor boeiende content en advertenties. Deze groei in YouTube-weergaven zien we ook in andere Europese landen en de VS. Vakantiegeld: reizen staat centraal Wereldwijd is er onrust op de beurzen en opnieuw zien we prijsstijgingen die invloed hebben op het besteedbaar inkomen van de consument. Opvallend is dat reizen volgens ondervraagden voor consumenten over de gehele wereld in 2025 dé uitgavenpost zal zijn die zij prioriteren. Dit wordt opgevolgd door uiteten gaan, uitjes en elektronica. Dit onderstreept de blijvende waarde die wordt gehecht aan reiservaringen en biedt daarbij een kans voor de reisindustrie om op in te spelen.

mei), Hemelvaart (29 mei) en Pinksteren (8 juni). Hierbij is ook noemenswaardig dat Pasen dit jaar drie weken later valt dan vorig jaar. Daardoor is er meer kans op lekker weer en omdat dit een stuk later valt dan de voorjaarsvakantie (februari) is dit potentieel een goed moment voor enkele dagen eropuit.

Lees meer op TRAVELNEXT.nl

Periode vol micro-pieken De ‘lentereisperiode’, zoals we die kunnen noemen, is geen monolithisch blok. Deze is beter te omschrijven als een periode van micro-pieken die vaak ook voor de verschillende markten in Europa verschillende data hebben. In de VS is er elk jaar de springbreak-vakantie waarbij vooral Caribische bestemmingen populair zijn. In Europa kennen we andere momenten, zoals Goede Vrijdag (18 april) Pasen (20 en 21 april), Koningsdag (27 april), de Dag van de Arbeid (1 mei), Bevrijdingsdag (5

HALO

“DE REISAGENT VAN DE TOEKOMST? PERSOONLIJKER DAN OOIT MET AGENTIC AI” DOOR: DYLAN CINJEE

De reisbranche staat voor de constante uitdaging om te voldoen aan de groeiende verwachtingen van reizigers die gepersonaliseerde, efficiënte en naadloze ervaringen verlangen. Tegelijkertijd biedt de technologische vooruitgang ongekende mogelijkheden om deze uitdagingen aan te gaan en operationele processen te optimaliseren.

In dit dynamische speelveld introduceert CM.com, met het geavanceerde Agentic AI-platform HALO, een nieuwe aanpak voor reisorganisaties. Maar wat is het precies? En hoe onderscheidt het zich van andere AI-oplossingen? We spreken erover met Thomas van Manen, AI Specialist bij CM.com en een van de sprekers in het TRAVELNEXT Kennistheater op TravDay. Kan je uitleggen wat HALO precies is? “HALO is ons geavanceerde Agentic AI-platform dat bedrijven helpt bij het creëren en inzetten van AI Agents die elke taak in jouw organisatie kunnen automatiseren. AI Agents voeren zelfstandig complexe taken uit. Zie ze als teamleden die altijd paraat staan voor klantenservice, marketing en operationele taken, zonder continue begeleiding. Maak AI Agents die klantenvragen beantwoorden, consumenten assisteren in het vinden van de juiste vakantie, marketingcampagnes personaliseren, afspraken inplannen en data analyseren, terwijl ze bij elke interactie blijven leren en verbeteren. Je AI Agents werken 24/7 aan betere klantervaring, zodat je team zich kan richten op strategische beslissingen en uitdagende en creatieve vraagstukken.” Hoe onderscheidt HALO zich van andere AIoplossingen op de markt? “HALO onderscheidt zich op drie belangrijke punten. Ten eerste bieden wij een volledig geïntegreerde oplossing binnen het CM.com Engagement Platform, waarbij marketing en customer service samenkomen in één ecosysteem. Anders dan concurrenten die vaak gefragmenteerde oplossingen bieden, stelt ons platform je in staat om de traditionele silo's tussen afdelingen te doorbreken. Zo kan een marketingcampagne naadloos overgaan in een klantenservicegesprek en vice versa, waarbij alle relevante klantinformatie beschikbaar blijft. Hierdoor ervaart de consument één consistente klantreis in

plaats van het gevoel te hebben met verschillende afdelingen binnen je organisatie te communiceren. Naast dat dit zorgt voor een betere customer journey zorgt dit ook voor korte implementatietijden en lagere kosten. Geen behoefte aan meerdere softwareleveranciers. Bedrijven krijgen AI Agents, marketing en klantenservice in één pakket, waardoor de complexiteit van integratie, kosten en leveranciersbeheer worden verminderd.” Wat betekent dit voor het gebruiksgemak en transparantie? “Gebruiksgemak is inderdaad een belangrijk

Thomas van Manen op TravDay

INTERVIEW

kernpunt. Het maken van AI Agents met HALO is kinderlijk eenvoudig, Gebruikers beschrijven simpelweg hun wensen in natuurlijke taal, en de AI-gestuurde assistent van HALO bouwt automatisch agents en rust deze uit met de benodigde tools. Hetzelfde geldt voor het integreren van agents met andere systemen. Wij hebben al standaard integraties gebouwd welke je in kan pluggen of je kunt ze zelf bouwen. Ten derde, in tegenstelling tot veel concurrenten die AI als een 'black box' laten werken, biedt HALO volledige zichtbaarheid in de prestaties van agents. Klanten kunnen zien: - de interacties die hun AI Agents afhandelen; - de redenering achter elke AI-beslissing - welke gegevens werden gebruikt om beslissingen te nemen. - fouten of mislukte processen voor onmiddellijke correctie. Dit zorgt ervoor dat je als bedrijf altijd de controle houdt over je agents en kan ingrijpen waar nodig.” Hoe gaan jullie om met klantgegevens? “We leggen enorme nadruk op veiligheid en compliance. Als beursgenoteerd Europees bedrijf voldoet HALO aan de hoogste normen voor beveiliging en gegevensbescherming. We houden ons aan strenge Europese regelgeving, inclusief de AVG (GDPR), en behouden toonaangevende ISO-certificeringen om klantgegevens te beschermen. Het hanteren van deze eisen rondom privacy en gegevensbescherming is

natuurlijk essentieel gezien er in de reisbranche met gevoelige klantgegevens wordt gewerkt. We zorgen ervoor dat alle interacties voldoen aan wereldwijde regelgeving, ongeacht of ze vanuit marketing of service worden geïnitieerd.” Wat maakt HALO specifiek geschikt voor bedrijven in de reisbranche? “De reisbranche staat bekend om complexe klantvragen, seizoensgebonden pieken en de noodzaak voor snelle, accurate informatievoorziening. HALO excelleert juist in deze omgeving doordat het veel taken automatisch kan afhandelen die anders veel tijd, moeite en geld kosten. Dit zorgt er dus voor dat bedrijven flink kunnen opschalen en objectiever te werk kunnen gaan aan de hand van data. Het platform kan enorme hoeveelheden gegevens over bestemmingen, accommodaties, vluchten en lokale regelgeving verwerken en direct beschikbaar maken voor klanten. Zelfs sneller dan dat een mens dat zou kunnen, waardoor het niet alleen schaalbaarder is maar ook objectiever op basis van de data.” “Ook hebben we HALO ontwikkeld met de focus op het verbeteren van de menselijke aspecten van klantinteractie, niet op het vervangen ervan. Het draait om het verhogen van de efficiëntie én het verbeteren van de kwaliteit van klantgesprekken om echte conversational commerce mogelijk te maken. Doordat marketing- en serviceteams dezelfde inzichten delen, kun je gepersonaliseerde aanbiedingen doen op basis van eerdere interacties en serviceverzoeken omzetten in verkoopkansen – alles binnen dezelfde klantcontext en zonder dat de klant het gevoel heeft van het kastje naar de muur te worden gestuurd.” Op welke manier zorg je dat AI-agents altijd het juiste doen? “Een cruciaal aspect van HALO is dat reisorganisaties altijd in controle blijven. Dankzij geavanceerde governance-functies bepaal je precies wie binnen je organisatie specifieke rollen heeft om AI agents te maken of aan te passen. Je kunt bovendien de volledige reasoning inzien achter elke beslissing die de AI neemt, essentieel in een branche waar vertrouwen alles is. Voor gevoelige handelingen zoals het wijzigen van boekingen of aanpassen van betalingsgegevens biedt HALO ingebouwde quality assurance en feedback mechanismen. Je kunt checkpoints instellen waar een handeling van een AI agent eerst menselijke verificatie moet krijgen voordat deze wordt uitgevoerd, wat de ideale balans creëert tussen efficiëntie en controle. Daarnaast kan HALO in meerdere talen communiceren, wat cruciaal is voor internationale reisorganisaties. Zo kunnen een klant en een medewerker van een reisorganisatie elk in een andere taal communiceren, zonder dat ze het doorhebben omdat Agentic AI de conversatie vertaalt naar de juiste taal. Deze flexibiliteit, gecombineerd

met het vermogen om razendsnel op te schalen tijdens piekperiodes, maakt HALO de ideale oplossing voor de dynamische reiswereld.” Hoe kunnen reisorganisaties HALO inzetten om hun klantenservice en operationele processen te verbeteren? “Reisorganisaties kunnen HALO inzetten voor diverse toepassingen. Voor klantenservice kan HALO routinevragen afhandelen zoals het controleren van vluchtstatussen, informatie geven over bagageregels, of details over accommodaties verstrekken. Doordat de agent dit autonoom kan uitvoeren en indien nodig zelfs vragen terug kan stellen, kan in zeer korte tijd de juiste info vergaard worden wat anders zowel veel tijd als menselijke handelingen had gekost. De tijd die hier vrijgespeeld wordt kunnen de menselijke agenten inzetten om zich te kunnen concentreren op complexere kwesties, zoals complexe wijzigingen in reisplannen of speciale verzoeken waar nog de extra menselijke check nodig is in verband met gevoelige info zoals betalingsgegevens. Hierbij wil je zeker zijn dat de gegevens wel écht van de persoon zijn om identiteitsfraude te voorkomen.” In hoeverre kan HALO bijdragen aan het personaliseren van de klantervaring binnen de reisindustrie? “HALO biedt enorme meerwaarde voor de reisbranche door de klantreis te optimaliseren met gepersonaliseerde aanbevelingen op basis van unieke behoeften en interactiegeschiedenis. Met behulp van klantgegevens, zoals zoekgedrag en eerdere boekingen, om op het ideale moment relevante reisaanbiedingen te doen – alsof een shopping assistent fungeert als persoonlijke reisagent. Zo kan een klant die regelmatig naar Azië reist automatisch passende aanbiedingen voor die regio ontvangen, terwijl een gezin dat eerder familiekamers heeft geboekt direct geschikte accommodatieopties krijgt voorgesteld. HALO maakt dit mogelijk via conversational commerce, waarbij aanbevelingen bijvoorbeeld in een WhatsApp-gesprek gedeeld worden naar aanleiding van een vraag over een eerdere vakantie. Deze aanbevelingen kunnen direct in dezelfde conversatie worden omgezet naar een boeking, inclusief upsell-opties zoals maaltijden of kamers met uitzicht. Dit zorgt voor een naadloze, gepersonaliseerde ervaring die niet alleen efficiënt is, maar ook de klantloyaliteit vergroot.” Wat kan HALO betekenen voor extra cross- en upsell? “Daarnaast kan het abandoned cart recovery automatiseren met persoonlijke aanbevelingen die relevant zijn voor de specifieke reiziger. Cross-selling en upselling mogelijkheden identificeren en uitvoeren, zoals het voorstellen van een upgrade naar business

class voor frequente zakenreizigers. Maar ook na boeking zijn er nog tal van mogelijkheden om de klantreis te optimaliseren. Bijvoorbeeld met geautomatiseerde post-trip marketingcampagnes vol met relevante vervolgaanbiedingen gebaseerd op de recente reiservaring. Daarnaast kan het loyalty-programma's versterken door proactief punten en voordelen onder de aandacht te brengen op strategische momenten. Operationeel kan HALO helpen bij het automatiseren van boekingsbevestigingen, het versturen van reisdocumenten en het proactief informeren van reizigers over wijzigingen. De combinatie van deze operationele efficiëntie met intelligente marketingacties creëert een naadloze klantreis vanaf het eerste contactmoment tot lang na thuiskomst. Dit vermindert niet alleen de werkdruk, maar maximaliseert ook de omzet per klant en stimuleert herhaalaankopen door meer betekenisvolle klantrelaties.”

Welke impact heeft HALO op de efficiëntie en kostenbesparing binnen reisbedrijven? De impact is substantieel. Onze klanten rapporteren gemiddeld een vermindering van 40% in afhandelingstijd van routinematige vragen. Dit vertaalt zich direct naar kostenbesparing en efficiëntie. Daarnaast zien we een toename in eerste-contactoplossingen, wat betekent dat klanten minder vaak opnieuw contact hoeven op te nemen. Voor reisorganisaties is dit cruciaal, vooral tijdens piekperiodes of bij onverwachte situaties zoals weersverstoringen of andere calamiteiten. HALO kan duizenden interacties tegelijk verwerken, zonder wachttijden voor klanten, wat leidt tot hogere klanttevredenheid en lagere operationele kosten.”

INTERVIEW

Zijn er bepaalde soorten reisbedrijven die meer baat hebben bij HALO dan andere? “Hoewel HALO waarde toevoegt voor alle types reisbedrijven, zien we bijzonder sterke resultaten bij online reisbureaus en touroperators vanwege het hoge volume aan vergelijkbare vragen die ze verwerken. Touroperators profiteren enorm van HALO's vermogen om gedetailleerde informatie over bestemmingen en excursies te verstrekken. Maar ook hotels en accommodatieproviders kunnen HALO effectief gebruiken voor het stroomlijnen van het check-in proces en het beantwoorden van vragen over faciliteiten. DMC's kunnen met HALO lokale expertise op schaal aanbieden. De meerwaarde zit vooral in het volume en de complexiteit van de klantvragen die het bedrijf verwerkt in combinatie met meertaligheid.” In hoeverre is technische kennis nodig om HALO te gebruiken en te integreren? “Een van onze kernprincipes bij de ontwikkeling van HALO was gebruiksgemak. We hebben het platform zo ontworpen dat minimale technische kennis nodig is voor de basisfunctionaliteit. Onze low-code/no-code interface maakt het voor marketingteams en klantenservicemanagers mogelijk om conversatiestromen te creëren en aan te passen zonder ontwikkelaars nodig te hebben. Dit kan in natural language, waardoor de flow’s nog makkelijker gemaakt worden. Voor diepere integraties met bestaande systemen zoals CRM of boekingssystemen bieden we API's en hebben we een ervaren implementatieteam dat ondersteuning biedt. We zorgen ervoor dat het integratie- en implementatieproces zo soepel mogelijk verloopt.”

‘‘

Een van onze kernprincipes bij de ontwikkeling van HALO was gebruiksgemak Hoe flexibel is HALO als een reisbedrijf specifieke wensen of aanpassingen nodig heeft? “HALO is buitengewoon flexibel. Het platform is gebouwd met aanpasbaarheid als kernprincipe. Reisbedrijven kunnen HALO trainen met hun eigen kennisbank, huisstijl, en tone of voice. Ze kunnen specifieke conversatiestromen ontwikkelen die perfect aansluiten bij hun klanttraject. We hebben ook een uitgebreide reeks integratiemogelijkheden met diverse

boekingssystemen, betalingsplatforms en CRMsystemen die in de reisbranche worden gebruikt. Als een klant een specifieke functionaliteit nodig heeft die nog niet bestaat, werkt ons implementatieteam nauw samen met hen om oplossingen op maat te creëren.” Zijn er specifieke AI-trends binnen de reisindustrie die HALO probeert te benutten of te versterken? “We richten ons op verschillende opkomende trends. Ten eerste zien we een beweging naar hyper-personalisatie op basis van voorspellende analyses. HALO kan trends in klantgedrag herkennen en anticiperen op behoeften voordat de klant ernaar vraagt. Ten tweede zien we de groeiende behoefte aan meertalige ondersteuning in de wereldwijde reismarkt, waar HALO uitblinkt door zijn geavanceerde vertaalcapaciteiten. Ten derde biedt het omnichannel-consistentie, zodat reizigers naadloos kunnen schakelen tussen verschillende contactkanalen tijdens hun klantreis terwijl ze een gestroomlijnde klantervaring ervaren. En tot slot richten we ons op het combineren van proactieve en reactieve communicatie, waardoor reisbedrijven niet alleen kunnen reageren op vragen, maar ook proactief waardevolle informatie kunnen verstrekken op het juiste moment.” Hoe zie je de rol van AI, en specifiek HALO, in de toekomst van de reisbranche? “Ik zie AI, en in het bijzonder HALO, als een transformatieve kracht die de reisbranche fundamenteel zal veranderen. We bewegen naar een tijdperk waarin de traditionele grenzen tussen technologie en menselijke service vervagen. HALO speelt hierin een cruciale rol door niet alleen te reageren op klantbehoeften, maar door hierop ook autonoom te anticiperen. We hebben het al jaren over conversational commerce, maar dit maakt het nu echt mogelijk. In de nabije toekomst zal HALO fungeren als een persoonlijke reisassistent die de volledige klantreis begeleidt - van inspiratie tot na de reis. Denk aan het proactief aanbieden van reisopties gebaseerd op veranderende weersomstandigheden, het detecteren van potentiële verstoringen voordat ze plaatsvinden, of het suggereren van activiteiten op basis van real-time lokale gebeurtenissen. De rol van menselijke medewerkers zal evolueren naar het bieden van meer betekenisvolle, emotionele connecties, terwijl HALO de operationele en informatieve aspecten afhandelt. Dit creëert een perfecte symbiose: technologie die routine elimineert en menselijk talent dat zich kan richten op het creëren van onvergetelijke reiservaringen.”

"TECHNIEK SPEELT BIJ ONS ALTIJD EEN BELANGRIJKE ROL, OOK IN ONZE WINKELS" DOOR:

LYSANNE MEKERS

Hoe vertaal je technologische innovatie naar de winkelvloer? In dit artikel lees je hoe Prijsvrij & D-reizen hun digitale voorsprong inzetten om medewerkers te ondersteunen en klanten persoonlijker te bedienen.

Over Lysanne Lysanne is Director Conversion & Revenue Growth en onder andere verantwoordelijk voor de werking van de portals, zoals de websites, de apps en Mijn Prijsvrij & Mijn D-reizen en de adoptie van AI binnen de organisatie. Welke digitale tools gebruiken reisadviseurs momenteel? Onze reisadviseurs werken met een op maat gemaakt boekingssysteem, D-connect, waarmee ze eenvoudig de beste deals kunnen vinden en offertes kunnen samenstellen. Daarnaast maken ze gebruik van verschillende externe tools, waaronder ChatGPT, en werken ze met een eigen kassasysteem. Onze online en offline klanten kunnen ook gebruik maken van onze online omgevingen: Mijn D-reizen & onze apps. Hierin kunnen ze onder andere zelf hun reispapieren terugvinden, extra’s bijboeken of vragen stellen over hun boeking. Lysanne Mekers

Hoe vertaalt de technologische ambitie van Prijsvrij Vakanties & D-reizen zich naar de fysieke winkels? Prijsvrij Vakanties is van origine een techbedrijf, dus de techniek speelt bij ons altijd een belangrijke rol, ook in onze winkels. We lopen graag voorop als het gaat om digitale vernieuwing in de reisbranche. Dit doen we door zoveel mogelijk learnings uit onze online boekingen mee naar de winkels. Denk aan onze gepersonaliseerde e-mailflows of geautomatiseerde processen. Daarnaast kunnen de winkels dezelfde producten boeken als de online klanten, zoals ons VTO product. Dankzij slimme technologische oplossingen kunnen onze reisadviseurs zich volledig richten op het persoonlijke contact met de klant.

Wordt er ook al gebruikgemaakt van AI of slimme automatisering om medewerkers te ondersteunen? Zeker! Bijna alle afdelingen maken inmiddels gebruik van AI. We hebben al meerdere eigen GPT-tools ontwikkeld die ons dagelijks ondersteunen in onze werkzaamheden. Denk bijvoorbeeld aan onze AI-chatbot en de recent gelanceerde AI-telefoonbot, die automatisch klantvragen afhandelen. Dankzij deze technologie besparen we niet alleen kostbare tijd, maar verlagen we ook de druk op onze winkels en de customer care-afdeling op piekmomenten. Zo houden onze medewerkers meer ruimte over voor complexe vraagstukken, echt persoonlijk contact en (bij)verkoop. Hoe worden medewerkers getraind en betrokken bij nieuwe technologische toepassingen? We vinden het belangrijk dat medewerkers goed

ADVERTORIAL

voorbereid zijn op veranderingen. We geloven dat technologie pas écht werkt als iedereen het begrijpt en ermee kan werken. Daarom organiseren we vooraf trainingen- of testsessies bij nieuwe releases. Ook zorgen we ervoor dat de eerste periode na livegang intensief gemonitord wordt, zodat vragen en problemen snel opgepakt kunnen worden. Daarnaast zorgen onze Learning & Development Specialisten met op maat gemaakte e-learnings dat nieuwe medewerkers snel vertrouwd raken met onze systemen en werkwijze. Hoe is de koppeling geregeld tussen online klantgedrag en het advies in de winkel? De klant ziet D-reizen als één merk, dus het is belangrijk dat onze processen ook zo inrichten, zodat het niet uitmaakt waar de klant boekt. We zien dat onze klanten zowel online boeken als in de winkels, daarom zorgen we ervoor dat ze moeiteloos kunnen schakelen tussen onze kanalen. Zo kunnen klanten met een online boeking onder andere in de winkel terecht voor vragen of persoonlijk advies. En kunnen onze winkelklanten die buiten de openingstijden bellen direct terecht bij ons customer careteam. Dit stelt ons in staat om klanten persoonlijk én efficiënt verder te helpen, ongeacht waar ze hun reis starten of vervolgen.

Word Developer bij Prijsvrij Vakanties & D-reizen – dé tech-speler in de reisbranche! Maak van je passie voor reizen je werk! In een informele en dynamische organisatie werk je samen met enthousiaste collega’s

Wat merken medewerkers concreet van de technologische ondersteuning in hun werk? Medewerkers merken dat ze minder tijd kwijt zijn aan repetitieve taken, zoals het handmatig versturen van documenten of het typen van e-mails. Dankzij automatisering en automatische e-mailflows kunnen zij zich meer richten op persoonlijk reisadvies en (bij)verkoop. Ook hebben ze sneller inzicht in klantinformatie en boekingsstatussen, wat het werk efficiënter én leuker maakt. Welke verdere stappen willen jullie zetten op het gebied van technologie binnen het retailkanaal? We willen verder inzetten op de automatisering van klantprocessen en het optimaliseren van de klantreis. Denk aan de inzet van AI, het beter herkennen van vragenstromen en het boekbaar maken van meer producten via onze website, app en Mijn Omgeving. Ook willen we de functionaliteiten binnen onze portals verder uitbreiden. Daarnaast verkennen we hoe we AI kunnen inzetten om klantcommunicatie te verbeteren en het winkeladvies nog persoonlijker te maken. We dagen onszelf continu uit om met technologie de best mogelijke reiservaring te bieden.

Ontdek welke wereldbaan op jou wacht!

aan een missie: een zorgeloze reis voor iedereen. Dagelijks werken aan slimme platforms en innovatieve tools; Topvoorwaarden: 25 vakantiedagen, pensioenregeling en reiskostenvergoeding; Korting op vakanties; Persoonlijke groei en volop ruimte voor eigen initiatief. Dus, ben jij: Nieuwsgierig, analytisch en oplossingsgericht; Een teamspeler met liefde voor code én kwaliteit; Klaar om impact te maken bij hét tech-hart van de reiswereld?

DE 5 FEATURES VAN DE VISUAL TOUR BUILDER DIE HET VERSCHIL MAKEN DOOR:

DYLAN CINJEE

Veel reisagenten en kleinschalige reisorganisaties maken hun reisvoorstellen nog steeds in Word, PowerPoint of Canva. Dat werkt, maar het is bewerkelijk en mist vaak de uitstraling die past bij een mooie reis. Of het nu om een maatwerkreis gaat of een standaardpakket.

Met de Visual Tour Builder (VTB) maak je snel en eenvoudig professionele, visuele reisvoorstellen - helemaal in jouw stijl. De tool is geschikt voor zelfstandige reisadviseurs én teams binnen een reisbureau of kleinschalige organisatie. “Sinds ik gebruik maak van VTB, zien mijn reisvoorstellen voor mijn klanten er pas echt professioneel uit. Superhandig dat het voorstel online en dus overal én op meerdere apparaten tegelijk te bekijken is”, aldus Sylvia van der Ende, ZRA bij Personal Touch Travel. 1. Write with AI: herschrijf, vertaal of genereer teksten met gemak Met de ingebouwde AI-functie herschrijf je in een handomdraai teksten van ‘u’ naar ‘je’, vertaal je teksten naar het Nederlands, of genereer je direct een unieke tekst op basis van een korte prompt. Bijvoorbeeld: “Geef mij een korte intro over New York, benoem waar je goed kunt shoppen en wat het hoogste gebouw is.” Binnen een paar seconden heb je een bruikbare tekst, pas eventueel aan en sla op. “Tijdens Travel & Tech dit jaar kwamen we in aanraking met de VTB. Inmiddels gebruiken zes collega’s en ik het dagelijks. Klanten reageren enthousiast. Het is echt onze aankoop van het jaar”, zegt Angela van Neijenhoff (VakantieXperts Panta Reizen). 2. Beelden uit Unsplash: indrukwekkende visuals met één klik Dankzij de directe koppeling met Unsplash voeg je moeiteloos prachtige, rechtenvrije foto’s

toe aan je voorstel. Zoek op bestemming, sfeer of activiteit, kies de mooiste beelden, en klaar. Iris Goulmy (Travel by Iris/Personal Touch Travel) zegt: “Ik vind het fijn dat alles in één systeem kan. Je kunt foto’s en teksten toevoegen, het is gebruiksvriendelijk, overzichtelijk en met een mooi eindresultaat.” 3. Altijd in jouw stijl en geschikt voor elk scherm Met VTB stel je het voorstel volledig samen in jouw stijl. Denk aan je logo, kleuren, profielfoto, persoonlijke intro en outro en contactgegevens. Je kiest ook uit verschillende kleurenthema’s, bijvoorbeeld een zomerse of winterse look. Je voorstel ziet er op elk scherm goed uit: mobiel, tablet of desktop. En je kunt ook heel makkelijk een versie zonder prijzen maken. Zo kan je klant het voorstel delen met familie of vrienden, zonder dat iedereen hoeft te zien wat de reis kost. Jouw naam en contactgegevens blijven netjes in beeld – dat is mooie reclame. Liever toch pdf? Ook dat is geen punt. “Met VTB kan ik mijn reisvoorstellen ook zonder reissommen doorsturen naar de reizigers zodat zij het reisvoorstel ook weer kunnen delen met anderen”, aldus Renate Soer (ZRA bij Personal Touch Travel). 4. Bibliotheek en templates: werk slimmer, bouw je eigen content op In de VTB werk je met elementen, zoals accommodaties en activiteiten, die je eenvoudig opslaat in je eigen bibliotheek. Daarnaast kun je

ACHTERGROND

templates maken van één of meerdere blokken. Denk aan een route, regio of complete reis. Dat scheelt een hoop tijd bij nieuwe aanvragen en maakt samenwerken binnen teams een stuk efficiënter. “VTB biedt voor ons dé perfecte oplossing waar we al lang naar zochten. Enerzijds vanwege de professionele uitstraling, anderzijds vanwege de productiviteit. Zeker als je wat langer met de VTB werkt en ook de templates gaat (her) gebruiken, schotel je de klant in een handomdraai een reisvoorstel voor waar menig touroperator nog wat van kan leren”, laat Stijn Jansen (Jansen Reiscreaties) weten. 5. Interactieve routekaart: overzicht in één oogopslag Voor rondreizen kun je eenvoudig de route intekenen. De klant ziet meteen welke bestemmingen worden aangedaan en in welke volgorde. Het resultaat is overzichtelijk, visueel en aantrekkelijk.

Heidi Stroop (Reisspecialist de Valk): “Ik voel mijn enthousiasme bij het maken van een reisvoorstel. Ik stel elk voorstel op maat samen, volledig in de vakantiesfeer en tot in de kleinste details afgestemd op de wensen van mijn klant.” Gebruiksvriendelijk, tijdbesparend en klantgericht Gebruikers noemen het systeem intuïtief, snel én leuk om mee te werken. Klanten reageren positief en voelen zich serieus genomen dankzij de professionele opmaak. Je kunt samenwerken met collega’s, werken met gedeelde bibliotheken en zelfs een output volledig in eigen branding creëren, zoals bijvoorbeeld bij Personal Touch Travel. “We zijn er ontzettend blij mee en het is cliché, maar hoe vaker ik hem gebruik, hoe sneller het gaat”, zegt Lara Gulitz, ZRA bij Personal Touch Travel Wat komt er nog aan? Volgens Daan Lodewijks, Product Owner van de Visual Tour Builder, wordt er hard gewerkt aan nieuwe functies: “We zijn bezig met een koppeling met BAS, het veel gebruikte administratiesysteem. Een BAS-dossier koppel je dan eenvoudig aan een VTB en die koppeling gaan we steeds verder uitbreiden. Daarnaast komt er een koppeling met een reisapp, waarmee je na de boeking eenvoudig informatie kunt delen met je klant. Ook onderzoeken we integraties met prijs- en beschikbaarheidsinformatie. En natuurlijk zal AI steeds verder geïntegreerd worden als de ultieme assistent.” Veel functies worden gewoon kosteloos toegevoegd. Grote nieuwe functionaliteiten, zoals de reisapp, zullen als optionele module beschikbaar komen. Zelf proberen? De Visual Tour Builder is geschikt voor iedereen die reisvoorstellen maakt, van zelfstandige ZRA tot reisbureauteam. Je kunt de tool gratis proberen via visualtourbuilder.com. Je hoeft geen technisch wonder te zijn, na een korte kennismaking kun je al snel zelf aan de slag.

ACHTERGROND

ZO MAAK JE E-MAILMARKETING WEER RELEVANT

“JE MOET HET ZIEN ALS EEN NACHTCLUB” DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

Op TravDay liet Elise Menkveld (Teamleider Email Marketing) van Wander Journeys (onderdeel van Red Online Marketing) zien dat e-mailmarketing verre van ouderwets is. Haar verhaal ging niet over de nieuwste AI-hypes, maar over twee urgente vragen: hoe zorg je ervoor dat je e-mail überhaupt aankomt, en hoe maak je die relevant voor je ontvanger?

Sinds eind 2024 merkt Elise dat de technische eisen rondom afleverbaarheid flink zijn aangescherpt. Grote spelers als Gmail en Yahoo bepalen streng wie er nog binnenkomt. “Ik zag veel bounces. Je moet het zien als een nachtclub met uitsmijters. Als je je daar in het verleden slecht hebt gedragen en daardoor ‘ongewenst’ was, kom je niet meer op de gastenlijst.” Techniek als basis Goede techniek is essentieel. Verzenden vanaf een betrouwbaar e-mailadres, zorgen voor correcte authenticatie en domeininstellingen, en kritisch kijken naar je verzendlijsten. Wie al maanden geen enkele interactie laat zien, moet je tijdelijk op non-actief zetten of opnieuw activeren. Ook een duidelijke afmeldlink bovenaan je e-mail helpt bij het behouden van een goede reputatie. Voor het e-mailteam van Wander Journeys is dit dagelijkse kost. “Wij sturen niets meer uit onder een technische score van negen”, zegt Elise, verwijzend naar de interne testtool waarmee ze elk bericht beoordelen op laadtijd, afbeeldingsgrootte en code. “Maar techniek alleen is niet genoeg. Relevantie is minstens zo belangrijk.”

Weg met bulk Daarom pleit ze voor een radicale breuk met traditionele bulkverzendingen. “Je weet al zoveel van je klanten. Waarom zou je iedereen hetzelfde sturen?” Volgens Elise is het juist de kracht van e-mail dat je segmenten kunt maken, voorkeuren kunt uitvragen en in kunt spelen op gedrag of boekingsmomenten. Als voorbeeld noemt ze de welkomstmail. Veel bedrijven sturen één mail, maar vergeten dat dit hét moment is om verwachtingen te scheppen, de toon te zetten en voorkeuren op te vragen. Een goed ingerichte welkomstflow – dus meer dan één mail geeft de mogelijkheid om datagedreven keuzes te maken voor de toekomst. Meer dan data Hetzelfde geldt voor verjaardagsmails. Die zijn alleen persoonlijk als ze afgestemd zijn op wat je van iemand weet. “Als iemand midden in zijn geboekte vakantie zit, moet je niet doen alsof hij nog moet vertrekken. Dan voelt die fijne verjaardagswens ineens heel afstandelijk.” Voorpretcommunicatie is volgens Elise een kans die nog vaak onbenut blijft. Veel reisorganisaties wachten tot vlak voor vertrek met contact, terwijl de klant al maanden eerder heeft geboekt. “Tussen boeking en vertrek zit zoveel ruimte voor relevantie. Je kunt wijzen op ontbrekende verzekeringen, suggesties geven voor activiteiten ter plaatse of de voorpret vergroten met bijvoorbeeld een Spotify-lijst op maat.” Moment van versturen Ook na de vakantie biedt e-mailmarketing waarde. De timing van een napretmail is cruciaal. “Vraag om feedback op een moment dat iemand tijd heeft – bijvoorbeeld onderweg terug in de auto, niet als de koffers nog uitgepakt moeten worden.” Een e-mail die uitnodigt tot interactie, moet dan wél een antwoordmogelijkheid bieden. “Ik zie te vaak berichten met vragen als ‘wanneer ga jij op vakantie?’ zonder dat je iets kunt invullen of aanklikken. En dan komt het ook nog van een no-reply-adres. Dat is echt een gemiste kans.” Een positieve uitzondering vond Elise in een recente mail van TUI. “Die vroegen me wanneer ik op vakantie ga, en ik kon direct de maand selecteren. Dát is waar we naartoe moeten. Als je iets vraagt, moet de ontvanger er ook iets mee kunnen doen.”

ACHTERGROND

VOLOP ONTWIKKELINGEN BIJ TUI OP GEBIED VAN AI

“WE ZETTEN TECHNOLOGIE IN WAAR HET ÉCHT IETS TOEVOEGT” DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

Tijdens TravDay in Amersfoort gaf Brit Haarmans, CX Innovation Lead bij TUI Group, in het TRAVELNEXT Kennistheater een inkijkje in de manier waarop TUI artificiële intelligentie inzet om de klantreis te verbeteren. Haarmans: “AI moet geen doel op zich zijn, maar iets wat klanten helpt en medewerkers ondersteunt. Dáár zit voor ons de waarde.”

Eén van de eerste toepassingen waar TUI mee experimenteerde, speelt in op de inspiratiefase. In de Engelse TUI-app draait sinds september de AI Holiday Assistant, een chatbot die reizigers begeleidt bij het vinden van een passende vakantie. “Wat mensen eigenlijk zoeken is het advies van een deskundige reisagent: iemand die luistert naar hun wensen en dan met twee of drie opties komt, niet met duizenden zoekresultaten. Dat gevoel proberen we online na te bootsen met deze digitale assistent.” De chatbot stelt open vragen, zoals ‘waar kan ik goed duiken?’, en zoekt vervolgens op basis van de hotelbeschrijvingen in het TUI-aanbod naar de beste match. “Geen ouderwets gefilter meer, maar een begeleid gesprek.” Lena en Thibault Daarnaast is er Lena, een AI-gegenereerde persoon die via social media inspirerende content deelt. “Ze is digitaal gecreëerd, maar we gebruiken uitsluitend echte foto’s van bestemmingen. We willen de echtheid van de ervaring blijven garanderen.” Ook op de Belgische website is AI actief, in de vorm van Thibault, een digitale citytripplanner. “Klanten vinden sneller wat ze zoeken, maar het mooie is: we krijgen er ook rijkere data voor terug. We weten beter wat hun prioriteiten zijn, bijvoorbeeld het budget of het type ervaring dat ze zoeken.” Slimmere service, kortere wachttijden In de aanloop naar de reis krijgt TUI jaarlijks meer dan een miljoen telefoontjes van klanten. “Van de vraag of er handdoeken bij de kamer zitten tot het wijzigen van stoelen. De diversiteit aan vragen is groot en dat maakt het voor onze servicecollega’s soms lastig om snel het juiste antwoord te vinden.” Daarom introduceerde TUI de AI Agent Assist: een digitale hulplijn voor de medewerkers zelf. “Het systeem zoekt direct in onze kennisbank, geeft het juiste antwoord én toont waar het vandaan komt. Daardoor is de gemiddelde wachttijd met 30% gedaald.” Volgens Haarmans reageren ook de medewerkers enthousiast. “Eén collega zei zelfs: ‘Je haalt dit toch niet meer weg, hè?’” Een andere toepassing die indruk maakte is realtime voicevertaling. In een succesvolle pilot wordt een telefoongesprek tussen een Finse klant en een Engelstalige medewerker direct vertaald. “Zeker in kleinere markten zoals Scandinavië,

waar agents moeilijk te vinden zijn, is dit een enorme uitkomst.” Op de bestemming en na de vakantie Voor klanten die op vakantie gaan naar bestemmingen zonder TUI-team, zoals stedentrips of campings, is er Louise, een virtuele assistent via WhatsApp (en straks ook via de app). “Zij geeft tips, bijvoorbeeld over kindvriendelijke activiteiten of leuke restaurants in de buurt. Dat zorgt voor meer gemak én hogere waardering van de klant.” Bij terugkomst gebruikt TUI Email Assist om klachten en vragen consistent en klantgericht af te handelen. “We willen dat iedere klant dezelfde zorgvuldige toon ontvangt – ongeacht door wie of wanneer het bericht wordt geschreven.” AI voor reisagenten en kleine organisaties Tijdens de Q&A werd gevraagd of ook reisagenten toegang krijgen tot een (AI-)chatfunctie op TUI Online, zodat voor hen de wachttijden ook afnemen. Haarmans: “Onze eigen winkels vragen daar ook om en het staat op onze roadmap. De tool heet ‘Gogo’ en ik verwacht dat deze ook voor derden reisbureaus beschikbaar wordt.” Een andere vraag kwam van een kleinere reisorganisatie: hoe begin je met AI als je geen TUI-budget hebt? Haarmans adviseerde: “Start intern, met workshops en kleine experimenten. Gebruik tools als Copilot om samen te ontdekken waar AI het meeste oplevert. Zoek een groep enthousiastelingen en bouw vanuit daar verder.”

ACHTERGROND

OOK KLEINERE REISBEDRIJVEN KUNNEN ERMEE AAN DE BAK

AI MAAKT HYPERPERSONALISATIE TOEGANKELIJK VOOR IEDEREEN DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

Hyperpersonalisatie is de sleutel tot toekomstbestendige reisverkoop. Dat was de centrale boodschap van Fernanda Barrence Mutz, oprichter en CEO van The Trip Boutique, tijdens haar presentatie in het TRAVELNEXT Kennistheater op TravDay. “Reisbedrijven verliezen het contact met hun klant. Ze besteden te veel tijd aan handmatig werk en te weinig aan persoonlijke aandacht. Dat kost niet alleen klanttevredenheid, maar ook omzet.”

Volgens Fernanda is de technologie er eindelijk klaar voor. Waar eerder alleen grote spelers als Netflix, Amazon en Spotify gepersonaliseerde aanbevelingen konden doen, maakt AI dit nu ook toegankelijk voor bijvoorbeeld kleinere reisbedrijven. “AI democratiseert personalisatietechnologie.” De cijfers onderstrepen de trend. De markt voor gepersonaliseerde reizen groeit jaarlijks met meer dan 17%. Van massamail naar klantbeleving Massacommunicatie werkt niet meer, stelt Fernanda. “Reizigers willen geen algemene nieuwsbrief, maar persoonlijke aandacht, net zoals je die in een boetiek van Hermès krijgt. Dat noemen we clienteling.” Clienteling is een benadering uit de luxe retail, waarbij de relatie met de klant centraal staat en aanbevelingen voortkomen uit opgebouwde kennis. “AI stelt reisbedrijven nu in staat om hetzelfde te doen: communiceren met de juiste klant, op het juiste moment, via het juiste kanaal met persoonlijke relevantie als uitgangspunt.” Eén platform, zes modules Met haar bedrijf The Trip Boutique ontwikkelde Fernanda een AI-platform dat reisbedrijven helpt om dit schaalbaar te maken. “We hebben zes modules die samenwerken als één intelligent systeem.” De eerste is een AI Advisor op de website, die klantvoorkeuren verzamelt via digitale interactie. Vervolgens vertaalt de Profiler deze informatie naar een bruikbaar klantprofiel. “Van eetvoorkeuren tot kamerwensen: alles wordt opgeslagen.” Via de Knowledge Hub krijgt de reisadviseur suggesties op maat, inclusief AI-samenvattingen van reviews en experts. De Itinerary Builder stelt automatisch een passend reisvoorstel samen. “Een taak die voorheen uren kostte, is nu in seconden klaar.” Ook marketing wordt gepersonaliseerd. “Met één klik genereert het systeem een e-mail in de stijl van het bureau of zelfs van de individuele medewerker, afgestemd op het profiel van de klant.” Praktijkvoorbeelden Fernanda liet zien hoe het platform wordt toegepast door zowel kleine reisbureaus als grote OTA’s. Een Zwitserse touroperator met veel trouwe, oudere klanten

wist zijn marketingcommunicatie volledig te vernieuwen. “Ze zijn overgestapt van twee algemene nieuwsbrieven per maand naar gepersonaliseerde e-mails voor 30.000 klanten. Geen mail is hetzelfde. Het resultaat: hogere openen conversieratio’s, en minder annuleringen.” Ook HolidayCheck, een Duitse OTA, gebruikt het systeem. “Binnen hun premiumclub leveren we maatwerkreizen op basis van voorkeuren die direct via de website worden verzameld. Zo bouwen we profielen op en verbeteren we elke interactie.” Toekomst van AI Volgens Fernanda staan we pas aan het begin. “Nu ondersteunen we adviseurs nog als co-piloot. Maar straks gaan AI-agents autonoom handelen, met stemherkenning en cross-platform integraties.” De boodschap is duidelijk: personalisatie wordt niet alleen verwacht, het wordt straks onmisbaar. “De toekomst van reizen is persoonlijk, efficiënt en AI-gedreven. En die toekomst is al begonnen.”

INTERVIEW

AIRTRADE: HET BELANG VAN DATA-ANALYSE DOOR:

DYLAN CINJEE

Airtrade beschikt over waardevolle data die diepgaande inzichten opleveren, niet alleen voor klanten, maar ook voor interne besluitvorming. Door de implementatie van PowerBI heeft Airtrade een strategische stap gezet. We spreken met Jeroen Martron (CEO Airtrade).

Jeroen: “Met deze stap integreren we data uit verschillende applicaties, zoals backofficesystemen, callcenterapplicatie en BSPgegevens in één krachtig analyseplatform. Deze technologische vooruitgang stelt ons in staat om onze bedrijfsprocessen te transformeren, de besluitvorming te versnellen en meer controle te krijgen over onze data-infrastructuur.” Van externe expertise naar interne kennis “Waar we voorheen afhankelijk waren van externe expertise voor het opzetten van een professionele datakubus, hebben we nu bewust gekozen om deze kennis intern te ontwikkelen. Door over te stappen op de nieuwste datatechnologieën, versterken we onze interne capaciteiten en vergroten we de regie over onze data-infrastructuur. Ons doel is duidelijk: het intensiveren van de analysemogelijkheden binnen Airtrade, zodat we snel en effectief kunnen inspelen op veranderende marktomstandigheden en de steeds dynamischer wordende klantbehoeften.”

Waarom PowerBI en Microsoft Fabric? “De keuze voor PowerBI als onderdeel van het Microsoft Fabric-platform was een logische stap. Microsoft Fabric biedt een geïntegreerde, toekomstgerichte oplossing voor data-analyse, met geavanceerde AI-mogelijkheden en schaalbare cloudoplossingen die de gegevensbeveiliging verder optimaliseren. Dit platform maakt het mogelijk om verschillende databronnen moeiteloos samen te brengen en visueel te presenteren, waardoor managers snel inzicht krijgen in cruciale bedrijfsindicatoren. Dankzij PowerBI en Microsoft Fabric kunnen we data niet alleen verzamelen, maar ook direct visualiseren en analyseren, wat leidt tot snellere en beter onderbouwde beslissingen. In de nabije toekomst zullen de AI-mogelijkheden binnen Microsoft Fabric ons in staat stellen om voorspellende analyses en geavanceerde machine learning-modellen te implementeren, wat de besluitvorming verder zal versterken. Dit stelt ons in staat om nog accurater en meer gefundeerd te handelen.” Vooruitstrevend in de reisbranche “Met de overstap naar Microsoft Fabric positioneren wij ons als pioniers in de reisbranche. Deze technologische vooruitgang stelt ons in staat om voorop te blijven lopen in een snel veranderende markt en biedt ons de tools om toekomstgerichte, datagestuurde beslissingen te nemen. Door deze stap zijn we niet alleen technologisch vooruitstrevend, maar ook goed gepositioneerd om de toekomst van de reisbranche actief vorm te geven.” Datastrategie als ruggengraat “Als technologieprovider en consolidator in de reisbranche vormt onze datastrategie de ruggengraat van onze bedrijfsprocessen. De integratie van gegevens, zoals ticketverkopen en financiële transacties, in onze Microsoft Fabricomgeving stelt ons in staat om diepgaande inzichten te genereren in onze verkoop- en settlement-processen. Deze integratie maakt het mogelijk om nauwkeuriger te analyseren, efficiënter te handelen en snel bij te sturen waar nodig. Dit versterkt niet alleen onze operationele processen, maar vergroot ook de strategische waarde van data in onze besluitvorming.”

Jeroen Martron

ADVERTORIAL

SUNCAMP’S CAMPINGGURU: SLIMME TECHNOLOGIE VOOR EEN ZORGELOZE CAMPINGVAKANTIE De reisbranche is volop in beweging en technologie speelt een steeds grotere rol in het vinden van dé perfecte vakantie. Toch kan juist de personal touch het verschil maken tussen boeken of niet boeken. Daarom heeft Suncamp de CampingGuru-service: een handige tool waarbij klanten met vragen gekoppeld worden aan doorgewinterde campinggasten. Wat is de CampingGuru-service? Bij het kiezen van een camping draait het niet alleen om de faciliteiten of de prijs. Klanten willen weten hoe de sfeer is, of er veel Nederlanders zijn, hoe ver het lopen is naar het restaurant of hoe rustig het op de kampeervelden is. Dit zijn vragen die alleen iemand kan beantwoorden die er echt is geweest. Met de CampingGuru-service biedt Suncamp een netwerk van circa 100 ervaren kampeerders die hun kennis delen. Via de button op de campingpagina’s kunnen bezoekers hun vragen over de desbetreffende camping stellen. Vaak krijgen zij al binnen één minuut reactie van deze ervaren CampingGuru’s. Dit helpt niet alleen bij het maken van de juiste keuze, maar verhoogt ook de klanttevredenheid en de kans op een succesvolle boeking. Slimme technologie, persoonlijk advies De kracht van de CampingGuru-service zit in de koppeling tussen de kampeerder die op zoek is en de ervaren kampeerder die vaak al meerdere malen op die ene camping is geweest. Zodra een websitebezoeker

de campingpagina bekijkt, verschijnt er een pop-up waarmee de Guru te raadplegen is. De Guru’s zijn in principe 24 uur per dag beschikbaar en om ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk een reactie komt, is er een handig algoritme bedacht. Op deze manier komt de vraag terecht bij de Guru met de snelste reactietijd in combinatie met de hoogste beoordeling. Reageert deze persoon niet, dan wordt er automatisch doorgeschakeld naar andere Guru’s. Een kans voor reisprofessionals Ook reisagenten kunnen specifieke campingvragen stellen aan een van de Guru’s. Heb jij uitgebreide kennis van bepaalde campings en wil je deze delen? Dan kun je zelf CampingGuru worden! Je helpt kampeerders aan hun ideale vakantie, terwijl je zelf nog wat bijverdient ook. Guru’s worden beoordeeld op hun antwoorden, wat zorgt voor een kwalitatieve en betrouwbare service. Wil je de CampingGuru-service zelf ervaren of overweeg je om CampingGuru te worden? Bezoek suncamp.nl/guru of mail naar campingguru@acsi.eu voor meer informatie.

De leukste campingvakanties voor de hele familie

Bij Suncamp vind je: ruim 350 geselecteerde topcampings. door campingspecialist ACSI jaarlijks

geïnspecteerde campings.

unieke service: onze CampingGuru’s.

Zelf CampingGuru worden en €2,verdienen per gegeven antwoord? Kijk op Suncamp.nl/guru voor meer informatie.

Stel 24/7 jouw vraag aan iemand die ècht op de camping is geweest. Direct reactie!

Agentenlogin via Mijn Suncamp

WHITELABEL APP TRAVELIA MET ASSISTENT VOOR REIZIGERS ÉN REISPROFESSIONALS

HOE TRAVELIA AI EN HAAR APP COMBINEERT VOOR DE ULTIEME REISERVARING DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

In een gesprek met Rick ter Laak (oprichter) en Gerbert Oude Velthuis (CTO) van Travelia (opgericht in 2016) wordt al snel duidelijk dat hun white label reisapp veel meer is dan een technisch platform. Reisorganisaties die klanten een digitale metgezel willen bieden die hen ondersteunt, zijn bij Travelia aan het goede adres.

“In het afgelopen jaar is onze app ruim negen miljoen keer gebruikt. Daarnaast zien we dat bij gemiddeld 76% van de boekingen de app wordt gedownload. Omdat in sommige gevallen meerdere mensen met dezelfde boeking de app downloaden, zien we een totaal gemiddeld download percentage van 122%. Er zijn ook partijen, waaronder reisbureaus, maar zeker bij groepsreizen, waarbij 100% van de mensen die een boeking hebben gemaakt ook de app downloaden. Bedenk dat 96% van de gebruikers de app op hun telefoon laat staan, ook nadat de vakantie voorbij is. Dat is super goed voor branding, want in je onderbewustzijn komt het logo van je reisorganisatie vaak voorbij.”

‘‘

De klant wil na de boeking bij de hand worden meegenomen met een app De reis als uitgangspunt “Voor reisorganisaties is de boeking het belangrijkste moment”, legt Ter Laak uit. “Maar voor de klant begint het pas echt ná die boeking. Wij willen vanaf dat moment namens de reisorganisatie begeleiding bieden.” Travelia biedt een white label-oplossing die volledig wordt afgestemd op de identiteit van de reisorganisatie. De app toont alle reisdetails, geeft praktische informatie en bevat een AI-gebaseerde assistent

die vragen kan beantwoorden zoals: ‘Hoe laat moet ik inchecken?’ of ‘Moet ik handdoeken inpakken?’, ‘Wat moet ik absoluut bezoeken bij mijn hotel?’.” Vragen vóór vertrek Klanten gebruiken de virtuele assistent veel tijdens de reis, maar juist ook heel veel in de dagen voor de reis. “De week voor vertrek is voor veel reizigers spannend. Dan willen ze praktische zaken weten, zoals parkeerinformatie, bagageregels of vertrektijden. En dat soort vragen willen ze direct beantwoord hebben, niet pas de volgende morgen of na het weekend”, aldus Ter Laak. De virtuele assistent van Travelia kan deze vragen direct afhandelen. Dankzij de boekingsgegevens en actuele informatie over accommodaties en vervoer, is het mogelijk om nauwkeurige antwoorden te geven. “Dat ontlast de reisorganisatie aanzienlijk”, voegt Oude Velthuis toe. “De klant voelt zich geholpen, terwijl de organisatie zich kan focussen op vragen die echt mensenwerk vereisen.” Persoonlijk waar het telt De virtuele assistent blijkt opvallend menselijk over te komen. Ter Laak: “Hoewel er duidelijk staat dat de gebruiker met een computer chat, ervaren veel mensen het gesprek als persoonlijk. De manier waarop vragen worden gesteld en beantwoord voelt natuurlijk en vertrouwd.” De applicatie leert van interacties en verzamelt waardevolle informatie. “We kunnen op een laagdrempelige manier vragen naar reisplannen voor de toekomst”, legt Oude Velthuis uit. “Als een klant aangeeft in de herfstvakantie naar Athene te willen, is dat bijzonder waardevolle informatie voor de reisorganisatie. Het systeem leert bovendien van iedere interactie, waardoor het mettertijd slimmer en persoonlijker wordt. Onze AI past zich aan, zonder dat dit als onpersoonlijk wordt ervaren. Juist doordat het systeem de

INFOTORIAL

klant steeds beter begrijpt, kun je écht proactief worden.” Retentie boven transactie De app is ontworpen om niet alleen de klantreis te begeleiden, maar ook om klanten aan het merk te blijven verbinden. “In de weken na de boeking delen veel klanten hun reisgegevens met vrienden en familie. Dat maakt hen ambassadeurs”, aldus Ter Laak. “Tijdens en na de reis blijft de app relevant door praktische begeleiding, voorpret, inspiratie over lokale bezienswaardigheden en zelfs het bewaren van herinneringen. Gebruikers kunnen foto’s opslaan, een dagboek bijhouden, een fotoboek printen en eerder gemaakte reizen terugzien. Veel mensen verwijderen de app niet. Ze zien het als een digitale kluis waarin al hun reisbescheiden en reiservaringen overzichtelijk zijn opgeslagen.” De app speelt ook in op momenten waarop normaal gesproken het contact met de klant verdwijnt.” Oude Velthuis: “We maken het mogelijk om ook verjaardagen, feestdagen of andere bijzondere gelegenheden aan te grijpen voor een attent contactmoment. Zo versterk je de band en vergroot je de kans op herhaalboekingen. Een tevreden klant komt terug. Maar een klant die zich echt begrepen voelt, wordt ook loyaal.” Praktisch én efficiënt door toepassing AI Een belangrijk onderscheidend punt is de soepele implementatie. “We hoeven geen ingewikkelde koppelingen te maken”, legt Oude Velthuis uit. “Door gebruik te maken van AI kunnen we een boekingsbevestiging automatisch uitlezen. De app staat dan vaak dezelfde dag nog klaar voor gebruik. Zelfs reisorganisaties met een eigen systeem, kunnen eenvoudig aansluiten. We herkennen automatisch de gegevens en vullen daarmee de app. Dat bespaart tijd, geld en voorkomt extra druk op IT-afdelingen. Onze technologie is overigens niet alleen geschikt voor grote spelers. Ook voor kleinere organisaties kan de app het verschil maken. Je hebt geen groot ITteam nodig om met onze oplossing te starten. Dat maakt digitalisering haalbaar voor iedereen.”

app van de wederverkoper. Zo creëren we echte ondersteuning en versterking binnen de keten. Het helpt retailers hun klanten beter te bedienen en verhoogt voor touroperators de conversie. De app kan daarnaast ook worden ingezet bij groepsreizen, incentive-reizen en educatieve reizen. We hebben inmiddels meerdere klanten in die niches. Deelnemers krijgen eenvoudig toegang tot het programma, reisinformatie en kunnen contact houden via één platform.” Vooruitkijken met vertrouwen Met steun van investeerders als Westbound Travel en 819 Capital Partners wil Travelia zich verder uitbreiden naar onder meer België en Duitsland. De overstap van klanten van het failliete Travel with Zoey naar Travelia bevestigt volgens het bedrijf dat er in de markt behoefte is aan betrouwbare en geïntegreerde oplossingen. “We leveren niet alleen technologie”, benadrukt Oude Velthuis. “We denken mee, nemen werk uit handen en bouwen aan duurzame relaties tussen klant en reisorganisatie.” Eenvoudig samenwerking starten De focus voor de komende jaren ligt op verdere internationalisering, uitbreiding van de AImogelijkheden en het stimuleren van klanten om opnieuw te boeken. “We willen AI niet alleen inzetten om vragen te beantwoorden”, zegt Oude Velthuis. “We bieden ook de mogelijkheid om proactieve suggesties te doen. Bijvoorbeeld op basis van klantgedrag, eerdere boekingen of voorkeuren.” Een samenwerking starten is eenvoudig. “We bieden een demoversie aan”, aldus Ter Laak. “Stuur ons een echte reisovereenkomst en we laten binnen korte tijd zien hoe de app eruit kan zien. De drempel om te starten is veel lager dan men vaak denkt en wij krijgen als feedback dat het zowel reizigers als reisprofessionals ontzettend veel gemak biedt.”

Oplossingen voor iedereen Travelia werkt voor een breed scala aan reisorganisaties, van reisagenten tot touroperators en busreisspecialisten. “Voor Solmar hebben we bijvoorbeeld een functie ontwikkeld waarmee de reiziger realtime de locatie van de bus kan volgen”, vertelt Ter Laak. “Als de bus bij de opstaplocatie vijf minuten vertraging heeft, zie je dat direct in de app. Dat biedt rust.” Ook wordt actief gewerkt aan het verbeteren van samenwerking tussen touroperators en retailers. “We zorgen dat content van de touroperator terechtkomt in de

Rick ter Laak en Gerbert Oude Velthuis

AI EN CHATGPT

DE NIEUWE COLLEGA’S VAN HR-PROFESSIONALS DOOR:

MELISSA BRUINS

AI is geen verre toekomstmuziek meer, maar een technologie die het HR-vak flink aan het veranderen is. Alles kan efficiënter met AI-tools zoals ChatGPT, denk aan recruitment, personeelscommunicatie, onboarding, noem het maar op. Maar hoe zet je AI op de juiste manier in en waar moet je als HRprofessional op letten?

Reiswerk, het arbeidsmarktfonds van de reisbranche, organiseerde onlangs een HRmeeting over dit onderwerp en geeft jou de key take-aways. Wordt AI een gamechanger voor HR? Met AI kunnen HR-professionals repetitieve taken, die vaak veel tijd kosten, gemakkelijk automatiseren en zich richten op wat écht telt: mensen. Zo kun je bijvoorbeeld cv’s sneller screenen, gespreksverslagen automatisch

laten opstellen en chatbots inzetten die medewerkersvragen over verlof of salaris beantwoorden. Maar ook onboarding kan persoonlijker en effectiever worden door AIgestuurde leerprogramma’s, en zelfs contracten kunnen sneller en nauwkeuriger opgesteld worden. Toch is AI geen wondermiddel. Het neemt geen strategische beslissingen en mist de menselijke intuïtie die in HR zo belangrijk is. AI is een hulpmiddel, geen vervanger. Het gaat er dan ook om hoe je het inzet.

ACHTERGROND

Hoe gebruik je ChatGPT slim in HR? Veel HR-professionals experimenteren al met ChatGPT, maar vaak zonder duidelijke strategie. Daarnaast ontbreekt er ook nog een stukje kennis over deze nieuwe ontwikkeling. Niet gek, het is immers een nieuwe ontwikkeling. Neem bijvoorbeeld het schrijven van prompts. Een goede prompt maakt echt het verschil tussen een vaag antwoord en een bruikbaar advies. Wil je een vacaturetekst laten opstellen? Geef dan aan welke tone of voice je zoekt, benoem de doelgroep en geef voorbeelden van eerdere teksten. Hoe specifieker je bent, hoe beter het resultaat. ChatGPT kan ook als sparringpartner dienen. Heb je een probleem met hoog ziekteverzuim of loop je vast in een ingewikkelde ontslagprocedure? AI kan verschillende invalshoeken aandragen en suggesties geven. Natuurlijk moet je altijd kritisch blijven en de output zelf beoordelen. Wist je dat je ook kunt praten met ChatGPT via de audiofunctie? Scheelt een hoop typewerk. Daarnaast bespaart AI tijd door repetitieve taken te automatiseren. Gespreksverslagen genereren, beleidsdocumenten opstellen of interne kennisbanken beheren - het kan allemaal met de juiste tools. Fireflies en ChatGPT kunnen bijvoorbeeld gesprekken samenvatten, en met een paar aanpassingen heb je meteen een helder verslag.

‘‘

Upload geen vertrouwelijke documenten zonder te weten hoe de data wordt verwerkt

Wat brengt de toekomst? AI zal zich de komende jaren verder ontwikkelen en de mogelijkheden voor HR zullen blijven groeien. ChatGPT kan nu al helpen bij het beoordelen van sollicitanten door CV’s en vacatureteksten naast elkaar te leggen en een analyse te geven. Over een paar jaar kunnen AI-tools waarschijnlijk nog diepere inzichten geven in talentontwikkeling en medewerkerstevredenheid. Toch zal de menselijke factor altijd blijven tellen. Technologie kan werk makkelijker maken, maar strategisch denken, empathie en intuïtie zijn (momenteel nog) onvervangbaar. HR-professionals die AI slim en verantwoord inzetten, hebben een krachtige tool in handen om hun werk naar een hoger niveau te tillen. Blijf op de hoogte met Reiswerk Bij Reiswerk spelen we altijd in op de laatste ontwikkelingen. Op Travel College vind je dan ook een groot aantal e-learnings om AI zo goed mogelijk te benutten in je werk. Travel College is helemaal gratis voor iedere medewerker in de reisbranche (onder de cao reisbranche). Hoewel AI en andere technologische ontwikkelingen de reisbranche veranderen in een razend tempo, blijven ook andere ontwikkelingen zoals nieuwe generaties, het belang werkgeluk en vitaliteit niet onderbelicht. Daarom organiseert Reiswerk drie keer per jaar een HRmeeting waarin actuele thema’s worden besproken en experts hun inzichten delen. Wil jij op de hoogte blijven van deze bijeenkomsten en andere relevante ontwikkelingen? Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Reiswerk en mis geen enkele update: www.reiswerk.nl/inschrijven-nieuwsbrief

Privacy en ethiek: waar moet je op letten? AI inzetten binnen HR vraagt om verantwoordelijkheid. Privacy en ethiek spelen een grote rol. Upload geen vertrouwelijke documenten zonder te weten hoe de data wordt verwerkt. ChatGPT kan data opslaan en gebruiken. Wees hier bewust van en informeer medewerkers over hoe AI binnen de organisatie wordt ingezet. Daarnaast blijft het altijd zaak om AI-gegenereerde output te controleren. AI kan fouten maken of een onbedoelde bias bevatten. Zorg er dus voor dat je altijd een menselijke check uitvoert. HR blijft een vak waarbij empathie en kritische beoordeling onmisbaar zijn.

TRAVELSPIRIT BOOKING ENGINE

“JE VERHOOGT NIET ALLEEN JE EFFICIËNTIE, MAAR OOK JE CONVERSIE” DOOR:

DYLAN CINJEE

TravelSpirit introduceert een nieuwe stap in het optimaliseren van werkprocessen voor reisorganisaties: de TravelSpirit Booking Engine, ontwikkeld in samenwerking met Airtrotter.

Door live-beschikbaarheid, boekbaarheid én administratie in één geïntegreerd platform samen te brengen, besparen reisorganisaties niet alleen tijd, maar verhogen ze ook hun conversie. We spreken met Michiel Stoffels, General Manager van TravelSpirit, en Stefan Dammers, oprichter van Airtrotter, over hun innovatieve samenwerking. Kunnen jullie wat meer vertellen over TravelSpirit en Airtrotter? Michiel: “TravelSpirit is een one-stop-shop voor software voor reisorganisaties. Dat betekent dat organisaties, van touroperators tot DMC's en sinds kort ook retailers en ZSO’s, bij ons terecht kunnen voor software die hen ondersteunt in elke fase van de customer journey. Denk aan het zoeken naar een reis, inspiratie opdoen, voorbeeldreizen bekijken, een aanvraag indienen, offertes ontvangen en uiteindelijk boeken. Wij bestaan al vijftien jaar en bedienen momenteel zo'n 125 reisorganisaties in Nederland en België. De laatste twee jaar zijn we een nieuwe groeifase ingegaan waarin we fors investeren in innovatie en functionaliteit, zodat we voorop blijven lopen.”

Michiel Stoffels & Stefan Dammers

Stefan: “Airtrotter is begonnen in 2017 als B2C-platform, waarbij we het idee hadden om verschillende API’s (Application Programming Interface) met realtime beschikbaarheid en boekingen te kunnen inschieten. Na deelname aan een acceleratieprogramma van Transavia, Riksja Travel en ANWB hebben we een pivot gedaan naar een B2B-constructie. We zijn ons toen gaan richten op het uitgeven van whitelabel met dezelfde achterliggende techniek, waarmee onze klanten zelf complete pakketten kunnen samenstellen. We hebben inmiddels een mooie klantenkring in Nederland, variërend van touroperators tot influencers. Onze focus ligt op automatisering en efficiëntie binnen bedrijfsprocessen.” Hoe zijn jullie met elkaar in contact gekomen? Stefan: “Tijdens dat acceleratieprogramma in 2021, waar we mee hebben gedaan als startup, was Michiel onze coach. Een aantal jaar verder kwamen we opnieuw in contact. TravelSpirit had behoefte aan boekbaarheid binnen hun systeem en wij kunnen dat leveren. Zo ontstond de samenwerking.”

INTERVIEW

accommodaties en landarrangementen. Binnen één API-call kunnen we verschillende leveranciers aanspreken. Daarnaast komen er ook steeds meer API’s bij. We hebben veel geleerd van onze startupfase, zoals het constant onderhouden en vernieuwen van de koppelingen. Daar hebben we een heel team voor.”

Michiel: “Wij bouwen al vijftien jaar software, maar boekbaarheid ontbrak. Veel van onze klanten zijn topsegment touroperators, die zich onderscheiden op product. Je kan niet forceren dat ze alleen bepaalde API’s boeken of alleen het aanbod van Booking.com of Expedia. Een diner op het strand met een kampvuur is bijvoorbeeld niet boekbaar op Booking.com en onze klanten moeten dat wel kunnen regelen. Dus we hebben daar nooit echt op ingezet. Nu de techniek zich steeds verder ontwikkeld, API’s die steeds beter worden en het aanbod dat steeds verder groeit, kwam de vraag van onze klanten of we in ieder geval een deel van de offertes wél direct online boekbaar kunnen maken? Airtrotter heeft de techniek achter online boekbaarheid al helemaal uitgedacht. We hebben een integratie gebouwd met Airtrotter en niet met alle onderliggende API’s. Zo is de TravelSpirit Booking Engine ontstaan. De nieuwe tool zorgt ervoor dat onze klanten de komende maanden toegang gaan krijgen tot alle API’s waar Airtrotter mee gekoppeld is. Dat zit volledig geïntegreerd in alle andere functionaliteiten die onze klanten al gebruiken.” Kan je wat meer vertellen over de TravelSpirit Booking Engine? Michiel: “Door de TravelSpirit Booking Engine hoeven reisorganisaties niet langer te schakelen tussen losse systemen voor offertes, boekingen en administratie, maar kunnen ze alles vanuit één platform afhandelen, van maatwerkofferte tot facturatie en klantcommunicatie. Naast actuele prijzen en beschikbaarheid wordt ook uitgebreide content ontsloten, inclusief foto’s en beschrijvingen van accommodaties. Deze informatie kan direct worden aangepast aan de eigen doelgroep en stijl, zodat het past binnen bestaande reisvoorstellen.” Wat is de rol van Airtrotter binnen de engine? Stefan: "Als technisch leverancier hebben we een super-API gebouwd en binnen die API hebben we verschillende facetten, zoals accommodaties en activiteiten. We zijn gestart met endpoints voor

Waarin verschilt dit van andere boekingstools? Michiel: “Veel andere tools bieden slechts een deel van de oplossing. Je hebt dan nog een los CRM nodig, een facturatiesysteem, et cetera. Wij wilden vanaf dag één dat alles naadloos geïntegreerd zou zijn. Onze klanten hoeven niet te schakelen tussen systemen. En ook belangrijk: onze klanten kunnen werken met een mix van aanbod. Ze kunnen API-aanbod combineren met eigen lokale producten of unieke DMC-partners. Stel dat je een rondreis hebt met zes hotels, waarvan er drie via API boekbaar zijn en drie alleen per e-mail. Dan stuur je bij het klikken in de offerte op ‘boek nu’ automatisch drie API-calls uit én drie e-mails. Onze klanten kunnen zo maatwerkreizen blijven aanbieden, terwijl ze profiteren van de snelheid en efficiency van live boekbaarheid.”

‘‘

Het ophalen van prijzen is één druk op de knop Wat zijn de voordelen voor de gebruiker? Michiel: "Efficiëntie. Het belangrijkste wat TravelSpirit oplost voor touroperators is het verhogen van de omzet per medewerker. Als je onze software goed gebruikt verhoog je de efficiëntie. Is je software slecht of gebruik je helemaal geen software, dan kost dat gewoon veel tijd. Zeker nu met de enorme stijging in loonkosten, maar ook de vakanties die duurder zijn geworden, is er behoefte aan een oplossing om reizen betaalbaar te houden voor de klant. Belangrijk is dat je dus meer reizen kan verkopen met het huidige aantal medewerkers. Daarnaast is onze gezamenlijke inkoopkracht ook een groot voordeel. Al onze klanten boeken samen ongeveer een half miljard euro aan reisomzet. Daardoor zijn we echt in staat om veel betere tarieven bij onderliggende beddenbanken te onderhandelen. Het levert je dus niet alleen meer efficiëntie op, maar ook gewoon lagere prijzen.” Stefan: "De TravelSpirit Booking Engine een plugand-play-oplossing. Voor kleine touroperators en DMC’s is het vaak lastig om goede contracten te sluiten met grote partijen zoals Expedia of

Hotelbeds. Het mooie is dat klanten dus geen aparte contracten hoeven af te sluiten met leveranciers. Klanten kunnen direct verschillende aspecten zoals content en prijzen ophalen en het product direct boeken. Je verhoogt ook je conversie. Als je binnen enkele minuten een scherpe prijs aan een klant kunt communiceren, is de kans groter dat ze boeken. Natuurlijk kun je ook je eigen contracten gebruiken. Geef ons de API en we integreren het."

‘‘

Niet langer schakelen tussen losse systemen voor offertes, boekingen en administratie Hoe gebruiksvriendelijk is het systeem? Michiel: "We hebben het zo gebouwd dat het helemaal past binnen alle andere functionaliteiten van TravelSpirit. Dat is een heel uitgebreid pakket, waar je de volledige journey in kan managen. Dus je CRM, workflow management, e-mail, telefonie, klantenprofielen, offertes, facturatie, debiteuren, crediteurenbeheer. Dat zit allemaal op één plek bij elkaar. Als je efficiënt wil worden, heeft het alleen maar zin als het daar naadloos in past.

Je merkt nauwelijks dat je ergens anders aan het boeken bent. In de productdatabase kun je producten verrijken met content uit de API's, maar je kunt ook je eigen content behouden. In de Visual Tour Builder kun je hotels uit je database of uit de API van Airtrotter combineren en direct prijzen ophalen. Ook het administratieve proces is geïntegreerd: je kiest een kamer, haalt de prijs op, boekt direct en de backoffice wordt automatisch bijgewerkt." Stefan: "Het ophalen van prijzen is één druk op de knop, dus ook het communiceren met je klanten gaat veel sneller. Maar je kan ook direct acht verschillende hotels inboeken, waardoor je niet continu met lokale DMC’s hoeft te overleggen. De administratieve afhandeling verloopt via ons, dus onafhankelijk waar je boekt, Expedia, Booking.com, RateHawk, krijg je één factuur. We regelen het verder onderling met de beddenbanken. Goed om te weten, de API-content is aanpasbaar. Je kunt teksten, foto's en kamertypes bewerken. Je kunt zelfs helemaal eigen content gebruiken en alleen de beschikbaarheid en prijs uit de API halen. Daarnaast kunnen klanten werken met een voorkeurslijst van hotels die ze zelf samenstellen, zodat alleen vertrouwde producten van jouw reisorganisatie getoond worden.” Is er ook ondersteuning bij problemen? Stefan: "Jazeker, we hebben een servicelaag toegevoegd tussen de klant en de leverancier. Als er iets misgaat, zoals een verkeerd kamertype, hoeft de klant niet met Expedia te bellen. Wij nemen optioneel het contact over en hebben directe lijnen met alle partijen. Maar in de praktijk gebeurt dit zelden. Minder dan 1% van de boekingen heeft problemen." Hoe verloopt de uitrol bij de eerste klanten? Michiel: "We zijn gestart met een testfase bij Van Verre Reizen, een organisatie die bekendstaat om haar unieke maatwerkreizen. Wat we daar zien, is dat ze hun aanbod op een hele gebruiksvriendelijke manier kunnen inboeken, zonder in te leveren op maatwerk of flexibiliteit. Daarnaast kunnen ze hun assortiment makkelijker uitbreiden. Ze hoeven bijvoorbeeld niet eerst handmatig afspraken te maken met lokale leveranciers om een nieuw land toe te voegen. Als ze kansen zien, kunnen ze direct schakelen. In de komende vier tot zes weken gaan we de Booking Engine uitrollen naar meer klanten. Tegen het einde van het tweede kwartaal van dit jaar moet het systeem voor al onze TravelSpirit-gebruikers beschikbaar zijn. Klanten hoeven dan alleen een account bij Airtrotter te openen. Wij zorgen voor de koppeling en geven trainingen en demo’s om ze snel op weg te helpen." Welke plannen liggen er nog meer? Michiel: “We zijn gestart met accommodaties, maar willen uitbreiden naar transfers, autohuur, activiteiten en vluchten. We doen dat stapsgewijs. Eerst de kwaliteit bewaken, dan opschalen. Ook willen we prijsvergelijking toevoegen, zodat klanten kunnen zien welk tarief het beste is voor hetzelfde hotel over meerdere API's.”

ADVERTORIAL

Maak indruk met offertes zonder het gedoe van Word Veel sneller en efficiënter dan Word Heel eenvoudig én leuk om te doen Digitale reisvoorstellen in jouw eigen stijl

Probeer het gratis In je eigen tempo

Voor iedereen die offertes maakt in Word. Van ZRA tot Reisbureau tot gespecialiseerde Reisaanbieder. Scan de QR.

www.visualtourbuilder.com | info@visualtourbuilder.com

TRAVEL & TECH GROEIT UIT TOT VOLWAARDIG THEMA BINNEN DE TRAVEL TRADE DAYS DOOR:

DYLAN CINJEE

Met de komst van de Travel Trade Days in 2026 krijgt de reisbranche een nieuw en innovatief B2B-platform in de Benelux. Een van de speerpunten van het evenement is het thema Travel & Tech, dat na een succesvolle lancering in 2025 nu als volwaardig onderdeel wordt voortgezet. We spreken met Marleen Rompen (Beursmanager) over de impact van technologie op de reisbranche en wat bezoekers kunnen verwachten.

De reisbranche is volop in beweging en technologie speelt daarin een steeds grotere rol. Waarom was het zo belangrijk om Travel & Tech als thema te verankeren binnen de Travel Trade Days? “We zagen in 2025 al dat er enorm veel interesse was in de combinatie van technologie en reizen. Tijdens de eerste editie van Travel & Tech zat de zaal vol, de gesprekken gingen diep en de innovaties, die gepresenteerd werden, lieten zien hoe technologie de industrie transformeert. Na die succesvolle start was er geen twijfel mogelijk: Travel & Tech moest een vaste plek krijgen binnen de Travel Trade Days. We willen een platform bieden waar reisprofessionals niet alleen leren over de nieuwste technologieën, maar ook concreet kunnen zien en ervaren hoe ze die in hun bedrijf kunnen inzetten.” Wat voor ontwikkelingen binnen Travel & Tech spelen op dit moment een grote rol? "AI en data-driven beslissingen zijn op dit moment dé gamechangers. Reizigers verwachten steeds meer

personalisatie, en dat kan alleen als je technologie slim inzet. Van AI-gestuurde chatbots en hypergepersonaliseerde reisaanbevelingen tot geavanceerde voorspellende analyses die reispatronen in kaart brengen - het verandert de manier waarop de sector werkt. Daarnaast speelt cybersecurity een steeds grotere rol. Met de digitalisering van reisdata moeten bedrijven goed nadenken over hoe ze klantgegevens beschermen." Wat kunnen bezoekers van Travel & Tech verwachten tijdens de Travel Trade Days? "Het mooie is dat we niet alleen praten over innovatie, maar dat bezoekers het ook kunnen ervaren. Er komen interactieve demo’s van startups en gevestigde bedrijven, keynotes van tech-experts en praktijkgerichte sessies waar reisprofessionals leren hoe ze technologie concreet kunnen toepassen. We hebben bijvoorbeeld een sessie over hoe AI klantbeleving in de reisbranche kan verbeteren en een panel over de impact van blockchain op reisbetalingen. Daarnaast zijn er live

INTERVIEW

Wanneer? De Travel Trade Days vinden plaats op 7 en 8 januari 2026 in de Koninklijke Jaarbeurs in Utrecht. Reisprofessionals die klaar zijn voor de volgende stap in Travel & Tech kunnen zich aanmelden via traveltradedays.nl.

demo’s van technologieën zoals virtual en augmented reality. Stel je voor dat een klant een bestemming kan ‘bezoeken’ voordat hij boekt, gewoon door een VR-bril op te zetten. Dit soort ontwikkelingen gaan de manier waarop we reizen verkopen en beleven compleet veranderen." De Travel Trade Days zijn breder dan technologie. Hoe past Travel & Tech binnen het grotere geheel? "De Travel Trade Days zijn opgezet om reisprofessionals in de Benelux samen te brengen en te verbinden. We hebben vier pijlers: Travel &

Business, Travel & Sustainability, Travel & Destination en Travel & Tech. Technologie raakt al die gebieden - denk aan slimme mobiliteitsoplossingen binnen duurzame reizen of AI in zakelijke reistracking. Daarom is Travel & Tech niet een losstaand thema, maar een integraal onderdeel van de toekomst van de reisindustrie." Waarom mogen reisprofessionals dit event niet missen? "Als je als professional wilt bijblijven in deze razendsnel veranderende sector, dan is dit hét event om bij te zijn. Hier kom je niet alleen in contact met de nieuwste trends, maar je ontmoet ook de mensen die deze innovaties ontwikkelen en implementeren. De Travel Trade Days zijn dé plek waar business en innovatie samenkomen. Travel & Tech laat zien hoe technologie je bedrijf niet alleen toekomstbestendig maakt, maar ook succesvoller."

ACHTERGROND

DE SECTOR HEEFT EEN BIJZONDERE VERANTWOORDELIJKHEID

“WE NOEMEN HET DUURZAAM, MAAR BEHANDELEN DE WERELD ALS EEN MACHINE” DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

Tijdens het Trendcongres Toerisme en Vrijetijd 2025 aan de Breda University of Applied Sciences nam professor Willy Legrand het publiek mee op een bijzondere reis. Geen gewone reis, maar een denktocht langs biologie, ethiek, systeemdenken én technologie. maar behandelen de wereld nog steeds als een machine.” Hij pleit voor een overgang naar regeneratief toerisme: niet alleen schade beperken, maar actief bijdragen aan herstel van ecosystemen en gemeenschappen. “Daarvoor is een paradigmaverschuiving nodig. Geen cosmetische aanpassing, maar een fundamentele verandering in hoe we denken, ontwerpen en handelen. We moeten niet alleen willen vliegen met een rups waaraan we vleugels plakken. We moeten de coconfase durven in te gaan.”

Legrand erkent de waarde van technologie, maar benadrukt dat het geen wondermiddel is. “We moeten technologie niet alleen gebruiken om efficiënter te zijn, maar om betekenisvoller te worden. Denk aan biofiele architectuur (waarin natuur wordt geïntegreerd in hotelontwerp, red.), klimaatvriendelijke bouwmaterialen, zoals crosslaminated timber, die CO2 opslaan en citizen science-apps, zoals iNaturalist, eBird, en Coral Watch waarmee gasten en personeel gegevens verzamelen over natuur en biodiversiteit die onderzoekers helpen én de betrokkenheid versterken.” Niet meten, maar voelen Legrand is kritisch op de huidige manier van denken in cijfers, KPI’s en rapporten. Hij haalt het voorbeeld aan van fotosynthese, een proces dat slechts 1% van de zonne-energie omzet in groei. “Als wij zo’n conversiepercentage zouden zien in een rapport, zouden we het afkeuren. Maar juist dat lage rendement zorgt voor veerkracht en aanpassingsvermogen.” Zijn pleidooi: durf anders te kijken naar wat ‘succesvol’ is. Van duurzaamheid naar regeneratie De huidige duurzaamheidsaanpak is volgens Legrand niet voldoende. “We hebben nog altijd een systeem dat gebaseerd is op groei en uitputting. We noemen het duurzaam,

Hospitality als hoeder Volgens Legrand heeft juist de hospitalitysector een bijzondere verantwoordelijkheid. “Hospitality draait om de basis van het leven: onderdak, voedsel, verbinding. Daarmee is het bij uitstek geschikt om een rol te spelen als hoeder van de planeet.” Hotels zijn in Legrands visie niet alleen plekken om te verblijven, maar gemeenschapshubs waar lokale en mondiale duurzaamheid samenkomen. Een krachtig voorbeeld vindt hij in eenvoudige technologieën die mensen betrekken bij natuurherstel. Hij noemt citizen science-projecten in resorts in de Malediven, Nepal en Indonesië. “Er wordt hier gewerkt met apps die niet alleen de wetenschap helpen, maar ook toerisme betekenisvoller maken. Het zijn bruggen tussen gast, medewerker, natuur en toekomst.” Denken in systemen Centraal in Legrands verhaal staat het idee van symphoethisch toerisme - een benadering waarin natuur, technologie en samenleving als een symfonie samenwerken. “In plaats van de wereld als een machine te zien, moeten we haar behandelen als een levend geheel. Technologie past daar alleen in als ze dienstbaar is aan dat grotere geheel. We kunnen toekijken terwijl anderen de wereld vormgeven, of we kunnen zelf bouwen aan een toekomst die werkt voor mens én planeet. We hebben de tools, de kennis en de creativiteit.”

ACHTERGROND

AI-TO-AI-MARKETING

“DE CONSUMENT ZAL AI-AGENT INZETTEN OM VAKANTIE TE BOEKEN” DOOR:

ARJEN LUTGENDORFF

Volgens professor Stanislav Ivanov zal de klant in de toekomst steeds minder ‘menselijk’ zijn. “De consument blijft wellicht een mens, maar de beslissingen worden straks genomen door kunstmatige agenten”, stelt hij tijdens zijn presentatie over de impact van AI en robotica in toerisme en hospitality tijdens het Trendcongres Toerisme en Vrijetijd 2025.

Technologie verandert niet alleen de manier waarop de sector opereert, maar zorgt er ook voor dat de manier waarop functies worden ingevuld, hoe bedrijven zich organiseren en welke vaardigheden professionals nodig hebben en veranderen. Fysiek versus cognitief Ivanov is hoogleraar aan de Varna University of Management en mede-oprichter van het European Journal of Tourism Research. Hij staat bekend als een internationale autoriteit op het gebied van AI en robotica in toerisme. Over fysieke en cognitieve taken vertelt hij: “Fysieke taken zijn dingen zoals schoonmaken, serveren of koffers verplaatsen. Die zijn vaak makkelijk te automatiseren. Cognitieve taken, zoals vragen beantwoorden of advies geven, zijn ingewikkelder om met technologie op te lossen. Toch is dat juist het gebied waarin kunstmatige intelligentie snel beter wordt. Voor mensen zijn fysieke taken

meestal gemakkelijker dan denkwerk, maar met technologie is dat anders. Een robot die iets fysieks doet, moet ook kunnen nadenken over hoe en wanneer hij dat doet.” Praktijkvoorbeelden Dat robots een dubbelrol kunnen vervullen, toont Ivanov met voorbeelden uit de praktijk: een schoonmaakrobot in een hotel, een grasmaaier in een Italiaans klooster, een informatieverstrekker op München Airport. Ook spraakgestuurde systemen en chatbots zijn al ingeburgerd, net als AI-toepassingen voor het schrijven van vacatureteksten, productomschrijvingen en presentaties. Zelfs visuele content, zoals enkele beelden in zijn eigen presentatie, zijn deels gegenereerd door kunstmatige intelligentie. Toekomstbeeld De toekomst schetst hij nog radicaler. Volgens Ivanov ontwikkelen we ons richting een situatie waarin AI het volledige klantproces overneemt. Van zoeken en boeken tot personalisatie. “We geven niet alleen taken uit handen aan technologie, maar ook beslissingen. Klanten zullen hun eigen AI-agent inzetten die passende accommodaties selecteert, boekt en afrekent. Aan de andere kant zullen bedrijven AI gebruiken om prijzen vast te stellen en marketingstrategieën te bepalen. Zo ontstaat een nieuw fenomeen: AI-to-AI-marketing.” Marketing herschrijven “Marketing zoals we die nu kennen, verliest zijn functie. De klant is in de toekomst niet langer de consument, maar de entiteit die de beslissing neemt. Dat is in toenemende mate een algoritme.” Volgens Ivanov zal dit de sector dwingen om de hele logica van marketing, communicatie en klantbenadering opnieuw uit te vinden.

Lees het volledige artikel op TRAVELNEXT.nl

CHATGPT WEET VEEL, MAAR KLOPT ALLES WAT JE LEEST?

GARANTIEFONDS VZR GARANT ERVAART WISSELEND BEELD DOOR:

JULES WEDERSHOVEN

Reizigers gebruiken ChatGPT bij hun zoektocht naar de ideale vakantie of een passende reisorganisatie. Ook ondernemers gebruiken ChatGPT steeds meer als sparringpartner. Voor een eerste marktanalyse, een opzet voor een e-mail, maar ook verrassend vaak: om uit te zoeken hoe het zit met pakketreizen en de verplichte garantieregeling. een Onderlinge Waarborgmaatschappij (een soort verenigingsmodel). Dat fonds wordt actief bewaakt en gebruikt om reizigers te compenseren bij financieel onvermogen van de deelnemende reisorganisatie. Een solide, gecontroleerde structuur dus, die aan alle wettelijke eisen voldoet.

Dat is op zich positief: AI is toegankelijk, snel en vaak best goed in het uitleggen van basisbegrippen. Maar er komen helaas ook een aantal misvattingen uit voort. Bij VZR Garant merken we dat steeds vaker. Ondernemers komen met vragen of aannames die soms wel, soms deels en soms niet blijken te kloppen. In dit artikel zet VZR Garant de vier meest voorkomende misverstanden op een rij. Niet alleen om ze recht te zetten, maar ook om te laten zien hoe technologie en data-analyse juist wél bijdragen aan zekerheid binnen de reisbranche. Want achter wat op het eerste gezicht een traditioneel garantiefonds lijkt, zit bij VZR Garant een verrassend moderne en flexibele aanpak. Misverstand 1: “VZR Garant werkt zonder garantiefonds” Sommige AI-antwoorden suggereren dat VZR Garant geen fonds heeft, maar ‘alleen’ werkt met een bijdrage per boeking. Wat klopt: Deelnemende reisorganisaties betalen een reizigerspremie. Wat mist: Die premies komen terecht in een centraal beheerd garantiefonds, ondergebracht in

Misverstand 2: “VZR Garant is alleen voor startende ondernemers” Een beeld dat vaak terugkomt: dat VZR Garant er vooral is voor beginnende reisorganisaties die elders lastig terechtkunnen. Wat klopt: Startende ondernemers voelen zich vaak thuis bij VZR Garant vanwege de toegankelijkheid, de persoonlijke service en het specifieke controleproces voor starters. Wat mist: VZR Garant heeft inmiddels meer dan 380 aangesloten (reis)organisaties, waaronder kleine tot middelgrote reisbedrijven met enkele honderden tot duizenden reizigers per jaar. Daar zitten klassieke reisorganisaties bij, maar ook specialisten in expeditie-, fiets- of wandelreizen, en zelfs charterschippers en zeilscholen die pakketten aanbieden op het water. Deelnemers kiezen bewust voor VZR Garant vanwege de persoonlijke communicatie, flexibiliteit en korte lijnen, niet omdat ze geen andere opties zouden hebben, maar omdat dit goed past bij hun manier van werken. Daarbij speelt ook mee dat VZR Garant geen accountantsverklaring vereist bij toetreding. Dat verlaagt de instap voor ondernemers en voorkomt extra kosten en rompslomp. Zeker voor kleine tot middelgrote bedrijven die niet al een accountantsverklaring hebben voor andere doeleinden is dat een belangrijk verschil. Misverstand 3: “De aansluiting bij een garantieregeling duurt maanden” ChatGPT vermeldt dat toetreding tot een garantieregeling 'meestal enkele maanden' duurt. Dat beeld is niet uit de lucht gegrepen, het afsluiten van

ACHTERGROND

een verzekering, het aansluiten bij een garantiefonds, et cetera kan tijdrovend zijn, maar dat hoeft niet. Wat klopt: Ben je startend en nog bezig met je businessplan of prognoses? Of heb je een bestaand bedrijf maar zijn de jaarcijfers nog niet opgesteld? Dan kan dat zorgen voor een wat langere doorlooptijd. Wat mist: Bij VZR Garant zijn de lijnen kort en wordt er heel gericht gekeken naar het risicoprofiel van de onderneming. Op basis daarvan wordt beoordeeld welke stukken nodig zijn en welke eventuele zekerheden passend zijn. De ondernemer wordt ondersteund bij het aanleveren van de gevraagde gegevens, bijvoorbeeld via diverse beschikbare templates. Indien nodig wordt direct geschakeld met de boekhouder of accountant van de onderneming. Die aanpak is niet alleen efficiënt, maar ook zorgvuldig, en maakt het mogelijk om de aansluiting vaak binnen enkele weken te realiseren door de stapsgewijze begeleiding. Nog aan het oriënteren? Via de website plan je eenvoudig een online afspraak in om je situatie te bespreken. Zo krijg je snel duidelijkheid over de mogelijkheden, zonder onnodige vertraging of tussenlagen. Misverstand 4: “Alle garantieregelingen werken hetzelfde” Veel AI-antwoorden wekken de indruk dat alle garantieregelingen volgens hetzelfde principe werken: je sluit je aan, betaalt een bijdrage per boeking, en dan ben je verzekerd. Wat klopt: Alle erkende garantieregelingen voldoen aan de Europese Richtlijn pakketreizen en bieden dekking bij financieel onvermogen van een deelnemende reisorganisatie. Wat mist: De verschillen in aanpak en voorwaarden zijn groot. Basisprincipe: via derdengelden of een garantiefonds. Opzet: een stichting of een Onderlinge Waarborgmaatschappij met een ledenvergadering en inzage in de activiteiten en financiën. Kostenstructuur: een vaste bijdrage per reiziger vs. een variabele premie per boeking. Aanleveren van financiële stukken: wel of geen accountantsverklaring vereist. Bankgarantie: wel of niet vereist, en de hoogte ervan als deze aanvullende zekerheid vereist is. Service en ondersteuning: alleen garantie, of ook meedenken bij overnames, groeiplannen en specifieke casussen. VZR Garant kiest voor een transparant, modern en digitaal ingericht model, met snelle reactietijden, directe toegang tot ondersteuning en een bredere rol dan alleen garantie.

te kunnen handelen. Een concreet voorbeeld daarvan is de ondersteuning bij de overname van een specialist in bergsportreizen door Jelle Staleman B.V. in 2024. Bij deze overname was het essentieel om niet alleen zekerheid voor reizigers te garanderen, maar ook om snel en verantwoord te schakelen in een complex proces. VZR Garant ondersteunde dit overnameproces actief, onder meer door gebruik te maken van data-analyse. Verschillende scenario’s werden doorgerekend, om zo de financiële situatie en toekomstbestendigheid in kaart te brengen. Veel vragen “Bij een overname zijn er altijd veel vragen: wat zijn de risico’s, wat gebeurt er met geboekte reizen, en hoe borg je de liquiditeit?”, vertelt Thiemo Hollering (bestuurder van VZR Garant). “Dankzij datagedreven scenarioanalyses konden we snel de juiste financiële kaders schetsen. Dat gaf vertrouwen aan zowel de overnemende partij als onszelf. En belangrijker nog: het maakte het mogelijk om de zekerheid voor bestaande én nieuwe reizigers te waarborgen zonder onderbreking.” Ook in de dagelijkse praktijk wordt digitalisering ingezet om het ondernemers zo makkelijk mogelijk te maken. Reisorganisaties kunnen via de website direct online een afspraak plannen, kiezen voor een videogesprek of een snelle mailreactie. Persoonlijke ondersteuning, wanneer het uitkomt. AI als startpunt? Prima, maar check je bron Het gebruik van ChatGPT en andere AI-tools zal alleen maar toenemen. En terecht, ze zijn razendsnel, handig en geven vaak goede algemene uitleg. Maar als het gaat om complexe of juridische onderwerpen zoals een garantieregeling, is het verstandig om het antwoord te toetsen bij de bron. Voor specifieke onderwerpen waarvoor beperkt data beschikbaar is voor de AI-tools worden antwoorden namelijk foutgevoeliger. Check dus altijd de bron en wees goed voorbereid door zelf na te gaan wat AI-tools zeggen over jouw bedrijf en reizen.

Technologie met een menselijk gezicht Technologie en data-analyse spelen een steeds grotere rol in de reisbranche, ook als het gaat om zekerheid en betrouwbaarheid achter de schermen. Een garantieregeling is daarbij niet alleen een juridische verplichting, maar ook een partner in risicobeheer en continuïteit. Bij VZR Garant wordt technologie actief ingezet om sneller en zorgvuldiger

Thiemo Hollering en Jules Wedershoven

ACHTERGROND

SLIMMERE TECHNOLOGIE EN BETERE REISERVARING

PLANISTO VINDT ZIJN WEG IN PHENIX EN MYTC DOOR:

DYLAN CINJEE

Het IT-team van Travel Counsellors werkt hard aan de integratie van Planisto in de interne systemen Phenix en myTC. Met deze technologische innovaties krijgen Travel Counsellors (TC’s) nog krachtigere tools om reizen efficiënt samen te stellen en klanten een inspirerende ervaring te bieden.

Travel Counsellors was dit jaar een van de drie genomineerden voor de Vakantie Award ‘Technologie’ tijdens het Reisgala. Vincent Hekkert (Head of Performance bij Travel Counsellors) vertelt. “Al jaren is myTC de digitale omgeving waarin klanten hun reisplannen kunnen bekijken, offertes inzien, boekingen raadplegen en betalingen doen. Dankzij de recente toevoeging van een interactief reisschema wordt deze ervaring naar een hoger niveau getild. Klanten hebben nu toegang tot dynamische kaarten, afstanden, plaatsbeschrijvingen en productfoto’s, allemaal in een intuïtieve en visueel aantrekkelijke interface. Deze technologie is gebaseerd op Planisto, dat begin 2024 werd overgenomen. De gegevens voor het interactieve reisschema worden rechtstreeks gevoed vanuit Phenix, het interne systeem waar TC’s reizen op maat samenstellen met koppelingen naar hotels, luchtvaartmaatschappijen, autoverhuur en excursie-aanbieders.” TC Copilot: AI als reisassistent “Een groep TC’s test momenteel TC Copilot, een AI-gestuurde assistent die op Phenix wordt ingezet. Op basis van klantvoorkeuren en slimme data-analyse helpt deze tool bij het vinden van de perfecte reisopties. Klanten kunnen

hun wensen doorgeven via myTC, maar TC’s kunnen deze ook zelf invoeren. De rijke content, zoals productbeschrijvingen en beelden, komt rechtstreeks uit het Content Management System van Planisto.” Roadbook: de digitale reisgids “Later dit jaar wordt ook de roadbookfeature van Planisto geïntegreerd in myTC. Hiermee krijgen klanten een interactief reisdagboek waarin hun vakantie van begin tot eind wordt begeleid. Van vluchtinformatie tot insidertips en inspirerende foto’s - alles is binnen handbereik.” Journey Builder: maatwerk in een handomdraai “Een andere grote innovatie is de Journey Builder, een uiterst gebruiksvriendelijke tool waarmee TC’s moeiteloos rondreizen kunnen samenstellen. Door eenvoudig locaties toe te voegen en overnachtingen te verdelen, creëren zij binnen enkele minuten een volledige reiservaring. Dankzij deze technologische vooruitgang kunnen Travel Counsellors sneller, intuïtiever en met meer inspiratie reizen ontwerpen, delen en boeken. De combinatie van Planisto, Phenix en myTC zorgt ervoor dat klanten een nog persoonlijkere en geavanceerdere reiservaring krijgen.”