I Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Śląskich w Praszce
WYMAGANIE EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA
HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO
Opracował: mgr Tomasz Kubacki
CELE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA 1. Ugruntowanie i udoskonalenie wiedzy, umiejętności i postaw kształconych podczas wcześniejszych etapów edukacji, w tym restrukturyzacja wiedzy historycznej: a) poszerzanie wiedzy o podstawach odrębności różnych cywilizacji; b) pogłębienie wiedzy o strukturach społecznych, ideologicznych, społeczno – politycznych, systemach filozoficzno – religijnych, prądach kulturowych; c) pogłębienie rozumienia dynamiki oraz złożoności przemian kulturowych; d) rozwijanie zdolności krytycznego czytania i oceniania różnorodnych przekazów poprzez pogłębioną pracę ze źródłami historycznymi; e) rozwijanie takich umiejętności, jak: ocena źródła do badania wybranego problemu, ocena wiarygodności źródła, syntetyzowanie informacji zaczerpniętych z różnych źródeł. 2. Kształtowanie umiejętności wykorzystania ugruntowanej wiedzy do opisu i oceny problemów historycznych z uwzględnieniem zasad naukowego badania przeszłości. 3. Pogłębianie umiejętności prezentowania wyników własnej pracy w zróżnicowanych formach, a także kształtowanie zdolności formułowania opinii i wniosków historycznych w formie obszernych wypowiedzi ustnych i pisemnych oraz obrony własnych sądów i dyskusji. 4. Kształtowanie zdolności rozumienia, że jednostki i rozmaite grupy społeczne w różny sposób opisują i interpretują historię (tak w przeszłości, jak i obecnie) oraz kształtowanie umiejętności krytycznej analizy różnych interpretacji historii. 5. Wskazywanie związków pomiędzy przeszłością i teraźniejszością oraz zachęcanie do rozważania różnorodnych następstw przeszłych i obecnych zjawisk historycznych. 6. Umożliwianie wykorzystania wiedzy i umiejętności historycznych zgodnie z zainteresowaniami i zdolnościami ucznia. 7. Wyposażenie ucznia w wiedzę i umiejętności dokonywania ocen, które umożliwiają mu świadome i racjonalne kształtowanie tożsamości oraz wybór systemu wartości, poprzez: a) zapoznanie z różnymi rodzajami wspólnot ludzkich; b) zapoznanie z różnymi rodzajami systemami wartości, ukształtowanymi w różnych cywilizacjach i kulturach; c) zapoznanie z korzeniami i wartościami europejskiego kręgu kultury chrześcijańskiej. 8. Rozwijanie postaw obywatelskich, patriotycznych, poczucia przynależności do wspólnoty rodzinnej, lokalnej, regionalnej, etnicznej i narodowej poprzez: a) pogłębienie i rozwinięcie wiedzy o charakterystycznych dla państwa i narodu polskiego instytucjach, wartościach życia publicznego; b) pogłębienie i rozwinięcie wiedzy o właściwych dla terytorium i narodu polskiego wspólnotach lokalnych i regionalnych; c) zachęcanie do rozważania omawianych problemów historycznych w odniesieniu do doświadczeń własnych, swojej rodziny i wspólnoty lokalnej. 9. Przygotowanie do udziału w życiu różnych społeczności, w tym społeczności zjednoczonej Europy, poprzez: a) zapoznanie ze zróżnicowaniem rodzajów wspólnot ludzkich; b) zapoznanie ze znaczeniem różnych wspólnot ludzkich w historii;
2
c) zachęcanie do rozważania skutków wynikających dla jednostki z faktu przynależności do różnych wspólnot; d) kształtowanie zrozumienia i tolerancji dla odmiennych kultur, obyczajów i przekonań mieszczących się w kanonie wartości cywilizacyjnych. 10. Przygotowanie do dalszej edukacji na poziomie studiów wyższych. II. KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII I SPOŁECZEŃTWA Ocena celująca Uczniowie: - są w swoich dociekaniach historyczno - społecznych samodzielni i niezależni, - wykazują wiedzę historyczną, społeczną i socjologiczną, znacznie wykraczającą poza program nauczania, - (patrz: kryteria na ocenę bdb), - zasób ich wiedzy i umiejętności świadczy o widocznych i sprecyzowanych uzdolnieniach humanistycznych, - czynnie uczestniczą w lekcjach, - wykazują dociekliwość podczas rozwiązywania problemów historycznych, - wykorzystują wiedzę z pokrewnych przedmiotów, - starannie wykonują wszelkie zadania, - uczestniczą i osiągają sukcesy w szkolnych i pozaszkolnych konkursach i olimpiadach. Ocena bardzo dobra Uczniowie: - łączą faktograficzną wiedzę ogólną i szczegółową oraz rozumieją różne aspekty historii Polski i innych krajów w zakresie programu nauczania, - opisują minione społeczeństwa i czasy oraz porównują ich właściwości w ramach jednego lub wielu okresów historycznych, - sprawdzają i analizują przyczyny i skutki wydarzeń i zmian oraz dostrzegają związki między nimi, - opisują i wyjaśniają różne interpretacje wydarzeń, zmian i działania uczestniczących w nich ludzi, - na podstawie posiadanej wiedzy wartościują i wyróżniają źródła informacji, krytycznie je wykorzystują w celu sformułowania wniosków i poparcia ich dowodami, - wybierają, porządkują i rozwijają informacje w celu skonstruowania dobrze ułożonej wypowiedzi, z wykorzystaniem dat i pojęć historycznych, - podejmują samodzielnie dociekania historyczne, ujawniając kreatywność myślenia i pomysłowość prezentacji rozwiązanych problemów, - podejmują różne role w zespole, wnosząc twórczy wkład w wykonanie określonego zadania, - sprawnie porozumiewają się i stosują różne formy wypowiedzi. Ocena dobra Uczniowie: - wykazują raczej ogólną wiedzę faktograficzną w ramach programu nauczania, natomiast w zakresie niektórych zagadnień prezentują wiedzę szczegółową i zrozumienie poruszanych aspektów z historii Polski i innych krajów, - używają swej wiedzy do opisów wydarzeń, uczestniczących w nich ludzi oraz zmian, - dostrzegają związki między cechami byłych społeczeństw i okresów,
3
-
-
dostrzegają i opisują przyczyny i skutki wydarzeń i zmian, wiedzą, że niektóre wydarzenia, postępowanie ludzi, zmiany były interpretowane na różne sposoby i potrafią zasugerować możliwe tego przyczyny, wartościują źródła informacji i określają te, które mają szczególne znaczenie dla danego zadania, wybierają i porządkują informacje z różnych źródeł, aby skonstruować poprawnie ułożoną wypowiedź, z wykorzystaniem dat i pojęć historycznych, wymagających nieznacznej korekty, potrafią przyjmować określone role w zespole i współpracować przy wykonaniu określonego zadania, stosują w praktyce zasady sprawnego komunikowania się.
Ocena dostateczna Uczniowie: - wykazują znajomość i zrozumienie ważnych aspektów z historii Polski i innych krajów w zakresie programu nauczania, - wykorzystują wiedzę w celu opisania charakterystycznych cech minionych społeczeństw i okresów, działalności ludzi i zachodzących zmian, - podają niektóre przyczyny i następstwa ważnych wydarzeń i zmian, - wskazują, jak w różny sposób były przedstawiane i interpretowane niektóre aspekty przeszłości, - próbują wybierać i łączyć informacje z różnych źródeł, - konstruują wypowiedzi ustne i pisemne, wewnętrznie uporządkowane, z właściwym użyciem dat i pojęć historycznych, - podejmują próby samodzielnych dociekań historycznych, wymagających wielokrotnej korekty, - podejmują współpracę w grupie przy zadaniach zespołowych, - starają się stosować zasady sprawnego komunikowania się. Ocena dopuszczająca Uczniowie: - mają spore luki w wiadomościach objętych programem, - są bierni na lekcji, ale przy pomocy nauczyciela potrafią wykonać proste zadania, wymagające zastosowania podstawowych umiejętności, - odpowiadają na proste pytania o przeszłość, korzystając z nieskomplikowanych źródeł informacji i uwzględniają chronologię, - wyjaśniają pojęcia historyczne, - znają podstawowe daty z historii Polski i powszechnej, - podejmują próby współpracy przy zadaniach zespołowych. Ocena niedostateczna Uczniowie: - mają ogromne luki w wiadomościach, które są trudne do uzupełnienia, - notorycznie nie przygotowują się do lekcji, - nie rozumieją i nie potrafią wykonać prostych zadań, nawet przy pomocy nauczyciela, - charakteryzuje ich brak systematyczności i chęci do nauki oraz bierność na lekcji, - nie posiadają zeszytu przedmiotowego. 1. Na początku roku szkolnego nauczyciel zapoznaje uczniów z zakresem wymagań programowych oraz systemem oceniania na lekcji historii.
4
2. Bieżące ocenianie obejmuje: dłuższe formy pracy pisemnej, testy, krótkie formy pisemne (kartkówki), sprawdziany z mapek, odpowiedzi ustne. Oceniana jest także aktywność ucznia na lekcjach, prace domowe ( referaty, wypracowania, prezentacje multimedialne), udział w konkursach i olimpiadach; a) odpowiedzi ustne obejmują materiał działu aktualnie omawianego ( trzy ostatnie lekcje), b) krótkie formy pisemne (kartkówki) mogą obejmować materiał nauczania z trzech ostatnich lekcji ( nie muszą być zapowiadane), c) sprawdziany z mapek (podlegają takim samym zasadom, co dłuższe formy pisemne (bez możliwości ich poprawienia), d) dłuższe formy pisemne obejmują większą część materiału (dział) – sprawdziany lub dłuższe prace pisemne w ciągu semestru będę przeprowadzane 2 –3 razy w zależności od godzin nauczania przedmiotu w danej klasie, - Dłuższe formy pisemne są obowiązkowe, jeżeli z przyczyn losowych uczeń nie może napisać z całą klasą, to powinien to uczynić w terminie uzgodnionym przez nauczyciela. - Nauczyciel podaje termin pracy klasowej z tygodniowym wyprzedzeniem. - Nauczycielowi przysługuje czas dwóch tygodni na sprawdzenie prac pisemnych. - Uczeń nieobecny na sprawdzianie lub kartkówce jest zobowiązany zaliczyć pracę na następnej (najbliższej) lekcji. - Uczeń, który otrzymał ocenę niedostateczną powinien zaliczyć pracę (sprawdzian) w ciągu tygodnia od otrzymania tejże. 2. W ciągu semestru uczeń powinien zdobyć przynajmniej trzy oceny (w miarę możliwości z różnych form oceniania). 3. Oceny klasyfikacyjne semestralne i końcowe ustala nauczyciel przedmiotu biorąc pod uwagę wszystkie oceny cząstkowe, ze szczególnym uwzględnieniem ocen z dłuższych sprawdzianów pisemnych, a w przypadku oceny końcowej (rocznej) również oceny semestralnej. 4. W ocenie prac pisemnych ustala się procentowy wskaźnik przeliczenia punktacji pracy na daną ocenę. W ocenie prac pisemnych typu maturalnego oraz sprawdzianów i kartkówek przyjmuje się następujące progi procentowe przeliczane na oceny cyfrowe: 0 – 29% - niedostateczny 30 – 49% - dopuszczający 50 – 68% - dostateczny 69 – 83% - dobry 84 – 100% - bardzo dobry W ocenie testów z wiedzy o wydarzeniach zarówno bieżących, jak i przeszłych ocenia się następująco w przeliczeniu na oceny cyfrowe: 0 – 39% - niedostateczny 40 – 50% - dopuszczający 51 – 74% - dostateczny 75 – 89% - dobry
5
90 – 100% - bardzo dobry >100% - celująca a) Dopuszcza się stosowanie znaków „plus” (+) i „minus” (-) w bieżącym i śródrocznym ocenianiu b) Jeżeli uczeń uzyska wysokie wyróżnienie w olimpiadzie przedmiotowej w etapie pozaszkolnym, może uzyskać ocenę celującą na koniec semestru, bądź koniec roku c) Jeżeli uczeń otrzyma oceną niedostateczną (śródroczną) powinien to nadrobić zgodnie z zasadami PSO d) Jeżeli uczeń opuści ½ zajęć, będzie niesklasyfikowany z przedmiotu Historia i społeczeństwo. Krótka forma wypowiedzi oceniana jest następująco: 6 pkt – bardzo dobry 5 pkt – dobry 4 pkt – dostateczny 3 pkt – dopuszczający >3pkt – niedostateczny Dłuższa forma użytkowa oceniana jest następująco: 10 pkt – bardzo dobry 7,5 pkt – dobry 6 pkt – dostateczny 4 pkt - dopuszczający >4 pkt – niedostateczny Wypracowanie oceniane jest następująco: 18 pkt – celujący 17 – 16 pkt – bardzo dobry 15 – 13,5 – dobry 13 – 10,5 – dostateczny 10 – 7 – dopuszczający >7 – niedostateczny. Na pracy klasowej ocenie podlega:
Stopień opanowania materiału Stylistyczna poprawność odpowiedzi (przy wypracowaniu właściwa kompozycja) Stopień rozumienia tematu (pytań)
Odpowiedzi ustne a) na początku zajęć lekcyjnych uczeń może być poproszony do odpowiedzi ustnej, w czasie której sprawdzana jest i oceniana wiedza merytoryczna, znajomość podstawowych pojęć oraz umiejętność myślenia przyczynowo – skutkowego i samodzielnego wnioskowania
6
b) nauczyciel pyta z trzech ostatnich lekcji lub z materiału powtórzeniowego Przy odpowiedzi ustnej ocenianiu podlega: -
zrozumienie tematu, zawartość merytoryczna, argumentacja, wyrażanie sądów, opinii, stosowanie terminologii, politologicznej, socjologicznej, historycznej, sposób prezentacji (samodzielność wypowiedzi, poprawność językowa, płynność, logiczne myślenie przyczynowo – skutkowe), umiejętność korzystania z map, tabel, wykresów, wyników i analiz, znajomość interpretacji i źródeł ikonograficznych, znajomość biogramów.
Kryteria oceny ustnej Celujący – odpowiedź wskazuje na szczególne zainteresowanie przedmiotem, spełniając kryteria oceny bardzo dobrej, wykracza poza obowiązujący program nauczania, zawiera własne przemyślenia i oceny, Bardzo dobry – odpowiedź wyczerpująca, zgodna z programem, swobodne operowanie faktami i dostrzeganie związków między nimi, Dobry – odpowiedź zasadniczo samodzielna, zawiera większość wymaganych treści, poprawna pod względem języka, nieliczne błędy, nie wyczerpuje zagadnienia, Dostateczny – uczeń zna najważniejsze fakty, umie je zinterpretować, odpowiedź odbywa się przy niewielkiej pomocy nauczyciela, występują nieliczne błędy rzeczowe, Dopuszczający – niezbyt precyzyjne wypowiedzi na pytania nauczyciela, braki w wiadomościach i umiejętnościach, dodanie nazwy zjawiska lub procesu przy pomocy nauczyciela, Niedostateczny – nie potrafi rozwiązać zadań teoretycznych lub praktycznych o elementarnym stopniu trudności nawet z pomocą nauczyciela, nie udziela odpowiedzi na większość pytań zadanych przez nauczyciela, ma braki w wiadomościach koniecznych. 5. Jeżeli uczeń uzyska wysokie wyróżnienie w olimpiadzie przedmiotowej w etapie pozaszkolnym, może uzyskać ocenę celującą na koniec semestru bądź koniec roku. 6. Jeżeli uczeń opuści ½ zajęć, będzie niesklasyfikowany z przedmiotu Historia i społeczeństwo.
7