Torontohye/Թորոնթոհայ #228

«ԽՆԴԱԼ ԸՆԴ ԽՆԴԱՑՈՂՍ, ԼԱԼ ԸՆԴ ԼԱՑՈՂՍ» | ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 AUGUST

Թորոնթոհայութիւնը օժտուեցաւ Նարեկ հայ կրթական եւ մշակութային կեդրոնով... Լուսարձակ → 2

‘Engage Armenia’ heads to Canada this October after strong turnout in Germany Community → 6 ՀՕՄ-ի վարժարանի շրջանաւարտներու ողջերթի ուղերձները Համայնք → 14-18 «Վերապրել Շեքսպիրին»-ը հայկական ֆիլմարուեստի նորագոյն գոհարներէն է Արուեստ եւ մշակոյթ → 19 Հայկականութեամբ յագեցանք Կարծիք → 21

եւ այլն/etc.

→ 26

vol. 21

No 8 [228]

«Թորոնթոհայ» ամսագիր

թորոնթոհայութեան ձայնը՝ 2005-էն ի վեր

Torontohye monthly

the voice of Toronto Armenians since 2005

416-491-2900 info@torontohye.ca 45 Hallcrown Place Toronto, Ontario M2J 4Y4

Check out Nor Hai Horizon's coverage of ACC SummerFest 2026!

torontohye.ca © Torontohye Communications Inc.

2 ԼՈՒՍԱՐՁԱԿ

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

SPOTLIGHT

Պատմական երեկոյ, իշխանական նուիրատութիւն եւ նոր կեդրոնի անուանակոչութիւն. Թորոնթոհայութիւնը օժտուեցաւ Նարեկ հայ կրթական եւ մշակութային կեդրոնով Սալբի Սաղտըճեան «ԹՈՐՈՆԹՈՀԱՅ» — Սփիւռքի մէջ հայ դպրոցը, եկեղեցին ու համայնքային կեդրոնները եղած են ու կը շարունակեն մնալ գաղութի մը գոյատեւման, ինքնահաստատման եւ ծաղկումի կարեւորագոյն կռուանները։ Հայկական կեանքը կարելի չէ պատկերացնել եւ կամ երաշխաւորուած համարել առանց հայ հաստատութիւններու գոյութեան եւ անոնց զարգացման։ Ուրախութիւն է արձանագրել, որ թորոնթոհայութիւնը համարձակ եւ հպարտալի նախաձեռնութեամբ մը տէր դարձաւ կրթականմշակութային նոր կեդրոնի մը. շուրջ քառասուն հազար քառակուսի ոտնաչափ մակերեսով եռայարկ կառոյց, որ նախապէս եղած է քոլէճ եւ Լուսանկարները՝ White Photo-ի. տրամադրած է ACC Beyond յանձնախումբը: որպէս այդպիսին ունի ժամանակակից կրթական միջավայր ապահովելու գրեթէ ամէն անհրաժեշտ գտնուող Երիտասարդական կեդրոնը ընդլայնելը, անունները, յայտնեց որ կատարուած են ենթակառուցուածքները։ հաստատաքայլ ընթացքով իրագործելը։ խոստումներ եւս, իսկ հանգանակութեան Մարտահրաւէրը աւելի քան երբեք Նոր ձեռք բերուած կառոյցէն ներս ընթացքը կը մնայ շարունակելի։ Ան իր խօսքը հրամայական կը դարձնէր նման ծրագրի մը դրամահաւաքի երեկոյին ներկայ գտնուեցան փակեց՝ ըսելով. «Անհերքելի իրականութիւն է, թէ իրագործումը, երբ համայնքի թուական զգալի երբ մեր համայնքը կը միանայ մէկ ընդհանուր աճին բերումով կարիքը կար աւելի մեծ տարածքի՝ Թորոնթոյի հայ կեդրոնի յարկին տակ գործող բոլոր միութիւններու եւ կազմակերպութիւններու տեսլականի շուրջ, կարելի կ’ըլլայ իրականացնել երիտասարդական աշխուժ գործունէութիւն ներկայացուցիչներն ու հայ դպրոցի մեծ գործեր եւ մեծ նախաձեռնութիւններ»։ ծաւալելու համար: Եւ պատի'ւ համայնքի օրուան առաքելութեան հաւատացող պատկառելի թիւով Բացման խօսքով հանդէս եկող, Հայ կեդրոնի ղեկավարութեան, որ գիտակից յանձնառութեամբ նախագահ, ՀՅԴ «Սողոմոն Թեհլիրեան» եւ ապագայատեսիլ հեռատեսութեամբ ձեռնարկեց թորոնթոհայեր։ Հանգանակային կոմիտէութեան ներկայացուցիչ Գառնիկ եւ յաջողցուց նման «Օր մը ապագայի սերունդները երեկոյին պաշտօնական Հասըրճեան իր խօսքին մէջ նշեց, որ շէնքին յանդուգն գործ պիտի գիտնան` երբ առիթը բաժինը սկիզբ առաւ ձեռքբերումը գաղութի նիւթական ներդրումով մը։ Հպարտալի Հանգանակային արշաւի իրականացած է, բայց շէնքէն աւելի կարեւորը, իրագործում, որ ներկայացաւ, այս սերունդը յանձնախումբի (ACC թէ այս իրագործումով գաղութը ցոյց կու տայ, որ պիտի բաւարարէ պատասխանատուութիւնը Beyond) ատենապետ եւ հաւատացողն է իր ապագային, հաւատացողն է համայնքի ե՛ւ ստանձնեց ճիշտ այնպէս, ինչպէս օրուան հանդիսավար հայ կրթութեան, համայնքի կենսունակութեան եւ կրթական կարիքները, մեզմէ առաջ եկողները ըրին: Ահա Ռազմիկ Թիթիզեանի ամենէն կարեւորը, որ պատրաստ է շարունակելու ե՛ւ պիտի ապահովէ մեր պարտականութիւնը, ահա մեր ողջոյնի խօսքով, որ վեր նախորդ սերունդներուն այն գործը, որ կատարած համայնքին կենսունակ առաւ լայն մտածելու, են դպրոց հիմնելով նորահաս սերունդներուն հաւաքականառանձնաշնորհումը եւ ահա մեր մեծ ծրագիրներ համար։ Ան նաեւ դիտել տուաւ, որ համայնքի մշակութային գոյերթը։ ժառանգութիւնը»: իրագործելու համար յառաջընթացը ապահովելու համար չեն վախցած Յաջողութիւն մը, մարտահրաւէրներէն մարտահրաւէրներէն, այլ ցուցաբերած են որ ի յառաջագունէ - ՀՅԴ «Ս. Թեհլիրեան» կոմիտէութեան չվախնալու, անհրաժեշտ հեռատեսութիւն ու խիզախութիւն խոստումնալից է։ ներկայացուցիչ Գառնիկ Հասըրճեան հեռապատկեր ունենալու գործը յաջողցնելու համար։ Սխրալի իրագործում Այդ իմաստով, կարեւորութիւնը եւ ներկաներուն յայտնեց, թէ՝ մը, որ թորոնթահայութեան հզօրացման եւ անոր շաբաթ, 4 յուլիս 2026-ին, 211 Consumers «նախանցեալ տարի երիտասարդական կեդրոնի շարունակական զարգացման պիտի նպաստէ։ Road հասցէին վրայ գտնուող նոր կեդրոնին ընդլայնման ծրագիրը այսօր փոխարինուած է նոր «Կու գան պահեր, երբ համայնքներ պէտք է մէջ տեղի ունեցած հանգանակային երեկոն կեդրոնի գնման աշխատանքով»։ ունենան հեռատեսութիւն եւ քաջութիւն որոշ լաւագոյն ապացոյցն է, եւ պիտի մնայ յիշարժան` Երեկոյի պաշտօնական բաժնի վերջաւորութեան վտանգներ ընդունելու, որովհետեւ երբեմն կեդրոնը անուանակոչելու «Նարեկ կրթական եւ վտանգի չդիմելը աւելի մեծ վտանգ է, քան այն մշակութային կեդրոն»-ով, Հասըրճեան ընտանիքի կրկին անգամ խօսք առնելով, ան զեկուցեց յանձնախումբի կատարած աշխատանքներուն անորոշութիւնը, որ կրնայ զսպել համայնքի մը կողմէ համայնքի պատմութեան մէջ իշխանական մասին, բարձր գնահատեց բոլոր անոնք, որոնք յառաջընթացը», նկատել տուաւ ան: մեծագոյն նուիրատութեամբ (հինգ միլիոն նիւթական եւ բարոյական աջակցութեամբ Հասըրճեան հաստատեց, որ ներկայիս գանատական տոլար) եւ գալիք մեծ ծրագիրներու մասնակից դարձան ծրագիրի յաջողութեան։ թորոնթոհայը շատ աւելի արժէքներ ունի յայտնութեամբ` ինչպիսին են՝ 211 Consumers Երախտագիտութեամբ յայտարարեց պահպանելու, եւ շատ աւելի բան կորսնցնելու, Road-ի շէնքը անհրաժեշտ յարմարութիւններով մեծագումար նուիրատուութիւն կատարողներուն քան քառասուն տարիներ առաջ։ «Հիմա օժտելն ու Hallcrown Place 50 հասցէի վրայ →

3

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ԼՈՒՍԱՐՁԱԿ հերթը մերն է կառուցելու, մեր հերթն է ներդրում կատարելու, յաջորդ սերունդին արժէքաւոր ժառանգութիւն ձգելու», ըսաւ ան։ Իսկ խօսքի աւարտին երախտագիտութիւնը յայտնեց կամաւորներուն, կազմակերպութիւններուն, բարերարներուն եւ բոլոր անոնց, որոնք իրենց գիտելիքները, աշխատանքը եւ աջակցութիւնը տրամադրեցին այս նախաձեռնութեան յաջողութեան համար։ Կրթականէն բացի, կառոյցը նախատեսուած է ըլլալու համայնքային, մշակութային-երիտասարդական կեդրոն, գաղութի հաւաքավայր, ուր միութիւնները պիտի կարենան համախմբուիլ, ուր աշխուժ մշակութային կեանքի կարելիութիւններ պիտի ստեղծուին, համայնքային ձեռնարկներ կազակերպուին, եւ ուր երիտասարդութիւնը պիտի գտնէ իր ինքնութեան ու ժառանգութեան ծանօթանալու հարազատ միջավայր եւ յարմարաւէտ կարելիութիւններ։

SPOTLIGHT լուսարձակ

2 spotlight

համայնք

4 community արուեստ եւ

19 մշակոյթ

arts & culture

կարծիք

21 opinion

սիւնակ

22 column եւ այլն

26 etc. «Ս. Թեհլիրեան» կոմիտէութեան հերթապահ Գառնիկ Հասըրճեան

ՀրատարակիչTorontohye Communications Inc. info@torontohye.ca Խմբագիր Ռուբէն Ճանպազեան editor@torontohye.ca Ձեւաւորող Արա Տէր Յարութիւնեան ara@torontohye.ca Օգնական խմբագիր Տիրուկ Մարգարեան Կարապետեան diroug@torontohye.ca

ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանի Կրթական մարմնի անդամ եւ վարժարանի շրջանավարտ տոքթ. Կարնի Թաթիկեան

Օգնական խմբագիր Սալբի Սաղտըճեան salpy@torontohye.ca Վարչական ներկայացուցիչ Միսակ Գաւլագեան missak@torontohye.ca

Խորհրդատու Յարութ Մանուկեան harout@torontohye.ca

Տէր եւ տիկին Սիմոն եւ Մարալ Հասըրճեան Ապա Հասըրճեան մեծ ուրախութեամբ յայտարարեց, որ այս շէնքը, որ պիտի ըլլայ կրթութեան, մշակոյթի եւ համայնքային կեանքի կեդրոնը, կ’անուանակոչուի «Նարեկ հայ կրթական եւ մշակութային կեդրոն», ի պատիւ Գրիգոր Նարեկացիին, որովհետեւ արդէն հազար տարիէ աւելի է, որ «Նարեկ»-ը հայ ժողովուրդին համար կը խորհրդանշէ իմաստութիւն, գիտութիւն, հաւատք, ստեղծագործութիւն եւ մշակութային ժառանգութիւն։ «Անոր ժառանգութիւնը մեզի կը յիշեցնէ, որ կրթութիւնը, մշակոյթը եւ ինքնութիւնը պահպանուող արժէքներ չեն միայն. անոնք կը փոխանցուին սերունդէ սերունդ, երբ համայնքները կը ներդնեն ապագային մէջ։ Կը հաւատանք, որ «Նարեկ հայ կրթական եւ մշակութային կեդրոն» անունը կը մարմնաւորէ թէ՛ այս շէնքին առաքելութիւնը եւ թէ՛ մեր համայնքին ձգտումները», ըսաւ Հասըրճեան: Կրթական մարմինին անունով խօսք առած տոքթ. Կարնի Թաթիկեան (ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանի 2008 տարեշրջանի շրջանաւարտ), հակիրճ կերպով անդրադարձաւ ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի ամենօրեայ վարժարանի հիմնադրութեան պատմութեան. 1979-ին, օրուան «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէի որոշումով բացուած կրթօճախը սկսած է գործել ընդամէնը եօթանասունհինգ աշակերտներով` բողբոջէն երկրորդ դասարան։ Տարուէ տարի դասարաններու յաւելումով դարձած է երկրորդական վարժարան, որ առաջին շրջանաւարտները տուած է 2005-ին։ Իսկ 2026-2027

Ծանուցումներ ads@torontohye.ca Նախագիծ Proper Company-ի proper.am

Publisher Torontohye Communications Inc. info@torontohye.ca Editor Rupen Janbazian editor@torontohye.ca

ACC Beyond յանձնախումբի ատենապետ եւ օրուան հանդիսավար Ռազմիկ Թիթիզեան դպրոցական տարեշրջանին ցարդ արձանագրուած են եօթը հարիւր քսան աշակերտ։ Նոր կեդրոնը օժտուած պիտի ըլլայի մասնագիտական, ուսումնական արդիական յարմարութիւններով, պիտի ունենայ արուեստի, ռոբոտաշինութեան յարուկ աշխատանոցներ, ինչպէս նաեւ մուլտիմեդիայի յատուկ բաժին եւ մարզասրահ։ Հանգանակային երեկոյին յաջորդեց պատշաճ հիւրասիրութիւն` ընկերային մտերմիկ մթնոլորտի մը մէջ։ Ներկաները ծանօթացան կառոյցի բաժիներուն եւ յարմարութիւններուն։ Թորոնթոհայութիւնը անհամբեր կը սպասէ Նարեկ կեդրոնին պաշտօնական բացման, որ տեղի պիտի ունենայ 20 սեպտեմբեր 2026-ին։ Աւելցնենք, որ 7 յուլիս 2026-ին, ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի «Ռուբինա» մասնաճիւղի վարչութիւնը, Նարեկ հայ → 25

Graphic designer/Layout editor Ara Ter Haroutunian ara@torontohye.ca Associate editor/Staff writer Diroug Markarian Garabedian diroug@torontohye.ca Associate editor/Armenia correspondent Salpy Saghdejian salpy@torontohye.ca Administrator Missak Kawlakian missak@torontohye.ca Advisor Harout Manougian harout@torontohye.ca Advertisements ads@torontohye.ca Branding Proper Company proper.am

4

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY

Թորոնթոյի մէջ նշուեցաւ Գանատայի Հայոց թեմի առաջնորդ տ. Բաբգէն արք. Չարեանի ծառայական յոբելեանը «ԹՈՐՈՆԹՈՀԱՅ»—Ուրբաթ, 17 յուլիս 2026-ի երեկոյեան, Թորոնթոյի հայ երիտասարդական կեդրոնի «Համազգային» թատերասրահէն ներս արժանավայել շուքով նշուեցան Գանատայի Հայոց թեմի առաջնորդ տ. Բաբգէն արք. Չարեանի քահանայական ձեռնադրութեան եւ օծման 42-րդ, եպիսկոպոսական ձեռնադրութեան 20-րդ, ինչպէս նաեւ Գանատայի հայոց թեմի առաջնորդական մականին ստանձնման 10-րդ տարեդարձները։ Յոբելենական սոյն ձեռնարկը կազմակերպուած էր Թորոնթոյի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ կողմէ՝ Գանատայի Հայոց թեմի կրօնական եւ խառն ժողովներու նախաձեռնութեամբ եւ Վահէ եւ Հռիփ Թոգմաքճեաններու հովանաւորութեամբ։ Ըստ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ հրապարակած հաղորդագրութեան, հանդիսութեան ներկայ գտնուեցան թեմի հոգեւոր հայրերը, Թորոնթոյի Հայ աւետարանական եկեղեցւոյ հովիւ՝ վերապատուելի Զօհրապ Սարգիսեան, Օնթարիոյ նահանգային երեսփոխան Արիս Պապիկեան, քաղաքական դէմքերու ներկայացուցիչներ, Ազգային վարչութեան եւ Ազգային երեսփոխանական ժողովի անդամներ, ազգային կառոյցներու եւ միութիւններու ներկայացուցիչներ, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ հաւատացեալներ։ Սրբազան համերգը սկիզբ առաւ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ «Մեղրիկ Բարիքեան» կրտսերաց դպրաց դասի Տէրունական աղօթքի երգեցողութեամբ՝ խմբավարութեամբ Հիլտա Գանտահարեանի։ Բացման խօսքով հանդէս եկաւ եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան անդամ դոկտ. Գրիգոր սրկ. Պէպէճեան, որ բարի գալուստ մաղթելով ներկաներուն, նշեց, թէ այս ձեռնարկը երախտագիտութեան արտայայտութիւն է առաջնորդ Սրբազան հօր նկատմամբ, որ իր տեսլականով եւ հայրական հոգատարութեամբ համախմբած ու զօրացուցած է համայնքը՝ նպաստելով թեմի հոգեւոր, ազգային եւ կրթական կեանքի զարգացման։ Գեղարուեստական բաժինով ելոյթ ունեցաւ կրտսերաց դպրաց դասը՝ ներկայացնելով հոգեւոր երգեր եւ շարականներ։ Ապա ելոյթ ունեցաւ «Ազնաւորեան» դպրաց դասը՝ խմբավարութեամբ Անուշ Գալուստեանի, որ բարձր կատարողականութեամբ եւ բազմաձայնութեամբ մեկնաբանեց հինգ հոգեւոր երգեր։ Զոյգ երգչախումբերուն դաշնամուրով ընկերակցեցաւ Նարինէ Սեռերեան Մուրատեան։ Ուղերձով հանդէս եկաւ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Տաթեւ աւ. քհն. Միքայէլեան, որ լուսարձակի տակ առաւ տ. Բաբգէն արք. Չարեանի հովուական, կրթական, ազգային եւ եկեղեցաշինութեան վաստակը, անոր մշտական զօրակցութիւնը Հայաստանին ու Արցախին, ինչպէս նաեւ վերջին տասը տարիներուն Գանատայի թեմէն ներս անոր ծաւալած առաջնորդական տեսլականը։ Տէր հայրը շնորհաւորեց յոբելեար Սրբազանը՝ մաղթելով քաջառողջութիւն եւ արդիւնաւէտ տարիներ։ Շնորհաւորական խօսք արտասանեց նաեւ Օնթարիոյ նահանգային երեսփոխան Արիս Պապիկեան, որ փոխանցեց Օնթարիոյի վարչապետ Տակ Ֆորտի ջերմ բարեմաղթութիւններն ու շնորհաւորական գիրը։ Հանդիսութեան երկրորդ բաժնի ընթացքին ներկայացուեցաւ Հայ եկեղեցւոյ հնագոյն շարականներէն փունջ մը՝ մայէսթրօ Արմէն Ամիրխանեանի արդի գործիքաւորումներով։ Ութ շարականները

Լուսանկարները տրամադրած է Ս. Աստուածածին եկեղեցին մեկնաբանեցին Գարեգին ծվ. Շխրտմեան, Նշան քհն. Մանուկեան, Գէորգ սրկ. Գատէհճեան եւ երգիչ Էլի Պէրպէրեան։ Հայ աւետարանական եկեղեցւոյ կողմէ շնորհաւորական խօսք ըսաւ վերապատուելի Զօհրապ Սարգիսեան՝ բարձր գնահատելով Սրբազան հօր երկարամեայ ծառայութիւնն ու նուիրումը հայ ժողովուրդի հոգեւոր կեանքին։ Ձեռնարկի ընթացքին անդրադարձ կատարուեցաւ տ. Բաբգէն արք. Չարեանի կեանքի եւ եկեղեցանուէր ծառայութեան հարուստ վաստակին։ Աւազանի անունով Յակոբ, ծնած է Պէյրութ (Լիբանան), 1965-ին։ Նախնական ուսումը ստացած է Հայաշէնի Ազգային Թորգոմեան վարժարանին մէջ, իսկ 1976ին ընդունուած է Մեծի տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի դպրեվանքը։ Հնգամեայ ժառանգաւորաց բաժինը աւարտելէն ետք ձեռնադրուած է սարկաւագ, իսկ ընծայարանի եռամեայ Աստուածաբանական եւ հայագիտական դասընթացքը բոլորելէ ետք, 1984-ին կուսակրօն քահանայ ձեռնադրուած է՝ ձեռամբ Տաթեւ արք. Սարգիսեանի՝ վերակոչուելով տ. Բաբգէն աբեղայ։ Այնուհետեւ պաշտօնավարած է դպրեվանքին մէջ իբրեւ ուսուցիչ եւ հսկիչ, ինչպէս նաեւ դասաւանդած է Թռչնոց բոյնի եւ Ազգային Թորգոմեան վարժարաններուն մէջ։ 1989-ին ներկայացնելով «Հայ հոգեւորականութեան կորուստը Մեծ եղեռնին» աւարտաճառը՝ ստացած է վարդապետական աստիճան՝ ձեռամբ Գարեգին Բ. Մեծի տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսին։ 19861993 տարիներուն վարած է գաւազանակրութեան պաշտօնը եւ եղած →

5

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ անձնական քարտուղարը Գարեգին Բ. հայրապետին, միաժամանակ վարելով քահանայից դասընթացքի վարիչի պաշտօնը եւ եօթը տարի հայագիտական ու կրօնագիտական նիւթեր դասաւանդելով Ազգային Աբգարեան վարժարանին մէջ։ 1993-1996 տարիներուն եղած է Արաբական Միացեալ Էմիրութեանց առաջին հոգեւոր հովիւը (կեդրոն ունենալով Շարժան եւ հովուելով նաեւ Տուպայի ու Ապու Տապիի համայնքներուն)՝ միաժամանակ դասաւանդելով

տեղւոյն միօրեայ վարժարաններէն ներս։ 1996-ին ստանձնած է Հայ եկեղեցւոյ համալսարանական ուսանողներու միութեան (ՀԵՀՈՄ) հոգեւոր խորհրդատուի պաշտօնը։ 1996-2002 տարիներուն ծառայած է ԱՄՆ Արեւմտեան թեմէն ներս՝ իբրեւ Սան Ֆրանսիսքոյի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ հովիւ եւ թեմի Կրօնական ժողովի ատենապետ։ 1998-ին Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ ստացած է ծայրագոյն վարդապետութեան աստիճան՝ ձեռամբ Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի։ 2002-2004 թուականերուն ծառայած է Բերիոյ թեմէն ներս (Սուրիա)՝ իբրեւ Ճէզիրէի առաջնորդական փոխանորդ (կեդրոն՝ Գամիշլի)։ 2004ի օգոստոսին ընտրուած է Սպահանի Հայոց թեմի առաջնորդական տեղապահ, իսկ 28 յունուար 2005-ին՝ Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկչեան վանքին մէջ գումարուած թեմի 12-րդ պատգամաւորական ժողովին կողմէ միաձայնութեամբ ընտրուած է Սպահանի Հայոց թեմի առաջնորդ։ Յունիս 2006-ին Անիլիասի մայր տաճարին մէջ եպիսկոպոսական ձեռնադրութիւն եւ օծում ստացած է՝ ձեռամբ Արամ Ա. կաթողիկոսի։ 2014-ին Սպահանի մէջ նշուած են անոր քահանայութեան 30-ամեակն ու առաջնորդութեան 10-ամեակը, որոնց առթիւ Արամ Ա. կաթողիկոսէն ստացած է Արքութեան տիտղոս։ Տասներկու տարի շարունակ (2004-2016) վարած է Սպահանի եւ Հարաւային իրանահայութեան առաջնորդի պաշտօնը, որմէ ետք՝ 2016ին ստանձնած է Գանատայի Հայոց թեմի առաջնորդութիւնը։ Աւարտին, եկեղեցւոյ հոգեւոր տեսուչ Գարեգին ծվ. Շխրտմեան բեմ հրաւիրեց մասնակիցներն ու հոգաբարձութեան անդամները եւ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մեծ ընտանիքին ու հաւատացեալներուն անունով տ. Բաբգէն արք. Չարեանին նուիրեց ոսկեզօծ Առաջնորդական գաւազան մը։ Իր սրտի խօսքին մէջ Առաջնորդ սրբազան հայրը փառք եւ գոհութիւն յայտնեց Աստուծոյ՝ նշելով, որ այս ամեակները ծառայական կեանքի հանգրուաններ են, արժեւորման եւ ուխտի վերանորոգման առիթներ,

COMMUNITY շարունակելու համար ծառայութիւնը նոյն հաւատքով ու յանձնառութեամբ՝ յանուն հայ ժողովուրդի իրաւունքներուն, ինքնութեան եւ գալիք սերունդներուն։ Յոբելենական հանդիսութիւնը փակուեցաւ Սրբազան հօր պահպանիչ աղօթքով եւ «Կիլիկիա» մաղթերգի միահամուռ երգեցողութեամբ։ *** Սուրբ պատարագ եւ ընդունելութիւն՝ տ: Բաբգէն ս. արք. Չարեանի երեք յոբելեաններուն առիթով Կիրակի, 19 յուլիս 2026-ին, Թորոնթոյի Սուրբ Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ, Գանատայի Հայոց թեմի բարեջան առաջնորդ տ. Բաբգէն ս. արք. Չարեանը, իր քահանայական ձեռնադրութեան եւ օծման 42-րդ, եպիսկոպոսական ձեռնադրութեան 20-րդ եւ Գանատայի Հայոց թեմի առաջնորդութեան 10-րդ ամեակներուն առիթով, Սուրբ եւ անմահ պատարագ մատուցեց եւ յաւուր պատշաճի քարոզեց։ Պատարագին ներկայ էին տ. Վիգէն վրդ. Տալգլըճեան, տ. Յակոբ վրդ. Եագուպեան, եկեղեցւոյ Հովիւ տ. Տաթեւ աւ. քհն. Միքայէլեան, Ազգ. վարչութեան ատենապետ Ծովիկ Թէրզեանն ու վարչութեան անդամները, եկեղեցւոյ երեսփոխաններն ու հոգաբարձութիւնը եւ հաւատացեալ ժողովուրդը։ Սուրբ եւ անմահ պատարագէն ետք, Սրբազան հայրը թափօրով առաջնորդուեցաւ Հայ կեդրոնի սրահ, ուր խօսքով հանդէս եկաւ եկեղեցւոյ ատենապետ Կարօ սրկ. Սարգիսեան։ Իր խօսքին մէջ ան նշեց, որ առաջնորդ սրբազան հօր երեք յոբելեանները պարզապէս թուականներ չեն, այլ վկայութիւններ են հաւատարիմ ծառայութեան, անսասան առաջնորդութեան եւ Քրիստոսի, Սուրբ եկեղեցւոյ ու հայ ժողովուրդին հանդէպ անվերապահ նուիրումին։ Ան նաեւ ընդգծեց, որ Սրբազան հայրը իր ամբողջ ծառայութեան ընթացքին մարմնաւորած է ճշմարիտ

հովուական առաջնորդութիւնը՝ խոնարհութեամբ, իմաստութեամբ եւ հայրական սիրով առաջնորդելով ու մխիթարելով հաւատացեալները եւ հաւատարիմ մնալով Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցւոյ աւանդութեան։ «Կիլիկիա» մաղթերգի երգեցողութենէն ետք, «Պահպանիչ» աղօթքով Սրբազան հայրը օրհնեց ներկաները, որոնք այնուհետեւ մօտեցան՝ աջահամբոյր կատարելու եւ իրենց շնորհաւորութիւնները փոխանցելու յոբելեար Սրբազան հօր։ ֍

6

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY

‘Engage Armenia’ heads to Canada this October after strong turnout in Germany TORONTOHYE—Repat Armenia’s travelling ‘Engage Armenia’ forum will soon make its way to Canada. The initiative, relaunched in 2024, has been expanding its reach across Armenian diaspora communities and will bring its 2026 program to Toronto and Montreal this October.

According to the repatriation-promoting non-profit, the ‘Engage Armenia’ initiative has connected in person with more than 1,300 diasporans across several countries over the past two years, introducing participants to concrete opportunities in volunteering, repatriation, investment, and professional engagement.

“Since March 2024, we’ve held forums in seven different countries,” explains Nelly Poliakov, Head of Communications at the H. Hovnanian Family Foundation and forum emcee, in a recent sit-down with Torontohye. She says that living in Armenia for the past six years has allowed her to meet many Armenians from Canada who are active in their communities and in Armenia. “Meeting Canadian-Armenians made me realize how fascinating their community is—a community I knew almost nothing about when I was still living in France,” she admits. “I genuinely believe that going there and meeting people in person could take our initiative to a whole new level in terms of impact and interest.”

Its most recent stop—a five-city tour across Germany this November—brought 15 speakers from 13 Armenian organizations to Munich, Frankfurt, Cologne, Hamburg, and Berlin. The delegation included representatives from Birthright Armenia, Armenian Volunteer Corps (AVC), Teach for Armenia, TUMO, VIA Fund, Impact Hub, Health for Armenia, Primavera Foundation, and Repat Armenia. All events were hosted by Poliakov of the H. Hovnanian Family Foundation.

More than 400 people attended the German programs—a turnout organizers described as one of the strongest yet. Despite the country’s size and dispersed communities, audiences were highly engaged, with notable interest in business development, investment, and professional volunteering.

“I came to Armenia three years ago to offer my help and support, but no one really understood what I hoped to contribute,” mused one participant from Berlin. “Today, you came to where I live and answered all the questions I had back then. I was nearly in tears with happiness as I listened to each pitch. I will definitely join AVC to volunteer and put my skills to use. It’s exactly what I wanted to do three years ago!”

For Toronto readers, many of the organizations represented at ‘Engage Armenia’ are already familiar names. Over the years, numerous young professionals, students, senior volunteers, and even families from the Greater Toronto Area (GTA) have taken part in programs such as Birthright Armenia and AVC, and their stories have been frequently highlighted in Torontohye. The upcoming ‘Engage Armenia’ Canada tour offers a new opportunity for local Armenians to connect directly with these programs and explore pathways for contributing to Armenia’s future. The Toronto forum will take place on Thursday, October 22, at the Armenian Youth Centre (50 Hallcrown Place), followed by stops in Montreal on October 24 and 25 across two venues.

“We are hosting our next Engage Armenia Forum in Canada, because of the potential of this destination,” Vartan Marashlyan, Co-founder and Director of Repat Armenia, told Torontohye. “Canada has a highly professional Armenian diaspora, with communities that are well-organized, engaged, and connected to the homeland.

Toronto and Montreal together form one of the strongest diaspora ecosystems in the

world, something our 2018 ‘Imagine Armenia’ forums demonstrated, with over 400 participants and outstanding collaboration.”

Launched in 2013 as ‘Imagine Armenia’ and reintroduced in 2024 as ‘Engage Armenia,’ the initiative aims to remove barriers by meeting diasporans where they live. Previous stops include the United States, the United Kingdom, the Netherlands, Belgium, France, Switzerland, and the United Arab Emirates. ‘Imagine Armenia’ took place in Montreal and Toronto in April and May 2018.

More information about ‘Engage Armenia’ is available at https://engagearmenia.org/. ֍

METRAS

SHIPPING & FORWARDING INC. 2175 Sheppard Ave. E. Suite 215 Toronto ON Tel.: 416-497-0377 Fax: 416-497-0783 info@metrasshipping.com www.metrasshipping.com

ud Pro sor n spoof on h t e tel2026

Your Most Reliable Transportation Partner To/From Armenia & Worldwide • Ocean, Air & Land International Transportation • Door to Door Services Available • 20', 40', LCL and Break-Bulk • Insurance Coverage • Export Documentation, Letters of Credit Handling and Banking Negotiations • Dedicated Agency Network Worldwide

CASSANDRA HEALTH CENTRE ARMENIAN MEDICAL CENTRE & PHARMACY Dr. Rupert Abdalian Gastroenteology

Dr. Mari Marinosyan Family Physician

Dr. Omayma Fouda Family Physician

Dr. I. Manhas Family Physician

Dr. Virgil Huang Pediatrician

Dr. M. Seifollahi Family Physician

Dr. M. Teitelbaum Family Physician

Physioworx Physiotherapy

Vartan (PharmD, RPh), Sarkis (BScPhm, RPh) & Maral Balian (PharmD, RPh)

Դեղագիրներու պատրաստութիւն՝ շաբաթական յատուկ տուփերու մէջ: Արեան ճնշման քննութիւն եւ հետեւողականութիւն՝ անվճար: Շաքարախտի քննութիւն: Դեղերը իրենց հասցէներուն առաքելու անվճար սպասարկութիւն: Տարեցներու 10% զեղչ: Կը յարգենք եւ սիրով կը կատարենք բոլոր ապահովագրական ընկերութիւններու պայմանները: Same day Clinic բաց է շաբաթը 5 օր: Կրնաք բժիշկներու ժամադրութիւն ստանալ եւ տեսնուիլ նո՛յն օրը, հեռաձայնելով՝ 416-331-9111

SAME DAY CLINIC ONSITE Call for an appointment 416-331-9111 Դիմեցէք մեզի եւ պիտի դառնաք մեր մնայուն յաճախորդը 2030 Victoria Park Ave. (south of Ellesmere) North York, ON M1R 1V2

Tel: 416-449-2040 Fax: 416-449-2048

8

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY

ՀՕՄ-ի ամառնային ճամբարը՝ թորոնթոհայ պատանիին ջերմ ու հարազատ օճախը Տիրուկ Մարգարեան Կարապետեան Ամառը մանուկին եւ պատանիին համար միայն հանգիստի եւ խաղի եղանակ չէ, այլ նաեւ նոր գիտելիքներու, բարեկամութիւններու եւ ինքնութեան ամրապնդման գեղեցիկ առիթ։ Երբ այդ ամառը կը շաղախուի ազգային ոգիով, մայրենի լեզուով, հայկական երգով ու պարով, ստեղծագործ աշխատանքով եւ համախմբուած համայնքային կեանքով, ան կը վերածուի անմոռանալի փորձառութեան։ Այս առաքելութիւնը տարիներէ ի վեր սիրով եւ նուիրումով կը շարունակէ իրականացնել Հայ օգնութեան միութեան Թորոնթոյի «Ռուբինա» մասնաճիւղի ամառնային ճամբարը, որ դարձած է մեր համայնքի մանուկներուն եւ պատանիներուն սիրելի ու սպասուած իրադարձութիւններէն մէկը։ Այս տարուան ՀՕՄ-ի ամառնային ճամբարի պաշտօնական բացման հանդիսութիւնը տեղի ունեցաւ 8 յուլիսին, Հայ երիտասարդական կեդրոնի ՀՄԸՄ-ի մարզասրահին մէջ, բազմաթիւ հիւրերու, հոգեւորականներու, համայնքային ղեկավարներու, ծնողներու եւ ճամբարականներու ներկայութեամբ։

Բացման հանդիսութեան ընթացքին բացման խօսքով հանդէս եկաւ ճամբարի տնօրէնուհի Լալա Պարտագճեան, որ ողջունեց ներկաները՝ ՀՕՄ-ի ամառնային ճամբարի անձնակազմին եւ յանձնախումբին անունով։ Ան յատուկ պատիւ համարեց ներկայութիւնը Սքարպօրօ-Էյճինքորթի՝ Գանատայի

ընթացքին հայ մանուկներն ու պատանիները համախմբելն է ապահով, կազմակերպուած եւ հայրենաշունչ միջավայրի մը մէջ, ուր անոնք կը մասնակցին կրթական, մշակութային, մարզական եւ ժամանցային բազմաբնոյթ Լուսանկարները տրամադրած է ծրագիրներու՝ ՀՕՄ-ի ամառնային ճամբարը միաժամանակ դաշնակցային խորհրդարանի ամրապնդելով անդամ Ճին Յիփի եւ Սքարպօրօիրենց ազգային ինքնութիւնը եւ Էյճինքորթի՝ Օնթարիոյի հայրենասիրական գիտակցութիւնը։ նահանգային խորհրդարանի Ան նաեւ ուրախութեամբ անդամ Արիս Պապիկեանի, ինչպէս տեղեկացուց, թէ ճամբարը տարուէ նաեւ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ տարի կը շարունակէ արձանագրել հոգեւոր հովիւ տ. Տաթեւ աւ. քհն. կայուն աճ, ինչ որ վկայութիւնն Միքայէլեան, ՀՅԴ «Սողոմոն է ծնողներու վստահութեան, Թեհլիրեան» կոմիտէութեան, ՀՕՄ-ի անձնակազմին եւ կամաւորներուն Գանատայի շրջանային վարչութեան, նուիրեալ աշխատանքին, ինչպէս ՀՕՄ-ի «Ռուբինա» մասնաճիւղի նաեւ ճամբարին կրթական վարչութեան, ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ ու ազգային առաքելութեան վարժարանի կրթական մարմինի ու յաջողութեան։ տնօրէնութեան, քոյր միութիւններու Իր խօսքին մէջ տնօրէնուհին ներկայացուցիչներուն, ծնողներուն եւ անդրադարձաւ նաեւ բոլոր հիւրերուն։ ամիսներ շարունակ տարուած Տնօրէնուհին իր խօսքին մէջ նախապատրաստական շեշտեց, որ ՀՕՄ-ը հաւատարիմ իր աշխատանքներուն՝ նշելով, որ վեհ նշանաբանին՝ «Ժողովուրդիս 2026 տարեշրջանի ծրագիրը հետ, ժողովուրդիս համար», մշակուած է մեծ հոգածութեամբ, աւելի քան հարիւր տասնվեց որպէսզի համատեղէ տարիներէ ի վեր անխոնջ ծառայած կրթութիւնը, ազգային է հայ ժողովուրդին՝ նորոգուած դաստիարակութիւնը, ոգիով, նուիրուածութեամբ մարզանքը, ճատրակը, եւ երիտասարդական արուեստը, ձեռային խանդավառութեամբ։ աշխատանքները, Ան ընդգծեց, որ ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի ստեղծագործական «Ռուբինա» մասնաճիւղի զարգացումը եւ ուրախ առաջնահերթ նպատակներէն է ժամանցը։ նոր սերունդին հայեցի ու ազգային Ճամբարը իր դռները դաստիարակութիւնը, մայրենի բացած է 29 յունիսին եւ լեզուի պահպանութիւնը, հայկական պիտի շարունակուի մինչեւ մշակոյթի, պատմութեան եւ 21 օգոստոս՝ փորձառու ազգային արժէքներու փոխանցումը խորհրդատուներու, նուիրեալ թորոնթոհայ մատղաշ սերունդին։ դաստիարակներու եւ Ընկերուհին յիշեցուց, որ կամաւորներու անմնացորդ Ամառնային ճամբարին գլխաւոր ծառայութեամբ։ առաքելութիւնը ամռան արձակուրդի Իր առօրեայ

գործունէութեամբ ճամբարը իսկապէս կը մարմնաւորէ այդ տեսլականը։ Առաւօտները կը սկսին հայկական օրհներգով եւ առաւօտեան հաւաքով, այնուհետ եւ ճամբարականները կը բաժնուին իրենց համապատասխան տարիքային խումբերու ծրագիրներուն։ Մայրենի լեզուի ծրագիր, հայոց պատմութեան եւ մշակոյթի ծանօթացում, ազգային երգ ու պար, ձեռային աշխատանքներ, նկարչութիւն, թատերական խաղեր, ճատրակ, գիտական եւ ստեղծագործական արուեստանոցներ, մարզական խաղեր եւ խմբային մրցումներ կը կազմեն օրուան հարուստ ծրագիրը։ Այս բոլորը կը նպաստեն, որ երեխաները ո՛չ միայն հաճելի ամառ մը անցընեն, այլ նաեւ զարգացնեն իրենց կարողութիւնները, սորվին համագործակցիլ, նոր ընկերութիւններ կազմեն եւ աւելի սերտ կապ հաստատեն իրենց հայկական ինքնութեան հետ։ Ճամբարին մէջ կը տիրէ սիրալիր, ընտանեկան եւ ջերմ մթնոլորտ, ուր իւրաքանչիւր մանուկ կը զգայ իրեն արժեւորուած, պաշտպանուած եւ սիրուած։ Այդ մթնոլորտին →

9

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY

ARS Summer Camp opens to hundreds of participants for another season full of culture and fun TORONTOHYE—For children and teenagers, summer presents a valuable opportunity for recreation, learning, and personal growth. For over five decades, the Armenian Relief Society (ARS) Summer Camp has offered a vibrant environment where local youth build lifelong friendships and deepen their cultural roots.

Guided by the organization's enduring motto, "With my people, for my people," the initiative began in 1970 as a summer school before evolving into a comprehensive day camp in 1994. Now celebrating its 57th year of programming, the camp continues to experience steady annual growth, reflecting the trust of local families, the dedication of volunteers and staff, and a collective commitment to heritage preservation across the GTA. Running from late June through late August at the Armenian Youth Centre, the curriculum carefully balances cultural education with traditional summer recreation. Each morning begins with a camp-wide assembly and the national anthem, after which campers divide into age-specific groups proudly named after historically significant towns and regions. The daily schedule features a diverse range of activities designed to engage campers intellectually, artistically, and physically.

Interactive language instruction, history modules, traditional folk music, and heritage dance anchor the morning curriculum.

Throughout the afternoon, campers participate in hands-on arts and crafts, painting, theatre games, competitive chess matches, and introductory science workshops. Physical health and social development are equally prioritized through team sports, outdoor games, group competitions, and local field trips.

Through these varied experiences, children develop personal confidence, learn the value of collaboration, and build a lasting connection to their heritage.

This season's official opening ceremony took place on July 8 in the Armenian Youth Centre’s Homenetmen Gymnasium, bringing together a large crowd of campers, parents, clergy, and community leaders. Camp Director Lala Bardakjian

delivered the opening remarks, welcoming attendees on behalf of the staff and organizing committee while highlighting the meticulous months of preparation behind the 2026 program. She extended special greetings to several distinguished guests, including Scarborough–Agincourt Member of Parliament Jean Yip, Member of Provincial Parliament Aris Babikian, and Rev. Archpriest Fr. Datev Mikaelian of St. Mary Armenian Apostolic Church, alongside representatives from various community organizations.

During her address, the director emphasized the society's more than 116 years of service and thanked parents for entrusting the camp with their children. The energy in the hall peaked during the traditional roll call, as each camper group enthusiastically shouted its assigned regional name to announce its presence.

The ceremony continued with remarks from Ani Hotoyan-Joly, Chair of the ARS Toronto Roubina chapter executive, who reflected on the camp's evolution from a modest summer school into a cornerstone of the community.

She expressed deep gratitude to the families for their ongoing trust, assuring them that the administration would maintain close communication throughout the summer season. Following her address, MP Jean Yip and MPP Aris Babikian delivered formal greetings and presented official congratulatory certificates to the executive chair in recognition of the organization's enduring community impact. The event concluded with a blessing from Rev. Archpriest Fr. Datev Mikaelian, who wished the campers and staff a safe, joyful, and enriching summer filled with lasting memories. ֍

ստեղծման մէջ անգնահատելի է ներդրումը տնօրէնութեան, խորհրդատուներուն, ուսուցիչներուն, կամաւորներուն եւ վարչական կազմին, որոնք իրենց ամբողջ նուիրումով կը ծառայեն ճամբարին յաջողութեան։ Իր խօսքի աւարտին Լալա Պարտագճեան խորին շնորհակալութիւն յայտնեց «Ռուբինա» մասնաճիւղի վարչութեան՝ շարունակական վստահութեան եւ աջակցութեան համար, ինչպէս նաեւ բոլոր հովանաւորներուն՝ իրենց առատաձեռն նիւթական օժանդակութեան համար։ Յատուկ երախտագիտութեամբ ան դիմեց ծնողներուն՝ շեշտելով, որ իրենց վստահութիւնը մեծ պատիւ եւ նոյնքան մեծ պատասխանատուութիւն է ճամբարի ամբողջ կազմին համար։ Տնօրէնուհիին խօսքին ընթացքին, մասնակցող իւրաքանչիւր խումբ իր ներկայութիւնը հաստատեց կանչերով։ Անոնք բարձրաձայնեցին իրենց խումբերուն անունները՝ Արցախ, Ստեփանակերտ,

կամաւորներով, խնամակալներով եւ տնօրէնուհիով»։ Ան շեշտեց, որ ճամբարը ոչ միայն ամառնային զբաղում է, այլ նաեւ այն վայրը, ուր երեխաները կը մեծնան ազգային միջավայրի մէջ։ Ան ուրախութեամբ նկատել տուաւ, որ արդէն մէկ շաբաթէ ի վեր անոնք կը վայելեն ճամբարային կեանքը՝ միասին խաղալով, նոր գիտելիքներ ձեռք բերելով եւ մասնակցելով հետաքրքրական պտոյտներու։ Ընկերուհին իր երախտագիտութիւնը յայտնեց նաեւ ծնողներուն՝ ըսելով. «Շնորհակալ ենք, որ ձեր վստահութեան արժանի դարձած ենք», վստահեցնելով, որ ճամբարի տնօրինութիւնը ամբողջ ամառուան ընթացքին պիտի շարունակէ սերտ կապ պահպանել ընտանիքներուն հետ եւ պատրաստ պիտի ըլլայ արձագանգելու անոնց հարցումներուն ու կարիքներուն։ Աւարտին ան բոլորին մաղթեց ապահով, ուրախ եւ յաջող ճամբարային շրջան՝ մաղթելով, որ ամառնային այս օրերը լեցուին գեղեցիկ յիշատակներով, նոր բարեկամութիւններով եւ ազգային

Մարտունի, Մարակերտ, Շահումեան, Գետաշէն, Շուշի, Հադրութ եւ Ասկերան։ Հանդիսութիւնը շարունակուեցաւ ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի «Ռուբինա» մասնաճիւղի վարչութեան ատենապետ Անի Հոթոյեան-Ժոլիի խօսքով։ Ան ողջունեց ներկաները եւ անդրադարձաւ ճամբարի երկարամեայ առաքելութեան։ Ան յիշեցուց, որ ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի «Ռուբինա» մասնաճիւղի ամառնային ճամբարը սկսաւ 1970-ին, որպէս ամառնային դպրոց եւ 1994-ին վերածուեցաւ ամառնային ճամբարի, ատենապետուհին ընդգծեց, որ այս հարուստ աւանդութիւնը շարունակաբար կը ծառայէ համայնքի մատղաշ սերունդին ապահովելու հայաբոյր միջավայր մը։ Ընկերուհի Հոթոյեան-Ժոլի գոհունակութեամբ նշեց, որ «այս տարի՝ Ամառնային ճամբարի գործունէութեան 57-րդ տարուան ընթացքին, կը շարունակենք տրամադրել այս ապահով եւ անվտանգ միջավայրը, ուր մեր երեխաները կրնան խաղալ եւ սորվիլ՝ շրջապատուած հոգատար հայ

ոգիով։ Ապա իրենց ողջոյնի պատգամները փոխանցեցին երեսփոխաններ Ճին Յիփն ու Արիս Պապիկեանը, որոնք վկայագրեր յանձնեցին ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի «Ռուբինա» մասնաճիւղի վարչութեան ատենապետ Անի Հոթոյեան-Ժոլիին։ Հանդիսութեան աւարտին իր հայրական օրհնութիւնը փոխանցեց տ. Տաթեւ աւ.քհն. Միքայէլեան ու մաղթեց, որ ճամբարը շարունակէ սնել հայ մանուկներու եւ պատանիներու հոգիներն ու միտքերը ազգային արժէքներով։ ՀՕՄ-ի Թորոնթոյի «Ռուբինա» մասնաճիւղի Ամառնային Ճամբարը այսօր աւելի քան երբեք կը շարունակէ իր առաքելութիւնը՝ դաստիարակելով գիտակից, ինքնավստահ եւ ազգային արժէքներով զինուած նոր սերունդ մը։ Ան կը մնայ այն գեղեցիկ կամուրջը, որ ամռան անհոգ օրերը կը կապէ հայ ինքնութեան, մշակոյթի եւ հայրենասիրութեան անսպառ աղբիւրներուն՝ վստահեցնելով, որ մեր վաղուան սերունդը պիտի շարունակէ հպարտօրէն կրել իր հայկական ինքնութիւնը։ ֍

10

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY

Գնահատանքի երեկոյ՝ նուիրումի, ծառայութեան եւ միասնականութեան Տիրուկ Մարգարեան Կարապետեան Երախտագիտութիւնը ազնիւ զգացում մըն է, որ կը մեծարէ թէ՛ զայն արտայայտողը եւ թէ՛ անոր արժանացողը։ Այդ գեղեցիկ ոգիով ալ ՀՕՄ-ի «Ռուբինա» մասնաճիւղը կազմակերպեց 2025-2026 տարեշրջանի գնահատանքի երեկոն՝ նուիրուած այն յանձնախումբերու անդամ ընկերուհիներուն, որոնց անձնուէր ծառայութեան, անխոնջ աշխատանքին եւ հաւաքական նուիրումին շնորհիւ տարեշրջանի բոլոր ձեռնարկները վերածուեցան

ընտանեկան հանդիպումը, որ երկար պիտի մնայ ներկաներուն յիշողութեան մէջ։ Ձեռնարկին ներկայ էին ՀՕՄ-ի շրջանային վարչութեան անդամները, «Ռուբինա» մասնաճիւղի վարչական ընկերուհիները, ինչպէս նաեւ հրաւիրեալ ընկերուհիները։ Բարի գալուստի խօսքով հանդէս եկաւ «Ռուբինա» մասնաճիւղի վարչութեան անդամներէն Անժելիք Աստուրեան-Գիրիճեան, որ Շրջանային վարչութեան անունով ջերմօրէն

այլ զայն կը դարձնէք իսկապէս բացառիկ»։ Ան շեշտեց, որ «Ռուբինա» մասնաճիւղի իւրաքանչիւր յաջող ձեռնարկի ետին կանգնած են յանձնախումբերու ընկերուհիները, որոնց նուիրումը անգնահատելի է․- «Ձեր շնորհիւ մեր ձեռնարկները պարզապէս չեն իրականանար, այլ կը ծաղկին, անոնք կը դառնան փորձառութիւններ, որոնք կը մարմնաւորեն մեր կազմակերպութեան լաւագոյն արժէքները»։ Իր խօսքին ընթացքին ատենապետուհին նաեւ ընդգծեց, որ յանձնախումբի անդամ ըլլալը միայն ձեռնարկ կազմակերպել չէ, անիկա առաջնորդութիւն է, պատասխանատուութիւն է, ծառայութիւն է։ Ընկերուհիները գաղափարները վերածեցին գործունէութեան, մարտահրաւէրները՝ հնարաւորութիւններու, իսկ անհատական ջանքերը՝ միասնական նուաճումներու։ Իր խօսքի աւարտին Յոթոյեան-Ժոլին անսահման երախտագիտութիւն յայտնեց ընկերուհիներուն՝ այս տարեշրջանի իրենց բոլոր ապահոված յաջողութիւններուն համար, յորդորելով` շարունակեն այս սուրբ առաքելութիւնը՝ աշխատելով «ժողովուրդիս հետ, ժողովուրդիս համար»: Ընկերուհի Անիին սրտաբուխ խօսքերը արժանացան ՀՕՄ-ի «Ռուբինա» մասնաճիւղի յանձնախումբերը. լուսանկարները տրամադրած է «Ռուբինա»մասնաճիւղը ներկաներուն ջերմ ու երկարատեւ ծափողջոյններու եւ դարձան յաջողութեան եւ արժանացան համայնքի ողջունեց ներկաները եւ իր գնահատանքը երեկոյին ամենայուզիչ պահերէն մէկը։ գնահատանքին։ յայտնեց բոլոր այն ընկերուհիներուն, որոնց Երեկոն շարունակուեցաւ ուրախ երգերով, Հայ Կեդրոնի սրահը, 15 յուլիս 2026-ի անսակարկ ծառայութիւնը կեանք տուաւ զուարճալի խաղերով, յիշատակելի երեկոյեան, տօնական շունչ մը կը կրէր։ տարեշրջանի ձեռնարկներուն։ Ան առանձնակի լուսանկարներով եւ անկեղծ բարեկամական Գունագեղ ծաղիկներու նրբաճաշակ շնորհակալութիւն յայտնեց Ընկերային զրոյցներով։ Ամենուր կը տիրէր գնահատանքի, համադրութեամբ զարդարուած սեղաններուն ծառայութեան յանձնախումբի անդամներուն՝ սիրոյ, միասնութեան եւ ՀՕՄ-ական շուրջ համախմբուած ընկերուհիները խաղերու կազմակերպման համար, ինչպէս հարազատութեան ոգին, որ այս գեղեցիկ վերապրեցան ամբողջ տարեշրջանի գեղեցիկ նաեւ Սիւզան Քէօշկէրեանին, որ իր ճաշակով հանդիպումը վերածեց ո՛չ միայն տարեշրջանի յիշատակները՝ ջերմ զրոյցներու, անկեղծ եւ ստեղծագործ մօտեցումով գեղեցկօրէն յաջողութիւններու արժեւորման, այլ նաեւ նոր ժպիտներու եւ հարազատ մթնոլորտի մը մէջ։ ձեւաւորած էր սեղաններու զարդարանքը եւ կորովով եւ նոյն նուիրումով շարունակելու Կանաչ եւ ճերմակ փուչիկներով գեղազարդուած լուսանկարահանման անկիւնը։ ծառայութեան ուխտի վերահաստատման։ լուսանկարահանման անկիւնը իր յատուկ Հետեւաբար խօսք առաւ ՀՕՄ-ի «Ռուբինա» Գնահատանքի երեկոն դարձաւ գեղեցկութեամբ աւելի տօնական շուք մասնաճիւղի ատենապետուհի Անի Հոթոյեանվկայութիւնը այն ճշմարտութեան, որ ՀՕՄ-ի հաղորդեց սրահին՝ դառնալով յիշատակներու Ժոլի, որ խոր զգացումներով արժեւորեց ուժը իր կամաւորներուն մէջ է։ Անոնք են, անմահացման գեղեցիկ վայրը։ կամաւոր ծառայութեան վեհ առաքելութիւնը։ որոնք անձնուէր ծառայութեամբ, հաւատքով Երեկոն հարստացաւ ուրախ խաղերով, երգով, Ան իր խօսքին մէջ նշեց. «Մեր խորին եւ սիրով կը կերտեն կազմակերպութեան ծիծաղով եւ բարեկամական մտերմութեամբ։ երախտագիտութիւնը կը յայտնենք ձեր բոլորին՝ յաջողութիւնները եւ կը պահպանեն Համեղ ճաշատեսակները, ինչպէս նաեւ լոյսի բանակի եւ գթութեան խաչուհիներուն։ այն բարձր արժէքները, որոնց վրայ աւարտին մատուցուած քաղցրեղէններն Ձեր նուիրումով եւ անխոնջ աշխատանքով դուք տասնամեակներէ ի վեր կը հաստատուի ու սուրճը ամբողջացուցին այս ջերմ եւ ոչ միայն կը զօրացնէք մեր կազմակերպութիւնը, ՀՕՄ-ի առաքելութիւնը։ ֍

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

11 COMMUNITY

ՄԵՐ ՀՄԸՄ-Ը | Անհամբեր սպասուած սկաուտական տարեկան բանակում Հուրինա Պէրպէրեան Վերտանեան Սկաուտական ծրագիրներուն մէջ ամենէն հաճելի, արկածախնդրական եւ կը զուգադիպի համաշխարհային ոտնագնդակի խաղերուն, որոնք տեղի հետաքրքրական բաժիններէն են սկաուտական բանակումները․․․ ունեցան նաեւ Գանատայի մէջ, հետեւաբար մասնակցողները ունեցան Գանատայի բնութիւնն ու բարեխառն կլիման կարծէք առաւել եւս ընթացք զանազան յայտագրեր վերոյիշեալ թեմայով։ կու տան պատասխանատուներուն ըստ եղանակի կազմակերպելու տարեկան Բանակողներուն մօտ ամենէն հաճելի յայտագիրներէն մէկն է կերուխումի երկու կամ երեք բանակումներ ․․․ պահը։ Խումբերը բոլորը միաձայն աղօթելով կը սկսին խոհարար խմբակին Բանակումի պատրաստութիւնը կը պահանջէ հետեւողական եւ ծրագրուած կողմէ մատուցուած ճաշը ճաշակելու։ աշխատանք։ Պատասխանատուները, մասնաճիւղի խմբապետութեան հետ Պատասխանատու եւ ծանր գործերէն մէկն է խոհարարի աշխատանքը։ համախորհուրդ, կը ծրագրեն յայտագիրը, դասախօսութիւնները, օրակարգի Վարչութեան կողմէ կ’որոշուի խոհարար խմբակը, որ կ’ունենայ կէտերը, արշաւները, պտոյտները, կայմի աշխատանքները եւ մօտաւոր մէկ հմուտ խոհարար մը եւ իրեն ընկերակցող օգնական խոհարարներ։ ամսուան նախապատրաստական Նախապատրաստական աշխատանքով կը ներկայանան աշխատանքով խոհարար անդամներուն։ խմբակը կ’որոշէ յարմարագոյն, Այս տարուան սկաուտական սննդարար եւ առողջապահական բանակումը տեղի ունեցաւ ճաշեր ու մատակարար խմբակին յունիս 30-ին, Camp Wetaskiwin յանձնելով ճաշերու ցուցակը, տեղի մէջ ներկայութեամբ հարիւր կ’ունենան գնման աշխատանքները: մասնակիցներու։ Բանակավայրի Մատակարարներուն, պատրաստութեան եւ կայմի խոհարարներուն հետ կազմութեան համար երէցներու համախորհուրդ, կ’աջակցին նաեւ փաղանգը մէկ օր առաջ հասաւ բանակումի իւրաքանչիւր խումբի բանակավայր եւ կատարեց քանի մը սկաուտներ, որոնք նախապատրաստական կ’ապահովեն ճաշերու պէտքերը։ աշխատանքները։ Այս տարուան բանակումը Բանակումը ընթացք առաւ եւս ընթացաւ սովորական 30 յուլիսին, առաւօտեան ժամը ժամանակացոյցով եւ նոյն 9-ին, դրօշակի արարողութեամբ, հերթականութեամբ։ Օրական երեք մասնակցութեամբ գայլ-արծուիկ, անգամ տեղի ունեցաւ ճաշերու արի-արենուշ ու երէց-պարման մատակարարումն ու կերուխումի միաւորներու, ապա տեղի միասնական հաւաքները, մերթ Լուսանկարը տրամադրած է ՀՄԸՄ-ի Թորոնթոյի մասնաճիւղը ունեցաւ խմբակային դրութիւն ընդ մերթ հիւթալի պտուղներու եւ եւ աշխատանքային գործերու քաղցրեղէններու հիւրասիրութեամբ։ բաժանում։ Տեղին է նշել, թէ վերոյիշեալ բանակումին խոհարարական աշխատանքները Բանակումին ընթացքին խումբերը ունէին միօրինակ յայտագիր: Անոնք կատարեցին սկաուտ խորհուրդի անդամները՝ մատակարերելով համադամ նախ օրը կը սկսէին զարթնումի հրահանգով, որմէ ետք կ’ունենային խմբային ճաշեր։ մարզանքներ՝ խումբի պատասխանատուներու հսկողութեամբ։ Պահակութիւնն ու բանակավայրի պահպանութեան գաղափարը ինքնին Դրօշակի արարողութիւնը սկաուտական գործունէութեան մէջ իր ոգեւորութիւն կը ստեղծէ բանակողներուն մօտ։ Պահակներ հերթական մասնակի տեղը գրաւած է։ Որեւէ գործունէութեան սկիզբ, սկաուտները ցանկով տիւ ու գիշեր կը պահեն բանակավայրի ապահովութիւնը, կը հսկեն իրենց լրիւ տարազներով եւ պատշաճ արտաքինով կը ներկայանան դրօշակի ելքն ու մուտքը, իսկ չնախատեսուած շարժումի մը պարագային սուլիչի արարողութեան։ Իւրաքանչիւր գործունէութեան սկիզբը, խմբապետութեան հրահանգով անմիջապէս լուր կու տան հերթապահին, որ իր կարգին կը հսկէ կողմէ նշանակուած դրօշակիրներ, որոնք երբեմն առ ի գնահատանք իրեց կամ կը սերտէ կացութիւնը։ կեցուածքին դրօշակիր ըլլալու պատուին կ’արժանանան, բացումը կը Սոյն բանակումին յատկանշական էր խարուկահանդէսի ներկայացումը։ կատարեն սկաուտական գործունէութեան։ Խմբապետներու համախոհութեամբ, օրուան աւարտին իւրաքանչիւր միաւոր Դրօշակի արարողութեան պահը տպաւորիչ եւ իւրայատուկ է, մանաւանդ, իր ներկայացումը կատարեց բանակողներուն առջեւ, որպէսզի առաւել եւս երբ օրուան հերթապահի հրահանգով բոլոր տարազաւոր սկաուտները վարժուին նեկայացումներուն։ «Պատուի առ» -ով, իրենց հայացքը կ’ուղղեն դէպի բարձրացող դրօշակներուն Ընդհանուր խարոյկը տեղի ունեցաւ բանակումին վերջին օրը, եւ ամենայն լրջութեամբ կ’երգեն խմբապետութեանց կողմէն նախապէս ներկայութեամբ՝ Շրջ․ վարչութեան, Թորոնթոյի վարչութեան եւ որոշուած «Ով հայ արի» կամ «Յառաջ նահատակ» քայլերգը։ Սկ․խորհուրդի ներկայացուցիչներու, ինչպէս նաեւ ծնողներու, համակիրներու Հաւաքական աշխատանքներն ու միասին կազմակերպուած արշաւներն եւ հիւրերու։ ու պտոյտները ինքնին կ’օգնեն սկաուտին շաղախուելու խմբակային Խարոյկահանդէսի յայտագիրը սկիզբ առաւ դրօշակի արարողութեամբ աշխատանքի եւ հաւաքական ծրագիրի։ եւ խարոյկի բոցավառութեամբ, որմէ ետք բանակողներ հերթականութեամբ Բանակողներ, խումբի պատասխանատուներու ընկերակցութեամբ իրենց ներկայացուցին հայկական պար, թատրոններ, մարզանքներ, երգեր, կանչեր աշխուժ մասնակցութիւնը ունեցան բանակումի իւրաքանչիւր օրուան եւ լոզունքներ։ յայտագրին, ինչպիսին են՝ դաշտային եւ ջրային խաղերը, սկաուտական ու Բանակումը հասաւ իր աւարտին։ Բանակողները վայլեցին գեղեցիկ մարզական բնոյթով դասախօսական նիւթերը եւ սկաուտական գիտելիքները, բնութիւնը, սորվեցան զանազան գիտելիքներ, ձեռք բերին կազմակերպչական ինչպէս նաեւ իւրաքանչիւր խումբի պատասխանատուի կողմէ հարց եւ հաւաքական աշխատանքներու փորձառութիւն, ունեցան անմոռանալի պատասխանի մրցոյթներ։ Նկատի ունենալով, որ այս տարուան բանակումը յիշատակներ եւ՝ ցտեսութիւն մաղթելով իրարու մեկնեցան բանակավայրէն։ ֍

12 ՀԱՄԱՅՆՔ

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

COMMUNITY

Երէցներու հացկերոյթ՝ նուիրուած Հայրերու տօնին Հուրինա Պէրպէրեան Վերտանեան Գանատայի տարածքին միութենական աշխատանքները յատկապէս հայրերու տօնը՝ մաղթելով անոնց առողջութիւն եւ խոնարհում յայտնեց ամռան, գրեթէ կը նուազին՝ ծառայողներու ճամբորդութեան կամ իրեց վաստակին, որոնք պահեցին եւ կերտեցին հայաբոյր շունչով հայ ընտանեկան արձակուրդի ծրագիրներ որդեգրելու միտումով, սակայն, ընտանիքներ։ երէցներու հաւաքները կը պահեն իրենց հերթականութիւնն ու Տէր հօր հացի օրհնութեամբ, սրտի մաղթանքով եւ շնորհաւորական աշխուժութիւնը։ խօսքերով ընթացք առաւ օրուան ճաշկերոյթը, որ պատրաստուած էր Երէցներուն համար սպասուած ժամեր են երեքշաբթի օրերու վարչականներուն կողմէ։ հաւաքները, կիսօրեայ ծրագիրները կամ տօնական օրերու յիշատակումը։ Յայտագիրը ընթացաւ Հուրինա Պէրպէրեան Վերտանեանի Քանի մը ժամերու ընթացքին անոնք հաճոյքով կը դիմաւորեն զիրար, կողմէ պատրաստուած եւ սահիկով ցուցադրած «Հօր եւ զաւկի բերկրանքով կը պատմեմ մէկ շաբթուան իրենց առօրեան, խրատներ փոխյարաբերութիւնը» տեսահոլովակով, որ բարձր ընդունելութիւն գտաւ կամ թելադրանքներ կու տան իրարու եւ կը վայելեն վարչութեան կողմէ ներկաներուն կողմէ։ պատրաստուած յայտագիրն ու հիւրասիրութիւնը։ Յատուկ ուշադրութեան արժանացաւ Հուրինային արտասանական Երեքշաբթի, 23 յունիս 2026-ի կէսօրուան ժամը 12-ի հաւաքը նուիրուած էր Հայրերու տօնին Կազմակերպութեամբ երէցներու վարչութեան, ճաշկերոյթը կը վայելէր ներկայութիւնը Թորոնթոյի Ս․ Աստուածածին Հայց. առաք. եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ տ.․ Գարեգին ծվ. Շխրտմեանի եւ տ: Տաթեւ ա․ քհն․ Միքայէլեանի, «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէութեան ներկայացուցիչ Յակոբ Ճանպազեանի, երէցներու վարչութեան անդամներու, սիրալիր ներկաներու ու հայորդիներու։ Վարչութեան ատենապետ Էտի Ուրֆալեանի բարի գալուստի խօսքով սկիզբ առաւ ճաշկերոյթը։ Ատենապետը իր խօսքին մէջ անդրադարձաւ այս կազմակերպութեան նիւթական եւ բարոյական աջակցութեան. Երէցները անմասն չեն մնար կորմիտէութեան բոլոր ծրագիրներուն եւ նիւթական Ձեռնարկէն տեսարան մը. լուսանկարը տրամադրած է հեղինակը: աջակցութեամբ նեցուկ կը կանգնին գաղութի դիմագրաւած դժուարութիւնները յաղթահարելուն։ Ան երախտագիտական խօսքերով շնորհակալութիւն ոճով ներկայացուցած «Հայ հօր առաքելութեան, դերակատարութեան յայտնեց պատասխանատու անդամներուն, որոնք ամէն ծառայութիւն ի եւ ուսուցման կարեւորագոյն սկզբունքներու» ընթերցումը, որ բարձր սպաս կը դնեն առաջ տանելու սոյն կազմակերպութեան աշխատանքները, գնահատանքի արժանացաւ հանդիսատեսին կողմէ։ «Հայր իմ մանկուց» վարչական անդամներուն՝ իրենց ծառայութեան ու նուիրումին, ինչպէս երգի ընդմէջէն ներկաները վերակենդանացուցին յիշատակներ եւ նաեւ ներկաններուն, որոնք իրենց ներկայութեամբ եւ քաջալերանքով յուզումնախառն զգացումներով երգեցին ու վերյիշեցին անցեալի օրերը։ յաջողութեան կը հասցնեն սոյն կազմակերպութեան ծրագիրները։ Վարչութեան մտայղացումով, յիշատակելի նուէրով մը գնահատուեցան «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէութեան կապ Յակոբ Ճանպազեան երէցներէն Գէորգ Արոյեանը եւ Հրաչ Մելքոնեանը՝ իրենց հաճելի, հանդէս եկաւ տպաւորիչ ելոյթով մը։ Ան ողջոյնի քաղցր խօսքերով բարի տիպար եւ համեստ ներկայութեան համար։ գալուստ մաղթեց ներկաններուն, շնորհակալութիւն յայտնեց բոլոր Հայրենասիրական երգերու ունկնդրութեամբ, խաղերով, կերուխումի եւ այն առիթներուն, որոնք երէցներու կազմակերպութիւնը կը շնորհէ մտերմիկ խօսակցութեամբ ընթացաւ ձեռնարկը։ իրեն՝ հիւրաբար ներկայ ըլլալու եւ վայելելու նմանօրինակ գեղեցիկ Աւարտին հայր սուրբը սրտի խօսքով հանդէս եկաւ՝ անդրադառնալով, հաւաքները։ Ճանպազեան երախտագիտութեամբ ներկայացուց ՀՅԴ որ տօնական օրերը Աստուծոյ կողմէ տրուած պարգեւներ են, որպէսզի «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէութեան կողմէ հիմնադրուած Երէցներու յիշենք եւ փառաբանենք իր ներկայութիւնը, շնորհակալութեան եւ կազմակերպութիւնը, որ հիմնադրութեան թուականէն իսկ նիւթական երախտագիտական զգացումներով մեծարենքի արժանացնենք հայրերն եւ բարոյական օժանդակութեամբ թեւ ու թիկունք կանգնած է հայ ու մայրերը։ Հայր սուրբը ներկաներուն ուշադրութեան յանձնեց, թէ կեդրոնին եւ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ծրագիրներուն։ Ճանպազեան ամէն ծնողք իր պատկերին համաձայն կ’ուզէ տեսնել իր զաւակը, ինչպէս անդրադարձաւ սփիւռքի հզօր գոյութեան, որուն հիմնական պահպանողն որ Աստուած կ՛’ուզէ իր պատկերին պէս տեսնել մարդը։ Հայր սուրբը եղաւ ՀՅԴ-ն եւ Մեծի տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը, որոնք եզրափակելով իր խօսքը ըսաւ «Այսօրուան տօնը առիթ մըն է յիշելու գիտակից եւ արժանավայել հայու նկարագիրը կերտելով՝ պահեցին զԱստուած, որ բոլորիս հայրն է եւ սպասումներ ունի մեզմէ ապրելու սփիւռքը եւ հայահոծ գաղութները։ Ան աչքի առաջ բերաւ Երէցներու այնպէս ինչպէս վայել է իր զաւակներուն»։ կազմակերպութեան յետագայի ծրագիրները՝ ի մասնաւորի նոր կառոյցի Բարձր եւ հաճելի տրամադրութեամբ վերջ գտաւ ճաշկերոյթը դարձեալ գնման աշխատանքները, նիւթական աջակցութեան եւ ներդրումին։ տեսնուելու յոյսի մաղթանքով։ ֍ Աւարտին, ան շնորհաւորական խօսքերով գնահատեց ներկաներուն

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

Տարեց քաղաքացիներու նուիրուած օր Մատաթ Բ. Մամուրեան Թորոնթոյի Ս. Երրորդութիւն Հայց. առաք. եկեղեցւոյ Տիկնանց միութեան հովանու տակ գործող այցելութեան յանձնախումբի անդամուհիները գիտակից իրենց առաքելութեան, սիրայօժար եւ խղճամիտ կերպով կը կատարեն իրենց պարտականութիւնը կանոնաւոր այցելութիւններ տալով տարեցներու տուները (nursing home): Նաեւ աւանդութիւն դարձած է տարին մէկ անգամ բոլոր տարեցները հրաւիրել եւ յատուկ կարգադրութեամբ համախմբել եկեղեցի, ներկայ գտնուելու սուրբ պատարագին եւ սուրբ հաղորդութիւն ստանալ, որ տարբեր իմաստ կ'ունենայ անոնց համար, երբ մեր սիրելի տարեցները վերացած աղօթք կը մրմնջեն, որ դրական փոփոխութիւն կը բերէ անոնց կեանքին: Ահա այդ էր պատճառը, որ այցելութեան վերակազմեալ երիտասարդ յանձնախումբը, ատենապետութեամբ Գարոլին Խուշապէի, հինգշաբթի, 19 յունիս 2025-ին, կազմակերպեց շատ սպասուած «Տարեցներու նուիրուած» օրը: Սոյն ձեռնարկը կը հովանաւորէր թեմիս փոխառաջնորդ եւ Ս. Երրորդութիւն եկեղեցւոյ հովիւ տ. Զարեհ աւ. քհն. Զարգարեան: Առաւօտեան ժամը 10:30-ին տեղի ունեցաւ ս. պատարագ, զոր մատուցանեց փոխառաջնորդ եւ եկեղեցւոյս հովիւ Զարեհ աւագ քահանան, որ իր քարոզը ուղղեց տարեցներուն եւ թելադրեց՝ ամուր մնան իրենց հաւատքին մէջ: Սուրբ պատարագին ներկայ էին եկեղեցւոյս հովիւի օգնական տ. Հայարի քհն. Թանաշեան եւ Ս. Աստուածածին Հայց. առաք. եկեղեցւոյ հովիւ տ. Տաթեւ աւ. քհն. Միքայէլեան: Մեր սիրասուն պապիկներն ու տատիկները ստացան հաղորդութիւն, հոգեպէս բաւարարուած առաջնորդուեցան եկեղեցւոյս «Մակարոս Արթինեան» սրահը, ուր գեղեցկօրէն զարդարուած սեղանները գարնանային շունչ բերած էին: Սեղաններու օրհնութենէ ետք, տեղի ունեցաւ ճաշի սպասարկութիւն, յանձնախումբի անդամուհիներու եւ խումբ մը կամաւոր տիկիններու կողմէ: Բարի գալստեան ջերմ խօսքերով հանդէս եկան ատենապետուհի Գարօլին Խուշապէ (անգլերէն) եւ Թալին Քէշիշեան (հայերէն), տալով համառօտ տեղեկութիւններ յանձնախումբի տարած գործունէութեան մասին: Տ. Զարեհ աւ. քահանան իր կարգին շնորհաւորեց յանձնախումբի անցեալի եւ ներկայ անդամուհիներուն տարած աշխատանքը: Օրուան մթնոլորտը խանդավառեց Լեւոն Քարակիւլեան՝ երգելով հայկական եւ օտար երգեր եւ պարահարթակ հրաւիրեց հոգիով երիտասարդ տարեցները, որոնց դէմքերուն ուրախութիւն եւ ժպիտ կար: Արդէն ժամն էր մեկնելու, ներկաները բարձր տրամադրութեամբ հրաժեշտ տուին՝ իրենց հետ տանելով ուրախ օրուան մը յիշատակը: Ձեռնարկը արդարօրէն ծառայած էր իր նպատակին: Վարձքը կատար բոլորին: ֍

Լուսանկարները տրամադրած է Ս. Երրորդութիւն եկեղեցին:

13 COMMUNITY

14

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY

ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանի «Լափոյեան» երկրորդականի շրջանաւարտներուն ապագան փայլուն է. կարդացէ՛ք իրենց ողջերթի ուղերձները... Լենա Մարի Մահտէսեան Անունս Լենա Մարի Մահտէսեան է: Ծնած եմ Թորոնթօ, 12 դեկտեմբեր 2008֊ին: Նախահայրերս եկած են մօրս կողմէն Այնթապէն եւ հօրս կողմէն Սիսէն: ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը յաճախած եմ մանկապարտեզէն մինչեւ 12-րդ դասարան: Հոս ես սորվեցայ ինչպէս պէտք է գոյատեւեմ եւ հասնիմ նպատակներուս: Այս առիթը կ՚ուզեմ օգտագործել շնորհակալութիւն յայտնելու ուսուցչական կազմին եւ տնօրէնութեան, որոնք շարունակ քաջալերած են զիս եւ թիկունք կանգնած: Նաեւ շնորհակալութիւն կ՚ուզեմ յայտնել ծնողքիս իրենց զոհողութեան եւ գուրգուրանքին համար, որոնք իրենց կարելիէն աւելին ըրած են զիս միշտ ուրախ եւ յաջող պահելու: Ապագային պիտի յաճախեմ Toronto Metropolitan University (TMU) հետեւելով Nursing (hիւանդապահութիւն) ճիւղին: Նշանաբանս է՝ « Այսօր կ’աւարտեմ, բայց երազներս նոր կը սկսին»: Գայանէ Յարութիւնեան Անունս Գայանէ Յարութիւնեան է։ Ծնած եմ 26 փետրուար 2008-ին, Թորոնթօ, Գանատա։ Նախահայրերս հօրս կողմէ Վանէն են, իսկ մօրս կողմէ՝ Սեբաստիայէն։ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան յաճախած եմ կոկոն դասարանէն: Դպրոցէն ներս մաս կազմած եմ նուագախումբին, կողովագնդակի, վոլիպոլի, վազքի եւ տոճպոլի խումբերուն։ Իսկ դպրոցէն դուրս մաս կազմած եմ ՀՄԸՄ-ի սկաուտութեան, ՀՅԴ-ԳԵՄ-ի շարքերուն եւ Համազգայինի երգչախումբին։ Կ’ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել բոլոր ուսուցիչներուս ու տնօրէնութեան, որոնք միշտ օգնած եւ առաջնորդած են զիս։ Նաեւ կ‘ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել ընտանիքիս, որոնք միշտ զիս քաջալերած ու ջանք թափած են հայկական վարժարան ղրկելու։ Ուսումս պիտի շարունակեմ York համալսարանի մէջ հետեւելով Kinesiology (շարժախօսութիւն) ճիւղին։ Նշանաբանս է՝ «Մարդը իր գործով է մեծ, ոչ թէ իր խօսքով» - Յովհաննէս Թումանեան։ Սեպաստիան Վարդանեան Անունս Սեպաստիան Վարդանեան է: Ծնած եմ 2 փետրուար 2008-ին, Թորոնթօ: Հայրս գաղթած է Լիբանանէն, մայրս ծնած է Թորոնթօ: Այս դպրոցը յաճախած եմ 16 տարի եւ շատ լաւ յիշատակներով պիտի աւարտեմ: Շնորհակալութիւն իմ ծնողներուս, որոնք ինծի առիթը տուած են յաճախելու հայ վարժարան մը, ուր կրցած եմ սորվիլ իմ լեզուիս եւ մշակոյթիս մասին: Նաեւ շնորհակալութիւն կը յայտնեմ իմ ընկերներուս, որոնց հետ լաւ յիշատակներ ունիմ եւ կրնամ սեպել զանոնք իբրեւ քոյրեր ու եղբայրներ: Ես մասնակցած եմ դպրոցի կողովագնդակի եւ ոտնագնդակի խումբերուն եւ դպրոցի թերթին մէջ յօդուածներ գրած եմ: Ապագային նպատակս է մասնագիտանալ Criminology (ոճրաբանութիւն) ճիւղին մէջ՝ յաճախելով York University եւ յետոյ փաստաբանութեան ճիւղին հետեւիլ: Իմ նշանաբանս է՝ «Քաջութիւնը վախ չունենալ չէ, քաջութիւնը վախ ունենալ է եւ այդ վախը յաղթահարելը»:

Արի Մուրատեան Անունս Արի Մուրատեան է։ Ծնած եմ 18 օգոստոս 2008-ին, Թորոնթոյի մէջ: Ուսումս պիտի շարունակեմ TMU համալսարանին մէջ եւ յետագային պիտի ընդունուիմ բժշկական համալսարան: Իմ կեանքիս ընթացքին, ինծի շատ օգնողներ եղած են: Աստուծոյ կողմէ տրուած մէկ հատիկ ծնողքս, դպրոցիս աննման ուսուցիչներս եւ շատ սիրելի հաւատարիմ ընկերներս միշտ իմ կողքս կանգնած են եւ քաջալերած են զիս: Դպրոցական մարզական խումբերու միշտ մաս կազմած եմ, իսկ դպրոցէն դուրս կը զբաղիմ երաժշտութեամբ եւ MMA մարզանքով: Նշանաբանս է՝ «Կարգապահութիւնը ընտրութիւնն է այն բաներու միջեւ, թէ ինչ կ’ուզես հիմա, եւ ինչ կ’ուզես ամենէն շատ»։ Թէօ Նազարեանս Անունս Թէօ Նազարեանս է, ծնած եմ 216 յուլիս 2008-ին, Թորոնթօ: Նախահայրերս եկած են մօրս կողմէն Նախիջեւանէն եւ Իրանէն, իսկ հօրս կողմէն՝ Վան քաղաքէն եւ Իրանէն: 15 տարիներէ ի վեր ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը յաճախած եմ: Մասնակցած եմ դպրոցի ոտնագնդակի խումբին, թերթի ակումբին ու նուագախումբին: Ուսումս պիտի շարունակեմ University of Toronto՝ ճարտարագիտութեան ճիւղին մէջ: Այս դպրոցի շնորհիւ, ես ունիմ անհամար ջերմ յիշատակներ, որոնք միշտ ինծի հետ պիտի մնան: Խոր շնորհակալութիւն կը յայտնեմ ընտանիքիս, ուսուցիչուսուցչուհիներուս եւ ընկեր-ընկերուհիններուս, որոնք զիս ներշնչած են ըլլալ պատասխանատու, աշխատասէր ու բարի: Նշանաբանս է՝ «Մի՛ վախնար ձախողութենէն, ան պարտադիր է յաջողութեան համար:» Գառնի Շիշոյեան Անունս Գառնի Շիշոյեան է: Ծնած եմ 5 հոկտեմբեր 2008-ին, Հալէպ, Սուրիա: Արմատներս կու գան հoրս կողմէ Ուրֆայէն, իսկ մօրս կողմէ՝ Քիլիսէն եւ ցեղասպանութեան ժամանակ գաղթած են Սուրիա: ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան յաճախած եմ երկրորդ դասարանէն: Այս տարիները, որոնք անցուցած եմ այս վարժարանէն ներս իմ անձս փոխած եւ եւ փորձառութիւնները շատ բան սորվեցուցած են ինծի: Հայ լեզուն եւ պատմութիւնը կեանքիս մէկ բաժինը պիտի մնայ միշտ: Մաս կազմած եմ դպրոցի մարզական խումբերուն, դպրոցի կողովագնդակի խումբին եւ «Արձագանգ» թերթի ակումբին: Դպրոցական կեանքէն դուրս մաս կազմած եմ ՀՅԴ-ԳԵՄ «Սիմոն Զաւարեան» մասնաճիւղին: Ուսումս կ՚ուզեմ շարունակել Schulich School of Business համալսարանէն ներս: Դպրոցական փորձառութիւնս նոյնը պիտի չըլլար առանց մեր սիրելի ուսուցիչ- ուսուցչուհիներուն, որոնք միշտ պատրաստ էին օգնելու եւ որուն համար շնորհակալ եմ իրենց: Նաեւ շնորհակալ եմ տնօրէնութեան եւ իմ սիրելի ծնողքիս, որոնք միշտ մօտէն հետաքրքրուած են իմ յաջողութիններովս: Նշանաբանս է՝ «Մեծ երազներ ունեցող մարդը երբե՛ք փոքր չի մնար» -Եղիշէ Չարենց:

15

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY Անահիտ Լերմա-Կարապետեան

Անունս Անահիտ Լերմա-Կարապետեան է։ Ծնած եմ Թորոնթօ, 12 օգոստոս 2008-ին։ Նախահայրերս կու գան Ռոտոսթոյէն։ Հայրս Մեքսիքոյէն գաղթած է, իսկ մայրս Պուլկարիայէն եւ միասին հաստատուած են Գանատա։ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը յաճախած եմ մանկապարտէզէն մինչեւ 12-րդ դասարան։ Այս տարիները, որոնք անցուցած եմ այս վարժարանին մէջ, փոխած են իմ անձս, եւ այդ փորձառութիւնները շատ բան սորվեցուցած են ինծի։ Հայոց լեզուն, պատմութիւնն ու արուեստը կեանքիս մէկ մասը պիտի մնան միշտ։ Մաս կազմած եմ դպրոցի վոլիպոլի խումբին՝ 9-րդէն մինչեւ 12-րդ դասարան։ Շնորհակալութիւն կ՚ուզեմ յայտնել ուսուցիչներուս, որոնք ճիգ թափած են մեզի ամենէն լաւ կրթութիւնը տալու համար։ Շնորհակալութիւն կ՚ուզեմ յայտնել ընկերներուս, որոնց հետ անմոռանալի յիշատակներ ունեցած եմ։ Ամենէն շատ կ՚ուզեմ ծնողներուս շնորհակալութիւն յայտնել, որոնք իրենց կարելիէն աւելի օգնած եւ աշխատած են, որպէսզի ես այս վարժարանը յաճախեմ եւ լաւ սորվիմ։ Նշանաբանս է՝ «Երբ դուռ մը կը փակուի, ուրիշ մը կը բացուի»։ Վան Տէր Յարութիւնեան Անունս Վան Տէր Յարութիւնեան է։ Ծնած եմ 1 սեպտեմբեր 2008-ին՝ Թորոնթօ։ Նախահայրերս եկած են Տիգրանակերտէն եւ Վանէն։ Ծիլ դասարնէն ի վեր յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը։ Այս դպրոցը եղած է ինծի երկրորդ տուն մը, որ ամէն օր ուրախ կը մտնեմ եւ ուրախ ալ կ'ելլեմ։ Դպրոցէն ներս մաս կազմած եմ կողովագնդակի, ոտնագնդակի եւ տօճպալի խումբերուն։ Նաեւ մասնակցած եմ ՀՅԴ-ԳՊՄ֊ի «Քրիստափոր Միքայէլեան» պատանեկան միութեան, ՀՅԴԳԵՄ֊ի «Սիմոն Զաւարեան» երիտասարդական միութեան, եւ նաեւ ՀՄԸՄ֊ի սկաուտութեան եւ կողովագնդակի խումբին։ Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ, տնօրէնութեան, ուսուցիչներուն, եւ ծնողներուս, որոնց քաջալերանքը եւ օգնութիւնը դարձուցած են ինծի մարդը որ եղած եմ այսօր։ Այս դպրոցը ոչ միայն ուսում տուաւ ինծի, այլեւ՝ ընկերութիւն, հայրենասիրութիւն եւ ուրախութիւն: Ուսումս կ’ուզեմ շարունակել University of Toronto, Political Science (քաղաքագիտութիւն) ճիւղին մէջ։ Նշանաբանս է՝ «Եթէ Աստուծմէ կը խնդրես շահիլ մրցոյթին մէջ, պիտի չտայ քեզի ոսկէ մետալ, բայց պիտի տայ քեզի զոյգ մը կօշիկներ։ Առանց ճիգի, յաղթութիւն պիտի չըլլայ»: Գագիկ Հակոբջանյան Անունս Գագիկ Հակոբջանյան է։ Ծնած եմ 18 նոյեմբերի 2008-ին, Երևանում։ Նախահայրերս Երեւանից են։ Երբ 13 տարեկան էի, Հայաստանից եկայ Գանատա։ 2022-ի մարտից մինչեւ 2026 թուականի յունիս յաճախել եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան։ Յառաջիկայ տարիներին պիտի յաճախեմ TMU համալսարան՝ դառնալու համար ճարտարագիտութեան ճիւղի մասնագէտ։ Կ’ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել ծնողներիս, ուսուցիչներիս, տնօրենութեանը եւ ընկերներիս իմ կողքին լինելու եւ ինձ աջակցելու համար։ Առանձնայատուկ շնորհակալութիւն նրանց՝ ովքեր ինձ օգնեցին յարմարուել նոր կեանքին եւ բարելաւել անգլերէն խօսելու ձեւս։ Դպրոցում վազքի եւ ոտնագնդակի խումբերու անդամ եմ եղել: Նշանաբանս է՝ «Աւելի շատ աշխատելով՝ աւելի բախտաւոր կը դառնամ»։

Էդգար Շահնազարյան Անունս Էդգար Շահնազարյան է։ Ծնած եմ 20 օգոստոս 2008֊ին, Թորոնթօ։ Նախնիներս եկած են հօրս կողմէն՝ Նախիջեւան եւ Գիւմրիէն, իսկ մօրս կողմէն՝ Արցախ եւ Գորիսէն։ Ծնողներս ծնած են Երեւանի մէջ։ Ես Ծաղիկ դասարանէն սկսած կը յաճախել ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը։ Երկրորդականի տարիներուս աշակերտական խորհուրդի անդամ էի։ Յաճախելով այս դպրոցը ես մօտեցայ իմ ազգային մշակոյթին եւ ակումբին։ Շնորհակալութիւն կ’ուզէի յայտնել իմ ուսուցիչներուն, որոնք ինձ դաստիարակեցին, եւ իմ ընկերներուն, որոնք օգնեցին ինծի եւ մղեցին բարելաւելու իմ աշխատանքի որակը։ Անշուշտ, նաեւ շատ երախտապարտ եմ ընտանիքիս, մանաւանդ ծնողքիս եւ մեծ եղբօրս, որ իմ լման կեանքի ընթացքին պահեցին ինծի եւ ձեւաւորեցին իմ զարգացումը։ Ուսումս պիտի շարունակեմ University of Waterloo համալսարանէն ներս, հետեւելով Honours Mechatronics Engineering ճիղին։ Նշանաբանս է՝ «Երբ այլեւս չենք կրնար փոխել հանգամանքը, մենք ստիպուած ենք փոխել ինքզինքնիս»: Մարիամ Պոյաճեան Իմ անունս Մարիամ Պոյաճեան, ծնած եմ 16 դեկտեմբեր 2008-ին, Թորոնթօ, Գանատա։ Նախահայրերս եկած են մօրս կողմէն Մուշէն, Սիսէն եւ հօրս կողմէն՝ Ուրֆայէն։ Երեք տարեկանէս ի վեր, յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան: Դպրոցէն ներս, մասնակցած եմ երկրորդականի volleyball-ի խումբին, եղած եմ դպրոցի թերթի համանախագահը եւ դպրոցի մարդասիրական ակումբի անդամ։ Այս դպրոցը ինծի ուրախութիւն եւ շատ կարեւոր բաներ սովեցուցած է, ոչ միայն գրքային գիտելիքներ, բայց նաեւ կեանքի գիտելիքներ։ Իմ համար ամենէն արժէքաւոր բանը որ ես ստացայ այս դպրոցէն իմ ընկերներս են։ Ամենէն հաճելի դասերը ինծի համար եղած են անգլերէն եւ քիմիա: Ուսումս պիտի շարունակեմ McMaster համալսարանին մէջ հետեւելով՝ գիտութիւններու ճիւղին: Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ ծնողներուս եւ եղբօրս՝ ինծի աջակցելու եւ այս դպրոց ուղարկելու համար, ուր ես շատ հիանալի յիշատակներ ստեղծեցի։ Նշանաբանս է՝ «Դուն քեզ կը կորսնցնես այն ատեն, երբ դուն ուրիշին կ’ուզես նմանիլ»: Միլա Սերայտարեան Անունս Միլա Սերայտարեան է: Ծնած եմ 12 սեպտեմբեր 2008-ին՝ Թորոնթօ։ Արմատներս կու գան Հալէպէն եւ Թեհրանէն։ Կոկոն դասարանէն ի վեր յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը։ Դպրոցէն ներս մասնակցած եմ թերթի յանձնախումբին, մարզական խումբերու եւ ղեկավարած եմ մարդասիրական ակումբը։ Ուսումս պիտի շարունակեմ University of Toronto համալսարանը Humanities (մարդասիրութիւն) ճիւղիn մէջ։ Դպրոցական փորձառութիւնս նոյնը չէր ըլլար առանց իմ ուսուցիչ-ուսուսցչուհիներուս, մանաւանդ իմ սիրելի պարոն Սարոյին, որոնք միշտ պատրաստ էին օգնելու եւ իմ դպրոցական կեանքը զուարճացնելու։ Իմ անմոռանալի յիշատակները, որոնք կապուած են այս վարժարանին հետ միշտ կը մնան իմ սրտիս մէջ։ Շնորհիւ այս վարժարանին միշտ պիտի ծառայեմ ժողովուրդիս, չմոռնամ լեզուն եւ ամուր պահեմ իմ հայ ոգին։ Նշանաբանս է՝ «Կեանքի մասին գրելու համար՝ նախ պէտք է ապրիս» Էռնեստ Հեմինգուէյ:

16

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY Եվա Մարդոյան

Անունս Եվա Մարդոյան է: Ծնած եմ 30 նոյեմբեր 2008-ին, Թորոնթօ Գանատա: Նախահայրերս մօրս կողմէն եկած են Լոռիէն եւ Էրզրումէն, իսկ հօրս կողմէն՝ Տիգրանակերտէն եւ Մուսալեռէն: ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը յաճախած եմ ծիլ դասարանէն ի վեր եւ ստացած եմ գերազանց ուսում: Դպրոցէն ներս մասնակցած եմ երկրորդականի volleyball ի խումբին, փոխնախագահ եղած եմ մարդասիրական ակումբին եւ մասնակցած եմ Համազգայինի «Արցախ» պարախումբին՝ վեց տարեկանէն: Որպէս կամաւոր ծառայած եմ «Նուռ» ֆիլմի փառատօնի եւ Հայ աւետարանական եկեղեցւոյ VBS ամառնային ճամբարին: Համալսարանական ուսումս պիտի շարունակեմ York University, Health Policy, Management and Digital Health (առողջապահական քաղաքականութիւն եւ թուային առողջապահութիւն) ճիւղին մէջ: Կ՝ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել ծնողներուս իրենց սիրոյ եւ գուրգուրանքին համար եւ ուսուցիչներուս ու տնօրէնին իրենց օգնութեան եւ համբերութեան համար: Նշանաբանս է՝ «Մենք չենք ընտրեր ուրկէ կու գանք, բայց կրնանք ընտրել դէպի ուր կ՚երթանք»: Լարա Տէր Մինասեան Անունս Լարա Տէր Մինասեան է։ Ծնած եմ 16 սեպտեմբեր 2008-ին, Թորոնթօ։ Երեք տարեկանէն ի վեր կը յաճախեմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը։ Նախահայրերս եկած են Նախիջեւանէն։ Երեք տարեկանէն մաս կը կազմեմ Համազգայինի «Հայ աստղեր» երգչախումբին ու գրական խմբակին. անդամ եմ նաեւ ՀՅԴ-ԳԵՄ-ին՝ հայ արմատներս զօրաւոր պահելու համար։ Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ ծնողքիս, որոնք միշտ քաջալերած ու մէջքիս կանգնած են, ինչպէս նաեւ մեր սիրելի տնօրէնութեան եւ ուսուցիչներուն, որոնք ծնողքի պէս միշտ սիրով օգնած եւ օժանդակած են մեծ յաջողութիւններու հասնելու։ Շատ երախտապարտ եմ այսպիսի գաղութին մէջ մեծնալուս համար։ Ապագային կը փափաքիմ Health Sciences (առողջապահական գիտութիւններ) ճիւղին հետեւիլ։ Նշանաբանս է՝ «Երբեք մի՛ կասկածիր այն ուժին, որը հետեւողականութեամբ քու ձգտումները վերածեց յաջողութեան»:

Վարդան Մանուկյան Անունս Վարդան Մանուկյան է: Ծնած եմ Թորոնթօ, 19 դեկտեմբեր 2008-ին։ Նախահայրերս ապրած են Մուշ, Կարս, Վան եւ Էրզրում ապա հաստատուած են Երեւան: Բողբոջ դասարանէն ի վեր, ես յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը, որ ինծի պարգեւած է անմոռանալի յիշատակներ եւ ջերմ ընկերներ։ Դպրոցին մէջ մաս կազմած եմ ոտնագնդակի եւ կողովագնդակի խումբերուն։ Աւարտելէն ետք, կը փափաքիմ ուսումս շարունակել University of Toronto հետեւելով Computer Science (համակարգչային գիտութիւններ) ճիւղին։ Ես կ'ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանին, պարոն Րաֆֆիին եւ ուսուցիչներուս, որոնք ինծի ջերմօրէն նուիրեցին գերագոյն ուսում։ Ես նաեւ կ’ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել ծնողներուս, որոնք մեծ ջանք թափեցին որ յաճախեմ հայկական դպրոց Գանատային մէջ։ Նշանաբանս է՝ «Ես կը սիրեմ յաղթահարել դժուարութիւնները, որովհետեւ երբ մենք կը յաղթահարենք դժուարութիւնները, մեզի կ'ուժեղացնեն»: - Հենրիխ Մխիթարյան

Յակոբ Հարմանտաեան Անունս Յակոբ Հարմանտաեան է: Ծնած եմ Թորոնթօ, 29 սեպտեմբեր 2008-ին: Հայրս Հալէպ ծնած է ու իր նախահայրերը Մարաշէն եկած են։ Մայրս Թորոնթօ ծնած է ու իր ծնողքը Իտալիայէն եկած են։ Յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան երկու տարեկանէն՝ ծիլէն, մեծնալով դէմքերու հետ որ պիտի աւարտեմ։ Դպրոցը իմ երկրորդ տունը եղած է ու տեղ մը՝ ուր աճեցայ իբրեւ անձ ու լաւ յիշատակներ ստեղծեցի։ Հազար շնորհակալութիւններ կը յայտնեմ բոլոր ուսուցիչներուն, տնօրէնին ու ծնողքիս, իրենց աշխատանքը ու սէրը դարձուց ինծի մարդը եւ հայը որ եմ այսօր: Դպրոցէն ներս ես ոտնագնդակի խումբին եւ Աշակերտական խորհուրդի անդամ եղած եմ, նաեւ «Արձագանգ» թերթի խմբագիր։ Աւարտել է ետք երկրորդական ուսումս կ’ուզեմ շարունակել համալսարանի մէջ հետեւելով ճարտարագիտութեան ճիւղին: Բոլոր դասընկերներուս յաջողութիւն եւ ուրախութիւն կը մաղթեմ իրենց կեանքին մէջ: Նշանաբանս է՝ «Արեւը, որն այդքան բարձր է եւ փայլի, յաճախ փոքրիկ ամպի մը տակ պահուըտած է»: Ալէքսիա Թէլեան Անունս Ալէքսիա Թէլեան է, ծնած եմ 25 դեկտեմբեր 2008-ին, Թորոնթօ: Հայրս ծնած է Պէյրութ, եւ նախնիները Ատանայէն ու Դումարզայէն են, իսկ մայրս ծնած է Երեւան, ու իր նախնիները Պայազիտէն ու Գաւառէն են: Յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան կոկոն դասարանէն ի վեր: Տասնչորս տարիներ, կեանքիս մեծ ընթացքը, անցուցած եմ դասարանիս քոյրերուն ու եղբայրներուն հետ, մեր ծնողական կերպար ունեցող ուսուցիչներու իմաստուն խրատներով եւ անոնց խնամքի ներքոյ: Երկրորդական տարիներուս ընթացքին, եղած եմ «Արձագանգ» դպրոցական թերթի ու Stop the Bleed ակումբի ատենապետը, եւ աշակերտական խորհուրդի ներկայացուցիչ, իսկ դպրոցէն դուրս ներկայիս մաս կը կազմեմ ՀՅԴ-ԳԵՄ-ի «Սիմոն Զաւարեան» մասնաճիւղին: Դպրոցական մթնոլորտի տարբեր զգացումներէն, ամենէն ակնյայտը եղած է սէրը՝ իրարու, վարժարանիս, ու հայրենիքիս հանդէպ: Երախտապարտ եմ ընտանիքիս, որ միշտ եղած է կողքիս, եւ զիս առաջնորդած է դէպի շիտակ ճանապարհ: Ուսումս պիտի շարունակեմ University of Toronto, հետեւելով Life Sciences (կենսական գիտութիւններ) ճիւղին: Նշանաբանս է՝ «Բարձրագոյն իմաստութիւնն ինքն իրեն ճանաչելն է»: Անի Հրեշտակեան Անունս Անի Հրեշտակեան է, ծնած եմ 7 յուլիս 2008-ին, Հալէպ։ Արմատներս Ուրֆայէն եւ Վանէն կու գան։ Երկրորդ դասարանէն յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը, որ տարիներու ընթացքին դարձած է իմ երկրորդ ընտանիքս ուր ստեղծած եմ անհամար անմոռանալի յիշատակներ։ Դպրոցէն ներս մաս կը կազմեմ աշակերտական խորհուրդին, «Արձագանգ» թերթի անձնակազմին եւ «Զանգ» հաղորդաշարին։ Դպրոցէն դուրս անդամ եմ ՀՅԴ-ԳԵՄ-ի եւ ՀՄԸՄ-ի սկաուտական շարքերուն։ Համալսարանական ուսումս պիտի շարունակեմ հետեւելով Public Health (հանրային առողջապահութիւն) ճիւղին։ Չափազանց շնորհակալ եմ ծնողքիս, դպրոցի տնօրինութեան եւ ուսուցչական կազմին որոնք միշտ քաջալերած եւ նեցուկ կանգնած են ինծի։ Նշանաբանս է՝ «Կեանքի դժուարութիւններն ու նեղութիւնները յաղթահարելու ամենաազդեցիկ զէնքը յոյսն է» - Գարեգին Ա. կաթողիկոս

17

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY Արեգ Մուրատեան Իմ անունս Արեգ Մուրատեան է, ծնած եմ օգոստոս 2008-ին Թորոնթօ, Գանատա: Անդամ եմ ՀՅԴ-ԳԵՄին: Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ իմ ընտանիքի անդամներուս, ընկերներուս, ուսուցիչներուս եւ տնօրէնութեան: Անոնք ինծի կեանքը ապրելու շիտակ ձեւերը սորվեցուցին եւ ինչպէս կրնամ ըլլալ շատ լաւ անձ մը ամէն օր հետեւելով Աստուծոյ

պատուիրաններուն: Ամենակարեւոր բանը որ սորվեցայ իմ դպրոցի տարիներէս այս է. մի՛ փորձեր փոխել անձ մը որ քու յարգդ չի գիտեր եւ չի տեսներ: Ուրեմն միշտ գիտցիր այն անձերը, որոնք կը դնես քու կեանքիդ մէջ: Ես պիտի ուսանիմ Business Management (արեւտրական ղեկավարում) TMU համալսարանէն ներս: Այս դպրոցին մէջ ըլլալը, ինծի սորվեցուց ընկերասիրութիւն, աշխատասիրութիւն, համբերութիւն, եւ միշտ հոն ըլլալ ընկերներուս համար երբ անոնք ինծի պէտք ունին: Կը յուսամ որ ապագայի աշակերտները այս մեր դպրոցի արժէքը միշտ գիտնան եւ բարձր յաջողութիւններու հասնին: Քամի Ռիթա Հաճիարթինեան

Անունս Քամի Ռիթա Հաճիարթինեան է։ Ծնած եմ Թորոնթօ, 4 յուլիս 2008-ին։ Արմատներս Կեսարիայէն, Մարաշէն եւ Այնթապէն են։ Բողբոջ դասարանէն ի վեր կը յաճախեմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան, ուր, դասերուս հետեւելու կողքին, առիթը ունեցայ մաս կազմելու մարդասիրական ակումբին եւ աշակերտական խորհուրդին: ՀՅԴ-ԳԵՄ «Սիմոն Զաւարեան» մասնաճիւղին հպարտ անդամ եմ։ Այսօր շրջանաւարտ կը դառնամ երկրորդ տունէս։ Ուսումս պիտի շարունակեմ University of Toronto-ի մէջ հետեւելով հոգեբանութեան ճիւղին: Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ տնօրէնութեան եւ ուսուցչական կազմին, որոնք միշտ նեցուկ կանգնեցան ինծի: Երախտապարտ եմ ծնողքիս, որոնք ջանք չխնայեցին որ աւարտեմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանի ընթացքը եւ քաջալերեցին զիս 16 տարի շարունակ: Իրենց շնորհիւ ստացայ գերազանց հայեցի դաստիարակութիւն: Մեր վարժարանի ուրախ եւ մտերմիկ մթնոլորտին մէջ ունեցայ անբաժան ընկերներ եւ կերտեցի անմոռանալի յիշատակներ: Նշանաբանս է՝ « Ամէն ինչ ունի իր պատճառը»: Արքա Կիրակոսեան Անունս Արքա Կիրակոսեան է: Ծնած եմ 6 մարտ 2008֊ին Տուպայի մէջ: Հօրս կողմէն արմատներս կու գան Պարսկաստանէն, իսկ մօրս կողմէն՝ Չինաստանէն: Հինգ տարեկանին փոխադրուեցայ Գանատա եւ առաջին դասարանէն սկսայ յաճախել ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը: Շատ ընկերներու եւ լաւ մարդոց հանդիպեցայ դպրոցի եւ ընդհանուր համայնքին մէջ, յատկապէս ՀՄԸՄ-ի սկաուտական շարքերէն ներս: Կը սիրեմ ճամբարները եւ ընկերներուս հետ անցուցած ժամանակը: Ես շատ շնորհակալ եմ ուսուցիչներուն, որոնք օգնած են ինծի ուսումնական յաջողութիւններու հասնելու եւ աջակցած են իմ հետաքրքրութիւններս զարգացնելու: Ուսումս կ’ուզեմ շարունակել University of Toronto կամ University of Waterloo՝ հետեւելով Chemical Engineering (քիմիական ճարտարագիտութիւն) ճիւղին: Նշանաբանս է՝ «Չես կրնար ունենալ քու կարկանդակը եւ զայն ուտել, միայն եթէ եփես երկու կարկանդակ»:

Օլիվիա Օյմաքաս Անունս Օլիվիա Օյմաքաս Է։ Ծնած եմ 4 յուլիս 2008-ին, Թորոնթօ, Գանատա։ Նախահայրերս եկած են Կեսարիայէն եւ գաղթած են Պոլիս։ Յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը կոկոնէն ի վեր։ Շատ հաճելի յիշատակներ ունիմ եւ ընկերներուս ծանօթացայ, որ գիտեմ թէ դպրոցէն վերջ ալ կողքիս պիտի մնան։ Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ ծնողներուս, ուսուցիչներուս եւ տնօրէնութեան։ Ուսումս պիտի շարունակեմ University of Guelph՝ հետեւելով Criminal Justice (ոճրային իրաւունքներ) ճիւղին։ նշանաբանս է՝ «Այլեւս նորէն այդ երեխաները երբեք պիտի չըլլանք:» Մեղրի Չարշաֆեան Անունս Մեղրի Չարշաֆեան է: Ծնած եմ Թորոնթօ, 28 նոյեմբեր 2008-ին: Նախահայրերս եկած են Տիգրանակերտէն, Կիլիկիայէն ու Կեսարիայէն։ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը յաճախած եմ 16 տարի՝ ծիլ դասարանէն ի վեր։ Մաս կազմած եմ դպրոցի աշակերտական խորհուրդին իբր մամուլի պատգամաւոր եւ անդամ եմ ՀՅԴ-ԳԵՄ «Սիմոն Զաւարեան» մասնաճիւղին: Շնորհակալութիւն կ’ուզեմ յայտնել ընտանիքիս, ընկերներուս, ուսուցիչներուս եւ դպրոցի տնօրէնութեան օգնութեան եւ քաջալերանքին իմ դպրոցական տարիներուն ընթացքին։ Ուսումս պիտի շարունակեմ TMU համալսարանին մէջ հետեւելով Biomedical Science (կենսաբժշկական գիտութիւններ) ճիւղին։ Նշանաբանս է՝ «Ազատութիւնը կը խլուի, չի տրուիր» - Գէորգ Չաւուշ: Էլենա Գրիգորեան Անունս Էլենա Գրիգորեան է։ Ծնած եմ 17 ապրիլ 2008֊ին, Թորոնթօ, Գանատա։ Հայրս Պարսկաստանէն փոխադրուեցաւ Գանատա եւ մայրս Լիբանանէն։ Նախահայրերս եկած են Ատանայէն, Երեւանէն եւ Ղարաբաղէն։ Յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարան բողբոջ դասարանէն։ Այստեղ ես ստացայ հայեցի դաստիարակութիւն եւ սորվեցայ պարտականութեան իմաստը։ Դպրոցէն դուրս մաս կը կազմած եմ Համազգային պարախումբին։ Երկրորդական ուսումս կ'ուզեմ շարունակել TMU համալսարանին մէջ հետեւելով Fashion (նորաձեւութիւն) ճիւղին։ Ես շատ շնորհակալ եմ ընտանիքիս որ ինծի տուաւ լաւագոյն կեանքը՝ միշտ ինծի աջակցելով։ Նշանաբանս է՝ «Եթէ բանի մը հանդէպ կիրք ունիս, գնա՛ անոր ետեւէն եւ ետ մի՛ նայիր»: Գարինա Գանտահարեան Անունս Գարինա Գանտահարեան է: Ծնած եմ 27 օգոստոս 2008-ին, Թորոնթօ: Հայրս ծնած է Երեւան իսկ մայրս՝ Նովոսիբիրսկ, Ռուսիա։ Երկու տարեկանէն ի վեր յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը։ Տարիներու ընթացքին մաս կազմած եմ աղջիկներու վոլիպոլի խումբին, որուն համար միշտ երախտապարտ պիտի մնամ։ Կը փափաքիմ շնորհակալութիւն յայտնել բոլոր ուսուցիչներուս, որոնք հհոգ տարին ինծի՝ երկու տարեկանէն առ այսօր։ Կը փափաքիմ նաեւ շնորհակալութիւն յայտնել հօրս եւ քրոջս, որոնք ամէն քայլափոխին իմ կողքս եղած են, ինչպէս նաեւ մեծ մօրս՝ որ միշտ ինծի օգնած է՝ անկախ պայմաններէն։ Աստուած հոգին լուսաւորէ։ Պիտի շարունակեմ կրթութիւնս University of Toronto համալսարանէն ներս հետեւելով՝ Social Sciences and Humanities (ընկերային գիտութիւն) ճիւղին: Ի յիշատակ իմ մեծ մօրս, նշանաբանս է, որ միշտ կ’ըսէր՝ «Կեանքը ապրելու համար է»:

18

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՀԱՄԱՅՆՔ

COMMUNITY Անն Մարի Տեմիրճեան

Անունս Անն Մարի Տեմիրճեան է: Ծնած եմ 10 յունուար 2008-ին։ Հայրս Լիբանանէն գաղթած է Գանատա, ու մայրս Պարսկաստանէն։ Բողբոջ դասարանէն ի վեր յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը, որ իմ երկրորդ տունս եղած է։ Ես շրջապատուած եմ համայնքով մը, որ ընտանիքիս պէս կը զգամ, եւ զայն շատ պիտի կարօտնամ։ Ամենէն շատ պիտի կարօտնամ պարոն Սարոյի «Մուայ թայ» ակումբը։ Շատ ուրախ եմ, որ ծնողքս որոշեցին զիս հայկական դպրոց ղրկել։ Կրթութիւնս շարունակելու համար կը յուսամ ընդունուիլ Թորոնթոյի համալսարան՝ ուսաներու Life Sciences (կենսական գիտութիւններ) ճիւղին մէջ։ Կ՚ուզեմ շնորհակալութիւն յայտնել ծնողքիս իրենց անվերջ աջակցութեան եւ սիրոյն համար, եւ իմ սիրելի ուսուցիչներուս, մեզի կրթելու գործին իրենց նուիրուածութեան համար։ Նշանաբանս է՝ «Անկախ այն բանէ՝ կը շահիս թէ կը պարտուիս, ետ նայիլը եւ փորձառութենէդ դաս քաղելը կեանքի մէկ մասն է»: Մարք Ժօզէֆ Աբէլեան Անունս Մարք Ժօզէֆ Աբէլեան է։ Ես ծնած եմ Թորոնթօ 29 մարտ 2008-ին։ Նախնիներս կու գան հօրս կողմէն Մարաշէն։ Մարաշէն, ընտանիքս գաղթեց Լիբանան ու վերջապէս Գանատա։ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը յաճախած եմ բողբոջէն մինչեւ 12 դասարան։ Դպրոցէն ներս, ես մաս կազմած էմ նուագախումբին եւ ոտնագնդակի խումբերուն։ Ու դպրոցէն դուրս, ես անդամ եմ ՀՄԸՄ-ի սկաուտական շարքերուն։ Ես իմ ուսումս պիտի շարունակեմ Universtiy of Toronto֊ի մէջ հետեւելով Life Sciences (կենսական գիտութիւններ) ճիւղին։ Շնորհակալութիւն կ՛ուզեմ յայտնել բոլոր ուսուցիչ֊ուսուցչուհիներուս, տնօրէնութեան կազմին եւ մանաւանդ ծնողներուս իրենց քաջալերանքին համար։ Նշանաբանս է՝ «Միակ ճամբան մեծ գործեր ընելու՝ սիրելն է ինչ որ կ’ընես» ֊Սթիվ Ճոպս։

Արինէ Ճամկէօզլու Անունս Արինէ Ճամկէօզլու է։ Ծնած եմ 8 մարտ 2008, Թորոնթոյի մէջ: Նախահայրերս հօրս կողմէն եկած են Թոքաթ եւ Ամասիայէն, իսկ մօրս կողմէն՝ Ֆիլիփինէն: Երեք տարեկանէն ի վեր յաճախած եմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը։ Դպրոցէն ներս մաս կազմած եմ դպրոցական թերթին, Podcast-ին, նուգախումբին եւ տոճպոլի խումբերուն։ Ուսումս պիտի շարունակեմ University of Waterlooին մէջ, եւ պիտի ուսումնասիրեմ Honours Nanotechnology Engineering (նանօարուեստագիտական ճարտարագիտութիւն)։ Երախտապարտ եմ բոլոր իմ ուսուցիչներուս, դասընկերներուս, ծնողներուս եւ քրոջս, որոնք ինծի օգնեցին ըլլալ լաւ մարդ: Նշանաբանս է՝ «Մի՛ ըսէր որ երկինքն է սահմանը, երբ լուսնին վրայ հետքեր կան»: Հէյլի Էվընզ Անունս Հէյլի Էվընզ է: Ծնած եմ 11 սեպտեմբեր 2008-ին, Թորոնթօ։ Արմատներս կու գան Սուրիայէն, Իրաքէն եւ Անգլիայէն, իսկ նախահայրերս եկած են Տիգրանակերտէն: Ես չորս տարեկանէն ի վեր կը յաճախեմ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանը։ Դպրոցէն ներս մաս կազմած եմ կողովագնդակի, պետմինթընի եւ վազքի խումբերուն։ Ես մասնակցած եմ մեր դպրոցի «Մուայ թայ» խումբին եւ Rock Bandին։ Նաեւ օգնած եմ ղեկավարել Let’s Talk Science խումբը։ Հոս անցուցած իմ տարիներէս ես շատ լաւ յիշատակներ ունիմ եւ մի քանի կեանքի ընկերներ։ Ուսումս պիտի շարունակեմ TMU հետեւելով Social Work (ընկերային աշխատանք) ճիւղին։ Նշանաբանս է՝ «Մենք չենք կրնար ընտրել ուրկէ կու գանք, բայց կրնանք ընտրել ուր կ’երթանք»:

19

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ԱՐՈՒԵՍՏ ԵՒ ՄՇԱԿՈՅԹ

ARTS & CULTURE

Where memory becomes home: Canadian-Armenian artist Marita Bardakjian’s ‘Traces of Distance’ captivates Yerevan TORONTOHYE—For anyone who has ever carried the bittersweet weight of migration, memory is not merely a reflection of the past; it is a physical space of return.

This delicate intersection of longing, displacement, and enduring love served as the heartbeat of Yerevan-based Canadian-Armenian artist Marita Bardakjian’s latest solo exhibition, ‘Traces of Distance,’ which recently concluded a celebrated run at Yerevan’s premier A1 Art Space on Abovyan Street.

Set inside the intimate gallery space at 1/1 Abovyan Street with free admission to the public, ‘Traces of Distance’ invited viewers into a contemplative sanctuary where absence was transformed into presence. Through a restrained, intentional color palette and emotionally expressive abstract forms, the exhibition featured a stunning and meaningful array of paintings that varied widely in size, style, and media. Each painting served as a visual exploration of the elusive nature of home and the invisible threads that continue to bind us to the people and places we carry within us. Drawing from personal experiences of displacement, her journeys across continents, and the resilient bonds of family, Bardakjian captured a universal diaspora experience—the feeling of being suspended between worlds while remaining deeply rooted in one's cultural heritage.

While her art currently bridges landscapes across the globe, Bardakjian holds strong and enduring ties to the Canadian-Armenian community. Her husband, Raffi, was born and raised in Toronto, establishing deep roots with the city's vibrant Armenian diaspora. Before making the life-changing decision to repatriate to Armenia together, Bardakjian also lived in Montreal, where she was an active and dedicated presence in the local Armenian community. This rich Canadian connection added a profound layer of meaning as she unveiled her latest collection in the Armenian capital on July 4.

Originally slated to close on July 10, the exhibition's run was extended through July 15 due to popular demand.

At the core of the exhibition was Bardakjian's philosophy on movement and adaptability. “We move like water, carrying fragments of where we have been, whispers of those we miss, and traces of the paths yet to come,” she reflected when describing the overarching theme of the collection. This fluidity was palpable across the gallery floor, echoed in her artist’s statement: “Nothing in life is stable, and everything is possible.

We are moving entities with water flowing within us, and so my art must be like water flowing within.” Whether viewing her more intimate, small-scale works or her expansive, striking canvases, visitors could trace a continuous flow of emotion that captured the grief of separation alongside the quiet, enduring joy of belonging and returning home.

Born in Lebanon in 1995, Bardakjian has been submerged in the world of creativity from her earliest days. At just 14 years old, her exceptional talent earned her a place at the prestigious Fabriano Academy of Art. She went on to major in Fine Arts at the Lebanese University in Beirut, where she developed both her technical mastery and a deep commitment to art as a vehicle for community healing.

During her time in Beirut, Bardakjian spearheaded meaningful initiatives that extended far beyond traditional gallery walls, including a collaboration with a collective of fellow painters to create a vibrant public mural dedicated to autistic children in Lebanon, which was later donated to the local municipality. As an artist and teacher, she has consistently used her fine arts background to bring important community projects to life—a spirit of civic engagement she carried with her from Beirut to Montreal, and now to Yerevan.

Over the years, Bardakjian’s rigorous training and insatiable curiosity have allowed her to master a diverse array of artistic methods. While ‘Traces of Distance’ focused exclusively on paintings of various styles and media, she is equally adept at working with pastels, watercolor, and oil, and even possesses rare craftsmanship in glass and wood carving. Beyond her abstract work, she has developed a newfound passion for one-line art creations that focus on the beauty, elegance, and emotional depth of the female body, using each stroke of her brush to tell an intimate story of women overcoming their struggles.

By stripping away superficial ornament and relying on raw, expressive abstraction in

A scene from the opening of ‘Traces of Distance’. Photo courtesy of A1 Art Space/Marita Bardakjian. her Yerevan exhibition, Bardakjian succeeded in leaving her audience in awe—offering a reminder that even across immense distances and borders, the threads of identity, memory, and love remain unbroken. ֍

ՄԱՆՈՒԿ ԵՄ ՅԱՒԻՏԵԱՆ Սարգիս սրկ. Կիտանեան Ծնայ, ապրեցայ եւ մնացի մանուկ՝ յաւիտեան։ Անունս Լենիա է, եւ իմ կարճ կեանքովս շատերու կեանքին մէջ ներդրում ունեցայ՝ ծանօթներու եւ անծանօթներու, ապրած քաղաքիս՝ Մոնթրէալի մէջ եւ անկէ դուրս։ Այսօր շատեր իմ մասիս կը խօսին. Կը գրեն. Կը արտայայտուին. Դերեւս որով դարձայ մանուկ յաւիտեան: Կանուխ է։ Անբացատրելի է։ Գիտեմ իմ մեկնումս որքան ահռելի ցաւ պատճառեց բոլորիդ։ Կ’ըսեն՝ մանուկ մը պէտք չէ մեռնի։ Բայց ես չմեռայ. ես ծնայ՝ մանուկ յաւիտեան։ Տիրոջս քով եկայ՝ ձեր ծովաչափ արցունքներուն ուղեկցութեամբ, եւ Իրեն յանձնեցի իմ անմեղ, մաքուր ու անվնաս հոգիս։ Հոս ցաւ չկայ։ Հոս տառապանք չկայ։ Արցունքները գալուս պէս չորցան։ Հոս վախ չկայ, բաժանում չկայ, ո՛չ ալ մահ։ Տէրը գիրկը առաւ ինծի, հոս ուր յաւիտեան: Իմ անունս ԼԵՆԻԱ է։ Պիտի ապրիմ։ Պիտի ապրիմ յաւիտեան։ Պիտի ապրիմ որովհետեւ ես մանուկ եմ յաւիտեան։ ֍

20 ԱՐՈՒԵՍՏ ԵՒ ՄՇԱԿՈՅԹ

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ARTS & CULTURE

Ծերութեան կնճիռներէն անդին․«Վերապրել Շեքսպիրին» ֆիլմը հայկական ֆիլմարուեստի նորագոյն գոհարներէն է Ռուբէն Ճանպազեան Ծերութեան խորունկ կնճիռներուն ետին երբեմն կը պահուին ամենէն վառ ու կրքոտ պատմութիւնները։ Այս ճշմարտութեան լաւագոյն վկայութիւնն էր Երեւանի «Ոսկէ ծիրան» միջազգային ֆիլմի փառատօնի 2026 տարեշրջանի ամենէն յուզիչ ու տպաւորիչ իրադարձութիւններէն մէկը՝ Իննա Սահակյանի եւ Ռուբեն Ղազարյանի համատեղ հեղինակած «Վերապրել Շեքսպիրին» (Outliving Shakespeare) ֆիլմը։ «Արշալոյսի լուսաբացը» (Aurora’s Sunrise) ցնցող գլուխգործոցէն ետք, Սահակյան դարձեալ կը վերադառնայ մարդկային վերապրումի եւ յիշողութեան թեմաներուն, սակայն այս անգամ բոլորովին տարբեր, առաւել անմիջական, ջերմ ու քնարական լեզուամտածողութեամբ։ Ֆիլմը մեզի կը տանի Երեւանի Նորքի խարխուլ, սովետական շրջանէն մնացած ծերանոցը, ուր թատերական բեմադրիչ Գառնիկ Սեյրանյանը կազմած է «Թարմանի» թատերախումբը՝ բնակիչներուն հետ բեմադրելու համար «Շեքսպիրի մեղքերը» ինքնատիպ ներկայացումը։ Մեր ընկերութիւնը յաճախ կը լուսանցքայնացնէ կամ մոռացութեան կը մատնէ տարեցները՝ զանոնք զրկելով ապրելու, սիրելու եւ արտայայտուելու իրաւունքէն։ «Վերապրել Շեքսպիրին»-ը կը ջնջէ այս անարդար սահմանը: Ֆիլմի բեմադրիչները անհաւատալի ջերմութեամբ ու յարգանքով կը ներկայացնեն ծերանոցի հերոսները. Լիգիան, որ միշտ «պրիմա» դերասանուհի է իր հոգիով, կրակոտ Անահիտը, դերասան Սուրէնն ու մանաւանդ բեմադրիչ Գառնիկը։ Հերոսները «խնամքի կարօտ ծերեր» չեն, այլ կրքոտ, կատակասէր, վիրաւոր, բայց արժանապատուօրէն ապրող անհատականութիւններ, որոնք թատրոնի միջոցով կը վերագտնեն իրենց ձայնն ու գոյութեան իմաստը։ Այն, ինչ որ այս ֆիլմը կը բարձրացնէ սովորական վաւերագրութենէն վեր, անոր գեղարուեստական բացառիկ որակն ու տեսողական լեզուն է։ «Վերապրել Շեքսպիրին» դիտելու ընթացքին հանդիսատեսը գրեթէ կը մոռնայ, թէ վաւերագրական ֆիլմ կը դիտէ․ անիկա ունի գեղարուեստական, բեմադրուած ֆիլմի մը վայելչութիւնը, ռիթմն ու խորութիւնը։ Այս ամենուն հիմնական շունչ տուողը երիտասարդ շարժանկարիչ Բագրատ Սարոյանի ապշեցուցիչ ու չքնաղ լուսանկարչութիւնն է. տեսախցիկը չի ներխուժեր, այլ դռներու շրջանակներէն ու պատուհաններէն դուրս,

լոյսի ու ստուերի նուրբ խաղերով, ծայր աստիճան յարգանքով կը դիտէ հերոսները։ Սարոյանի ոսպնեակը իւրաքանչիւր տեսարան կը վերածէ տեսողական բանաստեղծութեան. տարեցներու դէմքերու խորունկ կնճիռները, պատերու մաշած գոյները, միջանցքներուն մէջ շրջող կատուներն ու ժամանակակից սպիտակ ռոբոտի հակադրութիւնը նկարահանուած են այնպիսի գեղագիտական նրբութեամբ, որ ֆիլմը կը վերածուի շարժապատկերային բարձրարուեստ ցուցադրութեան։ Ֆիլմին ամենէն յուզիչ ու ազդեցիկ շերտերէն մէկը Արցախի հարցին եւ անոր ժողովուրդի տեղահանութեան արծարծումն է։ Ֆիլմարտադրողները խուսափած են աժան լոզունգներէ կամ ճնշող քարոզչութենէ․ փոխարէնը, Արցախի ողբերգութիւնը ֆիլմին մէջ կը թափանցէ շատ նուրբ, բայց խորապէս ցաւոտ ձեւով։ Լուրերը կը հնչեն ծերանոցի հեռատեսիլներէն ու ռատիոյէն՝ իբրեւ մշտական ցաւի արտայայտութիւն։ Այս ազգային ողբերգութիւնը կը մարմնաւորուի յիսնամեայ Գայանէի կերպարով՝ կին մը, որ կը փորձէ վերադառնալ Արցախ՝ իր տունն ու կեանքը վերագտնելու համար, սակայն կը բախի շրջափակման, պատերազմին եւ բռնի տեղահանութեան՝ դարձեալ իբրեւ գաղթական վերադառնալով Նորքի ծերանոց։ Գայանէի լուռ վիշտը եւ ծերանոցի պատերէն ներս արձագանգող լուրերը Շեքսպիրեան ողբերգութիւնը կը վերածեն ապրուած, իրական հայկական իրականութեան։ «Վերապրել Շեքսպիրին»-ը ֆիլմ մըն է ծերութեան ու թատրոնի մասին, բայց նաեւ խոկում մը կորսուած ժամանակի, մարդկային մենութեան եւ անկոտրում արժանապատուութեան շուրջ։ Անիկա կը յիշեցնէ մեզի, որ նոյնիսկ ամենէն մութ պահերուն, արուեստն ու մարդկային կապը ունին բուժիչ ու վերապրեցնող զօրութիւն։ Առանց վարանելու կամ չափազանցութեան՝ «Վերապրել Շեքսպիրին»-ը ժամանակակից հայկան ֆիլմարուեստի ամենէն կատարեալ ու տպաւորիչ գոհարներէն մէկն է․ եթէ այս տարի միայն մէկ ֆիլմ դիտելու առիթ պիտի ունենաք, թող որ ըլլայ այս մէկը։ Մեր ջերմ փափաքն է, որ Թորոնթոյի Համազգային «Նուռ» ֆիլմի փառատօնը անպայման իր յայտագիրին մէջ ներառնէ այս բացառիկ աշխատանքը․ ֆիլմ մը, որուն մարդկային խորունկ պատգամն ու ազգային ցաւը անկասկած խոր արձագանգ պիտի գտնեն թորոնթոհայութեան սրտերուն մէջ։ ֍

21

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

OPINION

ԿԱՐԾԻՔ

ՀԱՅԿԱԿԱՆՈՒԹԵԱՄԲ ՅԱԳԵՑԱՆՔ… Հուրինա Պէրպէրեան Վերտանեան Տարեշրջանի մը աւարտն է, վազվըզուք եւ անհամար աշխատանք։ Միութենականներ կը վազվզեն, ելոյթներ պիտի ներկայացնեն հանդիսատեսին։ Մէկ տարուան աշխատանքը պիտի բեմականացուի թորոնթոհայ գաղութին եւ յետոյ պիտի փակեն դռները ծառայութեան եւ նուիրումին՝ սեպտեմբերին դարձեալ հանդիպելու յոյսով։ Սեպտեմբերէն մինչեւ մայիս, միութենական աշխատանքներ կը ծրագրուին, Հայ կեդրոնի յարակից եւ ուղեկից բոլոր միութիւնները առանց վարանելու մեղուի աշխատասիրութեամբ օրնիբուն կ'աշխատին։ ՀՕՄ-ականներ, ՀՄԸՄ-ականներ, համազգայնականներ եւ դպրոցակններ բազում ընելիք ունին․ ինը ամիս անդադար կ'աշխատին, անոնցմէ շատեր ելոյթներ պատրաստելով, բեմական աշխատանքներ ծրագրելով, ուտեստներ պատրաստելով եւ ծախելով, ժողովներ կատարելով եւ տակաւին անթիւ եւ անհամար աշխատանքներ, որոնք մեծ սրտով եւ ուրախութեամբ կը կատարեն իրենց վստահուած աշխատանքները։ Մայիսին, հերթականութեամբ կը սկսին ելոյթները։ Գաղութը կը խայտայ հայկականութեամբ, կարծէք օտար ափերու մէջ չենք ապրիր։ Շաբաթական դրութեամբ համերգներ, ելոյթներ, պարային եւ եգչախմբային ներկայացումներ։ Համազգայինի «Նիկոլ Աղբալեան» սրահը կը բուրէ հայկականութեամբ։ Հայու նկարագիրն է ծառայել, աշխատիլ եւ յոգնիլ յանուն ազգային սկզբունքներու, միութենական ծրագիրներու իրագործան։ Կարծէք ծառայութեան դաշինքը դրոշմուած է հայու ինքնութեան հետ։ Աշխարհի որ երկիրը երթաս, որ անկիւնը որ հասնիս, ուր որ ալ ճամբորդես, հայը կը գործէ նոյն սկզբունքով. կը սիրէ ծառայել եւ տքնիլ յանուն ազգային սկզբունքին, հայ մնալու, ապրելու եւ հայութիւնը պահելու վեհ նպատակին։ Գանատայի թորոթոհայ գաղութն ալ անմասն չի մնար այս սկզբունքէն։ Միութենականներ

իրենց առօրեայի այլազան աշխատանքներէն ետք, շաբթուան գրեթէ բոլոր օրերը կը ծառայեն միութենական գործերուն։ Ծառայութիւնը իր գագանակէտին կը հասնի երբ միութիւններ հանդէս կու գան ելոյթներով եւ զուտ հայկական ձեռնարկներով, որոնք կ'ոգեւորեն թորոնթոհայ գաղութը եւ հայկականութեամբ կը յագեցնեն ժողովուրդը։ Գաղութը եռուն է միութենական ձեռնարկներով։ Առաջներկը մայիսին է, երբ սկիզբ կ'առնէ ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանի աշակերտական տարեկան երգչախումբի ելոյթը։ Աւելի քան վեց հարիւր աշակերտաշակերտուհիներ հանդէս կու գան հայրենասիրական եւ ազգային երգերով։ Անծայրածիր Գանատայի մէջ,

զուտ անգլիախօս եւ ֆրանսախօս օտարներու կողքին մենք՝ փոքրաթիւ հայերս, ունինք մեզի պատկանող կառոյց, կեդրոն, հայ եկեղեցի ու դպրոց՝ իր ազգանուէր տնօրէնութեամբ եւ ուսուցչական կազմով, որուն դրոշմը կը տեսնենք, երբ աշակերտներէն իւրաքանչիւրը ուրախ դիմագիծով եւ բարձր տրամադրութեամբ կ'երգէ կամ կը նուագէ ազգային եւ հայրենասիրական երգեր։ Ելոյթի արգասիքը անխոնջ աշխատանքն է մէկ

տարուան , երբ աշակերտներ դասապահերու կողքին կ՚ունենան նաեւ երաժշտական դասապահ մը, երբ կը սորվին երգեր եւ կը նուագեն փողային նուագարաններ։ Սպասուած ելոյթներ են դպրոցի երգչախմբային ներկայացումները. ծնողները ուրախութեամբ կը դիմաւորեն իրենց զաւակները, որոնք յաղթական քայլերթով եւ հպարտանքով մուտք կը գործեն սրահ ու եռեակներով կը զարդարեն հայ կեդրոնի սրահի բեմը։ Դաշնամուրի ընկերակցութեամբ ելոյթ կ՚ունենան դպրոցի բոլոր աշակերտները, որոնց երգացանկը անցեալի յուշեր կամ երբեմն քաղցր յիշատակներ կ՚արթնցնէ հանդիսատեսին մօտ։ Ինչպէ՞ս կարելի է որ փողային տասնեակ մը նուագարաններու հնչեղութիւնը ըլլայ այդքան սահուն, լսելի եւ հաճելի։ Աշակերտները հմտօրէն կը նուագեն հանդիսատեսին հրամցնելով հայ երաժիշտներու ստեղծագործութիւնները, եւ փոխարէնը անսահման ծափողջոյններով կը գնահատուին։ Կարելի չէ հայկականութեան մասին խօսիլ եւ չանդրադառնալ աշակերտական երգչախմբային ելոյթներու յաջորդող Համազգայինի ելոյթներուն, որոնք մեծ հպարտանք եւ հրճուանք կը ստեղծեն հանդիսատեսին մօտ, որ ամէն շաբաթ հայկական ելոյթ մը պիտի վայելէ յագեցնելով իր ծարաւը եւ վերապրելով հայ մշակոյթը։

Համազգայինի ելոյթները ամենայն բծախնդրութեամբ կը հրամցուին հանդիսատեսին․ մեծահասակներն ու փոքրեր ամենայն լրջութեամբ եւ հմայիչ երգեցողութեամբ հանդէս կու գան հայրենասիրական երգերով, որոնք զգուշութեամբ լսելով, երբեմն իրենց հետ երգելով կ՚ապրիս հայ երգի եւ մշակոյթի քաղցրութիւնը։ → 24

22

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ՍԻՒՆԱԿ

COLUMN

ՏԻՐՈՒԿԻՆ ՀԵՏ | Ամպերէն վեր… եւ հոս՝ Նորեկ «ՆԱՐԵԿ» Տիրուկ Մարգարեան Կարապետեան Երբեմն աչքերս կը փակեմ, ո՛չ թէ աշխարհէն փախչելու, այլ՝ տեսնելու այլ աշխարհ մը, որ սովորական աչքերով դժուար է նշմարել։ Այդ պահերուն հոգիս կը բարձրանայ ամպերէն վեր՝ դէպի լոյսով շաղախուած հովիտ մը, ուր քամին աւելի խաղաղ է, լոյսը՝ աւելի մեղմ, իսկ մարդկային սրտերը՝ աւելի ընդարձակ։ Այդ հովիտին մէջ տուները քարերով չեն շինուած, այլ՝ վստահութեամբ։ Փողոցները՝ հոն ապրողներուն սրտերուն պէս լայն են։ Դռները երբեք ամբողջովին չեն փակուիր, որովհետեւ իւրաքանչիւր մարդ իր դիմացինը օտար չի՛ նկատեր, այլ՝ ընտանիքի մէկ մասնիկը։ Այդ աշխարհին մէջ մէկը բոլորին համար կ՚աշխատի, իսկ բոլորը՝ մէկուն։ Հոն մարդը չի՛ հարցներ՝ «Ի՞նչ պիտի շահիմ», այլ կը մտածէ՝ «Ինչպէ՞ս կրնամ օգտակար ըլլալ»։ Ամէն առաւօտ եկեղեցւոյ զանգերը ո՛չ միայն աղօթքի կը կանչեն, այլեւ կը հրաւիրեն սիրոյ, ծառայութեան եւ միաբանութեան։ Ակումբի սրահները կը լեցուին կենդանի ձայներով, մշակութային տան բեմերը երբեք չե՛ն մթնիր, որովհետեւ ամէն սերունդ իր երգը, իր լեզուն, իր պարն ու իր ժառանգութիւնը կը փոխանցէ յաջորդին։ Այդ աշխարհին մէջ մրցակցութիւն կայ, բայց ո՛չ փառքի համար, այլ՝ նուիրումի։ Կը շրջիմ այդ երեւակայական հովիտին մէջ եւ ամէն անկիւնէ նոր պատմութիւն մը կը ծնի։ Օր մը կը տեսնեմ տարեց այրի մը, որ եկեղեցւոյ բակին մէջ դժուարութեամբ կը քալէ։ Դեռ չեմ հասցներ մտածելու, թէ ո՞վ պիտի հասնի անոր օգնութեան, երբ երեք երիտասարդներ արդէն մօտեցած են օգնութեան։ Անոնցմէ ո՛չ մէկը շնորհակալութեան կը սպասէ, անոնք կ՚օգնեն, որովհետեւ օգնութիւնը իրենց համար պարտականութենէ աւելի՝ կեանքի բնական շունչ է։ Յաջորդ օրը դպրոցի մը մէջ եմ։ Նկարատետրը տուն մոռցող աշակերտ մը արցունքոտ աչքերով կը մտնէ դասարան։ Մինչ ան կը փորձէ պահել իր տխրութիւնը, դասընկերները անոր կը բաժնեն իրենց ունեցածը եւ քանի մը վայրկեան ետք ան ո՛չ միայն նկարատետր կ'ունենայ, այլ նաեւ գունաւոր մատիտներ, ռետիններ եւ ամենակարեւորը՝ ամբողջ դասարանին սէրն ու հոգածութիւնը։ Այդտեղ սէրը այլեւս դասաւանդուող նիւթ մը չէ, այլ՝ կենդանի օրինակ։ Այդպէս է նաեւ մշակութային տան մէջ։ Փոքրիկ մը երգին բառերը կը մոռնայ, բոլորը կը սպասեն մինչեւ փոքրիկը կրկին հանգիստ շունչ մը առնէ, ապա՝ նոյն տողը կը սկսին երգել միաձայն։ Այդ աշխարհին մէջ մէկուն սխալը բոլորին պատասխանատուութիւնն է։ Տարիները կ՚անցնին, նոր ընտանիքներ կը կազմուին եւ նոր ծնունդներ կը հնչեցնեն կեանքի

առաջին ճիչերը։ Դպրոցին բակը եւ մշակութային կեդրոնը այլեւս նեղ կը դառնան, իսկ հին պատերը կարծես. «Մենք ձեզ պահեցինք եւ մեծցուցինք, հիմա ձեր կարգն է մեզ պահելու եւ մեծցնելու», կ’ըսեն։ Եւ ահա՛, այդ օրը համայնքի պատասխանատուները կը նստին նոյն սեղանին շուրջ։ Անոնք, առանց անձնական փառք փնտռելու՝ «Ինչպէ՞ս կրնանք մեր զաւակներուն աւելի լայն տուն մը կառուցել», կը մտածեն։ Ծրագիրներ կը պատրաստուին, հաշուարկներ կը կատարուին, սակայն գումարները մեծ են, երբեմն՝ վախցնելու չափ մեծ, բայց երբ նպատակ մը ծնունդ առնէ սրտերու մէջ, թիւերը այլեւս պատնէշ չեն ըլլար։ Տուներէն ծրարներ կու գան, խնայատուփեր կը բացուին եւ տարիներով հաւաքուած խնայողութիւնները իրենց ճշմարիտ հասցէն կը գտնեն։ Է՜հ, ոչ ոք աղքատացաւ, ընդհակառակը՝ ամբողջ համայնքը հարստացաւ, որովհետեւ կառուցուողը ապագան էր։ Այդ կրթական ու մշակութային նոր կեդրոնին պատերուն մէջ հայերէն պիտի հնչէր, պատուհաններէն աղօթքներ պիտի բարձրանային, միջանցքներէն հայ մանուկներ պիտի անցնէին՝ իրենց ուսերուն վրայ կրելով նախնիներու երազները, ու այսօրուան այս նուէրը՝ իրենց վաղուան ինքնութիւնը պիտի դառնար։ Երկար ժամանակ կը կարծէի, թէ այս ամէնը միայն երազ մըն է։ Այնպիսի գեղեցիկ երազ մը, որ կը գտնուի ամպերէն վեր՝ անտեսանելի աշխարհի մը մէջ, բայց օր մը աչքերս բացի եւ հասկցայ, որ այդ աշխարհը հեռու չէր, այլ՝ ձեռքիս մէջ, առօրեայիս մէջ եւ իմ ժողովուրդիս մէջ։ Այդ աշխարհին անունը՝ Թորոնթոյի հայ գաղութ էր։ Եւ յանկարծ ամէն բան իր տեղը գտաւ. եկեղեցւոյ զանգերը այլեւս երազի ձայներ չէին, դպրոցի զանգը իսկապէս կը հնչէր, ակումբի սրահներուն մէջ ծիծաղներ կային եւ

երիտասարդական մշակութային տան բեմին վրայ իսկական երեխաներ կը մեծնային ու իրենց փոքրիկ քայլերով կը շարունակէին մեծ պատմութիւն մը գրի առնել։ Եւ ահա, ես դարձեալ յիշեցի իմ ուսուցչական տարիները։ Տարիներ առաջ, Լիբանանի նորակառոյց Ազգային միացեալ վարժարանին մէջ պաշտօնավարելու բախտը ունեցած էի։ Հոն, հազարաւոր մանկական աչքերու մէջ տեսած էի նոյն փայլը՝ առաջին օրուան երկիւղը, հրճուանքն ու հպարտութիւնը եւ առաջին անգամ բեմ բարձրացող փոքրիկի սրտին արագ զարկերը։ Մեծ զոհողութիւններով հիմնուած դպրոցներն ու մշակութային տուները միայն քարերով կառուցուած վայրեր չեն, այլ՝ յիշողութեան տաճարներ։ Կը յիշեմ այն առաւօտները, երբ ամենէն առաջ ես կը հասնէի դպրոց եւ կը նկատէի որ դպրոցը երեխաներէն առաջ կ՚արթննար եւ շունչը պահած կը սպասէր անոնց ժամանման։ Տաճարի մը խաղաղութիւնը ունեցող դասարանները, մաքուր գրատախտակները, լուռ գրասեղանները, գոյնզգոյն պատերը կը սպասէին փոքրիկներուն ձայներուն, որոնք պիտի հնչէին ու կեանքի կոչէին այդ սուրբ օճախը։ Ամէն տարեշրջանի առաջին օրը ինծի կը թուէր, թէ դպրոց կամ ակումբ յաճախողը միայն երեխան չէր, այլ՝ յոյսը։ Եւ այսօր, տարիներ ետք, նոյն զգացումով կը նայիմ ապագային, որովհետեւ գիտեմ, որ մէկ սրտէն միւսին փոխանցուող լոյսը երբեք չի՛ մարիր, ընդհակառակը՝ այսօրուան փոքրիկը վաղը կրնայ վերադառնալ հոս որպէս ուսուցիչ, կամաւոր, առաջնորդ եւ կամ բարերար։ Այո՛, այդ լոյսը մեզի հասաւ ու լուսաւորեց մեր էութիւնը։ Մեր եկեղեցւոյ եւ ակումբին կողքին կանգնած հսկայ շէնքին առաջին անգամ ըլլալով նայեցանք ուրիշ աչքերով։ Կարծես ան մեզի կը սպասէր եւ անոր պատերը լուռ կերպով կ՚ըսէին. «Ես ձեր գալուն կը սպասէի»։ Անոր կանչը մեր սրտերով լսեցինք ու երկար սպասուած օրը հասաւ՝ 4 յուլիս 2026, եւ տարիներու → 24

23

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ՍԻՒՆԱԿ

COLUMN

ԻՄ ՊՐԻՍՄԱԿԷՍ | Ֆութպոլը ազգերը միաւորող բեմահարթա՞կ է, թէ ազգամիջեան հակամարտութիւններ սրող մարզախաղ Ժան Հալլաճեան Ազգային հաւաքականի շապիկ կրող ոտնագնդակի (ֆութպոլի) մարզիկները, կրկնելէ ետք ազգային քայլերգը՝ կ’ուղղուին խաղավայրի կանաչ մարգագետին, նոյն տրամադրութեամբ եթէ իրենց քայլերը պիտի ուղղէին մարտադաշտ՝ ահեղութեամբ պաշտպանելու իրենց երկրի դրօշը, երբեմն նոյնիսկ ազնուական մրցումի մը հունէն դուրս բերելով մցապայքարի մթնոլորտը, միալարի հասնող հանդիսատեսներու աչքին առջեւ եւ ի հեճուկս միջազգային բոլոր զսպիչ կանոններու կիրարման։ Հարց կը ծագի թէ ֆութպոլը ժողովուրդները միացնող օղա՞կ է, թէ պառակտիչ գործօն: Իրականութիւնը այն է, որ չենք գտնուիր սոսկ մարզական խաղաձեւի մը երեւոյթին առջեւ։ Հակառակ որ հազար հազարաւորներ կարեւորութիւն կ’ընծայեն այս տիպի մարզաձեւին։ Աւելի'ն, քաղաքական իրադարձութիւններէն եւ զինուորական ընդհանրումներու լուրերէն աւելի միջազգային զանգուածային լրատուամիջոցները անհամաչափ կարեւորութեամբ լուսարձակի տակ կ’առնեն անոր առնչակից իրադարձութիւնները։ Այս մարզաձեւը, հետզհետէ աւելի քաղաքական երանգաւորում կը ստանայ։ Պետութիւններու առաջին քաղաքական դէմքերու հետեւողականութիւնն ու ներկայութիւնը խաղերուն, անոնց կողմնորոշումները եւ մեկնաբանութիւնները կու գան փաստելու, որ սոսկական մարզական խաղաոճի մը հանդիսատեսը չենք: Պատմական իրադրութիւն մը դեռ թարմ է մարդկային յիշողութեան մէջ, թէ ինչպէս Հարաւային Ամերիկայի երկու պետութիւններ պատերազմ յայտարարեցին իրարու դէմ՝ միջ-պետական ֆութպոլի խաղերու աւարտին՝ երբ Ֆութպոլի պատերազմը (guerra del fútbol), կամ ծանօթ «100 ժամ տեւած պատերազմ»-ը տեղի ունեցաւ1969-ին Էլ Սալվատորի եւ Հունտուրասի միջեւ։ Պատերազմը կայծ առաւ 14 յուլիս 1969-ին, երբ Էլ Սալվատորի բանակը յարձակում շղթայազերծեց Հունտուրասի վրայ: Պատերազմը, թէեւ կարճատեւ էր, սակայն մեծ հետեւանքներ ունեցաւ երկու երկիրներուն համար: Յունիս 1969-ին երկու երկիրները հանդիպեցան ՖԻՖԱ-ի (FIFA) աշխարհի առաջնութեան զտման մրցակցութեան: Առաջին խաղը տեղի ունեցաւ Հունտուրասի մէջ, ուր Հունտուրասի համակիրները գործադրեցին խուլիկանութիւններ: Երկրորդ խաղը կայացաւ Սան Սալվատորի մայրաքաղաքին մէջ։ Հունտուրասի խումբի իջեւանած պանդոկին մօտ, Սալվատորի երկրպագուներուն խռովարարութիւններուն հետեւանքով արձանագրուեցան քանի մը մարդկային զոհեր։ Խաղը շահեցաւ Էլ Սալվադորը՝ 3–0։ Մրցումէն ետք, հակասալվատորական խռովութիւններ տեղի ունեցան ամբողջ Հունտուրասի տարածքին։ Մինչ այդ, Ֆութպոլէն անդին, երկու հարեւան երկիրներու միջեւ անուղղակի ու դիւանագիտականտնտեսական լարուած լուրջ տարկարծութիւններ կային, որոնք կը խմորուէին տնտեսական, ընկերային, տարածքային գետնի վրայ՝ յանգեցնելով հարիւրաւոր մարդկային կորուստներու եւ հազարաւոր քաղաքացնիներու արտագաղթման: Հայկական քաղքականութիւնն ալ ցմրուր ճաշակեց ֆութպոլային քաղաքկանութեան բաժակէն՝ երբ, ԹուրքիաՀայաստան յարաբերութիւնները կարգաւորելու նպատակաւ, օրուան նախագահ Սերժ Սարգիսեանի նախաձեռնութիւնը, համախոհութիւն եւ բարի դրացիութեան կամք արտայայտելու քայլը, բանալի միջոցը գտաւ ֆութպոլի գնդակին ու կանաչ մարզադաշտի լեզուով ներկայացուած դիւանագիտութեան կիրառմամբ: Արդիւնքը, ըստ նախագահ Սարգիսեանի գնահատականին՝ «... ֆուտպոլային դիւանագիտութեան ընթացքում մեր ուղարկած գնդակը մնաց Թուրքիայի դաշտում, իսկ սրանց վարած էդ դիւանագիտութեան ընթացքում, ցաւօք սրտի, թուրքական պայրաքթարները յայտնուեցին մեր երկրում։ Սա է տարբերութիւնը»: 2008-ի ազգային խումբերու փոխադարձ հանդիպումներու ընդմէջէն, հայկական կողմը իր այս քայլով, իբր թէ կը փորձէր հասկցնել միջազգային հանրային կարծիքին, որ ամէն ինչ կատարեց որպէս դրական շարժ ու բարի կամեցողութիւն, դրացի

Թուրքիոյ հետ երկխօսութեան եզր մը գտնելու համար, որը հանդիպեցաւ թուրքերու անպարկեշտ եւ կողմնակալ մօտեցումներուն՝ հայ-ազերիական հակամարտութիւններու խնդրով: Այսպիսով, հայկական կողմը վերջ տուաւ անոր գործնական ընթացքին եւ կացինահարեց իր իսկ նախաձեռնած «Ֆութպոլային դիւանագիտութիւնը»: Վերեւ յիշատակուած ֆութպոլի մարզաշխարհի եւ քաղաքականութեան սերտ աղերսման փաստարկները հաշուի առած՝ այս տարուան 2026-ի Մոնտիալէն ընդգծելի ինչ դասեր կարելի է քաղել. Ուշագրաւ է, որ ՖԻՖԱ-ն կազմակերպիչ մարմինը անհամեմատելի նիւթական եկամուտ ապահոված է այս մրցաշարքէն՝ շուրջ 13 միլիառ տոլար: Ան այս մէկէն քաջալերուած 48 երկրի մասնակցութեան թիւը յաջորդ մոնտիալին կը ծրագրէ բարձրացնել 64-ի: Մարզական փառատօնը իր մարզական ազնիւ մրցակցութեան իմաստէն երթալէն կը պարպուի՝ վերածուելով մեծ շուկայական առ ու ծախի թատերաբեմի: Քափէ Վերտէի խօսուն օրինակին առջեւ կ’արժէ կանգ առնել: Փոքր երկիր մը, հազիւ 500 հազար բնակչութիւն ունեցող, Ատլանտեան ովկիանոսին մէջ քանի մը փոքր կղզիներու վրայ ծաւալած, որ ատենօք եղած է Փորթուկալական գաղութ: Չնայած մարզական աշխարհի մէջ անոր շատ համեստ ներկայութեան եւ դեռատի մարզական պատմութեան, կրցաւ մրցիլ եւ արձանագրել մեծ յաջողութիւն, նոյնիսկ աշխարահռչակ հաւաքականններու դիմաց, արժանանալով միջազգային մարզական դիտորդներու եւ ֆութպոլի երկրպագուներու համակրանքին: Այս մէկը կու գայ փաստելու, որ փոքր երկիրներն անգամ մեծ յաջողութիւններ կրնան արձանագրել ամէն մակարդակի վրայ, երբ ունին անկոտրում կամք եւ պայքարունակ ոգի: Այս ամէնը կ’ըսենք, չնայած Հայաստանի եւ Քափէ Վերտէի պատմականօրէն յարաբերութիւնները շատ ալ վարդագոյն վիճակ չունէին, հաշուի առնելով անոր կողմնակալ մօտեցումները։ Արդարեւ, երբ այդ երկիրը 1992-93-ին մաս կազմեց ՄԱԿ-ի անվտանգութեան խորհուրդին, կողմ եղաւ ազերիական վարկածներուն: Սակայն, այդ օրերու Հայաստանի իշխանութիւնները Քափէ Վերտէի պատասխանատուներուն պարզեցին, թէ ո'վ է հայ ժողովուրդը, որուն զաւակներէն մին՝ Գալուստ Կիւպէնկեանը, ներդրում ունեցած էր այդ երկրին մէջ, եւ անոր հաստատութեան բարիքներէն մեծապէս օգտուած էին՝ իրենց երկրի զարգացման համար: Հայաստանի քաղաքական մօտեցումները կարելի դարձուցին, որ նշեալ երկիրի քուէարկութեան ոճը փոխուի եւ ընդհանրապէս աւելի չէզոք ու մեղմ կողմնորոշում ցուցաբերէ։ Ֆութպոլը, այլ մարզաձեւի չի նմանիր իր ունեցած հոծ միջազգային ժովրդականութեան եւ հետեւորդներու անսահման տաքարիւնութեան: Նկատառելի էր, որ շատ մը ազգային հաւաքականներ,_ մինչեւ վերջին երկվայրկեան պայքարելով եւ երբե՛ք չյուսահատելով, շրջեցին կացութիւններ՝ ապահովելով յաղթանակ: Սակայն այս պատկերին առընթեր, ականատես եղանք շատ բացայայտ եւ կողմնակալ որոշումներու, մարզախաղի օրէնքը ծուռ հայելիով ներկայացնելու փորձերու՝ արհեստագիտական պտոյտքներու թիւր օգնութեամբ: Սակայն միւս կողմէ → 24 պէտք է հաստատել, որ արդիական միջոցները (օրինակ՝ VAR - Video

← 21

ՀԱՅԿԱԿԱՆՈՒԹԵԱՄԲ ՅԱԳԵՑԱՆՔ ...

Համազգայինի պարային ելոյթները տարբեր խանդ ու եռանդ կը ստեղծեն հանդիսատեսին մօտ։ Շուրջպարն ու բերդ պարը, նազ պարն ու մենապարի ներկայացումները հպարտանքի եւ հայու լինելիութեան զգացումը կը սերմանեն դիտողին մօտ։ Փոքրերու ճկուն շարժումները, իսկ մեծերուն արուեստավարժ խաղերը ինքնին արդիւնքն են պարուսոյցի եւ պատասխանատուներու հետեւողական ու բծախնդիր աշխատանքին։ Համազգայինի աշակերտական արտասանական մրցաշարքը մնայուն ծրագիր է աշակերտութեան, որ անգիր եւ արտասանական յատուկ ոճով կը մասնակցի սոյն մրցոյթին ապահովելով պատուաբեր արդիւնքներ։ Ելոյթներու որպէս եզրափակիչ ներկայացում կը հանդիսանայ դպրոցական միջնակարգի եւ երկրորդականի տարեկան աշակերտական հանդէսները։

← 22

Խինդ ու բերկրանք կայ բոլորին մօտ։ Մեծ թիւով աշակերտներ շրջանաւարտ պիտի ըլլան ՀՕՄ-ի ամէնօրեայ վարժարանէն։ Տարեկան հանդէսը կը վայելէ աշակերտութեան եւ ծնողներու ներկայութիւնը։ Ամէն տարի յատուկ յատկանշական կարգախօսով, բացման խօսքերով եւ ուղերձներով ելոյթ կ՚ունենան աշակերտները։ Արտասանութեան մրցանակով եւ շարադրական նուէրով կը պարգեւատրուին առաջնակարգները։ Վկայուողներ, ծնողներ եւ հիւրեր կը վայելեն խրախճանքի մթնոլորտը։ Գեղեցիկ երեկոյ՝ անմոռանալի յիշատակներով լեցուն։ Խրախճանքին մէջ բնորոշուած է հայկական երաժշտութիւնը, Եարխուշտայի նոյնանման շարժումներով ներկայացուած շուրջպարը աշակերտութեանց կողմէ, օրուան կարկանդակը, որ հայկական արուեստի մարմնացումն է։ Հայ երգի հնչեղութեամբ աշակերտներ բարձր

ՏԻՐՈՒԿԻՆ ՀԵՏ ...

աշխատանքը, աղօթքները, նուիրումը եւ համայնքի ջանքերը մէկ կէտի վրայ միացան։ Եւ այդ օրը ծնունդ առաւ անուն մը, որ թորոնթոհայութեան համար յայտնութիւն մը դարձաւ՝ «Նարեկ»․․․ ու այդ արտասովոր պահուն անցեալն ու ապագան իրարու ձեռք բռնեցին։ Կան անուններ, որոնք մարդիկ չեն ընտրեր, ապա կը հասնին իրենց ժամանակին։ Ահաւասիկ, մեր համայնքի պարագային՝ նորեկ Նարեկը դարձաւ այդ սպասուած եւ խոստումնալից անունը, որ շատոնց մեր մէջ էր՝ մեր եկեղեցիներու աղօթքներուն, մայրերու մրմունջներուն, ուսուցիչներու համբերութեան եւ մեր երեխաներու առաջին հայերէն բառերուն մէջ։ Ու Նարեկ հայ կրթական եւ մշակութային կեդրոն«-ը դարձաւ խոստում մը՝ հայ լեզուն, մշակոյթը եւ երեխաներուն երազները իրականութիւն դարձնող ընդարձակ տուն մը։ Ու Նարեկը դարձաւ աղօթք, յիշողութիւն եւ ապագայի կանչ։ Եւ ճիշտ այդ պահուն Աստուծոյ՝ թորոնթոհայութեան համար պատրաստած հրաշքի ժամանակը ի յայտ եկաւ եւ երկինքն ու երկիրը իրարու մօտեցան։ Ու Նարեկը դարձաւ Թորոնթոյի հայ սրտին՝ Ս. Աստուածածին Հայց. առաք. եկեղեցոյ, Հայ կեդրոնին եւ Երիտասարդական մշակութային տան կից շնչող սրտի զարկը։ Հիմա ամառ է։ Նարեկին միջանցքները տակաւին լուռ են, դասարաններուն

← 23

ԻՄ ՊՐԻՍՄԱԿԷՍ ...

assistant referee, Վիտիօ օգնական իրաւարար), օգնեցին որ հետեւորդներու աչքէն եւ հանրային կարծիքէն բան չվրիպի, ու կարելի չըլլայ բան թաքցնել՝ շնորհելով երկրորդ առիթ եւ թափանցիկութիւն, առնուած որոշումները վերատեսութեան ենթարկելու, որպէսզի տուեալ որոշումը մնայ արդար եւ զոհ չերթայ հապճեպ սուլիչի մը: Կը յուսանք, որ այս մօտեցումը՝ արդարութիւնը հաստատելու վերաքննութիւնը, համատարած երեւոյթ կը դառնայ մարդկայնութիւնը հետաքրքրող բոլոր ոլորտներու նկատմամբ, քանզի քաջութիւն կ’ուզէ առնուած որոշում մը չեղեալ համարելը ու ետ քայլ առնելը՝ արդարութիւն հաստատելով: Քաղաքական իմաստով այլ երեւոյթներու առջեւ գտնուեցանք, երբ Արժանթինի նման ազգային հաւաքականի անդամներ պաստառ պարզեցին։ Անգլիոյ դէմ, յաղթանակէն ետք, հպարտօրէն աղաղակելով՝ «Las Malvinas son Argentinas» գրութեամբ, թարգմանաբար՝ «Մալվինեան կղզիները արժանթինեան են» ըսելով: Փաստօրէն եւ արդարօրէն յիշեցնելով մարդկութեան, որ արժանթինցիք 44 տարի ետք ոչ միայն համակերպեր են կղզիներու կորուստին հետ, այլեւ պահանջատէր են:

տրամադրութեամբ կը պարեն եւ կամ կ՚երգեն հայերէն երգեր՝ հրաժեշտ տալով դպրոցին, տնօրէնութեան եւ ուսուցչական կազմին։ Տարեշրջանը հասաւ իր աւարտին։ Երկու ամսուան ընթացքին մարդիկ պիտի վայելեն ընտանեկան արձակուրդներն ու ամառնային պտոյտները։ Բարձր տրամադրութեամբ պիտի ներկայանան ամառնային փառատօնին, ուր կերուխումին ընդմէջէն դարձեալ պիտի լսեն եւ վայելեն հայակական երաժշտութիւն հայ երգիչներու կատարողութեամբ։ Ովկիանոսներ հեռու, գանատական հողերու վրայ ունինք ամբողջական իրաւունքը մնալու, ապրելու եւ գոյատեւելու որպէս հայ։ Անսահման է կարելիութիւնը ունենալ դպրոց, կեդրոն եւ եկեղեցի ու պահել հայ մշակոյթը։ Ազատ ես խօսելու, մտածելու եւ գործելու հայօրէն։ Գաղութ մը, որ հայկականութեամբ յագեցած է։ ֍

մէջ աթոռները համբերութեամբ աշակերտներուն կը սպասեն, գրատախտակները մաքուր են, պատուհաններէն ներս դեռ միայն արեւի շողերը կը մտնեն, բայց այդ լռութիւնը երկար պիտի չտեւէ։ Շուտով պիտի գայ 20 սեպտեմբեր 2026-ը, առաջին զանգը պիտի հնչէ, փոքրիկ ոտքեր պիտի վազեն այդ միջանցքներէն, հայերէն առաջին բառեր պիտի ծնին նոր շրթներէ եւ այդ պատերը հայկական թոքերով պիտի շնչեն ու հայկական մշակոյթով պիտի լեցուին։ Ահա՛, այդ օրը պիտի հասկնանք, որ մեր երազած դրախտը երբեք ամպերէն վեր չէր։ Դրախտը՝ մարդ իր ունեցածէն ուրիշին բաժին հանելու պահն է, եւ շնորհակալութիւն չսպասող ժպիտին մէջ է։ Դրախտը՝ սերմնացան ուսուցիչին ցանած սերմին պտուղին մէջ է։ Դրախտը՝ իր զաւկին ապագային համար իր բաժինը նուիրող ծնողքին զոհողութեան մէջ է։ Դրախտը՝ իր անցեալը յարգող, ներկան կառուցող եւ ապագան իր երեխաներուն վստահող համայնքին մէջ է։ Օր մը, երբ ապագայ սերունդ մը անցնի Նարեկ հայ կրթական եւ մշակութային կեդրոնի միջանցքներէն, պիտի լսէ տարիներ առաջ այս երազին հաւատացող եւ երկրային դրախտը կառուցող համայնքին լուռ շունչը։ Ան պիտի գիտնայ, որ այս պատերը միայն աղօթքներով կառուցուած չեն, այլ՝ հայու ոգին կենդանի պահող ս. Գրիգոր Նարեկացիի շնորհած յաւերժական խոստումով եւ Աստուծոյ օրհնութեամբ ու Անոր երկնային կամքով։ ֍

Արդ, 14 յունիս 1982-ին, բրիտանական ուժերը բռնատիրացան կղզիին, 10 շաբաթ տեւած մարտերէ ետք։ Արժանթին պատերազմի առաջին օրերուն իր իշխանութիւնը տարածած էր կղզիներուն վրայ, սակայն, չդիմանալով գերուժ Անգլիոյ հրետանային հարուածներուն, յանձնուեցաւ եւ քաշուեցաւ այդ երկրամասէն: Արժանթինի մարզիկներու յանդուգն քայլին դիմաց, մեր առաջ կը պարզուի հակոտնեայ այլ երեւոյթ մը, երբ ոչ մարզական ամօթալի պատկերի առջեւ գտնուեցանք նոյն ինքն արդարութեան վերահաստատման լոզունգը յուշող Արժանթինի մարզիկներու կողմէ, որոնք կռնակ դարձուցին Սպանիոյ խումբին բաժակի տուչութեան պահուն: Այս բոլորը մատնանշելով, կրնանք եզրակացնել, որ մեծ ճիգ կը թափուի կարգ մը միջազգային ուժերու կողմէ՝ ֆութպոլը քաղաքականցնելու: Փաստօրէն նախագահ Թրամփի անտեղի միջամտութիւնը՝ շրջելու ՖԻՖԱ-ի առնուած դաշտի որոշումները, կու գան այդ մէկը հաստատելու։ Ֆութպոլը եւ մարզարուեստը ընդհանրապէս, հարկաւոր է հեռու պահել քաղաքական եւ միջազգային հակմարտութիւններու շրջագիծէն՝ պահելով անոր ազնիւ եւ վեհանձն ոգին ու միլիառաւոր երկրպագուներու ազնիւ տրամադրութիւնները, ըմբոշխնելու մարզական բարձր խաղի մակարդակ, արդար մրցակցութեան շրջագծի մը մէջ: ֍

25

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

ԼՈՒՍԱՐՁԱԿ

SPOTLIGHT

Պատմական երեկոյ, իշխանական նուիրատութիւն եւ նոր կեդրոնի անուանակոչութիւն...

←3

Պատմական երեկոյ ...

կրթական եւ մշակութային կեդրոնի շէնքին ձեռքբերման նպատակով, իբրեւ մասնաճիւղի անդամակցութեան հաւաքական կամքի եւ նուիրումին արտայայտութիւն, «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէին յանձնեց 500 000 տոլարի արժողութեամբ նուիրատուութեան կտրոնը։ Այս առատաձեռն նուիրատուութիւնը կը խորհրդանշէ մասնաճիւղին խոր հաւատքը ազգային կրթական, մշակութային եւ համայնքային արժէքներու պահպանման ու զարգացման գործին եւ կը վերահաստատէ ՀՕՄ-ի առաքելութեան անսակարկ նուիրուածութիւնը՝ ծառայելու հայ ժողովուրդի մնայուն ու համազգային շահերուն։ ֍

26

ԻԱ տարի թիւ 8 [228] ◆ Օգոստոս 2026

ԱՅԼԱԶԱՆ

ETC.

Սանկրիան հաւանաբար Հայաստանի պատմութեան մէջ տեղ չունի. բայց լաւ գիտենք, որ գինեգործութեան արուեստը այնտեղ մեծ տեղ կը գրաւէ: Ամենէն հին յայտնի գինեգործարանը հնագէտներու խումբի մը կողմէ յայտնաբերուած է Արենի գիւղին մօտ, 2007 թուականին, որ 6 100 տարուան հնութիւն է: Այսօր կրնաք համտեսել համեղ հայկական գինիներ, որոնց շարքին է Վան Արդին: Վայելցէք այս սանկրիայի բաղադրատոմսը, որ կը համատեղէ նռան սէրը՝ «Վան Արդի Արենի», «Կախեթի» եւ «Յաղթանակ» խաղողի խառնուրդի հետ:

լուսանկարը՝ Սիրուն Բարսեղեանի

Լենային [vegan] ն ա կ ա կ յ ա հ Նուռի խմիչք (սանկրիա) ը ց (6 անձի համար) խոհանո

Բաղադրութիւնը • 1 շիշ (750 մլ) Van Ardi's Classic Blend կամ չոր կամ կիսաչոր վեգան կարմիր գինի • 2 գաւաթ նռան հիւթ • 1/3 գաւաթ քոնեաք • 2 ճաշի դգալ նռան ռուպ • 1 գաւաթ սեզոնային միրգ՝ բարակ կտրտած դեղձ, նարինջ եւ/կամ նռան հատիկներ (ըստ ցանկութեան) • Թարմ անանուխ՝ զարդարելու համար (ըստ ցանկութեան) • Սառոյց, մանրուած կամ խորանարդներով Պատրաստութեան եղանակը Գինին եւ նռան հիւթը լեցնել սափորի մէջ: Առանձին գաւաթի մը մէջ լաւ խառնել քոնեաքը և նռան ռուպը: Աւելցնել այս խառնուրդը սափորին մէջ եւ լաւ խառնել: Աւելցնել միրգեր (եթէ ներառուած են): Մատուցելու ժամանակ աւելցնել առատ սառոյց եւ զարդարել անանուխի տերեւներով: ֍

rtm e

A Ju MC Se nio an ni r p sw o e r pr robl rs ob e m l e m: : 30 4 c m 0 ap a

VK Global Enterprises Inc Empowering Your Homeowmership Journey Financial Counseling Services

Savings Are Based On Customers Monthly Net Worth

A Totally New Concept in Banking - Paydown Specialty

Reduce the cost of your mortgages and loans?

Feel free to reach out: +1 289.378.0029

E-mail: ceo@vkglobalenterprises.com

Loan amount: Annual Int. Rate: Amortized Loan: Payment Frequency: Monthly Income: Monthly Expenses: Number of Payments: Total Principal Payments: Total Interest paid:

VK Global Method

Institutional Method

$300,000 5.64% 30 yrs Monthly $ 5000 $3000 135 Mths $ 403,693.58 $ 103,693.58

$300,000 5.64% 30 yrs Monthly $ 5000 $ 3000 360 Mths $ 618,293.58 $ 318,293.58

Net Savings $214,600.00

$

0

Paid in Years: 11yrs, 3 Months Reduction in Years: 18yrs, 9 Months

Vahan Kassabian, CEO

Existing contracted Locked term Mortgage Holders, Immediate Mortgage Reductions, call for complimentary consultation.

Services 100% Guarantee

nt s

27

AUG. 2026

Vol. 21, No. 8 [228] ◆ August 2026

չ ա Խ ռ բա ԱՅԼԱԶԱՆ

1

ETC.

2

Crossword

3

4 5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16 17

18

խաչբառին երը պատասխանն

Հորիզ ոն 1. (բայ ական ) բարբ առ 3. (ածա կան ) ո իլ , ճառել , ար ր մահ տայայ անմեռ չի ճան տուիլ չնար, մ 5. (գոյ. շտագո ) խօսա յ, կցութի աւանդ ւն , ասո ո ւ թ իւն , առ ւլ 8. (գոյ. ասպել իս , պատմու )h մ, 11. (գո եռախօս յ.) կերպ ա ս , պաս նկար տառ ( շարժա 12. (գո յ.) անգ նկարի իր ստա ), 13. (գո ցուած յ.) Բան ս ա ո կ վ որութի (վ րան բանակ ւն լա ու հանդի մ, սկաուտա րած), վ րանն կ ե պ ան (մի ր ում: 15. (գո ջազգա ով յ.) ճաշ յ ի ն) ա կելու ե բարբա ւ խ օ ռ ս , ե խօսուա լու գոր 16. (գո ծարան ծք յ.) , 18. (բա տունկ, խոտ յ ) զ րու ցել , տե ղեկաց նել , պա տմագր ել

աց Ուղ ղահայե դրող մեքենայ, կառք ծութիւն ա խ ան տարա Down մ հ ա 2. (գոյ.) փո Across ս ն ա աղի ն յի ա վ ր ո ջ ք ) ր յ. շա փոխադրող մեքենայ, կառք . (գո լիք 2.ն(գոյ.)

1. (բայ) 4բարբառիլ, ակա նող ըմպեարտայայտուիլ ցճառել, րէ՝ այբբեն տ ա ց ա բ (գոյ.) զովա . ը 5 եր կ բառ 4. (գոյ.) ջրային աղի անսահման 3. (ածական)յ.)որ ճանչնար, ք, որ չի րմահ , ապրում ծ 6. (գո գի , ող ջութիւն ծուատարածութիւն ա ւն ծ ի ր ւթ ո ո գ ն , ծ մշտագոյ, անմեռ ա ա դ շ ն ե ա կ մ ) , յ. ո 7. (գ ն , վաղեմի ն ) նախկիասուլիս, 5. (գոյ.) խօսակցութիւն, 5. (գոյ.)ւ զովացնող ըմպելի 8. (ածակա տ ծածկելո ա պ ր ե մ կ ա տ կ ա ն ի )պ պատմում, առասպել ծք՝ գետ 6. (գոյ.) գիրք, որ բառեր կը բացատրէ՝ 9. (գոյ.աւանդութիւն, նք դէ գործուա ւր ո բ ) յ. ո եգակ, կեա ր (գ ա , 10. ղ 8. (գոյ.) hեռախօս տ այբբենական շարքով ս նային ա -բ-գ ա , ը . (գոյ.) երկ կ 2 մութիւն ն 1 տ ա ց ծ պա երու ա 11. (գոյ.) կերպաս, 7. ր ց ի պաստառ (գոյ.) կենդանութիւն, ողջութիւն, ն գ յ ա ա հ ւմէ ) ո ծ 14. (գոյ. տեղծագոր ս ն ա կ (շարժանկարի), նկար ապրում ա ր 17. (գոյ.) գ

12. (գոյ.) անգիր ստացուած սովորութիւն 13. (գոյ.) ճամբար գոյական Բանակ (վրան լարած), վրաններով բանակում, սկաուտական (միջազգային) հանդիպում: 15. (գոյ.) ճաշակելու եւ խօսելու ձնատառը առան գործարան, բարբառ, խօսուածք (հայերէն sudoku) 16. (գոյ.) տունկ, խոտ

Զուլալին

b Junior pro

8. (ածական) նախկին, վաղեմի, մաշած, գործածուած 9. (գոյ.) պատկեր 10. (գոյ.) բուրդէ գործուածք՝ գետին կամ պատ ծածկելու 12. (գոյ.) երկնային աստղ, արեգակ, կեանք 14. (գոյ.) հայ գիրերու ցանկը, ա-բ-գ

Senior problem

lem

er with ed contain t of s a b e r a u a sq heigh Edwin has 0 cm and a 6 f o th g n ter and a side le ay with wa w lf a h it s fill cube with 75 cm. He ge a solid r e m b ube u s plans to Once the c . e id s in s length rs will centimete 30 cm side y n a m w o the is added, h l be from the top of ve the water le ontainer? c

Armen’s Math Corner (answers on pg. 26)

Annette’s family is looking for a new apartment, and she hopes to get a pet after they move. Out of 68 apartments found online, 40 are close to a park , 28 allow pets, and 4 offer neither feature.

How many of the apartments are close to a park and allow pets?