Page 1

JAAR VERSLAG 2015


Kleedkamer van Cloud Nine FOTO KOEN BOUMAN


Bezoekers van het TivoliVredenburg Festival ‘Wij zijn 1!’ op 13 juni 2015 FOTO TIM VAN VEEN


BIJ DE COVER

6

GOEIE PROGRAMMERING

LEKKERE BIERTJES

LEVENDIG GEBOUW

Moleculair bioloog Vicky Amo-Addae (23) is vaste bezoeker van TivoliVredenburg. ‘Ik kijk altijd vooruit naar wat komen gaat. Het lijkt alsof de programmering beter wordt, want ik denk steeds vaker: daar wil ik naartoe! Ik ga vooral naar jazzconcerten – Avishai Cohen, Benjamin Herman, dat soort muziek. Maar ik ga ook naar TivoliVredenburg gewoon om een drankje te doen. Ik vind het een prachtig gebouw: al die verschillende zalen, die qua ontwerp goed bij de verschillende genres passen. En het uitzicht is natuurlijk fantastisch. Dat je van bovenaf zo ver over Utrecht kunt uitkijken, heel vet. O ja, minstens zo belangrijk: de muziek klinkt er heel goed. Ik was bijvoorbeeld bij een akoestische set van Tourist LeMC in Cloud Nine. Supermooi was dat.

Parttime-barman Thijs de Kruijf (20) woont in Uithoorn en doet voor de derde keer eindexamen VWO. ‘Tja, niet hard genoeg gewerkt hè. Ik hoefde nog maar twee vakken te doen, dus ik heb dit jaar in elk geval alle tijd om naar concerten te gaan – dat is mooi meegenomen. TivoliVredenburg is vanuit Uithoorn inderdaad niet naast de deur, maar ik kom hier nou eenmaal graag. Ronda is mijn favoriete zaal. De eerste keer kwam ik voor Chef’ Special, ik was meteen verkocht. Het geluid is er prachtig en van alle kanten kun je op het podium kijken. Mijn vrienden zijn meer van de techno, dus ik moet ze echt meeslepen naar een popconcert. En altijd krijg ik te horen: ‘Yo Thijs, goed uitgezocht. Thanks voor het meenemen.’ De sfeer en de lekkere biertjes helpen natuurlijk ook mee.’

Marcel Venderbosch (58) is muzieksamensteller bij Radio 4. Zijn werk brengt hem naar verschillende concertzalen, maar TivoliVredenburg is nummer één. ‘Hier voel ik me thuis. Ik ben er als Utrechter ook echt trots op dat wij zoiets bijzonders in de stad hebben. Ik ga regelmatig naar het avrotros vrijdagconcert met het Radio Filharmonisch Orkest. Wat dat betreft ligt er voor mij een lange geschiedenis: in het oude Vredenburg kwam ik ook veel. Festivalachtige evenementen vind ik leuk, zoals de Nacht van de Poëzie of zo’n feest ter gelegenheid van het eenjarig bestaan. Dan komt het gebouw helemaal tot leven. En ik ben een fan van Pieces of Tomorrow: een fijne formule om een jong publiek vertrouwd te maken met klassieke muziek.’


INHOUD

Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht

Le Guess Who?

8 Voorwoord Frans Vreeke

10 Inleiding Trots en compassie 16 De Groepsfoto Medewerkers van Tivoli-­ Vredenburg stellen zich voor op pag.16, 28, 56, 76, 86. 18 Programma De magie van de mix 20 Klassiek 24 Kamermuziek 30 Pop 36 Festivaloverzicht 2015 40 Dance 44 Jazz 48 De beste optredens van 2015 50 TivoliVredenburg in de pers 52 Connect 58 Marketing Focus op relatiebeer 66 Programma en bezoekers in cijfers 68 Rietveldprijs 2015

70 TivoliVredenburg op social media 72 Merkenonderzoek Nederland Op weg naar de top 78 Hospitality en Sales Feesten en partijen 88 Development Dank voor uw steun 92 Gebouw Beheer en herstel 98 Alle activiteiten van 2015 100 Sponsors 101 Raad van Toezicht Comité van aanbeveling Colofon

COVERFOTO, PORTRETTEN PAGINA 6 EN DE GROEPSFOTO’S: JURI HIENSCH

7


VOORWOORD

V

8

oor u ligt het ‘Jaarverslag 2015’, het tweede jaarverslag van Tivoli­ Vredenburg. Wij, directie en medewerkers, presenteren het met gepaste trots. In retrospectief wordt pas echt goed zichtbaar hoeveel er in de afgelopen twee jaar is bereikt. Dit verslag geeft een globaal overzicht van al die activiteiten in woord en beeld: de prachtigste concerten, de bijzonderste artiesten, de mooiste festivalmomenten. Het gunt u ook een blik achter de schermen: een aantal medewerkers stellen zich kort aan u voor. Ze geven een indruk van hun werkzaamheden, hun enthousiasme en voortreffelijke knowhow. Zo’n jaarverslag nodigt uit tot algemene observaties en het trekken van conclusies. De allerbelangrijkste is voor mij: hoe snel en ruimhartig het publiek TivoliVredenburg heeft omarmd. Bijna 800.000 bezoekers, veel meer dan verwacht, mochten we verwelkomen in 2015, het eerste volledige jaar in het nieuwe gebouw. Spannend was het: hoe zou het gaan als de nieuwigheid van het gebouw eraf was? Dat we voor 2016 al onze miljoenste bezoeker in het zonnetje konden zetten, had echt niemand verwacht. Maar 2015 was voor organisatie ook een zwaar jaar. Vooral in de eerste zes maanden eisten het gebouw, met nog een aantal onvolkomenheden, en de onverwacht grote publiekstoeloop zijn tol. De organisatie was toen nog volop in ontwikkeling. De ervaren medewerkers draaiden dubbele diensten. De honderden nieuwe medewerkers moes-

ten in rap tempo worden ingewerkt. Na de zomer kwam er meer rust. Er kwam tijd en energie vrij om aan de verdere versteviging van de organisatie te werken. Dat proces krijgt in de loop van 2016 verder zijn beslag. Tegenslagen zoals het geluidslek, dat in de zomer van 2015 is gerepareerd, en de gevallen plafondplaten, eveneens vakkundig opgelost, hadden vanzelfsprekend ook hun uitwerking. Evenals de financiële tekorten. Maar ze hebben de ondernemingslust van TivoliVredenburg geen moment in de weg gezeten, hoogstens wat afgeremd. Het beste bewijs daarvoor is de kwaliteit van het programma-aanbod. Die was in 2015 ongekend hoog. Hoe belangrijk het aandeel van de festivals daarin is, wil ik graag nog eens onderstrepen. Onze festivals zijn ware publiekstrekkers, het gebouw komt dan nog meer tot leven. Deels zijn het eigen producties, deels komen ze in coproductie met sterke partners tot stand. Zo is het nieuwe festival Reggae Fever een mooi samenwerkingsverband met onze collega’s van De Oosterpoort Groningen. Nieuwkomers in 2015 waren ook het Brasa Dei Festival en de uitreiking van de 3FM Awards, die voorheen allebei in Amsterdam werden georganiseerd. Zulke partners in de stad en in het land zijn onmisbaar, het kan niet vaak genoeg worden gezegd. Ze zijn mede bepalend voor het succes van TivoliVredenburg en voor het culturele aanzien van de stad. Frans Vreeke

directeur TivoliVredenburg


9

Directeur Frans Vreeke FOTO JURI HIENSCH


10

Twenty One Pilots op 13 november 2015 in Ronda FOTO JELMER DE HAAS


COMPASSIE EN TROTS

INLEIDING / Minuut stilte voor de slachtoffers van ‘Parijs’ / Eerste kalenderjaar volgemaakt / Miljoenste bezoeker op de foto met Golden Earring

E

én minuut stilte – directeur Frans Vreeke ging voor in een minuut stilte. Het was op de tweede dag van de Nederlandse Brassband Kampioenschappen, waar de Provinciale Brassband Groningen onder leiding van Richard Visser in de Kampioensdivisie met de eer zou gaan strijken. In de Grote Zaal van TivoliVredenburg werd een minuut stilte in acht genomen voor de slachtoffers van ‘Parijs’. Het was 14 november 2015, de avond na die vreselijke vrijdag de 13de. Caro Emerald stond op het podium in Ronda, de Amerikaanse band Flight Facilities trad op in Pandora en de gerenommeerde techno-dj Dave Clark maakte aansluitend zijn opwachting. Uit compassie met het lot van de bezoekers van de Bataclan, het Parijse poppodium, was de gevel van TivoliVredenburg verlicht in blauw-wit-rood.

Natuurlijk beseften staf en medewerkers terdege dat ‘zoiets’ overal kon gebeuren. En ja, er waren extra beveiligingsmaatregelen getroffen in overleg met de Utrechtse politie.

RIJK PROGRAMMA Op die vrijdag zelf was het programma zo mogelijk nog rijker met Twenty One Pilots in Ronda, Gare du Nord in een uitverkochte Pandora, slagwerker Felix Schlarmann met zijn band in Club Nine, jazzgiganten John Scofield en Joe Lovano met hun kwartet in de Hertz en de nationale Brassband Kampioenschappen in de Grote Zaal. Een programma om in te lijsten en om trots op te zijn. Zo moest het zijn, zo was het ‘muziekpaleis’ ooit bedoeld – voor liefhebbers van alle soorten muziek, voor elk wat wils. En op het einde van die avond drong langzaam maar zeker het verschrikkelijke nieuws door. Waarom dit jaarverslag beginnen met

11


Caro Emerald op 14 november 2015 in Ronda FOTO JELMER DE HAAS


Publiek op Plein 5 tijdens het TivoliVredenburg Festival op 13 juni 2015 FOTO MAARTEN VAN HAAFF


14

het weekend van 13/14 november? Omdat het voor de medewerkers van TivoliVredenburg nog zo vers in het geheugen ligt. Het was een weekend dat we niet licht zullen vergeten. Maar het maakt ook iets duidelijk van wat het betekent in een culturele organisatie van deze statuur te werken. Hoe verschillend de krachten zijn die druk uitoefenen op de gang van zaken. De euforie om een prachtig programma náást de verantwoordelijkheid voor het welzijn van de bezoekers, om maar iets te noemen. Op voorhand denkt niemand daaraan; als de verf nog aan het opdrogen is en de nieuwste apparatuur wordt binnengedragen.

‘WIJ ZIJN 1!’ Bij de voorbereiding van dit jaarverslag viel op hoe vaak collega’s verzuchtten: ‘Was dat vorig jaar? Het lijkt wel twee of drie jaar geleden.’ Onder druk wordt tijd vloeibaar en als er veel tegelijk gebeurt, verdwijnt het normale tijdsbesef. Het idee dat TivoliVredenburg in 2015 voor het eerst een heel kalenderjaar volmaakte, is kortom best bizar. Het eenjarig bestaan werd in juni gevierd met het TivoliVredenburg Festival ‘Wij zijn 1!’. Een paar maanden later, eind november, werd de miljoenste bezoeker verwelkomd, bij het concert van

‘Was dat vorig jaar? Het lijkt wel twee of drie jaar geleden.’

Golden Earring. Een miljoen! Zet die twee feiten naast elkaar en weer tekent zich dat beeld af: hoeveel zich in korte tijd heeft afgespeeld, welke stappen de organisatie heeft gemaakt.

VOORUITKIJKEN TivoliVredenburg is volop in bedrijf. Dat is de belangrijkste conclusie die we kunnen trekken, terugkijkend op 2015. Er is ongelooflijk hard gewerkt en het resultaat is ernaar. Op veel fronten heeft een omslag plaatsgevonden in de organisatie. Van wennen naar thuisvoelen. Van uitproberen naar doorhebben. Van signaleren naar oplossen. Van bijsturen naar vooruitkijken. De eerste helft van het jaar had nog de onrust van de eerste fase. Na de zomer ging het roer om. Eind mei konden de eerste concerten weer plaatsvinden in de Grote Zaal, nadat die zes weken gesloten was geweest in verband met herstelwerkzaamheden aan het plafond. En in juli was eindelijk de reparatie van het vermaledijde geluidslek tussen de Ronda en de Hertz voltooid. Er kon weer vrijuit worden geprogrammeerd.

MEERJARENPLAN Na de zomervakantie werden de eerste voorbereidingen getroffen voor het schrijven van het ‘Meerjarenplan 20172020’, een inhoudelijke onderbouwing van het subsidieverzoek voor de komende jaren aan de gemeente. TivoliVredenburg heeft dat moment aangegrepen om met behulp van interne brainstorms en inspirerende uitwisselingen met collega’s in binnen- en buitenland een duidelijke lijn uit te zetten.


Ontvangst van de miljoenste bezoeker op 30 november 2015 FOTO JURI HIENSCH

Openheid is daarin een sleutelbegrip. Gevolg van alle inspanningen is dat de organisatie merkbaar aan flexibiliteit en zelfvertrouwen heeft gewonnen en dat sommige plannen eerder dan verwacht – nu al – concrete vormen aannemen. Zo is in het najaar de buitenruimte aan de singelkant onder handen genomen. Door simpelweg de schutting aan te kleden met foto’s van in TivoliVredenburg optredende artiesten is een aantrekkelijke buitengalerij ontstaan. Sfeerverlichting doet de rest.

DOELMATIGHEID Eerder dit jaar is met hulp van adviesbureau KokxDeVoogd een proces in gang gezet voor de verbetering van de doelmatigheid van de organisatie. In 2015 is een begin gemaakt met een nieuwe organisatiestructuur waarin zowel het werkproces als de functiebeschrijvingen worden aangescherpt. Het nieuwe model moet in 2016 zijn

beslag krijgen, na goedkeuring van de ondernemingsraad.

REKENKAMER Op 3 november verscheen het onderzoeksrapport van de Utrechtse Rekenkamer. Een ‘ongemeen scherp rapport’, volgens AD/UN. Daarmee kwamen ook de financiële perikelen van TivoliVredenburg weer volop in de belangstelling te staan. Intussen was de evaluatiecommissie onder voorzitterschap van Carolien Gehrels druk doende de prestaties van TivoliVredenburg financieel en inhoudelijk te wegen en de nieuwe meerjarenplannen op hun merites te beoordelen. De uitkomsten van het onderzoek zijn intussen gepresenteerd. Al met al kijken we terug op een bewogen en succesvol jaar. Voor muziekliefhebbers in de stad en daarbuiten is TivoliVredenburg niet meer weg te denken.

15


DE GROEPSFOTO (1)

‘Er zijn veel puntjes op de i te zetten’ Van links naar rechts: Jeroen Berg
 (marketing stagiair) Trinet Beens (coördinator ticketing) Len Karthaus
 (bedrijfsleider) Tom Tielemans (barhoofd) Peter Tra
 (programmeur klassiek) Bert Begeman (productievoorbereider) 
 Bert Begemans: ‘Als producent ben je in de voorbereiding het aanspreekpunt voor de bespeler. Dat kan een groot orkest zijn of een klein ensemble. Ik neem ruim van tevoren contact op en inventariseer de wensen. Aankomsten repetitietijden, podiumopstelling, changementen, licht en geluid: al dat soort dingen moet ik op tijd weten. Voor de opstelling kan bijvoorbeeld een uitbouw van het podium nodig zijn. Dat heeft eventueel consequenties voor de zaalcapaciteit en dus ook voor de kaartverkoop. Het inroosteren van een passende technische crew hoort er ook bij. De meeste klassieke concerten zijn onversterkt. Er komt dan nauwelijks geluidstechniek bij kijken. Ook heb ik nog even contact met de bedrijfsleider van dienst over aanvangsttijden, laatkomers, rolstoelers en het uitreiken van de aanbiedingsboeketten. Over vleugels hebben we het nog niet gehad. Is het bijvoorbeeld nodig dat de stemmer ook tijdens concert aanwezig is? Zo zijn er heel veel puntjes op de i te zetten.’


MAGIE VAN DE MIX PROGRAMMA / Toegankelijk, divers en vooruitstrevend

T 18

ivoliVredenburg is er voor iedereen: van meet af aan is dat het uitgangspunt geweest. Alle publieksgroepen, alle leeftijden, alle muziekgenres zijn welkom. Intussen maken we die belofte waar. Onze programmeurs zijn van alle markten thuis. Onze zalen zijn geschikt voor alle mogelijke ensembles. Ons programma is even gevarieerd als toegankelijk als vooruitstrevend. Alle soorten muziek komen aan bod. Dat streven is werkelijkheid geworden, het is de dagelijkse praktijk. Nog mooier is dat die uitzonderlijke kwaliteit steeds vaker tot verrassingen leidt. Natuurlijk: bij festivals zoals ‘Wij Zijn 1!’ is het ingebouwd in de formule. Verschillende doelgroepen en uiteenlopende leeftijden lopen door elkaar heen. Liefhebbers van klassieke muziek pikken een graantje mee van een hiphopconcert. Dancepubliek waagt zich aan een recital in de Grote Zaal. Maar het gebeurt ook dat de magie van de mix, het plezier van verrassende combinaties, zich onverwacht of spontaan voordoet. Bijvoorbeeld als liefhebbers van blues en americana – in dit geval bezoekers van Ramblin’ Roots – in de hal onverhoeds in een concert van het Nederlands Kamerkoor

terechtkomen, samen met het publiek van Patti Smith. Dat was het geval op 24 oktober 2015. Sowieso noemenswaard, omdat het Nederlands Kamerkoor een nachtconcert verzorgde in Hertz, in het uur waarop de zomertijd overging in wintertijd. Eenzelfde soort energie komt vrij wanneer de programmeurs van TivoliVredenburg – ieder met zijn eigen specialisme – de koppen bij elkaar steken en voorbereidingen treffen voor de organisatie van bijvoorbeeld een nieuw festival. Reggae Fever, een coproductie met de Oosterpoort Groningen, is meer dan een mooie verrijking van het aanbod aan ‘zwarte muziek’. Het festival past in het beleidsvoornemen nog meer ruimte en reliëf te geven aan die mooie sector van de popmuziek (funk, soul, rhythm ‘n blues, reggae). Zo is ook Transition, het nieuwe Utrechtse jazzfestival, een ijzersterke aanvulling op het bestaande aanbod. Voor een jubelverhaal over de eerste aflevering (26 maart 2016) is het in dit jaarverslag nog te vroeg. Maar de eerste voorbereidingen voor Transition werden al vroeg in 2015 – en daarvoor – getroffen. Ook dit succes is een voorbeeld van de onderlinge chemie en een collectieve inspanning van het programmateam.


19

Kenny B tijdens het Tivoli足 Vredenburg Festival op 13 juni 2015 in Ronda FOTO TIM VAN VEEN


20

Jordi Savall tijdens Festival Oude Muziek op 28 augustus 2015 in de Grote Zaal FOTO MARIEKE WIJNTJES


CRÈME DE LA CRÈME

KLASSIEK / Animo voor Pieces of Tomorrow onverminderd groot / Mankementen aan plafond Grote Zaal hersteld / Nachtconcert van Nederlands Kamerkoor

D

e klassieke muziek krijgt in TivoliVredenburg steeds meer een eigen gezicht. Al liep in 2015 de belangstelling voor abonnementen enigszins terug, het oude Vredenburgpubliek blijft enthousiast komen terwijl een nieuw publiek ook volop belangstelling toont. De animo voor initiatieven als ‘Pieces of Tomorrow’ en ‘Uitgelegd’, klassieke muziek in een relaxte setting voor een jonge doelgroep, blijft onverminderd groot. Op 13 maart 2015 verzorgde Holland Baroque Society een popup-concert in Hoog Catharijne om de aandacht te vestigen op het verschijnen van de nieuwe seizoensbrochure 2015-2016. Ook dat is klassieke muziek nieuwe stijl: een spontaan concert voor winkelend publiek als promotieactiviteit. Het klassieke-muziekprogramma had in 2015 niettemin te lijden van man-

kementen aan het gebouw. In april kwam een plafondplaat naar beneden in de Grote Zaal. Gelukkig deden zich geen persoonlijke ongelukken voor, wel moest het programma zes weken worden stilgelegd. Eind mei was het probleem verholpen en kon de Grote Zaal weer open. Het jaar stond bol van de prachtige, ontroerende en indrukwekkende concerten. Een paar daarvan pikken we eruit. Het hele scala van beproefd en populair tot en met hedendaags en gedurfd komt aan bod. Beginnende professionals, amateurs en de internationale crème de la crème betreden onze podia. Daar zijn we trots op.

21


Publiek op plein 5 tijdens de Gaudeamus Muziekweek 2015 FOTO ANNA VAN KOOIJ

22

HOOGTEPUNTEN KLASSIEK Veel waardering oogstte de uitvoering van Bachs Hohe Messe door Concerto Copenhagen (31 januari) met een kleine vocale bezetting van vier topsolisten en een enkel bezet koor van vier zangers. ‘Fenomenale Hohe Messe op Bachdag’, aldus NRC. Andere sfeer en andere tijden, maar ook van religieuze aard. In de intussen vertrouwde serie Pieces of Tomorrow was op 23 januari Styx te horen van de in Antwerpen wonende Georgische componist Giya Kantsjeli. Styx, een mijmering van dood en rouw, werd uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Markus Stenz en het Groot Omroepkoor Edward Caswell in combinatie met Mendelssohns Lobgesang. Op 15 juni was de wereldberoemde

pianist Maria-Joao Pires weer te gast in TivoliVredenburg. Op het programma stonden Schubert en Ravel. Met Julien Libeer speelde Pires Schuberts Fantasie in f mineur voor quatre mains. Niet alleen het openingsconcert van het Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht van Janine Jansen (IKFU), Schuberts ‘Octet in F’ door Janine Jansen & Friends was een groot succes. Het programma van het IKFU in TivoliVredenburg is een terugkerend zomers genoegen. De 34ste aflevering van het Festival Oude Muziek stond in het teken van Engeland. Volgens NRC was het ‘een van de beste festivals sinds jaren’. Artist in residence was het FransBelgische ensemble Vox Luminis,


programma Sounds & Clouds, A Musical Gardening (13 oktober). Bewerkingen door Jeremias Schwarzer van blokfluitconcerten van Antonio Vivaldi werden afgewisseld met Singing Garden in Venice van de hedendaagse Japanse componist Toshio Hosokawa in een fraai geënsceneerde tuinsetting. Bij het concert van het Nederlands Kamerkoor (De Tijd staat Stil) stond de tijd echt een beetje stil tussen 24 en 25 oktober. Met werken van Whitacre, Pärt en Cage werd het verloren uur waarin de zomertijd overgaat in wintertijd gevuld. Met medewerking verklaring het Nederlands Studenten Kamerkoor en veejay Lise Bruyneel. voor de gelegenheid uitgebreid tot een koor van 40 man/vrouw, goed voor dertien optredens in tien dagen. Op de lessenaars stond het zelden vertolkte Spem in Alium van Thomas Tallis. De Telegraaf schreef: ‘Vox Luminis bracht hart en ziel in vervoering.’

Het BBC Symphony Orchestra sloot zijn tournee af in TivoliVredenburg. Martyn Brabbins dirigeerde VaughanWilliams’ Fantasia on a Theme of Thomas Tallis, Bruchs Vioolconcert nr. 1 (met violist Ray Chen) en Elgars Tweede Symfonie.

Tijdens de Nacht van de Poëzie trad Juliette Gréco (88) op met haar vaste begeleiders Gérard Jouannest (pianist en Gréco’s echtgenoot) en Jean-Louis Matinier (accordeonist). Jouannest componeerde een reeks chansons waaronder Marieke, Bruxelles en Madeleine voor Jacques Brel. Gréco maakte grote indruk met haar frêle verschijning en sterke, parlante vertolkingen van onder meer Ne me quitte pas.

Met de Negende van Mahler onder leiding van Markus Stenz vierde het Radio Filharmonisch Orkest zijn zeventigjarige bestaan in TivoliVredenburg. Speelde het orkest in de beginjaren vooral in de studio voor de radio, tegenwoordig is het verantwoordelijk voor de eigen producties, samen met het Groot Omroepkoor, in de concertseries van de publieke omroep in de NTR zaterdag Matinee, het AVROTROS Vrijdagconcert en Het Zondagochtendconcert, iedere week rechtstreeks op NPO Radio 4.

Het ensemble Holland Baroque deed op eigen wijze van zich horen met het

23


GEDURFD REPERTOIRE

KAMERMUZIEK / Sfeervolle hommage aan Boulez / Hart & Ziel-dag met yoga / Première van Frederic Rzewski

24

H

et aanbod kamermuziek in de Hertz was sowieso al op een lager pitje gezet omdat het geluidslek tussen Ronda en Hertz gelijktijdig programmeren onmogelijk maakte. Concerten moesten worden verplaatst of afgezegd. Maar de negatieve berichtgeving over het geluidslek hielp ook niet mee. In 2015 waren de liefhebbers van kamermuziek minder talrijk dan verwacht. Toch viel er veel moois te beleven; zie de selectie hieronder. Met de reparatie van het geluidslek kan de kamermuziekprogrammering weer op volle toeren gaan draaien. TivoliVredenburg heeft met Hertz immers een schitterende zaal voor delicaat en gedurfd repertoire en kleine bezettingen, in akoestisch opzicht en qua ambiance.

HOOGTEPUNTEN KAMERMUZIEK Match Girl Passion van vocaal ensemble Silbersee, mystiek muziektheater van David Lang, is een bijzondere bewerking van ‘Het meisjes met de zwavelstokjes’ als eigentijds lijdensverhaal. De voorstelling kreeg vier sterren in de Volkskrant. Twee klarinetkwintetten, van Mozart en Brahms, door het Faust Kwintet in de Hertz: de uitvoering op oude instrumenten door het kwintet van de Duitse violist Isabelle Faust was memorabel. Hun in Wenen woonachtige collega’s cellist Harriët Krijgh (die wel de opvolger van Janine Jansen wordt genoemd) en pianist Magda Amara spelen op moderne instrumenten. Het zondagochtendconcert van Amara en Krijgh in Hertz met werken van Beethoven, Rachmaninov


Slotconcert van het Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht op 28 juni 2015 in de Grote Zaal FOTO JURI HIENSCH

25 en Chopin hoort tot de bestbezochte van 2015. In de categorie nieuwe muziek ging in maart – in opdracht van TivoliVredenburg – een nieuw Piano Concerto van Frederic Rzewski in première. De organisatie van de begeleidende internationale tour was ook in handen van TivoliVredenburg. Met AskolSchönberg en Daan Vandewalle werd een live-radiouitzending verzorgd. Insomnio, het Utrechtse ensemble voor nieuwe muziek onder leiding van Ulrich Pöhl, vertolkte In Vain, de microtonale orkestcompositie van Friedrich Haas, in een bij vlagen volledig verduisterde zaal, zoals voorgeschreven in de partituur. Op het einde van het jaar bracht

hetzelfde ensemble een hommage aan Pierre Boulez met het Boulez Festival; een kleine maand later, op 5 januari 2016, overleed de Franse componist op 90-jarige leeftijd. Met de Hart & Ziel-dag van NPO Radio 4 werd de week van de Hart & Ziel Lijst, de top 2000 van de klassieke muziek, feestelijk afgesloten in TivoliVredenburg. Overdag gratis toegankelijk, ‘s avonds Hart & Ziel Concert met LUDWIG en solisten. Vanaf zeven uur ‘s ochtends was er een gevarieerd programma met yoga, punniken en schilderen op muziek. Canto Ostinato van Simeon ten Holt werd uitgevoerd als lunchpauzeconcert. Een dag die nog eens onderstreepte dat dit gebouw als festivallocatie geschikt is voor alle soorten muziek.


Spem in Alium tijdens Festival Oude Muziek op 6 september 2015 in de Grote Zaal FOTO MARIEKE WIJNTJES


DE GROEPSFOTO (2)

‘Ik ben de hele dag met muziek bezig’ Van links naar rechts: Ingu van Zuylen (productievoorbereiding) Dick Rietkerk (bedrijfsleider) Gerko Telman (stagemanager) Thijs van der Krogt (programmeur pop) Ike Hodge (barmedewerker) Evelien Stoffels (assistent marketing). Evelien Stoffels: ‘Begin dit jaar trad de Noorse zangeres Aurora op in Cloud Nine. Dat was het eerste uitverkochte concert onder mijn verantwoordelijkheid. Dat vond ik heel leuk, ook omdat ik haar muziek te gek vind. Natuurlijk is het niet mijn verdienste, maar het helpt wel als ik mijn werk goed doe. De mensen die het leuk zouden kunnen vinden om te gaan, moeten wel weten dat het concert plaatsvindt. Ik ben een van de twee assistenten marketing bij pop. Wij hebben ook buiten de vaste vergaderingen om overleg met de popprogrammeurs. Dan bespreken we op welk moment we het blokkenschema van een festival bekendmaken of wanneer we het best posters in de stad kunnen ophangen. Daarnaast heb ik een aantal vaste klussen, zoals de coördinatie van de nieuwsbrief en de advertenties voor de muziekbladen. Mijn werk zit erop als een artiest komt optreden, toch is het goed erbij te zijn. Op zo’n avond is het bijvoorbeeld belangrijk dat er posters hangen van vergelijkbare bands die nog komen optreden. Dit is een droombaan: ik ben de hele dag met muziek bezig.’


30

Noel Gallagher op 20 maart 2015 in Ronda FOTO FEMKE HANSEN


EUROPESE TOPKLASSE

POP / Optredens van D’Angelo en Kraftwerk bevestiging voor sterke positie / Structurele aandacht voor metal en hiphop / Feestelijke jubileumreeks van De Jeugd van Tegenwoordig

T

ivoliVredenburg mag zich tot de toonaangevende poppodia van Europa rekenen. Die ambitie is in korte tijd gerealiseerd. We zijn er trots op dat grote namen als D’Angelo, Kraftwerk, Patti Smith, King Crimson, Wu-Tang Clan bij ons kwamen optreden in 2015. Het is een bevestiging van een sterke positie, zowel landelijk als internationaal. Zo deed King Crimson, de legendarische avant-gardeband van Robert Fripp, buiten Engeland én Parijs alleen Utrecht aan voor twee concerten tijdens de tournee van vorig jaar. Het was een internationaal publiek dat zijn opwachting maakte bij ‘An evening with King Crimson’ in de Grote Zaal. Net zo uitzonderlijk waren de drie concerten van Kraftwerk, de Duitse pioniers van de elektronische muziek onder aanvoering van fietsfanaat Ralf

Hütter. Ter gelegenheid van de start van de Tour de France in Utrecht voerden ze integraal het album Tour de France uit in Ronda. De luxe van vijf uiteenlopende zalen onder één dak komt in geen enkel ander genre zo tot zijn recht als in de popmuziek. Voor programmeurs, boekers én artiesten zijn de mogelijkheden binnen één gebouw ongekend, dankzij de verschillen in sfeer en grootte. Het aanbod in staan- en zitplaatsen is bovendien flexibel. Jazzzaal Cloud Nine leent zich bijvoorbeeld ook goed voor akoestische popmuziek of sfeervolle crossovers. Met stoelen is er ruimte voor 275 bezoekers, zonder is de capaciteit 400. Een vergelijkbare zaal is er niet in Utrecht. Rockband Anathema kwam vorig jaar op speciaal verzoek terug voor een semi-akoestische set (‘Anathema Acoustic’) in de Grote Zaal. Die zaal hadden de Britten ‘ontdekt’ tijdens een

31


Na De Helling en Ekko lokt het vooruitzicht van Pandora of Cloud Nine

32

rondgang door het gebouw na hun eerste show in Ronda in 2014. Met zijn vijf zalen heeft TivoliVredenburg ook een stevige uitgangspositie in het Nederlandse popcircuit, dat nogal eens aan veranderingen onderhevig is. Recent is bijvoorbeeld 013 in Tilburg verbouwd; de grote zaal heeft nu plaats voor 3000 bezoekers. En met de nieuwe zaal Annabel telt Rotterdam ook weer mee. Een popzaal moet zijn positie kortom keer op keer bevechten. Investeringen van uiteenlopende aard zijn daarvoor nodig. Zo heeft TivoliVredenburg in 2015 de basis gelegd voor de uitbouw van metal en hiphop in het programma-aanbod. Beide genres zijn structureel vertegenwoordigd. En er blijkt – nog meer dan voorheen – belangstelling voor.

INTIMITEIT Pandora en Ronda zijn bij uitstek geschikt voor popmuziek, maar ook de Grote Zaal, Cloud Nine én Hertz hebben zich in dat opzicht bewezen, zeker in combinatie met genres die om intimiteit of een klassieke zaalopstelling vragen. Artiesten voelen zich zelfs uitgenodigd – zoals Anathema – het

repertoire af te stemmen op de zaal. Los daarvan heeft TivoliVredenburg nog een andere meerwaarde in de ‘keten’ van de popmuziek: de centrale ligging in combinatie met een lokaal florerende popscene.

DOORGROEI Het Utrechtse popklimaat onderscheidt zich in positieve zin dankzij een rijke infrastructuur en de doorgroeimogelijkheden in het stedelijke zalenlandschap. Bands die het formaat van De Helling en Ekko zijn ontgroeid, kunnen terecht in Pandora of Cloud Nine en vervolgens in Ronda of de Grote Zaal. Het komt voor dat een band in een jaar tijd eerst Pandora aandoet en daarna terugkomt in Ronda of Grote Zaal (Typhoon, Jett Rebel, Douwe Bob). Op die manier is het makkelijker om te investeren in een relatie met een artiest of een band. Het tienjarige bestaan van De Jeugd van Tegenwoordig werd dan ook bij ons gevierd – een erkenning van de bijzondere band. De reeks van vier concerten stond in het teken van hun vier albums: Parels voor de zwijnen, De Machine, De lachende derde en ‘Ja, natúúrlijk!’. Elke avond werd steeds één album integraal uitgevoerd.


HOOGTEPUNTEN POP

GROTE ZAAL Memorabel was het optreden van Olafur Arnalds, de IJslandse multiinstrumentalist. Zweedse singersongwriter The Tallest Man on Earth kwam terug, terwijl hij het formaat van TivoliVredenburg eigenlijk al is ontgroeid. Rockband Anathema speelde een semi-akoestische set.

in Ronda. Ronnie Flex en Lil Kleine deden hetzelfde: in december in Pandora en in maart 2016 in Ronda. Andere aansprekende namen in 2015: de Canadese singer-songwriter Frazey Ford, indierockband Unknown Mortal Orchestra, de Amerikaanse rapper Mac Miller, de Britse metalband Paradise Lost (enige show in Nederland).

RONDA

HERTZ

Noel Gallagher trad op in Ronda met zijn High Flying Birds. Patti Smith, was er met zoon Jackson Smith in de bandgelederen. Kraftwerk gaf extra luister aan de Tour de France. Andere highlights: Angus & Julia Stone (singersongwritersduo uit Sydney), Death Cab for Cutie (Amerikaanse rock ), Wu-Tang Clan, Blackstreet / Keith Sweat (hiphop / R&B / soul), Ghost, Whitesnake (metal), The Janoskians uit Australië met Meet & Greet (vrolijke pubermuziek). En in de categorie Nederlands: Typhoon, Racoon, Blaudzun, De Jeugd van Tegenwoordig.

De kamermuziekzaal van TivoliVredenburg is bij uitstek geschikt voor het minimalisme van Low, het Noorse folk popduo Kings of Convenience en de Ierse oudgediende Luka Bloom –voorbeelden van sfeervolle popavonden in Hertz het afgelopen jaar.

PANDORA Elektropopband Oscar and the Wolf is in korte tijd het clubcircuit ontgroeid. Op 17 januari speelden de Belgen nog bij ons in Pandora, op 13 november vulden ze de Heineken Music Hall. De Britse soulzanger Jonathan Jeremiah gaf op 8 mei een concert in Pandora en kwam op 28 november terug in de Grote Zaal. Ook Douwe Bob trad twee keer op binnen een jaar: op 9 mei in Pandora en op 28 november

CLOUD NINE In het kader van Residenties in Utrecht trad de Marokkaanse dichter Walid Ben Salim op met dj DNA. Het concert (‘Arabic poetry meets Kytopia’) vormde de afsluiting van een week van muzikale en poëtische ontmoetingen tussen musici, scholieren en Arabische asielzoekers. Andere highlights: Giant Sand, Justin Townes Earl, Gabriel Rios, Jarrod Lawson, Bombino en Sabrina Starke.

CLUB NINE Twee gedenkwaardige concerten van duo’s. Klassiek meets elektronica van Maarten Vos & Greg Haines. En Clean Pete, akoestische popliedjes van de tweelingzusjes Loes en Renée Wijnhoven.

33


Kraftwerk op 3 juli 2015 in Ronda FOTO TIM VAN VEEN


FESTIVALOVERZICHT VAN 2015 9 APRIL

24 - 28 JUNI

3FM Awards

Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht

Jaarlijkse prijsuitreiking van radiozender 3FM vond voor het eerst buiten Amsterdam plaats. Luisteraars stemmen op hun favorieten via internet. Het meest genomineerd: Dotan en Kensington.

36

Twaalfde en voorlaatste kamermuziekfestival van Janine Jansen and friends met onder andere een prachtige Schubert. Vanaf 2017 is celliste Harriet Krijgh artistiek leider van het IKFU.

19 APRIL

28 JUNI

My First Festival

Reggae Fever

Derde aflevering van het enige echte kinderfestival. Voor baby’s, peuters, kleuters en hun familie. Met concerten, knutselen, kinderliedjes uit verschillende culturen, een dj-workshop en Vinni Puh (Russische tekenfilm).

Nieuw! Jaarlijks terugkerend reggaefestival in de zomer in samenwerking met De Oosterpoort in Groningen. Met Beres Hammond, Tarrus Riley, Gentleman, Alaine en Nederlandse bands Joggo & Jah Livity en Heights Meditation.

13 JUNI

29 JUNI

TivoliVredenburg Festival

De Muur on Tour

Viering van het eenjarig bestaan ‘Wij zijn 1!’ met Holland Baroque Society, Triggerfinger, Rembrandt Frerichs Trio & Osiris Trio, De Jeugd van Tegenwoordig., Kenny B., Floris Kappeyne Trio, St. Paul, Giovanca en vele anderen.

Wielertheatershow gepresenteerd door Mart Smeets en Wilfried de Jong ter gelegenheid van de start van de Tour de France in Utrecht. Bonte avond met muziek en poëzie voor en door liefhebbers zoals J.W. Roy, Rick de Leeuw en Blaudzun.


28 AUG – 6 SEPT

19 SEPT

Festival Oude Muziek

Nacht van de Poëzie

‘England, my Engeland’ was het thema van het grootse oudemuziekfestival ter wereld. Zoektocht naar de Engelse ziel bracht vervoering en veel publiek op de been. Artist in residence: Vox Luminis o.l.v. Lionel Meunier.

Poëziefestijn ism Het Literatuurhuis met dit jaar als thema: ‘Thuis wil ik zijn, al is het maar een nacht.’ Met Jules Deelder, K. Schippers, een eerbetoon aan Drs. P. door Mike Boddé, Juliette Gréco en aandacht voor dode dichters Rogi Wieg en Joost Zwagerman.

9- 13 SEPT

23 SEPT-2 OKT

Gaudeamus Muziekweek

Nederlands Film Festival

Festival voor nieuwe muziek en jonge componisten met openingsspeech van componist Louis Andriessen. Asko|Schönberg verzorgde het openingsconcert met o.a. Medea van Calliope Tsoupaki in de Grote Zaal.

Een uitgebreide programmering in TivoliVredenburg tijdens het jaarlijkse filmfestival in Utrecht, met onder meer het Junior Kalveren Gala, Nationale Film Conferentie, NFF Talent, Bring Your Own Beamer.

Lezingen en wetenschapscafé’s In 2015 is een begin gemaakt met een aanbod van lezingen en college-achtige evenementen. In de nabije toekomst wordt dat een substantiële pijler in de programmering van TivoliVredenburg. De samenwerking met het Science Café van Studium Generale van de Universiteit Utrecht is in 2016 voortgezet. De voordrachten van Hacking Habtitat in 2015, de kunstmanifestatie in gevangenis Wolvenplein, passen in diezelfde lijn. Een overzicht: 09 APR 2015 Hacking Habitat, lezing Saskia Sassen 21 JUN 2015 Rondleiding ihkv Dag vd Architectuur 29 OKT 2015 Hacking Habitat, lezing Evgeny Morozov 16 NOV 2015 Science Café van Studium Generale Utrecht (thema humor) 26 NOV 2015 TedX Utrecht Talentstage

37


FESTIVALOVERZICHT VAN 2015

16 OKT

13, 14 NOV

Hart & Ziel Dag

Nederlandse Brassband Kampioenschappen

Jaarlijkse happening, gratis toegankelijk, met muzikale varia en aanverwanten. Afsluiting van de week van de Hart & Ziel Lijst, die NPO Radio 4 uitzendt. Hitlijst van klassieke muziek, uitgekozen door de luisteraars van de klassieke zender.

38

Voor de tweede keer in TivoliVredenburg: de nationale kampioenschappen voor brassbands. In vijf divisies (kampioensdivisie en divisies 1 t/m 4) namen 45 Nederlandse brassbands het tegen elkaar op.

24 OKT

19-22 NOV

Ramblin’ Roots

Le Guess Who?

Voor de tweede keer georganiseerd met Rock ‘n Roots Concerts: het americana-, soul-, country-, blues- en rootsrockfestival van TivoliVredenburg. Met onder meer Pokey Lafarge, Jimmy LaFave, Sonny Landreth, Sven Hammond, Eilen Jewell & band, Gretchen Peters.

Een internationaal publiek kwam weer speciaal naar Utrecht voor Le Guess Who?, het gerenommeerde festival van avontuurlijke muziek. TivoliVredenburg is slechts een van de vele locaties in de stad die traditiegetrouw meedoen.

30 OKT

26, 27 NOV

CATCH

BUMA Classical Convention

Spannende mix van vernieuwende live-acts en dj’s binnen de elektronische muziek ‘in de breedste zin des beats’, in samenwerking met Mojo Concerts. Met Purity Ring, Tiga, SBTRKT, Floating Points, Shamir, dj Nigga Fox.

Is het een festival of een conferentie? Boekers, programmeurs, producenten en andere kenners van klassieke muziek ontmoetten elkaar voor de twee keer in Utrecht. Met talks en music, een internationaal gezelschap dus.


n

Met dank aan: alle partners die (mede-)verantwoordelijk zijn voor de programmering n de collega’s in de stad van het Utrechts Muziek Overleg

29 NOV

20 DEC

Brasa Dei Festival

My First Festival

Groot feest ter gelegenheid van de veertigste verjaardag van de onafhankelijkheid van Suriname met 35 acts op vijf podia. Kenny B is de artiest die in 2015 het vaakst in TivoliVredenburg optrad (solo in Pandora, My First Festival, Reggae Fever, 3voor12 Song van het Jaar, Brasa Dei).

Winterse aflevering van het kinderfestival van TivoliVredenburg. Gratis voor iedereen jonger dan twee jaar. Optredens van de broers Jussen, Frank Groothof, Clean Pete, Gallowstreet. Film in Hertz. Liftreis naar het Wolkenatelier.

8, 10 DECEMBER

27 DEC

Boulez Festival

We Vieren het Toch

Uitgebreid programma ter ere van de Franse componist Pierre Boulze door Insomnio onder leiding van Ulrich Pöhl. Selectie uit het oeuvre van de Franse grootmeester van de nieuwe muziek: Répons, Dérive 1, Le Marteau sans Maitre, Sur incises.

Gespleten jaaroverzicht van Micha Wertheim en Spinvis. Poëtisch-muzikaal dubbelprogramma aan twee zijden van een toneeldoek met dans, Eric Vloeimans, Mario Goossens, Arbeid Adelt!, Maud Vanhauwaert en meer. Toch feestelijk.

11 DECEMBER

31 DEC

3voor12 Song van het Jaar

NYE Festival

Gratis toegankelijk minifestival in Ronda en Pandora, uitgezonden op tv en radio. Met Balthazar, Sue The Night, Ronnie Flex, Kenny B, John Coffey, Rondé, Fresku, HAEVN, Lucas Hamming, Weval, The Brahms, Bewilder, The Indien, PAUW, Sef, The Mysterons en Klangstof.

Spetterend nieuwjaarsfeest van TivoliVredenburg in Ronda, Pandora en Cloud Nine. Eigenlijk drie feesten tegelijk. Plus het beste uitzicht over de stad als rond middernacht het vuurwerk losbarst.

39


40

Red Cup Party op 26 september 2015 in Ronda FOTO KOEN PETERS


UTRECHT BY NIGHT

DANCE / Palet van dansformules verder uitgebreid / Oversteek van gerenommeerde feesten uit andere steden / Meer coproducties en afterparty’s

T

ivoliVredenburg heeft zichzelf in 2015 bewezen als nachtclub en uitgaansgelegenheid. Met het By Night-programma richten we ons op een breed uitgaanspubliek in Utrecht en ver daarbuiten: liefhebbers van dance en het nachtleven in alle soorten en maten. Bestaande concepten werden verder uitgewerkt en verbeterd. Het palet is zeer divers met Zer00’s Heroes (muziek uit de jaren ‘nul’), Red Cup Party (feest in de stijl van een Amerikaanse studentenkamer met rode bekers en beerpong), RAUW (al 14 jaar een succes met de Amsterdamse dj Joost van Bellen), Something Happening Somewhere (labelavond van Amsterdamse techno-dj Nuno Dos Santos), Blackout (een klassieker met medewerking van het Utrechtse drum ‘n bass-collectief Black Sun Empire), Vunzige Deuntjes

(hiphop, r&b en andere zwarte muziek), Singlefeestje (bezoekers bepalen wat er gedraaid wordt) en Club Rivièra (laagdrempelige zomerse clubavond, elke vrijdag van juni t/m augustus met voornamelijk lokaal dj talent).

KRANCK Nieuwe vaste dansavonden werden geïntroduceerd: Levels (met Utrechtse partij KrancK). Gerenommeerde feesten uit Amsterdam of andere steden maakten de oversteek naar Utrecht: Yours Truly met The Flexican en MC Sef, Zwarte Koffie (soul, R&B en andere zwarte muziek), ZeeZout (techno/ house-clubnacht). Daarnaast waren er meer coproducties met andere partijen. By Night was betrokken bij afterparty’s van Nederlands Film Festival, Geheime Liefde, Smeerboel, Soenda, Rubberboot Missie en Stekker.  

41


HOOGTEPUNTEN DANCE Het CATCH Festival, de indoorvariant van het Amsterdamse PITCH-festival, werd voor de tweede keer gehouden. Meer dan 3.000 bezoekers trok het aanbod van dj’s en vernieuwende liveacts in de elektronische muziek. Met mooie optredens van Purity Ring, Tiga (live), Shamir, Floating Points (live) en Dâm-Funk (live).

42

De Revolutie tijdens Koningsnacht is een samenwerkingsverband met de Utrechtse organisatie Elevation Events, bekend van Soenda en Smeerboel. Voor het tweede jaar was De Revolutie (techno en house) ruim van tevoren uitverkocht met 3.500 bezoekers. Trekkers waren onder meer Surgeon (Britse techno pionier), Robert Hood (een van de grondleggers van de Detroit-techno) en Len Faki (dj van de Berlijnse nachtclub Berghain). Het nieuwjaarsfeest van TivoliVredenburg, NYE Festival, is intussen een begrip. In 2015 waren alle kaarten binnen in een mum van tijd uitverkocht. Bijna 4.000 feestvierders genoten van de bekende TivoliVredenburg-dj’s en van het vuurwerk boven de stad. Pop-O-Matic is sinds 17 jaar de wekelijkse studentenavond op donderdag met DJ St. Paul. Voor de festivaleditie werden Ronda en omliggende ruimtes omgebouwd tot een outdoorfestivalterrein, met een vette knipoog naar Lowlands en Pinkpop. Zelfs de festivalcamping en de Dixitoiletten ontbraken niet.

Purity Ring tijdens Catch op 31 oktober 2015 in Ronda FOTO KOEN PETERS


43


LATIN EN AVANT-GARDE

JAZZ / Basis gelegd voor Transition, het nieuwe jazz­ festival / Samenwerking met muziekopleidingen opgeschroefd / Cloud Nights sterk merk

44

H

et aanbod jazzmuziek was een tijdlang nogal karig in Utrecht. Met de komst van TivoliVredenburg is daar een einde aan gekomen. In 2015 is gestaag doorgebouwd op het nieuwe fundament dat na de opening in 2014 is gelegd. En met succes. Liefhebbers weten de wekelijkse Cloud Nights – kleinschalige jazz op de vrijdagavond in samenwerking met U-Jazz – intussen te vinden en zijn er enthousiast over. Het aantal jazznieuwsbriefabonnees is volgens doelstelling verdubbeld in 2015. De reikwijdte van de programmering is aanzienlijk vergroot en uitgebreid. Het spectrum gaat van lokaal naar internationaal, van beginnend naar gevestigd, van klassiek naar vooruitstrevend en dwars door alle subgenres heen – van swing, fusion, latin tot avant-garde. Wat voor de popmuziek geldt, geldt in zekere mate ook voor de jazz: de keuze

voor een zaal, anders dan Cloud Nine, hangt mede af van het repertoire of het genre, akoestisch danwel versterkt. De organisatie van de workshops en de sessies in samenwerking met Ujazz is in handen van TivoliVredenburg. De presentaties van de workshops (zoals die met Tineke Postma) en de profsessies vinden plaats in Het Gegeven Paard. Er is flink geïnvesteerd in de relatie met de afdelingen pop&jazz en de bachelorstudie Musician 3.0 van de HKU. Diverse presentaties van en met studenten (vooral als voorprogramma bij de reguliere concerten) en workshops (bijvoorbeeld van de Yellow Jackets) waren daarvan de eerste veelbelovende resultaten. In 2015 hebben de programmeurs van TivoliVredenburg de basis gelegd voor het nieuwe jazzfestival Transition, dat op 26 maart 2016 voor het eerst werd georganiseerd. De reacties van pers en publiek waren laaiend enthousiast.


Drummer Seb Rochford van Polar Bear FOTO TIM VAN VEEN

45

HOOGTEPUNTEN JAZZ

CLUB NINE De wekelijkse clubavond Cloud Nights is een sterk merk aan het worden. Met impro-jazz en traditionele jazz `(Thelonious4 & Tony Miceli, Jasper Leclercq Trio). In 2015 werd voor het eerst een swingdansfeest georganiseerd. De dansavond in lindyhopstijl was uitverkocht en een groot succes.

CLOUD NINE Deze zaal kan door zijn flexibele indeling, ‘seated’ of staan, op een perfecte manier ruimte bieden aan alle soorten jazz. In 2015 traden onder meer op: Matthias Eick Quintet, Bruut!, Nils Wogram, Polar Bear, STUFF., Jasper Blom Quintet, Uri Caine, Ramon Valle, Windkracht7 en The Ploctones.

HERTZ Hedendaagse, semi-akoestisch uitge­

voerde jazz komt optimaal tot zijn recht in Hertz. De akoestiek is adembenemend en de zaal is – met gordijnen – ook perfect voor licht versterkte muziek. Voorbeelden van internationale artiesten die er optraden: John Scofield en Joe Lovano, Dee Dee Bridgewater, Jhelisa, Brad Mehldau Trio. En van eigen bodem: Jeroen van Vliet, Louis van Dijk, Rembrandt Frerichs (met een eigen serie).

RONDA / GROTE ZAAL Daar waar jazz en soul aanschurken tegen popmuziek is Ronda de perfecte speelplek. Vorig jaar verwelkomden we: Benjamin Clementine, St. Germain, Snarky Puppy, D’Angelo, Curtis Harding, Marcus Miller en Lianne La Havas.. `In de Grote Zaal traden Gregory Porter en Kamasi Washington (tijdens Le Guess Who?) op.


46


47

Kamasi Washington tijdens Le Guess Who? op 21 november 2015 FOTO TIM VAN VEEN


DE BESTE OPTREDENS

De Beste Optredens van 2015 per genre volgens de bezoeker: Pop: Twenty One Pilots Klassiek: Kerstconcert van de Nederlandse Bachvereniging Dance: Joy Orbison b2b Job Jobse tijdens ZeeZout Jazz: Kamasi Washington tijdens Le Guess Who? Familie: My F1rst Festival


TIVOLIVREDENBURG IN DE PERS Bij zoveel sfeervolle context zou je haast vergeten dat die uitvoering uitstekend was.

In TivoliVredenburg brak het Utrechtse publiek de zaal na afloop bijna af van enthousiasme. Fluitconcerten na een Mattheüs! De Telegraaf, 23-3-15, over Matthäuspassion.

AD, 23-01-15, over Pieces of Tomorrow: Styx.

Het blinkende forse gebouw aan het Vredenburg heeft niet over belangstelling te klagen. Muzikanten en musici treden er graag op. Dat zalen in andere steden hardop zeggen dat het tegenwoordig lastig concurreren is met Utrecht, daar gniffelen we graag over. Het gaat goed met het aantal bezoekers, alle prognoses werden immers fluks overtroffen. DUIC, 17-11-15.

Subliem. Fantastisch. Fenomenaal. EenVandaag, 13-06-15, over optreden van De Jeugd van Tegenwoordig.

Er was gerekend op een half miljoen bezoekers per jaar, maar dat aantal was al veel eerder bereikt. Na nog geen anderhalf jaar zijn er dus al een miljoen kaartjes verkocht. Reden voor een feestje. DUIC, 01-12-15, over miljoenste bezoeker.

‘Mijn favoriete plek is het nieuwe Tivoli­ Vredenburg. Ik vind het spannend wat er allemaal gaat gebeuren in de toekomst.’ De Telegraaf, 10-01-15, aldus standupcomedian Jeroen Pater.

‘De locatie is prachtig, centraal gelegen in het land en TivoliVredenburg heeft prachtige zalen. We staan er graag, het is gewoon een goede plek. Met TivoliVredenburg dat goede faciliteiten biedt, is goed samen te werken. Maar elke zender kiest zelf bij ieder event een geschikte locatie; we blijven ook Amsterdam aandoen voor uitreikingen.’ AD, 13-02-15, aldus Noëlle Beyne, woordvoerder NPO.


In TivoliVredenburg heen en weer wandelen tussen Pandora, Ronda en de Grote Zaal levert ook op zondagavond weer volop boeiende contrasten op, geleverd door artiesten van naam en faam op leeftijd. Kicking the Habit, 23-11-15, over festival Le Guess Who?.

Het laat ook zien dat de creatieve daad een architectuur oplevert, die een even wezenlijke als verrassende bijdrage levert aan het leven, de beleving en de bruikbaarheid van de grote stad. AD, 09-09-15, over Rietveldprijs.

De Hertz is een akoestisch wonder, de Ronda bleek minstens zo intiem als de oude Tivoli aan de Oudegracht. Er waren meer dan duizend concerten. En het muziekpaleis trekt nu artiesten die Utrecht voorheen links lieten liggen, zoals Morrissey en D’Angelo. NRC.next, 12-06-15.

‘Een prachtig zalencomplex dat popmuziek ademt en productioneel geschikt is voor wat wij voor ogen hebben.’ Revu, 08-04-15, aldus Wilbert Mutsaers, zendermanager 3FM Awards

‘Dit gebouw hebben we van de stad gekregen. Vijf podia voor alle denkbare muziekstijlen. Wat is er dan leuker om één keer per jaar alles tegelijk open te zetten en alle onzichtbare muren en schotten tussen alle smaken, genres en zalen weg te halen? Je kunt door het hele gebouw zwerven en zo’n beetje je eigen programma samenstellen.’ DUIC.nl, 07-05-15, aldus Sytse Wils, popprogrammeur van TivoliVredenburg.

TivoliVredenburg is de populairste culturele instelling van de stad. Dat blijkt uit een peiling gehouden onder het bewonerspanel van de gemeente Utrecht. DUIC, 30-07-15.


52

Publiek tijdens My First Festival op 20 december 2015 FOTO JURI HIENSCH


VAN NUL TOT HONDERD JAAR

CONNECT / Familieprogramma maakt ambities waar / My First Festival succesvolle formule / Scholieren trots op eigen composities

C

onnect is het educatieen familieprogramma van TivoliVredenburg. Resultaten en bevindingen van het eerste jaar (2014-2015) zijn gebundeld in een jaarverslag dat als ondertitel meekreeg: ‘Genieten en beleven voor iedereen van 0-100 jaar’. Daarmee zijn meteen de doelstellingen in algemene zin duidelijk gemaakt. Concreet heeft Connect drie doelen: 1. De bezoeker (lees: toeschouwer, muzikant of componist) een indrukwekkende muzikale ervaring bezorgen. 2. Concrete vaardigheden bij bezoekers ontwikkelen, die de ervaring verdiepen. 3. Publiek voor livemuziek uitbreiden. Die doelen worden verwezenlijkt aan de hand van schoolprojecten voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs en aan de hand van (laagdrempelige) activiteiten, ook buiten TivoliVredenburg, die alle mogelijke doelgroepen,

jong en oud, gezond en ziek, in staat stellen concerten bij te wonen of anderszins muzikaal in de weer te zijn. De resultaten over het eerste jaar zijn positief. Connect heeft zijn ambities grotendeels waargemaakt, bovendien worden de uitgangspunten van Connect steeds meer gemeengoed in de organisatie van TivoliVredenburg.

BASISONDERWIJS Jeugdconcerten voor de jongste groep zijn altijd voorzien van voorbereidend lesmateriaal. Soms met groot orkest, soms met een kleiner ensemble, altijd met een goed verhaal. Bemiddeling voor scholen in Utrecht stad verliep aanvankelijk via UCK en later via Cultuur & School Utrecht. Kunst Centraal bemiddelde voor de scholen in de provincie. Succesvolle voorstellingen waren in het eerste seizoen: De gebroeders Kist van slagwerkensemble Percossa,

53


Naar de haaien! van Wëreldbänd (met meer dan 100 instrumenten), Krabat van Oorkaan, Het Amersfoorts Jeugdorkest en het Metropole orkest. Het bereik in het eerste jaar: 5.700 kinderen. De Muziekroute is een project voor muziekonderwijs op elf basisscholen in de Utrechtse wijk Overvecht, met medewerking van TivoliVredenburg. Bereik: 2.800 kinderen.

54

My First Festival heet het kindermuziekfestival van TivoliVredenburg, dat nu vier keer is georganiseerd. Het vormt een mooie aanvulling op ons reguliere (serie)aanbod. Het festival en de serieconcerten werden door 7.500 ouders en kinderen bezocht.

VOORTGEZET ONDERWIJS In het prestigieuze project Pronkstukken werken middelbare scholieren een week lang aan een eigen compositie, die vervolgens in een van onze zalen aan een groot publiek wordt gepresenteerd. Uitgangspunt vormt het repertoire van de Vrijdag van Vredenburg / Pieces of Tomorrow. Dat waren in 2015 stukken van Stravinsky, Liszt, Roukens en Sibelius. Betrokken muziekdocenten zijn getraind aan Guilhall School of Music & Drama in Londen. Bereik 2014-2015: 1.100 deelnemers en bezoekers Pronkstukken. Ook voor deze leeftijdscategorie worden schoolvoorstellingen verzorgd, onder meer met Cross-linx School. Voor de onderbouw was er een samenwerking met Percossa. DOX en Amster-

dam Bach Consort voerden Mozarts Requiem uit met jongeren van 12-18 jaar. Bereik: 1.700 leerlingen.

PARTICIPATIE In het kader van drempelverlagende activiteiten (co)organiseerden wij onder meer: n Inleidingen bij klassieke concerten n Pieces of Tomorrow en Uitgelegd: concertseries waarin klassieke muziek wordt gepresenteerd in een losse setting al dan niet met uitleg n Open Stage-presentaties en –concerten n UIT & THUIS-service, vervoersarrangementen in de regio naar klassieke concerten n Concerten in de wijken (Appeltaart­ concerten in Overvecht) n Gratis lunchconcerten n Masterclass Typhoon voor jongeren in Kanaleneiland (26 maart 2015).

MVO Don’t Stop The Music van de Stichting Music & Cancer is een project ter ondersteuning van patiënten met uitbehandelde kanker. Zanger Henk Duijvelaar (met spraakprothese) en bassist Pieter de Jong brachten op 15 november repertoire van Elvis Presley, Joe Cocker, Queen en Guns N’ Roses begeleid door Utrechtse musici. De kerstconcerten in het Wilhelmina Kinderziekenhuis lijken een mooie traditie te worden. Professionele musici zingen kerstliederen voor kinderen en hun ouders.


55

My First Festival op 19 april 2015 FOTO JURI HIENSCH


DE GROEPSFOTO (3)

‘Je moet out of the box denken’ Van links naar rechts: Cato Ootes (productievoorbereiding) Lucine Schipper (programmeur) Stephanie Spijkerman (marketeer) Richard Philippo (technicus) Ewa Saras (publieksbegeleiding) Anneroos Bok (bedrijfsleider, roosteraar) Richard Philippo: ‘Samen met de gasttechnicus, die voor het gezelschap werkt, maken we op de dag zelf alles in orde. Die heeft vooraf een en ander afgestemd met de productievoorbereider. Hij weet precies wat de spelers nodig hebben aan geluid, licht en decor om optimaal te kunnen presteren. Wij kennen de mogelijkheden van onze spullen. Wij assisteren, daar komt het op neer. Het leuke van kindervoorstellingen is dat je out of the box moet denken. TivoliVredenburg is berekend op popconcerten en klassieke muziek. Een voorstelling die gemaakt is voor een schouwburgzaal is afwijkend. Je moet adhoc-oplossingen verzinnen, dat is voor mij de lol. Wij hebben geen coulissen. Dan moet je iets bedenken met doeken zodat acteurs ongezien kunnen opkomen. Of je moet een stoelenplan maken voor Pandora, waar normaal gesproken geen stoelen staan. De zichtlijnen moeten in orde zijn en je moet er rekening mee houden dat het publiek uit kleine kindertjes bestaat.’


FOCUS OP RELATIEBEHEER

MARKETING / Bezoekersaantallen overtreffen verwachtingen ruimschoots / Meten is weten / Groeiende aandacht op social media

58

H

et beoogde bezoekersaantal voor 2015 was 573.800. Met 762.604 bezoekers is dat aantal ruimschoots gehaald. Het is gelukt nieuw publiek aan te trekken en bestaand publiek ervan te overtuigen dat het de moeite waard is vaker te komen. Concertpromotie en ‘relatiebeheer’ (Customer Relationship Management) zijn de pijlers van de marketingstrategie van TivoliVredenburg. Op het eerste punt, het onder de aandacht brengen en verkopen van concerten, hebben we in 2015 onze draai gevonden. Nu zijn we zover dat we de volgende stap kunnen zetten. Onder het motto ‘meten is weten’ gaan we verder aan de slag met het verzamelen, ontsluiten en toepassen van (bezoekers)data. Daarvoor zijn in 2015 al de nodige verkennende en voorbereidende maatregelen getroffen.

Beschikbaarheid van data is zowel voor de marketeers als voor de programmeurs en het managementteam van TivoliVredenburg van wezenlijk belang. Zo wordt het mogelijk om het aanbod en de promotieactiviteiten optimaal af te stemmen op de wensen en het gedrag van onze bezoekers. Bovendien wint de organisatie ermee in doelmatigheid, tempo en kostenbesparing.

TEAM De afdeling Marketing loopt op rolletjes met een paar wijzigingen in het medewerkersbestand. Het team, in leeftijd variërend van 20 tot 59 jaar, is een mooie afspiegeling van de bezoekers van TivoliVredenburg. Een belangrijke verandering in de organisatie bracht het vertrek van het hoofd Marketing teweeg. Een waardige opvolger werd gevonden in Lieke Timmermans. Zij is doorgegaan op de weg


Servicemedewerker aan het werk bij de inloop van een optreden in de Grote Zaal FOTO KOEN BOUMAN

59

Het team is een mooie afspiegeling van de bezoekers


Geen concertzaal heeft zoveel genres, doelgroepen en leeftijden in huis

60

die haar voorganger was ingeslagen. Doelmatig gebruik van social media en een up-to-date databank, die ons in staat stelt onze bezoekers nog beter te informeren en van dienst te zijn, zijn immers de marketinginstrumenten bij uitstek voor een moderne culturele organisatie. Kortom: de continuïteit heeft er niet onder geleden. En zonder haar voorganger tekort te doen: haar focus op gastvrijheid en het investeren in een persoonlijke relatie met onze bezoekers heeft zijn weerslag gehad op de organisatie als geheel. De hoogstaande kwaliteit van onze marketeers blijkt onder meer uit een nominatie in de categorie marketeer van het jaar 2015 (voor Kimtessa Hill). Onze medewerker Eva Huisman won de Max van der Kamp Scriptieprijs 2015 voor haar scriptie (Master Kunstbeleid en Management, Universiteit Utrecht) over de vernieuwing van de klassieke concertpraktijk. Zij slaat in haar scriptie een brug tussen de wetenschappelijke theorieën over de ‘crisis’ in de klassieke-muziekconcertpraktijk en de strategische inzichten vanuit de praktijk. Nog meer bijval was er dit jaar in de vorm van een nominatie

voor de Gouden Struis 2015, prijs voor de beste culturele marketingcampagne, voor de openingscampagne van TivoliVredenburg.

KLANTTEVREDENHEID Sinds september 2015 maakt TivoliVredenburg deel uit van het Klanttevredenheidsonderzoek Continu Bezoekersonderzoek van Bureau Beerda. Het wekelijkse onderzoek legt de waardering van bezoekers op uiteenlopende deelgebieden vast. Zo worden ontwikkelingen – trends en trendbreuken – in de loop van de tijd zichtbaar gemaakt. Bovendien worden gemiddelde scores afgezet tegen de gemiddelde score van andere onderzochte instellingen. Wij vinden het belangrijk te weten of de energie die we in verbetering van de gastvrijheid steken het gewenste resultaat heeft. Voor ons zijn onder meer de vriendelijkheid van het personeel, de sfeer in het gebouw en de kwaliteit van het programma als thema’s van belang. Uit de resultaten van de eerste maanden laat zich nog geen duidelijk beeld aflezen. TivoliVredenburg laat zich in zijn omvang en veelsoortigheid bovendien lastig vergelijken met een poppodium of een klassieke concertzaal.

STERK MERK De resultaten van het eerste landelijke Cultuursector Merkenonderzoek waarin TivoliVredenburg meedoet, zijn opvallend goed. Waar culturele instellingen altijd te lijden hebben van een naamswijziging, is dat in het geval van TivoliVre-


denburg niet zo. Het nieuwe merk is even sterk als de twee oorspronkelijke merken Tivoli en Vredenburg in 2014 op zichzelf waren. Dat is uitzonderlijk, aldus onderzoeker Hendrik Beerda. Jaarlijks voert Bureau Beerda het Cultuursector Merkenonderzoek uit. Het ene jaar heeft het onderzoek een landelijke focus (in de even jaren), het jaar erop is de reikwijdte provinciaal. Merken in de cultuursector worden ingeschaald op bekendheid, binding en waardering. De onderzoeksresultaten over 2015 geven een uitgesproken positief beeld van de ‘merkkracht’ van TivoliVredenburg.

MILJOENSTE BEZOEKER Op 30 november mochten we de miljoenste bezoeker verwelkomen. De 15-jarige Ricardo Kronenburg, die met zijn ouders het concert van Golden Earring bezocht, werd uitgebreid in het zonnetje gezet. De bezoekerscijfers zijn boven verwachting. We verwachten dat die groei de komende jaren doorzet. Onze marketeers weten de verschillende publieksgroepen (klassiek, pop, dance, jazz) aan te spreken op hun kenmerken en interesses. Tegelijkertijd merken we hoe verfrissend en vruchtbaar het kan zijn om beproefde, ‘jonge’ marketingstrategieën in te zetten voor andere doelgroepen. Steeds vaker gebeurt het dat twee marketeers samen aan een festival of bepaalde concerten werken: de een met ervaring in de klassieke muziek, de ander thuis in de popmuziek. Samen zijn ze in staat een breed spectrum van publieksgroepen

te interesseren voor ons programmaaanbod.

NIEUW PUBLIEK Het aanboren van nieuw publiek voor klassieke muziek is een van de speerpunten van TivoliVredenburg. Met series als Pieces of Tomorrow en Uitgelegd slagen we daar bijzonder goed in. De losse formule met dj St. Paul als gastheer in samenspraak met solisten en dirigenten weet niet alleen veel bezoekers over de streep te trekken voor een eerste kennismaking met symfonisch repertoire. Een vaste kern – die groeiende is – komt telkens terug. In TivoliVredenburg is de combinatie van oud en jong – klassieke muziek in een jonge omgeving – op een natuurlijke manier aanwezig. Die kwaliteit kunnen we verder uitbuiten. Daarin is TivoliVredenburg uniek. Geen concertzaal heeft zoveel verschillende leeftijden, doelgroepen, genres in huis. De specifieke behoeften van de oudere doelgroep verliezen we natuurlijk niet uit het oog. Het is spijtig als trouwe bezoekers verstek moeten laten gaan door toenemend fysiek ongemak. Het aanpassen van aanvangstijden (‘s middags voor een oud publiek), het uitbreiden van vervoersdiensten (UIT & THUIS) en persoonlijke begeleiding tijdens het concertbezoek kunnen dit tegengaan. We willen onze bezoekers graag laten weten hoezeer we hun bezoek op prijs stellen.

KAN IK JE HELPEN? De afdelingen Marketing en Hospitality hebben de handen ineengeslagen

61


62

Pieces of Tommorrow, 19 februari 2015 FOTO JURI HIENSCH

De combinatie van oud en jong is op een natuurlijke manier aanwezig


en de ‘Kan ik je helpen’-medewerker geïntroduceerd. Concert- en theaterbezoekers willen steevast drie dingen weten zodra ze binnen zijn: waar is de zaal, waar is de garderobe, waar is het toilet. Voor bezoekers die voor het eerst komen, kan het een zoektocht zijn. Daarom staan er medewerkers klaar, zeker op de drukke avonden wanneer er meer concerten tegelijkertijd zijn. Zij fungeren als gastheer/-vrouw, wegwijzer en vraagbaak en zijn herkenbaar aan het T-shirt met de tekst: ‘Kan ik je helpen?’ Bezoekers kunnen bij hen terecht voor informatie (van bustijden tot buienradar), maar ook voor een pepermuntje of oordoppen. De vrijwilligersbrigade voor de klassieke concerten bestaat intussen uit een groep van ruim zestig enthousiaste mensen. Zij wijzen de weg en begeleiden bezoekers die slecht ter been zijn naar hun plaats. Voor TivoliVredenburg vormen zij een onmisbare steunpilaar.

ONLINE Online verschuift de aandacht meer en meer naar de aanwezigheid op social media. De serie TivoliVredenburgers op Facebook – bezoekers vertellen over hun concertervaringen – ging zijn tweede jaar in. Tegelijkertijd blijven de toegankelijkheid en het gebruiksgemak van onze website (ticketing!) onderwerpen van zorg en aandacht. In 2015 telden we ruim 1,6 miljoen unieke bezoekers op onze site. Zij waren goed voor 3,2 miljoen sessies en 17,5 miljoen pageviews. Van die bezoekers was 17 procent afkomstig uit het buitenland.

Afgaand op een vergelijking tussen januari 2015 (150.000 bezoekers) en januari 2016 (190.000 bezoekers) verwachten we een groei van 25 procent. Plannen voor een nieuwe website zijn in ontwikkeling. Ons advertentiebudget wordt steeds meer online ingezet. Nieuwe advertentietechnieken maken het mogelijk (concert)informatie gericht te verspreiden. Zo worden de juiste doelgroepen bereikt en onze vaste ‘volgers’ niet overvoerd.

YOUTUBE In 2015 hebben we geïnvesteerd in de ontwikkeling van videoproducties in het verlengde van de succesformule ‘1 minute till showtime’. De korte filmpjes volgen een artiest (Douwe Bob, Rico & Sticks, Roosbeef, etc.) tijdens de laatste minuten voor het optreden in TivoliVredenburg.De tips van programmeurs Peter van Tra (klassiek) en Guy van Hulst (jazz en kamermuziek) vormen een ander, terugkerend item in het aanbod op YouTube. Eenmalige producties in 2015 waren de ‘flashmob’ van Holland Baroque Society in Hoog Catherijne (maart 2015) en het sfeerverslag van My First Festival (april 2015). Nieuw zijn de wekelijkse Cloud Sessions. TivoliVredenburg presenteert samen met sponsor Jupiler semiakoestische livesessies. John Coffey beet op 1 november 2015 het spits af. Daarna volgden liveregistraties van Sue The Night, Emil Landman, Wouter Hamel, Maaike Ouboter, Orange Skyline en Mister & Mississippi.

63


64


65

Welkom aan de vluchtelingen in Utrecht op 9 oktober 2015 op de Rabo Open Stage FOTO GERT-JAN PEDDEMORS


HET JAAR IN CIJFERS

BEZOEKERS PER ZAAL PER GENRE (TOTAAL 2015)

Bezoekers Grote Zaal Hertz Cloud Nine Ronda Popmuziek 45.011 3.863 7.042 129.954 Dance - - 2.250 123.059 Jazz - 1.226 5.895 - Symfonische muziek 69.774 1.175 - - Kamermuziek 5.934 29.225 140 - Overige genres - - 1.259 - Familieconcerten 2.292 563 677 - Muziekeducatie 7.498 2.167 520 - Festivals 2.165 - - - Overig 1.436 1.407 4.306 1.907 Zakelijke verhuur 13.730 8.618 2.429 12.657 Externe Horeca - - - - Totaal 147.840 48.244 24.518 267.577

ACTIVITEITEN PER ZAAL PER GENRE (TOTAAL 2015)

Aantal Grote Zaal Hertz Cloud Nine Ronda Popmuziek 34 10 27 80 Dance - - 6 105 Jazz - 6 35 - Symfonische muziek 68 3 - - Kamermuziek 11 95 1 - Familieconcerten 2 3 3 - Muziekeducatie 6 6 3 - Festivals 2 - - - Overig 4 5 22 5 Zakelijke verhuur 15 21 20 8 Externe Horeca - - - - Totaal 1 2 149 117 198


Pandora Hele gebouw Cloud Club Plein Overig Totaal 31.953 - 772 - 460 219.055 36.353 8.968 - - - 170.630 642 - 1.590 - 13 9.366 - 328 - - 1.564 72.841 91 414 - - 420 36.224 - - - - - 1.259 354 - 223 - - 4.109 509 1.309 191 - - 12.194 - 73.668 - - - 75.833 570 5.088 192 4.025 454 19.385 4.335 6.743 614 3.065 75 52.266 - - - 89.442 - 89.442 74.807 96.518 3.582 96.532 2.986 762.604

Pandora Hele gebouw Cloud Club Plein Overig Totaal 61 - 8 - 3 223 66 4 - - - 181 1 - 32 - 1 75 - 1 - - 4 76 1 1 - - 2 111 2 - 1 - - 11 2 5 2 - - 24 - 271 - - - 273 2 51 3 16 6 114 11 5 10 22 2 114 - - - - - - 146 338 56 38 18 1.202


68


69

Rietveldprijs 2015: ‘Lef en visie’ Op 8 september maakte het bestuur van de Stichting Rietveldprijs bekend dat de Rietveldprijs 2015 werd toegekend aan TivoliVredenburg, het ontwerp van Herman Hertzberger en Patrick Fransen van Architectuurstudio HH in samenwerking met Jo Coenen Architects & Urbanists, Architectuurcentrale Thijs Asselbergs en Pieter Bannenberg van NL Architects. De jury onder leiding van Jacob van Rijs (MVRDV) koos unaniem voor het nieuwe muziekgebouw. ‘Tivoli­Vredenburg getuigt ervan dat lef en visie niet tot een nostalgisch verleden horen, maar nog altijd bestaan. Het laat ook zien dat de creatieve daad een architectuur oplevert, die een even wezenlijke als verrassende bijdrage levert aan het leven, de beleving en de bruikbaarheid van de grote stad.’ Op 25 oktober volgde de feestelijke uitreiking in Cloud Nine. FOTO OSSIP VAN DUIVENBODE


A NIGHT IN TIVOLIVREDENBURG DOOR DE OGEN VAN ONZE BEZOEKERS, 10 OKTOBER 2015


WAARDERING

BINDING

Onder mensen die bekend zijn met TivoliVredenburg is zowel de waardering als de binding hoger in vergelijking met Tivoli en Vredenburg afzonderlijk in 2014.

72

18

17

Tivoli

Vredenburg

Tivoli-Vredenburg

14

Tivoli-Vredenburg

14

19

Vredenburg

15

17

Tivoli

37 35 34 34 34 33 33

2010 2012 2014

2010 2012 2014

2016

2010 2012 2014

2010 2012 2014

2016

LEEFTIJD TivoliVredenburg scoort ten opzicht van andere podia opvallend hoog in de leeftijdscategorie 30 jaar en jonger. Die trend is in 2016 verder doorgezet.

TivoliVredenburg 2015

18

TivoliVredenburg 2016

Alle podia 2009-2016

17

19

14

11

28

21

24

65 jaar en ouder 55-65 jaar

41-55 jaar

17 31-40 jaar

14

33

37

23

12

30 jaar en jonger

11

BRON: CULTUURSECTOR MERKEN足 ONDERZOEK NEDERLAND, 2016


OP WEG NAAR DE TOP

MERKONDERZOEK / Spontane bekendheid opvallend groot / Non-conformistisch en vernieuwend imago / Sterke merkpersoonlijkheid

V

oor het eerst doet Tivoli­ Vredenburg mee in het Cultuursector Merkenonderzoek Nederland. Het landelijke merkenonderzoek vindt plaats in de even jaren, afgewisseld met het Cultuursector Onderzoek Provincies in de oneven jaren. Vorig jaar waren de onderzoeksuitkomsten in de provinciale context ronduit bemoedigend. Dat positieve beeld komt overeen met de eerste landelijke resultaten, al is er ook ruimte voor verbetering.

BREED IMAGO Het merk TivoliVredenburg is nu al even sterk als de twee merken Tivoli en Vredenburg in 2014 op zichzelf waren. Dat is de meest opmerkelijke uitkomst van het Cultuursector Merkenonderzoek Nederland 2016. Bovendien is het imago van TivoliVredenburg evident breder ontwikkeld dan dat van de

merken Tivoli en Vredenburg. TivoliVredenburg heeft het profiel van een sterk nationaal podiummerk, dat kan uitgroeien tot een nationaal topmerk. Culturele instellingen die een naamswijziging ondergaan, ondervinden daar doorgaans hinder van. Dat is nu niet het geval. Vergelijkingen zijn makkelijk te trekken omdat Tivoli en Vredenburg voorheen afzonderlijk waren vertegenwoordigd in het onderzoek, dat sinds 2006 plaatsvindt. Zowel de landelijke positie van TivoliVredenburg ten opzichte van andere ‘concertzalen, muziekpodia, schouwburgen en theaters’ laat zich aflezen, als ook de stand van zaken ten opzichte van het eigen verleden in de hoedanigheid van twee zelfstandige podia.

NUMMER 15 In de top-18 van landelijke podia gerangschikt naar merkkracht prijkt

73


SPONTANE BEKENDHEID Ziggo Dome wordt het vaakst spontaan genoemd. TivoliVredenburg is goed voor een vierde positie.

74

TivoliVredenburg op de 15de plaats, na Melkweg (12), Stadsschouwburg Amsterdam (13), De Doelen Rotterdam (14) en voor AFAS Circustheater (16), 013 Tilburg (17), De Oosterpoort Groningen (18). De topdrie wordt gevormd door Amsterdam Arena (1), Ahoy Rotterdam (2), Koninklijk Theater Carré (3). Merkkracht is in het onderzoeksmodel van Hendrik Beerda Brand Consultancy een optelsom van merkpersoonlijkheid (hoe sympathiek, actief, creatief, uniek, etc. is het merk volgens de respondenten) en merkprestatie (hoe valt de kwaliteit van het aanbod, bereikbaarheid, vriendelijkheid van het personeel, prijs/kwaliteitverhouding, etc.). Deze bevindingen zijn vanzelfsprekend van invloed op het (koop) gedrag van mensen.

ZELFVERZEKERD Ten opzichte van Tivoli in de periode 2010-2014 scoort TivoliVredenburg hoger als uniek, precies, sympathiek, zelfverzekerd en degelijk merk. Ook wordt TivoliVredenburg als minder ruig gezien ten opzichte van Tivoli in die periode. De vergelijking met Vredenburg in 2010-2014 pakt daarmee in overeenstemming uit en enigszins volgens verwachting: TivoliVredenburg wordt vaker gezien als uniek, non-conformistisch, gedurfd en opgewekt; bovendien komt het merk minder degelijk over dan Vredenburg in 2014 en daarvoor. Als merkpersoonlijkheid is TivoliVredenburg duidelijk sterker ontwikkeld dan zijn twee voorgangers.

Ziggo Dome (25%)
 Het Concertgebouw Amsterdam (18%) Koninklijk Theater Carré (17%) TivoliVredenburg (17%)
 Heineken Music Hall (16%)
 Paradiso (12%) 013 (10%)
 AFAS Circustheater (10%)
 Ahoy Rotterdam (8%)
 DeLaMar Theater (7%)
 Amsterdam ArenA (6%)
 De Doelen Rotterdam (6%)
 Luxor Theater Rotterdam (5%)
 Beatrix Theater (5%) Melkweg (5%) BRON: CULTUURSECTOR MERKEN­ ONDERZOEK NEDERLAND, 2016

SPONTAAN Een sterk merk ontwikkelt zich in drie fasen, volgens Bureau Beerda. Bekendheid komt eerst, dan waardering en vervolgens binding (de emotionele - of vertrouwensband met het merk). Vijftig


procent van de Nederlanders is bekend met het merk TivoliVredenburg. Opvallend groot is de spontane bekendheid van TivoliVredenburg op nationaal niveau. Maar liefst 17 procent van de respondenten noemt TivoliVredenburg, gevraagd naar ‘concertzalen, muziekpodia, schouwburgen en theaters’ in het land. Ziggo Dome prijkt in de rangorde van spontane bekendheid bovenaan (25 procent), gevolgd door Het Concertgebouw Amsterdam (18 procent), Koninklijk Theater Carré (17 procent) en TivoliVredenburg.

zelfverzekerd, maar in mindere mate dan bij het gemiddelde podium van landelijke reikwijdte het geval is. Op het vlak van merkprestatie onderscheidt TivoliVredenburg zich duidelijk van de rest als vernieuwend podium. Het geldt bovendien als een goed bereikbaar podium met een afwisselend aanbod en een prettige sfeer. Op het gebied van internationale klasse, kwaliteit van het aanbod en media-aandacht blijven de scores achter bij die van het gemiddelde podium.

STUDENTEN

Sinds september 2015 is TivoliVredenburg ook opgenomen in het Klanttevredenheidsonderzoek Continu Bezoekersonderzoek van Bureau Beerda. Wekelijks wordt een groep bezoekers gevraagd naar hun bevindingen op verschillende deelaspecten. In de eerste maanden van 2016 tekent zich een duidelijke verbetering af ten opzichte van 2015.

Nog een opsteker: onder mensen die bekend zijn met TivoliVredenburg – mensen die er komen, bezoekers dus – is zowel de waardering als de binding hoger in vergelijking met Tivoli en Vredenburg afzonderlijk in 2014. Het publiek van TivoliVredenburg is relatief jong, de categorie 18-40 jaar sterk aanwezig. Het merk ligt vooral goed bij studenten, mensen met een bovenmodaal inkomen, hoogopgeleiden en tweepersoonshuishoudens. Verder zijn liefhebbers van filmhuisfilms, galeries, opera, ballet en moderne dans relatief goed vertegenwoordigd.

NON-CONFORMISTISCH De merkpersoonlijkheid van TivoliVredenburg springt er in één opzicht opvallend uit ten opzichte van andere podia met een landelijke uitstraling. TivoliVredenburg scoort hoog als nonconformistisch merk. Daarnaast komt het merk over als sympathiek, creatief, actief, uniek en

BEZOEKERSONDERZOEK

AANBEVELINGEN TivoliVredenburg is een sterk nationaal podiummerk met groeimogelijkheden. Zowel op het vlak van bezoekintentie (‘Bent u van plan terug te komen?’) als op het vlak van groeiverwachting staat TivoliVredenburg op de tiende plaats in de ranglijst van 18 podia. Het merk kan een topmerk worden als het nog meer investeert in zijn bekendheid. Bovendien is een creatieve, actieve en unieke uitstraling gewenst, naast een hoogwaardig aanbod van internationale klasse. In de communicatie kan er meer de nadruk worden gelegd op het sympathieke karakter en de prettige sfeer.

75


DE GROEPSFOTO (4)

‘Je weet beter wie je collega’s zijn’ Van links naar rechts: Miriam ter Beek (directiesecretariaat) Bregje Wigersma (marketing) Tim Geertshuis (horeca en sales) Jeroen Smulders (ICT) Max Trienekens (horeca en sales, marketing). Max Trienekens: ‘Met 500 medewerkers, flexwerkers meegerekend, is het lastig een beeld te krijgen van waar al je collega’s mee bezig zijn. De verhuizing van Tivoli Oudegracht naar TivoliVredenburg heb ik als servicemedewerker meegemaakt, dus ik heb de impact van de schaalvergroting aan den lijve ervaren. Ik vond het interessant daar verder over na te denken. In het kader van mijn studie Kunstbeleid & Management heb ik voorgesteld onderzoek te doen naar de interne communicatie. Aan de hand van interviews met medewerkers kon ik diverse aanbevelingen opstellen. Daarmee zijn we in een projectteam aan de slag gegaan. We zijn nu druk bezig met de opzet van een platform waar alle informatie vindbaar is voor iedereen. Zo’n platform heeft een sociale functie: je weet beter wie je collega’s zijn, hoe ze heten, wanneer ze jarig zijn en wat hen bezighoudt. Aan de andere kant komt alle bedrijfsmatige informatie de primaire werkprocessen ten goede. Er gaat minder tijd verloren. Het mes snijdt dus aan twee kanten!’


78

Sales event CGI Annual Tour in de Grote Zaal op 7 oktober 2015 FOTO FRANK EMOUS


FEESTEN EN CONGRESSEN

HOSPITALITY EN SALES / Eindbalans boven verwachting / Bouwput zit nog in de weg / Minder personeelsverloop

W

at voor TivoliVredenburg als geheel geldt, geldt dubbel en dwars voor de afdeling Hospitality, waaronder Horeca en Publieksservices vallen. Het begin van het jaar verliep nog onrustig en in sommige opzichten moeizaam, maar dat werd ruimschoots goedgemaakt in de tweede helft van het jaar. De zomer was enigszins teleurstellend. Er was weinig programma, ook ten gevolge van verbouwingen en onderhoudswerkzaamheden, en er waren dus ook minder programmagerelateerde inkomsten. De animo voor ons café Het Gegeven Paard en het zonnige terras was in de zomermaanden minder dan verwacht. Daarmee werd eens te meer duidelijk hoezeer de opgebroken wegen en werkzaamheden aan de singel van invloed zijn op de publieksaanloop en

de omzet van TivoliVredenburg. Het vooruitzicht dat er in de loop van dit jaar een einde komt aan die werkzaamheden stemt optimistisch. We staan te popelen om de buitenruimte op orde te brengen en in te richten.

UIT DE RODE CIJFERS Uiteindelijk was de tevredenheid over de resultaten in het najaar des te groter: de eindbalans was goed. Sinds september 2015 is ‘Het Paard’ uit de rode cijfers. De prognoses voor 2016 zijn vele malen beter. Ook de programmagerelateerde horeca kwam hoger uit dan begroot. Uit een door TivoliVredenburg geëntameerd vergelijkend onderzoek blijkt bovendien dat de personeelskosten en de inkoopkosten marktconform zijn of zelfs onder het gemiddelde van vergelijkbare culturele instellingen in het land liggen. Nog een positief geluid: het verloop onder het horecapersoneel is in

79


Salesevent BINK op 23 april 2015 op Plein 6 FOTO FRANK EMOUS


Veiligheid is een speciaal aandachtspunt in de opleiding van personeel

82

de loop van 2015 min of meer tot stilstand komen. Werknemers blijven langer in dienst en doen zo meer kennis en routine op. Zo wordt geïnvesteerd in kwaliteit en in de toekomst. Zeker in het licht van de wens om de horeca-afdeling van TivoliVredenburg de komende tijd verder uit te breiden, is dat geen overbodige luxe. De mogelijkheden voor het nieuw te openen restaurant zijn verder verkend. In het najaar is besloten de uitvoer van dat plan enigszins te vertragen. Met het oog op de voortdurende werkzaamheden, het lawaai, de slechte toegankelijkheid en de rommeligheid van de omgeving achten we het wijzer de opening van het restaurant tot eind 2016 uit te stellen.

SERVICE Onder de afdeling Hospitality vallen ook alle serviceme- dewerkers, van security tot garderobemedewerkers. De ploeg is in 2015 versterkt met medewerkers (‘Kan ik je helpen?’) bij wie bezoekers terechtkunnen voor informatie. Ze wijzen de weg of houden een deur open, ze zijn de verpersoonlijking van ons hospitalitybeleid.

Ter verbetering van de toegankelijkheid van het gebouw voor mensen met een fysieke beperking zijn de eerste aanpassingen doorgevoerd. Voor bezoekers in rolstoelen organiseren speciale rondleidingen. Onlangs vond de eerste ‘Tour on Wheels’ plaats onder leiding van Nicolette van der Drift. Zij schreef een open brief over de problemen die zij als bezoeker in een rolstoel ondervond bij haar concertbezoek. Haar betrokkenheid stellen we zeer op prijs.

VEILIGHEID Toegankelijkheid en veiligheid zijn ook om andere redenen van essentieel belang. Het zijn onderwerpen die alle grote publieke instellingen nu nog serieuzer nemen. Na de aanslagen in Parijs, vooral die in november 2015, is TivoliVredenburg zich nog meer bewust hoe belangrijk het is om alert te zijn. Het is een terugkerend punt van overleg met de gemeente en de politie en een speciaal aandachtspunt in de training en opleiding van personeel.

ZAKELIJKE VERHUUR De resultaten van de afdeling Zakelijke Verhuur zijn in grote lijnen identiek aan die van de horeca. Hoewel de omstandigheden in de eerste zes tot acht maanden niet ideaal waren, is het jaar ruimschoots boven verwachting afgesloten. De tijdelijke sluiting van de Grote Zaal als gevolg van losgeschoten plafondplaten en de verbouwing op Plein 6 in verband met de reparatie van het geluidslek hadden een negatief effect op het resultaat van de zakelijke activiteiten. Aan de vraag kon niet altijd


worden voldaan, gevraagde ruimtes waren domweg niet beschikbaar, geplande producties moesten worden afgezegd, een aantal opdrachtgevers trok zich terug. Daarnaast hebben ook de bouwperikelen in de directe omgeving van het pand ons parten gespeeld. De bereikbaarheid is voorlopig nog beneden peil, vooral voor automobilisten. We betreuren het dat De Nationale Voorleesdagen, een mooi evenement met een lange traditie in Vredenburg, in 2016 om die reden niet bij ons worden gehouden. De organisatie vindt de situatie rondom het gebouw niet veilig genoeg voor het jonge publiek.

ROUTINE Zoals gezegd: er staat veel positief nieuws tegenover. Niet alleen kwamen de cijfers ruim hoger uit dan verwacht, de werkzaamheden op de vloer hebben in 2015 zichtbaar aan souplesse en routine gewonnen. Gaandeweg zijn blauwdrukken ontstaan voor bepaalde producties, die als basis dienen voor toekomstige evenementen. Zowel in de planning als in het opbouwen en afbreken is (tijd)winst behaald. We zijn inmiddels in staat snel te schakelen. Dat geeft rust en zelfvertrouwen. Die rust is ook te danken aan de toenemende synergie in de organisatie. Waar Verhuur en Programma – feitelijk twee kanten van dezelfde medaille – in het verleden wel eens botsten, vindt er nu goede afstemming plaats en is er meer begrip voor elkaars belangen en werkwijze. TivoliVredenburg is niet alleen ge-

schikt voor congressen, symposia en (product)presentaties. Ook voor grote bedrijfsfeesten is de locatie ideaal. Dat bleek onder meer bij het medewerkersfeest dat CapGemini in 2015 bij ons organiseerde: het hele gebouw was in gebruik. De mogelijkheden voor verschillende soorten entertainment met bijbehorende catering zijn bijna onbeperkt. Onze festivalsetting is een unique selling point. Het feest werd door CapGemini bestempeld als een ‘ongekend succes’ en het ‘beste bedrijfsfeest ooit’. Feesten en uitgaan zijn kenmerkend voor het DNA van TivoliVredenburg. Het gebouw is ervoor gemaakt en erop berekend. Zakelijke evenementen die daarbij nauw aansluiten, zijn dus relatief eenvoudig te organiseren. Ze vragen minder aanpassing van de organisatie en zijn makkelijker te combineren met de rest van het programma. De focus zal daarom in de toekomst nog meer op de acquisitie van dergelijke evenementen komen te liggen.

INHOUDELIJK Er zijn ook zakelijke partijen die om puur inhoudelijke redenen een interessante aanvulling vormen op het programma. Ook daar is profijt te halen. Een beroemde wetenschapper die bij ons een congres bezoekt, kan eventueel een dag later in een Science Café-achtige setting optreden voor regulier publiek. Zoiets vergt een tijdige afstemming tussen Programma en Zakelijke Verhuur. In de praktijk gaat dat steeds makkelijker, ook dat is de oogst van 2015.

83


Eetstandjes tijdens Brasa Dei op 29 november 2015 op Plein 6 FOTO FRANK EMOUS


Barmederwerker bij Café Het Gegeven Paard FOTO FRANK EMOUS


DE GROEPSFOTO (5)

‘Mijn rol is de bouwtechniek’ Van links naar rechts: Kimberley van Veldhuizen (ticketing) Joost van Rije (publieksbegeleiding, vrijwilliger) Marianne Koenders (marketing) Charles Konings (facilitair), Leontien Boenders (horeca en sales) Charles Konings (afdeling Facilitair): ‘Voor minder valide bezoekers liet de toegankelijkheid van het gebouw te wensen over. Er kwamen klachten. Die hebben we in kaart gebracht. Vervolgens hebben we gekeken wat er beter moet en welke aanpassingen daarvoor nodig zijn. Dat gaat natuurlijk in overleg met de eigenaar van het pand – de gemeente Utrecht. Het is mijn rol om oplossingen aan te dragen voor de fysieke kant van het verhaal. Schuifdeuren in plaats van openslaande deuren bijvoorbeeld. Sommige dingen zijn bij de bouw gewoon niet zo slim bedacht. Nu is het nog even wachten op de bouwtechnische aanpassingen, maar aan de operationele kant zijn wel de nodige maatregelen genomen. Zo kunnen mensen aangeven of ze een rolstoelplaats willen als ze een kaartje kopen via de website. Wanneer ze zich bij de balie melden, krijgen ze een pasje zodat ze met de lift kunnen. Gelukkig wordt voor de zomer de bewegwijzering eindelijk in orde gebracht. Dat scheelt ook.’


DANK VOOR UW STEUN

DEVELOPMENT / Amateurpodium Rabo Open Stage mogelijk gemaakt / Hertzkring groeit naar 145 leden / VSBfonds investeert in educatie

88

D

ankzij de meerjarige steun van fondsen, de goedgeefsheid van het bedrijfsleven en diverse grote en kleine giften van particulieren is TivoliVredenburg in staat bijzondere projecten en initiatieven te financieren. De bijdragen die we in 2015 hebben mogen ontvangen zijn een belangrijke steun voor TivoliVredenburg. Het belang van derdegeldstromen voor een culturele organisatie van de omvang en statuur van TivoliVredenburg is zonneklaar. In 2015 is daarom ook verder geïnvesteerd in de professionalisering van de afdeling Development. Het team zet zich op alle mogelijke manieren in om donateurs, ambassadeurs en zakenpartners te werven. Die inspanningen hebben begin 2016 onder meer geleid tot een nieuwe kring van begunstigers. Deze ‘Ambassadeurs

van TivoliVredenburg’ zijn meer dan weldoeners, ze zijn actief betrokken bij de uitbouw van het mecenaatsprogramma. Op deze manier werken we verder aan de uitbreiding en de finetuning van de geefpiramide. Die stelt ons in staat op verschillende manieren een band aan te gaan met gulle donateurs, structureel en incidenteel. Daarnaast blijven we actief op het gebied van fondsenwerving en zijn we voortdurend op zoek naar sponsoringmogelijkheden en interessante coproducties met het zakenleven.

NIEUW PUBLIEK Het aanboren van nieuw publiek is een hoofdthema in het beleid van TivoliVredenburg. Dankzij een donatie van 125.000 euro van het VSBfonds konden we in 2015 verschillende educatieve projecten realiseren in het kader van ons programma Connect.


89

Biscuits tijdens het Tivoli足 Vredenburg Festival op 13 juni 2015 op de Rabo Open Stage FOTO TIM VAN VEEN


Zo bezochten ruim 8.500 kinderen uit het basisonderwijs een schoolconcert. My First Festival, het festival voor de allerkleinste bezoekers en hun (groot) ouders, heeft ervan geprofiteerd. En ook Pronkstukken, het compositieproject voor eindexamenleerlingen uit het voortgezet onderwijs, is mede mogelijk gemaakt met steun van het VSBfonds. We hechten eraan dat we de bijdragen van onze donateurs en partners linken aan de thema’s en onderwerpen die zij in het bijzonder een warm hart toedragen.

90

RABO OPEN STAGE Een centraal in het pand gelegen podium voor amateurmusici stond van meet af aan op onze wensenlijst. Dat podium is in juni 2015, bij de viering van de eerste verjaardag van TivoliVredenburg, officieel geopend en voor het eerst feestelijk in gebruik genomen. Het Rabo Open Stage – pal naast ons café Het Gegeven paard in de entreehal – kwam tot stand dankzij genereuze bijdragen van Rabobank, het Fentener van Vlissingen Fonds en

De opbrengsten van de Hertz Kring komen ten goede aan Dutch Classical Talent

het Elise Mathilde Fonds. Minimaal drie keer per week treden er uiteenlopende amateurensembles op. Rabo Open Stage vormt in de dagelijkse praktijk een belangrijke stimulans voor de levendigheid van het gebouw en de diversiteit van het publiek.

ZAKENPARTNERS TivoliVredenburg is bijzonder erkentelijk voor de bijdragen van AB Inbev, Rabobank, Heijmans, ASR en Provincie Utrecht. In 2015 is een begin gemaakt met de Young Professionals Business Clubs. Jonge medewerkers van Utrechtse bedrijven ontmoeten elkaar minstens vier keer per jaar binnen dit zakelijke netwerk.

KRINGEN TivoliVredenburg bouwt sinds 2014 aan een uitgebreid steunprogramma voor particulieren, die al dan niet bij een kring zijn aangesloten. De Hertz Kring is in 2014 opgericht bij de opening het gebouw. Leden van deze kring adopteren een stoel in Hertz. De opbrengsten komen ten goede aan het Jong Talent Programma. Hieronder vallen de serie Dutch Classical Talent en de gratis toegankelijke lunchpauzeconcerten op vrijdag. Een recente promotiecampagne leverde 25 nieuwe leden op. Dat houdt in dat intussen 145 vaste bezoekers van TivoliVredenburg zijn toegetreden de Hertz Kring. Een recente campagne onder vaste klanten van de Grote Zaal en Hertz was eveneens succes-


vol. Het aantal ‘gewone’ donateurs ligt nu op 154. Ook aan uitbreiding van de Wagenaarkring wordt gewerkt. Die kring is voor donateurs die vijf jaar achtereen minimaal 4000 euro per jaar schenken. Van de kant van TivoliVredenburg staan daar tal van privileges en VIP-traktaties tegenover.

Leden van de Wagenaar Kring hebben tal van privileges

AMBASSADEURS Bijzonder ingenomen zijn we met onze prestigieuze groep van Ambassadeurs. We zijn blij dat mevrouw Trude Maas, mevrouw Maja Sanders en de heren Ingmar Baas, Henk de Breij, Dirk Meerburg, Boudewijn Molenaar, Kees Romme, Dolf Segaar en Hans Vroom ons zo actief willen steunen. Zij leveren een meer dan substantiële bijdrage aan de versterking en de uitbouw van de ‘geefkringen’ en de Steunstichting TivoliVredenburg – die vanaf eind mei 2016 een eigen website heeft.

TEAM De afdeling Development bestaat uit: Laura Grijns, fondsenwerving en major donors, contact: laura.grijns@tivolivredenburg.nl Michiel Huisinga, sponsoring en particuliere donateurs, contact: michiel.huisinga@tivolivredenburg.nl Maaike Oudshoorn, eventmanager en young professionals, contact: maaike.oudshoorn@tivolivredenburg.nl Voor meer informatie over de activiteiten van de afdeling Development, kijk op: www.steuntivolivredenburg.nl

91


De verzekeringsengel van Henri Scholtz, afkomstig van ’De Utrecht’ FOTO KOEN BOUMAN


94

‘Love’, ‘Peace’ en ‘Happiness’ van Micha Klein, bruikleen Rabo Kunstcollectie. FOTO KOEN BOUMAN


BEHEER EN HERSTEL

GEBOUW / Geluidslek gerepareerd / Projectmatige aanpak loont / Gerestaureerde engel terug op het dak

V

oor de afdeling Facilitair, die verantwoordelijk is voor het gebouw, was 2015 het jaar waarin langzaam maar zeker de overgang plaatsvond van inrichting en ordening naar beheer en onderhoud. In eerste instantie bestond het werk vooral uit installeren, opstarten, gereed maken, afstellen en in orde brengen. De oplevering ging zoals bekend gepaard met tegenvallers en mankementen. Het herstel daarvan heeft veel tijd gekost. Die fase is nog niet helemaal afgerond, maar langzaamaan is het accent verschoven naar structureel onderhoud en dagelijks beheer. De druk is van de ketel, een gestroomlijnd team staat op dagelijkse basis klaar voor reguliere aanpassingen en onderhoudswerk. In de loop van 2015 is bij grote klussen gekozen voor een projectmatige

aanpak. Een projectgroep is verantwoordelijk voor planning, budget, ontwerp en uitvoering. Die aanpak geeft niet alleen meer controle, overzicht en opties tot bijsturing, maar leidt ook tot betere resultaten. Hieronder volgt een overzicht van afgeronde projecten en werk in uitvoering.

AKOESTIEK Het eerste optreden in Ronda maakte meteen duidelijk dat de balkonrand (van massief staal) het zaalgeluid keihard terugkaatste naar het podium. Het probleem is intussen opgelost. Ook de balkonrand heeft nu een bedekking met het jalipatroon, net als de wanden van de zaal. Over het geluidslek tussen Hertz en Ronda is veel te doen geweest. Het heeft de programmering, vooral van kamermuziek, danig in de weg gezeten. In de zomer van 2015 kon het lek

95


worden gerepareerd; het doorzagen van vier kolommen en het plaatsen van rubberen ‘stootkussens’ vormden de oplossing. De werkzaamheden namen drie maanden in beslag. Het andere, minder ernstige geluidslek, tussen Hertz en Cloud Nine, wordt naar verwachting in de zomer van 2016 gerepareerd. De geluidsoverlast van de goederenliften in Hertz behoort bijna tot het verleden. Door de liften op halve snelheid te laten draaien is de overlast tot een acceptabel niveau gereduceerd.

Directeur Frans Vreeke tijdens de werkzaamheden in de Grote Zaal op 1 mei 2015 FOTO FRANK EMOUS

REPARATIE EN INRICHTING

96

Zes weken lang is de Grote Zaal dicht geweest om alle plafondplaten extra vast te schroeven, nadat er een aantal waren gevallen. Daarmee is de veiligheid van het plafond voor de komende jaren gewaarborgd. De vloer in Ronda bleek te glad. Om meer valpartijen te voorkomen is de vloer vervangen door een stroevere variant. Ook zijn diverse trappen in het gebouw veiliger en beter begaanbaar gemaakt met behulp van een stroevere bedekking en een betere ‘trapneus’. De verplaatsing van de kassaruimte naar de entreehal vormde stap één in de operatie ‘Openstelling van TivoliVredenburg’. De nieuwe kassaruimte

De nieuwe kassa­ ruimte heeft ook een functie als winkel

heeft ook een functie als winkel. Daarmee wint de entreehal aan levendigheid. Hal en café zijn dagelijks vanaf 10 uur open voor publiek. Club Nine werd in eerste instantie ingericht met gehuurd meubilair. Daarvoor in de plaats is een vaste inrichting met eigen meubilair gekomen. Hetzelfde geldt voor de artiestenfoyer (verdieping -1). Die is nu volledig ingericht en sinds kort dagelijks geopend, ook voor medewerkerslunches. Ronda had geen goede toiletgroep bij de zaal. Vooral aan urinoirs was een tekort. Dat probleem is nu opgelost. Ook het aantal dameswc’s is uitgebreid. Het belang van goede rookruimtes voor uitgaanspubliek is evident. Voor Ronda en Pandora zijn deze afgelopen jaar gerealiseerd. De wayfinding in TivoliVredenburg bleek zelfs voor professionals een lastige opgave. Na gedegen onderzoek


wordt in het voorjaar van 2016 de definitieve signage opgeleverd. Eveneens nog in het stadium van ‘werk in uitvoering’ is het uitbreiden van het aantal elektronische ‘sloten’ om een betere toegangscontrole mogelijk te maken en een duidelijk barrière tussen front- en backstage op te werpen.

BEELDENDE KUNST TivoliVredenburg beschikt over een uitgebreide collectie bustes van componisten in de publieksruimtes rondom de Grote Zaal. In 2015 is daar een expositie van foto’s van artiesten die ooit in de Grote Zaal optraden aan toegevoegd. Bij de roltrappen op Plein 5 zijn drie kunstwerken van Micha Klein opgehangen. Deze zijn in bruikleen gegeven door de Rabobank. In de entreehal tegenover de kassa is een ‘wall of fame’ ingericht met foto’s

van diverse Utrechtse fotografen. Zij maakten concertfoto’s in het eerste jaar van TivoliVredenburg. Het ligt in de bedoeling om met enige regelmaat nieuwe foto’s aan deze wand toe te voegen. Het afgelopen jaar is het beeld van de engel gerestaureerd. Dit beeld is afkomstig van het oude gebouw van levensverzekeringsmaatschappij ‘De Utrecht’, het jugendstilgebouw dat in 1974 moest wijken voor Hoog Catharijne. De engel heeft een nieuwe plaats gekregen: meer in het zicht op de hoek van het marktplein.

97


EEN GREEP UIT ALLE ACTIVITEITEN VAN 2015:

10 Years of Denovali 30 Something 3e Keesdag met Kees van Hondt 3FM Awards Festival 40 UP 80's Verantwoord 90's Now A Nico Jansen Afterparty Goldfish AKKA Alex Clare Alexander Melnikov & Quatuor Danel Algemene Chinese School All Time Low Amsterdam Klezmer Band Amsterdam Sinfonietta Amsterdam Sinfonietta Blechacz An Evening With Steven Wilson Anathema An Kwartet Bachdag Balkan Beatz Balthazar BBC Symphony Orchestra London BDO Beethoven 7 uitgelegd Ben Harper & The Inn Blackstreet & Keith Sweat Blaudzun Blazers in beeld - Luchtmachtkapel Blind Guardian BLØF Boemklatsch 1000 en 2 Flessen C Dyanne Boulez Festival Brad Mehldau Trio Brancheorganisatie Kinderopvang Brasa Dei Festival Braskiri Brass Band Schoonhove BUMA Classical BUMA Nachtmusik BZB Calefax - Kunst der Fuge Calefax 30! Calexico Camel Capella Amsterdam - Carte Blan Kwartet Catch CBG Celano/Baggiani Group CD opname Lavinia Meijer CDA Landelijk Partijcongres CDWU Rondleiding CGI A Claw Boys Claw Clean Pete CloudNights Clouds Club Nine Special - Deborah J. Carter Club Riviera Cody Simpson Collegium V Congress by Design Congress Care Cross-linx School Culturele Zondag The Battle Curtis Harding D66 - Campagne aftrap Daar vd Bercken Daria vd Bercken & Dudok Strijkkwartet Databas Dave Clarke Dave McGraw & Mandy Fer De Dijk De Grote HetisKoe Salesmeeting De Sluwe Vos Kontra Album Live De Tijd Staat Stil De Veiling van Moessorgski Death Cab For Cutie Dee Dee Bridg Wiersma Douwe Bob Draai, Orgel! Dudok op zondag Duo Quartier Latin E-Care Economic Board Utrecht Een voor Allen, Allen v EMP Persistence Tour 2015 Engelhar Enkele Reis Mars Eprom x Alix Perez Eric Vaarzon Morel Ester Rada Evan Dando Events.n membering Chet Baker Fear Factory Felix Schlarmann Festival Oude Muziek Festival van het Nederlandse Lied FIDLAR Filmmuzie Earth Society Flight Facilities FNV Film Fonds voor Podiumkunsten Frank Groothof Frans Bauer Frazey Ford FUNDA Fundament Gebroeders Kist Geheime Liefde Afterparty Geluk en Verdriet Gemeente Utrecht nieuwjaarsreceptie Gerd Janson Ghost Giant_ S Porter Groot Omroep Vrouwenkoor Groot Omroepkoor Groot Utrecht - diner Guerilla Speakerz Handsome Poets Hanggai Happ Seizoenspresentatie Heather Nova Heijmans KIVI Hellyeah Henny Vrienten Hertaal! 2015 Het Collectief Bad Boys Het Partyfee collegejaar Holland Baroque Society & Calefax Holland Got Soul Hunkemoller Sales Event Ian Anderson IKFU - Rabobank diner Burlesque Circus Internationale Vrouwendag Invite Isabelle Faust - Faust Kwintet Jaimi Faulkner James Taylor Jan Rot Mattheus Ja Jeanne d'Arc au Bucher - Toonkunstkoor Jennah Bell Jerusalem Kwartet Jett Rebel Jhelisa Sings a Tribute to Nina Simone Joanna N Netwerk Borrel Joost van Bellen Jordi Savall & Xavier Diaz-Latorre Jose Gonzalez Joy Orbison b2b Job Jobse Judas Priest Jules D Kasabian Kenny B Kerst Mannenkoren Concert Kerst met het Nederlands Kamerkoor Kerstconcert Kerstrecital Anna Fedorova Ke Xtravaganza Kitty, Daisy & Lewis Klakarussel KNMT Diner Kovacs Kraantje Pappie Kraftwerk 3-D K's Choice Kunstbende Utrech 2015 Le Le Lean Back: Yellow Claw, Abstract Leroy Rey Levellers Levels Lezing Vrienden Toonkunst Johannes Lianne La Havas Orchestra L'Oreal Louis van Dijk & John Engels Low Lucas Jussen Ludovico Einaudi - Amsterdam Sinfonietta Ludwig Luka Bloom Machine Gun Kelly Macy Gray Maggie Bjorklund Mainstreet Marcus Miller Maria-Joao Pires Mariam Batsashvili Marike Jager Mar Etheridge Melnikov Kwintet Memphis Maniac Mendelssohn Dag - Dag van het Lied Mental Evolution Metropole & Percossa MEW Mise en Place Bedrijfsfeest Misha Fomin Mister & Mississipi Modale Jazz Workshop Modest Mouse Morgan Heritage Movares - J Muziekgebouw - Rondleiding My F1rst Festival My Generation Nacht van de Poezie Nate Ruess National Contact Centre Awards Nederlands Film Festival Nederlands Philharmonisch Orkest Nederlands Studenten Jazz Orkest Nederlands Studenten Orkest Ned New Year's Eve Festival Nick & Simon Nico Dijkshoorn & The Hank Five Nieuw Amsterdams Peil & Katrien Baerts Nieuwe Philharm Heroes Noel Gallagher's High Flying Birds Noisa Noord Nederlands Orkest Nordwest-Deutsche Philharmonie NPO Radio4 Hart & Oorkaan Open Winter Stage Opeth Orchestre Des Champs-Elysées Paris (afgelast) Orenda Fink Cancelled Orgel Vreten Orkest 80: Boetepsalmen Patti Smith Paul Weller PechaKucha Pendulum Percossa Perspresentatie Orgel Peruaanse Barokvirtuozen P Het Debuut Placebo Platform Binnenstadsmanagement Polar Bear Pop-O-Matic Popquiz Popronde Primus ProBiblio Pronkstuk House Rabobank International Business Day Rabobank netwerkdiner Rabobank Utrecht Vergadering Racoon Radio 4 Prijs 2015 Red Bull Mini Drome Red Cup Party Reggae Fever Reinier Baas & Joris Roelof Rene Froger Residentie Orkest Rhob Cunningham Rondleiding TU Eindhoven Rondleiding UCK Ronnie Flex ft. Lil' Kleine Roosbeef Roots in the Park Rotterdams Philharmonisch Or Rzewski - Asko|Schonberg SAB Nieuwjaarsbijeenkomst Sabrina Starke Schumann Kwartet Score Collective Sea Wolf Seasick S Skip&Die Slaapfeestje SLO Smeerboel After Snarky Puppy Sneak Preview Snowapple Soak Soenda After SoHaSo Sonata Ar Gardening SpinifeX MaXimus Splendid St. Germain St. Lezen Congres Stratum b2b Bosman Stu Larsen Studio Stekker Festiva Talib Kweli Tchaikovsky Symphony Orchestra Moscow Tedeschi Trucks Band TEDx Talentstage Texas The Australian Pink Floyd Sh Janoskians The John Scofield Joe Lovano Quartet The King's Consort & Choir The Magician The Nits The Ploctones featuring liGH vibraphone Therapy? Thomas Martens Quartet Tim Kliphuis Sextet Tindersticks Tini Thomsen TivoliVredenburg Festival Tobias Bo synDROOM Twenty One Pilots Typhoon U Jazz Panorama UB40 Uitreiking Rietveld Prijs Ujazz Workshop UMC Diner Universit International Comedy Festival Utrecht String Quartet & Thomas Oliemans Utrecht String Quartet op zondag Utrechts Operakoor U Utrechtse Studenten Bigband - Big Mondays UVA Van der Hoeven Kliniek - 60 Jarig Jubileum feest Van Dik Hout Van Swieten Soc Villagers Virtuoze Solocantates Vivaldi Uitgelegd Vlek VNG-SZW Voorhoede van Hedendaagse Jazz VPRO Ledendag VSB Fond Toch Weekend Opera Wereldband Naar de Haaien Whitesnake Wibi Soerjadi Wicked Jazz Sounds Windkracht 7 Winterreise m Nippon Symphony Orchestra Tokyo Yours Truly Zapp4 + Jan Bang Zapp4 en Spinvis Zappa Plays Zappa Zeelandsuite Zeezout Z

BENIEUWD HOE DIT KLINKT? GA NAAR TIVOLIVREDENBURG.NL/JAARVERSLAG VOOR DE PLAYLIST!


AB-InBev International Salesconvention Abstract Division Ack van Rooyen 85 Tour Actus Tragidus Adam Cohen Adept Afscheid Almeida, Duynhoven & Klein Alpha Blondy & The Solar System Amadeus Compositieweek Ame live American Aquarium ndy Burrows Angus & Julia Stone Anne Soldaat Asking Alexandria Asko|Schonberg Martin Fondse Audio Auris Congres Aviv nocent Criminals Benjamin Clementine Best of 2014: Hits Back Bewilder Bill Laurence Project Black Sun Empire Blackout Champagne Bombino Bonifatius College Concert Bootleg Beatles Borodin Kwartet Borrel DEMBition Douwe Egberts Borstlap & en Brentano Kwartet Brodsky Kwartet Bruiloft Hans en Caroline BRUUT! Building Leisure Buildings Bullet for my Valentine nche Capella Amsterdam - Rachmaninovs Capgemini Capgemini Personeelsfeest Capgemini The Voice Caro Emerald Casals Annual Tour Chet Faker Christoph Prégardien Cineconcert - Lucky Star (1929) Cineconcert - The Phantom of the Opera Claptone Vocale Gent - Gesualdo Comedyhuis ComedyCloud Con Brio Concerto Copenhagen Congres Database installatietechniek r Hoorden Zij Engelen Zingen Daar komt de Boegieman Dag van de Jonge Jury D'Angelo Dansen Op Een Glazen Plafond Daria ers! Wielerquiz De Jeugd van Tegenwoordig De La Soul De Muur on Tour De Nieuwe Philharmonie Utrecht De Revolutie DE gewater deFilharmonie Vlaanderen Denise Jannah Diana Jones Dimension Data Diner Lex van Hessen DJ Jean DMA's Dorine voor Een Eeuwig Verlangen Eli Paperboy Reed Ella Van Poucke Trio Emerson Kwartet Emily Wells Emma Kirby & Jakob Lindberg nl - Ronde tafel gesprek Utrecht EXACT Awards Falling In Reverse FaMa Asko|Schonberg Family of the Year Fay Claassen - Reek: IJzersterke soundtracks Finale NK Poetry Slam 2014 Fine Arts Quartet & Cristina Ortiz Fink Fixkes Flamenco Biënnale Flat t Congres Fuse G4 Bijeenkomst Gabriel Rios GAIA vergadering Gare Du Nord Gaudeamus Muziekweek Gavin James Sand Golden Earring Goldfish presents: Organic House GOTCHA! Grandmaster Flash Gratis Lunchpauzeconcert Gregory py Birthday: Arvo Pärt Harriet Krijgh & Magda Amara Hart & Ziel Festival Haydn weekend: Orkest van de Achttiende HBO est Het Symfonieorkest History of House HKU Big Band Hoffman Graffin Désert Hoge Noo(d)t Hogeschool Utrecht - Opening In This Moment In Vain - Insomnio India Cafe Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht International Beyonce Day International anine Jansen & Itamar Golan Janne Schra Jarreau Vandal Jarrod Lawson Jasper Blom Quartet & Bert Joris Jasper Le Clerq Trio Newsom Johannes Passion Jolie Holland Jon Spencer Blues Explosion Jonathan Jeremiah Jonathan Scales Jonge Alumni Deelder & Bas van Lier: De Deeldeliers Julien Clerc Jussen & Friends Justin Townes Earle JW Roy Band & Leon Verdonschot etevan Roinishvili - het Debuut Kid Ink Kikker Swingt Kill All Hipsters King Crimson Kings of Convenience Kingsday Dub ht 2015 Kytopia Borrel La Pegatina La Voix Humaine Lamb Landelijke Recherche Bijeenkomst Lavinia Meijer Le Guess Who? Lichterlaaie Life Hack Lifehouse Liptease Literaire Nachtclub Little Match - Vocaallab LKCA Logic London Philharmonic m Maaike Ouboter Maarten Heijmans zingt Ramses Shaffy Maarten Vos & Greg Haines Maatschap voor Communicatie Mac Miller ry Black Masterclass Liszt Masterclass Tabea Zimmermann Matangi Kwartet Mathias Eick Kwintet Matthaus 018 Melissa W Michel Bouvard in de Domkerk Mike & The Mechanics Mindcamp Mindcamp: Ocoeur, Woulg, StiCt Mischa vd Wekken Quintet Jong Duurzame Leveranciers Mozart - Bron van de Romantiek Mozart Requiem Moves Mr. Scruff all night long Music & Cancer Nationale Pijndagen Nationale Voorleesdagen Nederlands Blazers Ensemble Odissea Nederlands Brassband Kampioenschap derlandse Bachvereniging Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit Neonlight Netwerkmeeting Herensocieteit de Vereeniging monie Utrecht Nieuwjaarsbijeenkomst HKU Nieuwjaarsborrel Ministerie M&I Nijntje viert feest Nils Wogram Nostalgia Trio No More & Ziel Concert NVS - NVL NVZ Congres OCLC Congres Ólafur Arnalds Om de oude Wereldzee One Night in Pandora t van de 18e eeuw Oscar and the Wolf Osiris Trio Other Lives Otis Gibbs Ozark Henry Paloma Faith PANN Paradise Lost Part Philharmonie Zuidnederland Pieces of Tomorrow Pierce Brothers Pink Martini PINO Congressen en Events Pjotr Jasiurkowski kken Provinciale Bultuurbijeenkomst Quatuor Mosaiques RABO bijeenkomst Rabo Open stage Rabobank - Ontvangt History of Radio Filharmonisch Orkest Ragazze Ramblin Roots Ramon Valle & Maraca Valle Quartet Randy Newman Raul Midon RAUW m Rhodes Rickie Lee Jones RICS vastgoed-diner Ridder Florian Rob de Nijs Robert Holl Rondleiding Schouwburg Almere rkest Rowwen Heze Rubberboot Missie Afterparty Rubens Kwartet & Robert Holl Rustie Rutgers WPF Rysanov & Friends Steve Sebastiaan van Bavel trio Sef Sencity Sergej Khachatryan Severin Von Eckardstein & Liza Ferschtma Shantel Singlefeestje rctica Song van het Jaar Sophie Hunger Sophiko Simsive - Dutch Classical Talent Soulcap Sounds & Clouds - A Musical al Studium Generale Suikertantes Sun Kil Moon Sunday Afternoon Jazz SuperRauw Superstijl Swinging in the Clouds T-99 how The Bloody Beetroots The Cat Empire The Common Linnets The Dandy Warhols The Flexican The Gaslight Anthem The HT-UP The Songbird Sessions The Tallest Man On Earth The Wailers The Waterboys The Wombats Thelonious4 meets orsboom Tokio Hotel Too Noisy Fish Tour des Vacances Tricky Trio Rubato Truss & Randomer Tutu Puoane TV Opname teit Utrecht Unknown Mortal Orchestra Uri Caine Trio USC - Opening lustrum jaar Utrecht Energie! - Gemeente Utrecht Utrecht Utrechts Studenten Koor en Orkest Utrechtsch Studenten Concert Utrechtse Introductie Tijd 2015 Utrechtse Oratorium Vereniging ciety Van Velten Groep VANBINSBERGEN PLAYSTATION Vandenberg's MoonKings Venice Vergadering Gemeente Utrecht ds - Bursalen dag VSCD Vunzige Deuntjes Walid Ben Salim Walk Off The Earth Warpaint Wat niemand weet We Vieren Het met Wende Snijders & Gerard Within Temptation Wu-Tang Clan Yelawolf Yellowjackets Yesplan Users Bijeenkomst Yomiuri Zer00s Heroes Zwarte Koffie


TIVOLIVREDENBURG DANKT... FOUNDING PARTNERS

FONDSEN, SPONSOREN

DONATEURS

Wagenaar Kring SAMENWERKINGSPARTNERS

HKU | JDE | Walraven Sax | Pernod Ricard Nederland Mise en Place groep | VHC Jongens | Vrumona | NPO radio 4


RAAD VAN TOEZICHT Lennart van der Meulen (voorzitter)
 Janneke van der Wijk
 Kees Vendrik
 Joop Deveer
 Kees Romme
 Seth van der Meer

COLOFON Tekst en samenstelling Nicoline Baartman Chrissy Ooteman Bregje Wigersma Vormgeving Bruno Heemskerk

COMITÉ VAN AANBEVELING Colin Benders (Kyteman) trompettist/bandleider
 Annemiek Fentener van Vlissingen voorzitter Raad van Commissarissen SHV
 Gerrit den Hartog voorzitter UOS
 Janine Jansen violiste
 Jan Kimpen voormalig voorzitter Raad van Bestuur UMC
 John Mulder voormalig directeur MOJO Concerts B.V.
 Rien Nagel lid raad van bestuur Rabobank Nederland
 Michiel Noy directievoorzitter NS Stations
 Mariette Pennarts-Pouw gedeputeerde Provincie Utrecht
 Dolf Segaar voorzitter Groot Utrecht
 Jules van de Vijver voorzitter College van Bestuur HKU
 Jan van Zanen Burgemeester Utrecht
 Jaap van Zweden dirigent

Fotografie Anna van Kooij Femke Hansen Frank Emous Gert-Jan Peddemors Jelmer de Haas Juri Hiensch Koen Bouman Koen Peters Maarten van Haaff Marieke Wijntjes Tim van Veen Druk Libertas Pascal, Utrecht Oplage 700 exemplaren Datum 17 mei 2016 ‘Jaarverslag 2015’ is een productie van

TivoliVredenburg in samenwerking met NB Experts in communicatie

101


Red Cup Party Halloween op 31 januari 2015 in Ronda FOTO KOEN PETERS


Kom verder, nergens ben je dichterbij. Vanavond spelen we alleen voor jou. INGMAR HEYTZE, CITAAT UIT ‘SPEELDOOS’

TivoliVredenburg Jaarverslag 2015  
TivoliVredenburg Jaarverslag 2015  
Advertisement