I Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Śląskich w Praszce
WYMAGANIE EDUKACYJNE I PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA
HISTORIA
Opracował: mgr Tomasz Kubacki
1
CELE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA 1. Ugruntowanie i udoskonalenie wiedzy, umiejętności i postaw kształconych podczas wcześniejszych etapów edukacji, w tym restrukturyzacja wiedzy historycznej: a) poszerzanie wiedzy o podstawach odrębności różnych cywilizacji; b) pogłębienie wiedzy o strukturach społecznych, ideologicznych, społeczno – politycznych, systemach filozoficzno – religijnych, prądach kulturowych; c) pogłębienie rozumienia dynamiki oraz złożoności przemian kulturowych; d) rozwijanie zdolności krytycznego czytania i oceniania różnorodnych przekazów poprzez pogłębioną pracę ze źródłami historycznymi; e) rozwijanie takich umiejętności, jak: ocena źródła do badania wybranego problemu, ocena wiarygodności źródła, syntetyzowanie informacji zaczerpniętych z różnych źródeł. 2. Kształtowanie umiejętności wykorzystania ugruntowanej wiedzy do opisu i oceny problemów historycznych z uwzględnieniem zasad naukowego badania przeszłości. 3. Pogłębianie umiejętności prezentowania wyników własnej pracy w zróżnicowanych formach, a także kształtowanie zdolności formułowania opinii i wniosków historycznych w formie obszernych wypowiedzi ustnych i pisemnych oraz obrony własnych sądów i dyskusji. 4. Kształtowanie zdolności rozumienia, że jednostki i rozmaite grupy społeczne w różny sposób opisują i interpretują historię (tak w przeszłości, jak i obecnie) oraz kształtowanie umiejętności krytycznej analizy różnych interpretacji historii. 5. Wskazywanie związków pomiędzy przeszłością i teraźniejszością oraz zachęcanie do rozważania różnorodnych następstw przeszłych i obecnych zjawisk historycznych. 6. Umożliwianie wykorzystania wiedzy i umiejętności historycznych zgodnie z zainteresowaniami i zdolnościami ucznia. 7. Wyposażenie ucznia w wiedzę i umiejętności dokonywania ocen, które umożliwiają mu świadome i racjonalne kształtowanie tożsamości oraz wybór systemu wartości, poprzez: a) zapoznanie z różnymi rodzajami wspólnot ludzkich; b) zapoznanie z różnymi rodzajami systemami wartości, ukształtowanymi w różnych cywilizacjach i kulturach; c) zapoznanie z korzeniami i wartościami europejskiego kręgu kultury chrześcijańskiej. 8. Rozwijanie postaw obywatelskich, patriotycznych, poczucia przynależności do wspólnoty rodzinnej, lokalnej, regionalnej, etnicznej i narodowej poprzez: a) pogłębienie i rozwinięcie wiedzy o charakterystycznych dla państwa i narodu polskiego instytucjach, wartościach życia publicznego; b) pogłębienie i rozwinięcie wiedzy o właściwych dla terytorium i narodu polskiego wspólnotach lokalnych i regionalnych; c) zachęcanie do rozważania omawianych problemów historycznych w odniesieniu do doświadczeń własnych, swojej rodziny i wspólnoty lokalnej. 9. Przygotowanie do udziału w życiu różnych społeczności, w tym społeczności zjednoczonej Europy, poprzez: a) zapoznanie ze zróżnicowaniem rodzajów wspólnot ludzkich; b) zapoznanie ze znaczeniem różnych wspólnot ludzkich w historii; c) zachęcanie do rozważania skutków wynikających dla jednostki z faktu przynależności do różnych wspólnot; d) kształtowanie zrozumienia i tolerancji dla odmiennych kultur, obyczajów i przekonań mieszczących się w kanonie wartości cywilizacyjnych. 10. Przygotowanie do dalszej edukacji na poziomie studiów wyższych.
2
II. KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII Ocena celująca Uczniowie: - są w swoich dociekaniach historycznych samodzielni i niezależni, - wykazują wiedzę historyczną znacznie wykraczającą poza program nauczania, - (patrz: kryteria na ocenę bdb), - zasób ich wiedzy i umiejętności świadczy o widocznych i sprecyzowanych uzdolnieniach humanistycznych, - czynnie uczestniczą w lekcjach, - wykazują dociekliwość podczas rozwiązywania problemów historycznych, - wykorzystują wiedzę z pokrewnych przedmiotów, - starannie wykonują wszelkie zadania, - uczestniczą i osiągają sukcesy w szkolnych i pozaszkolnych konkursach i olimpiadach. Ocena bardzo dobra Uczniowie: - łączą faktograficzną wiedzę ogólną i szczegółową oraz rozumieją różne aspekty historii Polski i innych krajów w zakresie programu nauczania, - opisują minione społeczeństwa i czasy oraz porównują ich właściwości w ramach jednego lub wielu okresów historycznych, - sprawdzają i analizują przyczyny i skutki wydarzeń i zmian oraz dostrzegają związki między nimi, - opisują i wyjaśniają różne interpretacje wydarzeń, zmian i działania uczestniczących w nich ludzi, - na podstawie posiadanej wiedzy wartościują i wyróżniają źródła informacji, krytycznie je wykorzystują w celu sformułowania wniosków i poparcia ich dowodami, - wybierają, porządkują i rozwijają informacje w celu skonstruowania dobrze ułożonej wypowiedzi, z wykorzystaniem dat i pojęć historycznych, - podejmują samodzielnie dociekania historyczne, ujawniając kreatywność myślenia i pomysłowość prezentacji rozwiązanych problemów, - podejmują różne role w zespole, wnosząc twórczy wkład w wykonanie określonego zadania, - sprawnie porozumiewają się i stosują różne formy wypowiedzi. Ocena dobra Uczniowie: - wykazują raczej ogólną wiedzę faktograficzną w ramach programu nauczania, natomiast w zakresie niektórych zagadnień prezentują wiedzę szczegółową i zrozumienie poruszanych aspektów z historii Polski i innych krajów, - używają swej wiedzy do opisów wydarzeń, uczestniczących w nich ludzi oraz zmian, - dostrzegają związki między cechami byłych społeczeństw i okresów, - dostrzegają i opisują przyczyny i skutki wydarzeń i zmian, - wiedzą, że niektóre wydarzenia, postępowanie ludzi, zmiany były interpretowane na różne sposoby i potrafią zasugerować możliwe tego przyczyny, - wartościują źródła informacji i określają te, które mają szczególne znaczenie dla danego zadania, - wybierają i porządkują informacje z różnych źródeł, aby skonstruować poprawnie ułożoną wypowiedź, z wykorzystaniem dat i pojęć historycznych, wymagających nieznacznej korekty,
3
-
potrafią przyjmować określone role w zespole i współpracować przy wykonaniu określonego zadania, stosują w praktyce zasady sprawnego komunikowania się.
Ocena dostateczna Uczniowie: - wykazują znajomość i zrozumienie ważnych aspektów z historii Polski i innych krajów w zakresie programu nauczania, - wykorzystują wiedzę w celu opisania charakterystycznych cech minionych społeczeństw i okresów, działalności ludzi i zachodzących zmian, - podają niektóre przyczyny i następstwa ważnych wydarzeń i zmian, - wskazują, jak w różny sposób były przedstawiane i interpretowane niektóre aspekty przeszłości, - próbują wybierać i łączyć informacje z różnych źródeł, - konstruują wypowiedzi ustne i pisemne, wewnętrznie uporządkowane, z właściwym użyciem dat i pojęć historycznych, - podejmują próby samodzielnych dociekań historycznych, wymagających wielokrotnej korekty, - podejmują współpracę w grupie przy zadaniach zespołowych, - starają się stosować zasady sprawnego komunikowania się. Ocena dopuszczająca Uczniowie: - mają spore luki w wiadomościach objętych programem, - są bierni na lekcji, ale przy pomocy nauczyciela potrafią wykonać proste zadania, wymagające zastosowania podstawowych umiejętności, - odpowiadają na proste pytania o przeszłość, korzystając z nieskomplikowanych źródeł informacji i uwzględniają chronologię, - wyjaśniają pojęcia historyczne, - znają podstawowe daty z historii Polski i powszechnej, - podejmują próby współpracy przy zadaniach zespołowych. Ocena niedostateczna Uczniowie: - mają ogromne luki w wiadomościach, które są trudne do uzupełnienia, - notorycznie nie przygotowują się do lekcji, - nie rozumieją i nie potrafią wykonać prostych zadań, nawet przy pomocy nauczyciela, - charakteryzuje ich brak systematyczności i chęci do nauki oraz bierność na lekcji, - nie posiadają zeszytu przedmiotowego. 1. Na początku roku szkolnego nauczyciel zapoznaje uczniów z zakresem wymagań programowych oraz systemem oceniania na lekcji historii. 2. Bieżące ocenianie obejmuje: dłuższe formy pracy pisemnej, testy, krótkie formy pisemne (kartkówki), sprawdziany z mapek, odpowiedzi ustne. Oceniana jest także aktywność ucznia na lekcjach, prace domowe ( referaty, wypracowania, prezentacje multimedialne), udział w konkursach i olimpiadach; a) odpowiedzi ustne obejmują materiał działu aktualnie omawianego ( trzy ostatnie lekcje), b) krótkie formy pisemne (kartkówki) mogą obejmować materiał nauczania z trzech ostatnich lekcji ( nie muszą być zapowiadane), c) sprawdziany z mapek (podlegają takim samym zasadom, co dłuższe formy pisemne (bez możliwości ich poprawienia),
4
-
-
d) dłuższe formy pisemne obejmują większą część materiału (dział) – sprawdziany lub dłuższe prace pisemne w ciągu semestru będę przeprowadzane 2 –3 razy w zależności od godzin nauczania przedmiotu w danej klasie, Dłuższe formy pisemne są obowiązkowe, jeżeli z przyczyn losowych uczeń nie może napisać z całą klasą, to powinien to uczynić w terminie uzgodnionym przez nauczyciela. Nauczyciel podaje termin pracy klasowej z tygodniowym wyprzedzeniem. Nauczycielowi przysługuje czas dwóch tygodni na sprawdzenie prac pisemnych. Uczeń nieobecny na sprawdzianie lub kartkówce jest zobowiązany zaliczyć pracę na następnej (najbliższej) lekcji. Uczeń, który otrzymał ocenę niedostateczną powinien zaliczyć pracę (sprawdzian) w ciągu tygodnia od otrzymania tejże.
3. W ciągu semestru uczeń powinien zdobyć przynajmniej trzy oceny (w miarę możliwości z różnych form oceniania). 4. Oceny klasyfikacyjne semestralne i końcowe ustala nauczyciel przedmiotu biorąc pod uwagę wszystkie oceny cząstkowe, ze szczególnym uwzględnieniem ocen z dłuższych sprawdzianów pisemnych, a w przypadku oceny końcowej (rocznej) również oceny semestralnej. 5. W ocenie prac pisemnych ustala się procentowy wskaźnik przeliczenia punktacji pracy na daną ocenę. W ocenie prac pisemnych typu maturalnego oraz sprawdzianów i kartkówek przyjmuje się następujące progi procentowe przeliczane na oceny cyfrowe: 0 – 29% - niedostateczny 30 – 49% - dopuszczający 50 – 68% - dostateczny 69 – 83% - dobry 84 – 100% - bardzo dobry W ocenie testów z wiedzy o wydarzeniach zarówno bieżących, jak i przeszłych ocenia się następująco w przeliczeniu na oceny cyfrowe: 0 – 39% - niedostateczny 40 – 50% - dopuszczający 51 – 74% - dostateczny 75 – 89% - dobry 90 – 100% - bardzo dobry >100% - celująca a) Dopuszcza się stosowanie znaków „plus” (+) i „minus” (-) w bieżącym i śródrocznym ocenianiu b) Jeżeli uczeń uzyska wysokie wyróżnienie w olimpiadzie przedmiotowej w etapie pozaszkolnym, może uzyskać ocenę celującą na koniec semestru, bądź koniec roku c) Jeżeli uczeń otrzyma oceną niedostateczną (śródroczną) powinien to nadrobić zgodnie z zasadami PSO d) Jeżeli uczeń opuści ½ zajęć, będzie niesklasyfikowany z przedmiotu Historia
5
Krótka forma wypowiedzi oceniana jest następująco: 6 pkt – bardzo dobry 5 pkt – dobry 4 pkt – dostateczny 3 pkt – dopuszczający >3pkt – niedostateczny Dłuższa forma użytkowa oceniana jest następująco: 10 pkt – bardzo dobry 7,5 pkt – dobry 6 pkt – dostateczny 4 pkt - dopuszczający >4 pkt – niedostateczny Wypracowanie oceniane jest następująco: 18 pkt – celujący 17 – 16 pkt – bardzo dobry 15 – 13,5 – dobry 13 – 10,5 – dostateczny 10 – 7 – dopuszczający >7 – niedostateczny. Na pracy klasowej ocenie podlega:
Stopień opanowania materiału Stylistyczna poprawność odpowiedzi (przy wypracowaniu właściwa kompozycja) Stopień rozumienia tematu (pytań)
Odpowiedzi ustne a) na początku zajęć lekcyjnych uczeń może być poproszony do odpowiedzi ustnej, w czasie której sprawdzana jest i oceniana wiedza merytoryczna, znajomość podstawowych pojęć oraz umiejętność myślenia przyczynowo – skutkowego i samodzielnego wnioskowania b) nauczyciel pyta z trzech ostatnich lekcji lub z materiału powtórzeniowego Przy odpowiedzi ustnej ocenianiu podlega: -
zrozumienie tematu, zawartość merytoryczna, argumentacja, wyrażanie sądów, opinii, stosowanie terminologii, politologicznej, socjologicznej, historycznej, sposób prezentacji (samodzielność wypowiedzi, poprawność językowa, płynność, logiczne myślenie przyczynowo – skutkowe), umiejętność korzystania z mapy, znajomość interpretacji i źródeł ikonograficznych, znajomość biogramów.
6
Kryteria oceny ustnej Celujący – odpowiedź wskazuje na szczególne zainteresowanie przedmiotem, spełniając kryteria oceny bardzo dobrej, wykracza poza obowiązujący program nauczania, zawiera własne przemyślenia i oceny, Bardzo dobry – odpowiedź wyczerpująca, zgodna z programem, swobodne operowanie faktami i dostrzeganie związków między nimi, Dobry – odpowiedź zasadniczo samodzielna, zawiera większość wymaganych treści, poprawna pod względem języka, nieliczne błędy, nie wyczerpuje zagadnienia, Dostateczny – uczeń zna najważniejsze fakty, umie je zinterpretować, odpowiedź odbywa się przy niewielkiej pomocy nauczyciela, występują nieliczne błędy rzeczowe, Dopuszczający – niezbyt precyzyjne wypowiedzi na pytania nauczyciela, braki w wiadomościach i umiejętnościach, dodanie nazwy zjawiska lub procesu przy pomocy nauczyciela, Niedostateczny – nie potrafi rozwiązać zadań teoretycznych lub praktycznych o elementarnym stopniu trudności nawet z pomocą nauczyciela, nie udziela odpowiedzi na większość pytań zadanych przez nauczyciela, ma braki w wiadomościach koniecznych. 6. Jeżeli uczeń uzyska wysokie wyróżnienie w olimpiadzie przedmiotowej w etapie pozaszkolnym, może uzyskać ocenę celującą na koniec semestru bądź koniec roku. 7. Jeżeli uczeń opuści ½ zajęć, będzie niesklasyfikowany z przedmiotu historia.
7