Grondwitloof WIT GOUD UIT BRUSSEL EN BRABANT
Een smakelijk wonder uit Brusselse kelders
2
Grondwitloof uit Brussel en Brabant In Vlaanderen groeit een smakelijk wonder in het donker en de stilte. Het Brusselse en Brabantse witloof uit volle grond is een hoeksteen van onze culinaire cultuur. Het is een delicatesse die je nergens anders vindt. Niet op deze manier, niet van deze kwaliteit.
Dankzij die traditie genieten we elk najaar opnieuw van witloof van de allerhoogste kwaliteit. Die komt het best tot zijn recht in een ongeëvenaarde klassieker: gestoofd witloof in ham, overgoten met kaassaus en gegratineerd in de oven. Een troostend gerecht.
© Kris Vlegels
Dat verhaal begon nochtans puur toevallig. Ergens in de jaren 1830 ontdekte een tuinman in de Brusselse plantentuin hoe chicoreiwortels in het donker sneeuwwitte bladeren
ontwikkelden. Het grondwitloof was geboren. De typisch Belgische groente wordt nog steeds zorgvuldig gecultiveerd. De traditionele ‘forcering’ in donkere kelders zorgt voor de karakteristieke vorm en de licht bittere smaak die het witloof uit volle grond zo bijzonder maakt.
3
Brussels of Brabants? Het grondwitloof ontstond in Brussel, maar is ook een Brabantse specialiteit. Wat is dan het verschil? Brussels grondwitloof volgt de traditioneelste methode. Telers kweken hun eigen zaden en tafelen de wortels in volle grond, afgedekt met aarde. Zo ontstaat de typische knapperigheid, bitterzoete smaak en fijne bladstructuur. Het Brussels grondwitloof heeft een Europese beschermde geografische aanduiding (BGA).
4
De Brabantse variant is gebonden aan minder strenge regels. De telers hoeven geen eigen zaden te kweken, maar mogen die ook aankopen. Bovendien hebben ze meer vrijheid over de grondsoort waarin het witloof groeit. Daardoor kan het Brabants grondwitloof ook buiten Brabant worden geteeld. Je vindt het in heel Vlaanderen. Deze variant draagt het label van streekproduct met trots.
Bruisend Brussel, glooiend Brabant Beide streken zijn fier op hun culinair icoon, maar hebben ook daarbuiten heel wat te bieden. Ze vullen elkaar mooi aan. Het bruisende Brussel is historisch en hip, bureaucratisch en bizar, met allure, maar zonder pretentie. Brabant is dan weer een groen paradijs aan glooiende landschappen met statige kastelen. Een prachtig decor voor lange wandelingen en fietstochten. Het beste van twee werelden. © Piet De Kersgieter
Wist je dat … Het heerlijke grondwitloof eigenlijk een toevalstreffer is? Dat verhaal begint in de botanische tuin van Brussel, ergens omstreeks 1830. Tuinman Frans Bresiers had chicoreiwortels opgeslagen in een donkere kelder en dacht er verder niet meer aan. Toen hij die wortels maanden later terugvond, zag hij dat er tere, witte bladeren uit groeiden. En die bleken dan nog eens heerlijk te smaken.
5
HET WITLOOFMUSEUM, KAMPENHOUT In het hart van Brabant vertelt het Witloofmuseum je al wat je moet, wil en kan weten over dit witte goud. Het legt het ontstaan en de geschiedenis van het grondwitloof uit, doet het verschil tussen volle grond en hydrocultuur uit de doeken en vertelt tal van verhalen over veilingen, stoeten, missverkiezingen en nog veel meer. Begrippen als ‘forcerie’, ‘krop’ en ander jargon hebben binnenkort geen geheimen meer voor je. Dorpsstraat 9b, 1910 Kampenhout www.kampenhout.be/witloofmuseum
Beleef Grondw
reserveren via toerisme@kampenhout.be
BRUSSELS GRONDWITLOOF SCHOEVAERTS, KAMPENHOUT De familie Schoevaerts zit al drie generaties in de witloofteelt. Danny en Bieke kweken zes variëteiten, jaarlijks goed voor zo’n 25 ton witloof. Ze ontvangen bezoekers met de glimlach, voor groepen tot 50 personen, enkel in het Nederlands. Leuvensesteenweg 202, 1910 Buken (Kampenhout) www.traditioneelgrondwitloof.be Rondleidingen enkel in het Nederlands
6
Brussel en Brabant delen hun passie voor het grondwitloof graag met de wereld. Deze musea en witlooftelers ontvangen je met open armen.
GRONDWITLOOF ’T GROOTVELD, KAMPENHOUT Bij ’t Grootveld neemt witloofteler/ akkerbouwer/trekpaardenfokker Wim je mee naar de witloofbedden, waar je de traditie en het vakmanschap met je eigen ogen ontdekt. Ter plaatse proef je ook van het net geoogste witloof. Verser wordt het niet.
het itloof
Oude Brusselsebaan 6, 1910 Nederokkerzeel (Kampenhout) www.brusselsgrondwitloofvantgrootveld.be Rondleidingen enkel in het Nederlands
GRONDWITLOOF DE VALCK DE ROOS, WOLVERTEM De Valck-De Roos is een familiebedrijf in het kwadraat. Wim en Elke zijn allebei vierde generatie witlooftelers. Sinds 2009 staan ze aan het hoofd van hun eigen bedrijf. Elke neemt je graag mee op een rondleiding die eindigt met enkele proevertjes. Schriekstraat 43, 1861 Wolvertem T 0476-54 58 52 Elkederoos89@hotmail.com
GUY EN KOEN VERTONGEN, ASSE Guy Vertongen nam in 1980 het witloofbedrijf van zijn vader over. Met zoon Koen is ook de derde generatie actief in het bedrijf. Deze familieonderneming geeft je graag een inkijk in het dagelijkse werk van zaaien over intafelen tot oogsten.
© Kris Vlegels
Oude Dendermondsebaan 62, 1730 Asse T 0475-57 09 66 guyvertongen@skynet.be Rondleidingen enkel in het Nederlands
7
VOLLEGRONDWITLOOF ABTS-GOOVAERTS, BIERBEEK Al sinds 1983 runnen Jos en Monique dit kleinschalige familiebedrijf, waar hun kinderen en kleinkinderen regelmatig een handje toesteken. Scholen en groepen zijn welkom voor een gratis rondleiding. Met wat geluk krijg je er nog een proevertje bij. Oude Geldenaaksebaan 31, 3360 Bierbeek T 0485-59 79 74 jos.abts1@scarlet.be
HOEVEWINKEL SALENS VAN DER ELST, ERPS-KWERPS De familie Salens zit al vier generaties lang in het grondwitloof. Pater familias Luc vertelt je alle geheimen over zijn prachtig product. Vosseputten 10, 3071 Kortenberg (Erps-Kwerps) www.salensbvba.be
FV VAN HAESENDONCK Boerderij Van Haesendonck zet in op de toekomst. De vier broers en één zus die de hoeve runnen, namen recent een nieuwe, grote loods voor witloofteelt in gebruik. Een leerzaam bezoek wordt afgesloten met een heerlijk witloofsoepje.
info@landbouwvanhaesendonck.be Rondleidingen in het Nederlands, Frans en Engels.
8
© Kris Vlegels
Van Asschevoetweg 10, 1982 Weerde (Zemst) T 015-61 27 07 www.landbouwvanhaesendonck.be
9
Hoeveverkoop Van het veld tot op je bord, dat hoeft geen grote stap te zijn. Op onderstaande adressen koop je het grondwitloof rechtstreeks bij de telers.
Brussels grondwitloof Thierry en Danny Dewinter Vanheylenstraat 24, 1820 Steenokkerzeel witloofdewinter@telenet.be T 0473-51.43.38 Hof de Soete Drogenbosstraat 3, 3020 Herent ingriddockx@proximus.be T 0472-41 72 19
© Kris Vlegels
Jos Nijs Rillaarsebaan 127, 3200 Gelrode josnijs@telenet.be T 0496-64 97 01
10
Thomas Cools Hauwlandweg 1, 1982 Weerde www.grondwitloof.be/thomascools grondwitloof@skynet.be T 0494-18 63 86
Grondwitloof Van Bael Damweg 29, 3150 Haacht www.grondwitloofvanbael.be T 0497-18 12 97 Dirk Bergen Walenweg 41, 1930 Nossegem (Zaventem) T 0496-25 84 91 Hoeve De Koperen Ketel Altenaken 84, 3320 Hoegaarden www.hoevedekoperenketel.be erosmits@hotmail.com T 0476-32 01 17 Koeweidehof Koeweidestraat 25, 1785 Merchtem koeweidehof@outlook.com T 0472-76 80 95
Brabants grondwitloof Goossens – Saerens Kruishede 4/2, 1840 Buggenhout www.goossensmalderen.be info@goossensmalderen.be T 0476-41 43 67
Koen Verstappen Reigersweg 8, 9255 Buggenhout verstappen_koen@hotmail.com T 0477-17 68 64 © Kris Vlegels
Kris Bernaerts Wilgen 8, 3150 Haacht bernaertskris@telenet.be T 0478-48 39 24
Grondwitloof
De Polkenhoeve Polken 95, 9190 Stekene www.depolkenhoeve.be info@depolkenhoeve.be T 0485-51 07 26 Dirk Debusschere Bloemgatstraat 3a, 8850 Meulebeke dirkdebusschere@skynet.be T 0479-89 89 92
Koen Depreiter Lenteakkerstraat 42, 8770 Ingelmunster koen.depreiter@telenet.be T 0476-48 90 80 Kris Andries Kiezelstraat 1a, 9968 Assenede els.wille@live.be T 09-373 68 61
© Kris Vlegels
Wilfried Minoodt en Monique Hendrickx Hazelbeek 51, 9420 Erpe-Mere (Aaigem) wilfried.minoodt@telenet.be T 0478-63 40 17
11
© Kris Vlegels
Witloofrolletjes op restaurant
West-Vlaanderen
Witloofrolletjes zijn een Vlaamse keukenklassieker. Natuurlijk proef je die ook in tal van restaurants in heel Vlaanderen. Hier vind je de allerbeste volgens Gault & Millau.
12
Bistro Chou Een gezellige huiskamerstijl, rood-wit geblokte tafellakens en nostalgische klassiekers zoals witloofrolletjes op het menu. Smedenstraat 119, 8300 Knokke-Heist • T 050-65 84 24
Brasserie Rubens Een referentiepunt in het statige Knokke. Deze brasserie staat garant voor klassieke gerechten met zicht op zee. Knokke
www.rubens-knokke.be
De Vlaamsche Pot Slow food op een steenworp van de Grote Markt van Brugge. Klassieke gerechten en een uitgebreid aanbod Belgische bieren. Brugge
www.devlaamschepot.be
Brasserie Mozarthuys Toegankelijke brasserie in het historische centrum van Brugge. Vlaamse klassiekers en Brugse Zot van het vat.
Oost-Vlaanderen
Brugge
www.mozarthuys.com
‘t Vosken Brasserie vlak naast de Gentse Sint-Baafskathedraal, waar het Lam Gods thuis is. Pretentieloze menukaart vol klassiekers. Gent
www.tvosken.be
De Hoogpoort Brasserie in het hartje van Temse waar je ontbijt, luncht of dineert met Vlaamse keukenklassiekers. Temse
www.dehoogpoort.be
13
Antwerpen
De Bomma Lang leve ‘op grootmoeders wijze.’ Een hommage aan de volkskeuken, met een vleugje nostalgie. Antwerpen
www.restaurantdebomma.be
Bobonne Een interieur vol brocante, antiek en snuisterijen in het Middelheimpark. De menukaart oogt al even nostalgisch. Antwerpen
www.bobonne-antwerpen.be
De Arme Duivel Vroeger een bruin café, vandaag een restaurant dat hulde brengt aan de klassiekers van de Vlaamse keuken. Antwerpen
www.armeduivel.be
Matterhorn Een naam als een Zwitserse berg, een ode aan de Vlaamse keuken. Fijne plek in het hart van Antwerpen.
Limburg
Antwerpen
14
www.matterhornantwerp.be
Maison Matthis Trendy restaurant aan het water in de Hasseltse jachthaven. Van ontbijt over hapjes naar Vlaamse klassiekers zoals gegratineerd witloof. Hasselt
www.maison-mathis.be
Grand Café Paal 26 Eigentijdse brasserie met hoge gewelfde plafonds, indrukwekkende luchters en streek- en seizoensgerechten. Ook in Leuven, Heverlee en Oud-Heverlee.
Brabant
Paal
www.gcpaal26.be
Labo Café Proeflokaal van Brouwerij Van Campenhout in het hart van de witloofstreek. Proef het heerlijke biertje Witlov en culinaire evergreens. Kampenhout
www.brouwerijvancampenhout.be/labo-cafe
Eetstamenee Onder Den Toren Vaste waarde in het hart van de witloofstreek. Dit authentieke eetstamenee serveert al zes (!) generaties lang een eerlijke seizoenskeuken. Kampenhout
www.eet-stamenee.be
De Valck Al decennialang een vaste waarde in het historische hart van Leuven. Een restaurant met een hart voor ambachtelijke en streekgebonden producten. Leuven
www.devalck.be
Bouillon Bruxelles Statige brasserie in het hart van Brussel. Een ode aan onze culinaire cultuur in een imposant art deco-interieur. Brussel
www.bouillonbruxelles.com
15
Een warme omhelzing Grondwitloof is een delicatesse met vele gezichten. Wanneer de zon schijnt, past dat perfect als licht bittere toets in een frisse salade. Bij winterse gerechten is gekarameliseerd witloof een heerlijk zoetig bijgerecht. Maar het grondwitloof komt het allerbest tot zijn recht in een absolute klassieker van de Vlaamse keuken.
16
Zorgvuldig gestoofde stronkjes witloof, gewikkeld in een plakje ham, overgoten met kaassaus en gegratineerd in de oven. Eerst bijt je door een goudbruin korstje. Daarna proef je de subtiele bitterheid van boterzachte witloofstronkjes, samen met de rijkelijke kaassaus. Een perfecte combinatie van verfijning en comfort, een gerecht dat aanvoelt als een warme omhelzing.
17
‘Magisch om de hagelwitte kropjes te zien verschijnen.’ Thomas Cools is al een leven lang gepassioneerd door het iconische Brusselse grondwitloof. Als zijn vader weg was groef hij stiekem stronkjes witloof uit de aarden bedden. ‘Ik vind het nog steeds magisch om de hagelwitte kropjes te zien verschijnen als je de zwarte aarde wegschept’, vertelt hij. Die magie beleeft hij vaak, als vierde generatie actief in Grondwitloof Familie Cools. Het witloof van dit bedrijf smaakt fris en fruitig met een subtiel bittertje. ‘Al toen mijn overgrootvader het bedrijf startte, waren de mensen enthousiast over de zoete smaak van zijn witloof. We kweken nog steeds met een eigen ras van toen. Nog altijd krijgen we complimenten over de zachte smaak. Witloof is een groente die je moet leren appreciëren, maar we horen vaak dat kinderen ons witloof wel lusten.’ Bij de familie Cools koop je niet alleen grondwitloof, maar ook heerlijke witloofkroketjes. Standaard worden de buitenste blaadjes van een witloofkrop verwijderd. Vaak belanden die op de composthoop, maar niet zo bij Thomas. Hij gebruikt die als basis voor zijn witloofkroketten. Een mooi voorbeeld van innovatief en circulair denken.
18
Thomas is gepassioneerd door dit geweldige product en hij is niet de enige. Vlaanderen heeft een klein leger aan enthousiaste culinaire ambassadeurs. GOESTING is een bonte verzameling aan chefs, chocolatiers, brouwers, gastvrouwen en culinaire makers. Zij vinden elkaar in een gemeenschappelijk doel: de verborgen verhalen van onze eetcultuur delen. ONTDEK ONZE AMBASSADEURS OP WWW.VISITFLANDERS.COM/NL/GOESTING
19
www.visitflanders.com @goestinginflanders
Verantwoordelijke Uitgever (V.U.) Leen Gysen, Toerisme Vlaanderen POSTADRES: Koning Albert II-laan 15 bus 640, 1210 Brussel Wettelijk depot D/2026/5635/4
© Kris Vlegels
Alle rechten voorbehouden. Behoudens de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welk wijze ook, zonder de voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever.