Issuu

0 9 05 26 H U I S VA N P L E Z I E R : H O E D E Z E V E N VA N ‘ E L D O ’ A N T W E R P E N W I L L E N V E R O V E R E N

044 102 166

INTERIEUR

M A N V A N H E T M O M E N T: H A N N E S P E E R O P E N T D E D E U R E N V A N Z I J N P A L A Z Z I N A

Weekendmagazine

D E TI JD

D E S I G N E R T O WAT C H : E L I A S VA N O R S H A E G E N Z E G T D E A N O N I M I T E I T VA A R W E L

SA BATO

I NTERI EU R

SABATO

09 05 26

D E N IEU W E L A D IN G DE S IGN

COUPÉ DESIGN GIAMPIERO TAGLIAFERRI MINOTTI.COM

INDOORS. OUTDOORS. OURS.

FURNITURE SPECIALISTS At RR Interieur, indoor and outdoor living flow seamlessly into one another.

SHOWROOMS RR interieur HQ - Ex Terra Natiënlaan 123-125, Knokke

RR Corner Kustlaan 68, Knokke-Zoute

RR Apart Lombardsijdestraat 12, Nieuwpoort

rrinterieur.be Olga Leyers for RR Interieur | ©Anaïs Lesy x Studio Sissi

TOTAALPROJECTEN IN & OUTDOOR PERSOONLIJK ADVIES SFEERCREATIE IN BINNEN & BUITENLAND

Ism. Sels Villabouw - Lieve De Pooter

STATIONSSTRAAT 17, 3191 HEVER (MECHELEN - LEUVEN) - 015 51 23 39 - INFO@FEELATHOME.BE

www.feelathome.be

CELEBRATING 125 YEARS OF CRAFTSMANSHIP

Welcome to Vispring. Welcome Home.

ANTWERPEN Chark ESSEN Bedtime HASSELT Reyskens Slaapcomfort HEIST-OP-DEN-BERG Bosmans Slaapcomfort Center HOESELT Crommen Slaapcomfort KNOKKE Chark KORTRIJK De Nachtwacht MASSENHOVEN Top Interieur SINT-DENIJS-WESTREM Twaalf Twaalf SINT-NIKLAAS Middernacht

Basalte Home, stijlvol en intelligent wonen Beeld je in. Met een lichte aanraking dimt het licht, speelt de muziek zachtjes en sluiten de gordijnen. Het ultieme thuisgevoel. Al deze functies komen samen in één slim en gebruiksvriendelijk systeem: Basalte Home.

basalte.be

design for your intelligent home

09.05.26

Ik heb op de maan geslapen. Oké, niet echt óp de maan, maar wel heel dicht ernaast. Althans, naast enkele maanfragmenten. Plaats van afspraak: de Luna Aurea-suite in hotel La Butte aux Bois in Lanaken. Een luxekamer die zo uit een James Bond-film lijkt te komen: bloedrood kamerbreed tapijt, afgeronde vormen, een zitkuil en – jawel – uitzicht op een maanlandschap. Hoteleigenaar Jochen Leën is bezeten door de ruimte, en als juweelontwerper ook specifiek door de stenen die zich doorheen het grote niets bewegen. Hij maakt er kostbare juwelen van of stelt ze tentoon in Granada Gallery – met vestigingen in Antwerpen, Knokke en het Amerikaanse Tucson – die hij samen met vennoot Rudiger Pohl oprichtte. Alles wat met de ruimte te maken heeft, beleeft dezer dagen een momentum. Leg ik dat naast de interieurtrends die ik vorige week mocht spotten op het Salone del Mobile in Milaan, de jaarlijkse

hoogmis van het design, dan is het duidelijk hoe de wereldbevolking omgaat met de huidige onzekerheid. Als je het mij vraagt, zijn er twee scenario’s in de maak. Optie één is wat we in dit magazine ‘het nieuwe cocoonen’ noemen: jezelf hullen in zachte materialen en ronde vormen, om zo toch een gevoel van veiligheid te creëren, in elk geval binnenshuis. Optie twee: we maken ons hier zo snel mogelijk uit de voeten en gaan de ruimte in. Aan u de keuze.

AN BOGAERTS HOOFDREDACTEUR

SA LON E-RAPPO RT

D E TAFEL VAN ELIAS

Hoe een timmermanszoon de designwereld verovert.

CREDIT: WOUTE R MAECKE LBERGHE, COU RTESY O F ELIAS VAN ORSHAE GE N .

SA BATO

De nieuwe namen, adressen én Belgen in Milaan.

09.05.26

VAN SCH U U R TOT SINGAP ORE

Rayah Wauters: Belgische hoop voor de Loewe Prize.

H ET LA ATSTE M I D DAG M A A L

INHOUD

DE MAN VAN HET MOMENT

Hannes Peer opent de deuren van zijn palazzina.

LUV IS IN THE AIR: LOWIE VERMEERSCH LANCEERT NIEUWE V O E R T U I G C AT E G O R I E

S T Y L I S H I N S PA C E : BINNENKIJKEN IN HET EERSTE R U I M T E S TAT I O N V O L H O U T EN KALFSLEDER

HUIS VAN PLEZIER: HOE DE ZEVEN VAN ELDO HET ANTWERPSE ZUID WILLEN VEROVEREN

CREDIT: WO UTER MAEC KELBE RGHE, HEIKKI VE RDUR ME, ALE XAND ER D’H IE T, C OURTESY O F VAST.

Keramist Piet Stockmans verzamelt zijn ‘apostelen’.

09.05.26

De zaterdag/sabato van de ingeweken Milanees Kenny Spooren: ontbijt op hemelbed, fietsen door Milaan en op jacht naar antiek. Tekst: Jorik Leemans Foto’s: Alberto Bernasconi

M I J N SA BATO

K E N N Y SP O O R EN

M I J N SA BATO

S O C I A L M E D I A M A N A G E R V O O R O N D E R M E E R 5 V I E , T H E C L O I S T E R , K I R A A . P R I N C E S S O F P R U S S I A F O U N D AT I O N EN 14 SEPTEMBRE. OPGEGROEID IN LOMMEL. WOONT EN WERKT IN MILAAN.

Het was de liefde die Kenny Spooren (45) tien jaar geleden van Limburg naar Milaan lokte. ‘Ik leerde Andrea kennen via Instagram’, vertelt hij. ‘Het was een grote stap om hem hierheen te volgen, maar tegelijk zag ik mezelf hier meteen wonen. Ik kende Milaan al goed door mijn vorige job bij het meubelbedrijf 108 Agency, waarmee we jaarlijks het Salone del Mobile bezochten.’ De bekende interieurbeurs is nog altijd een van zijn hoogtepunten van het jaar. Als socialmediamanager ondersteunt Spooren al negen jaar de wijk 5VIE. Daar, in de historische kern van de stad, strijkt doorgaans vooral nieuw collectible design neer. ‘Er hangt tijdens het Salone een ongelooflijke energie in de stad. Milaan voelt dan plots heel in-

ternationaal, terwijl ik het doorgaans eerder een rustige provinciestad zou noemen. Het is de enige keer in het jaar dat ik achter mijn computer vandaan kom om zelf de handen uit de mouwen te steken. Zo stond ik vorig jaar nog onverwachts een plintje te schilderen voor een van de stands. In schoenen van Dries Van Noten – dat was minder doordacht.’ (lacht) 7.4 5 A M - ‘Onze ochtend is afgestemd op onze bakker: Oro Nero, vernoemd naar de vanille die hij gebruikt voor zijn koeken. Andrea is verslaafd aan Oro’s chocoladebroodjes. Nadat we onlangs een hemelbed op een veiling hadden gekocht, besloten we in het weekend op bed te ontbijten. Graag doorblader ik dan oude exemplaren van The World of Interiors, het liefst edities uit de jaren 1980 of 1990. Die inspireren me meer dan de vele strakke interieurs van vandaag.’ 11 A M - ‘We trekken de stad in met de fiets. Bij Montalcino Caffè houden we halt voor de tweede koffie van de dag. Het ligt in Navigli, aan een klein pleintje en

RECH TS K ENNY S POOREN GENIET VA N ZIJ N T WEED E KOF F IE VA N D E DAG B IJ M ONTA LCINO CA FF È. EEN RU S TPU NT A A N EEN VA N D E OU D S TE K ERKJ ES VA N D E S TA D, WA A R M IL A A N EV EN A A NVOELT A LS EEN D ORP.

09.05.26 M I J N SA BATO 18

3 P M - ‘De Fondazione Luigi Rovati opende vier jaar geleden de deuren. In een historisch palazzo vind je een privécollectie met vooral Etruskische kunst. Supernerdy, ik weet het. (lacht) Ik ben een grote fan van de permanente installatie die er hangt, met onder meer een mooie spiegel van de Britse kunstenares Marianna Kennedy.’ 5 P M - ‘Ik ben altijd een verzamelaar geweest. Het begon als kind met Matchbox-auto’s en evolueerde naar mid-century modern als dertiger. Alleen was ik er na een tijd op uitgekeken, omdat het plots overal was. Sindsdien focus ik me op antiek, wat veel uniekere stukken oplevert.Vooral onze zondagen staan in het teken van antiekjagen. We vertrekken vroeg met de auto naar markten in Borgo d’Ale of Castelleone. In Milaan spring ik vaak binnen bij M.V.D. Antichità di Maria Vittoria Doronzo, een ware wunderkammer.’ 6 P M - ‘Het is nog te vroeg voor het aperitivo: dat begint eerder om 19 uur. Bij wijnbar Cru Isola gaan we zitten voor een lekker glas. Toch honger? Je proeft hier moderne interpretaties van klassiekers.’ 8 P M - ‘In de buurt van Corso Como ligt een van mijn favoriete trattoria’s: La Pesa is het eerste restaurant waar Andrea en ik samen gingen eten. Een echte lokale klassieker, en een van mijn lievelingsgerechten is de ossobuco con risotto alla Milanese. When in Milan…’

een van de oudste kerkjes van Milaan. Even voel je je niet in de stad. Tip: kom ‘s avonds terug voor de beste campari spritz.’ 11.30 AM - ‘Na drie minuten wandelen zijn we bij Settantaventidue. Deze galerie opende twee jaar geleden op mijn verjaardag; inmiddels voelt het er een beetje als thuiskomen. De uitbaters presenteren gedurfde, minimalistische kunst. Enkele maanden geleden was er nog een expo van wijlen Guy Mees.’ 1 2 . 3 0 P M - ‘Li-Sei Deli wordt uitgebaat door een koppel ingeweken Japanners met roots in Korea, waardoor je er klassiekers proeft als bibimbap of japchae. Sinds kort hebben ze ook een onweerstaanbare hamburger op de kaart.’ 2 PM - ‘Daniela baat met The Cloister de leukste vintagewinkel van Milaan uit. Ze heeft altijd mooie archiefstukken van Margiela of Comme des Garçons. Ik hou zelf heel erg van het voormalige Franse merk Le Garage. Mijn kledingkast hangt er vol mee.’

Nieuwe zaterdagse gewoonte:

‘NADAT WE ONLANG S OP EEN VEILING EEN HEM ELBED HADDEN G EKO CHT, ONTBIJTEN WE NU IN HET WEEKEND OP BED.’

3X GETI PT

01. TRAT TO RI A D EL L A

TEGEL IJ K M ACA B ER EN

GLO RI A

S EREEN.’

‘EEN INFORM EEL

PIA ZZ A S A NTO S TEFA NO IN

B U U RTRES TAU RA NT M ET

M IL A A N.

EEN J ONG TEA M EN EEN LOSS E S FEER. D E K A A RT

03. ANTI EKMARKT

VOELT M OD ERN, M A A R IS

NAVI GL I O GRAND E

NOG A LTIJ D TOEGA NK EL IJ K

‘EL K E L A ATS TE ZONDAG

ITA L IA A NS .’

VA N D E M A A ND KU N J E

V IA M A RIO PICH I 5 IN M IL A A N.

H IER TERECH T VOOR EEN

TRAT TORIA D EL L AGLORIA .COM

A NTIEK M A RK T L A NGS D E OU D S TE GRACH T VA N

02. SAN BERNARD I NO AL L E

M IL A A N, D E NAV IGL IO

O SSA

GRA ND E. D E PRIJZEN ZIJ N

‘EEN K L EINE, B IJ NA

ER IETS D U U RD ER, M A A R

V ERB ORGEN K ERK WA A R J E

J E V INDT ER WEL L EU K E

B INNENS TA PT IN EEN K A PEL

OB J ECTEN.’

D IE D EELS U IT B OT TEN EN S CH ED ELS IS OPGEB OUWD.

09.05.26 SA BATO

2 0 — B O T E R Z A C H T I N B A N G E DA G E N : C O M E B A C K VA N H E T K N U F F E L M E U B E L 3 0 — D E B E L G I S C H E I N VA L : WA A R O M M I L A A N N I E T Z O N D E R O N Z E D E S I G N E R S K A N 3 4 — TA A R T N O C H K A A R S J E S : H O E D E S I G N M E R K E N W É L H U N V E R J A A R DA G V I E R E N 4 0 — VA N P R A DA - T H E E T O T B A R B I E - F E E S T : D E N I E U W E M I L A N E S E H O T S P O T S

SAMENSTELLING: IRIS DE FEIJTER & AN BOGAERTS

09.05.26 SA BATO 43

4 4 — D E H A N D VA N E L I A S : H O E E E N T I M M E R M A N S Z O O N D E I N T E R N AT I O N A L E D E S I G N W E R E L D V E R OV E R T 5 4 — VA N D E S C H U U R N A A R S I N G A P O R E : R AYA H WAU T E R S I S D E B E L G I S C H E H O O P VO O R D E L O E W E C R A F T P R I Z E 6 2 — S U V O P T W E E W I E L E N : L OW I E V E R M E E R S C H G E E F T D E M O T O R F I E T S E E N KO F F E R B A K 9 4 — H E T L A AT S T E M I D DA G M A A L : K E R A M I S T P I E T S T O C K M A N S V E R Z A M E LT Z I J N ‘A P O S T E L E N ’

09.05.26 SA BATO

1 0 2 — D E M A N VA N H E T M O M E N T : H A N N E S P E E R O P E N T D E D E U R E N VA N Z I J N M I L A N E S E PA L A Z Z I N A 1 1 8 — F L U I S T E R E N I N M A N H AT TA N : N I C O L A S S C H U Y B R O E K T E M T D E VO O R M A L I G E WO N I N G VA N L A R RY G A G O S I A N 1 3 2 — C O N V E R S AT I O N P I E C E S : D E K U N S T W E R K E N D I E H E T K A N T O O R L E V E N VA N R O B B R E C H T E N DA E M K L E U R E N 1 3 6 — I N H E T S P O O R VA N D E G R O O T M E E S T E R S : E E N N I E U W E A R C H I T E C T U R A L E M I J L PA A L I N L AT E M

09.05.26 SA BATO 145

1 4 6 — D E ‘ B E L G I S C H E E L O N M U S K ’ : H O E M A X H A O T D E R U I M T E VA A R T E E N V I J F S T E R R E N U P G R A D E G E E F T 1 5 2 — KO S M O S A L S C O L L E C T I B L E : WA A R O M E L K E K U N S T V E R Z A M E L A A R N U D R O O M T VA N E E N M A A N S T E E N 1 6 0 — D E A S T R O N AU T E N D E C O U T U R I E R : M AT T H I E U B L A Z Y ’ S V L U C H T N A A R D E S T E R R E N

SA BATO 165

1 6 6 — E L D O : VA N B O R D E E L N A A R D E ‘ WA R M S T E H U I S K A M E R VA N A N T W E R P E N ’ 1 7 6 — R E C E P T VA N D E W E E K : A L I C E P O L L E T G E E F T H E T S T O K J E D O O R M E T E E N S N I C K E R S - I J S J E 1 8 2 — P R O E F W E R K : WA A R O M H E T S U C C E S D E K WA L I T E I T VA N ‘ C H E Z E D DY ’ I N D E W E G S TA AT

09.05.26 CA & LE SALONE

0.0

SA LO N E 2 02 6

Ook in een tijd dat het wereldtoneel in het teken staat van oorlogen, geopolitieke spanningen en economische onzekerheid, gaat de designbeurs gewoon door. Met alle festiviteiten, liters negroni en weelderige presentaties die daarbij horen. Toch komt de ‘echte’ wereld er ook binnen. Dat vertaalt zich in een honger naar geborgenheid, zachtheid, connectie en samenzijn. We spotten dikke ploffauteuils en halfronde en S-vormige zetels die je als het ware omarmen en uitnodigen tot menselijke interactie. Ook zagen we veel gordijnen die van de ruimte een knusse cocon maken.‘De toestand van de wereld sijpelt uiteraard door in de designwereld. Iedereen ligt wakker van dezelfde doemberichten’, vertelt ontwerpster Stine Gam, de helft van GamFratesi Studio.‘Intimiteit zit sowieso in ons DNA. We waren altijd al heel zacht in onze aanpak: zowel qua vormen als qua materialen. Het menselijke aspect is cruciaal. Onze nieuwe Ruffle-sofa bij Minotti is uiterst zacht.We voelen ons daar heel goed bij op dit moment, en we zien ook dat de markt daarnaar vraagt.’

We spotten veel zachte, aaibare materialen en tactiele oppervlakken in het algemeen.Alsof de meubels riepen:‘Raak me aan.’ Ontwerper Jay Osgerby (die samen met Edward Barber een designduo vormt) zei daarover op een lezing: ‘Doordat we continu naar een scherm kijken, zien we te veel tweedimensionale beelden. Alles is plat en zit achter glas. Daardoor raakte design ‘gedematerialiseerd’. Vooral de vorm bleef over. Ik voel nu een ingrijpende verandering: een honger naar tactiliteit. Die ontstaat vanuit de diepe menselijke behoefte om te voelen, aan te raken en te beleven.’ Behalve zachte, aaibare zetels spelen ook tafels een hoofdrol, en dan vooral serviesgoed en tafeldecoratie. Er is een duidelijke focus op samen tafelen. De Indiase interieurarchitect Mehek Malhotra ontwierp voor de presentatie van Ikea een bontgekleurde eetkamer.‘Voor mij is de eettafel een plek waar je eventjes alles vergeet en je gewoon samen bent met je vrienden. Ik zette allemaal verschillende stoelen rond de tafel; een manier om te tonen dat iedereen welkom is, wie je ook bent, wat je ook denkt en hoe je er ook uitziet.’

S U I T E D R EA M S VO O R Z IJ N 1 25 S T E V E RJA A R DAG V R O E G D E B R IT S E LUX E B E D D E N M A K E R E N H O F L E V E R A N C IE R V IS PR IN G A A N TO M D IXO N O M E E N C O L L E CT IE T E O N T W E R PE N . IN H E T M UA M UA - H OT E L ( DAT B IN N E N KO RT E C H T O PE N T ) PR E S E N T E E R D E H IJ V IE R H O O F D B O R D E N , WA A R O N D E R D E Z E , G E ÏN S PIR E E R D O P Z IJ N FAT - S TO E L ( L IN K S ) E N O P

Z IJ N W IN G B AC K - C O L L E CT IE (RECHTS).

TEKST: IRIS DE FEIJTER EN AN BOGAERTS

CREDIT: E ZIO MAN CIUCCA .

Altijd en overal

Aai me dan!

Bouclé voor je billen

Wat doe je wanneer je als designlabel al heel wat echte sofaklassiekers in het aanbod hebt zitten? Je komt met een nieuwe sofa op de proppen die het beste van al die voorgaande combineert. Dat is zo’n beetje de strategie van het luxelabel Edra, dat tijdens de designweek de ‘Anywhere’ lanceerde, een sofaontwerp van Francesco Binfaré. Dat design combineert de verstelbare rug van de succesvolle ‘Standard’-sofa, de modulariteit van de ‘On The Rocks’-sofa en de zachtheid van de ‘Pack’, ook wel ‘de liggende beer’ genoemd. Het resultaat: het sofasummum misschien? edra.com

Hoe aaibaar had je het gewild? Deze console van Knoll heeft leren franjes die er gewoon om vragen om aangeraakt te worden. Bij de minste touch komen ze in beweging en onthullen ze de inhoud van de kast, die ook bovenaan met leder is afgewerkt. ‘Een referentie aan een Afrikaanse trommel’, zegt ontwerper Dozie Kanu. ‘De franjes verwijzen naar traditionele Afrikaanse ceremoniële kleding, maar ook naar de cowboycultuur.’ Zo verwerkte hij zowel zijn Texaanse als Nigeriaanse roots. In de serie zitten ook een lage salontafel en een kleine bijzettafel. knoll.com

Volumineus, aaibaar en rond: de ‘Jeffa’-armstoel van het Italiaanse merk Mogg oogt uitnodigend, comfortabel en beschermend. De boucléstof doet daar nog een schepje bovenop. De stoel komt uit de pen van ontwerpstudio Debonademeo.Voor de uitgesproken vormen keken ze vooral naar de popart. Al lieten ze zich naar eigen zeggen ook inspireren door de mythe van Juno. Mogg bestaat pas sinds 2012 en is kort voor MObili e OGGetti, Italiaans voor meubels en objecten. mogg.it

09.05.26

‘hemline theory’. In de designwereld lijkt ook zoiets te bestaan: hoe onheilspellender de buitenwereld, hoe zachter de zetels.

SA BATO

Cocoonen Hoe slechter de conjunctuur, hoe langer de roklengte: dat is de premisse van de zogenaamde

0.1

Cocoonen

Daten op de bank

Scandi-luxe in pyjama

Smerig goed zitten

Tête-à-tête, vis-à-vis, face-to-face: hoe je het ook draait of keert, in deze ‘Rondevù’ (foto onder) zit je tegenover elkaar. Zoals de naam al verraadt, was het ‘rendez-vous’ het vertrekpunt voor ontwerpster Monica Armani. Ze creëerde een sculpturale vorm die twee mensen uitnodigt om een ruimte te delen, terwijl ze elk hun eigen perspectief behouden. Ook de modulaire zetel ‘Fedrigo’ (foto boven) is nieuw in de Zanotta-collectie. Het modulaire systeem is ontworpen door Vincent Van Duysen. zanotta.com

‘Maak een Italiaanse zetel op een Scandinavische leest’: met die opdracht belde het Deense designmerk Muuto naar Studiopepe. Het resultaat is een modulaire zetel met negen verschillende volumes, hier in een zachtroze Kvadrat-stof. Dankzij de stiksels en de gewatteerde puffy look heeft hij iets van een deken.Vandaar ook de naam ‘Coltre’, wat deken betekent in het Italiaans. De Muuto-presentatie draaide volledig om het ‘thuisgevoel’ en over hoe ons huis een impact heeft op hoe we ons voelen, hoe we met elkaar omgaan en hoe we leven. muuto.com

Geloof het of niet, maar de Britse designer Faye Toogood ontwierp een zetel door een pakje boter te kneden. Wie zo naar design kijkt, zit vol zachtheid. Dat bewees ze nog eens met de presentatie die ze ontwierp in Casa Tacchini. Die showroom van het Italiaanse merk voelde aan als een warm welkom bij iemand thuis. Met kamers vol gordijnen, hoogpolige tapijten en – natuurlijk – boterzachte zetels.Toogood lanceerde haar ‘Butter’-sofa vorig jaar, maar presenteerde nu nieuwe elementen, zoals een fauteuil, een driezitsbank, poefs en een opbergkast. fayetoogood.com

CREDIT: JO NAS JACO B SVENSSON, TO OGOO D.

09.05.26 CA & LE SALONE 22

0.1

09.05.26 CA & LE SALONE 24

0.2

Talk of the town ‘Wat heb je gezien?’ Het moet zowat de meest gestelde vraag in Milaan zijn

tijdens de designweek. En daarop wordt meestal een gsm bovengehaald om duchtig door de fotorol te scrollen. Instagram op zijn beurt bulkte van de ‘must-see’-lijstjes. Dit was dé talk of the town.

Muurbloempjes Het tapijt van Bayeux, but make it fashion. Demna, creatief directeur van Gucci, goot de 105-jarige geschiedenis van het Italiaanse modehuis in middeleeuws ogende wandtapijten. In de kloostergang van Chiostri di San Simpliciano zag je hoe Gucci evolueerde van lederwarenmerk tot modelabel. De binnenplaats stond vol speciaal geteelde seizoensbloemen, geïnspireerd op de bekende Flora-print van Gucci. Er waren ook frisdrankautomaten vol blikjes met cocktails van de bekende Florentijnse bar Gucci Giardino.

09.05.26

Torenwachters

Het glasmerk 6:am uit Murano ken je onder meer van de glazen kubussen die het maakte voor de Bottega Veneta-modeshow vorig jaar in september. Voor deze presentatie koos 6:am het verlaten zwembad Piscina Guido Romano – een rationalistisch bouwwerk uit 1929. In de gangen, de kleedhokjes én de hal van het vroegere binnenbad toonde het merk wat het in zijn mars heeft: van vijf meter hoge kolommen tot een wand, gemaakt van de gehamerde glaspanelen uit de kroonluchter die designer Hannes Peer voor hen maakte. In de centrale hal toonden ze een metershoge opstapeling van de BottegaVeneta-kubussen. Ze doopten de presentatie ‘Over and Over and Over and Over’, om te beklemtonen hoe belangrijk herhaling is binnen het artisanale glasmaken. Het idee: alleen door iets oneindig vaak te doen, kom je tot meesterschap.

SC A B&A TLOA

Deep dive

CREDIT: BASTIAN X XXX X ACHARD, MICHAL LUKASIK , ME LAN IA DALLE GR AV E / DSL STUDIO.

‘Alleen al voor het uitzicht is de expo de moeite waard’, tipte een Britse collega. Ze had gelijk. Het panorama vanaf de zestiende verdieping van de Torre Velasca is prachtig. In die brutalistische toren organiseerde de Visteria Foundation twee expo’s over het Poolse modernisme. De stichting, die Poolse kunst, ambacht en design promoot, maakte een overzichtsshow over de bekende meubelontwerper Jorge Zalszupin, een Pool die carrière maakte in Brazilië.Tegelijk was er een groepsshow die historische topstukken combineerde met werk van hedendaagse Poolse kunstenaars, zoals de metalen ‘Phantom Chair’ van Mati Sipiora (midden op de foto). De expo toont hoe modernisme in Polen niet louter een esthetische keuze was, maar een daad van cultureel verzet.

09.05.26

Modecarrousel

Talk of the town Brood en spelen

De prijs voor het meest onevidente succes gaat naar Oezbekistan. Het land presenteerde in het prestigieuze Palazzo Citterio een project rond traditionele broodstempels uit het rurale Karakalpakië. Die streek kampt met ingrijpende klimatologische veranderingen en uitdagingen, onder meer zichtbaar in het drooggevallen Aralmeer. Het ambachtelijke ritueel van broodbakken geeft de bevolking houvast en veerkracht, aldus de curator. Voor de show vroegen ze twaalf designers om zo’n stempel te maken, samen met een bijpassende broodplank. Dat waren niet de minsten: onder meer de excentrieke Britse Laura Bethan Wood (foto) deed mee. Samen met de immersieve scenografie werd de presentatie echt een talk of the town.

CREDIT: TON YA MATYU, CO URTESY O F ACDF.

CA & LE SALONE

Een paar weken geleden las je in Sabato over hoe de Egyptisch-Amerikaanse artieste Laila Gohar een kledingcollectie mocht ontwerpen voor Arket. Als allround creatieveling – ze heeft een serviesmerk, creëert culinaire installaties en is een stijlicoon – is ze een smaakmaker in de breedste zin van het woord. Ze kon dus ook in Milaan niet ontbreken. Om haar Arket-installatie in de verf te zetten, zette ze een oude draaimolen in een verborgen tuin. Gohar zou Gohar niet zijn als ze er geen eigen draai aan zou geven. Dus verving ze de klassieke paarden door uitvergrote groenten en fruit. Om het wtf-effect compleet te maken, was er een Londens orkest dat een concert gaf op instrumenten, gemaakt van groenten. ‘Ik wil mensen het gevoel van vreugde geven op het moment dat we dat het hardst nodig hebben.’ Mission accomplished.

0.2

09.05.26

0.2

Talk of the town

Gelukshormonen

Roze wolk ON D ER IN D E LO G G IA VA N D E PIN AC OT E CA D I B R E R A V E RTA A L D E S A R A R IC C IA R D I H E T C O N C E PT VA N G E LUK N A A R E E N Z IN TUIG L IJ K S PE K TA K E L VA N O PB L A A S B A R E VO R M E N .

CREDIT: TAKU MI OTA .

CA & LE SALONE

Op de binnenplaats van Palazzo Litta zette architecte Lina Ghotmeh een enorm roze labyrint, bedoeld om bezoekers te laten verdwalen en dus te vertragen.‘Hopelijk ontstaan er verrassingen, ontmoetingen en rustmomenten’, zegt de Frans-Libanese architecte. ‘Ik koos roze, omdat die kleur zachtheid, vriendelijkheid en warmte uitstraalt; iets wat we in deze tijd goed kunnen gebruiken. Roze wordt vaak geassocieerd met zorg, empathie en tederheid, maar ik vind dat het ook lef symboliseert.’ De installatie doopte ze ‘Metamorphosis in Motion’, omdat architectuur transformeert doordat mensen erin bewegen. Het labyrint is zo gemaakt dat het straks gedemonteerd en elders heropgebouwd kan worden, dus het zal nog verder reizen.

Allerhande merken hangen hun karretje vast aan de Design Week om een graantje mee te pikken.Van modelabels tot autofabrikanten – zelfs American Express was present. Dat laatste bedrijf vroeg kunstenares en designer Sara Ricciardi om een installatie te maken in de loggia van de Pinacoteca di Brera. Onder de noemer ‘Serotonin – the chemistry of happiness’ vertaalde ze het wetenschappelijke concept van het gelukshormoon naar een visuele en zintuiglijke ervaring. Als bezoeker wandelde je tussen enorme opblaasbare vormen in regenboogkleuren, om te ervaren welke emotionele en fysieke reacties schoonheid teweegbrengt. We vragen ons af wat American Express ons hiermee wil vertellen. Dat niet geld, maar schoonheid ons gelukkig maakt?

09.05.26 CA & LE SALONE 30

0.3

De Belgen Bijna honderd Belgische merken en designers deden een presentatie in Milaan, zowel op de officiële

beurs als in de stad. Sabato maakt een selectie.

JOV X Bieke Casteleyn

Klavertjevier Meubelontwerpster Bieke Casteleyn en tapijtmerk JOV trokken hand in hand naar Milaan. Onder de noemer ‘In Clover’ (Engels voor ‘op rozen zitten’) maakten ze een dromerige presentatie, gecureerd door de Deense interieurstylist PernilleVest. Casteleyn toonde er nieuwe stukken gebaseerd op de zachte vormen van een klavertjevier, zoals eet-, salon- en bijzettafels, maar ook een nachtkastje, magazinerek, dienblad en spiegel. Ook JOV liet zich inspireren door zachte geometrische vormen en een seventies-kleurenpalet. biekecasteleyn.com

09.05.26

Baptiste Vandaele

New kid

Jeroen De Ruddere

A LUM IN IUM ‘ D O R A’ C O L L E CT IE VO O R E M U B E W IJ S T D E 26- JA R IG E CREDIT: C OU RTESY OF LIGNE RO SET.

B A PT IS T E VA N DA E L E DAT H IJ D É N A A M IS O M IN D E GAT E N T E H O UD E N . B OV EN O N T W E R PE R J E R O E N D E R UD D E R E VO N D VO O R Z IJ N N IE UW S T E B R O N Z E N L A M P IN S PIR AT IE B IJ D E ‘ PA S TA F R E A K S ’ VA N PA S TO LO GY.

Gelezen in Sabato Jeroen De Ruddere maakt al jaren uitzonderlijke, sculpturale lampen, meestal met lampvoeten in hout.Voor een bijzondere bronzen versie was De Ruddere op zoek naar culinaire inspiratie; hij wilde immers graag een link leggen met die andere creatieve wereld. Die inspiratie vond hij al lezend, in Sabato. Het verhaal van Pastology, de twee pastafreaks Bruna Bonaca en Emanuele Mazzaroppi, die met hun handgemaakte pasta de sterrenchefs bedienen, bleef plakken (pun intended). Pastology hielp de designer om een mal te maken uit verse pappardelle, en De Ruddere maakte er een Pappardelle-lamp mee. jeroenderuddere.com

L I N K S M E T Z IJ N N IE UW E ,

SA BATO

Een naam om in de gaten te houden: Baptiste Vandaele. Vanuit zijn studio in Kortrijk ontwierp hij al een glazen salontafel voor Ligne Roset, een stoffen mand voor Normann Copenhagen, een bijzettafel voor Ferm Living en een kapstokhaak voor Schönbuch. Niet slecht voor een 26-jarige die nog maar drie jaar een eigen studio heeft. Tijdens deze designweek presenteerde hij zijn collectie ‘Dora’ voor het Italiaanse merk EMU met een eetkamerstoel met en zonder armleuning, een kruk en een iets bredere loungestoel. Ze zijn stapelbaar, volledig gemaakt uit aluminium en geïnspireerd op klassieke Scandinavische bistrostoelen. baptistevandaele.com

09.05.26

0.3

De Belgen

Alain Gilles

We can be heroes Brusselaar Alain Gilles torste een hoop nieuwe ontwerpen mee naar Milaan, waaronder deze ‘Hero’-tafel voor Mogg (foto links). Een design dat drijft op contrasten. Zo lijkt het tafelblad bijna te zweven, ondanks de brede poten. Bovendien clashen de zachte rondingen van het blad met de scherpe geometrische hoeken van het onderstel. Nog voor Mogg ontwierp Gilles de ‘Jumbo’: een kloek en grafisch buismeubel met een zachte, gestoffeerde zitting. Voor Bonaldo, dat zijn 90ste verjaardag viert, presenteerde hij de nieuwe consolekast ‘Blocco’, verkrijgbaar in twee hoogtes. Gilles, die in een vorig leven in de financiële wereld werkte, tekent al sinds 2008 meubels voor Bonaldo en werd een van de vaste designers. alaingilles.com/nl

Valerie Objects

Wie ooit in Milaan is geweest, nam zonder twijfel metrolijn M1.Alle haltes, waaronder Duomo en San Babila, zijn ontworpen door Franco Albini en zijn superherkenbaar aan de knalrode armleuningen en terrazzo-achtige muren. Die radicale vormgeving inspireerde het Milanees-Brusselse architectenbureau Piovenefabi in 2018 tot een meubelcollectie voor galerie Maniera. Behalve salontafels in silipol (de gespikkelde betonnen wandplaten) was er ook een staande lamp, geïnspireerd op de rode trapleuning. Die wordt vanaf nu geproduceerd door Valerie Objects. Het duo (Piovenefabi is opgericht door Giovanni Piovene en Ambra Fabi) breidde de collectie uit met tafelen wandlampen én nieuwe kleuren. valerie-objects.com

CREDIT: EZIO MANCIUC CA .

CA & LE SALONE

Métro-boulot-dodo

09.05.26 CA & LE SALONE 34

0.4

Verjaardagen Hiep hiep hoera. Het is vaste prik geworden op de meubelbeurs: designmerken die hun verjaar-

dag vieren. Taart is er vaak niet bij, maar des te meer een speciale lancering.

Maatje meer

Duobaan

Waarom zou je een taart met vijftien kaarsjes kopen, als je ook vijftien manshoge aluminium kandelaars kunt maken, mét immense kaarsen? Dat was de gedachtegang van Muller Van Severen. Het is namelijk precies vijftien jaar geleden dat fotograaf Fien Muller en kunstenaar Hannes Van Severen samen hun eerste meubelcollectie maakten. Wat begon als een project op uitnodiging van galerie Valerie Traan, werd een enorm succesverhaal. De grote kandelaars verkopen ze via galerie Tim Van Laere en kosten tussen 20.000 en 30.000 euro. Ze maakten ook kleinere versies (tussen 60 en 90 euro) voor BD Barcelona. Om terug te blikken op de afgelopen vijftien jaar maakten ze (samen met uitgeverij Apartamento) ook een overzichtsboek met al hun werk. Ook hun kunstenaarsoeuvre uit het pre-MVS-tijdperk komt erin aan bod. mullervanseveren.be

‘Het is de allereerste keer dat we een tentoonstelling maken over ons werk. Het voelde als bladeren door een familiealbum. Het is een half leven: toen we begonnen, waren we twintigers, nu zijn we vijftigers’, aldus Jay Osgerby, die dertig jaar geleden zijn designstudio begon met Edward Barber. De (gratis) overzichtsexpo ‘Alphabet’ loopt nog tot 6 september in de Triennale di Milano. Of het aan hun verjaardag ligt, weten we niet, maar Barber Osgerby was overal dit jaar: ze tekenden een kranencollectie voor Axor, een bureaustoel voor Kettal, een eettafel voor Hermès, eetkamerstoelen voor Kartell, een outdoorcollectie voor Dedon en een tapijt voor Kasthall. barberosgerby.com

Vincent viert ‘Psst, ik word zo meteen aangekondigd als de nieuwe creatief directeur.’ Het is 2016 en we kunnen onze oren niet geloven. Een Belg aan het creatieve hoofd van een groot Italiaans luxelabel. Intussen zijn we tien jaar verder en lijkt het een match made in heaven. VincentVan Duysen rijgt de succescollecties aaneen bij Molteni&C, en dat is dit jaar niet anders met de karaktervolle ‘Julian’-sofa. En wanneer we polsen naar de verjaardag van de samenwerking, zijn de Italianen zeer stellig: ‘Vincents verhaal is nog niet afgelopen bij Molteni&C.’ molteni.it

SA BATO

09.05.26

Zestig jaar worden in de designsector, daar hoort uiteraard een tentoonstelling bij, een soort ‘best of ’. Dus werden legendarische designs uit het B&B Italia-archief – zoals de Diesis-sofa (foto) van Antonio Citterio en Paolo Nava – uitgestald in de showroom van het merk in Milaan. Maar zestig worden en jezelf succesvol heruitvinden, dat is nog straffer. Dat deed het merk op het Salone del Mobile, met een zeer sterke presentatie van nieuw werk van onder meer Ronan Bouroullec, Michael Anastassiades énVincentVan Duysen. bebitalia.com

Uit de kast

Ik ben jarig en ik trakteer mezelf op een nieuw hoofdkwartier. Dat deed Rimadesio, het Italiaanse merk dat bekendstaat om zijn chique kastsystemen.Antonio Citterio ontwierp voor hen een volledig nieuwe campus in Giussano die momenteel in aanbouw is. Maar er stond nog meer op hun verlanglijstje, zoals een tentoonstelling in een middeleeuws palazzo – dat werd het Palazzo Isimbardi (foto) – en ook nieuwe stukken voor hun collectie, zoals ‘Ascot’, een houten stoel met lederen bekleding van hun huisontwerper Giuseppe Bavuso. rimadesio.it

CREDIT: CAMILLE VIVIER.

Heruitgevonden

09.05.26 CA & LE SALONE 36

0.5

Nieuwe namen Aan gevestigde waarden geen gebrek in Milaan. Alle zwaargewichten boksen mee, maar er

is ook veel jong talent te spotten, onder wie een nostalgische Italiaan en een Japanse nieuwkomer die wat van die gevestigde namen strikte.

Homo Nostalgicus De interieurs van Giuseppe Porcelli, architect en designer, zijn onverwacht en spannend door zijn mix van historische stukken, een klassieke esthetiek en hedendaagse toetsen. Hij is ook niet bang om een statement te maken. Zo doorbrak hij met zijn presentatie vorig jaar op het Salone het gendernormatieve concept van een ‘bachelor pad’ door van zijn eigen studio een ‘garçonnière’ te maken die haaks staat op het stereotiepe manbeeld. Dit jaar presenteerde hij een appartement dat volledig gehuld was in roodtinten: een glamoureuze nachtscène waarin hij zijn nieuwe meubelcollectie presenteerde. giuseppeporcelli.com

09.05.26

Modieuze man

B OV EN VO O R D E C O L L E CT IE ‘ H IN O D E ’ B R E N GT A R C H IT E CT V IN C E N T VA N D UYS E N Z IJ N K E N M E R K E N D E PUUR H E ID N A A R D E JA PA N S E E S T H E T IE K .

L I N K S C R IS T IÁ N M O H A D E D, D E M A N D IE M O D E N A A R IN T E R IE UR V E RTA A L D E VO O R LO R O PIA N A E N LO UIS VUIT TO N , M A A K T N U FUR O R E M E T Z IJ N ‘C O R S E T TO’ - C H A IR.

Het Japanse meubelmerk Koyori strikte een paar zwaargewichten dit jaar. Op het Salone presenteerde het onder meer de stoel ‘Hinode’, ontworpen door Vincent Van Duysen (foto). Voor die zesdelige collectie tekende hij ook een krukje, een salontafel, een bijzettafel en een loungestoel. Het designduo GamFratesi leverde de ‘Kinomi’-bijzettafel op ranke pootjes. Dat duo verzorgde ook de scenografie van de stand. Tot slot toonde Koyori ook een nieuwe stoel van Ronan Bouroullec en een bestaand ontwerp van Michael Anastassiades. Koyori werd in 2022 opgericht door enkele Japanse producenten met de ambitie om hoogkwalitatieve, verfijnde meubels te maken in de Japanse esthetiek. De Britse designer Jasper Morrison bepaalde de merkidentiteit. koyori-jp.com

Big in Japan

SA BATO

De Argentijnse designer Cristián Mohaded richtte in 2008 al een eigen studio op in Buenos Aires, maar de doorbraak kwam er enkele jaren later, toen hij het modelabel Loro Piana vertaalde naar interieurobjecten. Intussen ontwierp hij ook voor de ‘Objets Nomades’-lijn van Louis Vuitton. Mohadeds werk herken je aan de artisanale technieken en materialen, die verwijzen naar zijn Zuid-Amerikaanse roots, maar ook aan een sterk gevoel voor stijl en elegantie. Dit jaar maakt Mohaded furore met de ‘Corsetto’-loungechair voor Molteni&C, wat hem meteen ook de titel ‘designer of the year’ oplevert bij Elle Decoration. cristianmohaded.com

09.05.26

0.5

Nieuwe namen

Broodnodig

CA & LE SALONE

Nadat de drie Franse ontwerpers Sidonie Lepetit, Léa Bardin en Lucile Barbier een paar jaar geleden waren afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven, richtten ze samen Studio CoPain op. Die naam mag je tamelijk letterlijk nemen. Ze maken echt design van brood.Voor hen is brood (en vooral de baguette) een politiek en cultureel icoon. Hun werk zit op het snijvlak van food, vakmanschap en storytelling en hun portfolio reikt van catering en fooddesign tot productontwerp en setdesign. studiocopain.com

Dopaminedecor B OV EN D E IN D IA S E M E H E K M A L H OT R A ( G IG G L IN G M O N K E Y ) M IX T F E L L E K L E UR E N M E T IN D IA S E T R A D IT IE S . H A A R M ISS IE ? PL E K K E N C R E Ë R E N WA A R J E G E LUK K IG VA N WO R DT. L I N K S S TUD IO C O PA IN

M A A K T VA N D E B AG UE T T E E E N C ULTUR E E L IC O O N .

Kleurrijk, folky, optimistisch, uitgesproken: het zijn maar een paar woorden die in je opkomen als je het werk van de Indiase designer Mehek Malhotra bekijkt. Met haar creatieve studio Giggling Monkey mixt ze hedendaagse esthetiek met Indiase tradities, en daarmee kwam ze al in magazines als AD en in de Forbes-‘30 Under 30’-lijst. Haar interieurs zijn een caleidoscoop van bonte kleuren en patronen en zitten ook vol verhalen. Haar ultieme doel is ‘plekken te creëren waar mensen zich goed voelen’. Malhotra heeft een achtergrond als grafisch ontwerper en werkt ook als visueel kunstenaar voor onder meer Google en Adidas. Bovendien is ze ‘creative lead’ voor India bij het designplatform Canva. gigglingmonkey.studio

Adresboek Na de Milan Design Week blijft er van de honderden tentoonstellingen, presentaties en evenementen

weinig meer over dan herinneringen, persbeelden en Instagram-stories. Gelukkig zijn er ook een paar hotspots met een langere looptijd.

Casa Fornasetti

Apero o’ clock

Speciaal voor het Salone opende Fornasetti zijn splinternieuwe winkel. Of liever: heropende, want het Italiaanse decomerk zit al jarenlang op deze locatie. Maar nu is het hoekpand in de Corso Venezia volledig hertekend door de Milanees-Londense studio Tutto Bene. Het doel: je volledig onderdompelen in de Fornasetti-wereld, waardoor het soms meer op een museum lijkt dan op een boetiek. Alsof je rondwandelt in een levend archief. Dat klopt ook. Alles wat je ziet, komt voort uit het oeuvre van Piero Fornasetti. Hij liet dat na aan zijn zoon Barnaba, die het merk nu leidt en innoveert.Voor de presentatie van dit jaar klopte hij aan bij CC Tapis om samen een tapijtencollectie te maken met veertig verschillende ontwerpen. fornasetti.com

Een kruising tussen een wijnbar, een listening bar en een dansclub, zo zou je Fiorin Fiorello kunnen omschrijven. Naarmate de avond vordert, wisselt drinken voor dansen. De nagelnieuwe hotspot kreeg een topinterieur van designstudio Parasite 2.0 met weelderig gedrapeerde gordijnen, inox buismeubels, een uitnodigende toog en een grote lichtbox boven de bar die evolueert van geel naar rood licht tijdens de avond. Via Fratelli Bronzetti 38 in Milaan

CREDIT: LUDOV IC BALAY.

CA & LE SALONE

09.05.26

0.6

Adresboek

Buren van La Scala

Rond de pot

Riant paleis

Het Italiaanse luxelabel Poliform opende een gloednieuwe showroom op een iconische locatie: Piazza della Scala, op een steenworp van de Duomo en letterlijk naast het Teatro alla Scala. De drie verdiepingen tellende showroom werd vormgegeven door de Milanese architect Stefano Belingardi Clusoni. Een makkelijke job eigenlijk, want voor het interieur kon hij putten uit een gigantische collectie Poliform-meubels. Het concept: een ‘urban villa’ waar je in een ‘huiselijke context’ de nieuwe collecties kunt ontdekken. poliform.it

Op een paar passen van de Prada-boetiek in de Via Montenapoleone opende tijdens de designweek de allereerste Prada Home-winkel. In plaats van de bekende dambordvloer en het mintgroen overheerst hier een Japanse wabisabivibe. Het Japanse theepaviljoen in de tuin achteraan versterkt die verstilde oosterse sfeer. Geen toeval dat Prada voor de opening een tentoonstelling programmeerde van de Amerikaanse keramist Theaster Gates, een goede vriend van Miuccia Prada die veel in Japan werkt. In de boetiek toonde hij een grote collectie ‘chawans’: traditionele Chinese drinkkommen. prada.com

Hét celebrityfeest van de week was zonder twijfel de openingsparty van de nieuwe showroom van het Amerikaanse RH in Milaan. Zelfs actrice Margot Robbie (Barbie) danste mee in de tuin van het prachtige palazzo, ontworpen door Giorgio Pellini, die ook de Galleria Vittorio Emanuele II tekende. ‘The Gallery’, zoals het Italiaanse RH-hoofdkantoor heet, is veel meer dan zomaar een showroom. Het is een kunstgalerie, een interieurbureau, een opgeschaald vastgoedkantoor, maar ook een restaurant, een bar en een lounge. rh.com

CREDIT: ANDREA BREDA .

09.05.26 CA & LE SALONE 42

0.6

EXTRASOFT PIERO LISSONI

Huis onder de Notelaar Stationsstraat 10, Destelbergen +32 (0)9 3729959 welkom@huisonderdenotelaar.be

PHILIA, design Rodolfo Dordoni rodaonline.com

Stolz Interieur Leuvensesteenweg 80 3070 Kortenberg +32 (0)2 7598564 sales@stolz.be

B&B Italia, Paolo Piva, 1980

B&B Italia, Gaetano Pesce, 1969

magnitude.be

Vind hier uw dichtstbijzijnde dealer.

H I J S TA AT I N H E T A D R E S S E N B O E K J E V A N V I N C E N T V A N D U Y S E N , G A F M E E E E N S M O E L A A N D E N I E U W E T H E J A N E E N T O O N D E O P H E T S A L O N E D E L M O B I L E O N L A N G S N O G Z I J N I N T E R N AT I O N A L E A M B I T I E S : D E NAAM ELIAS VAN ORSHAEGEN (30) KNOOP JE MAAR BETER GOED IN DE OREN. EEN GESPREK MET DÉ JONGE D E S I G N E R T O W AT C H . ‘ I K H E B L A N G G E N O T E N V A N D E A N O N I M I T E I T . ’

TEKST: JORIK LEEMANS FOTO’S: ANTON FAYLE

09.05.26 DESIGN

Je hoeft geen geoefend handlezer te zijn om te zien waar de grootste passie van EliasVan Orshaegen ligt. De zwarte vlekken op zijn vingers en handpalmen spreken boekdelen. ‘Sorry, dat zijn resten houtlijm’, glimlacht de designer. ‘Ik werk niet graag met handschoenen. De voeling met het materiaal vind ik daarvoor te belangrijk.’ Het zijn drukke maanden geweest voor Van Orshaegen. Hij presenteerde nieuw werk tijdens het jongste Salone del Mobile in Milaan. Bovendien mocht hij vorig jaar verschillende meubels en sculpturen aanbrengen in het nieuwe interieur van het tweesterrenrestaurant The Jane. In september volgt dan weer een solo-expo bij Obumex in Knokke-Heist, en ook de persoonlijke commissies zijn niet langer op twee handen te tellen. ‘Het gaat plots allemaal heel snel’, knikt de Antwerpenaar.‘Begrijp me niet verkeerd: ik vind die drukte alleen maar positief. Maar af en toe kunnen stilstaan, is ook belangrijk.’ Geen beter moment daarvoor dan een doodnormale woensdagochtend. Het is 8.30 uur wanneer een kop dampende koffie op tafel belandt. Normaal zou Van Orshaegen op dit moment al onderweg zijn naar zijn atelier in Herentals. ‘Weet je dat ik me lang schuldig heb gevoeld dat ik pas om 9 uur begon te werken?’, zegt hij. ‘Mijn vader is schrijnwerker, dus ik was de uren uit de bouwsector gewoon. Als je daar om 9 uur aankomt, zeggen ze ‘goedemiddag’. (lacht) Maar ik weet dat ik dit 24/7 zou doen als ik mezelf niet tegenhoud.Al kun je soms ook niet anders. Er zijn te veel coole dingen waar ik anders nee op zou moeten zeggen.’ Sabato: Je maakt ons benieuwd. E L I A S VA N O R S H A E G E N : ‘Neem nu het project dat ik eind vorig jaar voor Vincent Van Duysen mocht doen.Voor de

OP E NI NG SPAG I NA’ S DE SI G N E R E L I AS VAN O RSH AE G E N ( 3 0) BI J DE DRI E M E T E R H O G E TOT E M DI E H I J

O N T W I E RP VOOR DE H AL L VAN H E T T W E E ST E RRE N R E STAU RAN T T H E JAN E .

L I N K S EN B OV EN VA N B R UT E M AT E R IA L E N ZOA LS B E TO N E N A LUM IN IUM N A A R K R AC H T IG E VO R M E N . D E S C UL PTUUR L IN K S M A A K T E

SA BATO

O R S H A E G E N V E RTA A LT

H IJ VO O R V IN C E N T VA N D UYS E N . R EC H T S D E ‘ S O O N A E L L IPS E D IN IN G’ - TA F E L IS V E R VA A R D IG D VA N B E TO N .

‘Ik merk dat ik mijn stem als ontwerper eindelijk heb gevonden.’

CREDIT: AN TO N FAYLE, CO URTESY O F E LIAS VAN ORSH AEG EN.

vernieuwde flagshipstore van Zara in Barcelona bestelde hij drie sculpturen. Ik kreeg carte blanche, maar ze moesten vier weken later wel klaar zijn. Dat betekende: doorwerken van ‘s ochtends tot in de late uurtjes. Zo’n vraag kun je toch onmogelijk weigeren? Gelukkig heb ik intussen een medewerker in het atelier voor de uitvoering. Als ik alles alleen zou moeten maken, zou ik nooit zo flexibel kunnen zijn.’ ‘Tegelijk zijn er ook veel persoonlijke commissies. Die zijn heel uiteenlopend, omdat ik de jongste jaren zowel met beton, resthout als met aluminium heb gewerkt. Het is grappig hoe sommige klanten jaren later naar mijn eerste ontwerp blijven vragen.’ We herinneren ons die ‘Love Seat’ uit 2021 nog: een aluminium bankje dat je automatisch – door het gebogen oppervlak – met zijn tweeën naar het midden doet glijden. Een speels en poëtisch meubel. Je was toen 25. Spreekt het vandaag nog steeds voor je designstijl? ‘Ik probeer intussen toch op een andere manier het verschil te maken. Ik sta nog altijd achter het object, maar door die uitgepuurde vormentaal drukte ik er minder mijn stempel mee. Een van mijn vrienden signaleerde ook al een lookalike op een Amerikaanse website. Meer dan ooit probeer ik nu mijn eigen hand als designer in mijn ontwerpen te tonen. Door de unieke texturen en het maakproces wil ik nieuwsgierigheid opwekken.’ Ook buiten onze landsgrenzen? Je bent net terug uit Milaan. Daar maakte je samen met interieurarchitect Maarten Van Meerbeeck een installatie in een galerie in het centrum van de stad. ‘Milaan is een interessant internationaal visitekaartje. Een galerie uit Los Angeles is bijvoorbeeld naar mijn werk komen kijken: ze zal nu enkele sculpturen overbrengen naarVenice Beach. Het was fijn

L I N K S D E ‘C UR O S O’ - TA F E L : G E M A A K T UIT G E G OT E N , V E R VO R M D E N G E PO L IJ S T A LUM IN IUM . R EC H T S T IJ D E N S D E J O N G S T E D E S IG N W E E K IN M IL A A N PR E S E N T E E R D E VA N O R S H A E G E N S A M E N

om dat project samen met Maarten te kunnen doen. We leerden elkaar kennen toen ik een stuk maakte voor een interieur van hem in Schotland, en we droomden al langer van een project samen. Milaan was de perfecte gelegenheid. Het Salone voelde als een soort einde waar ik de voorbije jaren naartoe heb gewerkt, maar ook als een nieuw begin. Ik merk dat ik mijn stem als designer heb gevonden.’

M E T IN T E R IE UR D E S IG N E R M A A RT E N VA N M E E R B E E C K H E T PR O J E CT ‘GA R Ç O N N IÈ R E ’. M E T O N D E R M E E R E E N DAG B E D IN G R E N E N E N Z IJ D E , D E ‘C UR IO S A - V LO E R L A M P II’ E N E E N ‘ KUR A’ - TA F E L E N -CONSOLE.

VAN ZWAARD TOT TOTEM

Hij moet een jaar of tien zijn geweest toen hij zijn eerste creaties in het atelier van zijn vader maakte. In plaats van de deuren of ramen op de werkbank vanVan Orshaegen senior, vond de jonge Elias het veel interessanter om zwaarden of schilden uit hout te maken. ‘Het was een soort speelplaats voor mij’, herinnert hij zich.

CREDIT: COU RTESY OF E LIAS VAN ORSHAEGEN.

09.05.26

‘Mijn grote droom is om, net als Constantin Brancusi, van mijn atelier een soort beeldentuin te kunnen maken.’

09.05.26

Zijn parcours leek dan ook uitgestippeld.Als tiener studeerde hij houtbewerking. ‘Een goede student was ik niet echt’, lacht de designer. ‘School ging me te gemakkelijk af. Ik vond het saai, waardoor ik de uren aftelde om naar huis te kunnen. Op mijn zestiende kreeg ik echter een leerkracht die me altijd moeilijkere opdrachten gaf.Terwijl de rest van de klas een recht raam moest maken, moest ik een ronde variant produceren. Ik vervloekte hem, maar was tegelijkertijd erg begeesterd. Sindsdien kwam ik altijd als eerste in de klas aan, zodat ik verder kon werken aan mijn projecten. Hij had door dat ik gewoon uitdaging miste.’ Op je achttiende was de volgende logische stap om in een schrijnwerkerij te gaan werken. ‘Dat bleek al gauw niets voor mij.Al in de eerste week zei mijn collega en mentor:“Jij zit hier niet op je plek.” Hij zag potentieel in mij, maar merkte ook hoe ongelukkig ik werd van de routine. De dag dat ik stopte, lachte hij dan ook breed.“Eindelijk”, zei hij.Twee jaar geleden stuurde hij me opnieuw een bericht:“Ik had wel gedacht dat mijn voormalige collega kunstenaar zou worden.”’ We spoelen even door: na een extra opleiding interieurontwerp besloot je de sprong te wagen als designer. Dat ging

L I N K S VO O R R E S TAUR A N T T H E JA N E O N T W IE R P VA N O R S H A E G E N N IE T A L L E E N D E TA F E LTJ E S ( FOTO B OV E N ) , M A A R O O K E E N

M O N UM E N TA L E ‘C H E F ’ S TA B L E ’ ( FOTO O N D E R ) .

blijkbaar met vallen en opstaan? ‘Ik ben na die studie meteen zelfstandige in bijberoep geworden. Ik werkte bij een interieurbureau, maar maakte na mijn uren mijn eerste meubels. Ik heb wel vier keer besloten om fulltime designer te worden, maar telkens botste ik op een financiële muur. Mijn geld was simpelweg op. Dus ben ik op een gegeven moment aan de slag gegaan bij Ben Storms (Antwerpse ontwerper, bekend om zijn collectible design, nvdr.). Hij zei me: “Blijf dit doen tot de combinatie niet meer lukt. En dan moet je springen.” Dat deed ik uiteindelijk in 2024. En ik heb niet meer achteromgekeken.’ Een van de prestigieuze projecten die sindsdien je cv sieren, is het nieuwe interieur van The Jane. De Brusselse architect Nicolas Schuybroek schakelde je vorig jaar in voor verschillende meubels in het restaurant. Hij roemt je bijzondere combinatie van elegante brutaliteit, warmte en precisie.‘Zijn stukken hebben iets monolithisch en elementairs, bijna een vorm van oerkracht, en tegelijk blijven ze verfijnd en tactiel’, aldus Schuybroek. ‘Wauw, dat is prachtig verwoord. Ik kan me ook voor

CREDIT: PIETER D’HOO P, ROMAIN LAPRADE.

DESIGN

‘Weet je dat ik me lang schuldig heb gevoeld dat ik pas om 9 uur begon te werken? Ik was de uren uit de bouwsector gewoon.’

09.05.26 DESIGN

tweehonderd procent vinden in de stijl van Nicolas.The Jane was opnieuw zo’n project waar ik onmogelijk nee tegen kon zeggen. Het is een internationale naam, maar het heeft er vooral toe geleid dat mensen in het dorp waar ik opgroeide plots begrepen waar ik mee bezig ben.’ Je maakte onder meer een drie meter lange chef’s table en meerdere bistrotafels uit beton. ‘The Jane was in verschillende opzichten een mijlpaal. De bedoeling was om zaken te creëren die nog niet in mijn portfolio zaten. Zo vroeg Nick Bril of ik veertig onderbordjes voor zijn gerechten uit aluminium kon uitwerken. Ook maakte ik een sculptuur van drie meter hoog voor in de hal.’ Die totem vergeleek Sabato-journalist Thijs Demeulemeester met het werk van Constantin Brancusi. Is die beeldhouwer een inspiratiebron voor je? ‘Uiteraard probeer ik niet aan Brancusi te denken als ik ontwerp, maar ik ben een grote fan van zijn oeuvre. Ik vind het dus een heel mooi compliment. Ik denk dat ik een hedendaags antwoord geef op zijn werk. Mijn grote droom is om, net als hij, van mijn atelier een soort beeldentuin te kunnen maken. Brancusi is een inspiratiebron, zowel op menselijk als op artistiek vlak, al was hij ook een soort ‘caveman’ die altijd in zijn studio zat. Ik vind het belangrijk dat ik toch genoeg uit mijn grot blijf komen. (lacht) Daarvoor vind ik het contact met mijn klanten ook te leuk. Ik kom mijn werk doorgaans zelf installeren in het weekend; het geeft er een extra dimensie aan, zowel voor hen als voor mij. Op die manier weet ik waar mijn objecten terechtkomen. Al zal ik dat vast ooit moeten loslaten.’

DESIGNER ZONDER NAAM

Geen markt die de jongste jaren zo hard lijkt te groeien als die van het collectible design, en toch weigerde Van Orshaegen lang om zijn werk zo te noemen. ‘Misschien vanuit een zekere bescheidenheid?’, haalt de dertiger zijn schouders op. ‘Wie ben ik om te zeggen dat mijn werk verzamelbaar is? Ik ben wel heel trots op wat ik doe. Mijn objecten zitten misschien eerder op die sweetspot tussen kunst en functionaliteit. Ze hebben een zekere nederigheid.’ Durf je het vandaag wél collectible design te noemen? ‘Ik maak geregeld specifieke stuks op vraag van architecten, die dankzij hun uniciteit misschien nog het meest aanleunen bij collectible design.Vergelijk het met de objecten en meubels die architect Robert Mallet-Stevens ontwierp voorVilla Cavrois in Croix, Frankrijk. Uiteraard maak ook ik soms stukken in beperkte oplage, zelfs onlangs nog voor Milaan. Ik merk dat een bepaalde schaarste belangrijk is, vooral voor potentiële klanten. Maar als ik een lamp in slechts 25 edities maak, wil ik die niet automatisch een ‘collectible’ noemen, eerder een afbakening. Na een tijd heb ik het met het uitwerken van hetzelfde design ook gewoon gehad en kijk ik al naar het volgende.’ De verzamelaars zullen je ongetwijfeld tegenspreken. ‘Toen mensen me vroeger vertelden dat ze een van mijn werken kochten als investering voor de toekomst, kon ik dat niet geloven. Ik ben alleen maar certificaten gaan maken omdat de vraag kwam, niet omdat ik mijn naam per se wilde verspreiden. Ik heb net heel lang van die anonimiteit genoten. Een onbekende ontwerper zijn heeft zijn charme, maar intussen ben ik gaan inzien dat het je werk net extra waardevol kan maken als mensen de persoon erachter kennen. Je objecten hebben meer kans om de eeuwigheid in te gaan. En hoe leuk zou het zijn als ooit iemands kleinkind nog steeds met plezier mijn werk in huis heeft?’ EX PO EL I AS VAN O RSH AEGEN: VAN 14 AU GU STU S T/ M 26 SEPTEMBER BI J O BU MEX I N KNO KKE-H EI ST. EL I ASVO.CO M

VE RNIE UW DE INT E R I E U R VA N T HE JA NE SLOE G VAN ORSHAE GE N DE HA N DE N INE E N ME T A RCHIT E CT NICOLAS SCHUYB ROE K . HE T RE S ULTAAT IS EE N VE R Z A ME LING OB JECT E N

DIE B RUTA LIT E IT, WA RMT E E N PRE CISIE COMBINE R E N .

‘Wie ben ik om te zeggen dat mijn werk verzamelbaar is? Mijn objecten zitten eerder op de sweetspot tussen kunst en functionaliteit.’

CREDIT: ANTO N FAYLE.

BOVEN VOOR HE T

RADO.COM

MASTER OF MATERIALS

ANATOM SKELETON

Deltalis & Pia. Eettafel en stoelen, design Maurizio Manzoni. Icy. Dressoir, design Bina Baitel. Nuvola. Tapijten.

Adviesdiensten voor decoratie en 3D-ontwerp in de winkel

Foto's Flavien Carlod, Baptiste Le Quiniou, niet-contractueel. TASCHEN, Architect Georges Vandenbussche voor Konstrukto, Restauratie Edward Weysen voor WE-S architecten en Lore De Baere..

GESPONSORDE INHOUD

Sabato Content biedt bedrijven, organisaties en overheden toegang tot het netwerk van Sabato. Om hun visie, ideeën en oplossingen te delen met de Sabato-community. Volvo is zelf verantwoordelijk voor de inhoud. Buiten de verantwoordelijkheid van de Sabato redactie.

TEKST: ELINE BROECKX FOTO’S: WOUTER MAECKELBERGHE

09.05.26

IN HAAR SCHUUR, IN EEN GEHUCHT BIJ SINT-TRUIDEN, LUISTERT RAYAH WAUTERS NAAR HET ZINGEN VAN HAAR BEITEL; ELDERS IN DE WERELD FLUISTEREN KENNERS HAAR NAAM. MET HAAR WERK VAN LOKAAL RESTHOUT IS ZE DE GROTE VERRASSING O P D E S H O R T L I S T V A N D E L O E W E F O U N D AT I O N C R A F T P R I Z E 2 0 2 6 , D É I N T E R N AT I O N A L E A W A R D V O O R H E D E N D A A G S A M B A C H T . VOOR ZE BINNENKORT ALS ENIGE BELGISCHE FINALIST NAAR SINGAPORE VLIEGT VOOR DE PRIJSUITREIKING, ZOCHT S A B AT O D E H A S S E L T S E O P I N H A A R AT E L I E R I N V E L M .

09.05.26

BOVEN VOOR H A A R OB J ECTEN GEB RU IK T RAYA H WAUTERS U ITS LU ITEND H OUTA FVA L U IT D E REGIO, ZOA LS POPU L IERENH OUT U IT D E B U U RT VA N S INT-TRU ID EN. O ND ER VOOR WAUTERS ZIJ N PATRONEN EEN M A NIER OM S TRU CTU U R TE V IND EN IN D E CH AOS VA N H A A R EIGEN GEDACH TEN. ‘M IJ N H OOF D K A N A A NVOEL EN A LS EEN FL IPPEND E F L IPPERK A S T, M A A R IN D E H ERH A L ING VA N D E PATRONEN V IND IK RU S T.’

ayah Wauters (37) schrikt op wanneer ik haar tref in haar schuur vol resthout, midden in een landschap van grazende koeien en perenbomen. ‘In mijn atelier klinkt er bijna altijd muziek uit mijn airpods’, lacht ze.‘Hier stoort niemand me. Ik kan me hier volledig terugtrekken om gefocust te werken, even weg van de intensiteit van mijn drie kinderen.’Toch zijn die nooit ver weg: de schuur maakt deel uit van haar groene paradijs in Velm, bij Sint-Truiden, de plek in Limburg waar ze inmiddels acht jaar woont en werkt.

DESIGN

TIMMEREN AAN TIMBR

Samen met haar man vergroende ze de plek volledig. Zijn boomverzorgingsbedrijf vormt bovendien een rode draad in haar werk: ‘Al mijn objecten maak ik van zijn houtafval, afkomstig uit Vlaams-Brabant of Limburg.Voor mijn allereerste stuk ging ik aan de slag met een gedoneerd stuk Amerikaanse eik. Sindsdien zijn we bomen blijven verzamelen; intussen hebben we er zo’n honderd liggen waaruit ik kan blijven putten.’ Omdat ze zelf een hangar vol hout ter beschikking heeft en het vanzelfsprekend vindt om lokale materialen te gebruiken, lanceerde ze in 2022 de app Timbr. Gebruikers kunnen hun houtvoorraad daarop inventariseren; het verkoopplatform volgt binnenkort. ‘Op die manier krijgen ook

09.05.26

‘Ik zette mijn machine stil en zag plots potentieel in een losgetrokken houtvezel. Dat ‘ongelukje’ ben ik gaan doorgronden.’

andere kunstenaars en ontwerpers toegang tot hout uit hun eigen buurt, of tot slimme alternatieven met dezelfde kwaliteiten als de soort waarnaar ze op zoek zijn.’

doen?”, dacht ik toen. Ik denk vaak zot, bijna kinderlijk; ik pak zonder nadenken iets vast en doe er iets mee. Dat brengt je op onverwachte plekken.’

DANK ZIJ EEN ‘ONGELUKJE’

Een van die plekken is de National Gallery Singapore, waar ze op 12 mei als enige Belgische finalist wordt verwacht voor de prijsuitreiking van de Loewe Foundation Craft Prize 2026. Deze internationale award voor hedendaagse ambachten werd tien jaar geleden in het leven geroepen door toenmalig creatief directeur Jonathan Anderson. Uit meer dan vijfduizend inzendingen selecteerde een panel dertig finalisten, onder wie Wauters. ‘Het is mijn vierde werk en mijn eerste 3D-object ooit in deze nieuwe techniek waarvan ik vond dat het af was. Eigenlijk had ik me bijna niet ingeschreven. Ik dacht: laat mij hier maar oneindig experimenteren, beginnen aan iets om het vervolgens niet af te maken.Want wat is “af” precies? Maar in mijn omgeving klonk: “Rayah, het is af, schrijf je in!”’ Toen ik via de telefoon het nieuws vernam, dacht ik aan de afgelopen vijftien jaar. Hoewel dit is wat ik het allerliefste doe – als het even kan tot ik stokoud ben – was het vaak mentaal zwaar. Ik kan er niet van leven.’ ‘Na dat telefoontje heb ik het hele huis bijeengeschreeuwd en gehuild: alleen al het perspectief dat er deuren kunnen opengaan, maakt me gelukkig (in juni heeft ze al voor het eerst een solopresentatie beet in galerie Nummer18 in Hasselt, nvdr.). Hier heb ik zo hard naartoe gewerkt, dus ik ben dankbaar dat ik de kans krijg om mijn werk nu in een ruimere context te tonen (voordien exposeerde ze nog maar op weinig plekken, behalve af en toe in groep in Hasselt en Kortrijk, nvdr.).’ Na de ceremonie zal haar werk, samen met dat van de 29 andere finalisten, tot en met 14 juni in de National Gallery worden tentoongesteld, voordat het terugkeert naar Velm. Opvallend: op tien minuten rijden is de Filipijns-Belgische kunstenaar Racso Jugarap gevestigd, die in 2024 werd geselecteerd voor dezelfde titel.

DESIGN

MENTAAL ZWAAR

BOVEN NA VIJF T IE N JAAR

O NDE R I N H AAR AT E L I E R

HARD W E RKE N STA AT

I N VE L M, OMRI N G D DO OR

WAUT E RS A LS E NIGE

P E RE N BOME N E N RE ST H O UT,

B E LGISCHE OP DE SH O RT L I ST

VI N DT WAUT E RS DE RU ST

VA N DE LOE WE FOU N DAT I ON

OM T E E XP E RI ME N T E RE N .

CRAF T PRIZ E 2026.

Uit dat hout creëerde ze jarenlang functionele objecten, tot plots de vonk oversloeg. ‘Al wist ik niet dat ik daarnaar op zoek was. Wel voelde ik al tijdens mijn interieurarchitectuuropleiding aan de UHasselt dat ik geen interieurs zou uittekenen. Tijdens mijn Vomo-opleiding (voortgezette opleiding meubelontwerp) aan Thomas More liep ik stage bij een orgelbouwer, waar ik de schoonheid van een ambacht ontdekte. Maar pas vier jaar geleden klikte er iets bij mij, toen ik tijdens het houtdraaien voor een opdracht een fout maakte. Ik zette mijn machine stil en zag plots potentieel in een losgetrokken houtvezel. Sindsdien doorgrondde ik tussen de opdrachten door dat ‘ongelukje’, probeerde ik het met mijn machine te herhalen, ermee te experimenteren, te blijven oefenen en zoeken, intussen tienduizenden keren. Ik paste mijn beitels aan en bedacht mijn eigen opspansysteem om die ‘haren’ consistent te maken, per houtsoort.Al is de eerste experimentele fase voorbij, door de vele parameters waarmee ik kan spelen, krijg ik telkens een totaal nieuw resultaat.’ Zoals ze die houtvezels doorgrondde, zo onderzoekend gaat ze altijd te werk.‘Tijdens mijn opleiding maakte ik bijvoorbeeld een krukje van de mest van de koeien van mijn schoonouders, die melkveehouders zijn.“Het voelt als klei.Wat kan ik daarmee

09.05.26

‘Het perspectief dat er nu eindelijk deuren kunnen opengaan, maakt me intens gelukkig. Ik heb hier zo hard naar gewerkt.’ OND ER WAT B E GON ALS

R E C HT S H E T MAKE N VAN

E E N T E CHNISCH FO UTJ E

DE F I J N E H OUT VE ZE LS

T IJDE NS HE T HOUT D RAAI E N ,

VE RGT E E N BI J N A

GROE IDE UIT TOT WAUT E RS’

BOVE N ME N SE L I J KE

A RT IS T IE KE S IGNATUU R:

CO N CE N T RAT I E . WAUT E R S

DE T YPIS CHE ‘HA RE N ’,

LU I ST E RT T I J DE N S DI T

OF T E WE L LOSGE T RO KKE N

P ROCE S AL L E E N N AAR H E T

HOUT VE Z E LS.

‘ ZI N G E N ’ VAN H AAR BE I T EL .

VONKEN

Haar winnende creatie ontstond uit een van de vele experimenten die soms wekenlang ‘onaf ’ liggen te wachten tot ze er opnieuw een blik op werpt. ‘Het is een stuk uit populierenhout, een veelvoorkomende boomsoort in België, maar die de sector vaak wat onderwaardeert. ‘Dan vonkt er bij mij iets: dan wil ik het goede ervan tonen. Dat is ook de boodschap achter mijn werk: alles en iedereen heeft potentieel, maar je moet de tijd en de moeite nemen om ernaar te blijven zoeken.’ Ze experimenteerde al met verschillende kleurmethoden, zoals verf, olie en beits, maar op populierenhout werkt Oost-Indische inkt het best, weet ze. ‘Het geeft een prachtige glinstering op het hout, in tegenstelling tot lindehout bijvoorbeeld, dat de inkt heel anders opneemt.’ ‘Zoals steeds deelde ik mijn plank op in fragmenten, creëerde ik de “haren” en voegde ik de fragmenten weer samen tot een patroon. Vaak in een heel andere volgorde, waarbij ik sommige stukken in de inkt dipte. Daarna verzaagde ik ze nogmaals en legde ik opnieuw een patroon, om uiteindelijk tot mijn eerste 3D-vorm te komen. Op voorhand wist ik dus niet hoe het resultaat er zou uitzien; de vorm hangt af van de patronen die ik gaandeweg tijdens het proces creeer.’ Al puzzelend en experimenterend patronen maken: haar schuur voelt als haar speeltuin, glimlacht ze. FLIPPENDE FLIPPERKAST

We laten alle ‘work in progress’-stukken op de gelijkvloerse verdieping achter ons en nemen de trap naar een afgesloten werkkamertje. Hier, tussen haar afgewerkte stukken en aan haar vertrouwde draaibank, ontstaan haar creaties. Hoog op de muur lees ik de tekst ‘introverted entity’. ‘De chaos in mijn hoofd vertaalt zich op de een of andere manier in het eindresultaat; in de patronen waarin ik structuur vind, maar ook in het maakproces: ik ben erg in mezelf gekeerd en mijn hoofd kan aanvoelen als een flippende flipperkast, maar het repetitieve werk – het maken

van de “haren” – kalmeert me. Ik luister altijd naar muziek, behalve wanneer ik dát doe. Dan moet ik luisteren naar het geluid van mijn beitel om de diepte te bepalen. Dat doe ik maximaal twintig minuten aan een stuk: ik ben dan zo hypergefocust dat ik nergens anders aan kan denken. Mijn ademhaling verandert en mijn lichaam staat onder spanning; het is bijna meditatief. Dat is precies wat me er zo in aantrekt: dat het mijn hoofd uitzet.’ Patronen zijn een rijke inspiratiebron voor haar.‘Ik zie ze in alles rond mij, ook buiten de natuur: van de opbouw van een kogeldistel tot de structuur van een dak. Zulke fragmenten uit de realiteit onthoud ik, en ze belanden uiteindelijk in mijn werk.’ ‘Mijn man en ik staken elkaar aan met onze passie voor de natuur, en daar gaan we steeds verder in. Zo planten we elk jaar nog een boom bij op onze binnenplaats, maar ook buiten ons domeintje hebben we nog veel ideeën voor in de toekomst, ten gunste van de natuur. Wat, dat weet ik nog niet exact, maar het voelt als een volgende stap. Het is niet omdat ik hout gebruik, dat ik bij elke boom denk: aha, dat zou mooi hout zijn. Ik zie hem echt liever rechtstaan dan omverliggen.’

RAYAH WAUTERS.CO M D E LO EW E FO U NDATI O N CRAF T PRI ZE 2026 WO RDT U I TGEREI KT O P 12 MEI . CRAF TPRI ZE.LO EW E.CO M

Experience Daydreamer

relaxzetel Daydreamer - design Joachim Nees

Designing dynamic seating Bezoek het JORI Inspiration Center in Wervik of de JORI Inspiration Studio bij jou in de buurt: Brussel Au Bon Repos / Denderhoutem Torrekens / Diepenbeek Neven Design Edingen Verbiest Interieur / Kortrijk Lerouge Meubelen / Massenhoven Top Interieur / Mechelen De Schoenmaeker / Meise Cockaert Design / Merelbeke Pontzeele Interieur Oostende Woonboulevard / Veerle-Laakdal Peeters-Van Leeuw / Zoutleeuw-Halle-Booienhoven Loncin Interieur JORI Stores > www.jori.com/stores

Interieur geeft karakter aan een woning en zorgt ervoor dat een huis ook een thuis kan worden. Interieur is persoonlijk en een symbiose van originaliteit en functionaliteit. En dat weten wij als geen ander. Wij zijn G-interieur, binnenbouwers met een voorliefde voor buitengewone interieurs. Laat uw interieur over aan vakmensen met voldoende ervaring op de teller om mee te denken met uw ontwerpidee, en dat idee om te zetten in een luxe interieur op maat. Noem ons perfectionisten. Maar wij weten dat elk detail een verschil kan maken.

G-interieur Ambachtstraat 1123 BE-3850 Nieuwerkerken

BE0695.662.323 +32 13 31 23 74 g-interieur.be

TEKST: BERT VOET

H E B J E H E T O O K G E H A D M E T D I E K R A P P E R U G Z A K O F O N H A N D I G E Z I J TA S S E N ? MET DE ‘ANY’ KRIJGT DE TWEEWIELER EINDELIJK EEN VOLWAARDIGE KOFFERBAK. OP DE MILAN DESIGN WEEK LIET DE BELG LOWIE VERMEERSCH ZIJN NIEUWSTE GEESTESKIND ZIEN. GEEN FERRARI OF ANDERE S U P E R S P O R T W A G E N D I T K E E R , M A A R E E N S U V O P T W E E W I E L E N . E E N T O TA A L N I E U W E V O E R T U I G C AT E G O R I E DUS, MET EEN ELEKTRISCHE MOTOR EN ONGEKEND VEEL LAADRUIMTE. ‘DIT TOONT NOG MAAR EENS D AT V E R M E E R S C H O P H E T V L A K V A N V O E R T U I G O N T W E R P T O T D E W E R E L D W I J D E TOP VIJF BEHOORT.’

VAN HONDENMAND TOT PAKKET TEN

Any is niet zomaar één voertuig: voorlopig zijn er vier configuraties. Een focust op gezinnen, met ruimte voor bijvoorbeeld een hondenmand en een extra koffer achterop. De variant voor pendelaars beschikt over slim ingedeelde opbergvakken, terwijl de ‘outdoorversie’ een andere voorvork, een voorrek en verstelbare panelen krijgt: ideaal om kampeermateriaal in op te bergen. En de businessvariant is uitgerust met verschillende compartimenten, om bijvoorbeeld efficiënt pakketten te stapelen. De oorspronkelijke benaming ‘cargoscooter’ heeft plaatsgemaakt voor ‘LUV’, oftewel ‘life utility vehicle’. ‘Dit is de SUV onder de tweewielers, een nieuwe categorie die heel groot kan worden’, zegt De Winter. ‘Toen de eerste SUV’s verschenen, wist niemand dat ze dertig jaar later de helft van

H I ER M E T D E ‘A N Y ’ IN T R O D UC E E RT D E B E LG LOW IE V E R M E E R S C H E E N N IE UW E VO E RTUIG CAT E G O R IE : E E N L IF E UT IL IT Y V E H IC L E O F LUV: E E N E L E K T R IS C H E T W E E W IE L E R M E T D E O PB E R G CA PAC IT E IT VA N E E N KO F F E R B A K .

CREDIT: BRECH T VAN MAELE .

09.05.26 DESIGN 64

e straten van Milaan zijn wel wat gewend, maar tijdens de jongste Design Week was er maar één echte headturner. Dat de ‘Any’ een publiekslieveling zou worden, bleek al eerder, tijdens een shoot in de straten van Barcelona, maar op de binnenplaats van het Palazzo Reale, vlak naast het Piazza del Duomo, was het enthousiasme bijna tastbaar. Zelfs het toonaangevende magazine Wallpaper schoof aan bij het ontbijt voor pers en influencers. ‘Nogal cyberpunk’, zo omschreef een omstander het ontwerp, een knipoog naar de motorfietsen uit de gelijknamige videogame. Een Italiaanse journalist hield het korter: ‘Figissimo’. Übercool, dus. Dat succes komt niet uit de lucht vallen. De weg naar de Any begon voor ons al tijdens een zomerse roadtrip in 2024 langs de Turijnse Granstudio van Lowie Vermeersch (51). Daar mochten we voor het eerst achter het stuur kruipen van de ‘Rise’, de ruwe voorvader van dit model.Vermeersch noemde het destijds nog bescheiden ‘de eerste mooie elektrische cargoscooter’, maar via presentaties in het Gentse Wintercircus en op het technologie- en innovatiefestival SuperNova is het project intussen uitgegroeid tot een compleet nieuwe voertuigcategorie. De oprichters zijn, behalve Granstudio, Erik de Winter (45) – die in 2019 aan de wieg stond van het deelbare e-cargofietssysteem Cargoroo – en Chris Poulissen (62). Die laatste evolueerde als architect via internationale infrastructuurprojecten en masterplanning naar duurzame stedelijke mobiliteit. De vormgeving en de materiaalafwerking zijn oogstrelend. Geen kunststof kuipwerk, maar een zichtbaar aluminium frame dat het ontwerp máákt en meteen ook kwaliteit uitstraalt. Ook zien we fijn microvezeltextiel met een alcantaralook. Maar de echte blikvanger zit op de plek waar vroeger de motor zat: een cargoruimte van liefst 120 liter, ruim genoeg voor twee kratten bier en wat flessen water.

09.05.26

‘Toen ik dit voertuig voor het eerst zag, dacht ik: hoe kan dit nog niet bestaan? De nood is glashelder en stedelijke mobiliteit is een gigamarkt.’

O ND ER D E A NY IS EEN PL ATFORM VOOR V ERS CH IL L END E L EV ENSS TIJ L EN. OF H ET NU GA AT OM D E GEZINS VA RIA NT, D E OUTD OORV ERS IE OF EEN B U S INESS M OD EL VOOR PA K K ETB EZORGING: H ET CH A SS IS L A AT ZICH F L EXIB EL B EK L ED EN.

de automarkt zouden vertegenwoordigen. Bij de tweewielers was dat gat nog niet gevuld: een mooi voertuig waarmee je gezien wilt worden én waarin je veel kunt meenemen. Nu draagt bijna iedereen op een motorfiets een rugzak.’ Voor de lancering werd doelbewust voor de Milan Design Week gekozen. ‘Any zit op het kruispunt van functionaliteit en design. Daarom voelt het voertuig zich hier meer thuis dan op een motorbeurs of tech-event’, aldus De Winter. ‘Bovendien zitten hier in Milaan de meeste potentiële klanten, zo leert onderzoek. Gevolgd door Rome, Barcelona, Madrid, Parijs en Berlijn.’ ‘Any is een object dat naadloos aansluit bij het dagelijks leven en een positieve impact op de stad wil hebben’, vult Vermeersch aan. ‘Wat is dan een betere plek dan dit, het epicentrum van design? Bovendien willen we mensen aantrekken die nu nog geen tweewieler hebben of willen, simpelweg omdat ze denken dat zoiets niet praktisch is of omdat ze zichzelf er niet op zien zitten.’ Any mikt op wat CEO PieterVan deVelde (40) de ‘creatieve klasse’ noemt. ‘Denk aan architecten, ontwerpers en journalisten – precies het soort mensen dat hier samenkomt.’ TOPSNELHEID VAN 100 KM/U

Vanaf nu kun je op de onlineconfigurator voor – een terugvorderbare – 49 euro je eigen Any samenstellen en reserveren. Op dit ogenblik zijn Vermeersch en co. in gesprek met potentiële producenten; zodra er een contract is getekend, kan de reservering worden omgezet in een pre-order. De eerste leveringen staan gepland voor eind 2027. Met een prijskaartje van 7000 tot 10.000 euro (inclusief btw) positioneert Any zich net boven de scooters en cargo-speedpedelecs, maar onder de motorfietsen en ver onder de microcars. Ook wij reden met de Any enkele rondjes op het Palazzo Reale. Het voertuig oogt licht, maar voelt als een echte motorfiets. In de eerste van drie vermogensstanden is de acceleratie fors, maar niet buitensporig. Het voertuig is wendbaar en fun om mee te rijden, wat voor Vermeersch altijd een absolute voorwaarde is. Met een topsnelheid van 100 km/u kun je er makkelijk de ringweg mee op. Het rijbe-

reik van 140 kilometer ligt bovendien ruim boven het gemiddelde dagelijkse gebruik. De batterij bestaat uit twee uitneembare modules die je in een gewoon stopcontact kunt opladen. GIGAMARKT

Rond Any werd Rise Global als bedrijf het voorbije anderhalf jaar stevig uitgebouwd. De drie oprichters en het management behouden een meerderheid in het aandeelhouderschap, maar eind vorig jaar kwam er een kapitaalverhoging via voornamelijk privé-investeerders en werd het team uitgebreid. Pieter Van de Velde kocht zich in en werd CEO. Hij richtte eerder Bundl op, een productdesignagency dat evolueerde naar een start-upstudio, waarna hij zijn eigen durfkapitaalfonds Ninepointfive oprichtte. ‘Ik heb ook zelf met de motorfiets gereden en keek zowel door een emotionele lens als door die van een investeerder’, zegt hij. ‘Toen ik het product ruim een jaar geleden zag, dacht ik: hoe kan dit nog niet bestaan? De nood is glashelder en stedelijke mobiliteit is een gigamarkt.We lanceren in Europa, maar kijken ook naar andere markten, zoals Latijns-Amerika.’ TOTALE MINDSWITCH

Ze haalden ook ronkende namen aan boord als extern adviseur, zoals Waze-medeoprichter Uri Levine. De Sardiniër Alessandro Mangano (37) werd head of engineering. Na zijn opleiding in Modena ging hij aan de slag bij Ferrari, waar hij werkte aan de ontwikkeling van de SF90 – de eerste plug-inhybride van het merk. Omdat zijn hart vooral voor tweewielers

09.05.26

klopt, trok hij vervolgens naar de Piaggio Group. ‘Toen ik Any in Granstudio voor het eerst zag, wist ik meteen: dit is anders’, zegt Mangano. We concurreren niet met tweewielers met een klassieke verbrandingsmotor. Bij ons is de motor niet het hart, wel het chassis en de laadruimte. Het is een totale mindswitch.’ Ook de figuur van Vermeersch speelde mee in zijn keuze. ‘Lowie is filosofisch als het over voertuigen gaat, maar ook zeer concreet. Met hem werken is een groot privilege, en hij is een enorme motivator. Dit project bewijst eens te meer dat hij als ontwerper tot de wereldwijde top vijf behoort.’ ‘De Raf Simons van de mobiliteit’, noemt Van de Velde hem, wanneer Vermeersch het niet hoort. ‘De sterkste ideeën ontstaan wanneer je de onvervulde behoefte aanraakt’, zegt Vermeersch even later zelf. ‘Zodra iemand de oplossing toont, wordt iedereen zich plots bewust van de behoefte – “natuurlijk!”. Daarnaast heb je in de geschiedenis van het transport af en toe een technologiesprong, zoals van het paard naar de verbrandingsmotor, en nu naar de elektrische aandrijflijn. Any maakt slim gebruik van die laatste stap: het biedt oplossingen die de voorbije 140 jaar onmogelijk waren, omdat de motor in de weg zat. Daardoor waren de denkpatronen vastgeroest.’

DESIGN

BRILJANT PARCOURS

Vermeersch heeft de afgelopen 25 jaar een briljant parcours gereden. Bij Pininfarina werkte hij mee aan iconen zoals de Ferrari 458 Italia en de FF, en tekende hij invloedrijke conceptcars zoals de Maserati Birdcage 75th en de Alfa Romeo 2uettottanta. Sinds

2011 verlegde hij met zijn eigen Granstudio, waar inmiddels 65 mensen werken, de focus van pure autovormgeving naar bredere mobiliteit. Hij ontwierp supercars zoals de Dallara Stradale, maar ook de Lightyear 0 met zijn geïntegreerde zonnepanelen in het koetswerk.Tegelijk speelde hij een cruciale rol in een mobiliteitsvisie voor Luik richting 2050. Any noemt hij een synthese van zijn carrière. ‘Wat bij veel mensen blijft plakken, is dat ik designbaas was bij Pininfarina. Maar wat me altijd echt heeft gedreven, is het zoeken naar nieuwe oplossingen.Any valt daar net tussenin: het heeft veel potentieel om mobiliteit te verbeteren en het spreekt emotioneel aan.Voertuigen zijn als kleding: we identificeren ons ermee. Nog steeds, ja. Een voertuig is geen wasmachine, maar iets waarmee je continu communiceert naar je omgeving.’ ‘Toch is alleen stilistiek me te eng’, vervolgt hij.‘Daarom heb ik Pininfarina destijds verlaten, hoe fantastisch het daar ook was. Ik heb constant nieuwe dingen nodig. Die laden me op en geven me energie. Zonder val ik stil.’ STRAKS OOK DRIEWIELER

‘De rode draad door mijn carrière is de diepe verwondering voor alles wat beweegt.Toen ik als kleine jongen in de tuin een auto van hout probeerde te bouwen, was dát al mijn motivatie. Daarbinnen heb ik altijd naar evolutie gezocht. Naar het nieuwe.’ Of hij ervan droomt met de Any zelf een icoon neer te zetten? ‘Zoiets kun je niet plannen’, zegt Vermeersch. ‘Wat wel kan, is een vorm creëren die uitdrukking geeft aan iets essentieels. Een klassieker is niet zomaar een welbepaalde vorm: het is een object dat volledig zichzelf is. In een echte klassieker zijn uitzonderlijke functionaliteit en design één. De Citroën 2pk is daar een voorbeeld van, maar de Ferrari Dino ook: dat was de eerste auto met een centrale motor in zijn segment, wat tot een veel betere wegligging leidde.’ Bij Any is de rol vanVermeersch overigens nog lang niet uitgespeeld.‘Het is een platform voor een heel portfolio aan LUV’s – denk bijvoorbeeld ook maar aan een driewieler’, aldus de meester.

BOVEN DE BE DE NKE RS VAN DE NIE UW E ‘LIFE UT I L I T Y VE HICLE ’: E RIK DE WI N T E R, DIE E E RDE R HE T DE E L BARE E -CA RGOFIE T SSYS T E E M CARGOROO LANCE E RDE , CE O PIE T E R VA N DE VE L DE

E N GRA NS TUDIO-TO P MAN LOW IE VE RME E RS CH .

‘Dit is de SUV onder de tweewielers. Een nieuwe categorie die heel groot kan worden.’

In je keuken binnenstappen en voelen, dit is mijn plek.

Maak je afspraak via fraeye.be Brugsebaan 4d, 8850 Ardooie +32 (0)51 46 79 80 - info@fraeye.be

Misschien is het beste hotel helemaal geen hotel. O N T D E K D E « O C E A N S TAT E O F M I N D »

UITSLUITEND SUITES MET ZEEZICHT | MEESLEPENDE REIZEN | BEKROONDE GASTRONOMIE HOLISTISCHE WELLNESS | VERFIJND EUROPEES DESIGN

E XPLOR AJOURN E YS.COM

Neem contact op met uw reisagent of bel 00 800 08250851

ANTWERPEN Schuttershofstraat 42 • BRUSSEL Rue Jean Stas 19 • GENT Kouterdreef 4 • HASSELT Kapelstraat 11 • KNOKKE Kustlaan 146b

Play Every Day met de perfecte shorts van MR MARVIS. Ga jij voor The Originals, The Piqués, The Short Easies of voor de nieuwe Short Weekenders? Maak jouw look compleet met onze truien, polo’s en T-shirts. Tijdloos design, gemaakt in Portugal. Shop de perfecte shorts van MR MARVIS nu op mrmarvis.be of in een van onze winkels.

09.05.26

T RE N DS

SAMENSTELLING: IRIS DE FEIJTER

M E TA A L I S A L E E N T I J D J E H O T I N D E S I G N L A N D : N A H E T M E S S I N G T I J D P E R K D E D E N A L U M I N I U M E N C H R O O M H U N I N T R E D E . O O K D I T J A A R S P O T T E N W E V E E L M E TA A L , M A A R N U V E E L B R U T E R B E W E R K T . D E N K : G R O V E LASNADEN, RUWE BORSTELING EN GEHAMERDE OPPERVLAKTEN.

0 1. STOE L ‘WOVE N CH AI R’ I N ALU MI N I U M VAN SI X DOT S DE SI G N , S IX D OT S D E S IG N .C O.UK 0 2 . S C H E N K K A N ‘ PA L L A D IO N D’ H E R M È S ’ IN G E H A M E R D PA L L A D IU M VA N H ERM ÈS , H ERM ES .COM 03. S TOEL ‘S 3’

VA N GIOT TO PAGANI VI A P H I L I A GAL L E RY, GAL E RI E -P H I L I A .CO M 0 4 . L A M P ‘A M B IT ’ VA N TA F S TUD IO VO O R M UUTO, N U O O K IN G E B O R S T E L D S TA A L , M U UTO.COM 05 . S TOEL IN GEH A M ERD S TA A L VA N JE SSE BUT T E RFIE LD, ART I STJ E SSE BUT T E RF I E L D.CO M 06. LO UN G E ‘ D R E A M V IE W ’ IN G E B O R S T E L D S TA A L VA N L IS E V E S T E R VO O R M UUTO, M UUTO.COM

CREDIT: HERMÈ S / STUDIO DES FLEU RS, GIOT TO PAGANI .

DESIGN

VOOR MOGG, MO G G. I T 04. DRE SSOI R ‘ADMI RA’ VAN SI LV IA GA L LOT T I VO O R GA L LOT T I & R A D IC E , GA L LOT T IR A D IC E . IT 0 5. B E H A N G PA PIE R ‘C ORIU M CA SS ONE’ VA N A RTE, A RTE-INTERNATIONA L .COM 0 6 . S TOE L ‘E BI ’ VAN F RAN CE SCO ME DA & DAVI D LOP E Z VO O R AC E R B IS , AC E R B IS .C O M

09.05.26

0 1. STOE L ‘APSI S’ VAN KO N STAN T I N G RCI C VO OR MAT T IA Z Z I, M AT T IA Z Z I. E U 0 2 . K A S T ‘OT TO’ VA N S TUD IO M IS T - O VO O R M D F ITA L IA , M D F ITA L IA .COM 03. ‘B LOCK’-D RESS OIR VA N B EL L AV IS TA & PICCINI

06 01

SA BATO

N A E E N PA A R J A A R A L S T R E N D K L E U R N U M M E R É É N M O E T B U R G U N D Y – O F B O R D E A U X R O O D – DE DUIMEN LEGGEN VOOR EEN BRUINRODE BAKSTEENTINT. POPULAIR IN ZOWEL E E N M AT T E A L S H O O G G L A N S V E R S I E .

CREDIT: STU DIO AKFB, CARLOT TA MANAIGO, LO RE NZO CAPP E LL IN I BAIO.

0 5. VA AS ‘S T E M’ IN G E -3 D-P RI N T H ARS VAN GAST STU DI O, GA S T. S TUD IO

DESIGN

T RE N DS

SAMENSTELLING: IRIS DE FEIJTER

D E S I G N E R S Z O C H T E N D I T J A A R O O K E E N D U I S T E R K A N T J E O P . O P V E R S C H I L L E N D E L O C AT I E S D O O K E E N K I N K Y ESTHETIEK OP DIE INDUSTRIËLE EN PUNKINVLOEDEN COMBINEERT MET EEN LUXUEUS KARAKTER. MAAK JE KLAAR V O O R S T O E R E S T U D S , R U B B E R , S TA L E N S P I J K E R S E N Z W A R T L E E R .

CREDIT: ARSEN I KH AMZIN, VITO BOOX , CARLOT TA MANAI G O.

09.05.26

0 1. Z WA RT GE ANODI SE E RDE ALU MI N I U M L ADE KAST OM KOF F E R S O P T E B E R G E N , C O L L A B VA N L E H N I E N R IM OWA , R IM OWA .C O M 0 2 . ‘ R UB B E R TA B L ES ’ VA N ATEL IER FOM ENTA U IT M ONTRÉA L , ATEL IERFOM ENTA .COM 0 3. ‘TAMARIN’-B IJZE T TAF E LTJ E VAN VI TO BOOX VO OR VAN R O SS UM , VA N R O SS UM . E U 0 4 . S TO E L UIT D E ‘ D E S IG N E D O B J E CT S ’ - C O L L E CT IE VA N C J A S L A N, A S L A N.WORL D

09.05.26

0 1. B IJZ E T TA FE L ‘ SL I CE ME N I CE ’ DO OR STU DI OP E P E VOO R Z A N OT TA , Z A N OT TA .C O M 0 2 . L A M P ‘ F IL IG R A N A’ VA N S E B A S T IA N W R O N G VO O R ES TA B L IS H ED & S ONS , ES TA B L IS H EDA ND S ONS .COM 0 3. MA ND ‘CONF E T T I S’ I N KAL F SL E DE R VAN H E RMÈ S, H ER M E S .C O M 04. ‘ R UB B E R L A M PS ’ VA N AT E L IE R FO M E N TA , AT E L IE R FO M E N TA .C O M 0 5 . S ERV IES VA N M A RNI VOOR D E ICONIS CH E M IL A NES E PA ST ICCE RIA CU CCH I , MARN I .CO M 06. TAF E L ‘ E QU I L I BRI U M ’ VA N G UG L IE L M O PO L E T T I VO O R M D F ITA L IA , M D F ITA L IA .C O M 0 7. TA F E L ‘ B UB B L EGU M D INING’ VA N J OB S M EETS ( A K A S TU D IO J OB ) VOOR MOUROMT S E V D E SI G N E DI T I O N S, MOU ROMT SE VDE SI G N E D IT IO N S .C O M

DESIGN

ONTWERPERS NEMEN HET ‘DESIGNCIRCUS’ WEL HEEL LETTERLIJK DIT JAAR EN INSPIREERDEN ZICH OP GESTREEPTE T E N T E N , C L O W N E S K E V O R M E N , S C H R E E U W E R I G E K L E U R E N E N A C R O B AT I S C H E T R U C S .

T RE N D S

SAMENSTELLING: IRIS DE FEIJTER

CREDIT: ESTABLISHE D AND SON S / P ETE R GU ENZEL , H ERMÈ S / STUDI O DES FL EURS, ARSE NI KH AMZI N, LCBSTUDI O.

Geborgenheid en pure rust. Kom thuis in een Donum interieur.

Leopoldplaats 8 . 2000 Antwerpen . 0032 3 231 39 18 . antwerpen@donum.be .

donum.be

@donum.be

IMAGINE YOUR DREAMS

REFLECTED IN OUR CRAFTSMANSHIP

STIJLVOLLE ARCHITECTUUR VRAAGT STIJLVOLLE LIFTOPLOSSINGEN. Verolift ontwerpt en realiseert liftoplossingen die vakmanschap en design samen brengen in één geheel. In nauwe samenwerking met architecten werken we met ver fijnde materialen, technische precisie en een persoonlijke aanpak. Het resultaat sluit perfect aan bij het interieur, de architectuur en de beleving van jouw woning. Xavier de Cocklaan 44, 9831 SintMartensLatem — +32 9 240 15 60 — www.verolift.be

Product design & branding by Plug

09.05.26

TEKST: JESSE BROUNS

CREDIT: CASPER RILA .

SA BATO

VAN EXPLOSIEGEVAAR EN MOSTERDGAS NAAR EEN IDYLLISCH VOEDSELBOS: DESIGNER J O R I S L A A R M A N B E W I J S T D AT J E O P T N T Z O N D E R P R O B L E M E N E E N C O M M U N I T Y K U N T B O U W E N . D E N E D E R L A N D E R S P R I N G T G R A A G H A A S J E - O V E R T U S S E N D I G I TA L E A L G O R I T M E S E N TA S T B A R E M AT E R I E , A L T I J D O P Z O E K N A A R D E U L T I E M E F L I R T T U S S E N T E C H N O L O G I E E N N AT U U R . E N D U S P R I N T H I J M E T M O S E N GERECYCLEERD BETON, EN PLOOIT HIJ HOUT IN VORMEN DIE NEIGEN NAAR ART NOUVEAU. ‘ I K W I L G R A A G T O N E N W AT E R A L L E M A A L M O G E L I J K I S . ’

‘H

L A A R M A N S L A AT EEN B R UG TUSS E N D IGITA L E A LG O R IT M E S E N TA S TB A RE M AT E R IE . IN Z IJ N L A B IN Z A A N DA M E X PE RIM ENTEERT H IJ M E T R O B OT S , 3D - PR IN T E R S E N L EV END E

M AT E R IA L E N ZOALS M OS .

ECHTE MENSEN

‘Het was een bewuste keuze om buiten te gaan leven’, zegt Laarman. ‘Het klopt ook met het werk dat we doen. Ik ben altijd bezig geweest met technologie, met nieu-

‘We moeten een symbiose creëren tussen technologie, natuur

CREDIT: CASPER RILA / COU RTESY O F FRIEDM AN BEN DA AND JOR IS LAAR MAN.

L I N K S D E S IG N E R J ORIS

et leger had hier een schietterrein. Er was een groot plofbos waar bommen werden getest. Nu planten we daar een voedselbos. We transformeren een van de meest vervuilde en donkerste plekken van Nederland. Er zat TNT in de grond en mosterdgas, verschrikkelijk.’ De Nederlandse designer Joris Laarman en zijn partner Anita Star werken en wonen op een voormalig militair terrein in Zaandam, op fietsafstand van het centrum van Amsterdam. Hun studio, ruim en licht, hebben ze anderhalf jaar geleden ondergebracht in het voormalige waslokaal, een soort bunker, gebouwd in de jaren 1950. De laatste militair vertrok een kwarteeuw geleden. Het domein is intussen beschermd, net als de gebouwen erop, maar een stuk geldt nog altijd als gevaarlijk en is afgesloten door een omheining. Ze wonen sinds een jaar of acht aan de overzijde, met hun drie kinderen en 26 andere gezinnen. ‘We hebben allemaal ons eigen huis,’ zegt Star, ‘maar we delen een café en een grote werkruimte; en er is ook een populaire bakkerij. We wilden groene ruimte voor onze kinderen om in op te groeien. In Amsterdam konden ze niet echt buiten spelen en hier hebben ze als het ware een hele wereld. Een community bouwen, zoals we hier doen, is erg intens, maar je krijgt er ook veel voor terug.’

we dingen, maar ik zie ook de negatieve kanten. Het is fijn om echte conversaties te hebben, om echte materialen te gebruiken, om tastbare dingen te maken en niet gewoon AI-gegenereerde renders. We willen werken met mensen. Niet gewoon een ontwerp sturen naar een merk, dat er vervolgens vijfduizend kopieën van uitrolt, maar zélf maken, in deze studio. Ik vind het fysieke aspect enorm belangrijk.’ In Zaandam heeft hij plek genoeg voor zijn machines en prototypes. Er werken zo’n twintig mensen in het lab. ‘Ik ben geboren in 1979. Het internet heeft voor onze generatie ontzettend veel mogelijkheden gecreëerd.Toen ik pas begon te studeren, had je plotseling Google, en daardoor kon je heel gemakkelijk contact krijgen met mensen overal ter wereld.Tegelijk zijn we de laatste generatie die nog weet hoe de wereld vroeger werkte.’ ‘We hebben nog een normale kindertijd gehad’, zegt Star. De twee leerden elkaar kennen op de middelbare school. Zij studeerde film. ‘We zijn partners in crime. We doen andere dingen, maar we delen alles.’ Laarman is in 2003 afgestudeerd aan de Design Academy van Eindhoven. Zijn eerste hit als ontwerper was een opvallende radiator voor de Belgische fabrikant Jaga. Het toestel leek geïnspireerd op de art-nouveaukrullen vanVictor Horta of Paul Hankar, maar oogde tegelijk futuristisch. In 2008 kreeg het veel bekijks tijdens de designweek van Milaan.

R EC H T S L A A R M A N IS E E N D E S IG N E R VA N W IE J E H E T W E R K VA K E R IN D E PE R M A N E N T E C O L L E CT IE S VA N M US E A Z IE T DA N IN W IN K E LS . B OV E N : Z IJ N ‘ PLY LO O P C H A IR ’. O N D E R : D E ‘ PLY LO O P B O O KCA S E ’.

en cultuur, in alle aspecten van het leven. Dat is de enige manier vooruit.’

CREDIT: MATHIJS LABADIE, LEON ARD FAÜ STLE / C OURTESY OF F RIE DMAN BE NDA AND JORIS LAARMAN LAB.

DRIES VAN NOTEN

Sindsdien heeft de designer geëxperimenteerd, getimmerd, geplakt en geprint. Zijn meubilair werd vooral vervaardigd in kleine oplages en hoofdzakelijk verkocht aan verzamelaars. Hij is, zoals modeontwerper Iris van Herpen, een designer van wie je het werk vaker in de permanente collecties van musea ziet dan in winkels of doordeweekse interieurs. Zijn materiaalstudie voor de ‘Maker Chair’ (Polygon) uit 2014 is te zien tijdens ‘The Only True Protest is Beauty’, de openingstentoonstelling van de Fondazione Dries Van Noten in Venetië, die eind april openging. En bij Friedman Benda, een gereputeerde designgalerie, opent dit weekend zijn eerste solo-expo in New York sinds goed tien jaar:‘Symbio’. Laarman experimenteert omdat hij dat fijn vindt, en omdat hij design graag ‘een klein beetje verder’ wil pushen

DESIGN

ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE

Zijn legendarische ‘Bone Chair’, uit 2006, is in het bezit van onder meer het Rijksmuseum, het MoMa, hetVitra Design Museum en Centre Pompidou. ‘In 2004 maakte ik kennis met het werk van de Duitse professor Claus Mattheck, een wetenschapper gespecialiseerd in biomechanica. Hij deed onder meer research naar de beenderstructuur van vogels. Iemand uit zijn onderzoeksgroep ging werken voor General Motors en ontwikkelde daar het eerste algoritme dat een vorm van topologische optimalisatie kon uitvoeren. Nu is dat standaard in computationeel design, maar toen was het helemaal nieuw. Het algoritme werd onder meer gebruikt om lichtere auto-onderdelen te maken. Ik vond dat onderzoek interessant, omdat je er lichtgewichtdesign mee kon maken, maar het was ook een symbool van de transitie van het moderne industriële tijdperk naar een nieuw digitaal tijdperk. Door de digitalisering is design veel efficiënter geworden. Je moet je als ontwerper niet langer beperken tot geometrische vormen. De ‘Bone Chair’ was het eerste, door artificiële intelligentie gegenereerde designvoorwerp, al werd die term toen nog niet gebruikt.’ ‘We zijn begonnen met een blok. De computer rekende uit hoeveel materiaal er kon worden weggelaten zonder dat het ontwerp zijn kracht zou verliezen, de optimale constructie voor een specifieke functie. En het resultaat was die stoel, die er art nouveau uitzag, maar in veel opzichten nieuw was.’ ‘De computer kan de manier waarop we dingen maken echt ingrijpend veranderen. Bovendien ontstaat er een nieuwe vormentaal, die veel complexere vormen mogelijk maakt.We zien het een beetje als een aanvulling op traditioneel vakmanschap.’

B OV EN M E T D E ‘ B O N E S E R IE S ’ S C H R E E F L A A R M A N G E S C H IE D E N IS . H IJ G E B R UIK T E E E N A LG O R IT M E O M M AT E R IA A L W E G T E L AT E N WA A R H E T N IE T N O D IG IS . ON D ER D E ‘ SY M B IO B E N C H ’, E E N O B J E CT VA N G E R E CYC L E E R D G IE T B E TO N , O N T WO R PE N O M D E G R O E I VA N M O S E N KO R S T M O S IN D E IN K E PIN G E N T E S T IM UL E R E N .

ROBOT PRINT BRUG

De ‘Bone Chair’ was het eerste stuk uit de collectie en werd gegoten in aluminium. ‘De rest van de serie (de ‘Bone Armchair’,‘Bone Rocker’ en ‘Bone Chaise’) werd vervaardigd met behulp van 3D-geprinte mallen – iets wat destijds ongekend was. Deze modellen werden vervolgens gegoten in hars.’ De mogelijkheden van 3D-printen waren twintig jaar geleden nog relatief beperkt. Laarman en Star onderzochten

‘Het systeem veranderen, dat is de grote uitdaging. Met onze experimenten willen we inspireren.’

wat er mogelijk was als je op grotere schaal zou gaan printen, met niet één, maar een heel assortiment goedkope machines.‘Zo hebben we, met de computer, meubelelementen ontworpen waarmee mensen overal ter wereld zelf een stoel konden printen. Ik geloof dat de bestanden zo’n tienduizend keer zijn gedownload.’ ‘Af en toe zien we een ‘Maker’-stoel uit 2014 op sites als Marktplaats’, zegt Star.‘Dat vinden we cool.’ Laarman onderzocht of hij nog met andere, niet voor de hand liggende materialen kon printen. ‘Het hars dat we meestal gebruikten, was niet bijzonder sterk. Je kon er geen grote voorwerpen mee maken. Ik dacht: misschien kunnen we metaal proberen. Elke lasser zou zeggen: neen, dat is onmogelijk. Maar we hebben het toch gedaan.We hebben eindeloos aan de machine gesleuteld en de robot met het lasapparaat laten communiceren. Uiteindelijk vonden we een manier om staafjes te printen. En daarna hebben we de robot zo geprogrammeerd dat hij om het even welke vorm aankon. We kwamen erachter dat we elk lasbaar materiaal konden printen, ook op grote schaal.We hebben in Amsterdam een brug geprint, met robots die aan weerskanten van de oever hun eigen ondersteuningsconstructie konden maken.’ De efemere ‘MX3D’-brug, gemaakt met ‘wire arc additive manufacturing’-technologie, werd in 2021 ingehuldigd door koningin Maxima en won verscheidene prestigieuze prijzen. Onder meer de ‘outstanding development in welded fabrication award’ van de American Welding Society, ooit ook uitgereikt aan onder meer de Hoover-dam en het Panamakanaal. ‘De brug was een kunstproject, maar het resultaat was wel dat we met de technologie een apart bedrijf hebben kunnen opzetten.’ MX3D print intussen gigantische componenten in staal voor onder meer de auto-, energie- en ruimtevaartindustrie. VOCHTPRINTER

In de winter van 2018 maakten Laarman en Star een natuurreis in Australië.‘Een jaar later was er in dat gebied een waanzinnige bosbrand. Dat heeft iets geraakt in mij.

CREDIT: JO N LAM, MATHIJS LABADIE / CO URTESY O F FRI EDMAN BEN DA AN D JORI S LAARMAN.

09.05.26

op het gebied van technologie, vormentaal en materiaalonderzoek. Met Friedman Benda werkt hij intussen twintig jaar.‘We maken ons experimenteel design voor de galerie.Als iets te mooi is om waar te zijn – te goed om kunst te blijven, zeg maar – dan kijken we of er misschien een manier is om er een industriële versie van te maken met een fabrikant.’ Laarman heeft onder meer verlichting ontworpen voor Flos en meubilair voorVitra, maar de meeste fabrikanten, zegt hij, willen liever geen geld geven aan experimentele projecten, want dat is nu eenmaal heel duur.

‘Mos is geweldig spul. Het zuivert de lucht, het zorgt voor afkoeling in de steden, en omdat het geen wortels heeft, kan het overal groeien.’

Z IJN PA RT NE R A NITA STAR WONE N E N W E RKE N OP E E N VOORMALIG MILITA I R T E RRE I N

IN Z A ANDAM. IN HUN L AB WE RKE N T WINT IG ME N SE N .

zijn gemaakt van ge-3D-print, gerecycleerd beton, met grafische inkepingen waarin mos groeit.‘Het is een manier om natuur en design met elkaar te integreren.’ TOXISCH

En dan is er nog die andere passie van Laarman: multiplex. ‘Multiplex, of plywood, wordt gemaakt met lijm die vaak heel toxisch is, door de gassen die het verspreidt. Het is ook niet biologisch afbreekbaar of recycleerbaar.We zijn een samenwerking aangegaan met nog een andere Nederlandse start-up, Plantics, die het eerste en enige thermohardende hars heeft ontwikkeld dat volledig van plantaardige grondstoffen is gemaakt. De gevolgen zijn verbluffend.’ ‘Je kunt dat goedje eten,’ lacht Star, ‘al is het nu ook niet echt lekker. Het is een soort siroop die gemaakt wordt van melasse, een afvalproduct van de suikerindustrie, en citroenzuur.’ ‘Plantics wordt pas hard als je het opwarmt’, zegt Laarman. ‘Daardoor kun je complexe vormen creëren. Je hebt meer vrijheid dan met traditioneel multiplex. De reeks ‘Ply Loop’ die we in NewYork tonen, zou je nooit kunnen maken met multiplex. Hout buigt overwegend in één richting. Met de computer hebben we een manier gevonden om multiplex in verschillende richtingen te buigen. Met solide hout kunnen we nu heel grafische, organische meubelstukken maken.’ ‘Multiplex,’ zegt Laarman, ‘is een gigantische business, zoals glas. Plantics is nog duurder en het is een heel ander systeem. Het systeem veranderen, dat is de grote uitdaging. Met onze experimenten willen we inspireren. Met onze voorwerpen zullen we zelfs geen deukje slaan in het systeem. Maar ze vertellen wel een verhaal over waartoe we in staat zijn en ze tonen wat mogelijk is.’

EX PO ‘SYMBI O’ VAN J O RI S L AARMAN: T/ M 24 J U L I BI J GAL ERI E FRI ED MAN BENDA I N NEW YO RK . FRI ED MANBENDA .CO M

CREDIT: CASPER RILA .

OND ER JORIS LAARMAN E N

Ik dacht: laten we onze kennis van technologie en ons netwerk gebruiken om iets te creëren wat duurzaam is voor de toekomst. Ik heb contact opgenomen met de Australische filosoof Glenn Albrecht, een milieufilosoof die onderzoek doet naar onder meer de relatie tussen ecosysteem en menselijke gezondheid, en de impact van de klimaatcrisis op community’s. Albrecht zei: “We hebben een hele wereld opgebouwd die we het antropoceen noemen, maar nu moeten we iets veranderen op een holistische manier.We moeten een symbiose creeren tussen technologie, natuur en cultuur, in alle aspecten van het leven. Dat is de enige manier vooruit. En als designer kun je een rol spelen.”’ ‘Een voorbeeld is onze ‘green’-printer. Mos is geweldig spul. Het zuivert de lucht, het biedt afkoeling in de steden omdat het vocht vasthoudt, en omdat het geen wortels heeft, kan het overal groeien. Het is een bio-indicator. Het enige wat het nodig heeft, is vocht. Dus hebben we een vochtprinter gemaakt die in grafische patronen vocht op muren kan afdrukken. We werken daarvoor samen met een Nederlandse start-up, Respyre. Zij hebben in samenwerking met de Universiteit van Wageningen ‘mosscrete’ ontwikkeld, een beton dat vocht vasthoudt, poreus is en niet barst bij vorst.’ Laarman ontwikkelde in samenwerking met Friedman Benda en het Chatsworth Estate op het Engelse platteland ook een reeks tuinmeubels, gemaakt met steen uit een groeve in de buurt. De ‘Symbio Benches’ die hij nu in NewYork toont,

ARCHITECT STNHS. - FOTOGRAAF BERT DEMASURE

WHICH INTERIOR YOU WANT?

Koninginnelaan 52 8400 Oostende Hendrik Baelskaai 8 8400 Oostende

Interieurarchitect Peter Ivens – Foto Michiel Carron

Casteelken oostkamp

Gaston Roelandtsstraat 1 . Oostkamp (Brugge) Maandag op afspraak

www.Casteelken.be maandag t.e.m. zaterdag 10 - 18u

CASTEELKEN RUMBEKE

St. Petrus & Paulusstraat 2 . Rumbeke-Roeselare

09.05.26

Moving On

SA BATO

W AT D O E J E A L S J E D E G R O O T S T E K L A S S I E K E R S V A N H E T E U R O P E S E D E S I G N W I L T F O T O G R A F E R E N ? D A N H U U R J E E E N P L O E G VERHUIZERS IN DIE NIET BANG ZIJN VOOR EEN HERNIA OF EEN KRASJE OP EEN RIETVELD-STOEL.

L I NKS ’PLYWOOD’-S TOEL EN IN JA S PER M ORRIS ON VOOR VI TRA, GA L ERIE PA RA L L ÈL E. RECH TS ‘TA M B U ROU ND’-FAUTEU IL IN A LU M INIU M EN TEXTIEL , D ES IGN EDWA RD B A RB ER EN JAY OS GERBY, CASSI NA.

FOTOGRAAF: CHARLES NEGRE VOOR M LE MAGAZINE DU MONDE STYLIST: VINCENT OLIVIERI

GEV ERNIS T B ERK ENM U LTIPL EX , D ES IGN

09.05.26 DESIGN 86

B OVE N ’ M O N K’ - S TO E L IN L E E R, S TA A L E N M A SS IE F H O UT, D E S IG N A F R A E N TO B IA S CA R PA , MO LTENI &C.

09.05.26 SA BATO 87

L I N K S ‘ Z IGZ AG’ - S TO E L IN E SS E N H O UT, D E S IG N G E R R IT T H O M A S R IE T V E L D, CASSI NA. R E C HT S ’ V E R M E L H A’ - FAUT E UIL IN A LUM IN IUM , S TA A L E N TO UW, D E S IG N F E R N A N D O E N H UM B ERTO CA M PA NA , ED RA.

V.L .N.R. BI JZE T TAF E L ‘ P I VOT ’ I N G E L A K T G L A S , R O N D E D O O S IN B UG I ( JA PA N S E C E D E R ) M E T L E D E R E N B IN N E N B E K L E D ING, D ES IGN TOM Á S A LONS O VOOR H ERMÈS. VAAS ‘ DOU BL É ’ I N M O N D G E B L A Z E N G L A S M E T L E D E R E N M A N C H E T, H ER M ÈS . K A N ‘ D O UB L É ’ IN M O N D GEB L A ZEN GL A S , H ERMÈS.

L I N K S ’ D UR E T ’ - FAUT E UI L IN S TA A L EN TEXTIEL , D ES IGN PATRICIA U RQ U IOL A , CASSI NA.

R EC H T S ’CA M A L E O N DA’ - FAUTEU IL IN RIB FLUWEEL , D ES IGN M A RIO B EL L INI, B&B I TAL I A.

09.05.26 DESIGN 92

L I NK S ‘ L E SL I ’ -P OE F I N L E E R, DE S IG N K E N S A KU O S H IR O, POLT R ON A F R AU . R EC H T S ‘OZ Z Y ’ - FAUT E UIL IN L E E R E N TEXTIEL , D ES IGN PATRICK NORGU ET, FL EX FO RM.

Verfijning, in elk detail.

Voor Frank Tack is een interieur meer dan meubilair en materialen. Het is een harmonieus geheel dat naadloos aansluit bij jouw leven. Onze interieurarchitecten vertalen je levensstijl naar tijdloze ontwerpen voor een interieur op maat. De keuken, het kloppende hart van de woning, vormt daarbij vaak het vertrekpunt. Vervolgens creëren de vakmensen in ons atelier een maatwerkconcept dat perfect past binnen je leefwereld. Van het eerste ontwerp tot de laatste afwerking bouwen we met zorg en toewijding aan een thuis waar de kunst van het leven voluit wordt beleefd. Frank Tack, dat is l’art de vivre op maat van jouw verhaal.

Kom langs in onze showroom Grotstraat 74 - Oostrozebeke

www.franktack.be

ONTWERP & REALISATIE INTERIEURARCHITECTUUR

SORDOFF.COM

LUXURY OUTDOOR FURNITURE

N TS VA DE KE CH

URE

LUXU

UTD

OOR FU

PASTORIESTRAAT 3 I 9800 MEIGEM I 0475 53 53 99 I RECHTSVANDEKERK.BE OPENINGSUREN I WOENSDAG TOT VRIJDAG - 11:00 TOT 18:00 I ZA & ZO - 10:00 TOT 18:00 I MAANDAG & DINSDAG GESLOTEN

Tried

et?

this y

BONHOMMES I MEET · DINE · SLEEP I BONHOMMES.BE

059 80 91 91

zichten op groen en water

zuidgerichte leefterrassen

van € 275.000 tot € 780.000

DESIGN

TEKST: JORIK LEEMANS PORTRETTEN: ALEXANDER D’HIET

APOSTELEN

Kun je je eigen ‘Laatste Middagmaal’ organiseren? Als je het vraagt aan keramist en kunstenaar Piet Stockmans (85) is het antwoord volmondig ‘ja’. Na een overwonnen ziekte besloot hij enkele van zijn oud-studenten uit te nodigen voor een gesprek over de toekomst van design. Of hoe je blijkbaar ook over een nog zeer levende kunstenaar een in memoriam kunt schrijven. ‘Ik ben heel dankbaar voor de extra tijd die ik heb gekregen.’

( 8 5 ) , OM RINGD D OOR ZIJ N ‘A POS TEL EN’. V.L .N.R: TESS A B ORRENB ERGH S , B EN

09.05.26

L I NKS PIET S TOCK M A NS

H AGENA A RS , WIM S EGERS , CA S IM IR, PIET S TOCK M A NS , ROEL VA ND EB EEK , EM M A RIB B ENS EN L IND E H ERM A NS .

iet Stockmans lijkt er een sport van te maken om de dood altijd een stapje voor te zijn. In 2021 bestelde hij al zijn eigen doodskist bij meubeldesigner Casimir. Aan zijn kleindochter Finne gaf hij vorig jaar de opdracht om een retrospectieve expo op het getouw te zetten – een expo die nog steeds te bezichtigen is in zijn studio in Genk. Zijn levensverhaal liet hij dan weer neerpennen in het boek ‘Verhalen achter de scherven’, en ook zijn eigen ‘catalogue raisonné’ of oeuvre-overzicht is al in de maak. ‘Ik wilde die zelf kunnen vormgeven,’ glimlacht Piet Stockmans, ‘en niet overlaten aan iemand anders na mijn dood, zoals de gewoonte is. Tenminste, als ik daarvoor al interessant genoeg zou blijken.’

SA BATO

LAATSTE MIDDAGMAAL

Behalve een ongelooflijk talent voor porseleinwerk – hij ontwierp tal van serviezen voor internationale topchefs, creeerde spraakmakende kunstwerken en wist van zijn ‘stockmansblauw’ een begrip te maken – heeft Piet Stockmans ook een aanleg voor dichterlijke dramatiek. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat we deze middag zijn Genkse atelier binnenlopen voor zijn ‘Laatste Middagmaal’. Apostelen incluis. Met een persoonlijke brief nodigde hij immers meerdere alumni uit van de richting ‘industriële vormgeving ontwerp’ aan het SHIVKV in Genk, vandaag Luca School of Arts op C-mine, de opleiding die hij in 1969 oprichtte. Stockmans wil vandaag samen met hen terugblikken, maar vooral ook vooruitkijken, naar de toekomst van de school. Op de gastenlijst prijken bekende designers als Casimir,Wim Segers (Studio Segers) en Linde Hermans. Raf Simons, een van zijn sterstudenten, moest jammer genoeg verstek geven. Verscheidene recentere alumni van Luca School of Arts tekenen dan weer wel present. ‘Ik heb al te veel begrafenissen bijgewoond waarop mensen plannen maken om elkaar nog eens te zien, maar zelden komt dat ervan’, motiveert Piet Stockmans het event.‘Zoals ik met alles op de feiten vooruitloop, besloot ik deze groep samen te brengen nu ik er wel nog ben. Waarom zou ik wachten op mijn eigen begrafenis?’

CHAMPAGNE

DESIGN

Een vroegtijdige koffietafel wil de keramist-kunstenaar deze lunch niet noemen, al haalde de dood hem twee jaar geleden toch bijna in. Op 1 september 2024 kreeg hij een harde diagnose van zijn arts te horen. ‘Vandaag krijgt 75 procent van de mannen prostaatkanker’, zegt Stockmans schouderophalend. ‘De dokter gaf me acht maanden zonder chemo; mét zou ik het kunnen rekken tot een jaar. Ook al was het een schok, toch heb ik het nieuws vrij snel kunnen relativeren.‘We zullen er een fantastisch jaar van maken’, zei ik tegen mijn kinderen en kleinkinderen. Ik heb op de dag van de diagnose meteen een auto aangeschaft die ik anders nooit gekocht zou hebben. Maar het leven is daar te kort voor.’ Het onverwachte gebeurde: ‘De chemo sloeg aan. Ik heb nu elke drie maanden een PET-scan ter controle, maar de kanker is weg’, klinkt het opgelucht.‘Ik ben heel dankbaar voor de extra tijd die ik heb gekregen. Ik heb nog te veel plannen om al afscheid te nemen.’ Champagne is dan ook op zijn plaats. Terwijl Stockmans zich onder zijn oud-studenten mengt, klampen we Casimir (59) aan. ‘De werklust en gedrevenheid van Piet vind ik zeer inspirerend’, zegt de designer die bekendstaat om zijn ambachtelijke meubels uit massief hout. ‘Net als hij kan ik me niet voorstellen dat dat gevoel ooit ophoudt. Uiteindelijk voelt elk werk dat je maakt als een van je kinderen.’ BOVEN ‘S TOCKMA N S H E E F T

O NDE R AN T I CI P E RE N O P H E T

PORSE LE IN E N KE RA MI E K

E I N DE : I N 2 02 1 BE ST E L DE

HUN PLAAT S BE ZOR G D I N

STO CKMAN S AL ZI J N E I GE N

DE HE DE NDAAGSE KU N ST ’,

DOODSKI ST BI J OU D-STU D E N T

VOND JA N HOE T OV E R DE

E N ME U BE L DE SI G N E R

LIMB URGSE KE RAMI ST.

CASI MI R.

VAN BRUUT TOT STRENG

Van zijn studentenjaren weet Casimir vooral nog dat Stockmans een best brute docent was.‘Als je met prototypes afkwam, was de kans heel klein dat die je presentatie over-

leefden. (lacht) Een goed product moest daartegen kunnen, meende hij. Piet was altijd rechttoe, rechtaan: je wist waar je stond. Dat apprecieerde ik enorm.’ ‘Piet kon erg streng zijn’, treedt ontwerpster Linde Hermans (51) Casimir bij. ‘De eerste keer dat ik hem zag, had ik echt schrik: hij keek recht door je heen. Op een gegeven moment hebben we zelfs een menselijke barricade gemaakt, zodat hij niet bij onze producten kon. Maar hij heeft ook een heel emotionele kant: die leerden we kennen tijdens de laatste jaren, toen de groep kleiner werd. Ooit zei hij wel dat ik mijn carrière kon vergeten als ik een gezin wilde stichten. Daar was ik het zo mee oneens dat ik er alles aan heb gedaan om het tegendeel te bewijzen. (lacht) Al moet ik toegeven dat de combinatie niet vanzelfsprekend is.’ NOOD AAN SCHOONHEID

Zijn eigen versie van het Bauhaus: dat had Piet Stockmans voor ogen toen hij in 1969 de opleiding ‘industriële vormgeving ontwerp’ uit de grond stampte in Genk.Verschillende ideeën van de beroemde Duitse academie van Walter Gropius zouden mee aan de basis liggen van de richting. ‘Als beeldhouwer keek ik met een heel eigen blik naar ontwerpen’, vertelt Stockmans.‘Alle lelijke dingen in de wereld zijn gemaakt door de mens; de natuur is daarvoor te perfect. Ik vond het een serieus mankement dat je in de bestaande opleidingen in ons land alles kon leren over de gulden snede, de perfecte dimensies en andere exacte wetenschappen, maar dat er voor emoties en zintuigen geen plaats was. Ook binnen de beperkingen van productdesign moet er aandacht kunnen zijn voor schoonheid.’ ‘Ik was best dictatoriaal’, grijnst de oud-docent. ‘Mijn studenten moesten altijd kunnen zeggen wat er niet goed was aan een ontwerp, maar niet zonder dat ze ook meteen met een oplossing kwamen. Daar toont een designer zijn echte creativiteit.’ ‘Ik zeg altijd dat ik door Piet heb leren werken. We moesten minstens tien schetsen per product kunnen tonen’, herinnert ontwerper Roel Vandebeek (55) zich. Zijn werk balanceert vandaag, misschien niet geheel toevallig, tussen kunst en design. ‘Er bestond geen grijze zone: een product was goed of slecht’, zegtVandebeek.‘Zijn methodiek van het

CREDIT: SENNE P RACZYK .

09.05.26

‘Ik was best dictatoriaal. Mijn studenten moesten altijd kunnen zeggen wat er niet goed was aan een ontwerp, en meteen ook een oplossing aanreiken.’

09.05.26

blijven herwerken van je visie en ideeën heb ik vanaf dag één in mijn eigen ontwerpbureau toegepast, en ik doe dat vandaag nog altijd.’ ‘Je kunt zeker zeggen dat ik gevormd ben door die opleiding’, zegt ook alumnus Wim Segers (68), die mee het succesvolle ontwerpbureau Studio Segers oprichtte. Met zijn architecturale projecten, productdesign en grafische vormgeving scoort de studio tot ver buiten de landsgrenzen.‘Een van de waardevolste lessen was dat een product niet op zichzelf staat: het verhoudt zich tot zijn omgeving, waardoor ook ecologie en ethiek belangrijk zijn. Dat we daar in het begin van de jaren 1980 al mee bezig waren, is achteraf gezien erg vooruitstrevend. Het zijn waarden die ik intussen ook heb doorgegeven aan alle medewerkers van onze ontwerpstudio.’ EINDEVALUATIE

Het is middag en een troep designers doorkruist de site van C-mine. Het atelier van Stockmans wordt ingeruild voor een aula van de Luca School of Arts. ‘Waar moet de opleiding vandaag heen?’, vraagt Piet Stockmans in een microfoon na een introductie van Ben Hagenaars (40), de huidige coördinator van de richting productdesign. Het is inmiddels 25 jaar geleden dat de kunstenaar de

L I N K S ‘O O K B IN N E N D E B E PE R K IN G E N VA N H E T PR O D UCT D E S IG N M O E T E R A A N DAC H T Z IJ N VO O R S C H O O N H E ID’, V IN DT S TO C K M A N S . E E N B L IK O P H E T PO R S E L E IN DAT A A N D E

B A S IS L AG VA N D E O PL E ID IN G D IE H IJ IN 1 969 O PR IC H T T E .

opleiding vaarwel zei en zich uitsluitend op zijn eigen werk besloot te focussen. Dit ‘Laatste Middagmaal’ noemt hij ook zijn laatste evaluatiemoment: wat heeft de opleiding betekend voor zijn studenten? En voor de studenten die er na zijn pensioen kwamen studeren? ‘Piets stempel is vandaag nog altijd erg aanwezig in de school’, meent Hagenaars. ‘Zijn DNA is erin verweven. Het werd dankzij hem een plek voor experiment en esthetiek. Ik vond onlangs een van de eerste folders terug waarmee Piet destijds studenten wierf. Daarin stond dat een goede productdesigner een synthese moet kunnen maken tussen het economische, esthetische en de gebruiker. Hoewel dat laatste misschien voor de hand lijkt te liggen, is zijn aandacht voor de eindgebruiker vooruitstrevend geweest.Vandaag beklemtoon ik ook graag het ecologische aspect van een goed ontwerp. Dat alles heeft

CREDIT: HEIKKI VERDURME.

DESIGN

‘Alle lelijke dingen in de wereld zijn gemaakt door de mens; de natuur is daarvoor te perfect.’

09.05.26

ertoe geleid dat oud-studenten van de opleiding vandaag in verschillende sectoren een impact hebben.’ Alumna Emma Ribbens (31) kreeg op de jongste Henry van de Velde Awards nog de prijs voor ‘young talent’. Onder de naam Studio Ludiek staat ze garant voor participatief en speels design met een maatschappelijke rol. Zo maakte ze onder meer speeltoestellen voor kinderen in vluchtelingenkampen en asielcentra. ‘Een van de belangrijkste lessen die ik meenam uit mijn opleiding, is het belang te kennen van de geschiedenis en de antropologie, en hoe die zich reflecteren in je eigen werk’, zegt Ribbens. ‘Het is vandaag belangrijker dan ooit om te ontwerpen met een maatschappelijke relevantie.’ Ook modeontwerpster Tessa Borrenberghs (30), afgestudeerd in 2020, scoort met haar inventieve ontwerpen hoge ogen op vrijwel elke rode loper. ‘Als productdesigner ben je eigenlijk een uitvinder’, vertelt de Limburgse. ‘Je denkt na over hoe je iets kunt verbeteren. Ik vond dat een heel nuttige achtergrond toen ik mijn eerste stappen in de modewereld zette. Hoe kon ik binnen die sector, met zijn klassieke seizoenen en vaste manier van werken, toch innoveren? Zo ging ik bijvoorbeeld met reststoffen aan de slag en ben ik erg bezig met duurzaamheid tijdens de productie.Als productdesigner kun je met je werk echt het verschil maken als je out of the box denkt.’

kent ze bijna alles van mijn werk. Jarenlang was mijn vrouw mijn jury. Ik zette nieuwe ontwerpen op de keukentafel en zij beoordeelde of ze goed waren. Die rol wil ik nu voor Finne spelen.’ PIETGPT

Hoe hij herinnerd wil worden, willen we nog weten, nu we het toch al de hele dag over onsterfelijkheid hebben. ‘Jan Hoet heeft ooit in een interview gezegd dat wat ik maak soms kunst is, en soms niet.“Maar”, zei Hoet, “hij heeft wel porselein en keramiek hun plaats bezorgd in de hedendaagse kunst.”Als ik voor iets herinnerd mag worden, laat het dan dat zijn. Er zijn er te veel die dat foutief claimen. Daarom ben ik nu IGTP – of hoe heet dat spel? – aan het corrigeren.’ ‘ChatGPT’, glimlacht zijn dochter Widukind. De tachtiger gaat onverstoord voort: ‘Dan geef ik die site de juiste bronnen. Niet om te zeggen hoe goed ik ben, maar omdat ik het belangrijk vind dat de geschiedenis juist wordt neergeschreven.’ Hij kijkt rond naar de vele designers die voor zijn Laatste Middagmaal zijn komen opdraven.‘Ik kan vredig sterven nu’, besluit de keramist. Het vuur in zijn ogen en de vele plannen in zijn agenda vertellen ons iets anders. Dat hiernamaals zal nog even moeten wachten.

100

DESIGN

LAKMOESPROEF

De broodjes komen op tafel. Designers van verschillende generaties wisselen herinneringen uit. Stockmans kijkt tevreden toe.‘Dit is de lakmoesproef die toont dat de opleiding geslaagd is’, zegt hij licht geëmotioneerd. Toch is zijn rol als leraar en mentor nog niet voorbij. Nu zijn dochter Widukind Stockmans de dagelijkse leiding over Studio Pieter Stockmans heeft en zijn schoonzoon Frank Claesen sinds 2020 hoofdontwerper is, kan Stockmans senior zich focussen op zijn kunst en op zijn kleindochter Finne, die haar eerste stappen in het familiebedrijf zet.‘Ze begint aan haar eerste eigen collectie. Ik heb haar alles wat ik weet proberen door te geven. Nu ze voor mijn tentoonstelling in de archieven is gedoken,

KO RT NA D I T GESPREK OVERL EED D E VRO UW VAN PI ET STO CKMANS. H ET I NSPI REERD E D E KU NSTENAAR VO O R H ET EERST I N ZI J N CARRI ÈRE TOT H ET MAKEN VAN ZWARTE W ERKEN. D E EX PO B OV EN VO O R S TO C K M A N S WA S D E O PR IC H T IN G VA N D E O PL E ID ING

‘STO CKMANSZWART ’ I S VANAF 23 MEI TE

‘ IN D US T R IË L E VO R M G E V IN G O N T W E R P’ IN 1 969 IN G E N K E E N R E ACTIE OP D E

BEZI CH TI GEN I N ZI J N STU D I O O P C-MI NE I N

‘ L E L IJ K H E ID’ VA N M E N S E L IJ K E M A A K PR O D UCT E N .

GENK . STU D I O STO CKMANS.CO M

‘Waarom zou ik wachten op mijn eigen begrafenis?’

design for curious and creative minds

come and visit us

Ark38 is er voor iedereen met een neus voor schoonheid. In onze showroom ontdek je iconische designklassiekers en unieke selectie van stoelen, tafels, sofa’s, verlichting, tapijten, kunst tot de modulaire keukens van het belgische:

ark 38 pierre corneliskaai 38 9300 aalst 053805310 contact@ark38.be www.ark38.be

C H A R M E R ARCHITECTURALE FOTO & VIDEO

CHARMER.BE

T E K S T : M A R Z I A N I C O L I N I F O T O ’ S : H E L E N I O B A R B E T TA / L I V I N G I N S I D E

O P N I E U W W A S D E I TA L I A A N S E D E S I G N E R H A N N E S P E E R Ó V E R A L T I J D E N S D E D E S I G N W E E K V A N M I L A A N . H I J C R E Ë E R D E E E N L A N D S C H A P V O L L E D I G I N K E R A M I E K , E E N P O Ë T I S C H E G L A Z E N M U U R I N E E N V E R L AT E N ZWEMBAD EN GLOEDNIEUWE MEUBELCOLLECTIES VOOR SEM MILANO EN MINOTTI. MAAR HOE WOONT HET NIEUWE W O N D E R K I N D V A N D E D E S I G N W E R E L D Z E L F ? ‘ I K H E B E E N U I T G E S P R O K E N F A S C I N AT I E V O O R H E T B R U TA L I S M E V A N V R O U W E L I J K E O N T W E R P E R S U I T D E J A R E N 1 9 7 0 . ’

rchitect en ontwerper Hannes Peer ontvangt ons in zijn appartement – een pand met onmiskenbare galerievibes – in een groene, rustige wijk van Milaan. Het is een stad die hem inspireerde tot dit persoonlijke project: een hommage aan de grote meesters uit het verleden, doorspekt met uitgesproken persoonlijke accenten. Intussen heeft Peer alle troeven in handen om zelf tot dat kransje grootmeesters toe te treden. Zijn palmares oogt indrukwekkend, met prestigieuze samenwerkingen met de architectenbureaus van Rem Koolhaas en Zvi Hecker. Sinds 2024 voert hij bovendien de artistieke regie bij het luxelabel Minotti. Ook tijdens de jongste designweek in Milaan was de man alomtegenwoordig.Voor Minotti tekende hij een heel pak nieuwe meubels: onder meer de Blainetafel, de Softcase-sofa, de stoelen Elyne en Lilliam en de Aurore-koffietafel. Voor het collectible-label SEM goot hij zijn visie dan weer in een kleinere schaal: meubels van massief hout met verfijnd, decoratief snijwerk. Maar Peer is meer dan een meubelontwerper; hij is een scenograaf pur sang. Dat bewees hij met zijn installaties voor natuursteenspecialist Margraf en het keramische landschap dat hij creëerde voor Officine Saffi Lab. LANGE ZOEKTOCHT

L I N K S H A N N E S P EER IS ZO N D E R T W IJ F E L D É M A N VA N H E T M O M E NT IN D E D E S IG N W E R E L D. ZIJ N A PPA RT E M E N T IN M IL A A N IS N E T ZO G E L A AGD EN IN T R IG E R E N D A LS ZIJ N M E UB E LS E N IN S TA L L ATIES .

Hannes Peer studeerde aan de Politecnico di Milano – een naam als een klok in de wereld van architectuur en design – en besloot dat de buurt rond de universiteit, het groene en rustige Città Studi, zijn thuis moest worden. ‘Ik hou van dit deel van de stad’, vertelt Peer.‘De hele wijk is opgevat als een tuinstad rond de Politecnico, met kleine villa’s in uiteenlopende stijlen, variërend van neomoorse invloeden tot art deco.’ De woning die hij deelt met zijn partner, modeontwerper Philippe Rinaudo, bevindt zich in een neoklassiek gebouw, omgeven door stille straten met oude popu-

ONDER DE ‘MO BI L E ’ -

R E C HT S H E T E E RS T E WAT

PLAFONDLAMP I N DE

OP VALT I N DE WOON K A M E R,

E E T KAME R T E K E N DE P E E R

ZI J N DE KO BALT BL AUW E

Z E LF. OOK DE TAF E L I N

WAN DT E G E LS VAN FO R N AC E

ROE S T VRIJ STAAL , ME T E E N

BE RN ASCO N I . DE VLO E R

ROODGE LA KT T RI P L E XBL AD,

W E RD I N DE SI XT I E S B E DAC H T

IS E E N E IGE N ON T W E RP.

DOOR E MI L I O TADI N I E N BOBO P I CCOL I .

L I NKS D E GRA NIETEN OPEN H A A RD S TA AT ER A L S IND S 19 6 5 . D E EA M ES LOU NGECH A IR IS EEN PROTOTYPE, B EK L EED M ET FLUWEEL IN TIJ GERM OTIEF.

lieren – typisch voor deze Italiaanse stad. De zoektocht naar het perfecte appartement duurde lang: ‘We hebben langer dan drie jaar huisbezoeken gedaan.Tot de vonk oversloeg bij het appartement waar ooit schilder Emilio Tadini woonde.’ Deze gerenommeerde metafysische kunstenaar uit de jaren 1960, bevriend met grootheden als Lucio Fontana en Giorgio de Chirico, liet een tastbare indruk na op het appartement. Opvallend zijn de kleuren waar hij om bekendstond: helder kobaltblauw, rood, geel en groen. Deze uitgesproken primaire tinten keren terug in de keramische vloer, die op zich al een kunstobject is:Tadini ontwierp hem samen met Bobo Piccoli, een keramist uit de gouden periode die ook nauw samenwerkte met Giò Ponti. ONVERWACHTE KEUZES

Voor Peer was het project bijzonder opwindend; het voelde bijna als een visitekaartje. Hij heeft een voorliefde voor gelaagde interieurs en uitgesproken sferen. ‘Ik maak graag onverwachte keuzes: ik behoud bestaande elementen en leg daar nieuwe, moderne details en eclectische vondsten overheen.’

09.05.26 SA BATO R E C HT S H E T ‘ F RE E S T E E L’ -

WORDE N DE ICON I SCH E

KE U KE N ME U BI L AI R VA N

‘S UPE RLE GGE RA’ -

E U ROMO BI L GAAT M O O I

STOE LE N VA N G I Ò P O N T I

SAME N ME T DE ME SS IN G

GE COMBINE E R D ME T E E N

WAN DARMATU RE N VA N

BOUCHE ROUIT E -TAP I JT.

H AN N E S P E E R.

107

BOVEN IN DE KE U KE N

‘Ik maak graag onverwachte keuzes: ik behoud bestaande elementen en leg daar nieuwe, moderne details en eclectische vondsten overheen.’

09.05.26

Dat wordt meteen duidelijk bij het betreden van het appartement: je weet niet waar eerst te kijken, overal ontvouwt zich een verhaal. ‘Ik wilde respect tonen voor de oorspronkelijke structuur, maar tegelijk radicaal zijn in mijn materiaalkeuzes.’ Die radicaliteit vertaalt zich concreet in geëmailleerde tegels die de woonkamer bekleden – een materiaal dat je traditioneel eerder in een badkamer zou verwachten. Een verfijnde dubbele glazen deur tussen de keuken en de eetruimte vormt een eerbetoon aan de typische Milanese inkompartijen die Peer leerde kennen tijdens zijn verkenningen van de stad. En de decoratieve pleisterplafonds? Die zijn een hommage aan Villa Necchi Campiglio, het residentiële meesterwerk van Piero Portaluppi in de chique Via Mozart – een plek die tijdens de designweek van Milaan het decor vormt voor de meest exclusieve feestjes. BIBLIOTHEEKVERLANGEN

En de inrichting? Uiteraard ontwierp de eigenaar het merendeel van het meubilair zelf, gedreven door zijn eigen,

BINNENKIJKEN

‘We hebben meer dan drie jaar lang huisbezoeken gedaan. Tot de vonk oversloeg bij dit appartement waar ooit schilder Emilio Tadini woonde.’

T IJ D PE R K E N E E N G E S PR E K

uitgesproken eclectische geest.‘Ik breng graag verschillende tijdperken en stijlen met elkaar in dialoog: neorenaissance naast de jaren 1970, de jaren 1980 naast neoklassiek. Bovendien heb ik een bijzondere fascinatie voor het brutalisme van vrouwelijke ontwerpers uit de jaren 1970, zoals Maria Pergay, Nanda Vigo, Antonia Astori en Gabriella Crespi.’ Het resultaat is een allesbehalve alledaagse leefruimte waarin contrasterende materialen en tinten moeiteloos versmelten. De kracht zit in de harmonie: ondanks hun uiteenlopende karakters lijken alle elementen een voortdurend gesprek met elkaar aan te gaan. En Peers favoriete plek in huis? Daar hoeft hij niet lang over na te denken: de bibliotheek, tussen de woonkamer en de eetkamer.‘Eigenlijk gebruik ik die zelden, omdat ik te weinig tijd vind om te lezen of te rusten’, glimlacht hij.‘Maar ik verlang er wel naar.’

MET ELKAAR AAN.

H ANNESPEER.CO M

B OV EN IN D E B A D K A M E R C O M B IN E E RT PE E R E E N 1 9D E E E UW S E F R A N S E TA F E L L A M P M E T ‘ B ID O N E ’ - WA N D L A M PE N VA N LUIG I CAC C IA D O M IN IO N I E N E E N B E R B E RTA PIJT. ON D ER VA N N E O R E N A IS S A N C E TOT D E JA R E N 1 98 0 ; Z E L F S IN D E S L A A PK A M E R

108

GA A N V E R S C H IL L E N D E

Schollier creëert unieke interieurs op maat die volledig afgestemd zijn op jouw levensstijl en wensen. Van ontwerp tot realisatie begeleiden ze elk project persoonlijk, met maatwerk uit hun eigen atelier en oog voor detail, kwaliteit en functionaliteit. Zo ontstaat een interieur met karakter, tot in de puntjes uitgewerkt.

RAMSKAPELLESTRAAT 11, 8620 NIEUWPOORT WWW.SCHOLLIER.BE

BLANCHE

TEKST: MARIE HOCEPIED FOTO’S: J U S T I N PA Q U A Y

111

SA BATO

RONDSLINGERENDE LEGOBLOKKEN OF NUTELLAVLEKKEN OP DE SOFA? NEE HOOR, IN HET HUIS VAN CHRYSOLINE DE GASTINES WANDELEN HAAR VIER KINDEREN ZOWAAR SEREEN DOOR DE GANGEN. DE OPRICHTSTER VAN HET FRANSE M O D E M E R K B A L Z A C PA R I S R U I L D E D E D R U K K E F R A N S E H O O F D S TA D I N V O O R W AT M E E R A D E M R U I M T E I N D E B U U R T V A N RIJSEL, WAAR ZE EEN WITTE COCON CREËERDE DIE ZELFS DE GROOTSTE GEZINSCHAOS ABSORBEERT. WIJ ZOCHTEN HAAR OP VOOR EEN LESJE ‘STIJLVOL OVERLEVEN’.

112

‘Een interieur vertelt voor mij evenveel over iemand als een kledingkast. Het zegt alles over wie je bent en hoe je de wereld ziet.’

KNOOP DOORGEHAKT

Na meer dan twintig jaar in Parijs keerde het koppel terug naar de stad waar het voor hen allemaal begon.Als rasechte ‘Lillois’ wisten ze dat de weg vroeg of laat naar Rijsel zou leiden. ‘Onze harten twijfelden lang tussen Parijs en Rijsel’, vertelt ze. Na de komst van hun vierde kind hakten ze de knoop definitief door: het gezin verlangde naar de eenvoud van een tuin, ruimte voor hobby’s en de vrijheid die in de Franse hoofdstad steeds vaker onder druk staat. ‘In Parijs is zelfs een partijtje tennis of hockey een logistieke uitdaging.We wilden onze kinderen zien opgroeien in de wereld die we zelf goed kennen.’ In Rijsel vond het gezin de ademruimte die het zocht. De keuze voor de Rijselse randgemeente Marcq-en-Barœul was een mix van

ratio en intuïtie. Met de regelmatige ritten naar Parijs in het achterhoofd was de nabijheid van het treinstation een absolute must, maar het was de woning zelf die de doorslag gaf. De villa was wonderwel intact en barstte van het potentieel. ‘Een prachtig onbeschreven blad’, vat De Gastines het samen. Het koppel houdt ervan om een bestaande structuur heruit te vinden en naar hun hand te zetten. Samen met interieurarchitecte Cyrielle Wattinne – die ook hun Parijse appartementen ontwierp – hertekenden ze alles: van de tuin tot de kleinste binnenvolumes. KEUKEN ALS VER Z AMELPUNT

De briefing was duidelijk: creëer een warme gezinswoning voor zes, waar het leven bruist en de ruimtes naadloos in elkaar overvloeien.‘Een vlotte circulatie was cruciaal’, zegt De Gastines. Er werd werkelijk aan alles gedacht: de dagelijkse terugkeer van school, het komen en gaan via de garage of voordeur, maar ook lange tafels vol gasten en vrienden die onaangekondigd binnenwippen. De keuken is dan ook het kloppende hart van de woning.Als een open verbinding naar de eetkamer en het salon fungeert ze als een centraal plein. ‘We houden van een vol huis. Met vier kinderen en onze grote families in de buurt – ik heb vijf zussen,Victorien drie – is de keuken hét verzamelpunt. Dat is voor mij de essentie van gezelligheid.’ LUIPAARDSIGNATUUR

Die drang naar een vlotte ‘flow’ vind je ook terug in het kleurenpalet, of liever: de afwezigheid daarvan. De Gastines koos voor een radicaal monochroom interieur: een witte cocon die elke nuance van de Noord-Franse hemel reflecteert. ‘Het is heerlijk om thuis te komen in een huis dat onmiddellijk licht aanvoelt’, vertelt ze. Om de witheid te doorbreken, fungeert warm hout als een soort interpunctie; het duikt op rond deuren en in de keuken om textuur en volume te geven. Het is een vormentaal die ze meebracht van haar Balzac Paris-winkels, net als de overal aanwezige strepen en haar luipaardmotief:‘Mijn signatuur.’ Het interieur is een harmonieuze mix van Parijse herinneringen, vintage vondsten, familiestukken en een vleugje design.‘Een zachte mengelmoes’, vat ze het samen.Terwijl de

LINKS CHRYS O L I N E DE

BOVEN B OEK EN EN

GA ST INE S, OPRI CH T ST E R

TIJ D S CH RIF TEN FU NGEREN

VAN HE T MODE ME RK BAL Z AC

H IER A LS D E U LTIEM E

PARIS, CRE Ë E RDE I N H E T

INS PIRATIEB RON, EEN

NOORD-FRA NS E MARCQ-E N -

TA S TB A RE H ERINNERING A A N

BARŒ UL E E N MO N OCH RO OM

D E GA S TINES ’ TIJ D B IJ

INT E RIE UR DAT DI E N ST DOE T

M A RIE CL A IRE M A IS ON.

ALS GE Z INS CO CON .

113

et is klokslag elf uur op een woensdag wanneer we Chrysoline de Gastines ontmoeten. In het Frans heet dit moment ‘le petit jour’: er is net genoeg tijd voor wat rust voordat haar vier kinderen (tussen achttien maanden en elf jaar oud) straks weer alle aandacht opeisen. Eerlijk: we hadden ons een lawaaierige plek voorgesteld, maar in plaats daarvan wandelt de kinderbende sereen door dit zonovergoten Noord-Franse huis. Het wordt meteen duidelijk: het gezin staat hier centraal. Dat geldt voor De Gastines’ leven én voor Balzac, het modelabel dat ze samen met haar manVictorien en haar schoonbroer Charles Fourmaux uitbouwde. Die collectieve energie voel je in elke kamer van het huis, dat ontworpen is voor zes: open, gastvrij en vol leven.

09.05.26

BOVEN D E K ENM ERK END E

O ND ER VOOR D E GA S TINES

S TREPEN VA N CH RYS OL INE

IS WIT GEEN K L EU R, M A A R

D E GA S TINES ’ M OD EM ERK

EEN CA NVA S DAT H ET

B A L Z AC PA RIS VOND EN

L ICH T A B S ORB EERT EN D E

M OEITELOOS H U N WEG NA A R

B EWONERS EEN GEVOEL VA N

H ET INTERIEU R.

A D EM RU IM TE GEEF T.

BINNENKIJKEN

‘Er is orde, maar zonder dat het een obsessie wordt. We zijn niet manisch. Een huis moet vooral makkelijk zijn om in te leven.’ leefruimtes rust uitstralen door hun ingetogen palet, barsten de kinderkamers van de fantasie.‘Elk kind mocht zijn eigen behang kiezen; vrolijk en licht.’ En wat als ze halsoverkop alles moest achterlaten? ‘Dan red ik als eerste mijn kinderen, natuurlijk.’ (lacht) Maar als ze één object moet kiezen, is het de gesigneerde affiche van de Duitse kunstenaar Peter Klasen in de living.‘Een cadeau van mijn vader. Het herinnert me aan de dag dat hij me als studente voor het eerst meenam naar het veilinghuis Drouot in Parijs.’

114

MARIE CLAIRE

Die liefde voor doorleefde interieurs zit diepgeworteld. De Gastines groeide op tussen de kunst, met een vader die haar al vroeg de knepen van het verzamelen bijbracht in stoffige veilingzalen. Voordat ze Balzac lanceerde, scherpte ze haar oog bij het magazine ‘Marie Claire Maison’.Voor haar vertelt een interieur evenveel over iemand als een kledingkast. ‘Je huis zegt alles over wie je bent en hoe je de wereld ziet’, legt ze uit. Niets staat hier dan ook definitief vast: afhankelijk van haar stemming verhuizen objecten geregeld van kamer en krijgt een meubel moeiteloos een nieuwe functie. Diezelfde soepelheid zie je terug in de relatie met buiten, waar de tuin fungeert als het natuurlijke verlengstuk van de woning. De masterbedroom op de begane grond geeft recht-

streeks uit op het groen – een keuze die geworteld is in een dierbare jeugdherinnering.‘Ik zie mijn ouders nog de luiken openen naar het terras; een gevoel van eenvoud en puur geluk’, vertelt De Gastines. Dat gevoel wilde ze hier kopiëren: de luiken openen en meteen met je voeten in het gras staan. De tuin is intussen uitgegroeid tot een volwaardige extra kamer. Zodra de zon doorbreekt, verhuist het gezinsleven naar buiten voor de maaltijden en lome namiddagen. ‘We leven heel familiaal; de deuren staan hier letterlijk en figuurlijk altijd open voor iedereen’, vertelt ze. Er is orde, maar zonder dat het een obsessie wordt. ‘We zijn niet manisch: geordend, ja, maar nooit krampachtig. Een huis moet vooral makkelijk zijn – om te openen, te sluiten en in te leven.’ Met een glimlach geeft ze toe – tot onze grote opluchting – dat die ene grote kast soms dienstdoet als tijdelijke opvangplek voor de dagelijkse chaos, tot een nieuwe energiegolf alles weer op de juiste plek zet. Net als haar garderobe is De Gastines’ interieur een samenspel van contrasten: strengheid versus zachtheid, strakke lijnen versus warme herinneringen, en stralend wit – zoals de rok die ze vandaag draagt – tegenover tactiele materialen. Dit huis is ontworpen om te ontvangen, te bewegen en te groeien. Een plek waar het leven de vrije loop krijgt. Zonder theater, uiteraard. O P 20 MEI O PENT BAL Z AC PARI S EEN BO ETI EK O P D E LO U I Z AL AAN 90 I N BRU SSEL . BAL Z AC-PARI S.CO M

B OV EN D E K E UK E N W E R D O N T WO R PE N A LS E E N ‘C E N T R A A L PL E IN ’ : E E N O PE N V E R B IN D IN G TUSS E N H E T S A LO N E N D E E E T K A M E R.

topinterieur.be rooftop.top

OPEN WEEKEND 9 & 10 mei 2026 12:00 - 18:00

LEGEN DARY HAN D M AD E CARPETS

Puur. Onbewerkt. Tijdloos T H I B A U LT VA N R E N N E Noorwegenstraat 51, 9940 Evergem t. +32 (0)9 281 00 38 info@thibaultvanrenne.com

De Ethnic-colectie van Thibault Van Renne — handgeknoopte tapijten uit natuurlijke vezels, zonder enige kleurstof. De warme, zachte nuances van de natuur zelf, als fundament voor een verfijnd hedendaags interieur.

W W W.T H I B A U LT VA N R E N N E . C O M

OPEN Bezoek alle dagen mogelijk op afspraak via onze website of via +32 (0)9 281 00 38

09.05.26

VOOR EEN NEW YORKSE KUNSTVERZAMELAAR MOCHT DE BELGISCHE ARCHITECT NICOLAS SCHUYBROEK D E V O O R M A L I G E W O N I N G V A N L A R R Y G A G O S I A N I N D E U P P E R E A S T S I D E V E R B O U W E N . I N P L A AT S V A N E F F E C T B E J A G T R O K D E A R C H I T E C T D E K A A R T V A N D E R A D I C A L E V E R S T I L L I N G : E E N F O R S S TAT E M E N T I N E E N W E R E L D S TA D D I E G E O B S E D E E R D I S D O O R S P E K TA K E L .

119

SA BATO

TEKST: THIJS DEMEULEMEESTER FOTO’S: ADRIAN GAUT PORTRET: M AT T H I E U S A L V A I N G

erst een mailtje. En dan een DM op Instagram: ‘If you’re in New York, I’d like to meet you for a renovation project.’ ‘Het toeval wilde dat ik net in New York was toen dat bericht binnenkwam’, vertelt de Brusselse architect Nicolas Schuybroek. ‘Ik had een strak schema, maar wilde graag tijd maken om die man te zien. Pas last minute kreeg ik het adres. Ik had me dus nauwelijks kunnen voorbereiden op de meeting, wat niet mijn gewoonte is. Maar toen we samen de rondgang deden in de woning in de Upper East Side, besefte ik dat dit weleens een heel bijzonder project zou kunnen worden. Iets wat je niet dagelijks of jaarlijks, maar slechts heel uitzonderlijk te beurt valt.’ MYTHISCHE PLEK

Dat is een understatement. De ligging, de geschiedenis, de bewoners, de kunst die er al aan de muren hing: om zoveel redenen is het townhouse op East 69th Street mythisch. Mochten de muren kunnen praten, dan zouden ze fantastische verhalen vertellen over de diners en party’s die er plaatsvonden met kunstenaars, socialites en verzamelaars. ‘Toen megadealer Larry Gagosian er in de jaren 1990 kwam wonen, liet hij het townhouse verbouwen door architect François de Menil: een telg uit de wereldberoemde verzamelaarsdynastie achter de Menil Collection, een van de belangrijkste Amerikaanse privécollec-

L I N K S IN PL A AT S VA N TE K IE Z E N VO O R A MERIK A A NS E B L IN G B L IN G, IN TROD U CEERD E N IC O L A S S C H UY BROEK EEN E UR O PE S E S O B ERH EID, M ET KUN S T E N D E S IGN VA N A D O C H A L E , J E A N R OYÈRE EN R A S H ID J O H N S O N.

BOVEN DE VO ORG E SCH I E DE -

O NDE R DOOR H E T VO O R M A -

NIS – LARRY GAG O SI AN E N

L I G E KO E T SH U I S VA N L A R RY

FRANÇOIS DE ME N I L – L E G DE

GAG OSI AN T E VE RB O UW E N ,

VE E L DRUK OP SCH UYBROE KS

WU RMT SCH UYBROE K Z IC H

SCHOUDE RS . MAAR ZI J N

TU SSE N DE TOP VAN D E N E W

ANT WOORD WA S G E DU RF D.

YORKSE KU N ST W E R E L D.

‘Toen ik deze woning voor het eerst bezocht, voelde ik een cocktail van ambitie, verstilde decadentie en schaamteloze glamour.’

09.05.26 SA BATO

SCHAAMTELOZE GLAMOUR

Of hij niet geïntimideerd was door die imposante pedigree en gelaagde geschiedenis? ‘Ik kan niet ontkennen dat ik onder de indruk was toen die historiek zich ontvouwde. Dat legde gewicht op mijn schouders. Het huis draagt een groot cultureel zelfbewustzijn. Het is zo vaak bekeken, bewonderd en besproken. Een neutrale plek is het nooit geweest’, zegt Schuybroek. ‘Toen ik de woning voor het eerst bezocht, voelde ik een cocktail van ambitie, verstilde decadentie en schaamteloze glamour. Het was alsof je in een leeg filmdecor rondliep, wachtend op een nieuwe dialoog.’ Schuybroek vond de architectuur destijds op een bepaalde manier ‘heel Amerikaans’.‘Met een hoog blingblinggehalte en weinig gevoel voor proportie of symmetrie’, zegt hij. ‘Een aaneenschakeling van kotjes en hoekjes die weinig samenhang hadden. Een grondige ingreep was nodig. Alle verdiepingen hebben we geherstructureerd, met nieuwe looplijnen plus een nieuw penthouse. Een delicate uitbreiding, aangezien dit een heel gevoelige landmarkzone is.’

ONZICHTBAAR PENTHOUSE

Duizend vierkante meter, drie verdiepingen plus een nagenoeg ‘onzichtbaar’ penthouse: de schaal van de opdracht is, zelfs naar New Yorkse normen, uitzonderlijk. Dat de klant, een Amerikaanse kunstverzamelaar, uitgerekend Schuybroek uitkoos voor de renovatie, lijkt op het eerste gezicht opmerkelijk. ‘In bepaalde verzamelaarskringen kiest men graag voor een onverwachte naam’, stelt de architect bescheiden. Is zijn ingreep ook nederig tegenover de geschiedenis? Zelf ziet hij zijn ingreep als een subtiele voortzetting van François de Menils werk. ‘We hebben zijn taal niet geïmiteerd, maar wel zijn durf gerespecteerd’, zegt hij. ‘Ons antwoord erop is stiller en radicaler.’ In plaats van het huiselijke karakter te beklemtonen, ontwierpen Schuybroek en zijn team het townhouse als een ruimtelijke, bijna filmische sequentie. Anders dan een opeenvolging van kamers beschrijft het plan een soort interne choreografie, die de ruimtes aaneenschakelt via materialen en emoties, niet via functies. Elke verdieping vormt een nieuw hoofdstuk in het verhaal: van een publieke exporuimte waar diners, events en tentoonstellingen plaatsvinden, tot semiprivéontvangstruimtes en een knus penthouse. Als het plan inderdaad een soort choreografie is, dan wel een pas de deux tussen kunst en architectuur. De twee dansen synchroon; ze kunnen niet zonder elkaar.‘Kunst is nooit een bijzaak; ze bepaalde de architectuur hier van binnenuit’, stelt de architect. ‘Het huis is geen platform voor trofeeën, maar een drager van emotie en betekenis.’ In een rumoerige wereldstad als New York fluistert Schuybroeks architectuur. Meer nog: hij wijst de onrust resoluut de deur. Die cesuur maakt de Belgische architect al meteen in de nieuwe hal: een vierkante antichambre, geïnspireerd op de Italiaanse architect Carlo Scarpa. ‘Een plek die de stad wegfiltert, het tempo vertraagt en de zinnen aanscherpt’, aldus Schuybroek. ‘Materialen, proportie en licht doen er het werk.’

121

ties ter wereld’, weet Schuybroek. Voor die opdracht zou hij het naar verluidt hebben gehaald van Annabelle Selldorf. Zij renoveerde onder meer The Frick Collection (NY), National Gallery (Londen) en Rubell Museum (Miami), maar deed ook opdrachten voor galeries als Gagosian, David Zwirner, Hauser & Wirth, Gladstone Gallery en Christophe Van de Weghe.

122

BINNENKIJKEN

09.05.26

LINKS DE S IGN E N KU N ST

R E C HT S É É N MAT ER IA A L IS

VAN JE A N PROUVÉ , SH E RRI E

CRU CI AAL I N DI T P R O J E CT:

LE VINE , CHA RLOT T E

T RAVE RT I J N . T I J DLO O S ,

PE RRIAND E N WADE G UYTON

TACT I E L E N MO N U M E N TA A L :

DIA LOGE RE N M E T DE

DE I TAL I AAN SE N ATUUR S T E E N

VE RST ILDE A RCH I T E CTU U R.

BE PAAL DE DE TO ON A A R D VA N

123

DE H E L E WO N I N G.

09.05.26

‘Het avant-gardistische zit in de terughoudendheid, in de weigering om te performen in een stad die geobsedeerd is door spektakel.’ L I N K S H E T B IJ N A O N Z IC H T B A R E PE N T H O US E VO R M T E E N V E RT ICA L E UIT B R E ID IN G D IE D E H IS TO R IS C H E G E V E L VA N GAG O S IA N S VO O R M A L IG E WO N IN G E E R B IE D IGT.

Eén materiaal is cruciaal in dit project: travertijn.Tijdloos, tactiel en monumentaal: de Italiaanse natuursteen bepaalde de toonaard van de hele woning. Te beginnen bij de sculpturale trap op de gelijkvloerse etage. Sterke licht-donkercontrasten zijn een ander belangrijk motief. ‘Donkerte brengt focus en gezelligheid. Het verscherpt de ruimtelijke waarneming. Niet om drama te creëren, wel om concentratie te brengen’, zegt Schuybroek. Met tactiele materialen zoals suède en kalkpleister beklemtoont hij dat geborgen ‘psychologische’ effect van die donkere cocons nog meer. De eerste verdieping voelt veel meer als een ingetogen leefruimte, met kunst en design als dragende elementen. Centraal staan enkele monumentale werken van de Amerikaanse kunstenaar Rashid Johnson – de bewoner is een van de ‘early adopters’ van zijn werk. De sculpturale stukken van Jean Royère, Jean Prouvé en Pierre Paulin noemt Schuybroek geen ‘meubilair dat beleefd in het interieur staat’, maar ‘ruimtelijke protagonisten die dialogeren met de architectuur’. ANTISPEKTAKEL

BINNENKIJKEN

Hoe hoger je in het gebouw komt, hoe intimistischer en contemplatiever de architectuur wordt.Vooral in het nieuwe penthouse – een verticale uitbreiding van het historische gebouw – valt dat op. Al is ‘opvallend’ niet het juiste woord voor Schuybroeks architectuur. Het is net zijn ingehouden signatuur die dit project zo ‘uitgesproken’ maakt, zeker voor New York. ‘Ik nam het risico om iets bewust stil te maken. Iets wat zelfzeker genoeg is om niet te moeten roepen. Het avant-gardistische zit in die terughoudendheid’, zegt hij. ‘In de weigering om te performen, in een stad die zo geobsedeerd is door spektakel.’ Dat maakt het project des te spectaculairder. NS-ARCH I TECTS.CO M

R EC H T S D E B E LG IS C H E A R C H IT E CT N IC O L A S S C H UY B R O E K KO O S VO O R

124

D IT M Y T H IS C H E PA N D IN N E W YO R K VO O R E E N R A D ICA A L A N T IS PE K TA K E L .

Nous sommes Juntoo. Polis par la discipline du nord, réchauffés par l’intuition du sud. C’est ainsi que nous concevons des intérieurs avec savoir-faire et matériaux sincères. Une beauté qui ne crie pas, mais qui rayonne. Un design intemporel, fait pour durer. Passez à mieux. Juntoo. Design belge raffiné.

juntoo.be

Découvrez la collection dans un showroom près de chez vous. Asse, Brugge, Châtelineau, Drogenbos, Geel, Hasselt, Hognoul, Knokke, Korbeek-Lo, Lochristi, Malines, Namur, Oostende, Roeselare, Schoten, Sint-Martens-Latem, Sint-Niklaas, Turnhout, Wavre, Wevelgem, Wilrijk, Zaventem, ou sur juntoo.be

09.05.26

WIE HEEFT EEN STERIELE WHITE CUBE NODIG ALS JE EEN DESIGNWONING UIT 1961 ÉN EEN TOPCHEF IN DE AANBIEDING HEBT? PILI COLLADO GOOIT DE GALERIE-ETIQUETTE RESOLUUT OVERBOORD. TERWIJL ZIJ DE KUNST CUREERT, S TA AT H A A R M A N – T W E E S T E R R E N K O K PA S C A L D E V A L K E N E E R – I N D E P O T T E N T E R O E R E N . W E G I N G E N O P B E Z O E K .

SA BATO

FOTO’S: JAN VERLINDE

127

TEKST: MARIE HOCEPIED

‘I

k ben geen galeriehouder; kunstenaars managen is niets voor mij. Het gaat mij om de stukken waarop ik verliefd word, en die ik wil tonen om hun verhaal te vertellen.’ Pili Collado laat zich niet in een hokje duwen, laat staan labelen. Dat heeft veel te maken met haar eigenzinnige karakter: een vrijgevochten Spaanse die altijd een vleugje mysterie behoudt, wat precies haar kracht en charme is. We leerden haar jaren geleden kennen via haar sieraadsculpturen met de naam Les Précieuses, en volgden haar daarna naar haar studio op het Brugmannplein in Elsene. Daar verraste ze ons jarenlang met een selectie delicate objecten en kunstzinnige ontmoetingen die altijd recht in de roos waren. Vandaag keert ze terug met een knusser, bijna ‘geheim’ concept: ze presenteert de kunstenaars die haar raken niet langer in een strakke galerie, maar bij haar thuis. In de woning die ze deelt met haar man, tweesterrenchef Pascal Devalkeneer van restaurant Le Chalet de la Forêt, vloeien kunst en leven naadloos in elkaar over.Want voor Collado telt er maar één regel: die van de pure schoonheid. OPENDEUR

L I N K S T IE N JA A R G E L E D E N O N T D EK TEN PIL I C O L L A D O E N H A A R M A N, T W E E S T E R R E N C HEF PA S CA L D E VA L K E N E E R, DEZE WONING VA N A R C H IT E CT A ND RÉ JAC Q M A IN . VA N DA AG IS H E T H UIS N IE T L ANGER EEN PR IV É - E IL A N D, MA A R H ET D E C O R WA A R H U N WEREL D EN – KUN S T E N GA STRONOM IE – N A A D LO O S IN EL K A A R V LO E IE N .

Het idee sudderde al lang:‘Ik wilde op één plek een persoonlijke selectie van mensen, objecten, juwelen en meubels samenbrengen.’ Maar haar belangrijkste doel was de blik verleggen en uit de klassieke ‘white cube’ stappen, weg van de rigide regels van de kunstwereld. ‘Ik voel me minder thuis in traditionele galeries. De manier waarop objecten daar soms worden gepresenteerd – volledig losgekoppeld van de realiteit – houdt me op afstand.’ Wat Collado zoekt, ligt in de echtheid van een object: ‘Wat me raakt, is zien hoe kunstwerken hun plek vinden in een interieur en hoe ze een weerspiegeling worden van de bewoners.’ Dus opent ze, stap voor stap, de deuren van haar eigen huis. Het gaat om een woning van architect André Jacqmain uit 1961,

BOVEN DE VO RI G E

O NDE R VAN DAAG S T E LT

E IGE NA RE S VAN H E T

CO L L ADO DE KAMER S O PE N

JACQMAIN-HUI S Z AG I N

VOOR KU N ST E N AAR S D IE

PILI COLLA DO DE J U I ST E

H AAR RAKE N , VE R WE G VA N

PE RSOON ‘OM DE ZI E L VAN

DE KI L L E ‘ W H I T E CUB E ’ VA N

DE WONING T E BE WAKE N ’.

DE T RADI T I O N E L E GA L E R IE .

09.05.26

DINERS VOOR TIEN

Die ontmoetingen ontstaan heel spontaan: op een tentoonstelling, via-via, of simpelweg via Instagram. ‘Als ik ergens verliefd op word, neem ik meteen contact op, ook al ben ik vrij verlegen.Van daaruit bouw je verder. De deuren gaan niet altijd meteen open; sommigen reageren niet meteen, en dan stuur ik later nog eens een berichtje. Het moet aan beide kanten rijpen.’ In dit nieuwe opzet worden de tentoonstellingen echte belevenissen. De vernissages monden uit in gezellige diners voor hooguit tien gasten. Pascal Devalkeneer staat dan zelf in de keuken, om daarna gezellig aan te schuiven.‘Precies zoals wanneer je vrienden ontvangt.’ Het is een gastronomie zonder de druk van de sterren: ‘Rauwer en wilder – dat raakt me meer.’ De dialoog tussen hun twee werelden ontstaat daar vanzelf.‘Ik heb er altijd van gehouden om de mensen die ik liefheb te betrekken bij mijn werk. Ergens koester ik waarschijnlijk een fantasie over een duo als het echtpaar Eames’, lacht ze. Deze keer zijn de rollen omgedraaid en opent zij haar speelterrein voor hem. ‘Ik hou erg van zijn blik; hij kijkt er heel fris naar. Hij brengt iets instinctiefs mee dat gewoon klopt. Dat doet me goed; het houdt me met beide benen op de grond en behoedt me voor de invloeden van buitenaf.’ Wat haar drijft? De enscenering, boven alles.Verbanden leggen, stukken met elkaar in dialoog laten gaan en een sfeer creëren. ‘Ik begin te spelen, te combineren en ik zoek naar

‘Ik ben geen galeriehouder; kunstenaars managen is niets voor mij. Het gaat mij om de stukken waarop ik verliefd word.’

SA BATO

PRINCE OF SUN

Toch bleef het plan om in haar eigen huis te exposeren lange tijd onzeker. Misschien voelde het te intiem. ‘Ik hou van het podium, zolang ik er zelf niet op sta. Mezelf in de schijnwerpers zetten, dat is niets voor mij.’ De uiteindelijke vonk kwam van kunstenaar Prince of Sun (Dominique CJ Masullo).Toen hij de woning voor het eerst zag, stelde hij één simpele voorwaarde: ‘Ik doe alleen een expo met jou als het in dit huis is.’ Zo werd hij haar eerste gast.‘Bij hem voel ik een wilde, bruisende gedrevenheid, maar tegelijkertijd een enorme verfijning in zijn vormentaal en kleurgebruik.’ Bij Pili Collado begint alles bij het gevoel.‘Als ik geen klik voel, kan ik onmogelijk werken.’ Strategie of berekening komen er niet aan te pas; ze zweert bij een instinctieve, bijna fysieke aanpak. ‘Ik kijk nooit naar een kunstenaar met de gedachte dat ik er geld aan zal verdienen.’

Ze is altijd op zoek naar een gevoelig handschrift, vaak op de grens tussen kunst en ambacht, van kunstenaars of artisans die nog niet door het grote publiek zijn ontdekt. ‘Ik word aangetrokken door het onbekende, door een vorm van bescheidenheid, zonder poespas.’ Maar bovenal moet er een echte klik zijn.‘Als er op menselijk vlak niets gebeurt, haak ik af. Zodra een kunstenaar zegt: “Contacteer mijn agent”, laat ik het meteen los.’

129

die ze tien jaar geleden ontdekte toen ze besloot te gaan samenwonen met Devalkeneer. ‘Alles was nog in de oorspronkelijke staat: de kleren hingen nog in de dressing, het servies stond nog in de kasten. Mijn hart sloeg een slag over.’ Het was liefde op het eerste gezicht.‘We bezochten geen huis, we ontdekten een plek.’ Het beslissende moment kwam toen de vorige eigenares haar toefluisterde:‘Ik denk dat u de elegantie bezit om dit huis over te nemen.’ Het voelde niet alleen als een overdracht, maar als een absolute vanzelfsprekendheid.

09.05.26

In dit nieuwe concept worden de expo’s echte belevenissen. De vernissages monden uit in gezellige diners voor hooguit tien gasten. Met sterrenchef Pascal Devalkeneer in de keuken.

een natuurlijke link tussen de objecten.’ Het is een instinctieve aanpak, gevoed door haar blik als architecte. In projecten zoals ‘The Rooms’ in Mix Brussels transformeert ze hotelkamers tot doorleefde decors. ‘Eigenlijk zou mijn werk daar al kunnen stoppen.’ Maar er is meer: die andere dimensie waarbij ze kunstenaars een podium geeft en hun werk op een vernieuwende manier presenteert. Ondertussen blijft ook haar studio op het Brugmannplein evolueren: minder winkel, meer laboratorium. ‘We sluiten even om alles voor te bereiden, en zodra we weer openen, ontdek je een totaal nieuw concept.’ Het is een plek in beweging, die tegelijkertijd fungeert als etalage, studio en experimenteerruimte. Het is ook de plek waar ze haar opdrachten als artistiek directeur uitwerkt en andere projecten begeleidt. ‘Ik hou ervan om een project als één geheel te benaderen en een duidelijke samenhang te creëren.’ Dat deed ze eerder al met succes voor Atelier II van Natan en voor Amen, het tweede restaurant van Pascal Devalkeneer. Uiteindelijk heeft het allemaal te maken met een sterke innerlijke drang. ‘Ik druk me uit via datgene wat ik creëer.’ Voor haar is schoonheid nooit puur decoratief; het is een levensbehoefte. ‘Als ik me niet goed voel, kijk ik naar mijn objecten of blader ik door een boek... dat is mijn therapie.’ EX PO ‘PRI NCE O F SU N’: VANAF 21 MEI , AL L EEN VO LGENS AFSPRAAK . @PI L I CO L L AD O STU D I O VAN 4 T/ M 7 J U NI PRESENTEERT PI L I CO L L AD O ENKEL E VAN H AAR FAVO RI ETE KU NSTENAARS TI J D ENS ‘TH E RO O MS’, D E KU NST- EN D ESI GNBEU RS I N MI X BRU SSELS (@TH ERO O MS.BRU SSELS). EN I N AU GU STU S STRI J KT ZE NEER I N MAH Ó N, O P MENO RCA , WAAR ZE H AAR PERSO O NL I J KE SEL ECTI E TO O NT I N EEN KNU SSE SET TI NG.

L I N K S D E WO N IN G VA N A R C H IT E CT A N D R É JAC Q M A IN UIT 1 961 VO R M T H E T PE R F E CT E CA N VA S VO O R PIL I C O L L A D O’ S PE R S O O N L IJ K E KUN S T FAVO R IE T E N . E N D E E X PO’ S D IE Z E IN H A A R H UIS O R GA N IS E E RT, Z IJ N B E L E V E N ISS E N . R EC H T S DA N K Z IJ H A A R AC H T E R G R O N D A LS A R C H IT E CT E W E E T C O L L A D O O B J E CT E N ZO T E E N S C E N E R E N DAT Z E E E N N ATUUR L IJ K E D IA LO O G M E T D E R UIM T E A A N GA A N .

09.05.26

L I NKS VA D ER PAU L EN ZOON J OH A NNES ROB B RECH T. D E KU NS TCOL L ECTIE VA N H ET A RCH ITECTENB U REAU ROB B RECH T EN DA EM IS EEN ORGA NIS CH

BINNENKIJKEN

A RCH IEF VA N V RIEND S CH A PPEN.

Hoe werkt kunst op kantoor? Deze week: vader Paul en zoon Johannes Robbrecht van Robbrecht en Daem Architecten, over Van Eycks motivatie, de gevolgen van Chambres d’Amis en Juan Muñoz’ architectuurkennis.

132

ART WORKS TEKST: THIJS DEMEULEMEESTER

FOTO’S: WOUTER MAECKELBERGHE

Wat is de plaats van kunst in jullie architectenbureau? J O HANNES RO BBRECHT: ‘Het zijn aanwezigheden die onze werkdagen hier kleuren. De kunstwerken zijn ‘conversation pieces’ voor onze medewerkers. Ze waarderen het dat hier kunst staat. Het geeft het kantoorleven een extra betekenislaag.’ Wat was de plek van kunst in het gezin Robbrecht? PAUL RO BBRECHT: ‘Er was thuis altijd veel interesse in kunst, in de brede zin. Dirigent Philippe Herreweghe en kunstenaar Philip Van Isacker zijn jeugdvrienden. Onze gezinnen gingen samen op reis. Een sleutelmoment was Chambres d’Amis in 1986. Op die baanbrekende tentoonstelling in Gent stelden tientallen mensen hun privéwoning open om er hedendaagse kunst te tonen. Bij ons thuis had de Zwitserse kunstenaar NieleToroni zijn kenmerkende verfstreken op een muur en deur aangebracht. Via die expo zijn veel connecties ontstaan in de kunstwereld. De Duitse kunstenares Isa Genzken, de ex-vrouw van Gerhard Richter, kwam toen ook naar Gent voor diezelfde expo. Ik leerde haar toevallig op straat kennen, toen ze me aansprak om haar te begeleiden naar de deelnemende huizen. We hielden contact en nadien stelde ze me ook aan Gerhard voor. Ook met hem sloot ik blijvende vriendschap.’ In jullie realisaties wordt vaak kunst geïntegreerd. Hebben jullie een zegje in de keuzes? PAUL RO BBRECHT: ‘Vroeger moest je opdrachtgevers ervan overtuigen om met een kunstenaar samen te werken voor een kunstintegratie. Nu zijn er allerlei commissies die dat beslissen.Voor Brusk,

H I ER IN D E B INNENTU IN VA N ROB B RECH T EN DA EM A RCH ITECTEN S TA AT EEN KOLOM U IT D E REPL ICA VA N LU DWIG M IES VA N D ER ROH ES NOOIT GEREA L IS EERD E GOL FCLU B H U IS IN K REF EL D, D U ITS L A ND.

09.05.26

‘Als architect zijn we verplicht om een positieve daad te stellen. Als kunstenaar kun je de wereld haten. Wij moeten haar een beetje beter maken.’

134

BINNENKIJKEN

het Brugse kunstencentrum dat gisteren, 8 mei, de deuren opende, was kunstenares Laure Prouvost uitgekozen om een hedendaags seccofresco te maken. Toen ik haar team bezig zag, moest ik meteen terugdenken aan de talloze keren dat we de middeleeuwse fresco’s van Giotto en Piero della Francesca gingen bewonderen in Italië. Nu doet zij dat in een van onze gebouwen!’ ‘We werden destijds betrokken bij de selectie van de in-situkunstwerken van onder meer Luc Tuymans en Dirk Braeckman voor het Concertgebouw. We vroegen rechtstreeks aan kunstenares Valérie Mannaerts om een gordijn te ontwerpen voor Café Victor van Bozar in Brussel.Voor de heraanleg van het Knokse Rubensplein kwam Franz Wests sculptuur er ook dankzij persoonlijke contacten. En toen ons kantoor het paviljoen voor het Middelheimpark ontwierp, mochten we mee de kunstenaar voor de eerste expo kiezen.We suggereerden meteen Thomas Schütte.’ Zijn de werken op kantoor uitingen van die artistieke vriendschappen? PAU L RO B B R E C H T: ‘Aan de meeste werken hangt inderdaad een persoonlijk verhaal. Juan Muñoz, van wie we een bronzen sculptuur op kantoor hebben, was een zeer erudiete man, een groot architectuurkenner ook.We raakten goed bevriend en gingen ook samen op reis.’ ‘Onze sculptuur van Isa Genzken kochten we bij Greta

Meert, wier Brusselse galerie we ook verbouwden.Toen het idee kwam om op het dak van Greta’s gebouw een sculptuur te plaatsen, kwamen we vanzelf uit bij Genzkens ‘Camera’: een hellend raamkader dat de stad framet als een stilleven.’ ‘Van Philip Van Isacker, een goeie vriend, staat op kantoor de sculptuur ‘Leunend’. Het beeld leunt letterlijk tegen de muur, alsof het steun en balans vindt in de architectuur. Ik was zo geraakt door die geste dat we de bronzen uitvoering van dat werk aan het Concertgebouw schonken.’ Breken jullie een lans voor Belgische kunst? PA U L R O B B R E C H T: ‘Aan kunstenaars zoals Dirk Braeckman en Patrick Van Caekenbergh heb ik nog lesgegeven aan de academie. Van hen hangt hier ook werk op kantoor. Jan Vercruysse, van wie we een zelfportret hebben, kenden we ook goed. Ik herinner me onze soms hoogoplopende discussies. Kurt Ryslavy is, behalve beeldend kunstenaar, ook wijnhandelaar. Omdat we bij hem altijd onze wijnen bestellen voor onze vrijdagnamiddagdrink, schilderde hij ons kasticket na op groot formaat.’ Waarom hangen er tussen de originele werken ook reproducties van Van Eyck en Gerhard Richter op kantoor? PAUL R OBBR E C H T : ‘De Van Eyck is een reproductie van zijn beroemde (zelf)portret met de rode tulband, een topstuk uit de Londense National Gallery. Ik heb er zelfs een in mijn badkamer thuis. Van Eyck schilderde op dat werkje zijn bekende lijfspreuk: ‘als ich kan’. ‘Zo goed als ik kan’, bedoelt hij.Voor mij een dagelijks appel om mijn best te doen.’ JOHANNES ROBBRECHT: ‘De postkaart van Gerhard Richters ‘Kerze’ – een werk met een brandende kaars – hangt aan ons krijtbord in de refter. Soms hangen we er kaartjes of foto’s bij. Soms schrijven we er leuzen naast, gelinkt aan gebeurtenissen die ons raken in de wereld. Denk aan de oorlog in Iran of Gaza.We branden een kaars voor de actualiteit, die via die weg ons kantoor binnensijpelt.’ Denken jullie soms als kunstenaars? JOH AN N E S R OBBR E C H T: ‘Dat wordt weleens over ons gezegd, omdat we zo actief zijn in de kunstwereld. Maar we beschouwen ons toch echt als architecten. Kunst en architectuur schuren natuurlijk voortdurend tegen elkaar. Maar als architect zijn we verplicht om een positieve daad te stellen: we moeten goede, schone gebouwen realiseren, waar mensen zich goed in voelen. Als kunstenaar kun je de wereld haten.Wij moeten haar een beetje beter maken.’

L I NKS ZEL FPORTRET VA N JA N V ERCRUYSS E. BOVEN REPROD U CTIE VA N JA N VA N EYCK . ZIJ N L IJ F S PREU K ‘A LS ICH K A N’ ( ‘ZO GOED A LS IK K A N’) D IENT A LS A PPEL VOOR H ET TEA M . 01. B ETONNEN S CU L PTU U R VA N IS A GENZK EN, EEN V RIEND IN. 02. B RONZEN S CU L PTU U R VA N J UA N M U ÑOZ, ‘EEN GROOT A RCH ITECTU U RK ENNER’. 03. WERK VA N D IRK B RA ECK M A N ( RECH TS ) NA A S T M AQ U ET TES VOOR D E H ERA A NL EG VA N H ET L EUV ENS E RECTOR D E S OM ERPL EIN. 0 4. D E CONTOU REN VA N H ET B RU GS E CONCERTGEB OUW V ERS U S H ET K RIJTB ORD M ET EEN REPROD U CTIE VA N GERH A RD RICH TER, EEN PERS OONL IJ K E V RIEND.

09.05.26

SA BATO

135

09.05.26

TEKST: THIJS DEMEULEMEESTER

137

FOTO’S: CAFEÏNE

SA BATO

Z E S J A A R D U U R D E H E T . M A A R B R I T S O M P H I L I P S A R C H I T E C T S V O E G D E Z O PA S E E N H E D E N D A A G S E K L A S S I E K E R T O E A A N H E T R I J K E L I J K E A R C H I T E C T U U R B U F F E T V A N S I N T - M A R T E N S - L AT E M . DE INGETOGEN VILLA TOONT RESPECT VOOR HAAR OMGEVING, ZONDER ZICHZELF WEG TE CIJFEREN. EEN TOUR DE FORCE IN LEISTEEN, BETON EN MUSCHELKALK.

09.05.26

illa Van Wassenhove (1974) en Villa Arca (1966). Op een steenworp van elkaar staan in de Brakelstraat in Sint-Martens-Latem twee radicale icoonwoningen van respectievelijk architect Juliaan Lampens en zijn collega Jean Vanden Bogaerde. Twee compleet verschillende visies op modern wonen, maar elk volstrekt uniek in zijn soort. Als je ooit de kans krijgt om in beide binnen te lopen: aarzel niet. Je vergeet die ervaring nooit meer. Wie als hedendaags architect de kans krijgt om daar in de onmiddellijke omgeving te bouwen, heeft de plicht om de lat hoog te leggen. Al is het maar uit respect voor het erfgoed van Lampens en co.

ON D ER G E B O UW D IN D E

RECH TS IN PL A ATS VA N EEN

S C H A D UW VA N J UL IA A N

IM POS A NTE ‘M A NS ION’ TE

L A M PE N S ’ V IL L A VA N

B OUWEN, KOZEN A L EXA ND ER

WA SS E N H OV E L E G D E

VA N B RITS OM EN S OF IE

B R IT S O M PH IL IPS

PH IL IPS VOOR EEN WONING

A R C H IT E CT S D E L AT

D IE ZICH M OND J ES M A AT

HOOG MET EEN ONTWERP

ONTH U LT V IA V ERS PRINGEND E

DAT B R UT E M AT E R IA L E N

PL A FOND H OOGTES EN

C O M B IN E E RT M E T E E N

V ERRA SS END E D OOR ZICH TEN.

H O R IZO N TA L E F LOW.

BINNENKIJKEN

ZES JAAR IN DE MAAK

Britsom Philips Architects ging – wat ons betreft – grandioos over de lat. Het Gentse bureau kreeg de opdracht om een gedateerd huisje aan de Latemse Meersen te vervangen door een discrete gezinswoning met architecturale ambitie. Alexander Van Britsom en Sofie Philips namen (en kregen) de tijd: de eerste gesprekken met de opdrachtgevers dateren al van de zomer van 2019, voor de pandemie dus. Liefst zes jaar sleepte het project aan, maar het resultaat was het wachten waard. De woning is een hedendaags meesterwerk dat zich – anders dan veel andere woningen in de buurt – niet moet schamen tegenoverVillaVan Wassenhove ofVilla Arca. ‘Je krijgt niet elke dag zo’n opdracht binnen’, geeft AlexanderVan Britsom graag toe. ‘Door zijn dynamische flow en spannende ruimtebeleving is dit project een mijlpaal voor ons kantoor. Maar het huis is ook zo bijzonder dankzij de opdrachtgevers, die veel inspraak wilden in het proces. Dat maakte het ontwerp alleen maar beter op hun maat.’

CREDIT: XXX XX

138

EÉN METER PER DAG

De architect wil het zelf niet met zoveel woorden gezegd hebben, maar ons doen de brede stalen luifels, de horizontaliteit en

de brute gevelstenen meteen aan de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright denken. Het brutalistische zichtbeton appelleert dan weer aan Lampens. En het idee om ‘de leefruimtes op de verdieping’ onder te brengen, is very Villa Arca. Toch heeft dit huis ook voldoende eigen smoel om geen gratuit citatenboek te worden. Onder meer dankzij de bewoners: een koppel wiens kinderen net het huis uit zijn.‘Ze wilden een façade in brute leisteen, een materiaal dat hen deed denken aan kustvilla’s in het Spaanse Cadaqués’, weet Van Britsom.‘De leistenen komen niet uit Spanje, maar uit een groeve in Noord-Frankrijk. Je had moeten zien hoe ze in bigbags op de werf aankwamen. De brute rotsblokken waren zo groot dat je er alleen een metersdikke kasteelmuur mee kon metsen. Het kostte de stielmannen heel veel moeite om ze te verwerken tot behapbare leistenen. En dat is relatief, want de buitenmuren metselen ging naar rato van één meter per dag.’ Ook hier bleek geduld de beste optie, want het resultaat is subliem. De roestige tinten van de stenen gaan prachtig op in de omgeving. Wij waren er in de lente, maar in de herfst moet die mimicry subliem zijn.

09.05.26 SA BATO

‘De kinderen beschouwen het huis als een vakantiebestemming. Of het nu in de zitkuil, aan het zwembad of op een van de terrassen is: het huis is heel genereus.’

139

CREDIT: X XXX X

SPANNEND

Wie langs de oprit het terrein oprijdt, zou vermoeden dat de discrete luifelwoning helemaal in die leisteen is ingepakt. Maar dat is buiten de half ingegraven tuinverdieping gerekend. Dat verzonken volume is met zichtbeton bekleed, maar onthult zich pas in tweede instantie. ‘De eigenaars wilden niet uitpakken met een ‘mansion’ van formaat, zoals vaak in Latem. De woning ontvouwt zich maar mondjesmaat, perspectief na perspectief, kamer na kamer’, zegtVan Britsom.

09.05.26

Vanaf de leefverdieping of het boventerras zie je het zwembad niet liggen. Discretie is in het project belangrijker dan show-off. ‘De eigenaars wilden hier komen wonen voor het uitzonderlijke uitzicht op de Meersen. De noordelijke zithoek, met dubbele schuiframen, terras én buitenhaard, is er helemaal op georiënteerd. Maar het is lang niet de enige plek in of aan de woning waar iets te zien is. Elke ruimte biedt een nieuwe kijk op het landschap en op de woning zelf. Plafondhoogtes verspringen, doorzichten verrassen. De architecturale wandeling blijft op elk moment en op elk niveau spannend.’

R EC H T S A L E X A ND ER VA N B R IT S O M O M S C H RIJ F T D E WO N IN G A LS E E N M IJ L PA A L VO O R Z IJ N K A N TOOR.

140

BINNENKIJKEN

ONDERGRONDSE TUINETAGE

Over niveau gesproken: het grote voordeel van het terrein was de glooiing. Dus besloten de architecten om het perceel verder af te graven voor de ondergrondse tuinetage met buitenzwembad. ‘We wilden een volwaardige verdieping creëren met tuinbeleving, maar zonder keldergevoel’, zegt Van Britsom. ‘Die benedenverdieping herbergt het poolhouse, dat ook dienstdoet als fitness- of familiefeestruimte. Maar ook de kinderen logeerkamers – allemaal met eigen sanitair – zijn daar ondergebracht. Een bewuste keuze. De kinderen van de eigenaars zijn uitgefladderd: om niet dagelijks langs lege kinderkamers te moeten passeren, verzonken we die kamers in het souterrain. Al voelt dat helemaal niet ondergronds: je ervaart er de tuin – een ontwerp van jong talent Alexander Snick – van heel nabij. De kinderen komen nog graag over de vloer. Ze beschouwen het huis als een vakantiebestemming. De opdrachtgevers ontvangen tout court graag mensen. Of het nu in de zitkuil, aan het zwembad of op een van de terrassen is: het huis is heel genereus.’ De ‘go’ voor het zwembad kwam nochtans pas laat in het proces. ‘Door een paar jaar op de werf rond te lopen, ontdekten we als vanzelf de beste plek in de zon. Niemand

M E T H E T Z W E M B A D EN D E

springt in een waterpartij die in de schaduw ligt. Het bassin steekt een stuk uit, waardoor het waterpeil hoger komt dan het terras’, toont Van Britsom. Het zwembad is knap gedetailleerd, maar gaat niet met alle aandacht lopen.Vanaf de leefverdieping of het boventerras zie je het bijvoorbeeld niet liggen. Discretie is in het project belangrijker dan show-off. Voor wie het zich zou afvragen: het bassin en het terras zijn allebei uitgewerkt in gezandstraalde muschelkalktegels met grote kraters. Het ruwe materiaal maakt de perfecte brug tussen het brute beton op de tuinverdieping en de natuurlijke leistenen. De sculpturale trap in uitgewassen beton, pal naast het zwembad, is er niet voor de sier. Hij is bedoeld om fietsen handig naar de keldergarage te begeleiden.‘Meer dan auto’s zijn de eigenaars verknocht aan fietsen. Retromodellen zelfs, waarmee de heer des huizes zelfs buitenlandse pleziertours rijdt’, aldusVan Britsom. Plezier is een sleutelbegrip voor deze woning in Latem. Het spat eraf, en niet alleen in de buurt van het zwembad.

O M L IG G E N D E N ATU U R.

BRI TSO MPH I L I PS.CO M

L I N K S D O O R G EB RU IK TE M A K E N VA N D E NATU U RL IJ K E G LO O IIN G VA N H ET TERREIN, O N T S TO N D E E N V ER ZONK EN TUIN V E R D IE PIN G D IE D IR E CT C O N TACT B IEDT

09.05.26 HIER DE ‘DYNA MI SCH E F LOW ’ BINNE NIN ZORGT E RVOOR DAT DE B E WONE RS N I E T SIMPE LW E G VA N KAME R N AAR KAME R WA NDE L E N , MAAR E E N VOORT DURE ND W I SSE L E N DE RUIMT E BE LE VI N G E RVARE N .

09.05.26 BINNENKIJKEN 142

‘En? Heb je het druk?’, steekt onze gemaskerde gast van wal, alsof hij zelf het interview zal afnemen. We knikken bevestigend. ‘Ah, gelukkig. We moeten bezig blijven, hé. We moeten er iets voor doen.’ Met een dampende kop koffie in de hand komt hij aangelopen.‘We bevinden ons op een scharnierpunt, op alle vlakken. Er is van alles simpelweg te véél’, gaat hij verder.‘De overvloed aan invloeden is een enorm verschil met vroeger.Toen kwamen we met plannen en ideeën, maar vandaag is alles voortdurend vergelijkbaar via sociale media. Het is alsof iedereen nu een semiprofessional is. Dat vind ik niet evident.’ Hij is intelligent; zijn belezenheid valt meteen op.Verderop in het huis treffen we een kamer aan die van vloer tot plafond gevuld is met boeken. Hij heeft een uitgesproken visie en weet die bovendien messcherp te onderbouwen. Zijn woning is prachtig. Dit is een plek waar je tien keer kunt terugkeren en nog steeds nieuwe dingen ontdekt. Kleurrijk, eclectisch, karaktervol, uniek. De ontelbare beelden van Florian Tomballe verraden dat hij een grote fan moet zijn.We zijn binnengestapt bij iemand die – wat hij ook doet – altijd vanuit zichzelf vertrekt. En laat dat nu precies zijn waar hij het graag over wil hebben. ‘Zullen we het interview boven doen? Ik vertel je graag meer over concave en convexe spiegels.’ Hij legt uit dat de holle spiegel – de concave variant – in de Indiase cultuur symbool staat voor de kunst. Het idee is dat kunst het leven niet simpelweg moet kopiëren, maar het op een prikkelende manier moet presenteren om de toeschouwer te raken.Tegelijk vergroot zo’n holle spiegel details uit die normaal onzichtbaar blijven. Je kunt het dus zien als een methode voor kritisch onderzoek naar je eigen verborgen kanten; het dwingt je tot introspectie in plaats van de blik op de buitenwereld te richten.

INCO GNITO

VERBERGEN WE WIE WE ZIJN, OF TONEN WE JUIST ONZE WARE AARD? IN DE REEKS ‘INCOGNITO’ GEEFT KUNSTENAAR HANS CORA ELKE WEEK EEN BEKENDE BELG DE ULTIEME VRIJHEID VAN DE ANONIMITEIT. KIJK VOORBIJ HET M A S K E R N A A R E E N P O R T R E T D AT M E E R B L O O T G E E F T DAN EEN GEZICHT OOIT KAN.

142

09.05.26 SA BATO 143

CONCEPT & FOTO: HANS CORA TEKST: LISE D’HAEYER

09.05.26 BINNENKIJKEN 144

‘Kijk in de holle spiegel en vertrek zoveel mogelijk vanuit jezelf. Laat je inspireren, maar tracht vooral niet te kopiëren.’

‘Weet je, er is zo veel ‘exposure’.We kijken constant naar buiten, maar hoe heerlijk zou het zijn als we wat vaker vanuit ons eigen gevoel zouden vertrekken? Het is fantastisch dat er zoveel informatie beschikbaar is, maar het is zoals met een boek: soms moet je het even aan de kant leggen om vanuit jezelf te beginnen. Eigenheid is essentieel.Anders wil iedereen uiteindelijk alleen nog maar wat ze al gezien hebben, en wordt alles hetzelfde. Het leven zou zoveel boeiender zijn als we het meer eigen mochten maken.’ ‘Door heel het Peppol-factuurgebeuren voel ik me inmiddels bijna een verdoken ambtenaar; iedereen draait mee in dezelfde carrousel. Maar goed, ik wil het niet over het negatieve hebben. Mijn verhaal gaat over kunst, introspectie, sense of place, eigenheid en karakter. Je ziet al heel veel bolle spiegels; ik wil juist het verhaal van het naar binnen draaien brengen.’ Hij spreekt over steden en landen, en hoe we overal dezelfde etablissementen zien verschijnen. ‘Ik heb daar geen boodschap aan. Als ik in New York ben, wil ik geen bekend Italiaans concept terugzien. Ik wil kunnen ontdekken.Vroeger kon ik jarenlang vertellen over een reis naar Azië en hoe de thee daar smaakte. Die unieke culturen vervagen.’ Tijdens het gesprek begeven we ons door de verschillende ruimtes. In het salon treffen we een indrukwekkende hoeveelheid boeken aan: de voorloper van Instagram, wat hem betreft.‘Doen mensen dat nog?’, vraagt hij zich hardop af.‘In een boek bladeren ter inspiratie?’ Terwijl we onze ogen de kost geven, vertelt hij over zijn werkwijze.‘Ik moet mensen altijd uit hun comfortzone halen.Weinigen durven iets gedurfds neer te zetten; iedereen moet in het begin een beetje “slikken”. Heilige huisjes en voorgekauwde interieurs dooreenschudden, dat is wat ik probeer te doen. Ze moeten wel meegaan in mijn verhaal. Of dat nu groen, geel of blauw is, kan me niet schelen. Maar mensen denken vaak te klein, te nauw. Ik hoor geregeld: “Ja, maar dat ben ik niet”, en dan eindig je uiteindelijk met een offwhite keuken. We zijn allemaal onzeker.’ Zijn advies? ‘Go in unknown corners, corners to discover. Kijk in de holle spiegel en vertrek zoveel mogelijk vanuit jezelf. Laat je inspireren, maar tracht vooral niet te kopiëren.’ @ H A N S .C OR A @ M YOM S ER I ES

VO RIG E K E E R H IJ REIS T D E H EL E WEREL D A F OP ZOEK NA A R D E U LTIEM E CACAOB OON, VA N IND IA EN M A DAGA S K A R TOT D E H OOGV L A K TES VA N ECUA D OR EN PERU. D IE EXPED ITIES L EIDT H IJ H OOGS TPERS OONL IJ K , OM DAT H IJ ERVA N OV ERTU IGD IS DAT H ET TERROIR D E ZIEL VA N D E B OON B EPA A LT. ‘EIGENL IJ K WEET IK TER PL A ATS E A L WAT IK ERM EE GA D OEN’, V ERTEL D E H IJ. ‘IK PROB EER D E H ERINNERING A A N DAT S PECIFIEK E M OM ENT TE VA NGEN IN D E CH OCOL A D E.’ ECH T M OEIL IJ K WA S H ET NIET: IN S A B ATO VA N 25 .04.26 GING D E B RU SS ELS E CH OCOL ATIER PIERRE M A RCOL INI S CH U IL ACH TER H ET B ONENM A S K ER. A LS PIONIER VA N H ET ‘B EA N-TO-B A R’-PRINCIPE IN B ELGIË ZET TE H IJ D E S TA NDA A RD : EEN PROCES WA A RB IJ TRA NS PA RA NTIE EN EEN AUTH ENTIEK A M B ACH T D E B A S IS VORM EN VOOR U NIEK E CH OCOL A D EJ UWEELTJ ES . H ERKENT U D E PERSO O N ACH TER H ET MASKER D EZE W EEK , O F BL I J F T D I E VO O RLO PI G I NCO GNI TO ? D E

144

O NTMASKERI NG VO LGT O P 16 MEI I N H ET MAGA ZI NE.

146

SA BATO

09.05.26

TEKST: THIJS DEMEULEMEESTER COLLAGE: PHILIP VAN BASTELAERE

147

SA BATO

MET DE RECENTE MAAN- EN MARS-MISSIES WORDEN METEORIETEN EN RUIMTEVAARTCURIOSA COLLECTIBLE V O O R E E N G R O T E R P U B L I E K . I S H E T H E E L A L H E T N I E U W E V E R Z A M E L D O M E I N ? W AT K O S T E E N S T U K J E M A R S ? W A A R O M Z I J N A P O L L O 11-OBJECTEN ZO ASTRONOMISCH DUUR? ‘MAANMETEORIETEN ZIJN MAAR LELIJKE STEENTJES, EIGENLIJK.’

09.05.26

‘H

eb je al eens een stuk van de maan aangeraakt? Wil je dat graag?’ Honderden keren sprak Roy Masin de bezoekers op zijn Brafa-stand zo aan. En telkens weer zag de mede-eigenaar van Stone Gallery dezelfde twinkeling in de ogen.Toegegeven, het liet ons ook niet koud. Een object uit de ruimte in je handen hebben, wekt meteen kinderlijke verwondering op. Alsof het oneindige heelal plots in je handpalm past. Maar 350.000 euro? Nee, dat hadden we niet over voor die kloeke maansteen van anderhalve kilo. ‘We hebben hem nog in ons bezit’, bevestigt Masin. ‘Heb je toen opgemerkt dat de steen een klein boorgaatje had? Hij is van binnen en van buiten onderzocht én gecertificeerd door specialist Audrey Bouvier. Aan de universiteit van Arizona onderzocht ze de materiaalmonsters die meegebracht werden van de Apollo-missies. Certificaten zijn belangrijk als je zeker wilt zijn van kwaliteit.’

148

I N S PA C E

CONVERSATION PIECE

Meteorieten en ruimtememorabilia waren lange tijd een verzameldomein voor kenners. Pas de jongste jaren wordt het mainstream collectible. Terwijl je vroeger vooral gespecialiseerde ruimtevaartveilingen of -handelaars had, beginnen grote veilinghuizen als Christie’s of Bonhams zich ook in de markt te mengen. Zelfs op eBay kun je tegenwoordig ruimteschatten vinden: vorige week werd voor 350.000 dollar een Sovjet-ruimtepak aangeboden, ontwikkeld voor het geheime maanprogramma van de USSR. Ook op generalistische kunstbeurzen zie je meer en meer artefacten uit de kosmos opduiken. En dat wringt soms. Binnen Brafa was er lang discussie of Stone Gallery wel een plek had op een klassieke kunsten antiekbeurs.‘Op die muur botsen we vaker. Oké, de zeldzame fossielen, mineralen en meteorieten die wij aanbieden, zijn door de natuur gemaakt, niet door de mens. Maar

LINKS DE ITAL I AAN SE

B OVE N MARSME T EO R IE T VA N

GALE RIE T HE AT RU M MU N DI

7 00 G RAM: E E N TO PS TUK VA N

E X POSE E RT RUI MT E PAKKE N

G RAN ADA GAL L E RY.

E N E E N COLLE CT I E ME T E ORIE T E N I N E E N

O NDE R DE ‘ LU N A AUR E A’ -

ADE MB E NE MEN DE SE T T I N G.

SU I T E I N L A BUT T E AUX B O IS .

09.05.26

SPACY WUNDERKAMMER

Luca Cableri kent ze maar al te goed, die nieuwe generatie verzamelaars en miljonairs die zich willen onderscheiden met ultrazeldzame ruimteobjecten waar een verhaal aan vasthangt. De flamboyante Italiaan koopt zelf al sinds 1999 meteorieten, pallasieten, chondrieten en andere buitenaardse stenen. ‘Meteorieten worden vaak verzaagd in plakjes, omdat die makkelijker te verkopen zijn en omdat je zo de samenstelling kunt zien. Maar ik doe dat niet. Mijn interesse is niet de wetenschap. Ik exposeer in mijn galerieTheatrum Mundi complete ruimteobjecten, die mensen kunnen betoveren.’ Dat deed hij in 2019 al met zijn boek ‘The Space Cabinet of Curiosities’: een verkoopcatalogus met ruimteobjecten, precies vijftig jaar na de eerste bemande maanlanding.‘Als kind fantaseerde ik al over de dag dat ik naar de maan kon reizen, om er samen met mijn vrienden te gaan spelen’, vertelt hij in de inleiding.‘Als leraars me toen vroegen wat ik wilde worden, antwoordde ik zonder verpinken: astronaut.’ Cableri werd uiteindelijk antiquair, maar wel van de spacy soort. In zijn galerie in Arezzo verkoopt hij hedendaagse wunderkammerobjecten. ‘In de renaissance waren wunderkammers gevuld met opgezette dieren, schelpen, mineralen, wetenschappelijke voorwerpen en exotische souvenirs uit de Nieuwe Wereld.Vandaag is de ruimte het laatste terrein van ontdekkingsreizigers. Dus horen ‘exotische’ curiosa uit de ruimte in een actuele wonderkamer, volgens Cableri. Zelf gedraagt hij zich ook als een hedendaagse ontdekkingsreiziger, als hij in pakweg Mali, Mauritanië of Marokko op zoek gaat naar meteorieten, die vanuit de dampkring op Afrikaanse bodem insloegen. ‘Het vergt heel wat onderhandeling met de locals om die stenen los te krijgen. Maar die ontdekkingstocht op het terrein is de fun part. Ik voel me dan precies Indiana Jones.’

Een object uit de ruimte in je handen hebben, wekt meteen kinderlijke verwondering op. Alsof het oneindige heelal plots in je handpalm past.

SA BATO

CREDIT: C OU RTESY OF THEATRUM MU NDI / CO URTE SY OF G RAN ADA GAL LE RY / COURTE SY LA BUT TE AUX BOI .

MARS IS HET DUURST

Masin merkt dat de Mars-missies en de recente maanmissie Artemis II – een tiendaagse vlucht rond de maan, ter voorbereiding van een landing in 2028 – de interesse in meteorieten aanwakkeren. Maar ook de commerciële ruimtevaart, met spelers als Elon Musk en Jeff Bezos, heeft ontegenzeglijk invloed. ‘We zien dat vooral jongeren nu geboeid raken’, zegt hij. Een klein stukje maan heb je al voor 1000 euro. IJzer- of steenmeteorieten zijn veel goedkoper. Mars-steen is veruit het duurst: tussen 500 en 5000 euro per gram, afhankelijk van grootte, vorm, samenstelling en vindplaats. Mars-meteoriet NWA 16788 werd in 2025 verkocht voor een record van 5,3 miljoen dollar. Exceptionele maanmeteorieten gaan soms ook over de grens van het miljoen. Ook curiosa uit de ruimtevaartgeschiedenis halen astronomische prijzen. Zeker als ze meevlogen op een iconische ruimtemissie. Zo werd een Amerikaanse vlag, die in een baan rond de maan vloog, verkocht voor 47.500 dollar.

Het meest gezocht zijn natuurlijk de persoonlijke spullen van de astronauten zelf. Een jack van astronaut Buzz Aldrin, gedragen tijdens de legendarische Apollo 11-vlucht, bracht in 2022 maar liefst 2,8 miljoen dollar op bij Sotheby’s.

149

ze fascineren en emotioneren evenzeer als kunst. En ze lokken ook wereldwijd verzamelaars. Onze stand was een van de meest bezochte van Brafa’, aldus Masin. ‘Stone Gallery bestaat al sinds 1963. Vroeger verkochten we plakjes van meteorieten aan nerds en wetenschappers. Nu is ons koperspubliek veel breder en kunstminnender. Ze willen geen fragmenten, maar complete ruimtestenen als ‘conversation piece’ in hun privéwoning of bedrijf.’

09.05.26

HONEYMOON OP EEN MAANLANDSCHAP

Intussen groeide Cableri’s collectie meteorieten uit tot een van de belangrijkste van Europa. Maar fascinerender nog zijn de gedragen ruimtepakken van astronauten of kosmonauten die hij al jarenlang verzamelt. Fascinerend als verzamelobject, net omdat ze op het snijvlak liggen tussen wetenschap, geschiedenis, technologie en geopolitiek. In zijn privégalerie exposeert Cableri momenteel een fenomenale collectie meteorieten en ruimteobjecten.Van maanrotsen tot brokjes Mars, van Apollo 11-overschoenen tot originele Nasa-foto’s. Hij plant er een rondreizende expo mee. Er zijn maar twee soorten meteorieten waarvan de herkomst met zekerheid geïdentificeerd kan worden: die van Mars of de maan. Al de andere meteorieten zijn wel buitenaards, maar waar ze vandaan komen uit het heelal, weten we niet. ‘Maanmeteorieten zijn eigenlijk maar onooglijke, lelijke steentjes’, zegt Masin. ‘Je doet er goed aan alleen meteorieten te kopen die geregistreerd en gecertificeerd zijn bij de Meteoritical Society. Zij houden een database bij van alle vondsten. Tenminste degene die worden aangegeven.’

B OV EN A S S E E N O N B R A FA : E E N M A A N S T E E N VA N A N D E R H A LV E K ILO, T E KO O P B IJ S TO N E GA L L E RY VO O R 35 0 . 0 0 0 E UR O. ON D ER H E T R UIM T EJAC K VA N B UZ Z A L D R IN , G E D R AG E N O P D E A PO L LO 1 1 - M ISS IE , IS G E V E IL D VO O R

150

2, 8 M ILJ O E N D O L L A R. R UIM T E VA A RTG E S C H IE D E N IS IS E E N FO RTUIN WA A R D.

Jochen Leën is samen met zijn vennoot Rudiger Pohl actief in Granada Gallery, gespecialiseerd in natuurhistorische objecten: meteorieten, fossielen, mineralen en edelstenen.‘We hebben maanstenen en stukjes Mars, maar evengoed een meteoriet van 7 miljard jaar oud: het oudste materiaal dat ooit op aarde is gevonden.’ Leën is ook actief als juweelontwerper en eigenaar van het luxehotel La Butte Aux Bois in Lanaken. Vandaar dat in het hotel ook permanent natuurhistorische stukken van Granada Gallery te zien zijn. En vandaar ook dat Leën juwelen ontwerpt met stukjes maansteen of meteoriet erin verwerkt. ‘We zetten ook kunstenaars aan het werk. Zo vervaardigde Yann Dessauvages nog lampen met een textuur die op het maanoppervlak lijkt.’ Ook in zijn hotel is Leëns ruimtefetisj tastbaar. Het voormalige hotelzwembad bouwde hij om tot een betonnen maanlandschap, met echte meteorieten erin verwerkt. Daarrond bouwde hij vorig jaar een nieuwe hotelsuite, die ‘Luna Aurea’ heet. Een dubbel appartement met een seventieszitkuil en een privéwellness die uitkijkt over een maanlandschap. Perfect voor een honeymoon tegen de sterren op.

CREDIT: COU RTESY OF STONE GALLE RY, CO URTESY O F SOTH EBY ’ S.

I N S PA C E

Er zijn maar twee soorten meteorieten waarvan de herkomst met zekerheid geïdentificeerd kan worden: die van Mars en van de maan.

Sabato Content biedt bedrijven, organisaties en overheden toegang tot het netwerk van Sabato. Om hun visie, ideeën en oplossingen te delen met de Sabato-community. Charmer is zelf verantwoordelijk voor de inhoud. Buiten de verantwoordelijkheid van de Sabato redactie.

GESPONSORDE INHOUD

EEN MEERWAARDE VOOR DE ARCHITECTURALE SECTOR ‘Daar zit ook de grote meerwaarde voor architecten en interieurarchitecten’, vult zaakvoerder Cédric Jacques aan. ‘Een sterk ontwerp verdient een even sterke visuele vertaling. Vandaag is beeld veel meer dan illustratie: het is een verlengstuk van de visie van de ontwerper. Zeker in het high-endsegment speelt die beleving een grote rol. Niet alleen om een project tot zijn recht te laten komen, maar ook om de signatuur van een architect of bureau helder neer te zetten.’ Charmer speelt bewust in op die evolutie met premium beeldverhalen. Cliënten kunnen rekenen op foto’s en video’s met een unieke signatuur. Zo worden beelden een waardevol instrument voor publicaties, communicatie, branding en acquisitie van professionals uit de architectuur- en interieurwereld. Storytelling is immers zoveel meer dan een portfolio-asset.

Van beeld naar architecturale beleving met Charmer Architectuur online aanprijzen met een droge opsomming van technische details? Volgens Charmer ligt die tijd achter ons. Met verfijnde foto- en videostorytelling brengt het Belgische agency ruimtes zo in beeld dat je een interieur al bijna voelt, nog voor je er binnenstapt. Cédric Jacques, Thomas Evrard en Ben Pannekoucke, zaakvoerders en bezielers van Charmer, lichtten hun visie toe.

‘Mensen willen architectuur vandaag niet alleen zien, maar haar sfeer en warmte ervaren’, vertelt head fotografie Thomas Evrard van Charmer. ‘Sterke beelden tonen een ontwerp niet alleen, maar roepen ook warmte, materialiteit en emotie op. Zo’n sfeerschepping nodigt volop uit om een ruimte niet alleen te bekijken, maar ze te willen beleven.’ EEN NIEUWE TAAL Foto’s zijn al jaren onmisbaar voor de architecturale sector, maar video krijgt vandaag een steeds

prominentere plaats. ‘We brengen ruimtes in beeld alsof je er zelf doorheen beweegt ,’ zegt head video Ben Pannekoucke. ‘Video is daarvoor een bijzonder krachtig medium. Met aandacht voor details van weelderige texturen en materialen brengen we een interieur dichterbij en maken we het tastbaar. Tegelijk tonen we via beweging, perspectief en licht hoe een ruimte werkt, ademt en aanvoelt. Die visuele storytelling laat zich prachtig vertalen op online media. Wie slim met

video en reels werkt, haalt aantoonbaar meer indrukken en een positieve perceptie.’

‘Mensen willen architectuur vandaag niet alleen zien, maar echt haar sfeer en warmte ervaren.’ Thomas Evrard head fotografie bij Charmer

EEN WENDBAAR TEAM MET OOG VOOR AUTHENTICITEIT Charmer ontstond drie jaar geleden toen in de markt een duidelijke nood voor hoogwaardige architecturale storytelling zichtbaar werd. Vandaag telt het bedrijf tien medewerkers en opereert het volgens een agency-model. ‘Die aanpak laat ons toe om kort op de bal te spelen en een consequente kwaliteit te bewaken’, licht Cédric Jacques toe. ‘Onze centrale backoffice coördineert de opdrachten en volgt alles zorgvuldig op, zodat elk beeldverhaal klopt: inhoudelijk, visueel en technisch.’

TEKST: LAURA KEERSMAEKERS

STYLISH IN VERGEET DE KRAPPE CAPSULES EN KILLE ALUMINIUM WANDEN: DE ASTRONAUT VAN DE TOEKOMST R E I S T I N E E N D E C O R – D E N K : E S D O O R N H O U T , Z A C H T E C R È M E K L E U R E N E N W I T K A L F S L E D E R – D AT N I E T Z O U M I S S TA A N O P H E T S A L O N E D E L M O B I L E . D AT D E D A M P K R I N G V A N M O R G E N V E R D A C H T V E E L W E G H E E F T V A N E E N V I J F S T E R R E N H O T E L , I S T E D A N K E N AAN DE ‘BELGISCHE ELON MUSK’ VAN HET CALIFORNISCHE RUIMTEVAARTBEDRIJF VAST. GORDELS VAST, WANT VANAF 2027 VLIEGEN WE EEN STUK STIJLVOLLER RICHTING MAAN.

H I ER M E T D E L A N C E R IN G VA N H E T C O M M E R C IË L E R UIM T E S TAT IO N H AV E N - 1 IN 20 27 Z A L D E FO C US B IJ R UIM T E R E IZ E N V E R S C H UIV E N VA N PUUR OV E R L E V E N N A A R E E N ‘ M E N S E L IJ K E E R VA R IN G’.

‘Dit is het Mission Control Center’, vertelt lucht- en ruimtevaartingenieur Michael.We staan in een gigantische zaal vol computers, telefoons en kamerhoge schermen. Er zijn duizenden knopjes en hendeltjes waar we vooral niet aan mogen komen. ‘Je kunt dit vergelijken met het Johnson Space Center van NASA in Houston’, legt hij uit. ‘Het is de plek waar de missie-operators werken om het ruimtetuig te besturen en te monitoren. Ook het contact met de bemanning verloopt via deze zaal; dit is de directe verbinding tussen de astronauten en de aarde.’ We bevinden ons in het hoofdkantoor van het commerciële ruimtevaartbedrijfVast in Long Beach, Californië. Op de schermen in de controlekamer zien we beelden die zo uit een sciencefictionfilm lijken te komen. ‘Alle video’s die je ziet, zijn live. We downloaden ze rechtstreeks uit de ruimte’, vertelt de jonge ingenieur die is opgeleid als logic operator.Wat zijn job inhoudt? ‘Ik ben verantwoordelijk voor de softwaresystemen en de navigatie van het vaartuig. Het is een heel energieke baan; je moet constant realtime snelle beslissingen nemen.’ Is hij dan een soort formule 1-coureur in de ruimte? Michael lacht:‘Ik bestuur het voertuig, ja.’ RUIMTETOERISME

Momenteel is het rustig in de controlekamer. ‘Er is nu geen ruimtemissie om te begeleiden, maar we zijn wel volop bezig met de planning van de volgende missie. We schrijven procedures uit en bootsen elke mogelijke situatie in de ruimte na op onze testopstellingen.’ De inzet is groot: in het eerste kwartaal van volgend jaar moet de Haven-1 worden gelanceerd. Dat zou dan het eerste commerciële ruimtestation ter wereld zijn. Je kunt het zien als een compacte, moderne opvolger van

het huidige internationale ruimtestation ISS, maar dan volledig gefinancierd en gebouwd door het privébedrijf Vast. De lancering van Haven-1 maakt deel uit van een steeds intensere ‘race to space’, waarin privébedrijven het tegen elkaar en tegen overheden opnemen. Met het einde van het ISS in zicht, positioneren spelers als Vast, Axiom Space, Blue Origin en Airbus zich om de eerste commerciële ruimtestations operationeel te krijgen. Hun doel? Als eerste een werkend, schaalbaar ruimtestation in een baan rond de aarde krijgen en zo macht hebben over de toekomst van de ruimtevaart, maar ook over het ruimtetoerisme en het wetenschappelijk onderzoek. BELGISCHE ELON MUSK

Cryptomiljardair Jed McCaleb richtteVast in 2021 op met de langetermijnvisie om ‘miljarden mensen te laten leven en floreren in de ruimte’. Om die droom waar te maken, nam hij een Belg onder de arm: Max Haot. Hij is de CEO vanVast en wordt door verschillende media omschreven als de ‘Belgische Elon Musk’. Of Haot ook de politieke opinies van Musk deelt, is niet bekend. De Franstalige ondernemer maakte internationaal carrière in de techindustrie en richtte Launcher op, een bedrijf dat kleine satellieten in een baan om de aarde wil brengen. In 2023 verkocht Haot zijn bedrijf aan Jed McCaleb en werd hij CEO vanVast. Vast bouwt luxueuze, designgerichte ruimtestations die op termijn het ISS moeten vervangen. Het bedrijf heeft al enkele succesvolle testmissies achter de rug; zo keerde begin 2026 de Haven Demo-satelliet terug na een verblijf van drie maanden in een baan om de aarde. ‘De volgende grote doorbraak in de ruimtevaart is niet de reis erheen, maar

L I N K S EN B OV E N D E H AV E N - 1 VA N H E T C O M M E R C IËL E R UIM T E VA A RT B E DRIJ F VA S T

de manier waarop we er kunnen blijven’, vertelt Kris Young, de chief operating officer van Vast.

H E E F T D E A L LURE VA N EEN

L I N K S IWC’ S ‘ PILOT ’S

RUIMTEHORLOGE

‘Vast probeert een antwoord te geven op de grote vraag: hoe ziet het volgende tijdperk in de ruimte eruit?’, vult Chris Grainger-Herr aan, de CEO van IWC. Het Zwitserse horlogehuis ontwikkelde samen met Vast zijn nieuwste horloge, de Pilot’s Venturer Vertical Drive, dat ze vandaag gezamenlijk presenteren aan een selecte groep internationale journalisten.‘Dit is het allereerste polshorloge dat geen variant is van een bestaand ruimtevaarthorloge, maar het is een model dat volledig nieuw is ontworpen voor de specifieke eisen en behoeften van astronauten.’ Het ontwerp is uitgetest in de faciliteiten vanVast. Het heeft dezelfde simulatietests ondergaan als alle andere ruimtevaartapparatuur. Daardoor heeft het horloge de ruimtevaartkwalificatie behaald voor de vlucht met de Haven-1.Volgend jaar wordt het dus gedragen door de vier astronauten aan boord van het ruimteschip.‘Als onderdeel van die missie is IWC de officiële ‘timekeeper’. Dit zal ons helpen om tijdens de hele vluchtoperatie op koers en op schema te blijven’, verzekert Young.

V E N TUR E R V E RT ICA L D RIV E’H O R LO G E Z A L VO LGEND JA A R WO R D E N G E D R AGEN D OOR D E V IE R A S T R O NAUTEN A A N B O O R D VA N H AV EN-1.

INCLUSIEF EN TOEGANKELIJK

‘We staan aan het begin van een nieuw tijdperk in de ruimte’, vult Grainger-Herr

CREDIT: COU RTESY OF VAST.

B O E T IE K H OT E L .

ABSOLUTE PRIMEUR

waar volop aan het Haven-1-ruimteschip wordt gewerkt. Uit veiligheidsoverwegingen mogen we daar niet naar binnen, maar buiten staat een exacte kopie op ons te wachten. Aanvankelijk is het moeilijk te geloven dat dit een ruimteschip is. De langwerpige, cilindervormige capsule voelt eerder aan als een luxueuze designhotelkamer. Vast koos niet voor kil aluminium, maar voor esdoornhout, zachte crèmekleuren en wit leder. Een stijl die geliefd is bij interieurdesigners in L.A., maar een absolute primeur is voor de ruimtevaart. We kunnen de Haven-1 dan ook het best omschrijven als een kruising tussen een luxueus capsulehotel en een ruimtestation. ‘Dit ruimteschip is een onderzoeksplatform dat ontworpen is om langdurige missies comfortabel te laten verlopen’, zegt Hillary Coe, de chief design & marketing officer van Vast. Het interieurdesign is van de hand van Peter Russell-Clarke, die eerder enkele van Apples meest iconische producten heeft vormgegeven. ‘We ontwerpen niet langer alleen om te overleven in de ruimte, maar ook voor de menselijke ervaring’, zegt Coe. ‘We wilden niet simpelweg de decors uit sciencefictionfilms kopiëren, maar een toekomst bouwen die echt goed voelt voor de mensen die er voor langere tijd verblijven.’ Volgens Coe is de focus op natuurlijke materialen en verlichting essentieel voor het welzijn van de bemanning. ‘Het is wetenschappelijk bewezen dat een omgeving die gebaseerd is op een natuurlijk ritme en aardse materialen gelukkiger maakt. Het bevordert de gezondheid van de astronauten, die daardoor beter in staat zijn om de innovatieve wetenschap en het onderzoek uit te voeren waarvoor ze daar zijn.’

Dat IWC ervoor kiest om met Vast samen te werken, is geen toeval; beide bedrijven hechten veel waarde aan design.Vanuit de controlekamer kijken we uit over het atelier

Hoewel de houten latjes er vooral voor de esthetiek zijn, is er ook aan het fysieke comfort gedacht. Zo werd er een

KNUFFELENDE PARTNER

Natuurlijke verlichting en aardse materialen zijn essentieel voor het mentale welzijn van de bemanning.

BOVEN GEEN K IL M ETA A L ,

O ND ER H ET INTERIEU R IS

M A A R ES D OORNH OUT EN

ZO ONT WORPEN OM D E

Z ACH T L ED ER B EPA L EN D E

M ENS EL IJ K E ERVA RING IN D E

S F EER A A N B OORD.

RU IM TE TE V ER Z ACH TEN.

155

CREDIT: C OU RTESY OF VAST.

aan. ‘Dit gaat niet langer over overheidsprojecten, maar over een commerciële en particuliere aanpak die de ruimtevaart inclusiever en toegankelijker zal maken’, aldus Grainger-Herr. We krijgen het robuuste horloge in handen. De witte keramische kast vormt een scherp contrast met de matzwarte wijzerplaat. ‘Die is bewust zo ontworpen om hinderlijke reflecties in de felle zon boven de dampkring te voorkomen.’ Opvallend is het ontbreken van een traditionele kroon. ‘We kozen voor een bezel van ceratanium – een ultralicht en onverwoestbaar materiaal – en twee grote drukknoppen aan de linkerzijde om het horloge te bedienen’, aldus Grainger-Herr. Het robuuste design is noodzakelijk: astronauten moeten hun horloge immers ook met hun handschoenen aan kunnen bedienen.‘In een baan om de aarde doorkruis je elke negentig minuten acht tot negen tijdzones en zie je zestien zonsopen zonsondergangen per dag’, legt Grainger-Herr uit.‘Dit horloge fungeert als een essentieel navigatie-instrument. Je weet niet alleen altijd hoe laat het is, maar ook waar je bent en hoe je je weg kunt vinden.’

09.05.26

speciaal ‘ruimtedekbed’ ontwikkeld: een opblaasbaar donsdeken dat een gelijkmatige druk op het lichaam uitoefent. We testen het dekbed zelf uit en moeten toegeven: het voelt aan als een warme, stevige knuffel. Het effect is vergelijkbaar met slapen onder een verzwaard deken, of met een knuffelende partner. ‘Het deken geeft een geborgen gevoel en een comfortabele nachtrust, iets wat in de ruimte doorgaans erg lastig te bereiken is’, vertelt Coe. TICKET NAAR DE MAAN

Terwijl we door het ruimteschip wandelen, toont ze ons de verschillende verborgen kastruimtes, bekleed met – hoe kan het anders – zacht kalfsleder. Om de leefruimte ‘clean’ en rustig te houden, is elke vierkante centimeter benut. ‘De grootste uitdaging was om alle noodzakelijke apparatuur en voorraden op een slimme, modulaire manier op te bergen’, vertelt ze. ‘Het interieur moet opgeruimd ogen om de astronauten rust te geven, maar tegelijkertijd moet alles binnen handbereik zijn. Het was een enorme puzzel, maar we zijn erin geslaagd.’

‘De volgende grote doorbraak in de ruimtevaart is niet de reis erheen, maar de manier waarop we er kunnen blijven.’

De vraag is dus niet langer of we naar de ruimte gaan, maar wanneer. ‘De eerste privéreizigers kunnen al in 2027 meevliegen’, vertelt Coe. Een kleine kanttekening: dit geldt voorlopig alleen voor reizigers die over een dikke portefeuille beschikken. De exacte prijs voor een ticket naar de ruimte komen we jammer genoeg niet te weten, maar de wachtlijst dikt – ongeacht het prijskaartje – al flink aan. Hoewel je geen officiële NASA-achtergrond nodig hebt om een zitje te bemachtigen, word je niet zomaar als toerist naar de ruimte gestuurd.‘Je hoeft geen astronaut te zijn wanneer je op de wachtlijst staat, maar je wordt er wel een. Elke passagier krijgt een volledige training om de missie succesvol te volbrengen’, verzekert Coe. Is naar de ruimte gaan dan de nieuwe ultieme luxe? ‘Natuurlijk is het een unieke ervaring, maar voor onze reizigers gaat het om veel meer. Het gaat om het creëren van een betekenisvolle nalatenschap. Mensen willen vooral meewerken aan de wetenschappelijke doorbraken en innovaties die daar plaatsvinden. Dat is de echte luxe.’

B OV EN H E T CA L IFO R N IS C H E R UIM T E VA A RT B E D R IJ F VA S T B O UW T M E T D E H AV E N - 1 H E T E E R S T E D E S IG N G E D R E V E N R UIM T E S TAT IO N . R EC H T S D IT ‘ R UIM T E D E K B E D’ B O OT S T D E G E B O R G E N H E ID VA N E E N V E R Z WA A R D D E K E N N A , VO O R E E N B E T E R E N AC H T R US T IN G E W IC H T LO O S H E ID.

CREDIT: COU RTESY OF VAST.

156

I N S PA C E

K R I S Y O U N G , C H I E F O P E R AT I N G O F F I C E R V A N H E T R U I M T E V A A R T B E D R I J F V A S T

Live mape. Live more. Mape is puur Belgisch, van ontwerp tot realisatie. Of je nu kiest voor klassiek strak, bruisende city vibes of landelijk chic, als ervaren familiebedrijf luisteren we naar jouw wensen en geven we je oprecht advies bij elke keuze. Met uitgekiende kleurencombinaties, duurzame materialen en geïnspireerd door jouw persoonlijkheid creëren we jouw leefwereld. Jouw Mape.

Toonzaal Erpe-Mere Baardegemstraat 13, 9420 Erpe-Mere

Toonzaal Putte Mechelbaan 665A, 2580 Putte

Toonzaal Aalter Urselseweg 51, 9910 Aalter

www.mape.be

Sabato Content biedt bedrijven, organisaties en overheden toegang tot het netwerk van Sabato. Om hun visie, ideeën en oplossingen te delen met de Sabato-community. Chrisma is zelf verantwoordelijk voor de inhoud. Buiten de verantwoordelijkheid van de Sabato redactie.

EXCLUSIEVE VILLABOUW RUST IN HET BOUWPROCES ALS HOOGSTE VORM VAN LUXE

GESPONSORDE INHOUD

Na bijna twintig jaar in high-end renovaties breidt Chrisma zijn werkterrein uit naar exclusieve villabouw. Een volgende stap in een traject dat al jaren in dezelfde richting beweegt: naar meer samenhang, meer controle en vooral meer rust in een bouwproces dat zelden rustig is. Chrisma heeft zijn reputatie opgebouwd in het hogere renovatiesegment, waar complexiteit zelden veraf is en elk detail telt. Vandaag vertaalt het bedrijf die opgebouwde ervaring naar een nieuwe entiteit die zich volledig toelegt op villabouw. Voor zaakvoerder Chris Maes is dat een consequente uitbreiding en een logische evolutie. ‘Onze opgebouwde expertise tilt nu ook nieuwbouwprojecten naar het hoogste niveau.’ Maes verwijst ook naar de verschillende exclusieve woningen in uiteenlopende architecturale stijlen die Chrisma de voorbije jaren realiseerde en succesvol verkocht. De teller staat intussen op ruim vijftien gerealiseerde villa’s, telkens ontwikkeld en opgeleverd met dezelfde aandacht voor afwerking, planning en samenhang. Architectuur, engineering en interieur worden niet na elkaar bekeken, maar samen ontwikkeld, in dialoog met de architect en met een duidelijke eindvisie voor ogen. Het resultaat is een woning waarin exterieur en interieur naad-

duurzaam en onderhoudsvriendelijk. Technische ruimtes krijgen daarbij dezelfde aandacht als de leefruimtes. Met vaste partners, een strakke structuur en financiële discipline kiest Chrisma nadrukkelijk voor beheersing. De uitbreiding naar villabouw is dan ook geen sprong in het onbekende, maar een zorgvuldig opgebouwde evolutie die voortvloeit uit jarenlange ervaring. Het doel blijft helder: exclusieve woningen realiseren die tot in de kleinste details kloppen.

We build you relax, de belofte van Chrisma loos samensmelten tot één harmonieus en verfijnd geheel. Zo ontstaat samenhang tussen ontwerp en uitvoering, tot in het kleinste detail. AFSPRAKEN EN VOORSPELBAARHEID In een bouwmarkt waar onzekerheid vaak als vanzelfsprekend wordt beschouwd, is voorspelbaarheid een echte luxe. Uitvoeringsdiscipline is daarbij een vorm van comfort. Dat betekent oplevering op de afgesproken datum, binnen het overeengekomen budget en met maximale transparantie tijdens het hele traject. ‘In het

hogere segment zit luxe niet alleen in wat visueel zichtbaar is, maar vooral in hoe het tot stand komt’, zegt Maes. ‘Controle wordt in zo’n visie geen beperking, maar een geruststelling.’

regie in handen. Desgewenst worden ook tuin, terrassen en zwembad meegenomen, zodat het volledige traject als een coherent geheel gerealiseerd wordt.

VOLLEDIG ONTZORGD EN TOEKOMSTGERICHT

Daarom legt Chrisma de lat ook technisch hoog. Nieuwe technieken, energie-efficiënte installaties, innovatieve materialen, afwerkingsmogelijkheden en texturen worden nauwgezet opgevolgd en geïntegreerd. Zo bouwt het bedrijf woningen die futureproof zijn: doordacht,

Chrisma gelooft bovendien sterk in een volledige ontzorging van de klant. Van de prille ontwerpstudie en de eerste spadesteek tot de laatste interieurdetails neemt het bedrijf de

De uitbreiding naar villabouw laat zich lezen als een bredere visie op luxe. Waar exclusiviteit lange tijd vooral werd geassocieerd met oppervlakte, materiaalkeuze of zichtbare afwerking, verschuift de aandacht steeds vaker naar de kwaliteit van het proces zelf. Wie vandaag bouwt in het hogere segment, zoekt niet alleen schoonheid, maar ook helderheid, betrouwbaarheid en een partner die de complexiteit kan absorberen. Uw villa begint op chrisma. be, wij zorgen voor de rest.

FOOD

T E K S T : N ATA L I E H E L S E N

09.05.26

CREDIT: XXX XX

N I E T D AT Z E Z E L F V E E L V E R A N D E R D E , V I N D T Z E . M A A R S I N D S C L A U D I E H A I G N E R É D E R T I G J A A R GELEDEN ONZE PLANEET DOOR HET RAAMPJE VAN EEN RUIMTECAPSULE BEKEEK, IS NIETS NOG HETZELFDE. HAAR M O E D O P E N D E D E U R E N N A A R E E N A N D E R E W E R E L D E N I N S P I R E E R D E Z E L F S D E J O N G E M AT T H I E U B L A Z Y TOT ZIJN EERSTE MEESTERWERK.

160

161

CREDIT: GET TY IMAGES .

I N S PA C E

09.05.26

162

I N S PA C E

oco Chanel ontwierp met de ‘Comète’ een legendarische, met diamanten bezette broche in 1932. In 2017 deed Karl Lagerfeld een 35 meter grote ruimteraket opstijgen in het Grand Palais in Parijs. Ook de scenografie van Matthieu Blazy’s eerste Chanel-show in 2025, een glimmend zwarte kosmos vol zwevende planeten, was – althans voor fashion people – cult. Tijdens de daaropvolgende herfst-wintershow 2027, afgelopen maart, fonkelden alweer sterretjes aan het firmament van het Grand Palais. Chanel, dat is ook de ruimte, maar de Belgisch-Franse ontwerper keek bij Chanel niet voor het eerst naar de sterren. Twintig jaar geleden, voor zijn eindejaarscollectie aan La Cambre in Brussel, liet Blazy zich al inspireren door de verwezenlijkingen van de Franse Claudie Haigneré. Zij was de eerste vrouwelijke astronaut van het Europees ruimteagentschap ESA, toen ze in 1996 deelnam aan ‘Cassiopée’, de Sojoez TM-24-missie naar het ruimtestation Mir.

L I N K S D E RT IG JA A R G E L E D E N K E E K CL AU D IE H A IG N E R É A LS A S TRONAUT D O O R H E T R A A M PJ E NA A R O N Z E PL A N E E T. HA A R M OED E N D UR F IN S PIR EERD EN D E J O N G E O N T WERPER M AT T H IE U B L A Z Y.

Die afstudeercollectie van Blazy – die inzoomde op grenzen verleggen – viel zo in de smaak bij een van de juryleden – Raf Simons – dat die hem aanbood om voor hem te komen werken. Het was het begin van Blazy’s carrière. Zo komt het ook dat de getrainde astronaut, dokter, voormalig staatssecretaris én ex-minister Claudie Haigneré – ja, die vakjes vinkt ze allemaal af – terug te vinden was tussen wereldsterren als Tilda Swinton en A$AP Rocky tijdens de recentste show in het Grand Palais. Wist je dat Matthieu Blazy – dé nieuwe man bij Chanel – zich op jouw verwezenlijkingen inspireerde voor zijn afstudeercollectie? C LAUDIE H AIGN E R É : ‘Nee, helemaal niet. Hij contacteerde me om dat te vertellen. Daarna hebben we elkaar ontmoet en meer dan een uur gebabbeld. Over hoe hij inspiratie vindt in het onbereikbare, in lichtheid, in de kosmos. Ik ontdekte dat hij als jongetje vele uren doorbracht in het Palais de la Découverte (wetenschapsmuseum in Parijs, nvdr.), waar hij naar de sterren tuurde. Zo onder de indruk was ik van zijn parcours en creativiteit; zo vol verwondering luisterde hij naar wat ik te vertellen had.We hadden het over hoe noodzakelijk het is om mensen wakker te schudden, om je blik te verruimen, om iets anders te tonen.’ Wereldwijd zijn er maar weinig mensen die meemaakten

ON D ER H A IG N E R É WA S D E E E R S T E V R O UWEL IJ K E A S T R O N AUT VA N ES A , TOEN Z E IN 1 996 D E E L NA M A A N ‘CA SS IO PÉ E ’, D E S OJ OEZ T M - 24 - M ISS IE N AA R H ET R UIM T E S TAT IO N M IR.

wat jij deed. Hoe heb je die ervaring beleefd en hoe werkt dat vandaag door in je leven? ‘Ik leerde dat je in de ruimte niets alleen kunt doen. Het enige waarop je kunt vertrouwen, zijn de anderen: je maakt deel uit van een groter geheel en je hebt een gemeenschappelijke, solidaire taak om elkaars veiligheid te garanderen. Want daarbuiten is er alleen de grote leegte.’ ‘Alles staat of valt met samenwerken als je ambitieus wilt zijn en verre doelen wilt verwezenlijken. Op aarde is dat ook zo. Kijk naar Matthieu Blazy en zijn collecties en de teams waarmee hij samenwerkt: de pluimen, het borduurwerk, het tweed... het samenspel van al die handen.’ Is er voor jou een leven voor en na de ruimte? ‘Het is vooral de blik van de anderen die daarna veranderde. Ze weten dat je iets zeldzaams hebt gedaan. Er zijn maar 640 astronauten op de wereld.’ ‘Maar het is effectief wel zo: je krijgt een bijzonder perspectief op de wereld wanneer je haar door het raampje hebt gezien. Dan besef je echt: al ons leven bevindt zich daar, op die planeet. En wie is verantwoordelijk

CREDIT: GET TY IMAGES.

09.05.26

‘Ik leerde dat je in de ruimte niets alleen kunt doen. Het enige waarop je kunt vertrouwen, zijn de anderen.’

voor dat leven, voor het beschermen van die planeet? Wij, de mensen. Het heeft me doen nadenken over die verantwoordelijkheid: individueel en collectief. We zijn allemaal een kleine schakel in de ketting om deze prachtige planeet te beschermen.’ ‘De ervaring beïnvloedde ook mijn engagement voor alles wat met onderwijs te maken heeft (Haigneré was van 2002 tot 2004 Frans staatssecretaris van Onderzoek en Nieuwe Technologieën, nvdr.). Geleidelijk besefte ik hoe mijn generatie – die van de vorige eeuw en van het begin van de 21ste eeuw – fouten heeft gemaakt en dat het ook aan ons is om de jongere generaties te leren dat zij aan de toekomst moeten bouwen. Dat ze nieuwsgierig blijven, dat ze willen ontdekken en nadenken over hun verantwoordelijkheden en de impact van hun daden.’ Van die 640 astronauten waren er maar enkele vrouwen. Zie je jezelf als een rolmodel voor die vrouwen? ‘Van de 640 mensen die al de ruimte in gingen, zijn er tot op heden inderdaad 84 vrouwen. Katy Perry? Dat is een ander verhaal. Wij gaan de ruimte in voor wetenschappelijk onderzoek, om meer te begrijpen en verder te gaan in naam van

L I N K S C L AUD IE H A IG N E R É WA S T E R UG T E V IN D E N TUSS E N W E R E L D S T E R R E N A LS T IL DA S W IN TO N E N A $ A P R O C K Y T IJ D E N S D E J O N G S T E C H A N E L - S H OW IN H E T G R A N D PA L A IS IN PA R IJ S .

ON D ER D E S H OWRU IM TE VA N M AT T H IE U B L A Z Y’S EERS TE C H A N E L - S H OW IN 2025 , EEN G L IM M E N D Z WA RTE KOS M OS VO L Z W E V E N D E PL A NETEN, WA S – VO O R FA SH ION PEOPL E – C ULT.

de mensheid.We zijn daar niet voor individuele verrijking.’ ‘“Rolmodel” is een term die ik niet graag hoor, dat vind ik te beperkend: niet iedereen zal ingenieur, arts, onderzoeker, astronaut of minister worden – ieder zijn eigen pad. Maar als ik soms mensen kan inspireren en moed kan geven om onbetreden paden te verkennen, dan aanvaard ik die rol graag. Ik weet dat Sophie Adenot, die op dit ogenblik aan boord van het ISS zit, veertien was toen ze me zag vliegen en dacht: als zij dat kan, waarom ik dan niet? Toen ik Matthieu Blazy ontmoette, vertelde hij me hetzelfde.“Ik heb gezien hoe je deuren opende naar een andere wereld.”’

CREDIT: COU RTESY OF CH ANEL .

09.05.26

‘Al ons leven bevindt zich daar, op die planeet. En wie is verantwoordelijk voor dat leven, voor het beschermen van die planeet? Wij, de mensen.’

Houd de warmte buiten dankzij de VELUX rolluiken • • • •

Optimaal comfort binnenshuis Installatie van binnenuit Optimale geluids- en warmte isolatie Elektrisch of op zonne-energie, met afstandsbediening

Tot wel 4 °C minder dankzij VELUX rolluiken* VELUX Pro dienst Vind een installateur in uw buurt * Gebaseerd op simulatieresultaten – rolluik gemonteerd op een oud dakvenster.

V.L .N.R. JACCO LA GASSE , S OFIE MIDDE RNACH T, T HOMA S D’HOOGHE, DAAN GUE LINCKX , B ART RO MAN , M’HA MME D ‘HAME D’ HOUMA NI E N KAAT C ON I N X .

TEKST: ELS MAES

FOTO’S: TIJS VERVECKEN PORTRETTEN: DIEGO FRANSSENS

V O L G E N S A R C H I E F F O T O ’ S W A S E R O O I T E E N B O R D E E L ‘ E L D O ’ I N D I T H O E K PA N D A A N HET BRUISENDE PLEIN VOOR HET KONINKLIJK MUSEUM VOOR SCHONE KUNSTEN IN ANTWERPEN. VANAF VOLGENDE WEEK W O R D T D I T O P N I E U W E E N H U I S V A N P L E Z I E R – M E T E T E N , D R A N K , M U Z I E K E N K U N S T A L S G E N O T S M I D D E L E N . R E S TA U R A N T ELDO IS EEN ‘LABOUR OF LOVE’ VAN EEN ZEVENKOPPIGE VRIENDENCLUB DIE ROND EEN KEUKEN MET OPEN VUUR EEN KNUSSE HUISKAMER CREËERDE, WAAR IEDEREEN ZICH WELKOM MOET VOELEN.

167

DREAMTEAM

HIER HE T HUISKA ME RG E VOE L PRIME E RT B IJ E LDO. AAN DE MUUR: FOTOGRA FISCH W E RK VA N JONA S LOE LLM AN N ,

BART ROMAN Fire-starter en mede-eigenaar van Eldo

E N OP HE T WA NDRE K H E T ‘HUIS JE ’, ‘RE A L E S TAT E (FORE CLOS URE )’ VA N LE O GA BIN.

‘Het is niet onze ambitie om eventjes een hype te zijn’

Serieel ondernemer die zijn strepen verdiende in het nachtleven, als bezieler van onder meer Culture Club in Gent, Kitsch Club in Knokke en Magic in Antwerpen.Aanstoker van talloze events en hospitalityconcepten, onder meer een rawfoodrestaurant in Londen. Vandaag vooral bekend als organisator van het zomerfestival WeCanDance in Zeebrugge. Tegelijk leidt hij een eigen crew agency en een marketingbureau. BACKGROUNDCHECK:

Roman: ‘Aan een zomerfestival werk je een jaar lang, maar het is voorbij in een flits. Die sfeer van verbinding en community die festivals zo bijzonder maakt, wil ik graag het jaar rond vasthouden. Met Eldo wil ik een warme ontmoetingsplek creëren – het soort plek dat ik zelf mis.’ ‘Ik ga bijna nooit meer uit en drink geen druppel alcohol meer. Het voelt als een nieuwe levensfase; ik heb mijn portie nightlife wel

Guelinckx: ‘We zaten samen in de sauna in zijn huis in Hastière, toen Bart me voorstelde om samen een horecazaak te openen. Toen dit pand op ons pad kwam, heb ik niet geaarzeld, vooral omdat er nog meer ambitieuze plannen zijn.’ ‘Al vijftien jaar lang krijg ik de vraag wanneer ik eindelijk eens een eigen zaak zou openen. Ik heb een tiental horecazaken mee helpen opstarten: concepten bedacht, opleidingen gegeven, cocktails gecreëerd, wijnkaarten samengesteld, telkens in dienst van anderen... Ik voelde me goed in die rol.’ ‘Met Bart was het meteen anders. We werkten al enkele jaren heel fijn samen – ik ben verantwoordelijk voor al het eten en drinken op WeCanDance – en dit voelde als een evenwaardig partnerschap. Ik noem Bart weleens lachend onze spirituele leider, hij is visionair, en ik ben er om zijn ideeën concreet om te zetten.’

‘Werken in de horeca is een prachtberoep, maar erg ondergewaardeerd in ons land. Ik zie het als mijn taak om een ploeg mensen te verzamelen die echt begrijpen wat hospitality is. Ik rekruteer liever werkkrachten met een leuke uitstraling en goede people skills dan mensen die een perfect cv hebben of een encyclopedische wijnkennis. Net daarom heb ik me de voorbije jaren verdiept in de operationele aspecten van de horeca. Ons baratelier is daar een goed voorbeeld van: je hoeft geen ervaren bartender te zijn om hier snel grote hoeveelheden perfecte drankjes te creëren.Want wat als een hele tafel espresso-martini’s bestelt tijdens een drukke service? Of als er een flexi-jobber aan het werk is die niet veel ervaring heeft met cocktails? Dankzij uitgekiende voorbereidingen maken we het werk van het zaalteam makkelijker, en de kwaliteit consistenter.’ ‘Mijn doel is om mezelf uiteindelijk zoveel mogelijk overbodig te maken in deze zaak. Ik zie mijn rol vooral in coachen en opleiden, en waken over de werksfeer. Ook op dat vlak zitten Bart en ik op één lijn. Ik ben op mijn best als ik ‘s ochtends vroeg de tijd heb genomen om te sporten, te journallen, te mediteren. De machocultuur van de horeca is hier echt niet aan de orde. Iedereen kan pas goed presteren als je goed voor jezelf zorgt en goed in je vel zit.’ ‘Misschien is dat vreemd voor een sommelier, maar ik drink bijna geen alcohol meer. Proeven volstaat. Op restaurant krijg je nog te vaak veredelde limonade of sapjes in plaats van een volwaardig alcoholvrij alternatief. Daar hebben we bij Eldo dus extra aandacht aan besteed, samen met de mensen van A.I.R. Distillations.We bieden bijna elke cocktail aan in een versie met of zonder alcohol. Onlangs hebben we de test gedaan: van drie gin-tonics was er eentje alcoholvrij, en niemand merkte het verschil.’

09.05.26

Selfmade-horecawizard. Heeft een diploma ‘master in bewegingswetenschap’ op zak, maar ging na zijn studies bij restaurantVeranda in Antwerpen als sommelier aan de slag. Werd in 2014 uitgeroepen tot ‘gastheer van het jaar’. Deed onder meer ervaring op in Kopenhagen, als restaurantmanager van het nieuwe restaurant van ex-Noma-chef Rosio Sanchéz. De voorbije jaren werkte hij als horecaconsultant. BACKGROUNDCHECK:

SA BATO

gehad. ‘s Ochtends sta ik heel vroeg op om te gaan sporten. Een perfecte avond is voor mij: om zes uur uit gaan eten, om negen uur naar huis en om tien uur naar bed. Bij Eldo kan dat. Maar als je hier tot middernacht wilt blijven plakken en een fles Meursault Premier Cru Les Charmes wilt bestellen, kan dat ook.Voor ieder wat wils; we willen vooral vrijheid bieden.’ ‘De voorbije jaren woonde ik in de Ardennen, met veel tijd om te herbronnen. Die periode heeft me veel inzichten en rust gebracht, maar ik miste de energie van de stad en woon nu heel graag op Antwerpen-Zuid, een bruisende wijk met musea, galeries, koffiebars en shops. ‘In Hastière ben ik ook beginnen te experimenteren met vlees garen op open vuur, en die heel directe, pure vorm van koken is het fundament geworden voor wat chef Thomas D’Hooghe hier doet. Ik merk dat er een groot verlangen is naar een zaak als deze: geen fine dining, geen lange tastingmenu’s.’ ‘Ik droomde al langer van een nieuwe horecazaak, maar alle puzzelstukjes moesten op het juiste moment samenvallen. Een locatie is allesbepalend, dus toen dit pand – twee panden, uiteindelijk – vrijkwam, heb ik meteen de kans gegrepen. Verder is alles gegroeid vanuit mijn inner circle, stuk voor stuk experts in hun vak. Allemaal detailfreaks en perfectionisten. Dat ik dit verhaal kan schrijven samen met vrienden, dát is de essentie. Omdat we in alle vertrouwen en respect met elkaar samenwerken, voelt iedereen zich vrij om feedback te geven.’ ‘Mijn grootste opdracht voor Eldo is het bewaken van een positieve bedrijfscultuur. Ik heb Daan als vennoot aan boord gehaald, omdat hij een fantastische gastheer en sommelier is, maar ook omdat hij heel goed weet hoe je anno 2026 in de horeca met je team moet omspringen. Hier is geen plaats voor haantjesgedrag, geroep of getier. Als je een warme plek voor je gasten wilt zijn, moet je ook voor je medewerkers de juiste waarden uitstralen.’ ‘In de horeca wordt veel geklaagd: personeelsgebrek, stijgende kosten, kleine marges. Maar toen ik als prille twintiger begon met het runnen van Culture Club, riep ook toen iedereen dat nightlife een onmogelijke sector was. Een ondernemer moet de drive hebben om het anders te doen, om iets unieks te creëren. Mensen samenbrengen en hen een leuke tijd bezorgen, is het mooiste wat er is. Het is niet onze ambitie om eventjes een hype te zijn: we willen iets opbouwen voor de lange termijn. Er zijn nog plannen, ja. Eldo is stap één.’

DAAN GUELINCKX Gastheer, sommelier, mede-eigenaar OPDRACHT VOOR E LDO IS HE T B E WAKE N VAN E E N POS IT I E VE BE DRIJFSCULTU U R’, Z E GT B ART RO MAN .

‘Mijn doel is om mezelf zoveel mogelijk overbodig te maken’

169

LINKS ‘MIJN G RO OT ST E

09.05.26

M’HAMMED ‘HAMED’ HOUMANI Operationeel verantwoordelijke en mede-eigenaar

‘Kwetsbaarheid maakt ons sterker’

Werkte vele jaren in de sociale sector en het jeugdwerk. Is samen met Bart Roman medezaakvoerder van het crew agency LineUp en doet de operationele leiding van WeCanDance. Eldo is zijn eerste horeca-avontuur.

170

FOOD

BACKGROUNDCHECK:

Houmani: ‘Iedereen noemt me ‘de fikser’ en dat is de makkelijkste manier om samen te vatten wat ik doe. Bij elke onderneming komen honderden praktische zaken kijken, en het is mijn taak om alles goed te laten draaien.Van de arbeidscontracten tot de branddetectie: ik fiks dat. Als het netwerk platligt, het kassasysteem hapert, de frigo niet goed is afgesteld of een leverancier iets vergeten is: dan ben ik de eerste persoon die ze bellen. Blijkbaar is dat mijn talent: ik kan goed dingen regelen en problemen oplossen.’ ‘De voorbije maanden was de werfopvolging mijn belangrijkste taak – een pittige klus, want drie maanden geleden was dit een

krot. Mijn vader was aannemer, dus ik weet wel van aanpakken, maar toch: elke keer als ik hier binnenwandel, besef ik wat een wonderen er zijn verricht.’ ‘In een vorig leven deed ik maatschappelijk werk met jongeren, wat me enorm veel voldoening gaf. In die rol heb ik Bart ontmoet, die toen het festival Fire is Gold organiseerde. Dat event trok een heel divers en kleurrijk publiek aan, maar alle flexi-jobbers en studenten die er werkten, waren wit. Dus vroeg Bart of ik geen jongeren kende die op festivals aan de slag zouden kunnen, aan de drankkramen of als stewards. Daar is LineUp uit voortgekomen, een crew agency dat personeel levert voor events.We geven opleidingen en een goede begeleiding, met veel aandacht voor een veilige, inclusieve werkomgeving. Het is ondernemen met een sociale dimensie.’ ‘Als Bart in iemand gelooft, dan is zijn vertrouwen totaal. Toen zijn operationeel verantwoordelijke bij WeCanDance plots vertrok, heeft hij mij voor de leeuwen gegooid. Plots stond ik in voor de leiding van een festival met 50.000 bezoekers. Dat was afzien, maar achteraf ben ik blij dat ik mijn grenzen heb verlegd. Ondertussen ben ik head of operations en deel van het management van WeCanDance.’ ‘Ik had zelf nooit gedroomd van een restaurant. Maar als Bart en Daan een nieuw avontuur beginnen, is het bijna evident dat ik aan hun zijde sta.Tijdens al die jaren WeCanDance is een hechte vriendschap gegroeid tussen Daan, Bart en mezelf.We zijn als broers. Dat is het fundament waarop deze zaak is gebouwd: we gaan met elkaar om in totale eerlijkheid en transparantie. Kwetsbaarheid maakt ons sterker.Als je alles tegen elkaar kunt uitspreken, zijn er geen problemen die je niet kunt oplossen.’

SOFIE MIDDERNACHT Multidisciplinair kunstenaar, en bij Eldo als curator verantwoordelijk voor de kunstselectie

‘Het maakt een enorm verschil als iemand in je werk gelooft en je ook financieel ondersteunt’ Woonde jarenlang in Londen, waar ze als helft van het duo Middernacht & Alexander een carrière uitbouwde in fotografie en later als kunstenaar verderging. Ze werkte voor modeklanten als DriesVan Noten, JW Anderson en Rick Owens. Sinds enkele jaren maakt Middernacht & Alexander naam met collectible design, met als bekendste werk de serie ‘How I got over’: sculpturale meubels, vervaardigd uit oude mazouttanks. BAC KG R O U N D C H E C K :

Middernacht: ‘Als jonge artiesten een plek krijgen om hun kunst te tonen buiten de muren van een galerie, moeten ze dat vaak doen in ruil voor ‘exposure’, in de hoop dat iemand hun werk zal willen kopen. Bij Eldo hebben we besloten om het anders te doen.Alles wat je hier ziet qua kunst en design, werd door het team aangekocht. Dat is de enige manier om kunstenaars echt te steunen.’ ‘Een van de eerste werken die ik voor Eldo heb geselecteerd, is een lamp van Jonghoo Jeong, een Koreaan die aan de Design Academy in Eindhoven studeert. Ik ontdekte

dat werk op de Badaff-beurs (Belgian Art & Design Affair) in Gent. Ik had het alleen op foto gezien, en heb meteen ook voor mezelf een exemplaar gekocht. Ondertussen hebben al twee vrienden van mij die hier voor een testdiner waren, er elk ook een gekocht. Jonghoo stuurde me een bericht hoe hard hij dit apprecieert: dankzij die aankopen kan hij zijn studies financieren. Het maakt voor een beginnende kunstenaar een enorm verschil als iemand in je werk gelooft en je ook financieel ondersteunt.’ ‘Ik verdien daar geen commissie op, nee. Ik had het geweldig gevonden als iemand dit vroeger voor mij had gedaan toen ik als kunstenaar mijn weg zocht. Dus, nu ik de kans krijg om jong talent een forum te geven, doe ik dat met veel liefde en overtuiging.’ ‘Voor de duidelijkheid, dit is geen galerie waar je kunt komen shoppen. Het huiskamergevoel primeert. Als gasten hier een nieuwe naam of mooi werk ontdekken, prima. Maar wat je hier aan de muren ziet, blijft onderdeel van de Eldo-collectie. Misschien komt er nog af en toe iets bij, net zoals dat ook in een privé-interieur het geval is.’ ‘Ik besef heel goed dat er ook gasten zijn die geen oog hebben voor kunst, dus we wilden niets te moeilijks of opdringerigs tonen. Maar wie wil, kan hier telkens nieuwe laagjes ontdekken. Op een wandrek staat een ‘huisje’, een sculptuur van Leo Gabin – heel nonchalant op een stapel boeken. In de hal zijn de muren en het plafond volledig bekleed met spiegels, waarop een reeks van vijf werken van FrederikVan Simaey hangt. Het zijn bewerkingen van pornomagazines waarin de naakte vrouwenlichamen zijn ‘weggegomd’ – een mooie verwijzing naar de historiek van het gebouw. Ook het ontvangstmeubel, een roodverbrand werk van EliasVan Orshaegen, sluit daar qua sfeer perfect bij aan.’ ‘Bart en ik zijn al vijftien jaar beste vrienden, we toetsen voortdurend ideeën bij elkaar af en bellen bijna dagelijks.Voor dit project was die directe wisselwerking heel waardevol: het maakte het proces erg persoonlijk en organisch. Je voelt in het eindresultaat dat dit het werk is van een hechte tribe. Ik woon in Gent, dus Eldo is voor mij ook een fijn excuus om elkaar vaker op te zoeken.’

H I ER A LS GA S TEN IN D IT RES TAU RA NT EEN NIEUWE NA A M OF EEN M OOI WERK ONTD EK K EN, PRIM A . M A A R A L L E KU NS T WERK EN B L IJV EN OND ERD EEL VA N EL D O. H ET V L IEGTU IG A A N D E M U U R IS EEN S CU L PTU U R VA N J OOS T PAUWA ERT.

HIER B ART ROMA N, OOK ORGA NIS ATOR VAN WE CA NDANCE , W IL ME T

JACCO LA GASSE Creative director

E LDO DE SFE E R VAN VE RB INDING E N COMMU N I T Y DIE FE S T IVALS ZO B I JZO N DE R MA AKT, HE T JAAR R O N D VA ST HOUDE N.

‘Sfeerbeer, dat vind ik de mooiste omschrijving voor wat ik doe’

Veertig jaar horeca-ervaring.Werkte jarenlang bij de Sergio Herman Group, waar hij de visuele en creatieve concepten bedacht voor onder meer Pure C**, AIRrepublic*, Le Pristine*, en voor Frites Atelier en de Serax-collecties. BACKGROUNDCHECK:

La Gasse: ‘Het is niet gemakkelijk om uit te leggen wat ik doe; het liefst bemoei ik me een beetje met alles – en die kans kreeg ik hier.’ ‘Mijn leven ís horeca. Op mijn dertiende ging ik bijklussen in een hotel in Cadzand. Op mijn zestiende ben ik gestopt met school en daarna heb ik alle watertjes doorzwommen: ik werkte in de keuken, in de zaal, in cafés, clubs, brasserieën, sterrenrestaurants. Ik heb jaren in de bediening gestaan bij Oud Sluis*** bij Sergio Herman. De opstart van Pure C was het eerste project waar ik echt een bijdrage kon leveren aan het bedenken van een nieuw concept. Dat is wat ik daarna bij de Sergio Herman Group voluit achter de

O ND ER ‘H ET B EL A NGRIJ K S TE IN D E COM M U NICATIE VOOR EL D O IS H ET NEER ZET TEN VA N EEN S FEER: H ET GEVOEL VA N TH U IS KOM EN’, ZEGT K A AT CONINX .

SA BATO

Coninx: ‘Ik had als zelfstandige al een mooie klantenportefeuille opgebouwd, toen Bart me vorig jaar vroeg om de marketing te verzorgen voor On the beach, een nieuw jaarlijks live-event in Zeebrugge. Die samenwerking verliep zo goed dat hij me vroeg om ook WeCanDance erbij te nemen. Qua workload was dat te veel om met mijn bestaande opdrachten te combineren. Geen probleem voor Bart: dan richten we toch meteen samen een nieuw agency op? Hij zag meteen de businessopportuniteit: ik kon mijn bestaande klanten houden en ook al zijn projecten en events mee opvolgen.’ ‘In zeven maanden zijn we gegroeid tot een team van vijf en er is nog versterking op komst. Bart en ik hebben beiden een sterk netwerk en zelfs zonder enige prospectie komen de aanvragen binnen. Zelfs heel wat horecazaken hier uit de buurt hebben ons al benaderd om ook voor hen de marketing en communicatie te verzorgen – nog voor Eldo officieel geopend is.’ ‘Wat ons agency onderscheidt, is onze focus op ervaringen.We verkopen geen mer-

ken, maar momenten. De event- en hospitalitysector vergt een heel andere benadering dan een product: je kunt niet de ene dag marketing doen voor een waterontharder en de volgende dag voor een muziekevent. Ik ken de festivalwereld door en door en ben een zeer gretige restaurantganger – La Era op Ibiza is een van mijn favoriete plekken, en een grote inspiratiebron voor Eldo.’ ‘Het belangrijkste in de communicatie voor Eldo is het neerzetten van een sfeer.Terwijl andere restaurants een bordje met een gerecht tonen, leggen wij de klemtoon elders: het gevoel van thuiskomen, dát is de essentie. Enkele elementen lopen als een rode draad door ons verhaal: de keuken met open vuur als het kloppende hart van de zaak, de link met muziek en kunst, de connectie met de bruisende buurt Antwerpen-Zuid.We wilden ook bewust geen grote lancering, maar organiseerden een maand lang testdiners voor vrienden en kennissen. En voor Rosalía, die hier is komen dineren toen ze onlangs in Antwerpen optrad. Door die sneakpreviews begint Eldo heel organisch al wat te leven, puur door de mond-tot-mondreclame en posts op sociale media. Het is niet ons doel om met veel lawaai te roepen dat wij de nieuwe hotspot zijn waar iedereen gezien wil worden.Wat telt, is dat de gasten graag terugkomen. Of, zoals onze slogan het mooi samenvat:“Can I stay a little longer, I’m so happy here.”’

09.05.26

BACKGROUNDCHECK: Studeerde communicatiewetenschappen aan de UGent en werkte als marketingmanager voor de mode-, interieur- en eventsector. Richtte vorig jaar samen met Bart Roman het marketingagency Command Why op.

K A AT C O N I N X Marketing en communicatie

‘Een maand lang deden we testdiners voor vrienden, kennissen én Rosalía’

173

schermen heb mogen doen, in totaal zo’n twintig jaar. Alles rond Sergio was toen in volle vaart; ik heb dankzij hem zowel fine-diningrestaurants als frituren helpen vormgeven.’ ‘Op een gegeven moment hebben ze de titel van ‘creative director’ voor me bedacht, omdat externe partijen soms belang hechten aan een titel of status. Zelf denk ik niet zo. Een collega noemde me ooit ‘de sfeerbeer’, en dat vind ik de mooiste omschrijving voor wat ik doe. Ik ben graag bezig met het volledige creatieve plaatje: van de kleding van de medewerkers tot de muziek, het vaasje en de kaarsen op tafel.Veertig jaar ervaring neem je mee in elke afweging en beslissing.’ ‘Ik ken Bart al meer dan vijftien jaar en we delen geregeld onze favoriete adressen. Het is een enorme rijkdom als je veel gedeelde referentiepunten hebt. Op het moodboard voor Eldo stond bijvoorbeeld Ett Hem, een boetiekhotel in Stockholm waar Bart en ik beiden dol op zijn. Net als Estela, de beroemde bistro in New York. En PrivéPrivée, de private-dininglocatie van Sergio waarvoor ik nog de inrichting heb verzorgd. Stuk voor stuk plekken die huiselijk en gezellig zijn qua look, maar toch upscale en heel bijzonder qua ervaring.’ ‘Ik was blij dat Bart geen fine dining voor ogen had.We hebben er alles aan gedaan om hier een toegankelijke, knusse, levendige plek te creëren. Ik kan niet wachten tot de buzz hier tot leven komt. Het is het mooiste geluid dat ik ken: het geroezemoes van een zaal met kletterende bestekken, de muziek die aanzwelt, mensen die praten en lachen.’ ‘Mijn werk zit er nu grotendeels op.Wat we voor ogen hadden, was een woonkamer creëren zoals je er zelf een zou willen hebben. Daar zijn we helemaal in geslaagd. Mijn grootste uitdaging zal zijn om dit project stilaan te lossen. Ik betrap mezelf erop dat ik hier nu al geregeld wil binnenstappen, want het voelt al een beetje als thuis.’

09.05.26

OND ER DE LAMP VA N

THOMAS D’HOOGHE

JONGHOO JE ONG, D I E S OFIE MIDDE RNACH T

Chef

VOOR DE E LDO-COL L E CT I E S E LE CT E E RDE E N ME T E E N

‘Ik heb niets meer te bewijzen en hoef geen sterren meer na te streven’

E E N B LIKVANGE R W E RD.

‘Zeeuw en alumnus van hotelschool Ter Duinen in Koksijde.Werkte in de sterrenrestaurants Nuance** (Duffel) en Clandestino* (Temse), voor hij het restaurant overnam van zijn ouders. Kookte de sterren van de hemel in de keuken van Pure C** en Le Pristine*, tot zijn lichaam niet meer mee wilde. Eldo is zijn comeback als chef. BACKGROUNDCHECK:

D’Hooghe: ‘Op een ochtend werd ik wakker en deden mijn knieën het niet meer. Ik dacht dat ik na enkele maanden revalidatie weer aan de slag zou kunnen, maar dat bleek een illusie. Ik moest afscheid nemen van de keuken en vond een job bij een groep die horecaconcepten ontwikkelt. Fijne collega’s, heel veel geleerd. Maar natuurlijk is het gemis nooit weggegaan. Een jaar geleden kreeg ik onverwacht groen licht van mijn dokter: je bent fit en sterk genoeg, luidde het verdict. Als ik mijn lichaam goed blijf onderhouden, staat niets me in de weg om opnieuw aan de slag te gaan in de keuken. Nog geen maand later belde Bart me met dit voorstel.’ ‘In mijn omgeving waren er meer vragen en twijfels: ben je niet zenuwachtig? Zul je het nog kunnen? Voor mij was het heel helder: ik heb vier jaar de tijd gehad om na te denken en te herbronnen. Dit is waarvoor ik in de wieg ben gelegd.’ ‘Mijn vader was chef, en toen hij ziek

werd, heb ik zijn zaak overgenomen: restaurant Hemelrijk in Hulst. Het werd een onverwacht succesverhaal: de pers schreef ons de hemel in, een Michelinster volgde. Sergio Herman en Syrco Bakker kwamen er over de vloer en waren fan. Ik had mijn papa trots gemaakt en het verhaal in Hulst mooi afgerond, en toen heb ik de sprong gewaagd: eerst vier jaar lang als souschef bij Pure C, en later twee jaar als chef bij Le Pristine. Ik heb daar elke dag met veel liefde in de keuken gestaan, met alleen maar goeie herinneringen.Tot de knieën het lieten afweten.’ ‘Het is een voordeel dat ik op jonge leeftijd die successen heb bereikt. Ik heb al veel kunnen afvinken en heb niet het gevoel dat ik nog sterren moet nastreven. Eldo wordt het soort restaurant waar ik zelf graag met mijn gezin ga eten: ongedwongen, à la carte. Op het menu staan vooral herkenbare dingen: een steak tartaar, entrecote, gegrilde kip. Comfortfood, maar met net dat beetje extra qua smaakcohesie, diepgang en complexiteit.’ ‘Bart wilde absoluut werken met een open vuur in de keuken, en die uitdaging heb ik gretig aanvaard.Als Zeeuwse chef zal ik natuurlijk ook altijd een mooi stukje vis of schelpdieren op de kaart hebben staan. En Europese kreeft, in een bereiding ‘pot-au-feu’ die een variant is op een gerecht dat mijn vader dertig jaar geleden al serveerde.’ ‘Ik ben headchef, maar het is niet mijn naam die hier groot op de gevel staat. Dat vind ik prima, ik ben geen egotripper. Het liefst zou ik jong talent zien doorgroeien. Dat is waar je als chef vandaag echt het verschil kunt maken: duurzaam omspringen met je personeel.’ EL D O O PENT O P 20 MEI , GRAAF VAN EGMO NTSTRAAT 5 7 / 5 9 I N ANT W ERPEN. EL D O.BE

Le Déjeuner sur l’herbe - Édouard Manet

Een inclusieve werkplek is een collectieve verantwoordelijkheid Op zoek naar ESG-inzichten? Onze AI-assistent helpt je verder. Onze AI-assistent is een echte meester in het interpreteren van ESG-informatie. Op basis van alle beschikbare Belgische duurzaamheidsrapporten, boeiende cases en expertise formuleert de assistent voor jou een passend antwoord. Hij interpreteert, vat samen en legt de juiste verbanden. En dat alles met de precisie van een artiest. Kijk op esgdistrict.tijd.be

ESG District is een initiatief van Tijd Connect i.s.m.

09.05.26

Elke maand neemt een andere gastchef plaats achter het fornuis voor Sabato. Die culinaire estafette leidt tot een frisse mix van stijlen en smaken. Deze week is Alice Pollet voor de vierde keer aan de beurt. In haar groentegedreven restaurant Brut in Elsene brengt ze een elegante ode aan lokale biologische leveranciers, met veel aandacht voor lichte gerechten. Met deze laatste bereiding zoekt de chef de zoete zonde op en inspireert ze zich op een combinatie van chocolade en karamel.

FOOD

‘Ik ben een grote fan van chocolade als dessert. De combinatie met gezouten boterkaramel is helemaal zalig.Voor dit dessert heb ik me gebaseerd op een ijs-Snickers, maar in de plaats van pinda wilde ik een lichter en lokaler alternatief. Zo ben ik op het idee gekomen om zonnebloempitten te karamelliseren. Het werkte: het lijkt wel pindakaas.Voor een verfrissende en subtiele twist heb ik er ook een koekje met bonenkruid aan toegevoegd. In het restaurant leg ik er nog een chocolade ‘tuile’ bij, maar die moeite zou ik me thuis besparen.’

Kitchen Roulette ALICE POLLET SNICKERS-IJS OP DE W I J Z E VA N A L I C E

176

TEKST: JAN SCHEIDTWEILER RECEPT: ALICE POLLET FOTOGRAFIE EN STYLING: STEFAAN TEMMERMAN

INGREDIËNTEN (4 personen) Voor het ijs van zonnebloempitten 330 gr. gegrilde zonnebloempitten 1020 gr. havermelk 75 gr. poedersuiker 18 gr. zout Voor de chocolademousse 95 gr. zwarte chocolade 45 gr. boter 45 gr. eigeel 135 gr. eiwit 45 gr. suiker 100 gr. room met 40 procent vetgehalte Voor de gezouten boterkaramel 200 gr. suiker 80 gr. halfgezouten boter (demi-sel) 20 cl volle room Fleur de sel Voor de zandkoekjes met bonenkruid 300 gr. boter 3 gr. zout 165 gr. poedersuiker 11 gr. bonenkruid 30 gr. eigeel 375 gr. tarwebloem Extra boter voor de afwerking Voor de gekaramelliseerde zonnebloempitten 250 gr. zonnebloempitten 125 gr. water 350 gr. kristalsuiker 25 gr. zonnebloemolie

Ook nodig: keukenborsteltje, blender of mixer

(of keukenrobot), keukenthermometer en ijsmachine. Ik gebruik een Pacojet, maar een klassiekere sorbetière kan ook. Je kunt ook de ingrediënten voor het ijs mixen en die gewoon in de diepvries laten opstijven. BEREIDING IJs Mix alle ingrediënten en draai af tot ijs (of laat opstijven in een bakje in de diepvries). Chocolademousse Laat de boter op kamertemperatuur komen. Smelt de chocolade au bain-marie, roer de boter erdoor en meng vervolgens met de eigelen. Klop het eiwit met de suiker op tot de eiwitten stevig, maar nog soepel zijn. Verwarm de room en voeg die beetje bij beetje toe aan de chocolade. Voeg daarna met een spatel de stijfgeklopte eiwitten toe (begin met een kwart van het eiwit, en voeg telkens een beetje toe). Lepel de mousse in vormpjes die je vooraf instrijkt met olie. Laat de vormpjes opstijven in de diepvries. Gezouten boterkaramel Smelt de suiker in een droge kookpot, zonder te roeren.Verwarm intussen de room op een zacht vuur.

09.05.26

‘In de plaats van pindakaas wilde ik een lichter en lokaler alternatief. Zo ben ik op het idee gekomen om zonnebloempitten te karamelliseren.’ HI E R D E C H O C O L A D E MO U SS E E N H E T ZO UT E VA N DE BOT E R K A R A M E L WO R D E N P RACH T IG G E C O UN T E R D DOOR E E N K R O K A N T KO E KJ E ME T BO N E N K R UID.

Bak 24 minuten af in de oven. Laat de koekjes afkoelen en borstel er, wanneer ze lauw

zijn, wat gesmolten boter over. Gekaramelliseerde zonnebloempitten Strijk een bakplaat of een silicone matje in met een

178

FOOD

Snijd de boter in blokjes en voeg toe zo-

dra de suiker een goudgele kleur krijgt (en dus licht karamelliseert). Roer voorzichtig. Voeg de opgewarmde room toe, laat koken en roer tot je een homogene, licht lopende karamel krijgt. Haal van het vuur, voeg een snufje fleur de sel toe en laat afkoelen. De karamel zal dikker worden tijdens het afkoelen. Bonenkruid-zandkoekjes Klop de boter met de suiker en het bonenkruid tot een homogene massa. Dat kan met een keukenrobot, maar ook met de hand, of met een mixer met aangepast opzetstuk. Voeg ook de eigelen en daarna de bloem toe en klop opnieuw tot een homogeen geheel. Verwarm de oven voor op 150 °C. Rol het deeg uit tot een dikte van 4 mm en steek er rondjes van 4 cm diameter uit.

beetje olie. Verwarm het water met de suiker tot 118 °C (controleer met de keukenthermometer). Voeg de zonnebloempitten toe, verlaag het vuur en meng voortdurend, zodat de suikersiroop rond de pitten kleeft. Blijf roeren tot de suiker karamelliseert. Stort op de ingeoliede bakplaat en druppel er nog wat olie over. Zo kun je de gekaramelliseerde pitten er afhalen. AFWERKING Haal de chocolademousse een halfuur vooraf uit de diepvries, zodat die langzaam kan ontdooien. Leg drie bonenkruidkoekjes op het bord, haal de chocolademousse uit de vorm en schik hem daarop en lepel er nog wat boterkaramel op. Verkruimel daarboven een koekje, zodat je er een quenelle ijs op kunt schikken. Werk af met gekaramelliseerde zonnebloempitten.

A L I C E POL L ET G EEF T H ET S TOKJ E VA N ON Z E K E UK E N ES TA F ET T E D OOR A A N T H OM A S LOC U S VA N R E STAU R A N T AG N ES I N D I L B EEK . D E C H EF Z A L V I ER WE K E N L A N G Z I J N TOEGA N K EL I J K E, EL EGA N T E G E R E C H T EN D EM ON S T R ER EN .

KUNST, ANTIEK & CULTUUR

ANTONY GORMLEY GEESTGROND CURATED BY CAROLYN CHRISTOV-BAKARGIEV

23.05 › 20.09.2026

Tickets & info on kmska.be R OYA L

MUSEUM

FINE

ARTS

ANTWERP

EXHIBITION PARTNER

KMSKA_GORMLEY_Sabato_257x207.indd 2

23/04/2026 17:04

KUNST, ANTIEK & CULTUUR

14.05.2026 24.07.2026

Conversation

poem

Hôtel des Douanes Tour & Taxis – Brussel

conversationpoem.be

KUNST, ANTIEK & CULTUUR

D E G LO I R E S C H I L D E R I J E N EXPO - OPEN DEUR 6 - 7 JUNI - 14-18u

STORMESTRAAT 120 - 8790 WAREGEM - +32 495 50 89 27 - COLCON@SKYNET.BE - WWW.DENISDEGLOIRE.BE OPEN ELKE ZATERDAG EN ZONDAG - 14u TOT 18u - OF OP AFSPRAAK

09.05.26

Proefwerk

TEKST: JAN SCHEIDTWEILER

C H E Z E D DY

Van een nostalgische brasserie kennen we allemaal het recept: neem een licht ouderwets decor en serveer er – het liefst joviaal – een bord ongecompliceerd eten uit de Frans-Belgische traditie bij. Succes gegarandeerd! Chez Eddy is zo’n zeldzame plek die alle bovenstaande ingrediënten in huis heeft. Met zijn vintage tegelvloer, bordeauxrode zitbanken, een lange toog en sfeerlampen doet de plek denken aan een levendige Parijse brasserie, maar dan 15 kilometer ten zuiden van Brussel. In het vintage decor duikt zelfs nog een bandrecorder op. Zwartwit geklede obers laveren even gezwind met klassiekers als vol-au-vent (24 euro) tussen de krappe tafels, als met balletjes in tomatensaus (14 euro), een van de populaire kindergerechten. Hoewel hij nu uit beeld is verdwenen, verwijst ‘Eddy’ nog altijd naar Eddy Baerten, het vrolijke gezicht van de zaak, van bij het begin in 2014 tot 2023. Toen namen de broers Jérôme en Jonathan Blanchart van de horecagroep Art Blanc

de zaak over. De broers lijken niet zo veel veranderd te hebben, al gaven ze het interieur wel een make-over. De vernieuwde Chez Eddy heropende in februari. De avond begint beloftevol: het is een plezier te lezen dat chef Xavier Van Ro nog grootmoeders gerechten als kalfsnieren in mosterdsaus (24 euro) of worst met stoemp (20,5 euro) serveert. Chez Eddy is zo’n plek waar je nog een Russisch ei met een macédoine van groenten (11 euro) kunt eten. De prijzen liggen aan de lage kant: zo biedt een royaal bord à la meunière gebakken kalfshersenen (15 euro), in een botersaus met groene kruiden, veel eetplezier voor weinig geld. Ook een zelf op smaak te brengen rundstartaar (24 euro) is prima. Tegelijk merk je dat Eddy uit zijn voegen barst: de overvolle eetzaal doet het ballet van de obers vertragen en zet de keuken onder druk. De wijn komt te laat, de asperges à la flamande (25 euro) zijn te ver gegaard en de frieten zijn te lang gebakken. Bij een kalfsblanquette (27

euro) is het vlees dan weer taai, al zijn de saus en de gehaktballetjes helemaal goed. Je krijgt het spijtige gevoel dat de overnemers hun investering willen terugverdienen door te veel couverts in het nostalgische decor te proppen. Met

een lager volume zou deze enthousiaste ploeg veel meer kwaliteit kunnen bieden.

WAAR?

DE C I B EL?

WIJN?

KO M I K TERU G?

CHE Z E DDY

G E MI D D E L D 7 5 D B : R UM O E R IG.

O P D E B E K N O PT E K A A RT M E T OV E RWEGEND

V ER OM RIJ D EN Z A L IK NIET D OEN VOOR CH EZ

F R A N S E N A M E N D UIK T H IE R E N DA AR OOK EEN

ED DY, M A A R OP EEN RU S TIGE DAG B L IJ F T D IT EEN A D RES M ET CH A RM E.

E IGE NBRAKE LS E ST EE N W E G 14 7

M E T Z IJ N V IN TAG E T E G E LV LO E R E N B ORD EAUXROD E ZITB A NK EN A D EM T CH EZ ED DY D E S F EER VA N EEN L E V E N D IG E F R A N S E B RA SS ERIE, M A A R DA N OP 15 K ILOM ETER VA N B RU SS EL .

1 640 S INT -GE NE S IUS-RODE

REKENING?

F L E S W E R E L DW IJ N O P. K L A SS IE K E K EUZES

T E L . 02/361 .03.31

58,7 E UR O PE R PE R S O O N ( 4 5 , 5 E UR O E T E N E N

– V E E L B O R D E AUX – E N R E D E L IJ K E PRIJZEN.

CHE Z E DDY.BE

13 , 2 E UR O D R IN K E N ) .

AC H T W IJ N E N PE R G L A S : VA N 4, 5 TOT 8 EU RO.

D EZE Z AAK W ERD D O O R D E SABATO RECENSENT ANO NI EM EN BETAL END BEZO CH T.

182

7/7 OPE N

T E L E U RST E L L E N D ( N I E T S P O SI T I EF S T E M E L D E N )

R E D E L IJ K ( POT E N T IE E L A A N W E Z IG )

G O E D ( H IE R KOM IK TERU G)

TOP ( Z A L IGE B EL EV ING)

CREDIT: ALLAN FOC US / CO URTESY OF CHE Z EDDY.

FOOD

De vernieuwde Chez Eddy in Sint-Genesius-Rode blijft een adres met charme. Jammer wel dat de kwaliteit lijdt onder de overbezetting.

LUXEVASTGOED

Exclusief wonen in de Markgravewijk In de gegeerde wijk Markgrave in Antwerpen vindt het nieuwbouwproject Il Rettore zijn thuis, een uiterst private residentie met slechts vier luxueuze appartementen. Elk appartement beslaat een volledige verdieping en biedt een uitzonderlijk gevoel van ruimte en privacy. De stijlvolle architectuur sluit harmonieus aan bij het straatbeeld. Alle appartementen kijken uit op een prachtige gemeenschappelijke tuin van 500 m². Il Rettore belooft een oase van rust te worden op een bijzonder gewilde locatie. +32 3 227 06 36

www.demeester.eu

LUXEVASTGOED

ALEX DEWULF X KNOKKE REAL ESTATE

Together, we build the future of coastal real estate.

Knokke Real Estate

www.alexdewulf.be T. 050/64.10.10

Zeedijk 527 8300 Knokke

Kustlaan 275 8300 Knokke-Zoute

Koningslaan 252 8300 Knokke

LUXEVASTGOED

Kloosterhof is een kleinschalig woonproject in het hart van Sint-Andries, Antwerpen. Dankzij geothermie en zonnepanelen woon je energiezuinig en zorgeloos. Geniet tevens van optimaal comfort dankzij vloerverwarming of -koeling én blijvende besparingen. Bij Kloosterhof woon je duurzaam op toplocatie.

www.kloosterhof.be Exclusieve verkoop door

VL-HOLDING

LUXEVASTGOED

uitgestrekte velden van Kasteel Ooidonk

54 meter Leieoever totale oppervlakte van 2.502 m²

TE KOOP — SINT-MARTENS-LATEM

Ontdek meer op irres.be

Een unicum aan de Leie, zelden publiek aangeboden In het gegeerde Leiepark in Deurle onderscheidt deze villagrond zich meteen door haar uitzonderlijke ligging en topografie. Het glooiende perceel van 2.502 m² ontvouwt een weids uitzicht over een 54 meter brede oeverlijn, met een panoramisch uitzicht. De ideale zuidwestelijke oriëntatie zorgt voor een optimale lichtinval. Villagronden met deze combinatie van ligging, breedte en oriëntatie worden zelden publiek aangeboden en blijven vaak binnen een discreet netwerk.

LUXEVASTGOED

‘s-Gravenwezel

Park D’AUDAEN bestaat uit 32 luxueuze, energiezuinige villa-appartementen, verdeeld over drie paviljoenen met hoogstaande architectuur. Het project wordt omgeven door een landschapspark en is gelegen in het hart van ‘s-Gravenwezel. Een uitzonderlijke kans op onovertroffen wooncomfort op een unieke plek! Wenst u meer informatie over dit unieke project? Surf naar www.parkdaudaen.be of neem contact met ons op.

CUM LAUDE

www.parkdaudaen.be

03 653 00 02 info@cumlaude.be

03 385 02 44 info@costermans-projecten.be

LUXEVASTGOED

The next wave of luxury living Waar ooit het iconische Chiquita gebouw stond, zet CORES Development nu een nieuwe standaard voor luxueus wonen in Antwerpen. Genesteld tussen de kabbelende Schelde en het Bonapartedok verrijst een geraﬃneerde residentie. Welkom in Friendship Residence. Verlaagd btw-tarief van 6%. Vraag ernaar bij onze vastgoedadviseurs. Maak nu uw afspraak: friendship-residence.be • +32 (0)3 820 82 82

LUXEVASTGOED “On holiday? Nope, just 5 minutes from my ofﬁce.”

6% BT W lijk moge

Zelden was een vastgoedinvestering zó centraal gelegen in de Europese wijk Joseph II_Sabato NL_207x257.indd 1

• Luxemburgplein en EU-instellingen op wandelafstand • historische gevel, luxe en hoogwaardige afwerking • nabij Kleine Ring en historisch centrum • bruisende buurt met vele winkels en horeca • vlotte verhuur dankzij ervaren verhuurpartner

• alle info: 02 580 30 30 • www.joseph2.eu

28/04/2026 17:21

LUXEVASTGOED

6% * BTW

Te koop: nieuwbouwappartementen voor verhuur aan expats.

mogelijk

De beelden in deze advertentie zijn louter illustratief en niet bindend. Triple Living en Skyline Europe kunnen in geen geval aansprakelijk gesteld worden voor de inhoud van deze advertentie.

* onder voorwaarden

• Kredietwaardige, stipte betalers: de werkgever betaalt • De bouwheer verzorgt na verkoop ook de verhuurservice: bewezen verhuurlocatie in Sint-Lambrechts-Woluwe • Skyline Renting is al meer dan 20 jaar marktleider op de verhuurmarkt voor expats • Verhuurservice: u hoeft zelf niets te doen om uw investering te doen renderen • Toplocatie en toparchitect: uitzicht op een stevige meerwaarde

Meer info? Surf naar www.villaverde-brussels.be of bel 02 342 09 09

LUXEVASTGOED

Altijd warm thuiskomen

Te koop in Afsnee UNIEKE EIGENDOM AAN DE OEVERS VAN DE LEIE

WAASMUNSTER

GENT

SINT - MARTENS - LATEM

KORTRIJK

ANTWERPEN

03 777 77 11 waasmunster@huysewinkel.be Patotterijstraat 29

09 278 10 10 gent@huysewinkel.be Sint-Pietersnieuwstraat 158

09 219 90 90 latem@huysewinkel.be Maenhoutstraat 49

056 604 304 kortrijk@huysewinkel.be Koning Leopold l straat 5

03 666 18 82 antwerpen@huysewinkel.be Amerikalei 78

Sabato_Huysewinkel 1 pand Latem - Leie.indd 1

21/04/2026 10:08:16

LUXEVASTGOED

Onthaasten aan de kust van Oostduinkerke met zicht op zee Ervaar het ultieme kustgevoel in Sea’sight, waar wonen synoniem staat voor stijl en comfort. Kies voor een appartement in de Albert I-laan of geniet van een adembenemend zeezicht op de dijk. Gevelbreedte tot 10 meter Luxueuze afwerking – Exclusieve materialen en verfijnde details Jouw droomappartement aan zee wacht op je!

Benieuwd naar onze andere projecten in Nieuwpoort, Middelkerke of Knokke ? Neem een kijkje op onze website. +32 (58) 59 29 00 verkoop@condius.com www.condius.com

LUXEVASTGOED Stationsstraat 77 | 9900 Eeklo | 0497 588 888 | www.huysmanbouw.be contact@huysmanbouw.be

Lembeke (Kaprijke), Ledestraat 33 De villa aan de rand van de Lembeekse bossen is momenteel juist af en is smaakvol en luxueus afgewerkt. De met zorg uitgekozen kwalitatieve bouwmaterialen maken van deze woning een echte parel. Vooraan worden de ramen beperkt maar achteraan is de gevel volledig opengetrokken met grote raampartijen die uitkijken op de aangelegde tuin. 4 slk, 2 badkamers, dubbele garage, ...

09.05.26

COLOFON De paradox van het alledaagse leven volgens Anton Gudim.

MEDEWERKERS: STELLA BOUDENS JESSE BROUNS LISE D’HAEYER IRIS DE FEIJTER THIJS DEMEULEMEESTER JORIK LEEMANS MAR ZIA NICOLINI VINCENT OLIVIERI ALICE POLLET JAN SCHEIDT WEILER BERT VOET REDACTEURS: ELINE BROECKX NATALIE HELSEN MARIE HOCEPIED LAURA KEERSMAEKERS FOTOGRAFEN: HELENIO BARBET TA ALBERTO BERNASCONI CAFEÏNE HANS CORA ALEXANDER D’HIET ANTON FAYLE DIEGO FRANSSENS ADRIAN GAUT WOUTER MAECKELBERGHE CHARLES NEGRE JUSTIN PAQUAY MAT THIEU SALVAING STEFAAN TEMMERMAN JAN VERLINDE TIJS VERVECKEN COVERFOTOGRAAF: CHARLES NEGRE ILLUSTRATOR: ANTON GUDIM CHEF DIGITAAL: DRIES CEUPPENS EINDREDACTEURS: JAN LODEWYCKX REIN VERHOEVEN FOTOREDACTEUR & COÖRDINATOR: NATHALIE WARNY

SA BATO

VORMGEVING: CHRISTINE DUBOIS DAVID STEENHUYSE ARTDIRECTOR: PHILIP VAN BASTELAERE ADJUNCT-HOOFDREDACTEUR: ELS MAES HOOFDREDACTEUR: AN BOGAERTS CREATIVE DIRECTOR: GERDA ACKAERT ABONNEMENTEN: TEL . 0800/55.150 ABO@TIJD.BE ADVERTENTIES: TRUSTMEDIA HAVENLAAN 86C, BUS 309 1000 BRUSSEL TEL . 02/422.05.11 SABATO@TRUSTMEDIA .BE VERANT WOORDELIJKE UITGEVER:

194

PETER QUAGHEBEUR

@_YE S_BUT

SABATO WORDT GEDRUKT BIJ ROULARTA PRINTING.

by mediafin

LUXEVASTGOED.COM Het grootste aanbod exclusieve woningen te koop en te huur in België.