SZANOWNI PAŃSTWO, Na Tor Służewiec zawitała jesień już dawno, za chwilę przyjdzie zima. I tak jak przyroda ma swój cykl i powoli zasypia, tak i wyścigi zwalniają tempo po intensywnym sezonie. Rok 2020 na Torze Wyścigów Konnych Służewiec to mnóstwo sportowych emocji, zacięta walka i piękne zwycięstwa. W tym roku odbyło się 51 mitingów, a podczas nich przeprowadzono 459 gonitw dla koni pełnej krwi angielskiej, czystej krwi arabskiej, kłusaków francuskich oraz koni półkrwi. Mimo tego, że sezon 2020 okazał się trudnym czasem ze względu na pandemię COVID-19, zwycięsko wyszliśmy z tej próby. Dzięki ciężkiej pracy i zaangażowaniu całego środowiska udało się pokonać wszystkie trudności i szybko wrócić do wyścigowej rzeczywistości. Wydarzyło się wiele, dlatego warto poświęcić dłuższą chwilę na podsumowanie tego wyjątkowego sezonu. W tym numerze Magazynu KANAT znajdziecie przegląd sportowy sezonu, m.in. materiały od ekspertów studia Służewiec iTV – Roberta Zielińskiego, Michała Kuracha i Witolda Sudoła, którzy przedstawili rywalizację na torze w pigułce. Na Gali Zakończenia Sezonu poznaliśmy laureatów najważniejszych wyróżnień – jeżeli jeszcze ich nie poznaliście, śmiało zajrzyjcie do naszej galerii sław! Choć Służewiec najbardziej słynie z wyścigów konnych to obliczy ma wiele. W tym numerze także przegląd eventów i inwestycji, które miały miejsce w tym roku. Mimo totalnego zahamowania branży MICE w tym roku na Torze zorganizowano kilka naprawdę ciekawych wydarzeń. Po okresie odmrożenia wiosennych obostrzeń firmy z branży eventowej postawiły na wydarzenia w przestrzeni otwartej. I tak w parku członkowskim na Służewcu odbyły się spotkania edukacyjne, które miały na celu konsolidować branżę i pomóc jej w nauce nowych, dobrych praktyk dostosowanych do aktualnie panujących warunków. Z kolei wśród największych sukcesów inwestycyjnych z pewnością trzeba wymienić przeprowadzenie skomplikowanego procesu montażu nawadniania bieżni toru głównego. Szerszy przegląd zarówno eventów, jak i inwestycji znajdziecie na kolejnych stronach. W nadchodzącym czasie pracy na trochę zwolnionych obrotach, oczekiwania na kolejny rok życzymy Wam dużo ciepła, czasu spędzonego wśród najbliższych oraz odwagi w planowaniu i marzeniu o kolejnym sezonie wyścigowym. Wiemy, że tak jak i my, nie możecie już się doczekać startu gonitw w 2021!
Śmiało patrząc w przyszłość, życzymy Wam miłej lektury! Redakcja Magazynu KANAT
Wydawca: Totalizator Sportowy Sp. z o.o. Tor Wyścigów Konnych Służewiec ul. Puławska 266 02-684 Warszawa Kontakt do redakcji: redakcja@torsluzewiec.pl +48 22 543 95 00
Redaktor naczelny: Jakub Kaczmarek Osoby współpracujące: Mateusz Błaszczak Aleksandra Fabijańczyk Aleksandra Karwicka Magdalena Komarek Michał Kurach Krzysztof Romaniuk Alicja Soborska Witold Sudoł
Danuta Wesołowska Hanna Zalewska Robert Zieliński Skład: Stowarzyszenie MIASTOPORT Okładka: zdjęcia z archiwum Tor Wyścigów Konnych Służewiec
3
Szczegóły i regulamin na lotteriaswiateczna.pl. Okres sprzedaży promocyjnej trwa od 26 listopada do 31 grudnia 2020 r. Liczba talonów jest ograniczona i wynosi 5 000 000 sztuk. Organizator loterii: Totalizator Sportowy Sp. z o.o., ul. Targowa 25, 03-728 Warszawa.
OLGIERD CIEŚLIK Prezes Zarządu Totalizatora Sportowego
Szanowni Państwo, nadszedł czas na podsumowanie sezonu wyścigowego 2020 na Torze Wyścigów Konnych Służewiec. Chciałbym podkreślić, że w tym roku, jako organizatorzy, musieliśmy zmierzyć się z bezprecedensową sytuacją, jaką były i nadal są obostrzenia wynikające z zagrożenia epidemiologicznego. Wymagało to od nas dużo więcej pracy przy organizacji poszczególnych mitingów, aby odbyły się w wymaganym reżimie sanitarnym. I udało się. Zachowaliśmy pierwotną liczbę dni wyścigowych, które Służewiec transmitował na żywo na swojej stronie internetowej. Dzięki tej technologii, a także dzięki rozwijającej się platformie Traf Online, mogliśmy cały czas dostarczać – wszystkim fanom sportów konnych – emocji na bardzo wysokim poziomie. Jestem dumny, że kolejny rok z rzędu przyczyniamy się do podtrzymywania i zachowania sportowej tradycji wyścigów konnych w Polsce, która tak doskonale wpisuje się w realizowaną przez nas misję wspierania polskiego sportu. Totalizator Sportowy wkrótce będzie obchodził 65-lecie istnienia działalności – cieszę się, że wyścigi konne są ważną częścią jego historii. Ostatnia bomba w górę sezonu 2020 już za nami. Dziękuję wszystkim zaangażowanym w organizację tegorocznych gonitw i wszystkich wydarzeń, które odbyły się na Służewcu. To był wspaniały czas, wypełniony wyścigowymi emocjami, które dała nam piękna rywalizacja. Wszystkim Państwu życzę dużo zdrowia i wytrwałości. Wierzę, że niebawem bramy Toru Wyścigów Konnych Służewiec znów będą otwarte dla wszystkich, dlatego do zobaczenia w kolejnym sezonie.
5
BOGDAN PUKOWIEC Członek Zarządu Totalizatora Sportowego nadzorujący Tor Wyścigów Konnych Służewiec
Szanowni Państwo, jak to bywa w sporcie – czasami nawet najprostszy bieg okazuje się wyzwaniem. Sezon 2020 był z pewnością takim zaskoczeniem dla wszystkich miłośników wyścigów konnych. Przygotowując się na jego otwarcie, pragnęliśmy dostarczyć najpiękniejsze emocje, najlepsze widowisko i pokaz najszlachetniejszej rywalizacji. Mam nadzieję, że w Państwa ocenie, mimo wszystkich przeciwności, takie właśnie było 51 dni wyścigowych mijającego roku! Jako osoba odpowiedzialna za nadzorowanie Toru Wyścigów Konnych Służewiec z ramienia Totalizatora Sportowego brałem udział w podejmowaniu wielu trudnych decyzji. Nie sposób nie wspomnieć między innymi o tej dotyczącej zamknięcia trybun podczas Wielkiej Warszawskiej. Przy tych ciężkich wyborach stale mieliśmy na względzie przede wszystkim dobro sportu oraz zdrowie zawodników i widzów. Wierzę, że zasłużonym triumfatorom zwycięstwo smakowało tak samo nawet przy niezapełnionych trybunach. Gratuluję liderom czempionatów i triumfatorom poszczególnych nagród oraz mityngów. Te sukcesy z pewnością zostaną z nimi na długo! W trudnych chwilach mijającego roku bogata oferta wydarzeń na Służewcu pozwalała oderwać się od problemów codzienności. Udało się nam zorganizować nowe wydarzenia na polskiej scenie jeździeckiej, takie jak fantastyczne zawody Warsaw Jumping, które stanowiły wsparcie w czasie pandemii COVID-19 dla szeroko rozumianego przemysłu branży konnej. Przez cały sezon piękno koni, sprawność jeźdźców i doświadczenie trenerów przynosiły wytchnienie wtedy, gdy rzeczywistość mogła nas przytłaczać. Dziękuję kibicom nierzadko śledzącym wyścigi wyłącznie w domu czy korzystającym tylko z zakładów Traf online, jak również osobom, które odwiedziły Służewiec i stosowały się do wszystkich zaleceń związanych z higieną i bezpieczeństwem. Zamykając ten sezon, patrzymy na lekcję, jaką była dla nas organizacja zmagań na służewieckim torze w dobie pandemii koronawirusa. Jestem przekonany, że choć nie było to łatwe zadanie, docenią Państwo nasze starania, a dzięki lekturze magazynu KANAT wrócą do najciekawszych momentów tego wyjątkowego pod każdym względem roku. Pielęgnujmy to, czego nauczył nas rok 2020, i dbajmy o siebie nawzajem. Życzę wszystkim dużo zdrowia, spokoju i liczę na spotkanie z Państwem w przyszłym roku.
7
TOMASZ CHALIMONIUK Prezes Polskiego Klubu Wyścigów Konnych
KONIEC SEZONU 2020 Skończył się sezon 2020, który zapisał się jako najsmutniejszy sezon wyścigowy bez emocji tłumów przy celownikach, krzyków właścicieli i pasjonatów - puste milczące trybuny. Ważne jednak, że wszyscy zdaliśmy egzamin z dojrzałości dbania o zdrowie własne i wszystkich dookoła szanując zalecenia epidemiczne. Za to wszystkim wielkie podziękowania, bo bez takiego zachowania sezon skończyłby się już dawno. Wielki szacunek też wszystkim właścicielom, którzy nie mogąc oglądać na żywo swoich ukochanych koni utrzymywali je w treningu i zgłaszali do startów. Pokazaliście tym, że jesteście z wyścigami na dobre i na złe i zawsze w trudnych chwilach możemy liczyć na wasze zrozumienie i wsparcie. Trzeba też wspomnieć o tych wszystkich, których na co dzień nie widać przy dekoracjach, sędziach wyścigowych, obsłudze torów, prowadzających konie, pracownikach stajni, jeźdźcach treningowych, kowalach, lekarzach i wszystkich, którzy każdego dnia ruszają do pracy, aby te piękne i dzielne zwierzęta w weekend mogły ścigać się na torach – WIELKIE dzięki za pracę i szacunek. Drodzy trenerzy – wam także wielkie dzięki za zrozumienie tej trudnej sytuacji oraz zaadaptowanie się do specjalnych warunków pracy. Bez Waszego wsparcia poleglibyśmy wszyscy już dawno.
9
BOGATA KONSTELACJA GWIAZD
PODSUMOWANIE SEZONU 2020
DLA KONI PEŁNEJ KRWI ANGIELSKIEJ AUTOR: Robert Zieliński, ZDJĘCIA: Tor Wyścigów Konnych Służewiec
Mimo pandemii, to był dla folblutów udany sezon wyścigowy na Służewcu. Rok 2020 wykreował kilka prawdziwych gwiazd, zwłaszcza wśród trzylatków. Inter Royal Lady, Night Tornado, Night Thunder, Timemaster – w zasadzie każdy z tej czwórki mógłby bez problemu zostać wybrany koniem roku. Rocznik trzyletnich folblutów był najsilniejszy od kilku lat. Nie było w nim koni na miarę fenomenalnych Va Banka, czy Bush Brave’a, ale polscy właściciele i trenerzy sprowadzili z Zachodu aż cztery znakomite konie, z których każdy może pretendować do tytułu konia roku 2020. Inter Royal Lady, Night Tornado, Night Thunder i Timemaster to konie, które w optymalnych okolicznościach, na odpowiednich dystansach, są w stanie wygrywać na świecie gonitwy Listed, czy G3, a na pewno zajmować w nich płatne miejsca. Do legendy Służewca z pewnością przejdzie Inter Royal Lady, która wygrała kolejno pierwszych dziewięć wyścigów w swojej karierze, wszystkie z zadziwiającą łatwością. Podopieczna Adama Wyrzyka może nie rzuca na kolana swoim rodowodem (choć ma solidny), ani eksterierem, ale jest bardzo utalentowana, ma naturalną lekkość ruchu i szybkość. Trudno ciągle ocenić jej możliwości i pułap dystansowy, jej kariera, sposób menażowania, trochę w tym przeszkadza. Wydaje się, że najlepiej powinna czuć się na dystansach 1600–1800 m. Na krótkich dystansach, czy w gronie klaczy, na Służewcu bawiła się z rywalami. Gdy jednak przyszła ciężka próba z ogierami na zbyt długim dla niej dystansie 2400 m, nie do końca dała radę. Dzięki swojemu talentowi była w Derby druga, nieznacznie ulegając Night Thunderowi. Inter Royal Lady przy mocniejszej jeździe, np. Szczepana Mazura, mogła te Derby wygrać i to nawet dość lekko, ale to nie był wyścig i dystans dla niej. Potwierdziła to gonitwa Oaks, w której na 2400 m dość blisko niej była niezła Mary Elizabeth. Inter Royal Lady miała nawet zapis do Nagrody Łuku Triumfalnego, później zapis zmieniono na wyścig dla klaczy Prix Opera w dniu Łuku na Longchamp. To też były za wysokie progi, bo wyścig G1, czołowe klacze
10
NR5/2020
Inter Royal Lady - niepokonana w dziewięciu startach pod rząd
w Europie, ale przynajmniej dystans bardziej odpowiedni – 2000 m. Spisała się w nim przyzwoicie, zajmując 8. miejsce na 12 koni, tylko 6 długości za zwycięską Tarnawą księcia Agi Khana, która poszła za ciosem i w listopadzie wygrała Breeders Cup Turf, bijąc świetną Magical. Patrząc obiektywnie, najlepszym folblutem trenowanym w Polsce w sezonie 2020 był Night Tornado. Trenowany przez Krzysztofa Ziemiańskiego kasztan wygrał w dobrym stylu St. Leger i był najlepszym z polskich koni w Wielkiej Warszawskiej (derbiści z dwóch ostatnich lat – Nemezis i Night Thunder byli daleko za nim, aż 5 i 9,5 długości), zajmując drugie miejsce i tocząc zaciętą walkę na prostej z europejskiej klasy Nagano Gold. Różnica
między Night Tornado i Nagano Gold jest w rzeczywistości sporo większa, bo raz, że koń z Czech finiszował przy najszybszej ćwiartce z ostatniego miejsca, a na dodatek nasz as niósł aż 4 kg mniej, co na 2600 m oznacza kilkanaście długości. Night Tornado jest z pierwszego rocznika po wybornym synu Dubawiego (kryje klacze po 250 tysięcy funtów), wnuku Galileo – Night of Thunder, który wygrał angielski klasyk 2000 Guineas Stakes, a jego potomstwo robi furorę na torach całej Europy i stanówka nim poszybowała z 15 do 75 tysięcy euro. Kultową gonitwę Derby wygrał w 2020 roku Night Thunder, podkreślając supremację w dwóch ostatnich latach w polskich wyścigach duetu trener Adam Wyrzyk – dżo-
11
Night Thunder - zwycięzca biegu o błękitną wstęgę kej Szczepan Mazur. Wyrzyk dokonał w sezonie 2020 wyczynu bez precedensu, wygrał jako trener Derby i Oaks zarówno dla folblutów, jak i dla koni arabskich. Night Thunder, najdroższy koń w stajni Wyrzyka (za 37 tysięcy euro kupiła go Agnieszka Prytulczyk, mieszkająca wiele lat w Irlandii), pochodzenie ma wyborne. Pochodzi z rodziny 1-l, tej samej co angielski derbista i znakomity reproduktor Shirley Heights, z odnogi, która w ostatnich latach wydała wielu zwycięzców G1, w tym Conduit, Spectrum, Sun Princess (angielska oaksistka, druga w Łuku), czy Saddlers Hall. Ojcem polskiego derbisty jest Nathaniel, którego córka Enable dwukrotnie wygrała Prix l’Arc de Triomphe, matkę Night Thunder ma po wybitnym Rainbow Quest, babkę po multichampionie reproduktorów, ojcu Galileo – Sadler’s Wellsie, a babkę po Dancing Brave, który wygrał Łuk, 2000 Guineas i Króla i Królowej w Ascot, a w Derby w Epsom był drugi. Night Thunderowi brakuje trochę szybkości i błysku, jest trudny do jazdy. Ale jeśli ten koń obudzi się jako czterolatek i poprawi, to może zajść bardzo daleko. Trochę w cieniu tych trzech wielkich gwiazd budował swoją karierę Timemaster. Co prawda wygrał na wiosnę klasyczną Nagrodę Rulera (1600 m), ale nie dał rady w Iwna (był piąty) i w Derby (trzeci), bo dystans był dla
12
NR5/2020
Wyrzyk dokonał w sezonie 2020 wyczynu bez precedensu, wygrał jako trener Derby i Oaks zarówno dla folblutów, jak i dla koni arabskich. niego chyba trochę za długi i forma nie była jeszcze optymalna. W drugiej połowie sezonu był jednak nie do zatrzymania, zgarnął niesamowitą triplę, wygrywając nagrody – Westminster (2000 m), Mosznej (1600 m) i Criterium (1300 m). Kariera Timemastera to droga od brzydkiego kaczątka do księcia z bajki. Koń został wylicytowany na aukcji roczniaków we Francji za 5 tysięcy euro, ale wada zwrotna sprawiła, że po pertraktacjach został ostatecznie zakupiony zaledwie za tysiąc euro! Znacznie poniżej ceny stanówki i ceny odchowu. Ten koń za tysiąc euro zarobił w swojej dwuletniej karierze dla aktora i zawodnika MMA Tomasza Oświecińskiego i Marianny Surtel ponad 200 tysięcy złotych, a więc ponad 50 tysięcy euro. Niezła przebitka. Oprócz wielkiej czwórki należy podkreślić dobre wyniki w gronie trzylatków ogierów Petit i Hipop de Loire. Ten drugi biegał pechowo, w Derby uczestniczył w kolizji,
w Nagrodzie Demon Cluba finiszował z końca stawki przy wolnym tempie, w końcu odleciał rywalom w Nagrodzie Sac-à-Papier na najdłuższym dla folblutów dystansie na Służewcu 3200 m, co dobrze wróży mu przed kolejnym sezonem. Hipopa dosiadał w tym wyścigu młody Kirgiz Dastan Sabatbekov, który w tym roku zaczął jeździć w Polsce i stał się objawieniem sezonu. Od czasów Tomasza Dula nie widziałem jeźdźca, który tak doskonale ma rozłożony w galopie środek ciężkości i z takim wyczuciem posyła konia. Konie polskiej hodowli pozostały w tym roczniku niespełnione. Największy potencjał miał Don Zou po niemieckim wicederbiście, zwycięzcy G1, synu Shamardala – Zazou. Wyhodowany przez państwa Kopelów w stadninie Saba-
tówka nieopodal Przemyśla Don Zou do kariery trzyletniej startował z wyższego pułapu niż derbista Night Thunder, bo był trzeci w nagrodach Dakoty i Mokotowskiej. Trener Walicki jednak, trochę wbrew swoim zasadom,
Ten koń za tysiąc euro zarobił w swojej dwuletniej karierze dla aktora i zawodnika MMA Tomasza Oświecińskiego i Marianny Surtel ponad 200 tysięcy złotych, a więc ponad 50 tysięcy euro. Niezła przebitka.
Timemaster - zdobywca prestiżowego tytułu Koń Roku 2020
13
Lagertha Rhyme - najlepsza klacz w roczniku dwulatków
zapisał go na wiosnę do milerskich nagród Strzegomia i Rulera do rywalizacji z szybkimi końmi z Zachodu. Tam koń był na płatnych miejscach, ale wyraźnie „przyciął się”, zaczął się pocić i denerwować, stracił ochotę do galopowania, z Derby został skreślony i nie radził sobie jesienią nawet w niskich grupach. W Nagrodzie Iwna błysnął wyhodowany przez żonę trenera Wojciecha Olkowskiego, Beatę – Sewerus, który był trzeci, blisko za Night Thunderem i Night Tornado, ale
Numerem 1 wśród dwulatków był Power Barbarian, który na 6 startów wygrał aż 5 razy, w tym gonitwy kategorii A - Dakoty, Ministra Rolnictwa i Mokotowską, zyskując tradycyjny tytuł zimowego faworyta na Derby. Power Barbarian przegrał tylko raz, z Lagerthą Rhyme w Nagrodzie Skarba. Szybka siwa Lagertha była najlepszą klaczą w roczniku, co przypieczętowała zwycięstwem w Nagrodzie Efforty.
14
NR5/2020
mógł nawet wygrać, bo przy wyjściu na prostą został potrącony przez późniejszego zwycięzcę, a pięknie finiszował. W kolejnych startach Sewerus biegał już jednak słabiej i nie poszedł w ślady innych synów Ecosse’a – Sorosa i Patronusa, które wygrały Derby. W tej sytuacji najlepsze wyniki spośród koni polskiej hodowli osiągnął Airy Boy, który co prawda jako trzylatek nie wygrał wyścigu, ale był szósty w Derby i drugi w Nagrodzie Westminster, ale też krótko biegał na wysokim poziomie. Dobrze wypadł na krótszych dystansach Torquist, wyhodowany przez rodzinę Gorczyców. Z dobrej strony pokazały się też dwie klacze polskiej hodowli – Frantic (Nagroda Novary) i Zefora (Rzeki Wisły). Wśród koni 4-letnich i starszych derbistka z 2019 roku Nemezis biegała na wysokim poziomie, ale nie zrobiła postępów, wygrała tylko jeden wyścig – Nagrodę Krasne dla klaczy w niezbyt mocnej stawce. Dwukrotnie niespodziewanie przegrała, trochę nieszczęśliwie z Plontierem – w nagrodach Widzowa i Kozienic. Pokonała go natomiast w najważniejszych próbach – Nagrodzie Prezesa TS i WW, udowodniając, że jest jednak od niego wyższej
klasy. W tych wyścigach kupiona roczniakiem za 90 tysięcy euro Nemezis przegrała z końmi z zagranicy. Dość wyraźna porażka ze średnim niemieckim Monptim pokazała, że Nemezis jest niestety tylko klasy Listed. Dzielny i twardy Plontier oprócz nagród Widzowa i Kozienic, wygrał też Golejewka i Korabia, zarobił w swojej karierze ponad 200 tysięcy zł. Numerem 1 wśród dwulatków był Power Barbarian, który na 6 startów wygrał aż 5 razy, w tym gonitwy kategorii A - Dakoty, Ministra Rolnictwa i Mokotowską, zyskując tradycyjny tytuł zimowego faworyta na Derby. Power Barbarian przegrał tylko raz, z Lagerthą Rhyme w Nagrodzie Skarba. Szybka siwa Lagertha była najlepszą klaczą w roczniku, co przypieczętowała zwycięstwem w Nagrodzie Efforty.
Szczegółowe podsumowania wyścigów dwulatków oraz koni czteroletnich i starszych na Służewcu w sezonie 2020 pióra Roberta Zielińskiego oraz szerszą wersję podsumowania sezonu wśród trzylatków, zamieścimy na stronie www.torsluzewiec.pl
Power Barbarian - zimowy faworyt na Derby
15
ROK NIEWIADOMYCH
– PODSUMOWANIE SEZONU 2020
DLA KONI ARABSKICH Shadwan Al Khalediah - zdobywca Nagrody Europy
Sezon 2020 zaczął się od wylotu Fazzy Al Khalediah do Dubaju. Niestety miting Dubai World Cup został odwołany ze względu na pandemię COVID-19. Zatem naturalne wydawało się pytanie, na jakich warunkach wyścigi na Służewcu się odbędą i czy w ogóle?
AUTOR: Michał Kurach, ZDJĘCIA: Tor Wyścigów Konnych Służewiec
Wyczekiwany start Na szczęście, mimo perturbacji i ograniczeń epidemiologicznych sezon wystartował 16 maja. Już na początku dostaliśmy sygnał, iż gwiazdy poprzednich sezonów dalej są gotowe świecić pełnym blaskiem. Shadwan Al Khalediah wygrał bardzo łatwo Nagrodę Skowronka, a Salam Al Khalediah dosiadany przez dżokeja Szczepana Mazura wygrał Nagrodę Cometa. Tak zaczęła się dominacja stajni Polska AKF Sp. z o.o. oraz znakomitego jeźdźca Szczepana Mazura. Ten utalentowany młody człowiek odegrał również główną rolę w pierwszym istotnym biegu dla koni czteroletnich. Jeszcze wtedy mniej liczony Wielki Dakris stoczył pasjonujący pojedynek z rosyjskim derbistą Seifulem Muliukiem, pozostawiając w pokonanym polu gwiazdę poprzedniego sezonu Tabarak’s Elvirę oraz bardzo dobrego Gatsby’ego de Bozouls. To był sygnał dla konkurencji, że ogier ma możliwości do wygrywania najważniejszych gonitw, jeśli tylko będzie chciał współpracować z jeźdźcem. W rozpoczętej rywalizacji dla koni 3-letnich wyróżnił się Rasmy Al Khalediah wygrywając łatwo gonitwy II i I grupy w dobrych czasach. Wśród koni wpisanych do PASB na uwagę zasłużyły Hefira Grand oraz Hazim Al Khalediah, który w bezpośrednim pojedynku pokonał klacz.
16
NR5/2020
Janowa, Derby i Oaks – coś się kończy, coś się zaczyna
Pierwszą z klasycznych nagród dla koni czteroletnich, po bardzo emocjonującym wyścigu w dystansie, wygrał łatwo Hamal, stając się głównym faworytem do wygrania Derby, a Wielki Dakris pokazał swój trudny charakter, czym wzbudził u części obserwatorów wątpliwości co do szans wygrania błękitnej wstęgi. Tego samego dnia mieliśmy okazję oglądać zeszłorocznego zwycięzcę Nagrody Europy, który we wspaniałym stylu, prowadząc od startu do mety, wygrał Nagrodę Ofira. To był ostatni występ Salama Al Khalediah na Służewcu. Od początku sezonu wysoką formę prezentowała stajnia trener Cornelii Fraisl, a w dziewiętnastym dniu wyścigowym mieliśmy pokaz siły na miarę drugiego miejsca w rankingu trenerów w Polsce, gdy cztery konie zameldowały się na pierwszych miejscach, w tym Gatsby de Bozouls oraz Samonlau ‘OA’. W końcu (wyjątkowo w sierpniu) nadszedł najważniejszy dzień dla koni czteroletnich wyhodowanych w Polsce. Tym razem mieliśmy dwóch faworytów – Hamala i Wielkiego Dakrisa. Był to wyścig na miarę biegu o błękitną wstęgę. Ostatecznie Wielki Dakris wygrał o długość, a dla drugiego Hamala był to ostatni tak dobry występ w tym sezonie na Służewcu. Trenerem zwy-
Dragon zwyciężył łatwo w gonitwie o Nagrodę Michałowa
Mayar Al Khalediah - najlepszy trzylatek na Torze
W końcu (wyjątkowo w sierpniu) nadszedł najważniejszy dzień dla koni czteroletnich wyhodowanych w Polsce. Tym razem mieliśmy dwóch faworytów – Hamala i Wielkiego Dakrisa. Był to wyścig na miarę biegu o błękitną wstęgę. cięzcy jest Adam Wyrzyk, a hodowcą Krzysztof Zakolski. Nagrodę Gazelli, Mlechy i Sahary (Oaks) wygrała pewnie o 2,5 dł. trenowana przez Adama Wyrzyka Atilla. Druga była Ehssana, a faworytka Al Naira była dopiero czwarta. Atilla wyhodowana została przez Jeanette Eng, która wygrała Oaks drugi raz z rzędu. Niestety hodowcy zwycięzców Wielkiego Dakrisa i Atilli poinformowali w studiu iTV, że kończą swoją działalność.
17
Dzień Arabski 30 sierpnia 2020 roku był wyjątkowym dniem dla Polska AKF Sp. z o.o., która odnotowała pięć zwycięstw oraz dla Zbigniewa Górskiego, który zakończył dzień z trzema zwycięstwami. Klasą dla siebie był dżokej Szczepan Mazur odnotowując pięć wygranych. Po przegranej w Nagrodzie Europejczyka zrehabilitował się Mayar Al Khalediah i wygrywając Nagrodę Białki w imponującym stylu pokazał, że jest najlepszym koniem trzyletnim na torze. Zwycięstwo w Al Khalediah Poland Cup odniosła trenowana przez Michała Borkowskiego Anood Al Khalediah, a na uwagę zasługuje pierwsza pełna ćwiartka na mocno elastycznym torze – 32,7 sek. Wydarzeniem dnia oczywiście była Sheikh Zayed Bin Sultan Al Nahyan – Nagroda Europy (G3, kat. A), którą wygrał dyktujący warunki Shadwan Al Khalediah pod Szczepanem Mazurem, a drugi już po raz czwarty w sezonie był Dragon.
Salam Al Khaldiah podczas startu w biegu o Nagrodę Cometa
Najważniejsze gonitwy jesieni – do pięciu razy sztuka
Jesień zaczęła się od ustanowienia przez Eldasa (trener Małgorzata Łojek) rekordu toru na 1400 m w czasie 1’32,8”. W Nagrodzie PZHKA zwyciężyła faworytka Hefira Grand i wydaje się główną kandydatką do wygrania Oaks 2021. Nagrodę Sambora niespodziewanie wygrał Echaron (hod. SK Michałów), pozostawiając czołowe konie zagranicznej hodowli w pokonanym polu. Ogier ten po tym sukcesie i dobrym występie w Nagrodzie Porównawczej wydaje się głównym kandydatem do wygrania Derby 2021. W piątym starcie – w Nagrodzie Michałowa – Dragon nareszcie wygrał, w dodatku łatwo. Następnie ogier ten potwierdził swoją klasę wygrywając UAE President Cup – Nagrodę Porównawczą (Listed PA, 2400 m).
Zagraniczne starty Występy za granicami przyniosły mniejsze oraz większe rozczarowania, ale też trzy znakomite wyniki. Wszystko zaczęło się od czwartego miejsca Salama Al Khalediah i piątego Fazzy Al Khalediah w Doha Cup (G1 PA, 2000 m). Od początku miałem wątpliwości co do startu Salama Al Khalediah w The UAE President Cup (Listed PA, 1600 m) i ogier potwierdził to słabym występem, zajmując szóste miejsce. Gdy już w serce wkradał się smutek i wątpliwości, to przyszła wygrana Fazzy Al Khalediah w Qatar Cup – Prix Dragon (G1 PA, 2000 m). Dodatkowo bardzo dobry występ zaliczył Shadwan Al Khalediah w UAE President Cup (G2 PA, 2000 m) zajmując bliskie trzecie miejsce. Dzięki temu prawdopodobnie u kibiców pojawiły się nadzieje na ponowną wygraną w Paryżu. Niestety najpierw Mayar Al Khalediah zajął siódme miejsce (G1 PA, 2000 m), a potem Fazza Al Khalediah był siódmy na osiem koni w Qatar Arabian World Cup (G1 PA, 2000 m). Na koniec zagranicznych zmagań mieliśmy
18
NR5/2020
Fazza Al Khalediah podczas jednego z występów na Służewcu w poprzednich latach
Nagrodę Sambora niespodziewanie wygrał Echaron (hod. SK Michałów), pozostawiając czołowe konie zagranicznej hodowli w pokonanym polu. Ogier ten po tym sukcesie i dobrym występie w Nagrodzie Porównawczej wydaje się głównym kandydatem do wygrania Derby 2021. wygraną Salama Al Khalediah w Premio Milano Jockey Club (G3, 1800 m) i wspaniałą nagrodę za wytrwałość dla trenera Macieja Kacprzyka.
Subiektywne oceny ¨¨ W tym sezonie wyróżniało się pięć koni arabskich: Fazza Al Khalediah, Salam Al Khalediah, Shadwan Al Khalediah, Dragon oraz Mayar Al Khalediah. ¨¨ Najlepszymi wyścigami były Derby i Nagroda Europy. ¨¨ Najlepszy reproduktor to Mared Al Sahra, a wyróżnienia należą się jeszcze ogierom Dahess oraz Nashwan Al Khalidiah. ¨¨ Bezapelacyjnie najlepszą stajnią roku była ta należąca do Polska AKF Sp. z o.o. ¨¨ Najlepszym hodowcą drugi rok z rzędu jest Zbigniew Górski, a wyróżnienia należą się Krzysztofowi Zakolskiemu i Jeanette Eng. ¨¨ Najlepsza trener to Cornelia Fraisl za wyjątkowo równą formę koni przez cały sezon, a za wygrane w najważniejszych gonitwach wyróżnienia należą się trenerom Michałowi Borkowskiemu, Maciejowi Kacprzykowi, Adamowi Wyrzykowi oraz Maciejowi Janikowskiemu. ¨¨ Najlepszy dżokej to oczywiście Szczepan Mazur.
Życzenia To był rok pełen niewiadomych, zmian, niepewności, ale przede wszystkim był to znakomity sezon pod względem jakości koni, przebiegu wyścigów i towarzyszących im emocjom. A dzięki wygranym i płatnym miejscom w startach rangi Listed, G3, G2 oraz G1 śmiem twierdzić, że był to najlepszy sezon w historii wyścigów koni czystej krwi arabskiej. Oczywiście istnieje wiele zagrożeń, a wyniki i jakość gonitw oparte były na koniach wyhodowanych za granicami Polski, ale mamy prawo mieć pewne nadzieje co do przyszłości. Życzyłbym sobie i wszystkim zainteresowanym lepszej współpracy, dobrych wyborów hodowlanych, napływu młodych jeźdźców oraz odwagi trenerów do stawiania sobie nowych wyzwań. Potrzebujemy postępu w każdym aspekcie, aby konkurować na najwyższym poziomie. Do następnego roku!
19
STABILIZACJA
W TRUDNYCH CZASACH
– PODSUMOWANIE SEZONU 2020 DLA
KŁUSAKÓW FRANCUSKICH Zakończony w ostatni weekend października sezon kłusaków trzeba uznać za bardzo udany pod wieloma względami. AUTOR: Witold Sudoł ZDJĘCIA: Tor Wyścigów Konnych Służewiec
Po pierwsze rozegrano wszystkie zaplanowane wyścigi, włącznie z tymi najbardziej prestiżowymi: Mistrzostwami Polski Kłusaków, Pucharem Bałtyku w Sopocie, Derby oraz Nagrodą Cheval Francais, co jeszcze w kwietniu nie wydawało się czymś oczywistym. Po drugie nastąpiła płynna wymiana koni z czołówki, gdzie ostatnią ze wspaniałych klaczy królujących na polskich torach - Barbariskę, godnie zastąpiły nowo sprowadzone z Francji i Ukrainy: Faust Djames, Fend d’Ukraine, Factoriel, Furnika, Ephrem du Guepre, czy młodsza od nich derbistka Goteborg. Przebłyski mieli też reprezentanci „starej gwardii”: Brandy Hornline (szczęśliwa wygrana w Mistrzostwach Polski i cenne zwycięstwo w Pucharze Bałtyku) oraz Diego de Busset (drugi w Pucharze Bałtyku). To wszystko sprawiło, że praktycznie nikt nie pozostał z pustymi rękami.
20
NR5/2020
Brandy Hornline zdobywa cenne trofea w pierwszej części sezonu Świetną pierwszą część sezonu miał weteran Brandy Hornline trener Magdaleny Kieniksman. Po wygranej w Nagrodzie Otwarcia Sezonu nad świeżo sprowadzonym z Francji Curly Light, przyszły kolejne triumfy. Zwycięstwo w dramatycznych okolicznościach w Mistrzostwach Polski, gdzie kłusująca po bardzo łatwą wygraną Furnika zagalopowała przed samym celownikiem. Najwyższą notę wypada mu jednak przyznać z wyścig w Sopocie, gdzie w zaciętej walce pokonał Diego de Busset, a kolejne miejsca zajęły bardzo dobre konie z Czech i Niemiec.
Goteborg bez konkurencji wśród koni trzy i czteroletnich
Goteborg zwyciężczyni Derby 2020 Faust Djames podczas biegu o Nagrodę Zamknięcia Sezonu Kłusaczego
Cykl gonitw dla młodzieży został zdominowany przez córkę świetnego Quaker Jet- Goteborg (trener Witold Sudoł). Utalentowana klacz rozpoczęła zmagania od drugiej lokaty za mającym już sezonowe przetarcie George Banks, a następnie odniosła pięć kolejnych wygranych, w tym tą najcenniejszą – w Derby. Sezon zakończyła czwartą lokatą w rywalizacji z najlepszymi końmi starszymi, co jest dobrym prognostykiem na przyszły rok.
Piorunująca druga część sezonu trener Anny Frontczak-Salivonchyk
Brandy Hornline w trakcie Mistrzostw Polski rozgrywanych na Torze Służewiec
Po średnio udanym początku sezonu konie przygotowywane przez Annę i jej męża Tarasa przystąpiły do ataku w drugiej części sezonu. Ustabilizował się dzielny Factoriel (4 wygrane), ale prawdziwą gwiazdą stajni okazał się Faust Djames, który pięciokrotnie pierwszy mijał celownik, w tym w najważniejszym wyścigu sezonu- Nagrodzie Cheval Francais. Swoje pięć groszy dorzuciły też Fulham i Diego de Busset, ale największe nadzieje wiązane są z Fend d’Ukraine, który pod koniec sezonu złapał formę i w znakomitym stylu ograł faworyzowanego Factoriela. Te sukcesy sprawiły, że Anna została czempionem trenerów Polsce, a Taras po raz kolejny czempionem powożących.
Przed kłusakami intensywna zima Zdążyliśmy się już przyzwyczaić, że kłusaki wykorzystują sezon zimowy na rywalizację za zachodnią granicą. Nie inaczej będzie w tym roku. Już pierwsze starty w Berlinie Furniki (dwukrotnie druga), a zwłaszcza Fend d’Ukraine (druga lokata w gonitwie otwartej i wygrana w wyścigu dla kłusaków francuskich) zdają się potwierdzać tezę o dużym potencjale ścigających się obecnie w Polsce kłusaków i coraz wyższym poziomie naszych trenerów.
21
CZEMPIONAT TREN ADAM WYRZYK - z miejsca do miejsca. Tak można podsumować tegoroczny czempionat trenerów, w którym szkoleniowiec z Podbieli przewodził od pierwszego do ostatniego dnia sezonu. To kolejny tytuł czempiona trenerów, a zarazem jego najlepszy sezon w karierze. Historycznym wyczynem są bez wątpienia zwycięstwa w Derby i Oaks dla koni obu ras. Jego konie zdobyły również kilka innych laurów, a w ogólnym rozrachunku wygrywały niemal co czwarty spośród 305 startów. Pewne drugie miejsce w czempionacie zajęła CORNELIA FRAISL z 44 wygranymi i skutecznością 16,3%. Sympatyczna Austriaczka już od kilkunastu lat nadzorowała trening koni w Strzegomiu, natomiast w tym sezonie zadebiutowała oficjalnie w roli trenera. Trudno o lepszy debiut niż miejsce w ścisłej czołówce pod względem zwycięstw, w większości odniesionych za sprawą koni czystej krwi arabskiej. Niemal do ostatnich dni trwała rywalizacja o trzecie miejsce, które ostatecznie zajął KRZYSZTOF ZIEMIAŃSKI. Dla niego z kolei punktowały prawie wyłącznie folbluty. Szkoleniowiec stajni Niespodzianka był jednak najpoważniejszym rywalem ADAMA WYRZYKA w rywalizacji o pozagrupowe laury i to on trenuje dwa z trzech folblutów liczących się w walce o tytuł Konia Roku - zwycięzcę St. Leger Night Torando oraz triumfatora czterech biegów kat. A Timemastera. Warto podkreślić, że w pierwszej piątce czempionatu znalazło się trzech trenerów spoza Służewca. Oprócz ADAMA WYRZYKA i CORNELII FRAISL, tuż za podium w klasyfikacji znalazł się MICHAŁ BORKOWSKI, dla którego kolejne zwycięstwo w gonitwie rangi G1 we Francji odniósł Fazza Al Khalediah. Ponadto trener święcił udane starty swoich koni w biegach przeszkodowych we Wrocławiu, czy triumfy swoich koni w wyścigach najwyższej kategorii podczas Dnia Arabskiego (Anood i Mayar Al Khalediah). Piąte miejsce zajął znów meldujący się w czołówce tej klasyfikacji PIOTR PIĄTKOWSKI. Chociaż w tym roku zabrakło mu tak spektakularnych sukcesów jak w poprzednim, to 30 wygranych należy uznać za solidny wynik.
Adam Wyrzyk
– 74 zwycięstwa 22
NR5/2020
1
ERSKI – SEZON 2020
Cornelia Fraisl
– 44 zwycięstwa
2
Krzysztof Ziemiański
3
– 35 zwycięstw
23
CZEMPIONAT JEŹDZI Tegoroczne podium czempionatu jeźdźców zdominowali młodzi dżokeje. Klasą sam dla siebie jest SZCZEPAN MAZUR, który wyprzedził drugiego w klasyfikacji Kamila Grzybowskiego aż o 32 wygrane! Szczepan zwyciężał w tym sezonie seriami, po kilka gonitw w niemal każdy weekend, osiągając niesamowity poziom 29,5% zwycięstw. Jeżdżący na pierwszą rękę w stajni Adam Wyrzyka Mazur, przy 261 dosiadach, zaledwie 48 razy nie zajmował płatnego miejsca. Wynik jest tym bardziej godny podziwu, że Szczepan zakończył sezon w Polsce po Wielkiej Warszawskiej. Sezon po Jesiennej Gali zakończył na polskich torach także KAMIL GRZYBOWSKI, który w tym roku wdarł się do czołówki. Jeżdżąc głównie dla stajni Andrzeja Walickiego (folbluty) i Cornelii Fraisl (głównie konie czystej krwi arabskiej), Kamil zanotował jedną z wyższych ilości dosiadów z solidnym współczynnikiem wygranych. Dzięki temu nie musiał obawiać się utraty drugiego miejsca w czempionacie. Niemal do ostatnich gonitw sezonu nie było jasne kto zajmie ostatnie miejsce na podium. Zwycięstwo w trzeciej od końca gonitwie sezonu na Domitzu zagwarantowało je KONRADOWI MAZUROWI. W powszechnej opinii Konrad zrobił bardzo duży postęp jako jeździeć, co zaowocowało znacznie większą liczbą dosiadów i zwycięstw niż przed rokiem. Dla pracującego w stajni Macieja Kacprzyka jeźdźca był to z pewnością wyjątkowy sezon. Oprócz trzeciego miejsca w czempionacie, wygranie 50. gonitwy i przejście do grona kandydatów dżokejskich oraz pierwsze wygrane w kategoriach B i A. Bardzo blisko trzeciego miejsca byli STEFANO MURA i SANZHAR ABAEV. Obaj muszą uznać sezon 2020 za udany. Włoski dżokej radził sobie znakomicie w najważniejszych gonitwach sezonu zarówno na koniach pełnej krwi angielskiej, jak i czystej krwi arabskiej. Swoją pozycję wśród służewieckich dżokejów umocnił także Sanzhar Abaev, przy którego wyniku należy wspomnieć o kilkumiesięcznej pauzie spowodowaną kontuzją. Do pierwszej dziesiątki czempionatu dołączył przebojem rozpoczynający karierę na Służewcu DASTAN SABATBEKOV. Na początku roku startował jako uczeń, a sezon skończył już jako praktykant dżokejski. Co ciekawe wśród czołówki ma drugi najwyższy współczynnik wygranych (za Mazurem).
24
NR5/2020
Szczepan Mazur – 77 zwycięstw
1
IECKI – SEZON 2020
Kamil Grzybowski – 45 zwycięstw
2
Konrad Mazur
3
– 36 zwycięstw 25
CZEMPIONAT MŁODYCH W tradycyjnie organizowanym pod patronatem Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, czempionacie dla młodych jeźdźców zwyciężyła OLIWIA SZARŁAT. Amazonka wzięła udział w niemal wszystkich gonitwach uczniowskich, a że zajmowała w nich wysokie lokaty (Ix1 na Fear Of The Dark, IIx2, IIIx1 i IVx1), zapewniła sobie triumf w całym cyklu już przed rozegraniem ostatniej gonitwy.
Drugie miejsce zdobył DASTAN SABATBEKOV, który po zdobytych miejscach 3. i 5., w ostatnich dwóch biegach odniósł zwycięstwo zdobywając łącznie 40 punktów. Dzięki zajęciu pierwszego, drugiego i czwartego miejsca w gonitwach rozgrywanych w ramach serii trzecią lokatę na podium zagwarantowała sobie DOMINIKA STĘPNIAK.
1 Oliwia Szarłat – 63 pkt
26
NR5/2020
JEŹDŹCÓW - SEZON 2020
2
Dastan Sabatbekov
– 52 pkt
3
Dominika Stępniak – 40 pkt
27
CZEMPIONAT WOMEN PO
1
Niezwykle zacięty bój o zwycięstwo toczył się w pierwszej edycji Women Power Series. Po pierwszych trzech gonitwach rozgrywanych w ramach serii wyraźne prowadzenie objęła JOANNA WYRZYK, dzięki wygranej na swoim ulubieńcu Pileckim oraz sierpniowym drugim miejscu. Za plecami Joanny była grupa amazonek próbująca zbliżyć się do liderki, co udało się dzięki zwycięstwu w czwartym wyścigu DARII PANTCHEV. Strata Darii do liderki zmalała do zaledwie trzech punktów, dzięki czemu wszystko było w jej rękach - zwycięstwo w gonitwie dawało jej wygraną w całym cyklu. Tak też się stało - dosiadająca L’Aquilli DARIA PANTCHEV minęła rywalki polem i triumfowała w całym cyklu. Druga w celowniku na Pileckim była JOANNA WYRZYK, która mimo równej ilości punktów, musi zadowolić się drugim miejscem, ze względu na mniejszą liczbę wygranych. Trzecie miejsce zajęła KAROLINA KAMIŃSKA.
Daria Panczev – 42 pkt 28
NR5/2020
OWER SERIES – SEZON 2020
2 Joanna Wyrzyk – 42 pkt
3 Karolina Kamińska – 25 pkt
29
CZEMPIONAT W RYWALIZACJI – SEZON 2020 Zmagania kłusaków w czempionatach dla trenera i dla powożącego zdominowało małżeństwo: ANNA FRONTCZAK-SALIVONCHYK (czempion trenerów) i TARAS SALIVONCHYK (czempion powożących). Dla Tarasa wyjątkowym wyróżnieniem zdobytym w tym roku była też 100. wygrana w roli powożącego. Obok niego, na podium zameldowali się WŁADYSŁAW PANDEL i VASYL FINCHUK, który zapewnił sobie trzecią lokatę drugimi miejscami. Taką samą ilość wygranych zanotowała JESSICA MICHALCZEWSKA. Wśród trenerów drugie miejsce zajęła Magdalena Kieniksman, a podium uzupełnił WITOLD SUDOŁ, który trenuje jedną z rewelacji sezonu - zwyciężczynię Derby, klacz Goteborg.
Faust Djames Kłusak Roku 30
NR5/2020
DLA KŁUSAKÓW FRANCUSKICH Anna Frontczak-Salivonchyk 1. miejsce w czempionacie trenerskim
Taras Salivonchyk
1. miejsce w czempionacie powożących
31
CZEMPIONATY W GONITWACH
Fot. Agata Władyczka
– SEZON 2020
Cosmic Magic Koń roku
32
NR5/2020
Z PŁOTAMI I PRZESZKODAMI Michał Borkowski
Fot. Agata Władyczka
1. miejsce w czempionacie trenerskim
Niklas Loven
1. miejsce w czempionacie jeździeckim 33
NOTOWANIA LIGI EKSPERTÓW PO 51 DNIACH WYŚCIGOWYCH
40
Miejsce
Uczestnik
Liczba punktów
1
www.wyscigi-konne.info
363
2
Big-Red
360
3
Markam
352
4
nietylkogalop.pl
349
5
L.
338
6
Druid
328
7
Markola
316
8
Zielak
315
9
Andrew
314
10
Halszka
305
11
Tampa Bay
302
12
Cigar
296
13
Słonik
295
14
Galerius
291
15
Alter Ego
284
16
Dżet1985
273
17
Ebar
267
18
Romano
260
19
Gibalak
127
20
Arbo
124
21
Benny The Dip
110
22
Scuderia Etna
105
NR5/2020
LIGA
EKSPERTÓW
– OSTATECZNA KLASYFIKACJA
Liga Ekspertów to klasyfikacja notowań doświadczonych typerów, którzy przed każdym weekendem oceniali szansę na zwycięstwo startujących koni. Przez cały sezon można było zapoznać się z prognozami na najbliższą dwudniówkę. W pierwszej, licznie obsadzonej Lidze Ekspertów zwycięstwo odniosła redakcja www.wyscigi-konne.info, zaledwie trzy punkty przed uczestnikiem Big-Red. Trzecie miejsce przypadło Markam. Początek rywalizacji zdominowało trio: nietylkogalop.pl, www.wyscigi-konne.info i Druid, który niemal przez połowę sezonu przewodził stawce. W drugiej części sezonu samodzielne prowadzenie objęła redakcja www.wyscigi-konne.info, a słabsze wyniki notowane przez pozostałych poprzednich liderów wykorzystał Big-Red i Markam, którzy przesunęli się na podium i próbowali gonić lidera. Ostatecznie najbliżej wyjścia na prowadzenie był Big-Red, a o zwycięstwie zadecydowały ostatnie gonitwy sezonu. Wielu z uczestników Ligi Ekspertów brało udział w poprzednich edycjach Ligi Mediów i widać było doświadczenie w tego typu konkursie, ponieważ właśnie ci uczestnicy zdominowali klasyfikację.
41
OBYŚ ŻYŁ
W CIEKAWYCH
CZASACH
AUTOR: Jakub Kaczmarek, ZDJĘCIA: Tor Wyścigów Konnych Służewiec
Ironiczne powiedzenie zawarte w tytule można uznać za pewien motyw przewodni ostatnich miesięcy. Przez ten okres otaczający nas świat zmienił się gwałtownie i zostanie zapamiętany jako bezprecedensowy niosąc wszystkim niespotykane wcześniej wyzwania. Także organizatorowi wyścigów konnych na Torze Służewiec.
Plan to coś, co potem wygląda absolutnie inaczej Plan gonitw, który został przygotowany w styczniu tego roku, zakładał Otwarcie Sezonu 18 kwietnia. 52 dni wyścigowe, 445 gonitw niosło za sobą nadzieję na emocjonujący sezon. Z wieloma dodatkowymi atrakcjami i wydarzeniami, które miały przyciągnąć nie tylko stałych bywalców, ale również warszawiaków, przyjezdnych – Tor miał się stać miejscem spotkań i ciekawego pomysłu na rodzinny weekend. Jednak ze względu na wprowadzenie na terenie całego kraju obostrzeń mających na celu zminimalizowanie zasięgu pandemii koronawirusa, rozpoczęcie sezonu wyścigowego zostawało dwukrotnie przesunięte, wzorem innych wydarzeń sportowych w Polsce i na świecie. Ostatecznie sezon wystartował 16 maja (formalne Rozporządzenie umożliwiające przeprowadzenie mitingu pojawiło się 2 godziny przed startem wyścigów) i finalnie zakończył się 22 listopada, po 51 dniach wyścigowych. Wyścigi konne były pewnym przetarciem dla sportu w Polsce. To na Służewcu miało miejsce pierwsze wydarzenie sportowe po majowym odmrożeniu gospodarki (jeszcze przed meczami piłki nożnej). To tutaj odbyła się pierwsza warszawska impreza masowa po I fali koronawirusa – lipcowa Gala Derby.
42
NR5/2020
To na Służewcu miało miejsce pierwsze wydarzenie sportowe po majowym odmrożeniu gospodarki (jeszcze przed meczami piłki nożnej). To tutaj odbyła się pierwsza warszawska impreza masowa po wiosennym odmrożeniu gospodarki – lipcowa Gala Derby. Mobilizacja całego środowiska Tegoroczny sezon nie odbyłby się, gdyby nie wspólna praca całego środowiska wyścigowego. Jego mobilizacja zarówno przy promocji wyścigów, jak i utrzymania reżimu sanitarnego podczas mitingów pokazują zrozumienie, jakim obdarzeni zostali organizatorzy. Ten wysiłek doprowadził do tego, że cieszyliśmy się wspólnie nie tylko z 51 dni wyścigowych w Warszawie, ale także 12 we Wrocławiu oraz 2 sierpniowych w Sopocie. Priorytetem była walka o utrzymanie planu gonitw składającego się z odpowiedniej ilości mitingów – gwaranta odpowiedniego procesu selekcyjnego. Rozwój tegorocz-
43
Dziś wiadomo, że stale rozwijana internetowa telewizja to był doskonały pomysł. Statystyki pokazują - transmisję sezonu 2020 na kanale YouTube oglądano aż w 50 krajach, w tym w Chile, Izraelu czy na Islandii. nych dwulatków xx / trzylatków oo (przyszłoroczni potencjalni derbiści) oraz trzylatków xx / czterolatków oo w sezonie 2020 był celem przyświecającym staraniom o przeprowadzenie pełnego sezonu. Próba selekcyjna wyszła obronną ręką z covidowej sytuacji również dzięki właścicielom, którzy zostali z wyścigami w tej trudnej sytuacji. Kolejny rok nie będzie więc skupiał się na odbudowaniu relacji i powrotach dawnych właścicieli, ale na szukaniu nowych osób zainteresowanych stałym rozwojem branży. Nie zapominamy również o całych ekipach stajennych, które zastosowywały się do określonego reżimu sanitarnego i co weekend bezpiecznie uczestniczyły w wydarzeniach na Torze. Co więcej, to właśnie te zespoły dodatkowo, wirtualnie, promowały polskie wyścigi konne. Nie było jeszcze tak wielu relacji w mediach społecznościowych, jak w tym roku.
Z publicznością i bez Oczywiście warto pokrótce przypomnieć pewną sinusoidalną obecność publiczności na Torze. Sezon wystartował w maju przy pustych trybunach. Po miesiącu, rozpoczęto sprzedaż biletów i otwarto bramy Służewca. Wytęsknione mitingi wyścigowe z udziałem widzów przeprowadzane były oczywiście w odpowiednim reżimie sanitarnym. Znów można było poczuć te emocje, pasję, adrenalinę, prędkość koni stojąc wzdłuż barierki odgradzającej plac od zielonego toru. Gra toczyła się nie tylko poprzez TrafOnline.pl, ale i w kasach stacjonarnych. A wtedy przyszedł październik - pierwszy (i miejmy nadzieję jedyny) raz w historii Jesienna Gala - Wielka Warszawska odbyła się bez publiczności. Od tego momentu do końca sezonu, do 22 listopada, tor był obco cichy. Takie wyścigi to bez wątpienia aberracja sportu i mitingów. To co piękne w rywalizacji sportowców to wypełnione trybuny pasjonatów, którzy pojawiają się wokół areny zmagań, kibicują i oczywiście, w przypadku wyścigów, grają w zakładach wzajemnych. W związku z tym jednym z największych wyzwań był start sezonu bez publiczności na torze. Organizator starał się to przekuć trudną sytuację w szansę do szerokiej promocji wyścigów konnych przez rozwój Studia Służewiec iTV. Nie tylko wśród mieszkańców Warszawy. Służewieckie wyścigi mogły pokazać się na arenie polskiej, ale również międzynarodowej. Dziś wiadomo, że stale rozwijana internetowa telewizja to był doskonały pomysł. Statystyki pokazują - transmisję sezonu 2020 na kanale YouTube oglądano aż w 50 krajach, w tym w Chile, Izraelu czy na Islandii. Publiczność przenio-
44
NR5/2020
sła się ze świata realnego do tego wirtualnego. I mogła śledzić wydarzenia w domowym zaciszu. Mnogość kanałów, którymi docierała komunikacja o wyścigach do użytkowników, gwarantowała stałe poszerzenie grup osób poznających Tor Służewiec. Strona internetowa, profil Facebook i Instagram, ekspansja na YouTube. Wszystko po to, by audytorium było na bieżąco.
Szeroka platforma komunikacyjna Budowanie wielopłaszczyznowej platformy komunikacyjnej to pewien cel, jaki należy kontynuować. To też pewna synergia wielu składowych, które budują wyścigi konne w Polsce. Obecnie ten cel rozwijany jest dzięki współpracy całego środowiska z organizatorem. Wysokozasięgowe kanały wirtualne – Facebook, Instagram, YouTube, strona internetowa - mają duży potencjał porozumiewania się z otoczeniem. Mówimy tutaj nie tylko o oficjalnych mediach organizatora, ale również profesjonalizujących się profilach społecznościowych poszczególnych stajni, trenerów i dżokei. Dziś mamy to szczęście, że dzięki technologii możemy być na wyścigach cały czas! Niech i podsumowaniem tych starań będzie zdanie Victora Hugo – „nic nie tworzy przyszłości tak jak marzenia”. Nie bójmy się marzyć, bo sezon 2021 już teraz zapowiada się niezwykle ciekawie. Naprawdę żyjemy w ciekawych czasach!
45
NOWOŚCI NA
TORZE SŁUŻEWIEC
WARSAW JUMPING 2020 Warsaw Jumping to wydarzenie, jakiego wcześniej na Torze Służewiec nie było! Zawody jeździeckie organizowane przez Polski Klub Wyścigów Konnych z inicjatywy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Jana Krzysztofa Ardanowskiego z pulą nagród w wysokości 1 000 000 zł miały na celu wsparcie branży podczas pandemii koronawirusa. Wysokie premie pieniężne nie były jednak jedyną cechą wyróżniającą to wydarzenie. Podczas pię-
46
NR5/2020
ciu dni gośćmi Toru Służewiec byli najlepsi polscy zawodnicy skoków przez przeszkody, ujeżdżenia, WKKW i powożenia – prawdziwe crème de la crème polskiego jeździectwa. Co więcej w tym samym czasie odbywały się, jak co weekend, wyścigi konne, co było niecodzienną okazją do spotkania się miłośników koni w jednym miejscu, wzajemnej wymiany doświadczeń i dzielenia się pasją.
ZAMIANA RÓL PODCZAS WARSAW JUMPING Podczas WARSAW JUMPING spotkały się dwa światy – gospodarz świat wyścigów konnych oraz gość Toru świat sportu jeździeckiego. Miało to także odzwierciedlenie w programie wydarzenia. W piątek wieczorem zobaczyliśmy jeźdźców wyścigowych na parkurze w konkursie skokowym na styl, a w sobotnie popołudnie zawodnicy skoków przez przeszkody i WKKW wystartowali w gonitwie na torze wyścigowym. W pierwszych zmaganiach wzięli udział: Konrad Mazur, Kamil Grzybowski, Joanna Grzybowska, Natalia Hendzel, Oliwia Szarłat, a w drugich zawodnicy: Jarosław Skrzyczyński, Marek Lewicki, Paweł Spisak, Joanna Pawlak, Paweł Warszawski, Daria Kobiernik, Maksymilian Wechta, Mateusz Tyszko.
47
NOWE FORMATY ONLINE Na początku kwietnia wystartował cykl Q&A, który pozwolił przybliżyć publiczności sylwetki jeźdźców i trenerów. Gośćmi byli ci najlepsi m.in. Szczepan Mazur, Adam Wyrzyk, Krzysztof Ziemiański czy Kamil Grzybowski, jak i przyszłe gwiazdy Toru, a wśród nich tegoroczna Czempionka Młodych Jeźdźców Oliwia Szarłat. Rozmowy o codziennym życiu w stajni wyścigowej, planach i marzeniach urozmaicały wydłużający się czas oczekiwania na start sezonu. Kolejną regularną serią stała się znana i lubiana „Lista Szydlika”, której premierowy odcinek został wyemitowany 10 kwietnia. Autorem był oczywiście nie kto inny jak legendarny komentator - Andrzej Szydlik, wspominający najważniejsze i najciekawsze gonitwy mijającego dziesięciolecia.
TOR SŁUŻEWIEC NA ZAWODACH JEŹDZIECKICH
W celu promocji wyścigów konnych wśród szeroko pojętej branży konnej Tor Służewiec zaczął pojawiać w tym sezonie na zawodach w skokach przez przeszkody oraz WKKW. Środowisko jeździeckie zainteresowane jest wyścigami, należy jednak przybliżyć mu je. Dlatego w tym sezonie Tor Służewiec był obecny m.in. na Mistrzostwach Polski WKKW w Baborówku, Mistrzostwach Polski Młodych Koni w Strzegomiu, Czempionacie Sportowym Polski Młodych Koni w Olszy, a także na CAVALIADA Tour. Promowane były wyścigi konne oraz Tor Służewiec, a także Wielka Warszawska i „Wyścig o folbluty”.
48
NR5/2020
NOWOŚCI NA
TORZE SŁUŻEWIEC WYŚCIG O FOLBLUTY Nie ma teraźniejszości bez myślenia o przyszłości, dlatego Tor Służewiec wyszedł z inicjatywą rozpoczęcia dyskusji o pożądanych kierunkach rozwoju użytkowania koni pełnej krwi angielskiej po karierze wyścigowej. Konie te przechodzą próbę dzielności na torze, ale jakie są możliwość kontynuowania ich kariery? Co zrobić, aby wykorzystać ich potencjał w sporcie i rekreacji? Jak mogą przyczynić się do rozwoju koni sportowych szlachetnej półkrwi? Idea spotkań „Wyścig o folbluty” powstała z potrzeby i chęci umacniania marki polskich koni pełnej krwi angielskiej. Budowanie pozycji rasy, nie tylko w świecie wyścigowym, ale także w sporcie i rekreacji to ogromna wartość dla hodowców i właścicieli. Przy wirtualnym stole do dyskusji zasiedli eksperci z róż-
nym doświadczeniem, zaczynając od sportowców (Grzegorz Kubiak, Paweł Warszawski, Hubert Kierznowski, Marcin Konarski), trenerów (Andrzej Walicki, Bogdan Strójwąs), hodowców (Magdalena Donimirska-Wodzicka, Katarzyna Wiszowaty, Bogdan Kuchejda), przez dziennikarzy jeździeckich (Marka Szewczyka i Szymona Taranta), a także weterynarzy, kończąc na osobach, które pracują z folblutami w szkółkach rekreacyjnych. Kolejna odsłona „Wyścigu o folbluty”, tym razem na żywo, miała miejsce podczas zawodów jeździecki Warsaw Jumping na Służewcu. W ramach programu merytorycznego odbyło się wystąpienie dr Ludwiga Christmanna – przedstawiciela Hanowerskiego Związku Hodowców Koni, który podzielił się doświadczeniem zagranicznych hodowców. Nie zabrakło także okazji do networkingu i wspólnego kibicowania zawodnikom WKKW oraz skoków przez przeszkody w trakcie konkursów.
49
NOWOŚCI NA
TORZE SŁUŻEWIEC
WOMEN POWER SERIES
Po wielu latach wracają na Tor Wyścigów Konnych Służewiec gonitwy dla kobiet! Podczas pierwszej edycji Women Power Series dziewczyny wystartowały w pięciu różnych wyścigach. Podczas każdego z nich miały okazję pokazać swoje możliwości i zmierzyć się w równej walce na torze. Najlepszą z najlepszych okazała Daria Panchev!
50
NR5/2020
Seria Women Power Series miała także drugie obliczane. Jej celem było pokazanie pięknego oblicza wyścigów konnych. Dziewczyny swoją postawą, uczestnictwem w sesjach zdjęciowych, wywiadach czy spotach promocyjnych pokazały światu, że wyścigi też są dla kobiet, a co więcej, jest to dyscyplina, która przyciąga te najbardziej zdeterminowane, ambitne i kochające adrenalinę.
ZAJĘCIA FITNESS NA TORZE Nieodłącznymi elementami, które składają się na sukces jeźdźca jest utrzymanie wagi i kondycji. Codzienna dieta, ćwiczenia, walka o każdy gram, który może przesądzić o zwycięstwie w gonitwie. Właśnie z myślą o zawodnikach na Torze Służewiec została stworzona sala fitness. W pełni wyposażona i dostosowana do intensywnych ćwiczeń. 4 sierpnia wystartowały pierwsze zajęcia prowadzone przez jedną z Amazonek – Joannę Grzybowską. Nie było taryfy ulgowej wobec torowych rywali. Wyciskała z nich siódme poty. Do zajęć dołączyli nie tylko licencjonowani jeźdźcy, ale także inne osoby związane z Torem. Znakomitą formę zapewniała różnorodność spotkań. Zajęcia kondycyjne, tabata, interwały wzmacniające były do dyspozycji trzy razy w tygodniu. Wszystkie zajęcia cieszyły się ogromnym zainteresowaniem. Fitness zagwarantował utrzymanie niezbędnej kondycji przed kolejnymi mitingami. Prócz ćwiczeń efektem regularnych spotkań były również integracja i dobra zabawa uczestników.
MAGAZYN KANAT
GA MA
N ZY
RU TO
UŻ SŁ
EW
|N IEC
R2
0 /2
20
Po dobrym przyjęciu pierwszego wydania Magazynu KANAT w poprzednim sezonie, zespół Toru Służewiec zdecydował się na wydawanie periodyku. I tak powstało kolejnych pięć numerów, które w tym roku ukazały się na Otwarcie Sezonu, Galę Derby, Dzień Arabski, Wielką Warszawską oraz Galę Zakończenia Sezonu. Kanat na torze wyścigowym to bariera wyznaczająca bieżnię wyścigową. To właśnie przy nim mają miejsce największe emocje. Aby właśnie te emocje uwiecznić, edukować i promować świat wyścigów konnych Tor Służewiec będzie rozwijać swoje czasopismo nadal.
51
INWESTYCJE
NA TORZE SŁUŻEWIEC NAWODNIENIE TORU GŁÓWNEGO Nawodnienie toru wyścigowego trawiastego jest bardzo ważnym elementem utrzymania nawierzchni toru, bezpośrednio wpływającym na stan trawy oraz parametry sprężystości podłoża. Przekłada się to na bezpieczeństwo koni wyścigowych, a co za tym idzie, bezpieczeństwo jeźdźców. Mając świadomość ważności prawidłowego nawodnienia toru, mimo utrudnień organizacyjnych w postaci realizacji prac w trakcie sezonu wyścigowego, a także wysokich kosztów inwestycji, Totalizator Sportowy zaprojektował i zrealizował w pełni zautomatyzowany, nowoczesny system nawadniający, pozwalający na równomierne i szybkie podlewanie nawierzchni toru. Wykonany system to zespół naczyń połączonych ściśle ze sobą współpracujących. Woda pobierana ze studni głębionych za pomocą systemu pompowego (zestawu hydroforowego) trafia pod ciśnieniem ok. 5 barów do zbiornika (basen w Parku Członkowskim), gdzie za pomocą fontanny (grzybka) jest napowietrzana i ogrzewana. W poprzednich
52
NR5/2020
latach w budynku hydroforni przeprowadzono gruntowny remont. Zamontowano w niej pompy najnowszej generacji z systemami uszczelniającymi oraz automatyką. W 2020 roku wykonano modernizację nawodnienia. Zamontowano w pełni zautomatyzowany system zraszania bieżni trawiastej toru głównego wraz z czujnikami wilgotności gleby. System składa się ze 110 sztuk wynurzanych zraszaczy z wbudowanymi elektrozaworami, 16 czujników pomiaru wilgotności gleby oraz stanowiska komputerowego, na którym będzie można zaprogramować ponad 1000 sposobów podlewania bieżni. Umożliwi to jej równomierne nawodnienie i poprawi bezpieczeństwo organizacji wyścigów konnych. Wymieniona pompa, zamontowana w basenie, zwiększa ciśnienie zestawu hydroforowego do 8 barów. Oddział TWKS wystąpił o niezbędne zgody administracyjne w celu wybudowania w przyszłym roku kolejnych dwóch ujęć wody (studni głębinowych), co zapewni bezawaryjne działanie całego systemu.
REMONT BASENU I FONTANNY W PARKU CZŁONKOWSKIM Jedną z budowli historycznie i funkcjonalnie istotnych dla Toru Wyścigów Konnych na Służewcu jest basen i fontanna w Parku Członkowskim. Jest to obiekt o bardzo dużych walorach architektonicznych i krajobrazowych, wymagający pilnego remontu zarówno pod względem technicznym jak i konserwatorskim. Na zlecenie Totalizatora wykonany został projekt remontu konserwatorskiego fontanny oraz basenu, które to obiekty
poza walorami estetycznymi są także ważnymi elementami systemu podlewania toru wyścigowego stanowiąc zbiornik ogrzewający, oczyszczający oraz napowietrzający wodę do podlewania. Wykonanie remontu konserwatorskie, planowane na 2021 rok, pozwoli na przywrócenie dawnej świetności tego obiektu oraz będzie stanowić pierwszy krok do rewaloryzacji układu kompozycyjnego Parku Członkowskim.
ELEKTRYKA Infrastruktura energetyczna terenu TWKS w części stajenno-mieszkalnej oraz północnej została zrealizowana w latach 30’ ubiegłego wieku. Z uwagi na fakt, że sieć elektryczna nie była do tej pory modernizowana, a jedynie podlegała w tej części bieżącym naprawom, konieczne jest przeprowadzenie prac, dostosowujących jej parametry techniczne do obecnych potrzeb i wymagań. Rok 2020 upłynął pod znakiem porządkowania i modernizacji sieci elektrycznej. Wykonano szczegółową inwentaryzację sieci elektrycznej na całym terenie TWKS wraz ze wskazaniem źródeł zasilania. W oparciu o inwentaryzację oznakowane zostały w terenie wszystkie elementy instalacji, tj. złącza kablowe, słupy oświetleniowe. Wykonano szereg prac wymiany kabli zasilających oraz złączy kablo-
wych m.in. wykonano wymianę kabli zasilających budynki stajni oraz budynki mieszkalne na „dołku” oraz oświetlenia drogowego do pierwszego mostka. Prowadzone są prace wymiany 29 sztuk złączy kablowych przy obiektach stajennych i mieszkalnych. Kolejne wymiany zaplanowano na rok 2021. Wykonano projekty wymiany rozdzielnic nN RG1, RG2, RG3 zasilających teren mieszkalno – stajenny oraz wyścigowy. W 2021 roku przeprowadzone zostaną remonty kapitalne tych rozdzielnic, co pozwoli na zapewnienie stabilnego zasilania i ułatwi wprowadzenie na terenie TWKS rozwiązań energooszczędnych i bardziej ekonomicznych. Prowadzone są prace projektowe wymiany oświetlenia na terenie stajenno-mieszkalnym. Realizację tych prac przewidziano na lata 2021/2022.
53
INWESTYCJE
NA TORZE SŁUŻEWIEC REWITALIZACJA ZIELENI Teren Toru Wyścigów Konnych Służewiec wpisany jest do rejestru zabytków jako założenie urbanistyczne wraz z układem zieleni. W ramach gospodarki drzewostanem na terenie TWKS zidentyfikowano drzewa i krzewy, które wymagają usunięcia lub pielęgnacji ze względu na zły stan zdrowotny, obumarły lub zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia, a także drzewa, których wycinka jest
54
NR5/2020
konieczna do odtworzenia historycznego układu zieleni. Konieczne są również nasadzenia kompensacyjne drzew i krzewów. W marcu br. Totalizator Sportowy Sp. z o.o. podpisał umowę obejmującą pielęgnację drzewostanu w latach 2020 – 2023. Prace pielęgnacyjno - rewitalizacyjne przeprowadzane są pod stałym nadzorem Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
BUDYNKI STAJENNE Totalizator Sportowy stoi przed dużym wyzwaniem, jakim jest remont i modernizacja budynków stajennych. Są to obiekty nieremontowane od czasu ich budowy tj. od lat 30-tych. W międzyczasie podlegały jedynie bieżącej konserwacji. Jest to duże wyzwanie, zarówno ze względów logistycznych (brak obiektów zastępczych, do których można byłoby przenieść konie na czas remontu stajni), jak również z uwagi na fakt, iż obiekty te są wpisane do rejestru zabytków, przez co objęte są szczególną procedurą uzyskiwania pozwoleń na prowadzenie robót. Istotnym elementem są również wysokie koszty koniecznych remontów. W ramach przygotowania do remontu budynków stajennych wykonana została ich inwentaryzacja, ocena techniczna i mikologiczna stanu konstrukcji dachów oraz dokumentacja projektowa remontu dachów.
Wykonano ekspertyzy mikologiczne dwóch budynków stajennych oraz rozpoczęto prace projektowe ich remontu i modernizacji. Niezależnie od planowanego etapowania kompleksowego remontu budynków stajennych, wyprzedzająco planowana jest również modernizacji instalacji elektrycznych w budynkach przewidzianych do remontu w późniejszych etapach. W ramach tych prac wykonana zostanie wymiana instalacji zasilania oraz wymiana istniejących lamp oświetleniowych wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Pozwoli to na zamontowanie nowych ekologicznych źródeł światła o odpowiednio dobranych parametrach świecenia. Przeprowadzone prace pozwolą na zwiększenie bezpieczeństwa elektro energetycznego w obiektach oraz wpłyną na poprawę bezpieczeństwa wokół stajni.
55
EVENTY NA
TORZE SŁUŻEWIEC STYCZEŃ-LUTY 2020 r.
KRÓLEWSKI WINTER CUP – AUTOMOBILKLUB KRÓLEWSKI
9 CZERWCA – 2020 r.
POTKANIE BRANŻY ŚLUBNEJ - RAJT
8 LIPCA – 2020 r.
BEZPIECZNY EVENT - BELVEDERE CATERING BY DESIGN
56
NR5/2020
18 LIPCA – 2020 r.
PIKNIK DYPLOMATYCZNY – MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI
30 SIERPNIA – 2020 r.
SPOTKANIE CZŁONKÓW RADY PROGRAMOWEJ GLOBAL COMPACT NETWORK POLAND - UN GLOBAL COMPACT
30 WRZEŚNIA – 2020 r.
4 PAŹDZIERNIKA – WARSAW JUMPING – POLSKI KLUB WYŚCIGÓW KONNYCH
57
Wesolych Swiat i Szczęśliwego Nowego Roku