20260321-Sabato_NL

WEEKENDMAGAZINE DE TIJD

SABATO

EUROPEAN MAGAZINE OF THE YEAR

EUR OPEAN MAGA ZI NE OF TH E YEAR

21 03 26

SABATO

P O RTR ET TEN IN P OËZIE FOTO GRAF EN D UO I N E Z & V INO O DH ZO EKT A L V E ERTIG JA AR NA AR L I E F D E D O OR DE LENS

21 03 26

WEEKENDMAGAZINE

DE TIJD

PANORAMADAK optioneel

HYPERSCREEN optioneel

DE NIEUWE ELEKTRISCHE GLC. Voel u meteen thuis in een interieur dat elegantie en rust uitstraalt, terwijl u geniet van een fluisterstille rijervaring, een elektrisch rijbereik tot 715 km en tot 303 km bijladen in slechts 10 minuten (WLTP).* Welcome home.

15,8 - 16,5 kWh/100 KM • 0 G/KM CO2 (WLTP).

Contacteer uw concessiehouder voor alle informatie over de fiscaliteit van uw voertuig.

Milieu-informatie KB 19/3/2004: *www.mercedes-benz.be – Geef voorrang aan veiligheid.

EXCLUSIEF BUITENLEVEN BEGINT HIER In deze groene oase van 30.000 m2

IN ONS INSPIRATIEPARK:

laten 25 high-end outdoormerken je de toekomst van het buitenleven zien.

tuinpaviljoenen

Bezoek NOA outdoor living om inspiratie

buitenkeukens tuinmeubilair

op te doen voor de inrichting van je eigen

verharding

buitenruimte. Tijdens de NOA Discovery Days

poorten

planten

op vrijdag 3 en zaterdag 4 april maak je

terrassen

verlichting

gevelbekleding

exclusief kennis met onze nieuwste partners.

Elke setting kreeg een opfrissing en werd ingericht met nieuwe collecties.

barbecues

NOA DISCOVERY DAYS Vrijdag 3 april: 10.00 - 21.00 u.

brievenbussen

zwembaden sauna’s

tapijten

Zaterdag 4 april: 10.00 - 16.00 u.

Welkom!

www.noa-outdoor.com

CREDIT: MICHAËL SMITS, CO URTESY OF MO MU A NT WERPEN, ALEXA NDE R D’HIET, WO UTER MAECK ELBERGHE.

7

INHOUD

21.03.26

P. 2 2

P. 3 0

P. 5 2

TWEE BRUSSELSE TWINTIGERS WILLEN DE POPMUZIEK W E E R S PA N N E N D M A K E N

SCHRIJVER OSCAR VAN DEN BOOGAARD FILEERT DE ANTWERPSE ZES

TWEE KOPPEN, ÉÉN VISIE – H E T C R E AT I E V E H A R T V A N ESSENTIEL ANTWERP

Luxe, dat is de vrijheid hebben om een job te doen die je graag doet. Het is reizen, blij worden van een mooie aankoop, genieten van een inspirerend interieur, een indrukwekkende expo en een topdiner.

Maar luxe is vooral de mogelijkheid om dat alles te delen met iemand die naast je staat. Iemand die honderd procent in je gelooft, die je gebreken verdoezelt en je talenten in de verf zet.

Het is die luxe die vandaag als een rode draad door deze Sabato loopt.We kijken naar het van oorsprong Nederlandse fotografenduo Inez &Vinoodh, dat veertig jaar in het vak viert.We gaan op bezoek bij Marie en François de Limburg Stirum, die hun passie voor oude meesters delen. En we spreken met de tandems achter het succes van het modemerk Essentiel Antwerp, de luxeoutdoorzaak ‘t Huis van Oordeghem en het restaurant L’Air du Temps.

Blindelings vertrouwen, daar draait het om. Dat kun je niet forceren of ensceneren. In dit nummer

P. 2 0 WILLEM OP DE KADE: WILLEM HIELE BLAAST CAFÉ MOSSELHUIS NIEUW LEVEN IN

P. 6 4 COUPE MAISON: HOE EEN KAPPER ZIJN HUIS TOT ‘GALERIE’ TRANSFORMEERDE

brengen we ook het verhaal achter de façades van de Zes van Antwerpen, naar aanleiding van de grootse expo over hen die volgende week opent in het Antwerpse ModeMuseum. Schrijver Oscar van den Boogaard sprak met elk van hen, én met de zes samen.

Hij neemt daarbij geen blad voor de mond:‘Het is heel bevreemdend hoe ze door de buitenwereld als een soort collectief worden gezien, terwijl ze stuk voor stuk natuurlijk hoogst individualistische wezens zijn. Dat vond ik meteen al een fascinerend gegeven: dit is een groep mensen die geen groep wil zijn en eigenlijk heel weinig van elkaar afweet. Hoewel ze in hun studententijd een bijzondere band hadden, voelde ik nu geen affectie tussen hen.’ Dat onverbloemd kunnen vertellen? Ook dat is luxe.

AN BOGAERTS HOOFDREDACTEUR

P. 8 0 BUNKER MET EEN ZIEL: JULIAAN LAMPENS’ ULTIEME VILLA IN EKE

P. 8 8 WILD SINGAPORE: OP ZOEK NAAR DE JUNGLE TUSSEN DE WOLKENKRABBERS

8

M I J N SA BATO

21.03.26

De zaterdag/sabato van sommelier Tom Ieven: dertigduizend stappen inruilen voor de racefiets, nostalgische pasta bij Sergio Herman en een privéservice met West-Vlaams rood.

Tekst: Jorik Leemans Foto’s: Alexander D’Hiet

M I J N SA BATO

TO M I E V E N W I J N C O N S U L E N T B I J C H Â T E A U X V I N I I N T E R N AT .

W E R K T E V O O R D I E N A L S S O M M E L I E R B I J T O P R E S TA U R A N T S A L S M A I S O N C O L E T T E , H O F V A N CLEVE EN ZILTE. OPRICHTER VAN HET NON-ALCOHOLISCHE MERK ALFRIE. WOONT IN GROBBENDONK.

‘Ik heb voor het eerst in jaren weer weekends’, zegt Tom Ieven (35).‘Dat is nog even wennen.’ In december draaide hij zijn laatste shift als hoofdsommelier bij het tweesterrenrestaurant Maison Colette in Westerlo. Sindsdien werkt hij als zelfstandig consulent bij wijnhandel Châteaux Vini in Ternat.‘Ik ben altijd graag sommelier geweest, het is voor mij een van de mooiste beroepen ter wereld’, klinkt het. ‘Maar het was tijd voor een nieuwe uitdaging. De komst van ons zoontje Pierre, die nu zestien maanden is, viel moeilijk te rijmen met de shifts in een toprestaurant.’

Of hij het leven als sommelier zal missen?

‘Zeker’, knikt Ieven.‘Het is een geweldig gevoel om mensen een mooie middag of avond te laten beleven. Die directe voldoening is uniek. Al zal

ik ook nu nog mijn steentje kunnen bijdragen: wanneer restaurants bij Châteaux Vini komen bestellen, denk ik actief mee over hun wijnkaart.

Dus eigenlijk werk ik nu gewoon voor meerdere restaurants tegelijk’, knipoogt hij.

7. 3 0 A M - ‘Met een baby in huis kies je niet zelf wanneer je wakker wordt. (lacht) Mijn vrouw en ik kozen er bewust voor om te wachten met kinderen, omdat we onze carrières voorrang wilden geven.Als ik vader zou worden, wilde ik er ook echt kunnen zijn. Terwijl mijn vrouw gaat fitnessen, speel ik met Pierre.’

9 AM - ‘Als sommelier heb ik nooit echt de behoefte gehad om te sporten, omdat ik zo’n dertigduizend stappen per dag zette. Nu probeer ik elke zaterdag te gaan fietsen.Vorig jaar kreeg

R EC H T S N A JA R E N L A N G D E AVO N D S H IF T S T E H E B B E N G E L E ID A LS H O O F D S O M M E L IE R B IJ M A IS O N C O L E T T E , G E N IE T TO M IE V E N N U T E N VO L L E VA N Z IJ N V R IJ E W E E K E N D S .

09

10

ik de smaak te pakken: voor het goede doel Bike to Care reed ik samen met negen andere sommeliers en chefs uit België tweehonderd kilometer door de Bordeaux-wijnstreek. Ook hier, in Grobbendonk, is het prachtig fietsen. Langs het kanaal kan ik mijn hoofd helemaal leegmaken.’

1 0 AM - ‘We probeerden vroeger ook al in het weekend samen te ontbijten, maar dat moest veel gehaaster. Nu nemen mijn vrouw en ik de tijd, en lezen we De Tijd. Ik ben altijd benieuwd naar de culinaire pagina’s van Jan Scheidtweiler.’

1 1 AM - ‘Terwijl mijn zoon een dutje doet, werk ik snel wat aan mijn eigen merk alcoholvrije dranken dat ik een jaar geleden lanceerde: Alfrie wordt gemaakt op basis van Belgische appels. Ik wil mensen niet minder wijn doen drinken, maar wel een lekker alternatief bieden aan wie bewust geen alcohol consumeert.’

12.30 PM - ‘We hebben jarenlang in Antwerpen gewoond en keren er graag terug. Lunchen doen we bij Le Pristine Café. Ik zwicht geregeld voor de pasta van de maand, maar ben vooral grote fan van hun pasta al ragù.’

2 P M - ‘Een bezoek aan Caffenation is pure nostalgie.Toen mijn vrouw en ik nog studeerden, kwamen we hier nagenoeg dagelijks;

M I J N SA BATO

21.03.26

en het is nog steeds onze vaste stop in de stad.’

4 P M - ‘Velen verklaarden me gek, maar ik droomde altijd van een grote tuin. Tuinieren is voor mij de ultieme manier om alles van me af te zetten. Het volgende item op mijn to-dolijst?

Een nieuw tuinhuis.’

6 P M - ‘Na een stop bij Van Eccelpoel in Herentals, een versmarkt met topproducten, duik ik de keuken in. Ik heb altijd erg opgekeken naar de chefs voor wie ik werkte en probeerde van hen te leren. Omdat ik moest weten welke wijn bij hun gerechten paste, volgde ik mee in de keuken – een bevoorrechte positie.Vanavond op het menu: entrecote van West-Vlaams rood, witlof, verse frietjes en bearnaisesaus. In het glas schenk ik een Barbaresco ‘Marcorino’ 2021 van Guido Rivella.’

9 P M - ‘Ook voor boeken heb ik jarenlang nauwelijks tijd gehad, dus ben ik aan een inhaalmanoeuvre bezig. Momenteel lees ik ‘Unreasonable Hospitality’ van Will Guidara. Hij beschrijft hoe hij samen met chef Daniel Humm het New Yorkse restaurant Eleven Madison Park uitbouwde tot een van de beste ter wereld. Razend interessant, ook al is hospitality nu niet langer mijn hoofdbezigheid.’

Ik ben altijd graag sommelier geweest. ‘MA AR DE KOM ST VAN ONS ZO ONTJE PI ER R E

V IEL M OE I L I J K TE R I J ME N MET DE SHIFTS IN EEN TOP RESTAURANT.’

3 X G ET I PT

0 1 . R ES TAU R A N T

L E UK E S EL ECTIE WIJ NEN

V I N TAG E

PE R GL A S . M A A R OOK

‘ S T E V E N E N E VA R UN N E N

L E KK ERE COCK TA ILS EN

S A M E N R E S TAUR A N T

A LCOH OLV RIJ E CREATIES .’

V IN TAG E IN KO N T IC H , E N

V L AA M S EK A A I 41 IN

Z E S TA A N B E ID E N IN D E

A NT WERPEN.

Z A A L . E E N TO PS E R V IC E ,

B A RB U RB U RE.B E

V E R F IJ N D E G E R E C H T E N E N E E N PR AC H T IG E

0 3 . BRO O D BO ETI EK

W IJ N K A A RT. S T E V E N

V ERLO OY

WUL L A E RT W E R D O N L A N G S

‘ B R OOD B OETIEK

D O O R GAULT & M IL L AU

V E R LOOY, VA N PATISS IER

UITG E R O E PE N TOT

W IL L EM V ERLOOY, IS

S O M M E L IE R VA N H E T JA A R.’

D É REF ERENTIE IN D E

R IJ K E R O O IS T R A AT 1 4 IN

K E M PEN. ZE H EB B EN

KO N T IC H .

IN TU SS EN WINK ELS IN

V IN TAG E KO N T IC H . B E

O EV EL , H ERENTA LS E N H ET CENTRU M VA N

0 2. BA R B U R B U R E

A NT WERPEN.’

‘ D E Z A A K VA N C O L L E GA -

B ROOD B OETIEK .B E

S O M M E L IE R J UR G E N L IJ C O PS O P H E T ZUID IN A N T W E R PE N . E E N M O O IE E N UITG E B R E ID E W IJ N K A A RT, E N E E N

11

P.1 2 FAUTEUIL MET BUIKJE: EILEEN GRAYS ‘BIBENDUM’ BLAAST HONDERD KAARSJES UIT

SA BATO

P.1 3 LOUD AND CLEAR: WONDERKIND LAURIDS GALLÉE LANDT OP DE ZAVEL IN BRUSSEL

21.03.26

P.1 6 EEN BEET BIJ DE KROKODIL: LACOSTE OPENT C A F É I N PA R I J S

P. 2 0 WILLEM OP DE KADE: WILLEM HIELE BLAAST CAFÉ MOSSELHUIS NIEUW LEVEN IN

12 _ 20 SAMENSTELLING: INGE RYLANT

Ca & La

21

SA BATO

21.03.26

P. 3 0 ZES EGO’S, ÉÉN MYTHE: SCHRIJVER OSCAR VAN DEN BOOGAARD FILEERT DE ANTWERPSE ZES

P. 2 2 W AT C H U S ! T W E E BRUSSELSE TWINTIGERS WILLEN DE POPMUZIEK W E E R S PA N N E N D M A K E N

22 _ 38

Read

39

P.4 0 KUS VOOR DE EEUWIGHEID: VEERTIG JAAR INEZ & VINOODH

SA BATO

P. 5 2 SAMEN STERKER: STRAFFE DUO’S MAKEN HET VERSCHIL IN MODE, GASTRO EN DESIGN

21.03.26

P. 6 0 MASKERS AF! KUNSTENAAR HANS CORA TOONT DE WARE MENS

40 _ 62

Inspire

63

P. 6 4 COUPE MAISON: HOE EEN KAPPER ZIJN HUIS TOT ‘GALERIE’ TRANSFORMEERDE

SA BATO

P. 7 2 OUDE MEESTERS, NIEUWE FLAIR: VIJF EEUWEN IN ÉÉN WOONKAMER

21.03.26

P. 8 0 BUNKER MET EEN ZIEL: JULIAAN LAMPENS’ ULTIEME VILLA IN EKE

64 _ 86

Binnenkijken

87

SA BATO

21.03.26

P. 9 8 VOYAGES, VOYAGES: HOTSPOTS, GADGETS E N I N S P I R AT I E V O O R D E MODERNE REIZIGER

P. 8 8 WILD VAN SINGAPORE: OP ZOEK NAAR DE JUNGLE TUSSEN DE WOLKENKRABBERS

88 _ 100

Travel

101

SA BATO

21.03.26

P.1 0 6 PROEFWERK: GEEN GEBREK AAN DURF EN AMBITIE BIJ LUCY’S TA B L E I N S I N T - T R U I D E N

P.1 0 2 RECEPT VAN DE WEEK: COQUILLES MET EEN OOSTERSE TWIST

102 _ 106

Food

CA & LA

21.03.26

EXTR A VER SLAV E N D WAT DOE J E ME T E E N G EUR WA A R H E T P U BL I E K N I E T G E N OE G VA N K A N KRI J G E N ? J E VE RH O OGT D E D O S IS !

BYRE DO’ S ‘ BAL D’AF RI QUE ’ K R IJ GT M E T ‘ABSO LU DE PARFU M’ E E N D IE PE R E E N RI J KE RE CON CE N T RAT IE , IN D E VE RT ROUW DE F L ACON , M A A R M E T E E N G E T E XTU RE E RDE DO P, G E ÏN S PIR E E R D OP DE KU N ST VAN VE RKO O L D H O UT. BA L D’A FR I Q UE , A B SO LU D E PA R FUM , 5 0 M L , 21 0 E U R O, O NDE R M E E R B I J SK I N S . N L

TO C E L E B RAT E

RON D E N HO ND ER D

TO VISIT

GR OT E R E S PA Z I O

Het meubelmerk Aram viert de honderdste verjaardag van de bekende ‘Bibendum’-fauteuil van Eileen Gray met een nieuwe, gelimiteerde editie. Gray ontwierp de ‘Bibendum’ in 1926 en het ontwerp viel meteen op: een royaal zitmeubel met een rugleuning van gestapelde, cilindervormige kussens op een buisvormig, stalen frame. De naam? Een knipoog naar ‘Bibendum’, beter bekend als het Michelinmannetje, want daar deed de stoel aan denken. Ook topontwerpers zoeken het dus niet altijd te ver.

Gray toonde de stoel in haar Parijse galerie Jean Désert en integreerde hem later in verschillende interieurprojecten. Originele exemplaren zijn inmiddels uiterst zeldzaam: slechts twee bevinden zich nog in privébezit.

Voor deze jubileumeditie werkte Aram samen met het Duitse ClassiCon. De stoel kreeg een bekleding in goudkleurig nubuckleder van Sørensen, dat met de jaren mooi patineert, en een vernikkelde basis die verwijst naar de vroege modellen. Elk stuk werd ook genummerd.

Een eeuw oud, en nog altijd relevant.

‘B I B EN D U M , 1 0 0 Y E ARS L I MI TED ED I TI O N’,

S PA ZIO L E O NE , 26-28 SHAC K L E WE L L L A NE I N LON D EN , V K .

SPA ZI OL EON E.C OM

EI L EEN G R AY VOOR A R AM, VANAF 7 8 00 EU RO. ARAM.CO.U K

12

CREDIT: CELIA SPENARD-KO, OLIVER TOMLIN SON.

Collectible-designgalerie Spazio Leone opende in Oost-Londen een ruimer filiaal. Na een eerste vaste stek in het bruisende Hackney verhuisde de Italiaanse estheet Gennaro Leone naar een voormalige victoriaanse textielfabriek op Shacklewell Lane in het hippe Dalston. Het industriële karakter van het pand bleef bewust behouden: houten vloeren, stevige pilaren, veel licht. Het interieur blijft verder neutraal, zodat de stukken – van Carlo Scarpa en Alvar Aalto tot hedendaags talent als Grace Atkinson – alle aandacht krijgen.

SA BATO

21.03.26

TO VISIT

K L A R E TA A L VA N E E N WO ND E RK I ND Het wonderkind van de collectible-designwereld heeft nu ook zijn eerste solotentoonstelling bij de Brusselse galerie Objects With Narratives te pakken. De in Rotterdam gevestigde Oostenrijkse designer Laurids Gallée ontwierp voor zijn expo ‘Lima Charlie’ – verwijzend naar de radioterm ‘Loud and Clear’ – vijf lichtsculpturen van hars en een kleine selectie werken van aluminium.

‘De voorbereidingen voor deze show hebben een jaar in beslag genomen. Zes maanden geleden

is de productie van start gegaan’, zegt Gallée.‘Het is een van de moeilijkste en duurste producties die we ooit hebben gedaan’, vertelt Robbe Vandewyngaerde, medeoprichter van de galerie.

‘Dit is voor ons de belangrijkste show van 2026. Met Laurids gaan we terug naar onze roots. Hij is een van onze oudste partners: vier jaar geleden werkten we met hem samen toen we onze galerie oprichtten. De cirkel is dus rond’, lachtVandewyngaerde.

‘L I M A C H A R L I E’, T/ M 3 1 M EI , OB J ECT S W I T H N A R R AT I V ES , G R OT E Z AV EL 4 0 I N B R U SS EL . OB J ECT S W I T H N A R R AT I V ES .C OM

13

CA & LA

21.03.26

TO WEAR

STRI K E ROM, E N GAAN jurken passen, linten knopen en laagjes uitproberen. Strikken, al jaren een Bahnsen-signatuur, duiken overal op. De vormen blijven los en comfortabel, maar ogen tegelijk feestelijk. Bahnsen noemt het zelf een ode aan het plezier van je mooi maken. Niet omdat het moet, maar gewoon omdat het kan.

C ECI L I EBAH NSEN.CO M

CREDIT: NADINE IJEWERE.

14

Na een opleiding aan het Royal College of Art in Londen en een passage bij Parijse couturehuizen richtte ontwerpster Cecilie Bahnsen in 2015 haar gelijknamige label op in Kopenhagen. Bahnsens werk bevindt zich ergens tussen couture en ready-to-wear: volumineuze silhouetten, opvallende details en stoffen die de Deense ieder seizoen zelf ontwerpt.

Voor haar pre-fallcollectie 2026 draait alles om het kleine ritueel van je aankleden. Gefotografeerd door Nadine Ijewere toont de campagne vriendinnen die samen

CA & LA

21.03.26

TO VISIT

E E N BE E T B I J D E K ROKOD I L tenniswereld. Op de kaart staan klassiekers als clubsandwiches en salades naast specialty coffee en ‘l’eau de croco’, een mix van kokoswater, matcha en gember.

Blikvanger op de dessertkaart is de ‘polocake’ (foto).

Naast het café ligt ook een kleine conceptstore met Frans porselein en een gecureerde selectie textiel, voor wie na de koffie graag nog even shopt.

L E CA F É L AC OS T E, 1 6 AV EN U E F R A N K L I N D EL A N O R OOS EV ELT I N PA R I J S , F R A N K R I J K . L AC OS T E.C OM

16

S C HUI M E N D DE S IG N O N T W E R PE R MATIA S M OEL L ENB ACH M A A K T Z E L F S VA N EEN S TU K ZEEP E E N D E S IG N O BJ ECT. ZIJ N ‘OB A’-REEK S B E S TA AT UIT B O L L EN EN KU B U SS EN IN S E M IT R A N S PA RA NTE TINTEN, M ET D E H A N D G E M AA K T EN S U BTIEL G E PA R FUM E E R D. B IJ NA TE M OOI OM T E G E B R UIK E N .

H A N DZ EEP ‘O BA’, MATI AS M OEL L EN BACH , 49,95 EU RO. M AT I A S M OEL L ENBACH .CO M

CREDIT: CASPAR MISKIN PHOTO GRAPHY, CO URTESY O F MATIAS M OELLE NBACH.

Na een geslaagde pop-up in Monaco opent Lacoste zijn eerste permanente Café Lacoste in Parijs, op een steenworp van zijn flagshipstore.

Jawel, het krokodillenlogo staat tegenwoordig ook op je cappuccino. Voor het project sloeg het merk de handen ineen met de Giraudi Group, een restaurantspeler die al meer dan twee decennia wereldwijd succesvolle adressen uit de grond stampt.

Het interieur van Café Lacoste blijft keurig binnen de Lacoste-lijnen: veel groen, gebroken wit, terracotta en subtiele knipogen naar de

CA & LA

21.03.26

PA L L I N O A L S ALO N E E E N M A A N D VOORDAT H ET GROTE D E S IG N C IR C US GENA A M D ‘S A LONE D E L M O B IL E ’ N EERS TRIJ K T IN M IL A A N, G E V E N W E A LVAS T EEN EERS TE PR E V IE W. H E T ITA L IA A NS E M A RTINEL L I LUC E B R E N GT EEN ICONIS CH L A M PJ E UIT D E JA R E N 19 70 OPNIEUW U IT: D E ‘ PA L L IN O’ ( ITA L IA A NS VOOR B A L L ETJ E) , O N T WO R PE N D OOR M IJ NH EER EL IO M A RT IN E L L I ( 1 9 21-2004) H IM S EL F. M A RT I N EL L I LU CE.I T

TO WEAR

Het Kopenhaagse modelabel Bonnetje bouwde zijn reputatie op door het deconstrueren van oude maatpakken. Mannenkostuums werden uit elkaar gehaald en op een nieuwe manier in elkaar gezet. Deconstructie als uitgesproken stijl, maar ook als statement tegen fast fashion. De silhouetten van Bonnetje ogen streng en zelfverzekerd, ontworpen voor vrouwen die niet snel onder de indruk zijn.

Voor de lente-zomercollectie 2026 kiest het duo achter het merk, Anna Myntekær en Yoko Maja Hansen, echter voor een wat zachtere toon. Hun vertrekpunt: fragiliteit. Het pak blijft aanwezig, maar krijgt gezelschap van on-

verwachte elementen zoals lingerie en oude onderjurken.

De boodschap: onder dat beschermende pantser zit ook iets kwetsbaars. De collectie speelt met contrasten: strakke tailoring tegenover kanten details, stevige wol naast dunne voeringen, afgewerkte stukken naast rafelige randen. Sommige silhouetten lijken bijna rond het lichaam gedrapeerd, als een beschermlaag rond iets breekbaars.

Tegelijk werkt Bonnetje aan de praktische kant van het modeverhaal. Deadstock jersey wordt verwerkt in stukken die aanpasbaar zijn aan verschillende lichamen. Mode die niet alleen conceptueel, maar ook draagbaar wil zijn.

@ B ON N ETJ E.OF F I C I A L

18

CREDIT: JAMES COCHRANE, MARTINELLI LUCE.

PA N T S E R M E T EE N HARTJ E

CA & LA

21.03.26

TO COLLAB

G RACE E N PA LO M A

W I LL E M O P D E K A D E Toen chef Willem Hiele vorig jaar met zijn vader verse garnalen was gaan halen aan deVistrap in Oostende, lokte een ‘Te koop’-bord hen naar Café Mosselhuis, de ooit zo bruisende zaak die al maanden leegstond. ‘Aan die tafel daar zat je altijd een ‘crèmeke’ te eten’, wees vader Hiele.‘Op dat moment was het voor mij beslist’, zegt de chef.‘Ik moest en zou die unieke plek nieuw leven inblazen.’Vanaf dit weekend opent Café Mosselhuis opnieuw de deuren; Willem Hiele zal deze tweede zaak runnen naast zijn sterrenrestaurant in Oudenburg.

‘Dit is echt het Oostende waar mijn ziel ligt: ik kwam hier al toen ik acht was. Toen mijn grootoom terugkwam van de visvangst, kwamen alle vissers hier samen. Dan bakte uitbaatster Marie-Rose visjes voor hen, en de geuren uit de keuken vermengden zich met de sigarettenrook in de zaal.’

Dat roken zal er niet meer bij zijn, maar voor het overige blijft het authentieke, huiselijke karakter van de plek bewaard. ‘Het moet een plek zijn waar vrijheid heerst, met een kleine kaart en veel suggesties om het aanbod van de dag en de seizoenen te volgen.’ Denk: zeevruchtenschotels, garnaalkroketten en visjes die zwemmen in de saus. De chef zal er op maandagen vaak ook zelf in de keuken staan.

OPEN VAN VRIJDAG T/M M A A NDAG, NI E UWST R A AT 1 4 I N OOS T EN D E. CA FE M O SS EL H U I S . B E

PALO MAWO O L .CO M

20

CREDIT: PIETER D’HO OP, ALMA LIBERA

TO DISCOVER

De Londense meubelontwerpster Grace Prince en het Spaanse Paloma Wool slaan de handen ineen voor een bijzondere collab: hun gezamenlijke ‘Sequence Collection’ laveert ergens tussen designobject en kledinglijn. Denk leren tassen, jassen en breigoed, maar ook een krukje en zelfs een deurklink.

De rode draad is metaal. Prince staat bekend om haar werk met staal en brons, en dat vertaalt zich hier naar opvallende hardware: gesculpteerde gespen, metalen handvatten en een tas met een bijna architecturaal frame. Tegelijk brengen leer en knitwear, typische Paloma Wool-materialen, de zachtere tegenhanger.

Het resultaat voelt als een gesprek tussen twee disciplines: industriële, metalen vormen botsen met soepel leer en zachte stoffen.

De uitdaging van de samenwerking zat in de combinatie van die verschillende materialen en technieken. Mode die een beetje denkt als productdesign dus. Of design dat plots draagbaar wordt. Hoe je het ook bekijkt: ‘Sequence Collection’ is een interessante kruisbestuiving.

G R E E N A BYSS

In je keuken binnenstappen en voelen, dit is mijn plek.

Maak je afspraak via fraeye.be Brugsebaan 4d, 8850 Ardooie +32 (0)51 46 79 80 info@fraeye.be

www. garagevandenberghe.be

CAMILLE YEMBE

A L S S T R O M A E O F Z W A N G E R E G U Y Z I C H B I J J E F A N B A S E S C H A R E N , W E E T J E D AT H E T G O E D Z I T .

HET OVERKOMT DE BRUSSELSE TWINTIGERS CAMILLE YEMBE EN GALA DRAGOT. IN MEI LOST DE EERSTE HAAR D E B U U TA L B U M , E N I N J U N I B R E N G T D E T W E E D E H A A R E E R S T E E P U I T , W A A R N A Z E D E S T U D I O ’ S V E R R U I L E N VOOR DE GROTE CONCERTZALEN EN FESTIVALWEIDES. EEN DUBBELINTERVIEW MET TWEE JONGE STEMMEN DIE DE BRUSSELSE MUZIEKSCENE EEN EIGEN SMOEL GEVEN.

TEKST: ELINE BROECKX FOTO’S: MICHAËL SMITS MAKE-UP EN HAAR: SABINE PEETERS

GALA DRAGOT ‘POPM UZIE K IS O P STERV EN NA D O O D, MA A R WATCH US ! ’

24

READ

21.03.26

D

‘Wat wil ík zeggen? Hoe wil ík me uitdrukken? Dat blijft het belangrijkste, weet ik nu.’

e een is twintig, heeft Albanese roots, groeide op in Grimbergen en rekent Zwangere Guy tot haar eerste grote fans. De ander is 29, Belgisch-Congolees, komt uit Molenbeek en sleepte in januari een prestigieuze ‘Music Moves Europe’-award in de wacht op Eurosonic – een prijs die eerder al de carrières van Stromae en Rosalía lanceerde.

Achter die onbeduidende cv’s verstoppen de grandioze persoonlijkheden Gala Dragot en Camille Yembe zich allerminst: keer je hun oeuvre binnenstebuiten, dan ken je hen meteen vanbinnen en vanbuiten.We deden het alvast voor jou, en ontmoetten hen in La Cantine du Bota, het café van het Brusselse cultuurcentrum Botanique. Daar lurken ze in mei opnieuw van hun thee, vlak voordat ze het podium bestijgen tijdens de 33ste editie van het negen dagen durende festival Les Nuits Botanique.

De komende maanden staan er zo nog enkele ‘eerste keren’ in hun agenda omcirkeld. Zo speelt Yembe in april haar eerste Parijse concert in de Maroquinerie. Op 22 mei volgt na haar eerste ep ‘Plastique’ haar debuutalbum ‘Jeune et Laide’, met onder meer de nieuwe single ‘Je ne l’ai jamais dit à personne’. Haar festivalzomer piekt op Les Ardentes, waarna haar tournee begint.

Dragot, die al maandenlang in heel Europa het voorprogramma van Tsar B verzorgt, brengt op 5 juni haar eerste ep uit. In juli staat ze op Gent Jazz, om daarna te gaan toeren.

‘Hello, good morning!’ Met haar roze joggingbroek en rode rubberen regenlaarzen zet de extraverte Dragot meteen de toon.

Sabato: Opvallend voor iemand die begin maart nog de soundtrack verzorgde bij de Dries Van Noten-show in Parijs.

GALA D R AG OT: (lacht) ‘Dries Van Noten is zowat het allerhoogste niveau in de kunst; ik was enorm vereerd. Ik druk me uit via de muziek, maar constant lopen paraderen met een

CAMILLE YEMBE

L I N K S VO O R T W IN T IG E R S CA M IL L E Y E M B E E N GA L A D R AG OT, T W E E J O N G E S T E M M E N IN D E B R USS E LS E M UZ IE K S C E N E , S TA A N E R D E KO M E N D E M A A N D E N V E L E ‘ E E R S T E K E R E N ’ IN H UN AG E N DA .

speaker kan niet, dus toon ik de wereld wie ik ben via mijn kleding.’

CA M I L L E Y E M B E : ‘Niemand hoort welke muziek er uit je oortjes knalt, maar iedereen ziet wel je outfit. Daarin schuilt voor mij het dilemma: ‘hoe wil ik me kleden’ versus ‘hoe wil ik dat anderen me zien’. Zeker als vrouw is het moeilijk: we moeten sexy zijn, maar ook niet te; we moeten ons maquilleren, maar wel naturel. Het is eigenlijk nooit goed.’

D R AG OT: ‘Daar moet je niet aan toegeven: mode gaat over meer dan er goed uitzien alleen.’

Y E MBE : ‘Dat ze je bij Dries Van Noten die kans gaven, is echt een eer. Op dat niveau kiezen ze hun muziek extreem zorgvuldig uit. Ze begrijpen als geen ander de invloed die muziek heeft op hoe we andere kunst ervaren.’

DRAGOT: ‘Eigenlijk is muziek de allerhoogste kunstvorm: je hoeft er niet eens naar te luisteren om ze te horen.’

Je vader, kunstenaar Robert Aliaj Dragot, is je mentor, toch? DR AGOT: ‘Absoluut. Hij leerde me een goed mens te zijn en in mijn creatieve praktijk trouw te blijven aan mezelf. En gezond delulu.’

Toen je op je veertiende ‘The Voice Kids’ won, tekende je een contract bij Universal. Heb je hem hard nodig gehad tijdens die vijf jaar dat je daar vastzat?

DR AGOT: ‘Enorm.Tijdens mijn eerste meeting stuurden ze me geghostwritete nummers door.

Ik voelde toen dat ze niet echt bij me pasten en de kleine versie van mezelf was vastberaden: ik wilde mijn eigen songs schrijven. Maar experimenteren kon niet. Ik raakte creatief geconstipeerd en ontmoedigd.Waarom zou ik nog moeite doen als ik toch telkens te horen kreeg dat de radio mijn werk niet zou draaien? Mijn vader motiveerde me om te blijven geloven in wat ik doe. Het resultaat is mijn eerste ep, samen met Pieterjan Maertens, ook de producer van Tamino. Toen Universal vroeg om nog enkele aanpassingen te bekijken, bleek dat onze visie toch anders lag. Uiteindelijk besloten we elk onze eigen weg te gaan. Achteraf gezien was dat een belangrijk moment voor mij, omdat ik zo de waarde van creatieve vrijheid en mijn eigen keuzes ben gaan inzien.Toen ik onafhankelijk mijn eerste single uitbracht, kreeg ik meteen reacties van labels uit deVS en hetVK. Dat bevestigde voor mij dat mijn muziek haar weg kan vinden.’

Y E MBE : ‘Het raakt me hoe je over je vader spreekt. Zulke ouders zijn een zegen; niet iedereen is zo betrokken bij zijn kinderen.’

26

Wie neemt die rol voor jou op? Y E M B E : (wijst naar haar manager, voormalig rapper Gandhi) ‘Tien jaar geleden ontmoetten we elkaar toevallig in Kinshasa, Congo. Ik bezocht mijn vader; hij werkte daar aan zijn album. Mijn muziek was de muren van mijn slaapkamer nog niet uit geweest, en toch wilde ik een ster worden. Mijn naïeve sleutel daartoe? Hem een video sturen in de hoop met hem samen te werken. Ik vertelde hem mijn verhaal en hij zei: “Het kan niet dat je op jouw leeftijd al zoveel te vertellen hebt en er niet over schrijft.”

Tot dan dacht ik dat schrijven alleen iets voor intellectuelen was. Hij pushte me en bleef maar herhalen dat mijn teksten sterk waren, tot ik er zelf van overtuigd raakte.Weer in België maakten we constant muziek samen. Sindsdien herinnert hij me eraan dat ik de kapitein van mijn eigen schip ben. Als ik met anderen werk, durf ik weleens te denken dat zij het beter weten dan ik, omdat zij ervoor hebben gestudeerd. In theorie zullen ze gelijk hebben, maar wat wil ík zeggen? Hoe wil ík me uitdrukken? Dat blijft het belangrijkste, weet ik nu, dankzij Gandhi.Al de rest is een bonus, maar niet de prioriteit.’

DRAGOT: ‘Dat jullie ergens ter wereld iemand ontmoetten die je leven veranderde, met wie je tien jaar later nog steeds samenwerkt… dat is spiritual shit! Onze ontmoetingen zijn echt niet zo random.’

READ

21.03.26

Y E M BE : ‘Gewoon omdat ik die dag voelde dat ik hem een video moest sturen, kregen onze levens een totaal andere wending. Het is alsof het zo moest zijn.’

Maar er zijn ook de muzikale iconen die jullie hebben gelanceerd? Y E M B E : ‘Het was als een droom, tot ik besefte: dé Stromae, die ik al van jongs af volg, sprak net mijn naam uit, live op tv. Hij gaf me een enorme boost en haalde mijn twijfels weg om mijn muziek aan anderen te laten horen. Als hij er evenveel in gelooft als ik, dan hoeft niemand te beweren dat mijn werk slecht is. Nog lang zijn we dat fragment blijven rondsturen.’ (lacht) Gala, bij jou was dat Zwangere Guy. Hoe kennen jullie elkaar? DR AGOT: ‘Toen hij nog niet zo bekend was, castte hij me om te acteren in een van zijn videoclips. In Brussel bleven we elkaar groeten op straat. Op mijn veertiende won ik ‘The Voice Kids’, op mijn achttiende maakte ik met hem het duet ‘Equinox’. Zijn steun apprecieer ik enorm.’

Wat zouden jullie zeggen tegen je zestienjarige zelf? D R AGOT: ‘Vertrouw op je intuïtie, je weet zelf wel wat goed voor je is.’

Y E MBE : ‘Op mijn zestiende ben ik op straat gezet, dus ik zou zeggen: “Ik weet dat wat je nu overkomt, voelt als een nachtmerrie, maar het is een zegen. Geloof in jezelf, je komt er wel.” Ik was doodsbang dat ik altijd arm zou blijven, maar uiteindelijk vond ik mezelf door mijn familie los

te laten. Ja, ik stal en spiekte, werd van school gestuurd, probeerde dingen die ik niet had moeten proberen, maar zo werd ik wie ik vandaag ben.’

Dit voorjaar brengt Gala haar eerste ep uit, en Camille haar eerste album. Hoe hopen jullie dat het publiek ze onthaalt? Y E MBE: ‘Het afgelopen jaar bracht ik mijn eerste nummers uit waarin ik in alle intimiteit mijn persoonlijke verhalen vertel, hoe pijnlijk, gênant of schandalig ook. Ik merkte hoe mijn muziek anderen raakt, ongeacht hun leeftijd of huidskleur. Ik schrijf niet alleen voor mezelf, maar ook voor iedereen die er zich in herkent – voor al die kleine Camilles die in de popmuziek het verhaal willen horen van een zwarte vrouw die opgroeide in een volkswijk.’

‘Tijdens concerten schreeuwt iedereen mijn nummer ‘Jtl’ai ptete pas dit mais j’en voulais encore’ mee:“J’en voulais encore, j’en voulais encore!”

Dat maakt het méér dan gewoon een liedje. Ik wil mijn woorden planten in deze industrie en iets in beweging zetten. Want laten we eerlijk zijn: over het algemeen is popmuziek niet erg diep; diepgang vind je vooral in rap.’

DR AGOT: ‘Tijdens het schrijven vraag ik me nooit af of anderen zich erin zullen herkennen. Ik maak waar ik van hou en waarin ik geloof; de rest kan me eigenlijk niets schelen. Ik reken erop dat wanneer ik iets creëer, de juiste mensen het op een dag wel zullen vinden.’

‘Muziek is de allerhoogste kunstvorm: je hoeft er niet eens naar te luisteren om ze te horen.’

GALA DRAGOT

L I N K S N A DAT Z E OP H A A R V EERTIEND E ‘ T H E VO IC E K ID S ’ WON, VOCH T GA L A D R AG OT V IJ F JA A R L A NG VOOR H A A R A RT IS T IE K E AUTONOM IE. VA NDA AG B R E E K T Z E A LS ONA F H A NK EL IJ K E A RT IE S T D O O R, GES TEU ND D OOR N A M E N A LS Z WA NGERE GUY EN M O D E - IC O O N DRIES VA N NOTEN.

28

READ

‘Ik schrijf voor al die kleine Camilles die in de popmuziek het verhaal willen horen van een zwarte vrouw uit een volkswijk.’

CAMILLE YEMBE

Verhalen zoals dat van Camille hoor je amper in de popmuziek.Wat zegt dat over het genre?

D R AG OT: ‘Dat het op sterven na dood is.

Rap doet vandaag veel interessantere dingen, maar watch us! Radiozenders spelen constant hetzelfde, omdat het ‘werkt’, terwijl elk stuk dat er echt toe doet, begon als een risico. Mensen zijn erop getraind om zich stom te gedragen, om bang te zijn voor alles wat anders is. Was de radio wat meer open-minded, dan zou het publiek dat ook zijn.’

Zo belanden we bij het belang van sociale media?

DRAGOT: ‘Zo heb ik Camille ontdekt, via een reel. Ik dacht meteen: die Belgian queen moet ik volgen. Sindsdien luister ik naar haar muziek. En sinds kort volg je me op jouw beurt, zag ik!’

Y E M B E: ‘Een week geleden kwam ik je tegen, maar toen wist ik nog niet dat we samen dit interview zouden doen. Meer nog dan van je muziek hou ik van je authentieke uitstraling.’

D RAG OT: ‘Na ‘The Voice Kids’ werd ik verplicht veel met Instagram bezig te zijn, maar doorheen de jaren ben ik het leuk gaan vinden. Ik ben heel persoonlijk geworden en heb een toffe community opgebouwd.’

YEMBE: ‘Ik vind het cool dat ik dankzij mijn socials niet langer afhang van de radio of andere mainstreammedia om mijn muziek en discours te verspreiden. Ik deel wat ik te vertellen heb, op mijn manier, zonder dat mijn woorden worden verdraaid.Voor mij zijn dat de oprechtste media.’

Welke artiesten hebben jullie het meest beïnvloed?

Y E M B E: ‘Niet één artiest maakte dat ik muziek wilde maken, maar verschillende kleine ervaringen. Die mix gaat van de voormalige Franstalige rapster Diam’s en de Franse rapformatie Sexion d’Assaut over de Brit Aphex Twin tot Aretha Franklin, Michael Jackson, Rihanna en Beyoncé, tot het Frans van cabaretier Raymond Devos. En zeker Radiohead ontdekken veranderde alles.’

D RAG OT: ‘Ikzelf ben een echt recyclagestation: ik luister naar andermans werk en doe er dan zelf iets mee. Zo ben ik hardcore into jazz en klassieke muziek. Denk: véél Puccini en Billie Holiday, Duke Ellington en Keith Jarrett, met mijn zwak voor pianogeluid. Maar ook rap die ik goed vind, rap die ik slecht vind, en veel pop. O, ik stuur je mijn favoriete Swans-nummers door, Camille! En ken je Cameron Winter, van Geese?

Zijn heavymetalsoloproject vind ik nog beter dan de Geese-muziek. Björk inspireerde me als tiener, net als Mina en Lucio Dalla – mijn Albanese ou-

21.03.26

ders groeiden op met Italiaanse muziek. Nina Simone en Marvin Gaye zijn mijn persoonlijke GOAT’s. En Rosalía’s album ‘Motomami’.’ (gebaart chef’s kiss) YEMBE: ‘Over Rosalía gesproken: als totaalpakket deed haar jongste album me van haar en van haar genre houden. Maar mocht iemand met minder aura het hebben gedragen, dan had ik het aan me laten voorbijgaan.’

Zit er een collab in?

Y E MBE E N DR AGOT (in koor): ‘Ja!’ DR AGOT: ‘Al wil ik eerst die ep uit hebben.’

Y E MBE : ‘Dat snap ik. Dat voelt een beetje zoals een bevalling. Niet elke collab hoeft bomvol opportuniteiten te zitten; soms moet je er een aangaan omdat je iets voelt.’

DR AGOT: ‘Door AI en de focus op de best mogelijke uitkomst vergeten we vaak de waarde van de ervaringen die zulke collabs opleveren, en hoe die je als mens verrijken.’

YEMBE: ‘In de muziekindustrie moet alles een doel hebben.

Als artiest – en zakenvrouw (lacht) – ga ik daarin mee, omdat ik geld wil verdienen, maar de kunst en creativiteit horen daarvan onafhankelijk te zijn. Die moeten puur en oprecht zijn: muziek maken is iets spiritueels, nummers ontstaan bijna natuurlijk – ik weet niet eens hoe ik het doe.’

DR AGOT: ‘Dat hoeft ook niet. Zo schreef ik lang geleden zonder reden een nummer dat straks op mijn ep staat. In de tekst herkende ik me toen niet. Een jaar later had ik een ervaring met een jongen: romantische liefde was het niet, eerder bewondering.

Toen ik aan het luisteren was naar de demo, voelde ik mij exact zo. Datzelfde heb ik met verschillende nummers – het kwam uit me, en de uitleg kwam naar mij. Muziek is profetisch.’

CA M I L L E Y EM B E T R EEDT OP 24 M EI OP T IJ D ENS L ES NU I TS B OTA N I QU E, GA L A D R AG OT OP 2 9 M EI . L ESNU I TS.BE M ET DA N K A A N ‘S T I J L’ I N B R U SS EL , VOOR D E D RI ES VAN N OT EN - LOOK S VA N GA L A D R AG OT.

R E C HT S CA M IL L E Y E M B E VO N D ZI CH ZE L F D O O R H A A R FA M IL IE LO S T E L AT E N. ‘ IN M IJ N E E R S T E N UM M E R S VE RT E L I K IN A L L E IN T IM IT E IT M IJ N P E RSOON L IJ K E V E R H A L E N , H O E P I J N L I J K , G Ê N A N T O F S C H A N DA L IG O OK . I K M E R K T E H O E M IJ N M UZ IE K AN DE RE N R A A K T, O N G E AC H T H UN L E E F T I J D O F H UID S K L E UR.’

The adventure presenteert

of a Lifetime

DIT IS GEEN FILM, DIT IS UW TOEKOMSTIGE CLUB MED-VAKANTIE NAAR ZUID-AFRIKA NIEUW ALL-INCLUSIVE RESORT

OPENING JULI 2026

COLLECTIE CHAMELEON & MATITA

WWW.VANESSER.COM 3500 HASSELT - KAPELSTRAAT 17 - INFO: 011-22 32 50 2000 ANTWERPEN - SCHUTTERSHOFSTRAAT 32 - INFO: 03-236 31 84

C O R N E L I S S C H U Y T S T R A AT 9 | A M S T E R D A M - WA H T S . C O M

DE

TEKST: ELS MAES

CREDIT: CO URTESY O F MOMU ANT WERPEN.

UITGEKLEED

‘ D E Z E S ’ H E B B E N E E N B I J N A M Y T H I S C H E S TAT U S B E R E I K T E N V U L L E N V A N A F V O L G E N D E W E E K S A M E N E E N H E E L M U S E U M M E T H U N U I T E R S T O R I G I N E L E C R E AT I E S . H U N N A M E N Z I J N S U C C E S V O L L E M E R K E N G E W O R D E N , MET FANS OVER DE HELE WERELD. MAAR WELKE MENSEN GAAN ER SCHUIL ACHTER DIE ZORGVULDIG OPGEBOUWDE FAÇADE? SCHRIJVER OSCAR VAN DEN BOOGAARD INTERVIEWDE HEN ALLE ZES – SAMEN EN A PA R T – E N S C H R E E F E E N O N T H U L L E N D G R O E P S P O R T R E T D AT L E E S T A L S E E N R O M A N .

21.03.26

R EC H T S D E N AM EN VA N D E ZES VA N A N T W E R PEN ZIJ N M ERK EN G E WO R D E N M ET INTERNATIONA L E W E E R K L A N K . MISS CH IEN IS H ET TIJ D O M VA N D E Z E MERK EN WEER M ENS EN T E M A K E N , N A M S CH RIJV ER OS CA R VA N D E N B O O GA A RD ZICH VOOR. H IJ IN T E R V IE W D E ZE EN RECONS TRU EERD E

RE CH TS UIT DE S HOW HE RFST/W I N T E R 19 9 7- 19 9 8 VA N DRIE S VA N NOTE N E N DAAR N AA ST VAN NOT E N LE NT E /ZO ME R 2 008.

BOV E N E E N S ILHOUE T VA N D I R K VAN SA E NE .

CREDIT: CO URTESY O F MOMU ANT WERPEN.

H UN PA R C O UR SEN.

33

SA BATO

21.03.26

Z LINKS E E N ST I L L U I T DE SH OW VAN WA LT E R VAN BE I RE N DON CK L E N T E / ZOME R 19 9 3 .

es mensen zitten samen in een zaal in een Antwerps museum. Het klinkt niet als de premisse voor een ijzingwekkende thriller, maar het is een van de spannendste openingsscènes die we in lange tijd lazen.

De zes aanwezigen heten Walter Van Beirendonck, Dries Van Noten, Ann Demeulemeester, Marina Yee, Dirk Bikkembergs (‘de lange’) en Dirk Van Saene (‘Dirkske’, een bijnaam die hij nog altijd meesleept, omdat de andere Dirk op de Modeacademie ruim 30 centimeter groter was).

Hun namen zijn merken geworden met internationale weerklank. Misschien is het tijd om van deze merken weer mensen te maken, nam schrijver Oscar van den Boogaard zich voor. Hij greep de unieke kans om ze alle zes te interviewen – samen en apart – en hun parcours te reconstrueren: hoe de zes uitgroeiden tot ‘De Zes’.

Het is geen geheim dat deze ex-klasgenoten niet bepaald een liefdevol vriendenclubje vormen.

Ze hebben niet voor elkaar gekozen, maar zijn tot elkaar veroordeeld, zoals familieleden of collega’s of deelnemers van een realityprogramma op een onbewoond eiland.Terwijl ze in ons collectief geheugen tot een eenheid zijn samengesmolten, was die bijeenkomst in het Antwerpse ModeMuseum de allereerste keer sinds lange tijd dat de zes zich samen in één ruimte bevonden en bereid waren tot een groepsgesprek.

Hoe dat gesprek verliep, kun je lezen in het boek van Van den Boogaard, en in een kort fragment op de volgende pagina’s. Om alvast een spoiler

mee te geven: de sleutelzin staat op pagina 21:‘“Wat deden ze allemaal weer moeilijk”, zegt Marina met een zucht.’

Oscar van den Boogaard: ‘Die eerste bijeenkomst leek een scène uit een dadaïstisch toneelstuk: dat stuiterde alle kanten op, met zes mensen die volkomen naast elkaar spraken. Heel bevreemdend hoe ze door de buitenwereld als een soort collectief worden gezien, terwijl ze stuk voor stuk natuurlijk hoogst individualistische wezens zijn. Dat vond ik meteen al een fascinerend gegeven: dit is een groep van mensen die geen groep willen zijn en eigenlijk heel weinig van elkaar afweten. Hoewel ze ooit een bijzondere band hadden in hun studentenperiode, heb ik geen affectie gevoeld tussen hen.’

Sabato: Is dat de reden waarom je het collectieve verhaal van ‘De Zes’ in afzonderlijke monologen vertelt? Omdat ze elk hun eigen versie hebben die losstaat van de anderen?

OSCAR VAN DEN BO O GAARD: ‘Het werd me bij die eerste meeting duidelijk dat je dit verhaal niet verteld krijgt met hen allen samen, dus heb ik ervoor gekozen om hen elk afzonderlijk aan het woord te laten en al die monologen samen te passen in één verhaallijn. Soms spreken ze elkaar tegen, maar ook dat maakt het boeiend: hoezeer kunnen herinneringen ons bedriegen? Natuurlijk is elk verhaal subjectief, maar als je dezelfde gebeurtenissen door zes mensen laat vertellen, kom je toch in de buurt van een soort objectievere ‘waarheid’. De lezer moet zelf mee die puzzel leggen.’

‘Soms sporen hun herinneringen totaal niet met elkaar, of vertrouwden ze me dingen toe waar de anderen niets van afwisten. Het schrijven van dit

C REDIT: SASKIA VANDE RSTICHELE.

‘De modewereld is natuurlijk niet de wereld van de dieptepsychologie: het viel me op hoe weinig de Zes geneigd zijn aan introspectie te doen.

Dat is niet waar hun talent ligt.’

READ

‘Marina Yee heeft me telkens opnieuw op het hart gedrukt: “Je moet alles opschrijven.” Die belofte aan haar heb ik waargemaakt.’ boek was een erg moeilijk proces. Het werd een soort zeskoppig monster – of zevenkoppig, want ikzelf ben natuurlijk ook aanwezig in dit boek – waar ik twee jaar lang mee heb geworsteld en dat me vele nachten wakker hield.’

Elke journalist weet hoe selectief deze zes ontwerpers zijn met interviews. Ze hebben een merkimago gecreëerd en hun privéleven altijd zorgvuldig bewaakt.

Hoe kreeg je van hen het vertrouwen om dit boek te schrijven?

‘Enkelen van hen, zoals Ann, Marina en Dries, kende ik persoonlijk, en ik denk dat iedereen blij was dat het een literair boek zou worden. Ik heb van alle zes de onvoorwaardelijke medewerking gekregen, en niemand heeft gevraagd om het manuscript op voorhand te lezen. Ik denk dat het hen aansprak dat ik geen journalist ben: ik ben een romanschrijver, een verteller. Ik wilde echt onder de huid kruipen van deze mensen, en dat is gelukt, denk ik.’

‘Mensen die al zo lang zo hard alles onder controle hebben, willen op de een of andere manier ook verlost worden. Ze willen ook een keer iets anders laten zien van zichzelf.’

Je schrijft in het boek: ‘Dit is niet ‘De Zes – The Musical’. Het is geen marketingverhaal met alleen maar schoonheid en plezier. Je schrijft ook over vetes, jaloezie, intriges, liefdesverdriet.

‘Ik kwam in een leeuwenkuil terecht, zo heb ik dat ervaren. Maar alles wat in het boek staat, hebben ze me zo verteld en ze zijn vaak behoorlijk hard en kritisch over elkaar. Ik heb niets dan liefde en respect voor deze mensen, dat blijkt ook uit het boek. Maar liefde betekent ook dat je mensen echt ziet zoals ze zijn, met alle fouten en gebreken die daarbij horen.’

‘We kunnen steeds opnieuw hetzelfde perfecte verhaaltje vertellen over de zes talenten die gezellig in 1986 samen met een busje naar Londen reden en daar ontdekt werden. Dat is waar, maar alles daarvoor en daarna is veel interessanter: hoe zijn deze mensen geworden wie ze zijn? Waar komen ze vandaan? En hoe zijn ze geëvolueerd toen het echte leven kwam aankloppen?’

‘De modewereld is natuurlijk niet de wereld van de dieptepsychologie: het viel me op hoe weinig ze geneigd zijn aan introspectie te doen. Dat is niet waar hun talent ligt. Deze mensen zijn met de vorm en de buitenkant bezig en daar zijn ze meesters in. Ze kunnen heel goed een beeld neerzetten dat helemaal tot in de puntjes klopt. Maar ik ben als

O NDE R H E T IS G E E N G E H E IM DAT D E ZE S E X-KL A S G E N OT E N N IE T B E PA A L D E E N L I E F D E VO L V R IE N D E N C LUB J E VO RMDE N . VA N D E N B O O GA A R D W IL D E DAN O OK G E E N M A R K E T IN GV E R H A A LTJ E VE RT E L L E N .

21.03.26

schrijver geïnteresseerd in de inhoud, in echte mensen.’

‘Tijdens de gesprekken hoorde ik heel vaak: “Je moet daar niet te veel achter zoeken.”Wel, dat is natuurlijk exact wat ik wel wilde doen. Ik wil alles binnenstebuiten en ondersteboven keren, en voorbij de glanzende verpakking kijken. Zo heb ik iets tevoorschijn gehaald dat misschien confronterend is, maar het is waardevol omdat het echt is. Ik heb hen menselijk gemaakt, zo zie ik het.’

‘Ik ben zelf in mijn boeken ook heel open geweest over mijn eigen leven. Het is zalig om dat te kunnen, om de maskers niet langer op te houden en niet in angst te leven. Je eigen schaduwkanten omarmen is heel bevrijdend, dus ik denk dat ik de Zes hiermee een cadeau heb gedaan. Ik heb een spiegel voorgehouden, dat is alles.’

Tijdens het schrijfproces kreeg je boek nog een onverwachte extra lading, want eind vorig jaar overleed MarinaYee. Na jou zal niemand ooit nog het complete verhaal van de Zes kunnen neerschrijven, want haar stem ontbreekt vanaf nu.

‘Toen Geert Bruloot, gastcurator van de MoMu-expo, ons samenbracht en over de tentoonstelling sprak, zei hij:“We moeten het nu doen, nu iedereen er nog is.” Dat bleek gruwelijk profetisch: tijdens het schrijven van dit boek is Marina ziek geworden en gestorven.We zijn in die periode heel hecht geworden, en gaandeweg ben ik de groep wat meer door haar ogen gaan bekijken.

Zij was de outsider, iemand die zichzelf wat buiten de groep had gezet en nooit wilde meedraaien in het commerciële modecircuit. Ze heeft echt helemaal haar eigen pad gevolgd. Ik heb lang de hoop gekoesterd dat haar ziekte de groep zou samenbrengen.

Dat er in het licht van de dood toch een soort dankbaarheid zou worden uitgesproken, of steun. Misschien is dat toch het sprookje van de Zes waarin ik wilde geloven.’

‘Het is dankzij haar dat ik me gesterkt voelde om heel eerlijk en radicaal te zijn in het neerschrijven.Anders dan de andere vijf had zij absoluut lak aan alle decorum. Ze was compleet ongefilterd. Marina heeft me telkens opnieuw op het hart gedrukt: “Je moet alles opschrijven.” Die belofte aan haar heb ik waargemaakt.’

‘D E Z ES . H ET ON V ERT EL D E V ER H A A L VA N D E ZES VAN A N T W ER PEN ’, D OOR OS CA R VA N D EN B OOGAARD, VERSCH I J NT OP 24 M A A RT B I J PELC K M A N S . PELC K M ANSU I TGEVERS.BE EX PO ‘D E A N T W ER PS E Z ES ’, VA N 2 8 M A A RT 2026 T/ M 1 7 JA N UA R I 2 0 2 7, M OD EM U S EU M A N T W ER PEN. MO MU.BE

CREDIT: COU RTESY OF MO MU ANT W ERPEN .

34

36

READ

21.03.26

BOV E N ‘WE KUNNE N S T E E DS O P N I E UW HETZELFDE PE RFE CT E VE RHA ALTJ E V ERTELLEN OVE R DE Z E S TA LE N T E N D I E GEZE LLIG IN 1 98 6 SA ME N N AAR LON D EN RE DE N E N DAAR ONTDE KT WER D EN . DAT IS WA AR, MAAR AL L E S DAAR VOO R E N DAARNA IS VE EL I N TER ESSA NT E R’, Z E GT OSCA R VAN DE N BOOGAARD.

CREDIT: COU RTESY OF MO MU ANT W ERPEN , SASKIA VANDERSTIC HELE .

I N D E Z E V O O R P U B L I C AT I E B L I K T S C H R I J V E R O S C A R V A N D E N B O O G A A R D M E T ‘DE ZES’ TERUG OP HUN ACADEMIETIJD EN ZIJN EERSTE KENNISMAKING, IN 1988, MET HUN KLEREN IN BRUSSEL. HIJ ZAG ER ‘MENSEN UIT EEN NIEUWE TIJD’.

‘ZE WILDEN NIET LIJKEN OP ANDEREN, ALLEEN OP ZICHZELF. ZE DRUKTEN EEN TIJDGEEST UIT DIE NOG NIET IN WOORDEN UIT TE DRUKKEN VIEL.’

37

SA BATO

21.03.26

leren kennen: Dirk Bikkembergs, die de laarzen met de veters door de hak had ontworpen, Dries Van Noten, Marina Yee, Walter Van Beirendonck, Dirk Van Saene en Ann Demeulemeester. Samen met Martin Margiela drukten ze een tijdsgevoel uit dat nog niet in woorden was uit te drukken.

Met mode leek het niets te maken te hebben, dat woord klonk te oppervlakkig en braaf. Het was antimode die zij maakten: voor mensen die juist helemaal zichzelf wilden zijn. Een klein vermogen hadden we ervoor over om iets van hen te kunnen dragen. Ook al konden we het ons nauwelijks permitteren, het offer was noodzakelijk. Ze hielpen ons onze eigen grenzen te verleggen, onze mogelijkheden te verkennen.Via hun kleren konden we laten zien wie we vanbinnen waren.

FRAGMENT 1

‘Met mode leek het niets te maken te hebben, dat woord klonk te oppervlakkig en braaf. Het was antimode die zij maakten: voor mensen die juist helemaal zichzelf wilden zijn.’

Mijn persoonlijke verhaal met de Zes zou ik in 1988 kunnen laten beginnen, toen ik vanuit Amsterdam naar België was gekomen om aan de Université Libre in Brussel een master in Europees recht te doen – een alibi dat ik gebruikte om aan mijn eerste roman te kunnen werken. Het was een paar jaar voor de Europese eenwording, die ik me voorstelde als één grote symbiotische liefdesbol.

Ik woonde in de bovenstad tussen de bourgeois aan de Vijvers van Elsene, en ook mijn studiegenoten waren nogal conservatief. In de weekenden ging ik uit in de benedenstad, en daar zag ik in de buurt van de Beurs mensen rondlopen die ik nog nooit had gezien, heel eigen en gesofisticeerd. Zo waren ook de kleren die ze droegen. Het woord ‘fashion’ kwam geen moment in me op. Het waren mensen uit een nieuwe tijd: authentiek, artistiek, individualistisch. In mijn dagboek schreef ik:‘Ze willen niet lijken op andere mensen, maar alleen op zichzelf.’ Het was in dezelfde tijd dat ik de eerste dansvoorstellingen van Anne Teresa De Keersmaeker en Rosas bijwoonde; ik zag zoveel energie, zoveel eigenheid, het was niet te stoppen. Maar het was ook de tijd van aids, de voortdurende angst dat je seks met de dood kon bekopen. Ik sloot voor mijn eerste roman een contract met een uitgeverij met alleen dode schrijvers. Misschien voelde ik me daar al bij voorbaat in thuis. En toen viel de Berlijnse Muur. De symbiotische liefdesbol werd alsmaar groter.

Op een avond volgde ik in de buurt van de Grote Markt een jongen met kortgeschoren haar die zware zwartleren enkellaarzen droeg waarvan de lange veter een paar keer door een gaatje in de hak werd getrokken en over de hiel werd samengeknoopt. Hij leidde me naar Stijl, de winkel van Sonja Noël in de Dansaertstraat, waar ik de kleren van de Zes allemaal zou

FRAGMENT 2

‘De harde werkers zaten altijd bij elkaar. En dat waren wij toch, denk ik.’ – Ann Demeulemeester

L I N K S O S CA R VA N D E N B O O GA A R D O N T D E K T E D E K L E R E N VA N D E Z E S IN 1 98 8 B IJ S T IJ L IN D E DA N S A E RT S T R A AT, TO E N H IJ IN B R USS E L S TUD E E R D E .

Het verleden van de Zes is vloeibaar, het terugbrengen tot datums en (wapen)feiten zou tegen de ziel van de ontwerpers ingaan. Ze waren vanaf het moment dat ze op de academie aankwamen zozeer in een flow, dat tijd ophield te bestaan. Een stromende rivier kun je alleen beleven door erin te springen.

Een eerste poging tot een reconstructie van de academietijd. In de zevenmijlslaarzen.

Terug naar het rondetafelgesprek.

WALT E R : ‘En dan na de zomer kwamen zíj allemaal aan op de academie.’

DR IE S: ‘1977.’

DE LAN GE :‘Het jaar van ‘Saturday Night Fever’.’

WALT E R : ‘Star Wars.’

DR IE S: ‘‘Heroes’ van Bowie.’

MARINA: ‘De Sex Pistols… ‘There’s no future.’’

AN N : ‘Maar ik vond juist wel dat er een toekomst was.’

DIR K SK E : ‘Ging Elvis Presley niet dood?’

MAR IN A (tegen Walter):‘In de nieuwe lichting vond jij een man.’

WA LT E R : ‘Ik heb heel veel moeite moeten doen om hem te veroveren.’

MAR IN A: ‘En die zag niet dat jij verliefd was, en ik zo van:“Allee, Dirkske, ga nu!”’

Dirkske draait met zijn ogen, slaat zijn blik ten hemel. Ik zie hem dat vaak doen. En soms slaakt hij daarbij een zucht. Door zijn ironie – of is het zotheid? – vergeef je hem veel. Maar niet alles, dat geldt voor iemand in het bijzonder hier aan tafel.

AN N : ‘Wij waren de grote klas.’

DR IE S: ‘Vijftien of zestien?’

WALTER: ‘Kan je al die mensen opnoemen nu?’

DE Z E S (lachend):‘Nee. Nee.’ ANN: ‘Er was maar één atelier met stikmachines. En een madam die daar stond, die zei:“En nu gaan we een rok maken.” Dus iedereen zat daar bij elkaar.’

WALT E R : ‘En we aten ook samen.’

READ

D E LANG E: ‘Aan een grote tafel in de refter.’

AN N: ‘Een deel van de studenten was geïnteresseerd, een

ander deel helemaal niet. Na een paar weken zaten er nog maar een paar studenten met hun stikmachine voor die madam. Ze vroegen haar de oren van het hoofd – hoe moet dit en hoe moet dat? Dus de harde werkers zaten altijd bij elkaar. En dat waren wij toch, denk ik. En het speelde geen rol in welk jaar je zat.We waren gewoon bezig.’

D RI ES : ‘Mevrouw Prijot heeft altijd duidelijk gezegd: “Er is één goede modeontwerper in de wereld.”’

D E Z ES :‘Coco Chanel.’

D RI ES : ‘En een jeans is voor arme mensen.’

D I R K S K E : ‘En de knieën en de ellebogen mogen nooit getoond worden.’

D RI ES : ‘De knie was het lelijkste deel van een vrouw.’

WALTER: ‘Ik denk wel dat wij in het begin geïmpressioneerd waren door haar mening.’

MAR INA: ‘Ik helemaal niet.’

Marina kijkt vanaf het andere eind van de tafel recht in mijn ogen, alsof ze in mij een gelijkgestemde zoekt. Het doet me denken aan een familieopstelling, het is ook een familieopstelling, een familie van zes, die niet voor elkaar gekozen heeft, maar het toch met elkaar moet doen.

D E LANG E: ‘We deden toch waar we zin in hadden. Mevrouw Prijot kon je eigen goesting niet stopzetten, hé.’

D I R K S K E: ‘Je doet wat je doet, wat je graag doet. En dat was het.’

DE LANGE :‘En omdat het goed gedaan was, had zij ook niet de mogelijkheid om te zeggen dat het niet goed was.’

DRIES: ‘Het eerste jaar denk ik dat we allemaal braaf waren.

Het tweede jaar zijn we een klein beetje beginnen te rebelleren, want ik ben op een bepaald moment binnengekomen in een kapotte jeansbroek vol gaten.’

MAR INA: ‘Is dat rebelleren?’

DRIES: ‘Mevrouw Prijot is toen met een sigarenkistje rondgegaan waarin iedereen een cent moest steken. Om een nieuwe jeansbroek te kopen voor Dries Van Noten.’

WALTER: ‘Ik vind dat dat in grote letters in het boek van Oscar moet staan. Dat heb ik nooit geweten.’

D I R K S K E: ‘Ik heb even niet geluisterd.’

MAR INA: ‘Dirkske droomt altijd.’

WA LT E R (tegen Dirkske): ‘Dries zei dat Mary het initiatief

21.03.26

nam om rond te gaan met een sigarenkistje om geld in te zamelen voor een broek voor hem.’

DIR K SK E : ‘Zo symbolisch.’

MAR IN A: ‘Symbolisch, hoezo?’

Deze vraag blijft door Dirkske onbeantwoord. Hij draait weer met zijn ogen en zucht. Ik probeer zelf een antwoord op Marina’s vraag te vinden. Zou Dirkske het sigarenkistje symbolisch vinden, omdat Dries inmiddels het meeste geld heeft ingezameld? Of bedoelt Dirkske dat het symbolisch is voor het soort onderonsje tussen Dries en Prijot? Gespeelde ondeugendheid en gespeelde verontwaardiging.Alles bij wijze van spreken. Is dat niet waar ‘Le charme discret de la bourgeoisie’ van Louis Buñuel, de film die destijds een paar jaar eerder was uitgekomen, over gaat? Misschien zoek ik er te veel achter, dat heb ik mezelf sinds ik de Zes heb leren kennen vaker afgevraagd: waarom zou ik me vragen stellen die de Zes zichzelf blijkbaar niet stellen? En wat als er daarachter niets bestaat?

DR IE S: ‘Ik had zo’n wit vest met kleurvlakken, daar was ik heel trots op en ik vond dat mooi op een kapotte jeans.’

MAR IN A: ‘Mevrouw Prijot heeft een keer gezegd:“Marina, heb je je achterkant al eens bekeken?” En ik zo:“Huh?” Gewoon omdat ik zo… een out-of-bed head had. Ja, nog altijd. En ik dacht: wat is er mis mee? “Zo slordig!”, zei ze. Meisjes met lang haar kon ze niet hebben.’

AN N : ‘Het moest altijd in een chignon.’

DR IE S: ‘Prijot heeft zelf nog de kappers betaald voor haar studenten. Ja, die nam je mee naar een dure kapper. Naar haar kapper, en zij betaalde, maar dat haar moest eraf.’

DE LAN GE : ‘Het ongelooflijke is dat Prijot helemaal geen ontwerpster was. Ze tekende alleen maar.’

DIR K SK E : ‘Siertekenen.’

WALTER: ‘Omdat zij ooit op de academie de opleiding siertekenen was begonnen, kreeg ze begin jaren 1960 de vraag van de directeur of ze geen modeopleiding kon beginnen zoals in Londen. En dan is zij van siertekenen overgestapt op modeontwerpen. Maar ze is nooit ontwerpster geweest en had ook geen notie van hoe dat eraan toe ging. Haar ideeën waren gebaseerd op clichés over hoe Chanel en de couturehuizen werkten.’

DR IE S: ‘Ze had een abonnement op L’Officiel.’

WALT E R : ‘Iedere maand was dat een hoogdag, als dat tijdschrift binnenkwam. Dan was het eerst mevrouw Prijot die erin keek, dan onze lerares Marthe Van Leemput, en nadien mocht het een halfuur liggen op iedere bank, en zo ging het dan de klas door.’

D I R K S K E : ‘Ik zie haar nog zo in het hoekje van de klas bladeren.’

DR IE S: ‘Dat was de bijbel.’

MAR IN A: ‘En ondertussen roken.’

AN N : ‘We rookten allemaal.’

WALT E R : ‘Door dat tijdschrift begonnen we al een beetje naar Parijs te kijken, maar ik denk dat we meer met muziek bezig waren dan met mode… De eerste shock bracht Martin Margiela binnen, die werkte voor Scapa, denk ik, en die ging naar Parijs en die had daar shows kunnen zien. En die kwam terug in de klas en die is dan direct een silhouet beginnen te maken met van die brede schouders en we dachten: wat gebeurt hier? Dat kwam voor ons allemaal totaal uit de lucht gevallen.Wij hadden op dat moment nog niks gezien van Claude Montana,Thierry Mugler en Anne-Marie Beretta. En Martin had opeens een silhouet neergezet, met van die enorme schouders. Dat was eigenlijk de eerste keer dat wij beseften: oh, er… bestaat nog iets anders. Er is iets aan de hand in Parijs. Dankzij Martin.’

CREDIT: COU RTESY OF MO MU ANT W ERPEN .

38

INEZ &

41

SA BATO

21.03.26

‘CAN LOVE BE A PHOTOGRAPH’: ZO HEET DE AMBITIEUZE OVERZICHTSTENTOONSTELLING DIE DE VEERTIGJARIGE CARRIÈRE VIERT VAN HET FOTOGRAFENDUO INEZ VAN LAMSWEERDE EN VINOODH M ATA D I N . H E T L I J K T E E N V R A A G , M A A R E E N V R A A G T E K E N B L I J K T O V E R B O D I G . ‘ V O O R O N S I S H E T G E E N V R A A G MEER, HET IS GEWOON DE REALITEIT’, VERTELLEN ZE ZELF IN EEN MOOI VRAAGGESPREK MET ACTRICE TILDA S W I N T O N , T E L E Z E N I N H E T F O T O B O E K D AT B I J D E E X P O H O O R T . ‘ H E T I S D E M A N I E R W A A R O P W E L E V E N .

WE HOUDEN VAN MENSEN. EN WE HOUDEN ERVAN OM HEN TE VERZAMELEN – ‘VERZAMELEN’, TUSSEN AANHALINGSTEKENS – VIA DE LENS.’

TEKST: ELS MAES FOTO’S: INEZ & VINOODH

VINOODH LIEFDE DOOR DE LENS

42

INSPIRE

21.03.26

‘Fotografie is een manier om vast te houden aan alles waar we van houden. Het is een verzameling van dingen die we bewonderen, die ons inspireren.’

43

OPENINGS PAGINA KAT E MOSS VOOR HA RPE R’S B A Z A AR, 1 99 9 . T E RW I J L MODE FOTOGRAFIE VA AK GAAT O M BE W E GING E N SPE KTA KE L , ZO E KE N I NE Z & VINOODH JUIS T N AAR ST I LT E .

BOVEN LADY GAGA & I N E Z VAN LAMSWE E RDE , VOOR V MAGA ZI N E , 201 5.

SA BATO

I

nez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin studeerden aan dezelfde modeacademie in Amsterdam en werken en leven al vier decennia samen. Geen wonder dat intimiteit, connectie en samensmelting als een rode draad door hun werk lopen, net zoals het vaak terugkerende beeld van de kus. Het bekende ‘Me Kissing Vinoodh (Lovingly)’ uit 1999 toont Inez van Lamsweerde die haar partner Vinoodh Matadin kust: een zelfportret dat hun persoonlijke band en creatieve synergie verbeeldt. Een dikke kwarteeuw later echoën deze thema’s in de serie ‘Think Love’ (2025), met beelden van hun zoon Charles die zijn geliefde zoent. In de tentoonstelling worden beide werken getoond, als een krachtig bewijs van liefde als een zichzelf vernieuwende kracht – voor het geval iemand nog aan de titel zou twijfelen.

CREDIT: JEREMIE CARRON .

DE KRACHT VAN STILTE

LINKS A L VE E RT IG JAAR L AN G VORME N I NE Z VA N LAMSWE E RDE E N VI N OODH MATADIN E E N ONA FSC H E I DE L I J K DU O: ALS KOPPE L , MAAR O OK ACH T E R DE LE NS . HIE R: ‘ME KISS I N G VI N OODH (E T E RNALLY)’ UIT 201 0 .

Ze werden wereldberoemd als modefotografen, maar hun werk gaat meer over mensen dan over mode.We herkennen bekende koppen in hun vele opdrachten voor grote luxemerken en glossy bladen, maar dat uiteindelijke beeld is niet het belangrijkste.Wat voor het fotografenduo telt, is het proces: dat ene intense moment dat de mensen voor en achter de camera voor de eeuwigheid aan elkaar linkt. De energie, de uitwisseling van ideeën.

‘Fotografie is een manier om vast te houden aan alles waar we van houden’, zeggen ze. ‘Het is een verzameling van dingen die we bewonderen, die ons inspireren: een enkele schoen die iemand draagt, een gezicht, of zelfs

21.03.26

iemands hele geschiedenis – iets wat iedereen, op de een of andere manier, kan aanvoelen door alleen maar naar die foto te kijken.’

Terwijl modefotografie vaak gaat om beweging en spektakel, zoeken Inez & Vinoodh juist naar stilte. Levendigheid zit niet in grote gebaren, maar in kleine verschuivingen: een nauwelijks merkbare beweging van een schouder, een blik.

Die stilte geeft hun foto’s een bijna meditatieve kwaliteit.

De mensen op de foto lijken niet te poseren voor de kijker, maar zijn in zichzelf gekeerd. Het resultaat is een beeld dat niet volledig ‘af ’ voelt, maar eerder een opening – een uitnodiging voor de toeschouwer om zelf betekenis te zoeken. Bij elke foto wil je vragen:‘En daarna? Wat gebeurde er daarna?’

GEHEIME TAAL

Het valt pas op wanneer je door de 250 pagina’s van het boek bladert: hoe hun beelden niet alleen elegant en poëtisch, maar evengoed bevreemdend en vaak licht verontrustend zijn.

Inez & Vinoodh spelen bewust met de grens tussen werkelijkheid en fantasie.Vaak lijken hun beelden spontaan, maar achter die schijnbare natuurlijkheid schuilt een zorgvuldig bedacht universum, met subtiele verwijzingen naar de kunstgeschiedenis, films of de popcultuur. Noem het gerust een soort geheime taal: we herkennen echo’s van iets uit het verleden, zonder precies te weten waar het vandaan komt. Net die valse nostalgie – het gevoel dat een beeld zowel gloednieuw als vertrouwd voelt – maakt hun foto’s intrigerend.

PIONIERS

Al heel vroeg experimenteerden Inez & Vinoodh met digitale technieken, lang voordat programma’s als Photoshop gemeengoed werden. Hun pionierswerk stuitte destijds vaak op onbegrip: hun digitale ingrepen, de manier waarop ze lichamen vervormden, werd door sommigen als vreemd of onnatuurlijk ervaren.

44

INSPIRE

21.03.26

45

SA BATO

21.03.26

L I NK S AL E XAN DE R MCQU E E N , 2 0 0 4.

L I N K S EN BOVEN PRINCE, 2013, E N C H RIS TY TU RL INGTON VOOR EEN B A L E N C IAGA -CA M PAGNE, 2001.

BOV E N DRE W B ARRYMORE VOOR

R EC H T S B IL L M U RRAY VOOR TH E

AN OTHER MAGA Z INE , 2005.

N E W YO R K T IM ES M AGA ZINE, 2004.

Intimiteit, connectie en samensmelting lopen als een rode draad door hun werk, net zoals het vaak terugkerende beeld van de kus.

BOV E N VOOR DE S E RIE ‘T HINK LOVE ’ (2 02 5 ) FOTOGRAFE E RDE N INE Z & V I N OOD H HUN ZOON CHA RLE S, EEN EC HO VAN HUN B E KE NDE ZELFP ORT RE T T E N UIT 1 999 E N 2 010.

RE CH TS ‘ROLLE RGIRL’, E E N ADV ERTE NT IE VOOR YVE S SA IN T LAU R EN T UIT 201 7.

21.03.26

In de expo, opgebouwd rond thema’s in plaats van een chronologische volgorde, wordt duidelijk hoe die vroege experimenten de basis legden voor een oeuvre dat mode, kunst en portretfotografie overstijgt. Het gelijknamige boek ‘Can Love Be a Photograph’ biedt een unieke inkijk in hun creatieve proces, van vroege experimentele series tot glamoureuze campagnes.‘Jullie wereld lijkt vloeibaar te zijn’, zo vat Swinton het prachtig samen.‘Het is alsof de toeschouwer wordt uitgenodigd om zelf de punten met elkaar te verbinden en de reis voor zichzelf voort te zetten.’

EX PO ‘CA N LOV E B E A PH OTOG R A PH , 4 0 YEARS O F I N EZ & V I N OOD H ’: T/ M 6 S EPT EM B ER I N KU NSTMU SEU M D EN H A AG. KU N S T M U S EU M . N L ‘CA N LOV E B E A PH OTOG R A PH ’ VA N I N EZ & VI NO O D H , U I T BI J H A N N I BA L B OOK S . T EK S T EN I N H ET EN G E LS, 69,95 EU RO. H A N N I BA L B OOK S . B E

Ze werden wereldberoemd als modefotografen, maar hun werk gaat meer over mensen dan over mode.

BOV E N EN RECHTS ’ROOS AN D AN N CATHE RINE ’, BALE NCIAGAADV ERTE NT IE , 1 999. E N ‘ON LI BE RT Y’, EEN CAMPAGNE VOOR VIVIE NNE WEST WOOD, 1 994.

BOV E N ‘CAN LOVE B E A PHOTOG RAP H ’ BU N D ELT VIE R DE CE NNIA VIS U E L E P OËZI E, ME T MODE B E E LDE N, P ORTR ET T E N E N VROE GE DIGITAL E EXP ER I M ENT E N.

Ontdek onze nieuwe collecties! ook open op zondag van 11u tot 17u

Bourbon-Sleeckx Outdoor | Turnhoutsebaan 217-221, 2970 Schilde | DI-ZA 9.30-18.00 | ZO 11.00-17.00 Bourbon-Sleeckx Indoor & Outdoor | Bredabaan 948a, 2930 Brasschaat | WOE-ZA 10.00-18.00 | ZO 11.00-17.00 info@bourbon-sleeckx.com | +32(0)3 383 06 69 BUITENMEUBELEN & INTERIEURMEUBELEN | LAMELLENDAKEN OP MAAT | BUITENKEUKENS | BBQ | PARASOLS | VERWARMING | ADVIES OP MAAT.

DE PERFECTE TANDEM 52

TEKST: IRIS DE FEIJTER EN JAN SCHEIDTWEILER

21.03.26

FOTO’S: ALEXANDER D’HIET EN WOUTER MAECKELBERGHE

ZE VULLEN ELKAARS ZINNEN AAN, DELEN HETZELFDE ESTHETISCHE DNA EN WETEN VAAK AL W AT D E A N D E R D E N K T N O G V O O R H E T E E R S T E W O O R D I S G E V A L L E N . V A N H E T O N T W E R P E N V A N M O D E C O L L E C T I E S T O T H E T P E R F E C T I O N E R E N V A N S A U Z E N : D E Z E P R O F E S S I O N E L E D U O ’ S B E W I J Z E N D AT T W E E HANDEN OP ÉÉN BUIK VAAK DE KORTSTE WEG ZIJN NAAR DE TOP. AL KLINKT ER OOK EEN WAARSCHUWING: ‘ALS WE AMBRAS HEBBEN, KAN HET HARD GAAN.’

54

INSPIRE

Tom De Poortere

WIE? , ARTDIRECTOR EN ‘HEAD OF DESIGN’ VAN HET MODEMERK ESSENTIEL ANTWERP, (49) IS AL BIJNA TWINTIG JAAR DE R E C H T E R H A N D V A N C R E AT I E F D I R E C T E U R E N MEDEOPRICHTER (56).

Inge Onsea

‘Onze samenwerking is als een huwelijk’ INGE ONSEA

RE CH TS Z E Z IJN E LKA ARS SP I EG ELBE E LD: TOM DE POORT E RE EN I N GE ONSE A VORME N A L B I J N A T WEE D E CE NNIA DE CRE AT IE VE MOTOR AC HTER ESSE NT IE L A NT W E RP.

21.03.26

Tom De Poortere: ‘Echt gesolliciteerd heb ik nooit. Op een dag belde Inge me op en nodigde me uit bij haar thuis.We dronken koffie, ik speelde met haar kinderen en we babbelden honderduit – over alles, behalve over het werk.Toen ik uren later naar huis ging, vroeg ze of ik voor haar wilde komen werken. Ik twijfelde geen minuut, al was het begin lastig: mijn rol was niet duidelijk afgebakend en ik moest mijn plek veroveren tussen een groep sterke karakters. Het was zwemmen of verzuipen.’

Inge Onsea: ‘Ik leerde Tom kennen via mijn schoonmoeder, Nicole Cadine, voor wie hij werkte. Bij aanwervingen kijk ik niet naar het cv, maar naar de persoon. Er moet een klik zijn, anders kan ik niet samenwerken. Bij Tom is die band zelfs zo close dat het wel een huwelijk lijkt.We doen de job samen, ook al hebben we elk een eigen bureau.We reizen ook constant samen: ik herinner me een trip in India waarbij we op een brommertje naar Goa reden voor een partyweekend. Ook in België trekken we veel samen op; soms gaan we zelfs samen op vakantie.’

De Poortere: ‘Omdat we beiden Waterman zijn, zitten we heel gestructureerd in ons werk.We kijken goed naar de cijfers en weten precies wat er goed verkoopt, ook al is een collectie ontwerpen een emotioneel proces.We vertrekken altijd vanuit de kleuren – die kiest Inge – en de prints, die we samen ontwerpen. Inge denkt heel visueel, terwijl ik ook naar de technische details kijk.Tegelijk houd ik me bezig met marketing en imago.’

Onsea: ‘Tom is veel creatiever en gecultiveerder dan ik. Hij gaat veel meer naar het toneel, tentoonstellingen en concerten. Bovendien kent hij de leefwereld van gen Z dankzij zijn eclectische, jonge en edgy vriendengroep. Dat past bij hem: hij wil altijd het nieuwste van het nieuwste kennen.’

De Poortere: ‘Onze smaak komt grotendeels overeen. Laat ons tien stukken kiezen in een vintagewinkel en zeven daarvan zijn identiek. In onze gelijkenissen zijn we heel gelijk, maar in onze verschillen heel verschillend. Dat geeft soms ambras, ook omdat we allebei heel passioneel en koppig zijn. Als ik ergens in geloof, dan strijd ik ervoor. Dan kan het er hard aan toe gaan, maar we zijn het even snel weer vergeten, zonder dat een van ons zijn excuses moet aanbieden.’

Onsea: ‘We begrijpen elkaar zelfs zonder woorden. Soms zitten we in een grote meeting elk aan een andere kant van de tafel. Dan kunnen we met non-verbale communicatie precies weten wat de ander denkt.Vroeger zaten we soms tot middernacht op kantoor, maar die tijd is voorbij.We maken nu meer, maar kleinere collecties en we werken veel efficiënter.’

57

SA BATO

Florian Pierre: ‘Ik ben opgegroeid vlak bij het restaurant. Al van jongs af aan droomde ik ervan om ooit bij L’Air du Temps te werken. Ik vond het geweldig dat de chef zich laat inspireren door zijn eigen terroir: de tuin rond het restaurant. Maar ik wist: eerst moest ik elders ervaring opdoen, daardoor krijg je meer pijlen op je boog. Zo belandde ik onder meer bij Apicius in Parijs, een restaurant met één ster.

In november 2023 heb ik dan spontaan gesolliciteerd bij L’Air du Temps. Ik wist niet of er een plek was, maar ik wilde het toch proberen. Ik had geluk: ik mocht in januari 2024 beginnen.’

Sang Hoon Degeimbre: ‘Florian is snel souschef geworden. In een groot restaurant zoals het onze stuur je dan een onderdeel van de keuken aan. Ik merkte dat hij veel managementvaardigheden heeft en een natuurlijk gezag uitstraalt. Begin dit jaar heb ik Florian bevorderd tot executive chef. Dat betekent: niet alleen de twaalf koks aansturen, maar ook meedenken over de ontwikkeling van het restaurant. Daarvoor heb je intelligentie en creativiteit nodig – je moet het DNA van het restaurant niet alleen snappen, maar er ook iets mee doen. Dat talent heeft Florian. Hij voelt onze keukenstijl goed aan. Hij begrijpt waarom hij hier is. Dat is niet als een robot gerechten uitvoeren, maar meedenken. Ik wil een persoonlijkheid naast mij. Een restaurant als dat van ons groeit maar door verschillende meningen, door te proberen en te praten.’

Pierre: ‘De chef en ik zien elkaar elke dag. Ik sta niet op een vaste plek in de keuken. Ik volg de mise-en-place op en kijk waar ik kan helpen: de flow van de ingrediënten volgen, de afkruiding checken of nagaan waarom er gisteren iets minder goed gelopen is.Tegelijk probeer ik beschikbaar te zijn voor de chef.’

Degeimbre: ‘Formeel hebben Florian en ik soms maar één vergadering per week, meestal om de agenda te bekijken en te weten wat er op ons afkomt. Maar ik denk dat je het meest van elkaar leert door samen dingen te doen – in de keuken is er veel dat je niet met woorden kunt uitleggen. We proeven en proberen. Zo heb ik bijvoorbeeld gemerkt dat Florian een goede sauzenmaker is.’

Pierre: ‘We zien elkaar ook buiten het werk. De chef en ik tennissen af en toe samen – dat is een toffe manier om te ontspannen en elkaar op een andere manier te appreciëren. We zijn ook allebei lopers. We proberen ook de rest van de ploeg daarin mee te krijgen. We zijn met een tiental medewerkers van plan de ‘20 kilometer door Brussel’ te lopen.’

21.03.26

WIE? DERTIG JAAR VERSCHIL IS ER TUSSEN

Sang Hoon Degeimbre ( 5 6 ) E N Florian Pierre (26), MAAR TOCH HEEFT DE CHEF VAN HET T W E E S T E R R E N R E S TA U R A N T L ’ A I R D U T E M P S I N E G H E Z É E Z I J N J O N G E M E D E W E R K E R Z O PA S GEPROMOVEERD TOT EXECUTIVE CHEF.

‘Florian voelt l’Air du Temps’ SANG HOON DEGEIMBRE

L I N K S EEN L EEF TIJ D S V ERS CH IL VA N D ERTIG JA A R, EN TOCH : ÉÉN K E UK E NV IS IE. FLORIA N PIERRE LOOD S T S A M E N M ET S A NG H OON D EGEIM B RE H E T D NA VA N L’A IR D U TEM PS NA A R D E TO E KO M S T.

58

INSPIRE

WIE? PRECIES DERTIG ZOMERS GELEDEN RICHTTEN DE LUXE-OUTDOORZAAK ‘T HUIS VAN OORDEGHEM OP. (43) IS INMIDDELS TWINTIG JAAR DE RECHTERHAND VAN DE MITS (55).

Saskia De Mits en Guy Vermeirsch Karen Vanslambrouck

‘Anderen vinden dat we hard zijn voor elkaar, maar voor ons voelt dat niet zo’ SASKIA DE MITS

RE CH TS NUCHT E R, RAT IONE E L E N SU P ER AMBIT IE US: S ASKIA DE MI T S (BOV EN ) E N HAAR RE CHT E RHAN D K AR EN VA NS LAMBROUCK VOR ME N AL T WI N TI G JAAR E E N GE OLIE DE MACH I N E BI J ’ T HUIS VA N OORDE GHE M.

21.03.26

Karen Vanslambrouck: ‘Als kind nam mijn vader me in het weekend vaak mee achter op de motor. Hij was tuinarchitect en we stopten soms bij ‘t Huis Van Oordeghem. Ik kende de zaak dus al toen ik een vacature in de krant zag staan. De timing was ideaal: ik was net afgestudeerd als grafisch ontwerper.

Tijdens het sollicitatiegesprek bleef ik drie uur zitten, tot mijn vader uiteindelijk belde of alles oké was.’

Saskia De Mits: ‘Je zou kunnen zeggen dat er twee Saskia’s en Karens zijn: in contact met klanten zijn we heel rustig en hulpvaardig, maar achter de schermen zijn we een geoliede machine. Allebei zijn we nuchter en rationeel. We houden niet van poespas, communiceren rechtuit en zeggen onverbloemd onze mening. Anderen vinden dat we hard zijn voor elkaar, maar voor ons voelt dat helemaal niet zo. We delen dezelfde werkethiek van: hup, vooruit. Net als ik deed Karen vroeger een vakantiejob in een bakkerij. Wie elke zondag om 5 uur klaarstaat, weet wat werken is. We blijven voortdoen, ook als het leven tegenzit.’

Vanslambrouck: ‘Saskia en ik doen onze job op dezelfde manier. Als we een project van elkaar overnemen, is het resultaat voor 95 procent hetzelfde, ook zonder overleg.We wéten het gewoon.We delen hetzelfde oog voor detail – we zullen het allebei zien als een kussen niet mooi ligt – en we hebben dezelfde smaak. Laat ons apart naar een beurs gaan en we pikken er gegarandeerd dezelfde meubels, objecten en stoffen uit. We zijn ook allebei zeer ambitieus.

Elke dag zoeken we hoe we het anders, beter en mooier kunnen doen. Als we werken, is ons contact superintensief: we delen een bureau en lunchen altijd samen. Maar daarbuiten zien we elkaar eigenlijk nooit. We weten zowat alles van elkaars privéleven, maar maken er geen deel van uit.’

De Mits: ‘Als je zo close samenwerkt, ken je elkaar door en door. Je weet precies wat je aan elkaar hebt. Al veranderen er ook dingen: Karen is zachter geworden sinds ze kinderen kreeg, en ikzelf ben ook minder radicaal nu ik ouder ben.We zijn zo vertrouwd met elkaar dat we urenlang zwijgend bij elkaar kunnen zijn zonder dat het ongemakkelijk voelt. Maar we hebben evengoed vaak de slappe lach. Humor is superbelangrijk voor ons en we aarzelen niet om de draak te steken met elkaars kleine kantjes.’

SEA DAYS

OPENDEURWEEKEND enkel op afspraak 059 80 91 91 27-28-29 maart, 10u-17u Troonstraat 2-4 Oostende

Iconic architecture

with seaview

Koop aan 6% btw* *vraag naar de voorwaarden

I N S TA P K L A A R

Photography - zegergarre.com

60

INCOGNITO

Bij aankomst vragen we ons even af of we wel juist zitten. De prachtige site, blijkbaar ooit de thuisbasis van de Vlaamse Vereniging voor Watersport, is nu omgetoverd tot Instroom: het restaurant waar deze topchef en zijn vennoot Charuwan Pauwels samenwerken met twintig cursisten van twaalf verschillende nationaliteiten, met acht verschillende moedertalen en zes verschillende geloofsovertuigingen. Een plek waar culinaire uitwisseling en sociale integratie het hoofdgerecht vormen.

We worden warm onthaald. Ons drankje staat er al nog vóór we kunnen bestellen. Onze harten zijn al warm nog vóór we weten met wie we te maken hebben.

Op de vraag hoe het is om hier te werken, volgt unaniem een hand op het hart én een oprechte glimlach. Er wordt geantwoord in beginnend Nederlands, gevolgd door verontschuldigingen die absoluut overbodig zijn.

‘Laten we ons boven even terugtrekken.’ Daar is hij: het brein achter dit concept.

‘Ik ben hier zo graag. Kijk naar dat uitzicht!’ De containers die ooit onderdak boden aan Oekraïense vluchtelingen, kregen voor dit concept een nieuwe invulling. In deze ruimte nemen vrijwilligers de tijd om stil te staan bij de rugzak die iedereen hier meedraagt. Met verf en penseel, muziek en stilte, woorden en blikken, tijd en geduld, vallen en opstaan wordt gezocht naar een manier om de pijn te uiten, de rugzak te dragen, de emoties te vertalen naar het doek. ‘Minstens even belangrijk als de culinaire uitwisseling is het aanbieden van deze plek aan onze cursisten.’ Een team van vrijwilligers zet zich elke dag in om een gezamenlijke taal te vinden, hoe schrijnend de verhalen ook zijn, hoe verschillend de talen ook zijn. Het is prachtig

CONCEPT & FOTO: HANS CORA TEKST: LISE D’HAEYER

INCO GNITO VERBERGEN WE WIE WE ZIJN, OF TONEN WE JUIST ONZE WARE AARD? IN DE REEKS ‘INCOGNITO’ GEEFT KUNSTENAAR HANS CORA ELKE WEEK EEN BEKENDE BELG DE ULTIEME VRIJHEID VAN DE ANONIMITEIT. KIJK VOORBIJ HET M A S K E R N A A R E E N P O R T R E T D AT M E E R B L O O T G E E F T DAN EEN GEZICHT OOIT KAN.

60

21.03.26

61

SA BATO

21.03.26

62

INCOGNITO

21.03.26

‘Voor mijn masker vertrok ik van een werk dat ik maakte samen met Fred Bervoets: “Awel kijk”, zei die. “‘t Scheld. Twee koppekes. Sperma boven de stroom. Gij wou toch iets over verbinding?”’

VOR I G E K E E R IN S A B ATO VA N 07.03.26 K ROOP M UZ IK A N T E S T EFA NIE M A NNA ERTS AC H T E R E E N GOU D EN M A S K ER, G E M A A K T VA N EEN ‘H OERA’-B A L LON. DAT G O UD S TA AT SYM B OOL VOOR H A A R H UID IG E GELU K , OP EN NA A S T H E T PO D IUM . EN GEEF H A A R EENS O N G E L IJ K : A LS ZINGEND E D RU M S TER VA N B R UTUS B EWIJ S T ZE K EER OP K EER DAT Z E TOT D E A B S OLUTE TOP VA N D E B E LG IS C H E R O CK WEREL D B EH OORT. H ER K EN T U D E PERSO O N ACH TER

wat hier gebeurt, en dat alles vanuit een container met het mooiste uitzicht van de wereld. Ik begrijp deze plek pas door er te zijn.

Het masker is in oorsprong een werk dat hij maakte samen met kunstenaar Fred Bervoets. ‘Atypisch, atypisch, da’s toch goed? Ik ben eigenlijk een ongelooflijke narcist. Ik kan niks doen voor een goed doel. Awel kijk: ‘t Scheld. Twee koppekes.

Sperma boven ‘t Scheld. Gij wou toch iets over verbinding?’, citeert hij Bervoets.

Later kreeg het werk de naam ‘Liefde boven ‘t Scheld’. Een logische link naar de favoriete plek van deze chef.

Het allermoeilijkste aan deze ontmoeting? Alles vervatten in amper 2500 tekens.

Zowel de man als het concept laat zich niet zomaar in een beperkt aantal tekens vatten. Hij is artistiek (op en naast het bord), empathisch, ondernemend, gevoelig en grenzeloos gepassioneerd. Het concept zelf is subliem: het schept kansen en mogelijkheden. Het geeft richting aan hen die de weg kwijt zijn. En het levert een ongeziene levenskwaliteit op.

Tijdens onze ontmoeting wordt veel gedeeld dat niet mag worden neergeschreven, en weinig dat wél op papier mag. Maar dat is geen probleem, want de essentie is duidelijk: reserveer, parkeer op rechteroever, wandel door de allermooiste voetgangerstunnel van België, volg de onzichtbare pijlen naar Instroom, geniet van de bijzondere plek, van de oprechte ontmoetingen en de buitengewone culinaire ervaring. En vertel het voort: aan iedereen die je kent, maar ook aan wie je niet kent.

@H A N S .C OR A @ M YOM S ER I ES

H ET M A S K ER D EZE W EEK , O F B L I J F T D I E VO O RLO PI G I NCO GNI TO ?

D E ON T M A S K ERI NG VO LGT VOLG EN D E Z ATERDAG I N H ET M AGA Z I N E.

62

64

BINNENKIJKEN

21.03.26

KAPPER RACHID IBRAHIMI WAS VOOR ZIJN PRIVÉWONING IN BONHEIDEN MINSTENS EVEN B E E L D B E PA L E N D A L S D E I N T E R I E U R S T U D I O C O N T E K S T O F A R C H I T E C T A R N O U T D E S U T T E R . H E T R E S U L TA AT VAN DIE MÉNAGE À TROIS? ALLESBEHALVE SALONFÄHIG.

TEKST: THIJS DEMEULEMEESTER FOTO’S: CAFEÏNE

COUPE

67

SA BATO

21.03.26

L I NK S I N DE G RON DI G VE RB O UW D E

ON D ER G E E N VA S T E K A S T E N , W E L

JARE N DE RT I GWO N I N G VAN KA PPE R

E E N GA L E R IE O PS T E L L IN G VO L

RACH I D I BRAH I MI VLO E I E N BETO N ,

H E R IN N E R IN G E N : A N T IQ UIT E IT E N ,

OVE RH OE KSE RAAMPART I J E N E N

M A R O K K A A N S T E X T IE L E N

G E RAF F I N E E RDE DOORKI J KE N

D E S IG N VO N D S T E N ZOA LS D E

N AADLO OS I N E L KAAR OVE R.

C O R - S O FA .

BINNENKIJKEN

21.03.26

L I N K S A R C H IT E CT A R N O UT D E

ON D ER H E T INOX K EU K ENEIL A ND IS

S UT T E R E N IN T E R IE UR S TUD IO

M E E R DA N E E N FU NCTIONEL E PL EK OM

CONTEKST WERKTEN SAMEN AAN

T E KO K E N ; H E T IS H ET S OCIA L E H A RT

E E N UN IE K E WO N IN G VO L T E X TUUR

VA N D E WO N IN G. ‘IED EREEN B L IJ F T

E N D O O R Z IC H T E N . D E M A R O K K A A N S E

H IE R PL A K K E N A LS WA RE H ET EEN

Z E L L IG E - T E G E LS Z IJ N PE R F E CT

TO O G.’

G E D O S E E R D.

‘Geen kasten in mijn huis. Eén keer uit de kast gekomen en ik heb er geen nood meer aan.’

N

ote to self: de ossenbloedrode entree van Rachid Ibrahimi’s huis is voorbehouden aan de klanten van zijn Salon R. Wie bij zijn privéwoning in Bonheiden moet zijn, vindt de bel verscholen aan de zij-ingang. Je moet wel een beetje geluk hebben om de Marokkaanse kapper thuis of in zijn salon te treffen: Ibrahimi is vaak in Zwitserland, waar zijn vriend in de farmaceutische sector werkt. En al vier jaar reist hij één week per maand naar Marrakech, waar hij momenteel met de Belgische architect Steven Van Diest een riad verbouwt. ‘Op termijn zou ik daar misschien willen wonen. Het is mijn grootste droom om er een school voor kansarme kinderen op te richten’, zegt hij.

OPEN PLEK

Klanten uit het hele land vinden de weg naar Salon R in Bonheiden. ‘Vroeger had ik een kapperszaak in het centrum van Mechelen, tegenover de Sint-Romboutskathedraal. Maar de meeste klanten kwamen toch al van deze kant van Mechelen.

Bovendien woonde een van mijn klanten in dit pand. Naar hier verhuizen voelde dus logisch.’

Feit is: interieurarchitect Sam Peeters, de medeoprichter van Contekst, had jaren geleden al Ibrahimi’s eerste kapsalon verbouwd, een pand uit 1740. Maar deze jarendertigwoning ombouwen tot een kapperszaak met privéwoning vergde een nog grondigere aanpak. Enter Arnout De Sutter, een architect die vaker avant-gardistische privéwoningen ontwerpt voor creatievelingen uit de design- en modesector. Als geen ander weet hij hoeveel ruimte hij hen moet gunnen om hun eigen stempel op een project te drukken.

Ook Peeters liet Ibrahimi alle ruimte. ‘Onze filosofie is om vóór en mét onze bouwheer te ontwerpen’, zegt de interieurarchitect. ‘We gaan op zoek naar oplossingen die passen bij het gebouw, de gebruiker en de omgeving. Hier hebben

70

BINNENKIJKEN

21.03.26

interessante doorkijken, niveauverschillen en goed gedoseerd maatwerk. Met een eervolle vermelding voor het inox keukeneiland, ‘waaraan iedereen blijft plakken als ware het een toog’.

En felicitaties van de jury voor het zichtbeton, uitgekist in slanke plankjes. Ronduit schitterend is hoe de sculpturale haard de betonvloer met het betonplafond verbindt, met alleen een kleine opening voor het open vuur.

Boven is de sfeer een pak minder brutalistisch. De originele indeling maakte plaats voor een hotelwaardige slaapvleugel met zwartgelakte deuropeningen en royale kamers. De gastenkamer is niets minder dan riadwaardig. Maar vooral de masterbedroom met annex dressing en walk-in schoenenkast springt eruit. Om nog maar te zwijgen van de badkamers. ‘Op het grafische tegelpatroon heeft onze vloerder serieus gezweet’, zegt Ibrahimi.

‘Het zwart-witmotief is geïnspireerd op de kunst van Sol LeWitt.’

AFRIKAMUSEUM

Klanten die Ibrahimi’s privéwoning niet te zien krijgen en dus via de ossenbloedrode entree het salon binnenkomen, krijgen ook daar een staalkaart gepresenteerd van de samenwerking met Arnout De Sutter en studio Contekst. Ze creëerden een signaturepalet van industriële materialen als inox, glas en beton, aangevuld met warme toetsen zoals hout en gele zellige. De perfecte sokkel voor Ibrahimi’s vondsten van over de hele wereld.

‘Die bar kocht ik bij een oud vrouwtje in Hamburg’, zegt hij.‘En die hoge vazen? Die zijn razend populair bij mijn klanten. Ik laat ze in Marokko maken op bestelling.’ Ook aan de opvallende messing lantaarns in het salon en de woning hangt een verhaal:‘Dat is de vroegere tuinverlichting van het Afrikamuseum in Tervuren. Die is vervangen door banale tuinspots. Geef toe: deze lampen hebben toch veel meer smoel?’ Om het met een flauwe woordspeling te zeggen: ze zijn geknipt voor dit kappersinterieur.

we bewust ‘lege’ zones voorzien, waar de bewoner vrij spel heeft.’ Die open plekken vulde de kapper met veel gevoel met mooie objecten, antiquiteiten en textiel van zijn vele reizen. ‘In Marrakech laat ik graag bijzettafels of sokkels van natuursteen maken, maar ik neem evengoed overhemden en gordijnstoffen mee’, vertelt hij. ‘Ook de antieke houten berbertrap bracht ik mee van daar, net als het vaatwerk en de meeste keramiek in de keuken.’

GEEN SOEK

Ook de zellige, waarmee de badkamers en de keuken zijn betegeld, zijn handgemaakt in Marokko.

De onregelmatige, geglazuurde tegels maken een opvallende comeback, maar doseren is cruciaal: ze kunnen een interieur onbedoeld een hoog hamamgehalte geven. ‘Om dat te voorkomen, lieten we ze maken in een eleganter 7x7-formaat, in plaats van de standaard 10x10. Zo konden we ze ook makkelijk verwerken in kastfronten en deurpassages, zonder dat het tacky werd.’

Hoewel veel objecten uit Marokko komen, is het interieur van de kapper geen veredelde soek.

Ibrahimi combineert etnische objecten met Scandinavisch, Japans en Zwitsers design (die ‘Cor’-sofa!) en kunst van onder meer Pierre Alechinsky, Karen Verlinden en Kick Veldman. ‘Het interieur verandert hier vaak. Het huis leent zich perfect voor een galerieopstelling: de objecten en meubelen staan bijna als autonome sculpturen in de ruimte. Ik wilde hier bewust zo weinig mogelijk maatwerk binnenbrengen: geen kasten in mijn huis. Eén keer uit de kast gekomen, sindsdien heb ik er geen nood meer aan,’ lacht hij.

Door al die sprekende losse stukken zou je bijna vergeten hoe cruciaal de rol van Contekst en De Sutter was. In nauw overleg veranderden de interieurarchitect en architect een gesloten art-decowoning in een helder, ‘gezoneerd’ huis, met overhoekse raampartijen, afgeronde muren,

S A LON - R. B E, C ON T EK S T. B E, A D S A R C H I T ECTU U R.BE

L I NK SB OV EN B E TO N , S PIE G E LS E N ZE L L I G E : IN D US T R IË L E E N A RT IS A N A L E MAT E RI AL E N S PE L E N H A A S J E - OV E R IN DE TO I L E T T E N VA N H E T K A PS A LO N .

R E C HT S Z WA RT - W ITC O N T R A S T E N DO MI N E R E N D E WO N IN G B IJ UIT S T E K IN DE BADKA M E R S . D E Z E L L IG E H E B B E N E E N PAT R O O N À L A S O L L E W IT T.

Droomt u van een interieur dat uw taal spreekt?

Ontdek hoe Donum uw levensstijl vertaalt in een sprekend interieurontwerp.

donum.be Leopoldplaats 8 . 2000 Antwerpen . 0032 3 231 39 18 . antwerpen@donum.be .

@donum.be

Handgemaakte trilogie ring in 18kt witgoud met een prachtige gele en witte natuurlijke diamanten.

NIEUWE LOCATIE LEYSSTR AAT 1, 2000 ANTWERPEN - 03/213 50 80 SCHUTTERSHOFSTR AAT 30, 2000 ANTWERPEN - 03/226 41 44

WWW.SL AETS.EU

VIJF EEUWEN OVERBRUGGEN IN ÉÉN INTERIEUR: HET IS DE ARTISTIEKE KOORDDANS VAN MARIE EN FRANÇOIS DE LIMBURG STIRUM. IN EEN S TAT I G B R U S S E L S B E A U X - A R T S G E B O U W U I T 1 9 2 3 , T U S S E N H E T V I S G R A AT PA R K E T E N D E M A R M E R E N S C H O U W E N , L AT E N D E Z E D E R T I G E R S 16DE- EN 17DE-EEUWSE MEESTERS MOEITELOOS VERSMELTEN MET HET LEVEN VAN NU.

TEKST: LAURA KEERSMAEKERS FOTO’S: NICOLAS SCHIMP

21.03.26

BOV E N I N DE WOONKA ME R H AN GT HET ‘D R I EKONINGE NFE E ST ’ VAN JAC QU ES DE L’ANGE . DE Z E LDZ AME VON D ST IS DE BLIKVANGE R VAN H E T AP PARTEME NT E N MA AKT DE E L U I T VAN D E AANKOME NDE E X PO OVE R DE V LAAM SE CA RAVAGGIS T E N.

‘Oudere werken hebben een verhaal, een leven en een ziel. Iets wat ik soms mis bij hedendaagse kunst.’

V

raag Marie (39) en François (37) de Limburg Stirum niet waar hun privéleven ophoudt en hun werk begint: bij hen loopt het simpelweg in elkaar over. In hun Brusselse showroom, die tegelijk dienstdoet als François’ appartement, leggen ze de laatste hand aan een nieuwe tentoonstelling, over de Vlaamse caravaggisten.

Die persoonlijke aanpak legt de broer en zus geen windeieren: hun internationale handel in oude meesters groeit gestaag. Net voor de kunstbeurs Brafa verkocht hun galerie, Stirum Art, nog een belangrijk 16de-eeuws werk van de Antwerpse renaissancemeester Willem Key aan het Fonds Charles Vreeken van de Koning Boudewijnstichting, bestemd voor Museum M in Leuven.

Vandaag zijn we bij hen thuis te gast. Niet in het 16de-eeuwse waterslot in Huldenberg, dat nog steeds in handen is van de familie, maar in een statig Brussels appartementsgebouw in beaux-artsstijl uit 1923. De crèmekleurige natuurstenen gevel, de sierlijke smeedijzeren balkons en de indrukwekkende koetsingang geven het gebouw een Parijse allure. In de hal wacht een originele Otis-lift met eikenhouten kooi. We glijden traag naar de vierde verdieping, waar François en Marie ons met een brede glimlach opwachten. Ook van de partij?

De zwarte labrador Rita. ‘Ze is ontzettend enthousiast, maar ook wat zenuwachtig door de fotograaf ’, lacht François.

terracotta en saliegroen, spotten we verschillende werken die zo in een museum zouden kunnen hangen: portretten van edellieden, romantische landschappen en Bijbelse taferelen. ‘Alles wat hier hangt, is te koop’, vertelt François.

Stirum Art zet in op een huiskamerconcept: een privéshowroom waar kunst in een gezellige, luxueuze setting wordt gepresenteerd. Die focus op ervaring sijpelt steeds dieper door in de luxewereld. Net zoals je een Birkin-handtas van Hermès of een horloge van Audemars Piguet zelden nog in een gewone winkelomgeving koopt, maar in een exclusief privésalon met persoonlijke ontvangst en een glas champagne, verschuift ook de verkoop van kunst naar een knusse, luxueuze en persoonlijke setting.

Bedoeling is dat verzamelaars de kunstwerken kunnen beleven zoals bij hen thuis, een concept dat ook in België terrein wint. Galeriehouder Scott Lippens in Antwerpen leeft letterlijk tussen zijn kunst: in zijn jarendertigappartement is nagenoeg alles te koop. Ook Milan Henderickx runt zijn galerie Cour Space vanuit zijn woonkamer in het voormalige postgebouw op de Antwerpse Groenplaats. Diezelfde persoonlijke aanpak hanteren ook Marie en François de Limburg Stirum: ze nodigen geregeld een select gezelschap van verzamelaars, curatoren en kunstliefhebbers uit voor een gezellig diner, waarbij ze zelf – samen met een expert – de werken toelichten.

In Brussel woont François in het appartement; zus Marie leeft al enkele jaren in Rome. Al was ze wel verantwoordelijk voor de aankleding en het interieur. ‘Ik vond de meubels bij antiquairs, op rommelmarkten en in vintagewinkels, van Frankrijk tot Italië. Ik heb een hekel aan Ikea’, lacht ze. ‘Ik ben altijd op zoek naar ontdekkingen, verborgen parels, oude stukken met een ziel en een verhaal.

Dat geldt zowel voor mijn interieur als voor de kunst die we verkopen.’

Maar waarom wil een jonge vrouw zich verdiepen in kunst van honderden jaren geleden? ‘Wat me zo aantrekt in oude meesters, is dat je echte schatten kunt ontdek-

HUISKAMERSHOWROOM

We stappen het appartement van 200 vierkante meter binnen. De hoge plafonds, het visgraatparket en de marmeren schouwen lijken perfect te matchen met de kunst uit de 16de en 17de eeuw. Aan de muren, geschilderd in

B OV EN IN H E T B UR E AU L IN K S H A NGT EEN WERK VA N G É R A R D D O UF F E T, E E N VA N D E B EL A NGRIJ K S TE 1 7 D E - E E UW S E B A R O K S C H IL D E R S U IT LU IK .

76

BINNENKIJKEN

O N DE R VOOR DE WOONKA ME R KOZE N

R E C HT S BOVE N H E T AN TIE K E TA F E LTJ E

M AR I E EN FRA NÇOIS DE LIMB U RG

H AN GT E E N H E RDE RSTAFE R E E L VA N

STI R U M WA RME T E RRACOT TA KL E U RE N

DE ZU I DE L I J KE N E DE RL AN D E R J E A N

U I T. ‘WE W ILLE N DAT ONZ E

DU CAMP S, DI E BE KE N DE R IS O N D E R

HU I SKAME RSHOWROOM WA RMT E E N

ZI J N I TAL I AAN SE N AAM G IOVA N N I D I

K AR AK TE R UIT ST RA ALT.’

F I L I P P O DE L CAMP O.

ken, terwijl ik tegelijkertijd ons Belgisch patrimonium help te beschermen of zelfs uit te bouwen. Oudere werken hebben een verhaal, een leven en een ziel, iets wat ik soms mis bij hedendaagse kunst.’

OUDE ADEL

Die kunstpassie zit diep. De familie De Limburg Stirum vormt een van de oudste adellijke families van Europa – in eigen land moet ze alleen het koningshuis Saksen-Coburg voor zich dulden. Grootvader en graaf Thierry de Limburg Stirum was historicus en burgemeester van Huldenberg. De burgemeesterssjerp bleef drie generaties lang in de familie. Maar de kiem voor hun huidige carrière werd vooral tijdens hun opvoeding gelegd.

‘Geschiedenis en kunst waren altijd aanwezig’, vertelt Marie.‘Vader studeerde kunst in Florence en als kind al bezochten we musea.’

François vult aan:‘Nog altijd probeer ik om de twee weken een museum te bezoeken. En als ik op citytrip ga, plan ik mijn hele reis rond de musea die ik wil zien. Noem het gerust een gezonde obsessie.’

Zeven jaar geleden richtte Marie Stirum op. Ze had al tien jaar ervaring in de sector en werkte onder meer bij het veilinghuis Sotheby’s en de gerenommeerde Londense galeries Colnaghi en Moretti Fine Art. Drie jaar geleden stapte ook broer François in het avontuur.

Ervaring in de kunstwereld had hij niet, wel een achtergrond in sales. ‘Al probeer ik niet te verkopen, maar gewoon mijn passie voor kunst door te geven.’

‘François is absoluut geen klassieke verkoper’, vult Marie aan. ‘Hij is een geboren verhalenverteller en netwerker, iemand bij wie mensen zich meteen op hun gemak voelen.

Het mooiste voorbeeld? Via hem hebben inmiddels al zeventien mensen een pup gekocht bij hetzelfde adres waar hij zijn labrador Rita vandaan haalde. Hij kan het zo goed uitleggen dat iedereen na afloop zelf ook een labrador wil.’

78

BINNENKIJKEN

21.03.26

‘Goede kunst is tijdloos. Of je nu in een klassiek herenhuis woont of in een modern penthouse: als je verliefd wordt op een werk, past het altijd.’

COUP DE FOUDRE

ETEN, DRINKEN, LACHEN

Bij Stirum is de rolverdeling duidelijk: Marie jaagt op de meesterwerken, François brengt ze naar de juiste verzamelaars.‘Ik schuim veilingen af: van de grote internationale huizen tot de kleine regionale zalen’, vertelt Marie.‘Bij die laatste vallen nog echte schatten te ontdekken.’ Onlangs stuitte ze op een werk van Catharina van Hemessen, een van de vroegste vrouwelijke kunstenaars uit de Zuidelijke Nederlanden. ‘Dat geeft een extatisch gevoel’, zegt ze. ‘Daarvoor doen we het: het ontdekken of herontdekken van een stuk kunstgeschiedenis.’

Impulsieve aankopen zijn er niet bij. Soms overleggen ze urenlang via FaceTime terwijl Marie op een veiling zit. ‘Het werk moet ons allebei aanspreken. De kwaliteit moet goed zijn, het mag niet te ver gerestaureerd zijn en het moet passen binnen onze collectie. Maar bovenal moet het een coup de foudre zijn.’

Stirum Art werkt kleinschalig. Jaarlijks verkopen ze slechts vijf tot tien werken. Dat lijkt weinig, maar de prijzen variëren van tienduizenden tot miljoenen euro’s. Sommige schilderijen hangen in het appartement, andere worden bewaard in depots, kluizen of bij de eigenaars zelf. In dat laatste geval werken ze met een verkoopmandaat.

‘We spreken een prijs af met de eigenaar en op de verkoopprijs krijgen we een percentage. In alle discretie gaan we op zoek naar een nieuwe eigenaar.’

De blikvanger in de salon is een schilderij van Jacques de l’Ange, een Antwerpse caravaggist uit de 17de eeuw. De kunstenaar werd pas in de jaren 1990 herontdekt.Voordien werden zijn werken vaak ten onrechte toegeschreven aan andere noordelijke caravaggisten, vooral uit de Utrechtse school.

Het doek toont een uitbundige viering van Driekoningen: er wordt gegeten, gedronken en gelachen, terwijl een van de aanwezigen de kroon draagt. ‘Dit is typisch het soort werk waar we naar zoeken’, zegt Marie. ‘Kunstenaars die ooit grote bekendheid genoten, maar in de vergetelheid raakten. We willen hen opnieuw onder de aandacht brengen.’

Het werk van De l’Ange is zeldzaam. Het prijskaartje komen we niet te weten, maar in 2021 werd een gelijkaardig doek geveild voor 125.000 euro. Bij dergelijke bedragen is authenticiteit cruciaal. Wat met vervalsingen en kopieën?

‘Ons oog en onze neus zijn getraind door de jarenlange ervaring’, zegt Marie. ‘Bovendien werken we altijd samen met experts. Geen enkel werk wordt verkocht zonder de juiste documentatie en garantie.’

Hun klanten zijn een mix van musea, ervaren verzamelaars en particulieren die een collectie willen opbouwen.

‘De wereld van de grote collectioneurs is klein; ze kennen de markt door en door. Daarnaast zijn er organisaties zoals The Phoebus Foundation van Fernand Huts, die zich inzetten om Vlaamse kunst en Vlaams erfgoed te beschermen.’

L I NK S MA R IE E N F R A N Ç O IS D E L I MBU RG S T IR UM : B R O E R E N ZUS , CO MPAG N O N S E N G E PA SS IO N E E R D E P L E I T BE ZO R G E R S VA N D E O UD E ME E ST E R S .

VEILIGE HAVEN

Toch merken ze ook een groeiende interesse bij een jonger publiek.‘Veel verzamelaars van hedendaagse kunst ontdekken nu de waarde van oude meesters’, zegt Marie. ‘Het is een manier om hun collectie te diversifiëren, maar het biedt ook zekerheid.

Deze werken hebben de tand des tijds doorstaan. Ze zijn een veilige haven en blijven een goede investering.’

Ook musea schuiven de oude meesters weer naar voren.

Zo opende eerder deze maand in het Gentse Museum voor Schone Kunsten de expo ‘Onvergetelijk’, waarbij het werk van ruim veertig vrouwelijke kunstenaars uit de 17de en vroeg18de eeuw uit de Lage Landen in de spotlight wordt gezet.

Toch moeten jonge verzamelaars soms eerst warm worden gemaakt, merkt François. ‘We zien dat zelfs bij onze vrienden.

Maar het verhaal maakt echt het verschil. Zodra je uitlegt wat er op een schilderij gebeurt en welke symboliek erin verborgen zit, gaan mensen er anders naar kijken. Oude meesters hebben zoveel lagen; je ontdekt altijd iets nieuws. Het waren pioniers in hun tijd.’ Hun grote droom? Dat elk stijlvol huis een oude meester krijgt. ‘Veel mensen zijn nog bang voor barok, renaissance of rococo in hun interieur, terwijl die werken juist veel leven en kleur brengen in een ruimte.’ Of zo’n oude meester wel past in een modern interieur? ‘Natuurlijk’, lacht François. ‘Goede kunst is tijdloos. Of je nu in een klassiek herenhuis woont of in een hedendaags penthouse: als je verliefd wordt op een werk, past het altijd.’

S T I R U M . A RT

Ramskapellestraat 11, 8620 Nieuwpoort www.schollier.be

design for curious and creative minds

come and visit us Bij ark38 ontdek je een unieke Bij ark38 ontdek je een unieke selectie van selectie van iconische designiconische designklassiekers, verloren gegane klassiekers, verloren gegane meesterwerken en en jong jongBelgisch Belgischtalent.

In onzeInshowroom vind je ook talent. onze showroom vindsistem je modulaire keukens 100% Belgisch. ook sistem modulaire keukens 100% Belgisch.

ark 38 . pierre corneliskaai 38 . 9300 aalst 053805310 contact@ark38.be www.ark38.be

Verfijning, in elk detail.

ONTWERP & REALISATIE INTERIEURARCHITECTUUR

Voor Frank Tack is een interieur meer dan meubilair en materialen. Het is een harmonieus geheel dat naadloos aansluit bij jouw leven. Onze interieurarchitecten vertalen je levensstijl naar tijdloze ontwerpen voor een interieur op maat. De keuken, het kloppende hart van de woning, vormt daarbij vaak het vertrekpunt. Vervolgens creëren de vakmensen in ons atelier een maatwerkconcept dat perfect past binnen je leefwereld.

Van het eerste ontwerp tot de laatste afwerking bouwen we met zorg en toewijding aan een thuis waar de kunst van het leven voluit wordt beleefd. Frank Tack, dat is l’art de vivre op maat van jouw verhaal.

www.franktack.be

Kom langs in onze showroom Grotstraat 74 - Oostrozebeke

81

SA BATO

21.03.26

Bunkerparadijs W I E A A N E E N B U N K E R D E N K T , Z I E T O N Z E K E R H E I D E N O N V E I L I G H E I D . W I E I N E K E V O O R D E Z E V I L L A S TA AT , ZIET DE ULTIEME DROOMWONING. HET IS DE HEERLIJKE IRONIE IN HET OEUVRE VAN ARCHITECT JULIAAN LAMPENS, DIE DIT JAAR HONDERD ZOU ZIJN GEWORDEN. NIET TOEVALLIG WORDT DIT MEESTERWERK VANDAAG BEWOOND DOOR FREDERIC ROZIER, MEDEOPRICHTER VAN ARCHITECTENWONING.BE.

TEKST: JACINTHE GIGOU FOTO’S: JAN VERLINDE

82

BINNENKIJKEN

21.03.26

‘Lampens gooide de burgerlijke hiërarchie van gesloten O P E N IN GS PAGINA FRE DE RIC R OZI ER, ME DE OPRICHT E R VA N AR C HI TECT E NWONING.BE , IS DE HU I D I G E E IGE NAAR VA N DE LAMP E N SV I LLA I N E KE .

O N DE R HE T CONT RAST TUSS E N HET G R I JZ E B E TON E N DE HOUT E N WAN D EN VORMT DE RUGGE NG RAAT VAN LAM P EN S ’ ONT WE RP.

83

SA BATO

21.03.26

kamertjes overboord. Alles draait hier om het gezinsleven.’

B OV EN IN TEGENS TEL L ING TOT D E G E SLOTEN VOORGEV EL , LOS T D E AC HTERGEV EL VA N D E WONING VO L L E DIG OP IN GL A S .

ON D ER ZEL FS D E GEOM ETRIS CH E O PE N H A A RD TEK END E D E M EES TER Z E L F. IN ZIJ N U NIV ERS U M WA S A L L ES , VA N S TRU CTU U R TOT M EU B IL A IR, EEN S A M E NH A NGEND KU NS T WERK .

I

s dit nog een bunker van de Atlantikwall? Het is de vraag die zich onvermijdelijk opdringt bij het zien van deze gevel. Het beton weigert resoluut elke inkijk, als een fort dat zijn geheimen bewaart. Maar wie goed kijkt, ziet links een sculpturale helling waarlangs het regenwater in een kleine, ronde vijver sijpelt. Een vleugje zen, om de brute kracht van het beton te sussen.

Zodra de voordeur openzwaait, is de clash compleet: de woning klapt aan de tuinkant volledig open. Het is een volmaakt plan, ritmisch onderbroken door wanden van hout en beton die – als elegante kamerschermen – de zones scheiden zonder het plafond te raken.

BRUTALISME OP ZIJN PUURST

Juliaan Lampens (1926-2019) ontwierp deze woning in de jaren 1970 met zijn favoriete materialen: beton, baksteen, hout en glas. Hij zocht altijd naar een balans tussen het rigoureuze van architect Ludwig Mies van der Rohe en de plastische vrijheid van zijn collega Le Corbusier. En die fascinatie voor bunkers? Die zat in zijn DNA. Voor Lampens waren bunkers niets minder dan de puurste vorm van brutalisme.

‘Die betonnen kolossen uit de Tweede Wereldoorlog in deze regio? Die lieten hem niet los en hebben hem ongetwijfeld geïnspireerd’, lacht Frederic Rozier, de huidige eigenaar van het huis.

Als medeoprichter van het makelaarskantoor Architectenwoning.be – gespecialiseerd in de verkoop van architecturaal erfgoed – is hij een echte Lampens-kenner. Hij ontmoette de meester zelfs nog kort voor diens dood.‘Dat open plan is geen toeval’, legt hij uit. ‘Lampens gooide de burgerlijke hiërarchie van gesloten kamertjes overboord.

Alles draait hier om het gezinsleven. Al moet ik bekennen: met onze tweejarige dochter in huis ontdekken we soms ook de uitdagingen van zo’n open indeling.’

DEEL VAN DE NATUUR

De villa, in 1974 gebouwd voor een notaris, begroet je bij binnenkomst met een cirkelvormige houten nis: het kantoor van de eerste eigenaar.‘Die notaris heeft er maar twee jaar gewoond’, zegt Rozier.‘Waarschijnlijk paste de woning hem niet.’Wat meteen opvalt, is de organische ziel van het huis: het beton toont trots de sporen van het bekistingshout – een natuurlijk accent dat terugkeert in de deuren van oregondennenhout en de scheidingswanden.

Het is architectuur die bijna spiritueel aanvoelt. In de woonkamer spotten we een verbluffende open haard, waarvan de geometrische uitsnijdingen op zich al kunstwerken zijn. ‘Lampens tekende alles zelf, zelfs het meubilair. In die tijd waren er veel minder designwinkels dan nu, dus creëerden architecten hun eigen universum’, zegt Rozier. Verderop nodigt een golvende betonnen wand uit tot een zachte overgang naar de nachtzone.

Rozier liet wel de vloer aanpakken: vandaag is dat er een van strakgepolijst, antracietgrijs beton. ‘Toen we hier introkken, lag er een Quick-Step-parket dat vloekte met de ziel van het huis.

Oorspronkelijk had Lampens groen, kamerbreed tapijt voorzien, zelfs over de golvende muur, als een verlengstuk van de tuin.’

Want dat was Lampens: hij hield ervan de natuur naar binnen te brengen, niet alleen hier, maar in al zijn ontwerpen. ‘Elk weertype is hier een beleving, van zonneschijn tot kletterende regen.

Je hebt het gevoel dat je deel uitmaakt van de natuur: dat is echt het sterke punt van dit huis’, aldus Rozier.

VERTEKEND BEELD

Juliaan Lampens werd in 1926 geboren in De Pinte en richtte in 1950 zijn eigen architectenbureau op in Eke, nadat hij was afgestudeerd aan Sint-Lucas. Zijn vroege werk oogde nog braaf en klassiek, maar na een bezoek aan Expo 58 gooide hij begin jaren 1960 het roer radicaal om: hij besloot het brutalisme te omarmen, net zoals de ruwe materialen en het open plan.

Echt doorbreken bij het grote publiek deed hij pas in 1991, met de expo ‘Juliaan Lampens 1950-1991’ in deSingel in Antwerpen. Dat die retrospectieve expo nogal ‘selectief’ was, had alles te maken met de meester zelf: Lampens bepaalde eigenhandig wat er op de tentoonstelling mocht worden getoond, waardoor we jarenlang met een vertekend beeld van zijn oeuvre zaten opgezadeld.

B OV EN VO O R D E D E UR E N E N WA N D E N

EKE ALS SPEELTUIN

KO O S L A M PE N S R E S O LUUT VO O R H O UT.

In ieder geval was Eke zijn persoonlijke speeltuin.

Hij bouwde er in 1960 zijn eigen stek aan de rand van een vijver: een puur manifest van open architectuur zonder hiërarchie. Daarna trok hij die lijn door in de woningen voor zijn broers en andere familieleden. Ook de gemeentelijke bibliotheek van Eke nam hij in 1970 voor zijn rekening: een eigenzinnige betonnen kubus die met een grote schuine gleuf werd ‘ingesneden’. Het gebouw wordt straks onder handen genomen door Callebaut Architecten; tegen eind dit jaar moet de bib weer in topvorm verkeren.

‘En dan is er natuurlijk villaVan Wassenhove in Sint-Martens-Latem. De schenking van dat pand aan de Universiteit van Gent haalde zowat alle krantenkoppen, en terecht’, zegt Rozier. Gebouwd tussen 1972 en 1974 voor Albert Van Wassenhove – een alleenstaande professor met een grote passie voor moderne kunst en architectuur – is tot op vandaag een van Lampens’ absolute meesterwerken. De klik tussen architect en opdrachtgever was goud waard. Van Wassenhove gaf Lampens carte blanche voor een project dat zó gedurfd was dat de roem van de architect in één klap bezegeld was.

Toen de professor in 2012 overleed, werd de villa eigendom van de UGent, die ze in bruikleen gaf aan het Museum Dhondt-Dhaenens. Er wordt

21.03.26

intussen volop in geëxposeerd en via een residentieprogramma kun je de plek ook echt ervaren.

De villa haalde in 2024 zelfs de cover van het Japanse blad a+u, een van de meest gerenommeerde magazines over architectuur en stedenbouw. ‘Dat verklaart ook waarom je in het rustige Eke af en toe Japanners ziet ronddwalen’, knipoogt Rozier.

KLASSE APART

Lampens’ invloed is vandaag zichtbaar in de hele Belgische architectuurscene. Als bevlogen docent aan Sint-Lucas in Gent beïnvloedde hij generaties architecten – denk aan Marie-JoséVan Hee, Robbrecht en Daem of Jo Taillieu. Zijn gevoel voor ruimtelijkheid, zijn oog voor detail en de manier waarop hij gebouwen liet ademen in dialoog met het landschap? Daarover is de hele sector het eens: de man was een klasse apart.

Om zijn honderdste geboortejaar te vieren, trekt Laure Messiaen, cultuurexperte in Nazareth-De Pinte, alle registers open. In de Lampens-bibliotheek opent begin volgende maand een tentoonstelling over de bib en Lampens’ vernieuwende architectuur tout court, gecureerd door kunsthistorica Angelique Campens.

Schetsen, plannen, meubels en foto’s tonen hoe het beton een sculptuur werd. Tien hedendaagse kunstenaars, architecten, muzikanten en schrijvers reageren met compacte interventies op zijn werk.

Denk aan creatievelingen zoals Jo Taillieu, Richard Venlet en Aglaia Konrad. Het geheel is opgevat als een ‘cadavre exquis’: een artistieke estafette waarbij elke maker een puzzelstukje legt, of dat nu een tekening, maquette, fotografie of tekst is.

Tegelijk is er een podcastreeks en een cyclus van gegidste fietstochten die je langs twintig Lampens-gebouwen loodsen (van buitenaf te bewonderen, uiteraard). Kortom: in Eke is de bunker definitief een manifest geworden. En de utopie? Die is, gelukkig maar, nog steeds uitstekend bewoonbaar.

B I B - L A M PEN S . B E

BOV E N DE HOUT E N S CHE IDING S-

R E C HT S ALS DOCE N T AA N

WAN D EN IN DE WONING RA KE N

SI N T -LU CAS G E N T DRU KT E J UL IA A N

N ER GEN S HE T PLA FOND. Z E ZI J N

L AMP E N S (19 2 6 -2 019 ) ZI J N S T E M PE L O P

N OG HET B E ST T E VE RGE LIJKE N ME T

G E N E RAT I E S ARCH I T E CT EN . VA N DA AG

ELEGAN TE KA ME RSCHE RME N.

WO RDT ZI J N O E UVRE TOT I N JAPAN AAN BE DE N .

Depuis 1936

TenSen Juweliers

Huidevettersstraat 46 - 2000 Antwerpen E. boutique@tensen.be T. 0032 (0)3 231 98 98

TenSen Exclusive

Schuttershofstraat 2 - 2000 Antwerpen E. exclusive@tensen.be T. 0032 (0)3 231 98 99

WI L D I N

VERGEET DE GLIMMENDE WOLKENKRABBERS EN STERIELE WINKELCENTRA: IN SINGAPORE VIND JE TUSSEN DE BETONNEN HOOGBOUW E E N G R O E N H A R T D AT S N E L L E R K L O P T D A N O O I T . W I J T R O K K E N N A A R H E T S P L I N T E R N I E U W E M A N D A I R A I N F O R E S T R E S O R T : D E U L T I E M E U I T V A L S B A S I S V O O R W I E D E ‘ L E E U W E N S TA D ’ V A N H A A R W I L D S T E K A N T W I L L E R E N K E N N E N .

CREDIT: COU RTESY OF BANYAN TRE E.

THE CI TY

TEKST: OLIVER BERRY

CREDIT: CO URTESY O F BAN YAN TREE.

21.03.26

D

e schemering valt als een warme deken over de jungle. Het is vochtig en zwoel, bijna als in een sauna.

Terwijl cicaden hun mooiste lied zingen en kikkers ritmisch kwaken, kakelen makaken hoog boven me in het bladerdak.Voor me verdwijnt een meer langzaam in de duisternis, de oevers omzoomd door torenhoge woudreuzen.Vuurvliegjes dansen als kleine lampionnen door het donker.

Het is een klassieke junglescène die je in heel Zuidoost-Azië kunt tegenkomen, maar vanavond is er één essentieel verschil: ik lig niet te woelen in een klamme hangmat of een tent vol insecten. Ik zit aan de rand van de infinitypool op de dakverdieping, bungel met mijn tenen in het water en nip van een ijskoude Singapore sling.

‘Het idee is dat de lianen het gebouw over enkele jaren onzichtbaar maken, waardoor het weer opgaat in het bos.’

‘Wenst u nog iets anders, meneer?’, vraagt de ober terwijl hij een schaaltje met kruidige noten en ‘curry puffs’ – een deegkorstje met een vulling van curry, kip en aardappelen – serveert.Terwijl hij geruisloos naar de volgende gast glijdt, wordt mijn blik afgeleid van de cocktailkaart: een vleermuis scheert voorbij en in de verte twinkelen de lichtjes van het financiële district boven de boomtoppen.

3300 HECTARE GROEN

L I N K S D E M E E S T O PVA L L E N D E K E N M E R K E N VA N H E T FO N K E L N IE UW E M A N DA I R A IN FO R E S T R E S O RT Z IJ N D E CA PS UL E VO R M IG E B O O M H UT T E N D IE O P PA L E N B OV E N H E T B L A D E R DA K ZWEVEN.

Natuur is niet het eerste waaraan je denkt bij Singapore. Het is een van de dichtstbevolkte landen op aarde; alleen Macau en Monaco zijn nog krapper.Toch herbergt deze stadstaat een geheim: tussen de snelwegen en wolkenkrabbers liggen botanische tuinen, lanen vol palmbomen, parken en wandelpaden langs het water, en maar liefst twintig natuurgebieden en vier natuurreservaten. In totaal 3300 hectare aan groen, goed voor 5 procent van het eiland.Ter vergelijking: het Brusselse Zoniënwoud is zo’n 4400 hectare groot.

Mijn uitvalsbasis is het fonkelnieuwe Mandai Rainforest Resort. Gelegen aan de rand van het 126 hectare grote Mandai Wildlife Reserve en pal naast de beroemde zoo van de stad, is dit een prestigeproject van de Banyan Tree-luxehotelgroep. Het is niet alleen hun honderdste vestiging, maar ook een thuiskomst voor de eigenaren Ho Kwon Ping en Claire Chiang, beiden geboren Singaporezen, drie decennia nadat ze het merk in 1994 hadden opgericht.

92

T R AV E L

BOV E N S INGAPORE IS E E N VAN DE

O NDE R H E T KLOP P E N DE G R O E N E H A RT

D I C HTSTBE VOLKT E PLE KKE N O P

VAN DE STAD I S DE CE N TR A L WAT E R

AAR D E. TOCH LIGGE N E R PA RKE N E N

CATCH ME N T: E E N W I L DE R N IS D IE V IE R

WAN D ELPADE N LA NGS HE T WAT E R, E N

WAT E RRE SE RVOI RS VO OR D E S TA D T E LT

LI EFST T WINT IG NATUURGE B IE DE N E N

E N OOK E E N AAN E E N SCH A K E L IN G IS

V I ER N ATUURRE S E RVAT E N.

VAN RE SE RVAT E N .

21.03.26

LIANENARCHITECTUUR

Op het eerste gezicht horen beton en glas niet thuis in een natuurreservaat. Maar net als Singapore zelf verbergt het strakke ontwerp een groen hart. In het beton zijn schorspatronen en bladmotieven geperst, en de ramen zijn voorzien van een speciale ‘puntenmatrix’ om vogelbotsingen te voorkomen. Alle 338 kamers beschikken over panelen die het energieverbruik van minuut tot minuut monitoren. Maar het spectaculairst zijn de natuurlijke gordijnen van lianen die de gevel bedekken, de balkons sieren, de ramen afschermen en vanaf het dak naar beneden vallen. ‘De architecten hebben het hotel zo ontworpen dat het past rond de bomen die hier al stonden’, legtYenny Jenny uit, die de educatieve programma’s van het resort leidt. ‘Het idee is dat de groeiende lianen het gebouw over enkele jaren onzichtbaar maken, waardoor het weer opgaat in het bos.’

De meest opvallende kenmerken van het resort zijn de capsulevormige boomhutten die op palen boven het bladerdak zweven, net als de Marsbewoners uit ‘The War of the Worlds’ van H.G.Wells.We stappen op het terras van een van deze hutten en

Dankzij zogeheten ‘park connectors’ zijn versnipperde natuurgebieden weer aaneengesmeed. kijken over de boomtoppen uit op het Upper Seletar Reservoir, waarvan het water het resort omringt. Mist stijgt op uit het bos en een drongo-zangvogel kwettert luidruchtig in de buurt.‘Het is inspirerend om te zien hoe de natuur terugkeert als je haar een kans geeft’, zegt Jenny.

GEDECIMEERD

SUPERCONTINENT

Het verkennen van het reservaat roept vandaag gemengde gevoelens op: dankbaarheid voor het behoud ervan, en verdriet om wat verloren is gegaan.Vanuit het Banyan Tree-resort neem ik een taxi voor een ritje van 15 minuten over de Bukit Timah

CREDIT: GET TY IMAGE S.

Voor de Nederlandse kolonisten die hier aan het begin van de 17de eeuw aankwamen, moet Singapore hebben gevoeld als een klein paradijs. Dikke mangrovebossen overwoekerden de kustlijn; landinwaarts was het eiland bedekt met maagdelijk regenwoud.

Maar tegen het einde van de 19de eeuw – vooral nadat het eiland in 1819 onder Stamford Raffles een Britse handelspost was geworden – waren de bomen gedecimeerd. Ecologen schatten dat 99 procent van het bos in Singapore de afgelopen 200 jaar is verdwenen, samen met 40 procent van de biodiversiteit.

Gelukkig zijn er enkele fragmenten van dit verloren bos bewaard gebleven. Het grootste is het Bukit Timah Nature Reserve, in 1883 opgericht door Nathaniel Cantley, een botanicus opgeleid in de Londense Kew Gardens en later directeur van de botanische tuinen van Singapore. Gechoqueerd door de vernietiging van de inheemse bomen, zette Cantley zich in voor de oprichting van bosreservaten over het hele eiland.

94

T R AV E L

21.03.26

Er zijn redenen om hoopvol te zijn, vooral door het succes van de natuurherstelprogramma’s.

(TU SSEN CE NT RAL CATCHME NT N ATU RE R ESER V E E N WINDSOR NATUR E PARK) KU N JE APE N Z IE N; SOMMIGE KRU I SE N JE PAD, T E RW IJL ANDE RE Z ICH L I E VE R SC HU I LHO UDE N IN DE B OOMTOP P E N .

GROENE SNELWEGEN

Dankzij zogeheten ‘park connectors’ zijn versnipperde natuurgebieden weer aaneengesmeed tot veilige corridors voor het wild. Ik wandel acht kilometer oostwaarts over zo’n groene snelweg, waarbij ik de jungle nauwelijks verlaat. Soms scheert het pad rakelings langs een drukke autoweg vol middagverkeer, om een moment later weer in de dichte jungle te duiken, waar alleen kabbelende beekjes en snerpende krekels de toon zetten.

Boven op de stalen Jelutong Tower word je getrakteerd op een onwaarschijnlijk panorama: een wildernis die wordt ingelijst door glazen torens in de verte. Het letterlijke hoogtepunt is de TreeTop Walk, een 250 meter lange stalen hangbrug die je oog in oog brengt met het leven in de kruinen.

Een familie langstaartmakaken houdt er de wacht; ze chillen op de kabels terwijl ze zich tegoed doen aan hun buit van de dag.

LASTIGE BALANS

‘Zeker sinds de pandemie beseffen we als stad pas echt hoe onmisbaar die wilde natuur voor ons is’, vertelt JackYam.Als gepassioneerd kliminstructeur en natuurgids neemt hij bezoekers mee de stad uit.

‘Singapore is de afgelopen eeuwen onherkenbaar

CREDIT: SH UT TE RSTO CK .

BOV E N LANGS DE T RE E TOP WAL K

Expressway, een van de drukste snelwegen van Singapore. Daarna begin ik aan een ochtendwandeling in het bos, waarbij ik het getoeter van auto’s inruil voor het gezang van vogels. Bomen rijzen langs het pad op als tempelzuilen, hun kronen verborgen in de nevel en hun plankwortels kronkelend over het pad.

Dit zijn de reuzen van het dipterocarp-bos: terap, keranji, meranti en seraya. Individueel zijn ze eeuwenoud, maar hun stamboom gaat veel verder terug; de voorouders van de dipterocarpen omgordden ooit het supercontinent Gondwana. Dat verklaart waarom familieleden van deze boom voorkomen op landmassa’s die nu door oceanen zijn gescheiden.

Ik klim naar de top van het reservaat. Met 164 meter boven zeeniveau sta je op het dak van Singapore, met een zendmast die onophoudelijk de horizon afspeurt. Ik vang een glimp op van hoe klein de wijk Bukit Timah eigenlijk is – een groene postzegel van 1,7 vierkante kilometer, in het niet vallend bij het uitgestrekte stadslandschap. Ik probeer me voor te stellen hoe het eiland er moet hebben uitgezien toen deze machtige bomen het bedekten zover het oog reikte.

Het oerbos mag dan grotendeels verdwenen zijn, op andere plekken sloeg de natuur de afgelopen decennia verrassend hard terug en claimde ze zelfs nieuw terrein. Het kloppende groene hart van de stad is de Central Water Catchment: een uitgestrekte wildernis die niet alleen vier waterreservoirs voor de stad telt, maar ook een aaneenschakeling is van reservaten zoals Mandai, Windsor,Thomson en Chestnut.

21.03.26

van Maleisië.Terwijl een waterig roze zonnetje boven de horizon klimt, volg ik het vlonderpad langs vogelkijkhutten en uitkijktorens. Luierende varanen en een statige purperreiger in de modder begroeten me, terwijl een ijsvogel als een blauwe flits voorbijschiet. Maar net als ik mijn ontbijtbox pak, bevries ik: vanuit het ondiepe water staren twee onverstoorbare ogen me aan. Een zoutwaterkrokodil, die overduidelijk ook aan zijn ontbijt denkt.

Terwijl ik van mijn ‘roti prata’ eet en de zwaluwen door de mangroven zie scheren, voelt de rest van de wereld mijlenver weg. Het is bijna onwerkelijk dat aan de andere kant van het eiland het ‘andere’ Singapore ontwaakt en zich opmaakt voor alweer een hectische werkdag.

veranderd, maar we vechten nu hard om terug te winnen wat we onderweg zijn kwijtgeraakt.’

Hij somt zijn laatste wildernisdates op: van koningscobra’s en wilde zwijnen op Pulau Ubin (net ten noorden van de luchthaven Changi) tot een zeldzame ontmoeting met een dwerghert in het Thomson Nature Park, midden op de dag.‘Ik gok dat de meeste toeristen met een heel ander beeld van Singapore in het vliegtuig stappen’, lacht hij.

Zoals elke stad moet Singapore de komende jaren een lastige balans vinden. De vraag naar land is onverzadigbaar en een hele reeks milieu-uitdagingen – waterverbruik, vervuiling, klimaatcrisis – doemt op aan de horizon. Maar er zijn redenen om hoopvol te zijn, vooral door het succes van de natuurherstelprogramma’s, onder meer voor de geelkruinbuulbuul, de zoetwaterkrab, de kaneelkleurige struikkikker en de ernstig bedreigde, gestreepte Raffles-langoer, een apensoort. Na jaren van sterke achteruitgang lijken ze een voor een terug te keren.

VA N A F 3 58 EU R O VOOR EEN T W EEPER S OO NSKAMER, I N C LU S I EF ON T B I JT. BA N YA N T R EE.C OM TOER S M ET JAC K YA M KU N J E B OEK EN O P N ATU R EG U I D E. S G @ G M A I L .C OM OF N AT I ON AL PARKS S I N GA POR E ( N PA R K S .G OV. S G ) .

B OVE N D E O B S E R VAT IE PUN T E N A A N DE I J SVOG E LV IJV E R IN H E T S UN G E I BU LO H WE T L A N D R E S E R V E , E E N ZE L DZ AAM OV E R B L IJ F S E L VA N H E T OORSP RO N K E L IJ K E M A N G R OV E B O S .

R E C HT S D E ZO UT WAT E R K R O KO D IL ZW E MT I N H E T O N D IE PE WAT E R VA N H E T MOE R A S R E S E R VA AT VA N S UN G E I BU LO H .

CREDIT: GET TY IMAGE S, JEREMY KWOK / U NSPLASH.

T WEE ONVERSTOORBARE OGEN

Voor ik weer het vliegtuig instap, volg ik nog een laatste tip van Jack: het Sungei Buloh Wetland Reserve, een zeldzaam overblijfsel van het oorspronkelijke mangrovebos. Ooit waren deze zoute moerassen de levensader van het eiland – een hotspot voor talloze planten en dieren – maar in amper twee eeuwen tijd werd dit vitale ecosysteem bijna volledig van de kaart geveegd.

Sungei Buloh beslaat 202 hectare langs de Straat van Johor, het kanaal dat Singapore scheidt

O LIVER BERRY, 2026, ‘THE RAINFOREST RETREAT IN THE MIDST OF A M EGAC ITY’. © FINANC IAL TIM ES / F T.CO M. ALLE RECHTEN VOORBEHOUDEN . MEDI AF I N I S V ERAN T WOORDELI JK VOOR DE VERTALING. FINANCIAL TIMES LIMITED AA NVAA RDT GEEN ENK ELE VERANT WOO RDELIJKH EID VO OR DE N AUWKE URI GHEI D OF KWALI TEI T VAN DE V ERTALI N G.

Het is bijna onwerkelijk dat aan de andere kant van het eiland het ‘andere’ Singapore ontwaakt en zich opmaakt voor alweer een hectische werkdag.

ANTWERPEN Schuttershofstraat 42 • BRUSSEL Rue Jean Stas 19 • GENT Kouterdreef 4 • HASSELT Kapelstraat 11 • KNOKKE Kustlaan 146b

Play Every met de perfecte broeken van MR MARVIS. Probeer onze nieuwe Techwools of ga voor klassiekers als The Longs en The Five-pockets.

Tijdloos design, gemaakt in Portugal. Maak je look compleet met onze stijlvolle overhemden, polo’s of pullovers. Shop jouw favorieten voor het voorjaar nu op mrmarvis.be of bezoek een van onze winkels in Antwerpen, Brussel, Gent, Hasselt of Knokke.

VAN LOOCK schoenen

en

lederwaren

Dames • Heren • Kinderen ABRO • AGL • AIGLE • ALLAN K • ALOHAS • AMBIORIX • ANGULUS • ATELIER CONTENT • AUTRY • BARRACUDA • BEBERLIS • BIBI LOU • BIRKENSTOCK BISGAARD • BLACKSTONE • CALCE • CARA ROSA • CARLOS SANTOS • CAROL J. • CLIO • COCCINELLE • CTWLK • CYCLEUR DE LUXE • DIADORA DL SPORT • ETONIC • FJÄLLRÄVEN • FLORIS VAN BOMMEL • FRATELLI ROSSETTI • FRAU • GIANNI CHIARINI • GIORGIO • GIORGIO M. GUGLIELMO ROTTA • HENDERSON • HIDESINS • HOFF • HOGAN • HOOPS • JEUNE PREMIER • JULIE DEE • KAAI • KASSIOPEA • KENNEL & SCHMENGER KIRRUNA • LAIDBACK LONDON • LIES MERTENS • LODI • LOLA CRUZ • LONGCHAMP • MAGNANNI • MAIMAI • MARIA LA ROSA • MARIPÉ MEPHISTO • MERCER • MIEKE DIERCKX • MORELLI • MRP • NATAN • NATHAN-BAUME • NATURINO • NUBIKK • OCRA • ODARE • OWN STUFF PASCUCCI • PAUL GREEN • PAUL SMITH • PEDRO MIRALLES • PERTINI • PHILIPPE MODEL • PME LEGEND • POLDINO • POM D’API • POMME D’OR PURAAI • RFR FABIANO RICCI • ROBERTO FESTA • ROMAGNOLI • RONDINELLA • ROSSANO BISCONTI • ROTUE • SAM REYCHLER • SANTONI SCAPA • SEBAGO • SOFIE SCHNOOR • STATE OF ART • STONES&BONES • SUN 68 • THIRON • TIMBERLAND • TISSA FONTANEDA • TKEES • TOD’S UASHMAMA • UGG • VAIN • VAN BOMMEL • VEJA • VIA MAIL BAG • VISONA • VOLTAN • XSENSIBLE • ZANELLATO • ZARINA ROUGE • ZECCHINO D’ORO

LANGESTRAAT 49 • 2240 ZANDHOVEN • TEL.: 03 484 30 88 / EIGEN HERSTELDIENST, RUIME PARKING • 24/24 GEOPEND OP WWW.VANLOOCK.COM

Getoond product: PAUL SMITH 260320

OPENDEUR WEEKEND 21 & 22 maart 12u00 - 18u00

LEGENDARY HAND MADE CARPETS

T WO D E CA D E S O F L E G E N DA R Y I N N OVAT I O N S Al twintig jaar staat Thibault Van Renne internationaal bekend om zijn luxueuze, handgeknoopte designtapijten. Na de succesvolle première van de nieuwe Legends-collectie opent hij op 21 en 22 maart opnieuw de deuren van zijn showroom voor een exclusief open weekend, met vele nieuwe prachtige en unieke stukken. Kom langs en ontdek.

T H I B A U LT V A N R E N N E Noorwegenstraat 51, 9940 Evergem t. +32 (0)9 281 00 38 info@thibaultvanrenne.com

JOIN THE WORLD OF TVR ON WWW.THIBAULTVANRENNE.COM

OPEN Bezoek alle dagen mogelijk op afspraak via onze website of via +32 (0)9 281 00 38

98

T R AV E L

21.03.26

VERKEN, ONTDEK EN VERTREK VOYAG E S , VOYAG E S

* C ITY TRIP

Andalusië zonder de drommen

Wie allergisch is voor de horden toeristen in Barcelona, moet naar Cádiz. De stad ligt op een schiereiland in het zuiden van Andalusië en wordt door de inwoners liefkozend ‘Tacita de Plata’ genoemd (het zilveren kopje), een verwijzing naar de vorm van de stad en het bleke licht dat hier over de zee en de daken glijdt. In 1492 en 1502 vertrok Christoffel Columbus van hieruit naar de Nieuwe Wereld.Vandaag is Cádiz, een van de oudste steden in het Westen, vooral een plek die je te voet ontdekt. Je dwaalt door de doolhof van het Casco Antiguo, het hart van de oude stad, tot je onvermijdelijk weer uitkomt aan de waterkant. Daar blinken de gouden koepels van de kathedraal boven de stadsmuren, met de Atlantische Oceaan erachter.

‘Sherry’ on the cake? De geschiedenis, de stranden op wandelafstand, tapasbars bij de vleet en overal ‘pescaíto frito’ met een glas xerez. Lonely Planet tipt Cádiz dit jaar als hét alternatief voor Sevilla – ook al zo’n toeristenmagneet.Wie er rondloopt, snapt waarom: het tempo ligt er lager, de zee is nooit ver weg en de stad voelt nog opvallend onopgesmukt.

B OV EN TUSS E N D E K AT H E D R AA L EN D E D O O L H O F VA N D E O UD E W I J K : CÁ D IZ IS E E N R US T IG A LT E R N ATIEF VO O R D E ( OV E R ) TO E R IS T IS C H E S TED EN B A R C E LO N A O F S E V IL L A .

CREDIT: SH UT TE RSTO CK .

CÁ DI Z , H ET Z I LVE R E N KOP JE

99

SA BATO

21.03.26

TEKST: N AT H A L I E W A R N Y

* B UC K E T L I ST VRIJHEID OP BESTEL L I NG

*

C OMPAGNON DE R OUTE

De klassieke groepsreis is voor velen een nachtmerrie. En dat begrijpen we maar al te goed: wie wil er nu de hele tijd als een mak schaap achter een gids aanlopen?

Touroperator Voyageurs du Monde probeert het anders aan te pakken, met zijn concept van ‘gedesorganiseerd reizen’: je geniet van de vrijheid van een backpacker, terwijl een discrete conciërge op de achtergrond de logistieke brandjes blust, en onderweg ook eventueel hotels, trajecten of activiteiten aanpast.

VOYAGEU RSD U MO ND E.BE

Ceci n’est pas un sac. Of toch, maar dan een heel bijzonder exemplaar. Het Britse Smythson, sinds 1887 bekend om zijn luxepapierwaren en lederen reisaccessoires, werkte samen met het Japanse Sacai aan een kleine collectie accessoires.

PAS POORT HO UDE R I N PA NA M A L E E R, 4 3 0 E UR O. SM YT HSO N.C O M

CREDIT: ROBERTO N IC KSON / U NSPLASH .

* APP VAN DE MAAND

DUOLINGO Natuurlijk kan AI vandaag vlekkeloos iets bestellen voor je, maar het blijft al bij al een steriele ervaring.

Een houterig, maar dapper ‘konnichiwa’ of ‘un buen tinto de verano, por favor’ blijft sowieso de beste ijsbreker aan de bar.

100

T R AV E L

21.03.26

Is your passport ready?

B I O H ACKI NG IN DE BRITSE HO OFDSTAD

*

enten, géén additieven en uitsluitend lokale seizoensproducten.

In het voormalige Londense warenhuis Whiteley gaat de nieuwe Six Senses nog een stap verder: de 2300 m2 grote spa herbergt het eerste magnesiumzwembad van de stad – naar verluidt ideaal voor het spierherstel en je overprikkelde zenuwstelsel na een dagje shoppen in Londen. Tegelijk vind je er een fitnessruimte van 325 m2, dertien wellnessruimtes en zes behandelkamers voor onder meer cryotherapie, floatation en roodlichttherapie. De Biohack Recovery Lounge, ten slotte, fungeert als een soort snelkoppeling naar betere prestaties en een sneller herstel.

VA N A F 8 0 1 EU R O PER N AC H T I N EEN T W EEPER S OON S KAMER.

TREND VAN HET MOMENT GLOWCATION Vroeger kwamen we thuis met een koffer vol reissouvenirs.

Tegenwoordig is een herboren gezicht – of, moderner gezegd: wat ‘glow’ op je gezicht – de maatstaf voor een geslaagde vakantie.

Dus spreken we voortaan niet meer van ‘vacation’, maar van ‘glowcation’: we kiezen onze bestemming niet langer op basis

van musea, maar op basis van de specifieke herstelkracht van de behandelingen ter plekke.

Sommigen trekken naar Seoel voor de nieuwste beautytechnologieën, anderen naar Marokko voor de warmte van bijzondere hamams of naar de IJslandse lagunes. Om maar te zeggen: het belangrijkste souvenir ben je dit keer zelf.

S I XS EN S ES.CO M

CREDIT: COU RTESY OF SIX S ENSES, SHUT TE RSTO CK .

Six Senses is voor de hotelsector een beetje wat de formule 1 is voor de autowereld: technologisch, vooruitstrevend en net dat tikje extremer dan de rest.

Zo schafte het merk al het wegwerpplastic af lang voordat dat de norm werd. Met 27 hotels wereldwijd combineert Six Senses een uitgesproken luxe met een bijna wetenschappelijke benadering van welzijn.

Hier moet je niet zijn voor een standaardmassage, wel voor een arsenaal biohackingtechnieken, hyperbare kamers en nog veel meer futuristische snufjes.

Ook in de keuken van dit hotel gaat het er extreem aan toe: het programma ‘Eat with Six Senses’ is synoniem met géén bewerkte ingredi-

21.03.26

Elke maand neemt een andere gastchef plaats achter het fornuis voor Sabato. Die culinaire estafette leidt tot een frisse mix van stijlen en smaken.

Deze week is Jason Spinoy voor de derde keer aan de beurt. In zijn restaurant Atelier Gist, in een knap verbouwde schuur op het platteland bij Geraardsbergen, werkt de chef bij voorkeur met hete kolen, rook en fermentaties. Alles op het bord is er huisgemaakt, zelfs de kimchi bij de gegrilde coquilles. Voor de thuiskok biedt Spinoy gelukkig ook toegankelijkere alternatieven.

Chefs spelen met smaak in een culinaire roulette.

KITCHEN ROULETTE JASON SPINOY COQUILLE, XO, UI EN KIMCHI TEKST: JAN SCHEIDTWEILER RECEPT: JASON SPINOY FOTOGRAFIE EN STYLING: EVA BEEUSAERT

‘Klanten vertellen ons vaak dat dit een van hun lievelingsgerechten uit het menu is’, vertelt Jason Spinoy. ‘In de basis is het een heel pure bereiding met slechts vier onderdelen. De XOsaus erbij is onze vegetarische versie van die pittige Kantonese umamisaus: we vervangen de gedroogde coquilles door pompoen. Maar voel je niet verplicht: je kunt de XO-saus en de kimchi ook kant-en-klaar kopen en toch een lekker resultaat bereiken.’

INGREDIËNTEN (4 personen) 4 tot 8 verse coquilles uit de schelp (af-

hankelijk van de grootte), gespoeld in koud water en drooggedept 75 gr. XO-saus, te koop bij de Aziatische supermarkt 75 gr. zongedroogde tomaat 120 gr. kimchi (het liefst niet-gepasteuriseerd: die is gezonder en intenser van smaak) 1 kg uien 1 l kippenbouillon 75 gr. boter 25 gr. volle room Geklaarde boter of beurre noisette, om in te bakken Peper en zout

104

FOOD

21.03.26

‘Koop het liefst een niet-gepasteuriseerde kimchi, die is gezonder en intenser van smaak.’

H I ER E A S T M E E T S W E S T IN D E Z E C O M B IN AT IE VA N C O Q UIL L E S , PIT T IG E K IM C H I E N E E N K L A SS IE K E UIE N B O UIL LO N .

Grill ze (op de barbecue of in een grillpan)

op de beboterde kant tot ze mooi gekaramelliseerd zijn; bestrijk ze tussendoor gerust nog eens extra met gesmolten boter. Draai ze om en geef de andere zijde nog heel kort wat hitte.

Lepel de XO-saus over de coquilles.

Leg ze op de tapenade en kimchi en lepel er wat uienbouillon rond.

WIJNTIP Devon,Toni Jost, Mittelrhein, Duitsland, 2021 De naam ‘Devon’ verwijst naar de leisteenbodem rond Bacharach. Op deze steile hellingen langs de Rijn maakt Cecilia Jost riesling die ragfijne zuren koppelt aan volle, diepe smaken. Citrus en zachtere bloesems wisselen af met krachtige, minerale toetsen. Daardoor past deze wijn goed bij zeevruchten en Aziatische ingrediënten. Wanneer die twee samenkomen, zoals in dit gerecht, is de match al helemaal made in heaven.

1 2 , 9 EU R O L A N G B EEN D U I T S ETO PW I J N.BE

VOLG EN D E W EEK B ER EI DT JASO N SPI NOY EEN R I B EY E M ET PA D D EN S TOEL EN AARD PEER.

BEREIDING Uiensaus (doe dat het liefst een dag vooraf) Schil de ajuinen en snijd ze in vieren.

Doe ze in een ruime pot met deksel en zet ze volledig onder de kippenbouillon.

Breng aan de kook, zet het deksel erop en laat acht uur trekken op een heel laag vuur.

Giet de vloeistof door een fijne zeef en kook die in tot een kwart van het oorspronkelijke volume voor een mooie, gekaramelliseerde smaak.

Voeg de room en boter in blokjes toe terwijl je de saus mixt.

Kruid met peper en zout.

Garnituren Snijd de zongedroogde tomaten fijn tot een grove tapenade.

Snijd de kimchi in dunne plakjes.

AFWERKING Warm de uienbouillon op en mix die opnieuw, zodat je een mooi schuimende saus krijgt.

Schep een lepeltje tapenade en wat kimchi onderaan in de borden.

Smeer de coquilles aan één kant in met gesmolten boter.

Bij Freja creëren we exclusieve interieurconcepten die luxe, comfort en persoonlijkheid uitstralen. We vertalen je wensen en levensstijl naar een uniek ontwerp op maat, tot in detail uitgewerkt en professioneel gerealiseerd.

Creating the (he)art of your home

Staatsbaan 279

3460 Bekkevoort

www.frejainteriorconcepts.be

106

FOOD

21.03.26

PROEFWERK

TEKST: JAN SCHEIDTWEILER

L U C Y ’ S TA B L E

Philip Lowette serveert in Sint-Truiden bijzondere gerechten, al bezwijken die soms onder te veel experimenteerdrift.

B LIKVANGE R IN HE T I N T E RI E U R VAN LU CY’S TA BLE IS DE ‘LUCY’ -SCU L P TU U R VAN KUNS T E NA AR KOE N VAN ME CH E L E N .

Je ziet zelden een opgezet varken in een restaurant. Maar in Lucy’s Table is er een ereplaats voor vrijgemaakt. Hoog boven de keuken zien we hoe twee harige exemplaren, bepakt met touwen en zwaarden, letterlijk in elkaar opgaan en samen een nieuw varken vormen. Het blijkt een sculptuur uit het ‘Lucy’-project van KoenVanmechelen, de kunstenaar die door kruisingen een ‘kosmopolitische kip’ wil creëren. Ook Lucy is een project over genetische diversiteit en verbondenheid. Dat het opgezette varken zijn naam heeft gegeven aan dit restaurant is niet toevallig. Lucy’s Table is een deel van het ‘Cosmo’-horecaproject op de Grote Markt van Sint-Truiden, waar Vanmechelen ook bij betrokken was: voor het Cosmocafé naast de deur bedacht hij kippenkunst.

Sinds begin dit jaar kookt Philippe Lowette bij Lucy’s Table. De chef en zijn vrouw Sarina sloten hun eigen zaak in Alken en beginnen hier een nieuw hoofdstuk: de ambitieuze keuken van Lowette past wel bij dit aparte restaurant.

Al aan de kleine kaart – vier voorgerechten, vier hoofdgerechten – is te merken dat Lowette een chef is die er zich niet gemakkelijk van afmaakt.Aan alles lijkt hij een eigen twist te geven.

In een vegetarisch hoofdgerecht combineert hij knolselder met shiitake-paddenstoelen en mos-

terd (29 euro). Bij kalfswang komt aardpeer en cacao (26 euro) en de Lowette-versie van café glacé komt uit een espumafles.

Hoe zou een voorgerecht rond kabeljauw en dille (21 euro) eruitzien in handen van deze chef? Dat blijkt een geslaagde constructie van gepekelde vis met zeewier en een saus op basis van karnemelk. Ook het ijsje van dille bovenop is een goede vondst. Minder apart, maar ook lekker, is een combinatie van lauwe coquille met crème van bloemkool en krokant guancialespek (23 euro).

Daarna gaat het mis: het gerecht rond kalfswang is hopeloos zoet – zou dat de cacao zijn?

Enkele spruitenblaadjes en wat aardpeerchips kunnen de boel niet redden. Bij drie nochtans mooi gegaarde duivenfilets (33 euro) komt een te zoute saus op basis van miso. In een dessert rond peer en chocolade heeft de chef zich niet kunnen bedwingen om er ook nog wat zwarte look in te verwerken, en dat is geen geslaagde associatie (13 euro).

Geen gebrek aan durf en ambitie bij Lucy’s Table. Maar soms is gewoon eten nog het lekkerst.

D EZ E Z A A K W ER D D OOR D E SABATO -RECENSENT A N ON I EM EN BETAL END BEZO CH T.

WAA R?

DE C I B E L?

WIJN?

KOM I K T ER U G?

LU CY ’S TABLE

H E T I S H I E R G E ZE L L I G E N A A N G E N A A M

E N K E L E G O E D E B E LG IS C H E N A M E N

IK KO M T E R UG, OM DAT D IT EEN

G R OTE MARKT 65

ZI T T E N : G E MI DDE L D 6 4,4 D B.

O P D E 1 0 B L Z . T E L L E N D E K A A RT, M A A R

G E Z E L L IG E PL EK IS EN D EZE CH EF K A N

O O K W IJ N UIT N IE UW - Z E E L A N D E N

KO K E N – A L Z A L IK D E VOLGEND E K EER W E L V E IL IG E R E GERECH TEN K IEZEN.

3 80 0 SI NT -T RUIDE N TEL . 011/ 96.4 4.34

R E K E NI NG ?

F R A N S E TO PPE R S . E E N G L A S L E K K E R E

LU CYSTABLE .B E

101 E U RO P E R P E RSO ON ( 7 3 E UR O

R O D E W IJ N UIT H E T O O S T E N R IJ K S E

ZON DAGAVOND E N MA ANDAG

E T E N , 2 8 E U RO DRI N KE N ) .

B UR G E N L A N D ( ‘AUS D E N D Ö R F E R N ’ VA N R O S I S C H US T E R ) KO S T T E 1 0 E UR O.

G ESLOTEN.

T E LE URS T E LLE ND ( N I E T S P O SI T I E F S T E ME L DE N )

R E D E L IJ K ( POT E N T IE E L A A N W E Z IG )

G O E D ( H IE R KO M IK T E R UG )

TO P ( Z A L IGE B EL EV ING)

CREDIT: CO URTESY O F LUCY’S TABLE.

Aan alles lijkt chef Philippe Lowette een eigen twist te geven.

Wij zoeken lezers met een mening.

Word lid van ons onderzoekspanel.

Uw mening doet ertoe. De Tijd zoekt lezers die sporadisch willen deelnemen aan korte enquêtes. Over actuele thema’s maar ook over de manier waarop u onze media beleeft. Wat leest, hoort of ziet u graag? Wat mist u, wat kan beter? Zo helpt u ons om de krant, site, app, podcasts of advertenties nog beter af te stemmen op uw verwachtingen en behoeften.

Aansluiten bij het panel kan makkelijk via de QR-code.

H IE R D E BRONZ E N S CULPTUU R VAN M AR CAN T IS ME E VE RHUIS D VAN WATER M AAL-B OS VOORDE NAAR H E T AXA- HOOFDKWA RT IE R IN HA RTJ E BR U SSEL .

RE CH TS NA ME E R DA N T WINTI G JAAR N EE MT KUNSTA DVISE UR M ARTI N E S CHE PE RS AFSCHE ID VAN D E C OLLECT IE DIE Z E ME E VO RMGAF. HET LAN DS CHAP ACHT E R HAAR I S VAN JEAN - M A RIE BYT E BIE R.

109

SA BATO

21.03.26

Je stond mee aan de basis van de hedendaagse kunstcollectie van Axa België. Hoe is die ontstaan? MARTINE SCHEPERS: ‘Ik begon in 1998 bij Royale Belge, net op het moment van de fusie met de Franse groep Axa. Daarvoor had ik tien jaar mee de kunstcollectie voor het cultuurhuis DeWarande gestuurd. In 1999 besliste de nieuwe Belgische CEO,Alfred Bouckaert, dat het imago van de verzekeraar een frisse wind kon gebruiken in de vorm van een eigen collectie hedendaagse kunst. Op de voormalige hoofdzetel in Watermaal-Bosvoorde – waar vandaag onder meer hotel Mix Brussels huist – hingen tot dan vooral wandtapijten en klassieke schilderijen.’

‘We focusten op werken van internationale én Belgische kunstenaars. Niet de prille avant-garde, maar kunstenaars die al een zekere renommee hadden en al in belangrijke collecties vertegenwoordigd waren. Die collectie kwam terecht in het hoofdkantoor, dat in 2017 naar hartje Brussel verkaste. Omdat ik kunstenaars of specifieke werken mocht voordragen, bezocht ik heel veel tentoonstellingen, ateliers en beurzen. Dat doe ik nog altijd, ook al ga ik nu met pensioen.’

Selecteerde je werken die gelinkt zijn aan de activiteiten van de groep? ‘Neen, de collectie hoefde geen illustratie te zijn van onze kerntaken als verzekeraar. Maar er zijn altijd raakvlakken. Niet voor niets kreeg ‘Now, Soon, and Coming Soon’ van Marijke van Warmerdam een centrale plaats in de kantine. Het drieluik, met foto’s van ontluikende en bloeiende magnolia’s, gaat over vergankelijkheid en de schoonheid van de natuur.Als verzekeraar bied je immers zekerheid in elke levensfase. Ook de sculptuur ‘Les LettresVoilées’ van de Spaanse kunstenaar Jaume Plensa trof me, omdat het poëtische beeld volledig is opgebouwd uit letters. Als mensen bestaan we maar door taal en communicatie. Ze bieden verbinding tussen mensen, zeker ook op de werkvloer.’

Hoe werkt kunst op kantoor? Deze week: Martine Schepers, jarenlang kunstadviseur bij Axa België, over geletterde mensen, perfecte barsten en vergaderen met Anish Kapoor.

ART TEKST: THIJS DEMEULEMEESTER

WORKS FOTO’S: WOUTER MAECKELBERGHE

110

ART WORKS

‘We steunden fors de restauratie van de Notre-Dame-kathedraal in Parijs en sponsorden de bouw van het nieuwe Egyptisch museum in Caïro.’

Zijn kunstwerken niet extra kwetsbaar in een kantoor met 3000 medewerkers? ‘Het schilderij van Daan van Golden in het restaurant is inderdaad fragiel. Er passeren dagelijks honderden mensen; ik zou er hartzeer van hebben mocht het beschadigd raken. Dus liet ik een plexiglazen behuizing maken. In zijn werk herleidde de Nederlander de wereld tot de essentie: een gevolg van zijn tijd in Japan. In dit geval was zijn vertrekpunt een sculptuur van een man en een vrouw die elkaar liefdevol in de armen houden. Dat beeld, dat hij op de rommelmarkt vond, abstraheerde hij tot een bijna abstract kleurvlak, uitgevoerd in Japanse lak.’

‘Toen de massieve houten sculptuur van David Nash, een van onze eerste aankopen, begon te splijten, was ik eerst ongerust. Maar toen de Engelse kunstenaar zelf kwam kijken, stelde hij me gerust: “It’s a crack, but it’s a beautiful one.” Hout droogt uit, de natuur kun je niet temmen. En zijn kunstwerk evolueert mee met de tijd.’

Hoe reageert het personeel op al dat moois?

‘Inhoudelijke vragen over de gekozen werken beantwoord ik altijd met plezier; die werken zijn bedoeld om toegankelijk te zijn voor een groot publiek. Sculpturen, schilderijen, fotografie, grafiek: kunst maakt gewoon deel uit van de dagelijkse werkomgeving. Onze teams vergaderen tussen werken van onder meer Anish Kapoor, Johan Creten, Charlotte Beaudry, Massimo Vitali, Marthe Wéry of Jan Vanriet. De twee werken van Sol LeWitt in de hall kochten we destijds op Art Brussels als knipoog, omdat ze toevallig in de Axakleuren waren: rood en blauw.’

Hoe ziet de toekomst van de collectie eruit? ‘De meeste aankopen dateren van de periode 19992015. Het aantal beschikbare muren is beperkt, en ramvol wilde ik het hier niet hangen. Bij de opening van de nieuwe hoofdzetel in 2017 maakte kunstenaar Denis Meyers een zesdelig kunstwerk met spuitbussen. Hij realiseerde het live en in situ, in interactie met de medewerkers. Meyers verwerkte in zijn kenmerkende typografie enkele Franstalige kernbegrippen van ons bedrijf, zoals ‘inclusion’, ‘protection’ of ‘confiance’. Het werk, dat in een grote vergaderzaal hangt, is het voorlopige sluitstuk van de Axa-bedrijfscollectie in België.’

‘Vandaag is de filosofie meer verschoven naar corporate social responsibility. De vraag is nu vooral: hoe kan het bedrijf iets teruggeven aan de maatschappij? Hoe kunnen we bijdragen aan een rijker cultureel veld? Hoe kunnen we unieke kunstschatten uit het verleden beschermen? Hoe kunnen we meer mensen toegang geven tot kunst? De Axa Foundation maakt daar jaarlijks 60 miljoen euro voor vrij. Zo steunden we onder meer fors de restauratie van de Notre-Dame-kathedraal in Parijs, kochten werken aan voor het Louvre en sponsorden de bouw van het nieuwe Egyptisch museum in Caïro. Ook onze sponsoring van de kunst- en antiekbeurs Tefaf in Maastricht past in dat plaatje.’

Zijn er ook werken uit het iconische Royale Belge-gebouw naar hier verhuisd? ‘De bronzen beelden van Ernest Wijnants en Mimmo Paladino uit ons atrium stonden vroeger in de hall van Royale Belge in Watermaal-Bosvoorde. Nog een mooi voorbeeld is de sculptuur in de traphal van de Franse kunstenaar Marcant: hij beeldde de negatieve ruimte uit tussen je handen als je iemand op een oosterse wijze begroet.’

Reizen de kunstwerken rond in het gebouw?

‘Zeker. Onze CEO houdt bijvoorbeeld erg van het werk van Bernard Frize, dus op zijn vraag verhuisde dat schilderij naar de zesde verdieping.Van daar heb je trouwens een prachtig uitzicht op de Brusselse skyline. De complexiteit van de grootstad krijgt een echo in een van mijn favoriete werken daar: een landschap van Alex Katz. Maar evengoed in het werk van Bart Stolle, dat gaat over netwerken en chaos. Op diezelfde verdieping staan nog beelden van Mark Manders en Barry Flanagan, maar ook van Tony Cragg. Zijn sculptuur, die we al op onze Tefaf-stand toonden, stelt een gezicht in profiel voor, opgebouwd uit lagen marmer. Het beeld straalt dynamiek uit en richt zijn blik op de stad.’

21.03.26

B OV EN H E T B R ONZEN B EEL D VA N M IM M O PA L A D I NO S TOND V ROEGER OP D E H O O F DZ E T EL VA N ROYA L E B ELGE IN WAT E R M A A L - B OS VOORD E. ON D ER H A N S VA ND EK ERCK H OV ES G E S C H IL D E R D E OD E A A N D E NATU U R.

L I N K S DA A N VA N GOL D ENS S CH IL D ERIJ IN JA PA N S E L A K : D E EYECATCH ER VA N D E R E F T E R.

0 1 E E N PUB L IE KS L IEV EL ING IN D E V E R GA D E R Z A A L: ‘OD ORE D I F EM M INA’ VA N J O H A N C R ETEN, EEN WERK IN BRONS. 0 2 D E KUN S TC OL L ECTIES VA N A XA EN W IN T E RT H UR – M ET OND ER M EER D EZE A L E C H IN S K Y – V ERS M OLTEN B IJ D E FUS IE TOT D E A XA -GROEP IN 19 9 9 .

0 3 D E DY N A M IEK IN TONY CRAGGS S C UL PTUUR V E RS U S H ET B RU IS END E B R USS E L .

0 4 B IJ D E O PE NING VA N H ET H O O F D K A N TO O R IN 201 7 M A A K TE D ENIS M E Y E R S E E N T Y POGRA F IS CH WERK R O N D A X A’ S K ERNWA A RD EN.

111

SA BATO

21.03.26

01

02

03

04

LUXEVASTGOED Wonen in het groen, aan het water Exclusief woonconcept met 41 luxeappartementen op een ongeëvenaarde locatie in het bruisende Kortrijk. Ondanks de centrale ligging neemt u er uw intrek in een zalig groene woonomgeving, met uitzicht op de schilderachtige oevers van de Leie en in de schaduw van de iconische Broeltorens.

www.woonhofaandeleie.be

INFO & VERKOOP

Christophe Caesemaeker Christophe@immotion.be +32 497 41 37 37

LUXEVASTGOED

RUIME 3-SLPK WONINGEN MET EIGEN TUIN IN HARTJE ANTWERPEN Inkom via gemeenschappelijke binnentuin vooraan Woonkamer met zicht op private achtertuin Op 500m van het Centraal Station en Zurenborg Top Mobiscore van 9,9 op 10 Parkeer vlot je wagen in de ondergrondse parking (mogelijkheid elektrische laadpaal) Bespaar op energie dankzij duurzaam vastgoed Zonnepanelen Warmtepompen Regenwaterinfiltratie Bijna Energie-Neutraal (BEN) Te koop vanaf € 549.500 (excl. kosten)

*Cfr. de contractuele bepalingen en de huidige fiscale wetgeving.

ONTDEK ALLE VOORDELEN OP WWW.RESIDENTIE-LUMEO.BE/WONINGEN

LUXEVASTGOED

Residentie Dunas Oostduinkerke

Meer info over dit project op

W W W. A E D I M A R . B E

LUXEVASTGOED

In het centrum van Brasschaat geven twee aantrekkelijke gebouwen gestalte aan het nieuwe woonproject Parkhof.

In dit buitengewoon duurzame concept, waar gebruikt wordt gemaakt van geothermie, woont u in alle luxe en in een zeer groene woonomgeving, maar toch overal dichtbij. www.parkhof-brasschaat.be Prijzen vanaf € 465.000 excl. aankoopkosten

Subliem gelegen langs de oever van de Schelde in hartje Antwerpen, met uitzicht over het rustgevende water van de rivier, verrijst het bijzonder kwalitatieve woonconcept Plantin.

Architect Luc Binst tekende voor een ontwerp waarin tijdloze elegantie, ruimte en licht centraal staan.

www.plantin-antwerpen.be Prijzen vanaf € 855.000 excl. aankoopkosten

Luxueus en levenslang wonen op AAA-locaties www.vl-holding.be

VL-HOLDING

LUXEVASTGOED

LUXEVASTGOED

Exclusief wonen in de Markgravewijk In de gegeerde wijk Markgrave in Antwerpen vindt het nieuwbouwproject Il Rettore zijn thuis, een uiterst private residentie met slechts vier luxueuze appartementen. Elk appartement beslaat een volledige verdieping en biedt een uitzonderlijk gevoel van ruimte en privacy. De stijlvolle architectuur sluit harmonieus aan bij het straatbeeld. Alle appartementen kijken uit op een prachtige gemeenschappelijke tuin van 500 m². Il Rettore belooft een oase van rust te worden op een bijzonder gewilde locatie.

+32 3 227 06 36

www.demeester.eu

LUXEVASTGOED

ZICHT OP...

LUXUEUS STADSWONEN. NIEUWBOUWAPPARTEMENTEN TE KOOP IN GENT

INFOAVOND

26 MAART Schrijf je in!

Prestigeproject op toplocatie in postcode 9000 Luxe nieuwbouwappartementen Gevelbrede terrassen, panoramische uitzichten Premium afwerking naar keuze Ruime ondergrondse parking, uitstekende mobiliteit

MEER INFO? www.sintpieterspoort-gent.be of bel +32 9 396 55 33

De beelden in deze advertentie zijn louter illustratief en niet bindend. De informatie in deze advertentie is geen aanbod en evenmin een uitnodiging tot aankoop.

Triple Living kan in geen geval aansprakelijk gesteld worden voor de inhoud van deze advertentie.

sintpieterspoort-detijd_sabato-ad-20260321-207x257.indd 1

4/03/2026 9:37:50

LUXEVASTGOED

In het hart van de Zavel realiseert Sablon Residence een beperkte collectie exclusieve appartementen en penthouses.

Belgisch vakmanschap van wereldklasse

Sablon is een uitzonderlijk nieuwbouwproject waar Belgische finesse, tijdloze grandeur en een unieke ligging samenkomen.

Een locatie die haar waarde al generaties bewijst

Discrete luxe

www.sablon.be T +32 (0)2 201 00 01 contact@immobelgroup.com

Bezoek onze opendeurdag op zondag 29 maart van 13u tot 17u | Bodenbroekstraat 8/8A, 1000 Brussel

8913_IMB_Sablon BEW Exterieur_Sabato-NL_OD-29mrt_207x257_v3.indd 1

10/03/2026 11:04

LUXEVASTGOED

Ontdek Rinkkaai in Gent.

Natuur, water en wonen in één totaalbeleving www.rinkkaai.be | 09 240 01 00

Een ontwikkeling van:

LUXEVASTGOED GENIET VAN UITZONDERLIJKE LANCERINGSVOORWAARDEN

O

O S T E R O E V E O O S T E N D E

R

MISTRAL OOSTEROEVER OOSTENDE • 93 UNIEKE APPARTEMENTEN INCL. 2 EXCLUSIEVE ‘VILLAS IN THE SKY’ ZICHTEN OP ZEE, DUINEN JACHTHAVEN & HAVENGEBIED • ICONISCHE ARCHITECTUUR BY CONIX-RDBM RUIM AANBOD 1, 2 EN 3 SLPK APP. • RIANTE TERRASSEN • HOOGSTAANDE AFWERKINGSGRAAD

03_Sabato_Mistral_20260321.indd 1

MEER INFO T 059 51 11 15

24/02/2026 09:35

122

SA BATO

21.03.26

De paradox van het alledaagse leven volgens Anton Gudim.

@_YE S_BUT

M E DE W ERKERS : OLIVE R BE RRY, ST E L L A BO U DE N S, L I SE D’ H AE YE R, I R IS D E F E IJT E R, T H IJ S D E M E UL E M E E S T E R, JAC IN T H E G IG O U, J O R IK L E E M A N S , IN G E RYL A NT, JAN SC HE IDT WE ILE R, JA SON SP I N OY R E DACT E UR S: E L I N E BRO E CKX , M A R IE H O C E PIE D, N ATA L IE H E LS E N , L AUR A K E E R S M A E K E R S FOTOG R A F EN : E VA B EEU S A ERT, CAFEÏ N E, HA NS CORA , A LE X A N DE R D’ H I E T, I N E Z & VI N O ODH , MI CH AË L S M IT S , WO UT E R M A E C K E L B E R G H E , N IC O L A S S C H IM P, JA N V E R L IN D E COV E RFOTOGRAF EN: INE Z & VI N OODH I L LUST R ATO R : AN TON G U DI M C H EF D I G I TA A L : D R IE S C E UPPE N S EI N D R EDACT EU R S : JA N LO D E W YC K X , R E IN V ERH OEV EN FOTO RE DACTEUR & COÖRDI NATO R : N AT H AL I E WARN Y VO R M G E VI N G : C H R IS T IN E D UB O IS , DAV ID S T E E N H UYS E A RT D I R ECTOR : PH IL IP VA N B A S T E L A E RE A DJ UN CT- HOOF DREDACTEUR : E LS MAE S HO O FDR E DACT E UR : AN B O GA E RT S C R EAT I V E D I R ECTOR : G E R DA AC K A E RT A B ON N EM EN T EN : T E L . 0 8 0 0/ 5 5 .15 0, ABO@ TI JD.BE ADVERTENTIE S: T RU ST ME DI A , H AVE N L AAN 86 C, BU S 3 0 9, 1 0 0 0 B R USS E L , T E L . 0 2/ 4 22. 0 5 .1 1 , S A B ATO @ T R US TM E D IA . B E V E RAN T WOORD ELIJKE UITG E VE R : P E T E R QUAG H E BE U R SA BATO WOR DT G ED R U K T B I J R OU L A RTA PR I N T I N G.

by mediafin

LUXEVASTGOED.COM Het grootste aanbod exclusieve woningen te koop en te huur in België.

Start de zoektocht naar uw droomwoning op luxevastgoed.com of door de QR-code te scannen.