Issuu

LØRDAG

◆

EUR OPEAN MAGA ZI NE OF TH E YEAR

14 06 25 ◆

◆

SABATO NORDIC ◆

TART H E T NOORDLOT VA N DE ENSE FO ODINNOVATIE OV ER FI NSE H ORLO GEK NOWHOW TOT DE PRACHT VAN NO ORSE ARCH ITECTUUR

WEEKENDMAGAZINE

DE TIJD

WEEKENDMAGAZINE

DE TIJD

Op zoek naar de allerbeste ingrediënten

Blood Orange

GINGER BEER We gebruiken ‘s werelds beste BLOEDSINAASAPPELEN, die geteeld worden over heel Zuid-Italië en Sicilië, en balanceren hun zoete citrussmaak met een pittige mix van echte GEMBER uit Ivoorkust, Nigeria en Cochin, India. De bloedsinaasappelen hebben een zeer kenmerkende smaak, die zoeter en zachter is dan die van gewone sinaasappelen. De zoete tonen van de bloedsinaasappelen, gecombineerd met onze kenmerkende mix van drie echte gembers, maken van deze heerlijk verfrissende mixer iets ongeëvenaards.

DE ULTIEME BLOODY MULE 1 - Vul een koperen mug of longdrink glas met ijsblokken. 2 - Schenk 50 ml premium vodka en 150 ml Blood Orange Ginger Beer in. 3 - Roer voorzichtig en garneer met een partje limoen of sinaasappel. Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid.

Dubbel zool lang plezier Gooi oude wandelschoenen niet weg, maar laat ze herzolen bij onze schoenhersteldienst.

www.asadventure.com

Een groene kroon op duurzaam teamwork De visie van A.S.Adventure op circulaire economie werd onlangs beloond: uit 250 bedrijven werd onze voortrekker Claudia Verswyver verkozen tot Sustainability Professional 2025, uitgereikt door VBO & Time4Society.

SCHOENHERSTELLING

SCHOENONDERHOUD

WASSERVICE

KLEDINGHERSTELLING

CREDIT: JON AH SAMYN , 2019 TU OMAS U USHE IMO, MATHIAS EIS, C HARLIE DE KE ERSMAEC KER.

INHOUD

14.06.25

P.1 6

P. 3 2

P. 5 0

GEEN PROVENCE OF TOSCANE: BELGEN BOUWEN ‘VAKANTIE HUT’ BOVEN DE POOLCIRKEL

48 UUR IN HELSINKI: DIT ZIJN DE HALTES DIE JE NÍÉT MAG MISSEN

DE GASTRONOMIE VAN... 2065: B I J R E S TA U R A N T A L C H E M I S T PROEF JE NU AL DE TOEKOMST

Sabato mag dan wel ‘European Magazine of the Year’ zijn, de Finnen pakken al acht jaar op rij de échte hoofdprijs: die van het gelukkigste land ter wereld. Acht keer op rij! En te zeggen dat ik vaak al blij ben met een occasioneel geluksmomentje van vijf minuten. Dus: wat is hun geheim? Collega Laura Keersmaekers en ikzelf gingen in Helsinki op zoek naar dat grote geluk, en net zoals in de meeste andere noordse grootsteden viel ons meteen de prachtige natuur op. Parken, water, bossen… kortom: ademruimte. Maar ook de ‘way of life’ evolueert naarmate je noordelijker reist. De Finnen hebben maar liefst drie verschillende woorden voor het begrip ‘rust’. En wij? Wij hebben rust, rust en rust. Maar toch vooral drukte, gedoe en stress. En wat doen we dan als we ‘s avonds thuiskomen? We trekken een fles wijn open. In de noordse landen – waar ze traditioneel ook niet vies zijn van een fles wijn – grijpen ze

P. 0 6 ELS VAN HOOREBEECK TUSSEN NAKED EN S E K S : E E N Z AT E R D A G I N ‘HAAR’ KOPENHAGEN

P.4 0 VAN MOS TOT MIST: DE MAGIE VAN SCANDINAVISCHE BEAUTY

sinds kort ook naar zogenaamde ‘proxy-wijnen’. Zoals de naam al laat uitschijnen, zijn dat wijnen die op een alcoholvrije manier de beleving van wijn willen benaderen.Terwijl zuiderse producenten vasthouden aan hun traditionele wijnmaakproces en achteraf de alcohol eruit halen, gaan ze in het Hoge Noorden anders te werk: niet het procedé telt, wel het resultaat. Niet de ingrediënten, wel de beleving. Misschien ligt dáár wel het geheim tot geluk. Je mag alle ingrediënten voor het grijpen hebben – een goeie job, een warm huis, zalige vrienden en een prima gezondheid – maar als je er niet in slaagt om dat geluksgevoel te ervaren, sta je nergens. Op naar proxy-geluk dus. Met of zonder alcohol. AN BOGAERTS HOOFDREDACTEUR

P. 5 8 SMAAK ZONDER ROES: PROXY-WIJNEN ZIJN ER VOOR FOODIES DIE SCHERP WILLEN BLIJVEN

P. 7 3 I N PA K K E N E N Z W E T E N : IS DE SAUNADEKEN EEN GADGET OF GAMECHANGER?

M I J N SA BATO

14.06.25

De zaterdag/sabato van Els Van Hoorebeeck, creative director bij het Deense meubelmerk Fritz Hansen: schoenen bij Naked en pannenkoeken bij Seks, de buggy binnen de lijntjes én Kopenhaagse gezelligheid. Tekst: Laura Keersmaekers Foto’s: Carsten Snejbjerg

M I J N SA BATO

E LS VA N H O O R E B E E C K INTERIEURDESIGNER. C R E AT I V E D I R E C T O R B I J F R I T Z H A N S E N I N K O P E N H A G E N . WERKTE DAARVOOR ONDER MEER VOOR VITRA IN BRUSSEL, THE OFFICE GROUP IN LONDEN EN &TRADITION IN KOPENHAGEN.

Vijf jaar geleden verhuisde interieurdesigner Els Van Hoorebeeck (37) naar Kopenhagen, waar ze aan de slag ging als head of design bij het designmerk &Tradition. ‘Kopenhagen is een geweldige stad. De levenskwaliteit en de work-lifebalance zijn hier echt top. Ik heb jarenlang in Londen gewoond en gewerkt, maar hier vond ik eindelijk rust.Al moest ik wel mijn staptempo aanpassen – mensen wandelen hier een pak trager dan in het opgejaagde Londen.’ Eind vorig jaar maakte de Belgische de overstap naar het Deense meubelmerk Fritz Hansen, waar ze nu creative director is.‘De voorbije zes maanden waren behoorlijk hectisch. Ik deed veel research, leerde de producten kennen en herstructureerde mijn team. Tijdens de week reis ik veel voor het werk, maar mijn weekend is heilig. Dan kies ik bewust voor mijn gezin en vrienden.’ 7 AM - ‘Onze natuurlijke wekker, zoontje Archie van 1,5 jaar, maakt ons wakker.We beginnen de dag rustig met een koffie in de zetel en een stapel kinderboekjes waaruit we voorlezen.’ 1 0 AM - ‘Ontbijten doe ik vaak met vrienden. Archie is mijn vaste ‘plus one’. Mijn favoriet is de brunchspot BeitSalma, de beste Libanees van Kopenhagen. De auberginegerechten zijn overheerlijk. Omdat ik de eigenares goed ken, voelt het restaurant aan als thuiskomen. Ook Archie is er graag gezien: hij loopt de keuken in of neemt plaats achter de kassa als mensen willen betalen.’

E LS VA N H O O R E B E E C K , C R E AT IV E D IR E CTO R B IJ H E T D E E N S E M E UB E L M E R K F R IT Z H A N S E N , T R E K T O P Z AT E R DAG G R A AG KO PE N H AG E N IN . D E V IN TAG E W IN K E L R E S E L L E R IS DA N E E N VA S T E S TO P.

1 2 P M - ‘Langs het water wandel ik met de kinderwagen de stad in. Tot een halfjaar geleden woonden we in hartje Kopenhagen, nu in het rustiger Amager. Ik hou van de gezellige drukte in de stad. Terwijl Archie in de buggy een dutje doet, spring ik wat winkels binnen. Storm is een conceptstore vol kunst, boeken en designerkleding. In dezelfde straat ligt Naked, mijn favoriete schoenwinkel. Ook Reseller – een vintageboetiek met vooral Scandinavische merken en een heel afwisselend aanbod – is een vaste stop. En Magnolia’s Luksus 2ndhand is een aanrader voor highend tweedehands van onder meer Prada, Hermès en Burberry. Ik speur graag naar vintage parels en koop zoveel mogelijk tweedehands.’ 2 P M - ‘Ik laat de kinderwagen in de ‘buggy parking’ van de bibliotheek achter – grappig, maar superhandig: met lijnen om je kinderwagen netjes te ‘parkeren’. Binnen is er een volledige verdieping voor kinderen en baby’s, met boeken, speelmatten en leeshoekjes. Op regenachtige dagen is dit dé plek voor jonge gezinnen.’ 3 P M - ‘Om de hoek zit Seks Bakery & Eatery. Daar eet je de beste Alaskan-hotcake – luchtige zuurdesempannenkoeken. Met een koffietje erbij is dit mijn favoriete tussenstop van de dag.’ 4 PM - ‘Op weg naar huis houd ik nog even halt bij Amager Strandpark, een kunstmatig eiland met een gigantisch strand. Ideaal om te wande-

M I J N SA BATO

len en spelen met Archie. Ondanks het vaak natte weer zijn we veel buiten. En als de zon even schijnt, neem ik een snelle duik in de zee.’ 5 P M - ‘Mijn partner en ik spreken af bij Josephine, onze buurtwijnbar op tien minuten van het strand.We drinken er een glas oranje natuurwijn en eten er zuurdesembrood met olijfolie.’ 7 P M - ‘Wat we hier vaak doen – en typisch Deens – is thuis mensen uitnodigen. We entertainen veel, met easy dinners. In Londen ging ik altijd op restaurant met gezelschap, hier in Kopenhagen is het de gewoonte om bij elkaar thuis te eten. Zeker in de koudere maanden is dat veel gezelliger. Restaurants sluiten hier trouwens ook vroeg: om 21 uur is de keuken vaak al dicht. Ik heb dit ook op de harde manier geleerd. Wie daarna nog honger heeft, moet het doen met kebab, McDonald’s of het nationale Deense gerecht: de hotdog.’ 8 P M - ‘Vanavond op het menu: chili con carne. Mijn partner is een fantastische chef; ik hou me bezig met de Spotify-playlist – altijd vol jazz – en zorg voor een mooi gedekte tafel. Onze vrienden zijn heel internationaal: van Denen tot Amerikanen. In de creatieve sector is het gelukkig makkelijk om nieuwe vrienden te maken.’ 12 AM - ‘We sluiten de avond af op het tapijt in ons salon. Heerlijk om nog wat bij te praten voor we gaan slapen.’

14.06.25

3 X G ET I PT

1 . ETC ET ER A ‘ M IJ N FAVO R IE TE KOREA A NS E LUN C H S POT IN KOPENH AGEN. NEEM Z E K E R D E CAC I O E S ICH UA N PEPE N O O D L E S .’ H A R A L D S GA D E 3 IN KOPENH AGEN. IN S TAG R A M .C OM / ETCETERA .CPH 2. LOU I S I A N A -BEEL D ENPARK ‘ H E T B E E L D E N PA RK B IJ H ET M U S EU M VO O R M O D E R NE KU NS T IS EEN A A N R A D E R A LS J E D E S TA D B EZOEK T E N E V E N D E N ATU U R IN WILT.’ V IN G E LO D D E N 10 IN KOPENH AGEN. LO UIS IA N A . D K 3. I N D E PATAT TEZ AK BI J PEE KL AK ‘ M IJ N VA S T E S TOP A LS IK IN B ELGIË B E N . D E S PAG H ET TI B OLOGNA IS E IS ER L E G E N DA R IS C H.’ O UD E M E C H E LS ES TRA AT 48 IN G R IM B E R G E N . I ND EPATAT TEZ A K .COM

Tijdens de week: ‘R E I S I K VE E L VO OR HET WERK, MA AR M IJN WEEKEND I S

HEI L I G . DA N KI ES I K B EWUST VO OR MIJN G EZIN EN VRIENDEN.’

L I N K S E E N PA R K EERPL A ATS VOOR K IN D E R WAG E N S? KOPENH AGEN D E N K T A A N A L L ES . ZO K A N ELS VA N H O O R E B E E C K D E B U GGY NETJ ES E N V E IL IG AC H TERL ATEN, TERWIJ L Z E B IN N E N IN DE B IB L IOTH EEK M ET ZO O N TJ E A R C H IE ZIT.

SA BATO

14.06.25

P. 1 0 — 3 DAY S O F D E S I G N : KO P E N H A A G S E D E S I G N B E U R S G A AT VO O R ‘ T H E R E A L T H I N G ’ P. 1 1 — B E E L D S C H O O N B E D R O G : E R I K J O H A N S S O N , D E M I N D F U C K M E E S T E R U I T Z W E D E N P. 1 2 — M A A N Z I N N I G I D E E : E E N T Y P I S C H , R O O D , Z W E E D S H U I S J E ( B E ) L A N D T O P D E M A A N P. 1 4 — VA N F J O R D N A A R F R O N T R OW: KO P E N H A G E N D I C T E E R T D E R E G E L S VA N D E M O D E

SA BATO

14.06.25

P. 1 6 — N I K S P R OV E N C E , N I K S T O S C A N E : B E L G I S C H KO P P E L K I E S T H U T B OV E N D E P O O L C I R K E L P. 24 — A I R B N B ? N E E , W É L A I R B I J O U : H E T B O E T I E K A P PA R T E M E N T V L A K B I J KO P E N H A G E N VA N D E J U W E L I E R S FA M I L I E LY N G G A A R D . ‘A L L E K U N S T E N M E U B E L E N I N D E Z E F L AT Z I J N T E KO O P. ’ P. 3 2 — H E L I N S K I ’ S H I T S : D E M U S T - V I S I T S VO O R W I E D E F I N S E H O O F D S TA D B E Z O E K T

SA BATO

14.06.25

P. 4 0 — S C H O O N G E W E T E N , S T R A L E N D E H U I D : D E S C A N D I N AV I S C H E B E AU T Y S T I J L I S P U U R , P R E C I E S E N P L O T S A L O M T E G E N WO O R D I G P. 4 6 — D E B E S T E H O R L O G E M A K E R S VA N M O R G E N ? D I E KO M E N U I T. . . F I N L A N D

SA BATO

14.06.25

P. 5 0 — WAT E T E N W E M O R G E N ? I N KO P E N H A G E N E X P E R I M E N T E E R T S T E R R E N C H E F R A S M U S M U N K VA N ‘A L C H E M I S T ’ M E T Z I J D E R U P S P O E P, V L I N D E R S E N B I E R R E S I D U P. 5 8 — P R OX Y- W I J N : D E S C A N D I N AV I S C H E S M A A K R E VO L U T I E Z Ó N D E R A L C O H O L

CA & LA

14.06.25

BUITEN DE LIJN TJE S DE SI G N I N DE CON VE N T I O N E L E SCAN DI -ST I J L , DAT I S DE D UUR Z A M E ‘ KI MP O P L I MI T E D E DI T I O N S ’ CO L L E CT I E AL L E SBE H ALV E . H E T DE E N SE FAMI L I E BE DRI J F M O N TA N A FU RN I TU RE E N H E T DE SI G N D UO K IM PO P H E RT E KE N DE N MON TAN A - M E UB E LS TOT ZE S KL E U RRI J KE STAT E M E N T PIE C E S , WAARBI J ZE F I G U U RL I J K B UIT E N D E L I J N TJ E S KL E U RDE N . L I N K S : H E T ‘ KI MP O P DRE AM’ -N ACH T K A S TJ E , 6 57, 59 E U RO. (E B) T/M 3 1 DE C E M B E R, M O NTA NA FUR NI TUR E .C OM

TO VISIT

3 DAYS O F D ES I G N Volgende week verzamelt de internationale designscene in Kopenhagen voor ‘3 Days of Design’, het grootste interieurevent ten noorden van Milaan. En hoewel heel wat Belgische en Italiaanse producenten noordwaarts trekken, blijft het event toch vooral een platform voor de noordse merken, objecten en ideeën, zoals de Finse textielfabrikant Finarte (foto boven), maar ook ronkende namen als Hay, Ferm Living, Muuto en &Tradition tekenen present. Het centrale thema dit jaar luidt ‘Keep It Real’, waarmee de organisatie een lans breekt voor authenticiteit en persoonlijkheid. En dat gaat verder dan alleen stoelen en tafels. Zo kun je tijdens 3 Days of Design een workshop ‘breathwork & meditation’ volgen, of een introductie in de wereld van de theerituelen. (AB) 3 DAYS OF D ES I G N , VAN 18 TOT 20 J U NI O P V ER S C H I L L EN D E LOCATI ES I N KO PENH AGEN. 3DAYSO FD ESI GN.D K

TO TOUCH

VA N S C H A A P TOT G O R D IJ N ‘Het is heel gemakkelijk om interieurdesign volledig los te trekken van alles wat er buiten gebeurt. Niemand gaat op een stoel zitten en denkt aan schapen.’ Aan het woord is de Britse grafisch ontwerper Peter Saville. Hij lanceert opnieuw een ‘Technicolour’-textielcollectie bij het Deense Kvadrat. Bijzonder aan deze collectie is dat die volledig inhouse wordt gemaakt bij Wooltex in het Engelse Huddersfield. (AB) K VA D R AT. D K

SA BATO

14.06.25

TO SEE

M E E S TE R VA N D E MI ND FUCK

CREDIT: “IMPACT ”, 2016. COU RTESY O F ERIK JO HANSS ON.

Vóór hem was er natuurlijk al dé grootmeester van het surrealisme, René Magritte, maar ook André Breton (de grondlegger van de beweging) en de schilders Salvador Dalí, Joan Miró, Max Ernst en Man Ray. In hun voetsporen treden? Niet bepaald een wandeling in het park. Maar de Zweedse fotograaf en visueel artiest Erik Johansson slaagt erin zich stevig op de kaart te zetten – met beelden die je brein op z’n kop zetten. Johanssons handelsmerk? Hij combineert tientallen, soms honderden foto’s tot één bedrieglijk echte compositie. Hij speelt met per-

spectief, licht en logica, tot de realiteit begint te schuiven. Het resultaat is poëtisch, geestig, verontrustend en altijd mindblowing. Elk beeld kost weken tot maanden werk. Eerst schetst Johansson zijn idee op papier, dan volgt 3D-werk, eindeloos digitaal puzzelen en retoucheren.‘In tegenstelling tot traditionele fotografen leg ik geen momenten vast, maar ideeën’, zegt de 40-jarige autodidact. Het resultaat? Niet minder dan pure magie. (NW) ‘ER I K I S C OM I N G H OM E’, I N H ET S V EN S TOR P A RT C EN T ER I N G ÖT EN E ( TU SS EN G ÖT EB OR G EN S TOC K H OL M , Z W ED EN ) . S V EN S TOR PA RTC EN T ER.C OM J OH A N SS ON S W ER K I S OOK V ER K R I J G BA A R OP ER I KJ O.C OM

CA & LA

14.06.25

TO INSPIRE

MAANZINNIG IDEE! bij het ter perse gaan is Tenacious – 50 bij 30 centimeter – nog steeds vermist. Genberg ziet het huisje als een culminatie van kunst, techniek, wetenschap en grenzeloze creativiteit. Dankzij een crowdfundingcampagne werden fondsen verzameld voor de bouw van het huisje, de reis naar de maan en de lancering via een Falcon 9-raket van SpaceX. Ook het Zweedse bedrijf Falu Rödfärg, al meer dan 250 jaar bekend van de traditionele ‘falunrode’ verf die Zweedse hutjes hun pittoreske uiterlijk geeft, sponsort het initiatief. (EM) A L L E I N FO EN N I EUW S V I A T H EM OON H OU S E. S E

L E C L E R C LU IS T E RT D E C O O L VA N KOPENH AGEN, H ET B L AUW VA N M O NACO: B A NG & O LUF S E N S LO EG D E H A ND EN INEEN M E T FO R M UL E 1-RIJ D ER CH A RL ES L E C L E R C VO O R D E B EOPL AY H 100. H ET R E S ULTA AT ? E EN H OOF DTEL EFOON D IE N E T ZO S T R A K K L INK T A LS H IJ E R UIT Z IE T. D E NK : OP M A AT GEM A A K TE T ITA N IUM D R IV ERS , NOIS E-CA NCEL L ING O P TO PN IV E AU EN EEN S L IM M E E Q UA L IZ E R D IE H ET GELU ID A FS TEM T O P J O UW O R E N. ( NW) 2 1 6 EX EM PL AREN, 2000 EU RO. BA N G - OLU F S E N.CO M

CREDIT: COU RTESY OF THE ARTIST.

Het klinkt als een hoax, maar het is echt: er bevindt zich op de maan een charmant, piepklein, Zweeds huisje. Al verliep de verhuizing van aarde naar maan niet bepaald probleemloos. Het moest de vervulling van een droom worden voor kunstenaar Mikael Genberg, die al sinds 1999 aan zijn Moonhouse-project werkt. Vorige week landde de onbemande rover Tenacious, met onder meer ook Genbergs huisje aan boord, op het maanlandschap voor een verkenningsmissie Niet lang daarna raakte de verbinding verbroken, en

CA & LA

14.06.25

TO SHOP

MO D E ME T E E N M I SSI E In enkele jaren tijd is mode een steeds invloedrijker exportproduct geworden voor de Scandinavische regio, van grote kledingketens tot nichedesignermerken. Kopenhagen Fashion Week, het kleine zusje op de modekalender, speelt bovendien een pioniersrol met haar ‘Sustainability Action Plan’: wie niet aan de strenge milieunormen voldoet, mag niet meedoen. En Deense ontwerpsters als Stine Goya en Cecilie Bahnsen zetten de toon voor de hele mode-industrie: beide vrouwen staan aan het roer van hun eigen, onafhankelijke modehuis. Hoeveel voorbeelden vind je zo terug in Parijs en Milaan? (EM)

14 1. Cecilie Bahnsen, defilé SS25 in Kopenhagen 2. Arket, tas, 49 euro 3. Selected Homme, hemd met korte mouwen, 49,99 euro, en broek van linnen en katoen, 79,99 euro 4. Stine Goya, ballerina’s, 295 euro, via Zalando 5. Stella Nova, leren jas met franjes, 950 euro 6. Baum und Pferdgarten, ‘Agneta’-jurk van faux leer, tas in voetbalvorm, 139 euro.

CREDIT: FILIP PO FIOR / GO RU NWAY.C OM, EMIL GU NGAARD.

miyazaki chair

www.miyazakichair.com | pas-partoe agenturen | 03 866 40 66

LIVING

14.06.25

NIET IEDEREEN DROOMT VAN EEN BUITENVERBLIJF IN DE PROVENCE OF TOSCANE. ANKE APPEL EN GEERT HANNON ZOCHTEN H E T H O G E R O P : H U N ‘ H U T ’ M E T PA N O R A M I S C H Z E E Z I C H T L I G T I N NOORS LAPLAND, BOVEN DE POOLCIRKEL. ‘IN BELGIË KUNNEN WE NIET GEWOON IN DE ZETEL ZITTEN. HIER WEL.’

SA BATO

14.06.25

TEKST: IRIS DE FEIJTER FOTO’S: JONAH SAMYN

SA BATO

14.06.25

LINKS Z IJ ONT WIE RP H E T H U I S, H I J COÖRDINE E RDE DE A F W E RKI N G. SA ME N RUNNE N ANKE AP P E L E N GE E RT HA NNON E E N IN T E RI E U R Z AAK I N BE LGIË – MAAR HUN H ART KLO P T I N NOORWE GE N.

‘Mij raakt vooral de puurheid van alles: van de natuur, van de mensen én van de levensstijl.’

BOVEN BOE KE N LE Z E N , DE SAU N A I N , WA NDE LE N, VA RE N OF G E WO ON N AAR BUIT E N STA RE N: IN HU N ‘ ZE E -H UT ’ BOVE N DE POOLCIRKEL BE L E VE N AP P E L E N HA NNON HE T ULT IE ME ‘ H YT T E L I V’.

chrijf maar op: ‘hytteliv’ is de potentiële opvolger van ‘hygge’ en ‘fika’. Letterlijk vertaald betekent het ‘huttenleven’, maar het is veel meer dan dat. Hytteliv is een levensstijl. Het gaat over alles wat je associeert met zo’n cabin. Denk: tijd spenderen met vrienden en familie, connecteren met de natuur, ontsnappen aan de dagelijkse sleur, genieten van de eenvoudige dingen in het leven, veel buiten zijn, digitaal ontkoppelen, nieuwe energie tanken – en ga zo maar door. Hytteliv capteert de Noorse hang naar het buitenleven en het verlangen naar een trager leven dichter bij de natuur. Dolce vita op zijn Noors dus. Dat hytteliv diep zit ingebakken in de Noorse cultuur, weet Anke Appel. ‘Zowat elke Noor heeft een berghut én een zeehut’, zegt ze als we haar bellen in haar eigen zeehut langs een fjord in de Noordelijke IJszee. Het weidse zeezicht op de achtergrond is verbluffend. Acht keer per jaar trekt ze erheen, samen met haar man Geert Hannon. Samen runnen ze al meer dan twintig jaar de interieurzaak Feelathome in Boortmeerbeek.Wat is hun persoonlijke definitie van hytteliv? ‘Rust en stilte.We nemen een sauna, dobberen in de jacuzzi en lezen boeken. We gaan veel naar buiten en

genieten al fietsend en wandelend van de natuur, maar we huren ook geregeld een bootje om door de fjorden te varen. En we zien vrienden uit het dorp. Ons leven verloopt hier in een ander tempo.’ WONEN IN EEN WINKEL

Die kalme levenslessen van de Noren passen helaas niet in hun koffer.‘In België werken we zeven op zeven. Ik kan daar niet in de zetel zitten of een boek lezen. Alleen in Noorwegen kan ik de klik maken’, geeft Appel toe. We nemen het haar niet kwalijk. Ze wonen namelijk in hun winkel. Of ze werken in hun huis – het is maar hoe je het bekijkt. In 2001 kochten Appel en Hannon een oude kasteelhoeve in Hever, een deelgemeente van Boortmeerbeek, die ze volledig verbouwden.‘Die floue lijn tussen werk en privé groeide geleidelijk aan. Het was geen bewuste strategie. De winkel begon klein, maar werd almaar groter, waardoor hij minder en minder huis werd’, analyseert Hannon. ‘Er is voor ons geen enkele scheiding tussen werk en leven. Al heeft dat ook voordelen. Dat is net de sleutel tot het succes van Feelathome. De sfeer in onze winkel is warm en huiselijk. Je voelt dat er echt geleefd wordt. Helemaal anders dan een kille showroom. Wie wil, kan bij ons losse meubels kopen, maar de meeste klanten kloppen

LIVING

14.06.25

H I ER E E N O PE N L EEF RU IM TE, V IER S L A A PK A M E R S , T WEE B A D K A M ERS EN D O M OT ICA : D E ZE NOORS E ‘H UT ’ IS A L L E S B E H A LV E PRIM ITIEF.

‘Echt thuiskomen, doen we alleen in Noorwegen. In onze hut ervaren we dat thuisgevoel.’

SA BATO

14.06.25

LIVING

14.06.25

‘Stiekem dromen we ervan om definitief naar Noorwegen te verhuizen. Want als we in Noorwegen zijn, missen we België nooit.’

SA BATO

14.06.25

en de houten wanden binnenin. De volledige afwerking namen Hannon en Appel voor hun rekening. ‘95 procent van wat je ziet, komt uit België: van de eikenhouten vloer en de keuken tot de ingemaakte kasten. Qua decoratie komt er veel uit de brocantewinkels op het naburige eiland Vestralen. Bruktbutikk in het Noors.’ Het koppel was met deze hut niet aan zijn proefstuk toe. Tien jaar geleden bouwden ze al een berghut in het zuiden van Noorwegen, op een bergplateau in het dorp Torpo. Ook die werd volledig ingericht en ontworpen door Appel zelf, én verscheen eerder in Sabato. Hoewel ze de hutten in de eerste plaats voor zichzelf bouwden, zijn ze intussen ook te huur als vakantieverblijf. ‘Via onze winkel vinden veel mensen de weg naar de hutten, maar ook veel internationale toeristen reizen hiernaartoe. In de winter komen veel mensen voor het noorderlicht of om te toerskiën – daarbij stap je zelf de berg op om vervolgens naar beneden te skiën. Dat is de absolute favoriet van onze drie zonen. Maar ook in de zomer wint Noorwegen aan populariteit, nu het in traditionele vakantielanden als Frankrijk, Spanje en Italië vaak te heet is.’ NOORDLOT

bij ons aan voor een totaalinrichting – vaak tot en met het servies en beddengoed.’

Hun Noorse liefde begon in 2012. Na jaren van klassieke vakanties in Frankrijk, Italië en Griekenland besloot het gezin voor het eerst naar Noorwegen te trekken. Het was liefde op het eerste gezicht. ‘De stilte, de natuur, de zuivere lucht: alles vonden we fantastisch aan het land. Een paar maanden later, in de winter, gingen we terug. Sindsdien is onze passie voor het land alleen maar gegroeid’, aldus Hannon. ‘Mij raakt vooral de puurheid van alles: van de natuur, van de mensen én van de levensstijl. Als we na vier weken zomervakantie terugkomen in België heb ik het moeilijk om me aan te passen aan de drukte. Stiekem dromen we ervan om definitief naar Noorwegen te verhuizen.Want als we in Noorwegen zijn, missen we België nooit.’ ◆

‘HUT ’ MET DOMOTICA

Maar als je woont op je werkplek, hoe definieer je dan het idee van ‘thuis’? Daarop heeft Hannon een pasklaar antwoord.‘Echt thuiskomen doen we alleen in Noorwegen. In onze hut ervaren we dat thuisgevoel.’ Die ligt in het dorpje Medby op het eiland Senja, op drie uur rijden van de luchthaven van Tromsø. Appel en Hannon spreken steevast over hun ‘hut’. Dat woord doet denken aan een klein huisje met basic comfort. Maar dat ligt mijlenver van de realiteit. Hun woning is voorzien van alle luxe en is allesbehalve klein. Er zijn vier slaapkamers, twee badkamers, een open leefruimte met keuken, een sauna, een jacuzzi en een overdekt terras. De afwerking is state of the art, inclusief domotica. Daags voor ze afreizen naar Noorwegen zetten ze in België alvast de verwarming en de jacuzzi aan. ‘Eén keer waren we dat vergeten’, lacht Hannon. ’Het was 7 °C in huis. We hebben de eerste dag met onze winterjas aan onder een donsdeken gezeten.’ 95 PROCENT BELGISCH

De bouw was een Noors-Belgische coproductie. Appel tekende zelf het ontwerp uit – ‘langgerekt, voor zoveel mogelijk zeezicht’ – en ging vervolgens op zoek naar een Noorse huttenbouwer om het plan uit te voeren. Dat bleek niet zo eenvoudig. ‘De meeste aannemers werken heel gestandaardiseerd en halen niet de afwerkingsgraad en detaillering die wij in België gewend zijn.Van de tien bedrijven die we aanschreven, was er maar één die het wilde doen.’ Die realiseerde het casco

VA N A F 4 0 0 EU R O PER N AC H T, T I J DENS SCH O O LVAKANTI ES VA N A F 2 7 0 0 EU R O PER W EEK . F EEL ATH O MEI NNO RWAY.CO M

L I N K S B IN N E N IS H E T IN T E R IE UR WA R M É N B E LG IS C H . ‘ 95 PR O C E N T VA N WAT J E H IE R Z IE T, KO M T UIT B E LG IË , VA N D E E IK E N H O UT E N V LO E R E N D E K E UK E N TOT D E IN G E M A A K T E K A S T E N ’, A L D US HANNON. R EC H T S H E T G E Z IN T R E K T E R G E R E G E L D M E T E E N K A JA K O P UIT, D E FJ O R D E N IN . ‘ D E S T ILT E , D E N ATUUR, D E ZUIV E R E LUC H T: A L L E S V IN D E N W E FA N TA S T IS C H A A N D IT L A N D.’

14.06.25

H O E L E E R J E I E M A N D É C H T K E N N E N ? N I E T D O O R E E N V L U C H T I G P R A AT J E , MAAR DOOR BINNEN TE GLIPPEN IN ZIJN OF HAAR HUIS – EN NOG BETER: ER TE BLIJVEN SLAPEN. DE FAMILIE L Y N G G A A R D - V A N H E T G E L I J K N A M I G E J U W E L E N H U I S - V E R W E L K O M D E O N S I N H A A R B O E T I E K A P PA R T E M E N T VLAK BIJ KOPENHAGEN, EEN PLEK DIE JE NU OOK ALS INSPIREREND VAKANTIEVERBLIJF KUNT HUREN.

TEKST: LAURA KEERSMAEKERS FOTO’S: DITTE VALENTE

VO RIGE PAGINA CHARLOT T E LY N G GAARD, DE CRE AT IE F DIRE CT E U R VAN HET JUW E LE NME RK OLE LY N G GAARD COPE NHAGE N, IN H E T FAM I LI AL E B OE T IE KA PPART E M E N T VOL KU N ST EN SCANDINAVISCH DESI G N .

LIVING

huiskomen is een belofte die de meeste hotels moeiteloos breken. Zeker wie de wereld rondvliegt voor het werk, weet dat dat warme thuisgevoel vaak een ‘mission impossible’ is. Maar in het boetiekappartement van het Deense juwelenhuis Ole Lynggaard vlak bij Kopenhagen lukt het wél: muren vol kunst, servies uit oma’s tijd, boekenkasten tot aan het plafond, gecombineerd met Scandinavisch design, vintage meubels en levendige prints. ‘Welcome to our world’, zegt creatief directeur Charlotte Lynggaard. Samen met haar dochter Sofia Lynggaard Normann richtte ze op de bovenste verdieping van hun hoofdkantoor een boetiekappartement in.Wie hier logeert, krijgt een bijzondere inkijk in het verhaal van het Deense juwelenhuis dat sinds 1963 uitgroeide tot het grootste goudsmidatelier van Noord-Europa, met flagshipstores in Kopenhagen, München, Stockholm en Sydney, en wereldwijd vertegenwoordigd bij 160 retailers. CEO Søren Lynggaard leidt het bedrijf samen met zijn zus Charlotte. Intussen zet ook de derde generatie haar eerste stappen in het huis: van de marketingafdeling tot de tekentafel – af en toe duikt er zelfs een elfjarig helpertje op in het atelier. De opvolging bij de Lynggaards lijkt verzekerd. Het merk staat bekend om zijn uitgepuurde, poëtische vrouwensieraden, maar brak bij het grote

14.06.25

publiek vooral door met een olifantje. De ‘Elephant Collection’ – of ‘Olephant’, zoals Søren het noemt, verwijzend naar hun vader Ole, die het merk oprichtte en tijdens een reis naar India gecharmeerd raakte door het dier – is nog steeds te koop. Toch staan ook andere stukken hoog op verlanglijstjes: een opvallende BoHo-cocktailring van Charlotte, of een paar oorbellen uit de ‘Young Fish Collection’ van kleindochter Sofia. En de schetsen van die juwelen? Die liggen gewoon in het appartement – in een scratchbook, naast het familie-fotoalbum. En aan de sleutel van het appartement hangt – hoe kan het ook anders – een klein olifantje. MINI-KNOKKE

Vanaf het terras van het drieslaapkamerappartement kijk je zo binnen in het atelier waar alle juwelen nog altijd met de hand worden gemaakt.Vijf minuten wandelen en je staat met je voeten in de zee.Twintig minuten fietsen brengt je tot in het centrum van Kopenhagen. Hellerup voelt een beetje als een mini-Knokke – maar dan zonder de glinsterende sportwagens, wel met een tennis- en zeilclub, een strand, kleine boetieks en ambachtelijke bakkerijen. Sabato:Waarom wilde je deze plek zo graag creëren? C HAR LOT T E LY N G GAAR D : ‘We wilden een thuis die aanvoelt als een verlengstuk van ons juwelenbedrijf – én van onze wereld. Ik zit nu bijna veertig jaar in de familiale onderneming, en voor mij voelt die carrière als een reis die ik samen met mijn vader en broer heb gemaakt.We bouwden samen ons huis uit: het juwelenhuis, het vakmanschap, maar ook een eigen universum waarin we onze passie kwijt kunnen.’ ‘Ik ben altijd gefascineerd geweest door interieurinrich-

‘Het appartement is permanent in beweging: alle kunst en meubelen zijn te koop.’

H I ER E E N M IX VA N V INTAGE VO N D S T E N , FA MIL IE-ERF S TU K K EN EN S CA N D IN AV IS C H D ES IGN – ZO VOELT H E T B O E T IE K A P PA RTEM ENT IN H E L L E R UP.

SA BATO

14.06.25

‘Ik voelde het kriebelen om alle Scandinavische merken die bij ons juwelenmerk passen, samen te brengen.’

RE CH TS OOK DE KE UKE N IS VOL L E DI G D EEN S: E E N ROE ST VRIJSTA LE N KOOKEI LAND VA N VIPP, GE COM BI N E E RD M ET HOUT E N KAST E N VA N T HE KI TCH E N TAI LOR.

LIVING

ting, textiel, kunst – en ik heb een grote liefde voor Deens design. Er zijn zó veel Scandinavische merken die bij ons verhaal passen. Ik voelde het kriebelen om dat allemaal samen te brengen op één plek.’ ‘Ook verwelkomen we in ons atelier en onze showroom klanten en juweliers van over de hele wereld. Met dit appartement wilden we hen volledig onderdompelen in onze wereld, ons universum. Hellerup is onze thuis – en zo moest het appartement ook aanvoelen: als een plek waar mensen zichzelf kunnen zijn.’ Hoe proberen jullie dat thuisgevoel te creëren? ‘Door mensen te inspireren met de inrichting. Het is een mix van kunst, vintage en design. Ik kuier graag op rommelmarkten, op zoek naar servies of decoratie, en combineer die vondsten met nieuwe stukken. Een oud servies naast glaswerk van het Deense merk &Tradition, bijvoorbeeld. Of stoelen en sofa’s die we lieten bekleden met stoffen in speelse prints. Altijd die combinatie van oud en nieuw.’ Je zegt ‘we’, want het is een project dat je samen met je dochter doet? ‘Klopt, het was eigenlijk haar idee om het appartement op de bovenverdieping

14.06.25

in te richten en te verhuren. We zijn er samen aan begonnen, en eigenlijk zijn we er nog altijd mee bezig. Het appartement is permanent in beweging: alle kunst en meubelen zijn te koop en we blijven voortdurend op zoek naar nieuwe interieurobjecten. We kiezen alleen dingen waar we zelf van houden. De serviezen in de keuken vonden we op rommelmarkten of zijn familie-erfstukken.’ Hoe is het om samen te werken met je dochter Sofia? Voor Ole Lynggaard creëerde ze ook twee eigen juwelencollecties. ‘Samenwerken met mijn dochter is een droom.We delen dezelfde smaak, ze heeft een passie voor verzamelen en barst van de creativiteit. Ze komt af met ideeën waar ik zelf nooit op zou komen. Sommige kunstwerken in de living zijn trouwens van haar hand. Ze is een geweldige schilderes en tekenares.’ Wat is je favoriete plek in het appartement? ‘Lastige vraag, maar ik ga voor de slaapkamer aan het terras. Ik hou van de ruimte en de eenvoud, met toch die gezellige sfeer. Het bed met lakens van het Deense Aiayu, de kussens en de matras van het Zweedse Carpe Diem Beds maken het helemaal af. Het zit ook hier in de details: de kroonluchter, de boeken en de tijdschriften, het nachtlampje, en zelfs een mooie haarspeld op het nachtkastje.’ Ik dacht dat de keuken jouw favoriet was? ‘Die is ook prachtig, én volledig Deens.We combineerden een roestvrijstalen kook eiland vanVipp met houten kastwerk van The Kitchen Tailor, het klassieke gedeelte van de keuken. Daar zie je opnieuw dat con-

LIVING

14.06.25

trast: modern meets klassiek.Twee totaal verschillende bedrijven, maar ze passen mooi samen. Het is een keuken waarin je je over tien jaar nog altijd thuis voelt. En natuurlijk moet ze ook praktisch zijn – functionaliteit vind ik even belangrijk als esthetiek.’ Jullie kozen voor een heel persoonlijke inrichting, met zelfs fotoalbums in het appartement. Waarom die openheid over jullie familie? ‘We bestaan al meer dan zestig jaar als familiebedrijf in Hellerup. Met onze foto- en plakboeken vertellen we dat familieverhaal. Soms sta ik versteld van wat we allemaal hebben verwezenlijkt: collecties, campagnes en samenwerkingen wereldwijd. Al die herinneringen verzamel ik in plakboeken. We kunnen eindeloos verhalen blijven vertellen over het merk, maar dankzij die plakboeken vergeten we ze niet. Tegenwoordig zit iedereen continu op zijn telefoon, en dat vind ik jammer. Ik wil onze gasten aanmoedigen om de tijd te nemen om in een album te bladeren en zich te laten inspireren. Daarom ook die grote collectie koffietafelboeken – ze nodigen uit om even rust te nemen, te lezen en te kijken. Zelf heb ik op mijn bureau in het atelier geen computer. Als creatieve geest begin ik altijd op papier, nooit digitaal.’ Wat is het gevoel dat je mensen wilt geven als ze het appartement binnenkomen? ‘Dat ze kunnen blijven zolang ze willen, omdat ze zich er thuis voelen. Maar ook dat de tijd even stil lijkt te staan.Als ik alleen reis, vind ik het fijn om op een plek te zijn waar ik tijd heb – tijd om geïnspireerd te raken. Als ik dan een boek zie, word ik er helemaal door gegrepen en wil ik het lezen.’ Kan iedereen het appartement huren? ‘Iedereen is welkom,

‘Ik wil hier het gevoel creëren dat de tijd even stil lijkt te staan.’ maar je bent wel verplicht om het volledige appartement te huren, of je nu alleen bent of met je gezin. Ook bedrijven kunnen het huren voor events of speciale diners.’ ‘We maken het onze gasten graag makkelijk met een hotelservice. Onze chef, die elke middag met verse producten voor onze tachtig medewerkers kookt, kan ontbijt, lunch en diner verzorgen. Er is ook een uitgebreide gids met musea, restaurants en cafés in de buurt, geïllustreerd door onze artdirector. Een private shopping en een blik in ons atelier zijn ook mogelijk. Voor de fans die het merk eens van dichtbij willen beleven.’ ◆ OL ELY N G GA A R D.C OM

5X G E TI P T D OOR C HA R LOT T E LY N G GAARD ◆ S T R A N D VA N H EL L ER U P

B E S T E K A N E E L KOEK EN.’

‘ D É PL E K VO O R E E N F R ISS E D UIK IN D E

S T R A N DV EJ E N 100 IN H EL L ERU P,

W IN T E R – D E D E N E N Z IJ N E R D O L O P.’

DENEMARKEN

O N S GÅ R D S V EJ 1 8 IN H E L L E R UP,

◆ S OC I A L FOOD I ES

DENEMARKEN

‘ D E PE R F E CT E PL EK VOOR EEN

◆ AT EL I ER S EPT EM B ER

G E ZO N D E LUN C H .’

‘ B E K E N D VO O R Z IJ N B E R G O PG E K LO PT E

S T R A N DV EJ E N 18 7 IN H EL L ERU P,

B OT E R IN D E O N T B IJT Z A A L E N Z IJ N

DENEMARKEN

H E E R L IJ K E B R O O D.’

◆ OL I V ER S GARAGE

S T R A N DV EJ E N 1 34 IN H E L L E R UP,

‘ H E T B E S T E IJ S VA N KOPENH AGEN. D E

DENEMARKEN

T R IP WA A R D ! ’

◆ L AG K AG EH U S ET

K YS T V EJ E N 24 IN CH A RLOT TENLU ND,

‘ M IJ N FAVO R IE T E B A K K E R M E T D E

DENEMARKEN

Introducing Scandinavian kitchen architecture Het begint allemaal in een kelder in Lyngby, Denemarken. We zijn 1968. In zijn zoektocht om het Scandinavisch keukendesign op het niveau te brengen van de iconische Scandinavische meubel en verlichtingsklassiekers van de jaren vijftig, ontwerpt Deens designer Arne Munch de Classic keuken. Kom het zelf ervaren in de nieuwe uno form studio.

uno form studio Gent Xavier de Cocklaan 87 Bus 1 | 9830 Sint-Martens-Latem | unoform.be

ANTWERPEN Schuttershofstraat 42 • BRUSSEL Rue Jean Stas 19 • GENT Kouterdreef 4 • KNOKKE Kustlaan 146b

Sun, shorts & shirts – vier de zonnige dagen met MR MARVIS. Ontdek de perfecte shorts nu in 15 stijlen. Ga jij voor The Originals, The Swims of voor de nieuwe Short Classics of Short Vacays? Perfect te combineren met onze stijlvolle T-shirts, polo's en overhemden. Gemaakt in Portugal. Shop de collectie nu op mrmarvis.be of bezoek een van onze winkels.

Dumobil Exclusief Wonen realiseert unieke architecturale parels door vakmanschap en visie te combineren met een maatwerk aanpak, perfect afgestemd op zowel ontwerp als context. Contextual living exclusiefwonen@dumobil.be 051 40 10 12 www.dumobil.be/exclusiefwonen

Architectenbureau Stephane Boens

Elevate your exclusive living experience

KNOWHOW

TEKST: LAURE VANDENDAELE I L L U S T R AT I E S : PHILIP VAN BASTELAERE

V E R G E E T D E C O M P L E X E T W A A L F S TA P P E N R O U T I N E S O F S T R A K G E C O N T O U R D E K A A K L I J N E N . IN HET HOGE NOORDEN SCHUILT ECHTE SCHOONHEID IN EENVOUD. NORDIC BEAUTY IS PUUR, VERBONDEN M E T D E N AT U U R E N , I N E E N W E R E L D D I E N A A R E C H T H E I D S N A K T , R E L E V A N T E R D A N O O I T .

KNOWHOW

14.06.25

SA BATO

14.06.25

L I N K S VA N B L A D EN OV ER B ESS EN TOT S PA R R ENNA A L D EN: NORD IC B EAUTY Z W E E RT B IJ PU RE INGRED IËNTEN EN D O O R DACH TE FORM U L ES – Z ACH T VO O R HU ID ÉN PL A NEET.

Clean betekent in de noordse landen niet alleen puur, maar ook doordacht en duurzaam. et was booming business, maar nu zijn we onderhand wel klaar met de twaalf stappen tellende Koreaanse skincareroutines, de volgespoten lippen en de dikke lagen Kardashians-geïnspireerde make-up. Nu de wereld nog maar eens op zijn kop staat, grijpen we liever terug naar de basis: eenvoud boven gedoe, kwaliteit boven kwantiteit. Niet onlogisch dus dat de kraakheldere kijk op beauty uit Scandinavië – waar terugkeren naar de basis geen voorbijgaande trend, maar net altijd de norm was – de hele wereld charmeert. Dankzij producten met zuivere formules en natuurlijke ingrediënten groeide ‘Nordic beauty’ de voorbije jaren uit van een nichefenomeen tot een grote, nieuwe speler binnen de internationale beauty-industrie. BOSBADEN IN EEN POTJE

Die cleane aanpak is geen holle marketingterm, maar loopt als een groene draad doorheen de Nordic manier van leven. Bossen, fjorden en gletsjers vormen niet alleen een overweldigend decor, maar leveren ook krachtige ingrediënten voor crèmes, serums en zelfs parfums. Veel merken maken dan ook handig gebruik van grondstoffen die vaak letterlijk voor het rapen liggen: bosbessen, sparrennaalden, haver, zeekelp of bergbraambessen – een arctische vitamine C-bom. Zo combineert het Zweedse Björk and Berries ecologische integri-

teit met luxeformules, boordevol krachtige, in het wild geoogste bessen, duindoorn, zwammen en wilgenbast. Het Finse Nobe vertaalt de kracht van het bos naar rustgevende skincare, met microbe-extracten uit bosbodems die de huidbarrière versterken en zelfs de ademhaling ondersteunen. Toch draait Nordic beauty niet alleen om traditie en terroir. Ook innovatie krijgt een plek. Josefin Landgård, een voormalige tech ondernemer, gebruikt in haar skincarelijn Mantle onder meer kwallenmucine – zeg gerust ‘slijm’, afkomstig van duurzaam gevangen kwallen in Scandinavische wateren. Achter die innovatieve formules schuilt een filosofie: biofilie, de natuurlijke drang om verbinding te zoeken met de natuur. Wie zich goed wil voelen, moet naar buiten – het bos in, met blote voeten in de aarde – of, als dat even niet kan, met de vingers in een potje dat ruikt naar sparrennaalden en voelt als een bosbad in crèmevorm. Clean betekent hier niet alleen puur, maar ook doordacht en duurzaam. Alleen producten die zacht zijn voor huid én planeet krijgen het Nordic Swan Ecolabel, een van de strengste ecologische certificaten ter wereld.

KNOWHOW

14.06.25

Wie zich goed wil voelen, moet naar buiten - of met de vingers in een potje dat ruikt naar sparrennaalden.

LAGOM IN DE BADKAMER

Minimalisme zit diep verweven in de Scandinavische cultuur. Niet alleen in interieurs en garderobes, maar ook in de badkamer wint stijlvolle eenvoud het van een allegaartje aan flesjes en tubes. De beautyroutine van het gemiddelde Nordic beautymeisje is even gestroomlijnd als een design van Arne Jacobsen, en focust op producten die de huid hydrateren, beschermen tegen het barre klimaat, en mooi laten glanzen. Een zachte reiniger op basis van natuurlijke oliën, een hydraterende mist, een serum met een lokaal ster-ingrediënt, en afsluiten met een voedende crème of olie volstaan om de huid gezond en in balans te houden. De Zweden hebben er zelfs een woord voor: lagom, wat ‘precies goed’ betekent. Geen overdaad, geen gemis, alleen wat echt nodig is. In een cultuur waarin opvallen al snel als opscheppen voelt, werd lagom een soort moreel kompas dat ook de spiegel dicteert: genoeg is echt genoeg. SCANDI GIRL MAKE-UP

Gezegend met een perfecte huid en een natuurlijke blos lijkt make-up bijna uit den boze. Pernille Teisbaek, ex-model en een invloedrijk stijlicoon (plus: moeder van vier kinderen) besteedt dagelijks niet meer dan vijf minuten aan haar make-up

en zweert bij een getinte dagcrème, een zachte crèmeblush en een laagje mascara. Tijdens Kopenhagen Fashion Week werd zelfs dat laatste overboord gegooid: de no-mascaratrend werd al snel het nieuwe uithangbord van Scandinavische cool. Make-up is nu eenmaal overbodig voor wie de genenloterij heeft gewonnen. De Nordic beauty-stijl pendelt vandaag tussen natuurlijke schoonheid en perfectie, een Instagram-versie van wat ‘schijnbaar’ puur natuur is, maar wel tot in de puntjes verzorgd. Op TikTok is ‘Scandi girl make-up’ uitgegroeid tot een populaire zoekterm, met tutorials die in detail uitleggen hoe je de ogenschijnlijke nonchalance van die noordelijke schoonheidsprinsessen nabootst. Die zongekuste huid heeft misschien toch wat hulp gehad van de zelfbruiner? Die blos komt niet van een boswandeling, maar gewoon uit een potje? En zelfs die sproetjes worden er straks gewoon weer afgewassen. Het lijkt sommigen dan toch heel wat moeite te kosten om er moeiteloos mooi uit te zien. ◆

L I N K S B IJ M A NTL E V IND J E G E E N S L A K K E NS L IJ M , M A A R EEN FUTUR IS T IS C H A LTERNATIEF: D U U R Z A A M G E O O G S T K WA L L ENS L IJ M U IT S CA N D IN AV IS C H E WATEREN.

SA BATO

14.06.25

H YG G E VO O R D E H U I D 01

ALS EEN KRAAKHELDER BEEKJE D AT D O O R H E T M O S G R O E N E W O U D SLINGERT: DEZE SCANDINAVISCHE CULTMERKEN BOTTELEN DE PUURSTE SCHOONHEIDSGEHEIMEN VAN HET HOGE NOORDEN.

06 05

0 1 . Niacinamide Repair Body Lotion, Woods Copenhagen, 45 euro. woodscopenhagen.com 0 2 . White Forest, Eau de Parfum, 125 euro. via douglas.be en bjorkandberries.com 0 3 . The Face Jelly, Mantle, 75 euro. via skins.nl en mantleskin.com 0 4. Forest Drops, Nobe, 39,95 euro. via zalando.be en nobenordicbeauty.com 0 5. 279 Replenishing Serum, LA:Bruket, 82 euro. via beautybykroonen.com en labruket.com 0 6 . Regret White Willow Body Soap, Colekt, 67 euro. via colekt.com 0 7. Everyday Face Cream, Honey, 63 euro. via honeycph.com

KNOWHOW

14.06.25

WIE HORLOGES ZEGT, DENKT METEEN AAN ZWITSERLAND. MAAR EEN VAN ‘S WERELDS MEEST GERENOMMEERDE HORLOGESCHOLEN LIGT VERRASSEND GENOEG IN FINLAND. EN VANAF SEPTEMBER ZET DE ‘ F I N N I S H S C H O O L O F W AT C H M A K I N G ’ – O F K E L L O S E P P Ä K O U L U , Z O A L S Z E O F F I C I E E L H E E T – V O O R H E T EERST HAAR DEUREN OPEN VOOR BUITENLANDSE STUDENTEN. TEKST: LAURA KEERSMAEKERS

CREDIT: VESA LAITINEN /THE N EW YO RK TIME S/ REDUX .

SA BATO

p een halfuurtje rijden van het centrum van Helsinki ligt Kelloseppäkoulu, de horlogemakerschool waarvan de naam voor kenners klinkt als een klok – al blijft de uitspraak een kleine tongbreker. Sinds 1944 worden hier elk jaar enkele Finse studenten opgeleid tot horlogemaker. Een select clubje, want wie hier afstudeert, gaat aan de slag bij Zwitserse topmerken als Rolex en IWC, of maakt zelf naam in de wereld van de haute horlogerie. Zoals Kari Voutilainen, die al samenwerkte met het luxemerk Louis Vuitton, of Stepan Sarpaneva, bekend om zijn futuristische ontwerpen en steeds terugkerende maan op de wijzerplaat. Iets voor 9 uur stappen we het modernistische schoolgebouw in Espoo binnen. We verwachten de gebruikelijke ochtenddrukte van studenten die zich haasten naar hun leslokaal, maar er heerst rust en stilte. Alleen het monotone getik van de grote klok in de hal is te horen. Directrice Hanna Harilainen staat ons al op te wachten. ‘De lessen beginnen om 8 uur, onze studenten zijn volop aan het werk’, glimlacht ze. In de hal toont ze ons de fotomuur met de klasfoto’s van 1947 – het eerste afstudeerjaar – tot vandaag.‘In die eerste klas zaten al twee vrouwen, wat uitzonderlijk was in die tijd.Vandaag is ongeveer een kwart van onze studenten vrouw.’ Wat meteen opvalt: de klasgroepen zijn bijzonder klein, tussen tien en dertig studenten per jaar. ‘Dit jaar kregen we 226 aanvragen, maar we hebben slechts plaats voor dertig studenten in het driejarige programma: vijftien horlogemakers en vijftien micromechanici’, zegt Harilainen. ‘In de tachtigjarige geschiedenis van onze school zijn er in totaal slechts 1070 studenten afgestudeerd, vrijwel allemaal Finnen.’ Maar daar komt binnenkort verandering in. HA ND-OOGCOÖRDINATIE

CREDIT: VESA LAITINEN /THE N EW YO RK TIME S/ REDUX .

Vanaf eind augustus verwelkomt de school voor het eerst tien internationale studenten, via een gloednieuw Engelstalig programma. ‘Wie zich wil inschrijven, moet eerst slagen voor een toelatingsproef na een driedaagse opleiding eind juni.’ Tijdens die driedaagse leren de kandidaten een horloge volledig te ontmantelen en weer in elkaar te zetten.‘De docenten letten vooral op de hand-oogcoördinatie, de belangrijkste eigenschap van een goede horlogemaker.’ De internationale interesse is groot, vertelt Harilainen. ‘Van Zuid-Korea en Turkije tot Spanje en Canada: studenten uit alle hoeken van de wereld willen hier studeren.’ In tijden van smartwatches is het opvallend hoeveel jongeren zich nog aangetrokken voelen tot het eeuwenoude ambacht.‘Er bestaat wereldwijd een hechte gemeenschap van horlogeliefhebbers met een passie voor onafhankelijke merken en luxehorloges. Zij houden dit vakmanschap levend.’

LINKS EN RECHTS IN DE H ORLO G E SCHOOL VAN KE LLOS E P PÄKOU LU, FINLA ND, HE E RS T E E N O P ME RKE L I J KE ST ILT E . ALLE E N HE T Z ACH T E T I KKE N VAN KLOKKE N E N HE T RASP E N VAN ME TAAL DOORBRE E KT DE CONCE NT RAT IE VA N DE STU DE N T E N .

14.06.25

ONDERWIJS OP MAAT

Ook de succesverhalen van oud-studenten dragen bij tot de aantrekkingskracht, zegt de directrice. ‘Neem nu Leo Winter, die na zijn studies het succesvolle The Rebuild Watch Company oprichtte. Of Kortela Valta, die ook zijn eigen horlogemerk heeft. En vorig jaar lanceerde Juho Huikkonen het bedrijf Reigi. Steeds meer jonge enthousiastelingen vertrouwen op hun eigen talent en visie en richten na hun opleiding meteen een bedrijf op, in plaats van eerst naar Zwitserland te trekken.’ Wat maakt Kelloseppäkoulu dan zo bijzonder? ‘Wij werken niet met één standaardniveau dat iedereen moet halen’, legt Harilainen uit.‘Natuurlijk is er een minimumniveau dat voor iedereen geldt – en dat ligt al hoog – maar zodra de docent ziet dat je talent hebt, krijg je moeilijkere opdrachten. Zo kunnen we onderwijs op maat geven. En dat lukt alleen met kleine klasgroepen.’ We stappen een klas binnen waar eerstejaarsstudenten wandklokken aan het herstellen zijn – voor échte klanten.‘Iedereen kan hier een kapotte klok binnenbrengen, wij herstellen ze met veel plezier’, vertelt de docent. In het eerste jaar ligt de focus op wandklokken en het maken van eigen gereedschap.‘Zo’n tool is eigenlijk het CV van een

KNOWHOW

14.06.25

BOV E N DIRE CT E UR HANNA HARI L AI N E N LEI DT D E PRE S T IGIE UZ E FINSE HOR LOGE SCHOOL ME T VA ST E H AN D E N FI JN AFGE S T E LDE VISIE .

horlogemaker’, legt Harilainen uit. ‘Als je gaat solliciteren en je toont je handgemaakte polijstgereedschap, zien experts meteen of je een geschikte kandidaat bent.’ Student Elias toont trots zijn zelfgemaakte tools.‘Ik heb een masterdiploma bedrijfskunde, maar wilde met mijn handen werken. Dus gooide ik mijn leven om. Horloges zijn mijn passie en dit is het perfecte moment: er is veel vraag naar horlogemakers, ook bij onafhankelijke merken.’ Zijn droom? ‘Verhuizen naar Zwitserland, nadat ik extra ervaring heb opgedaan in Azië. Daar zijn amper Finse horlogemakers, dus dat biedt kansen.’ In het tweede jaar werken Elias en zijn medestudenten aan zakhorloges. En daarna begint het echte werk: zelf een horloge maken, van a tot z. ‘Je leert hier niet alleen hoe je een horloge moet repareren, maar ook hoe je horlogeonderdelen zoals de balansveer zelf kunt maken’, legt Harilainen uit. Dat spiraalvormige veertje bepaalt de tikfrequentie van het balanswiel – het hart van het horloge. Zonder een perfecte cadans loopt het hele horloge uit de pas. ‘Het moeilijkste bij het herstellen van een oud horloge is om de originele onderdelen te redden zonder ze te beschadigen’, vertelt tweedejaarsstudent Eetu, terwijl hij een zakhorloge restaureert.‘Voor veel vintage horloges bestaan er geen vervangstukken meer.’ KLASTATOEAGE

De sfeer op school is opvallend familiaal. Iedereen kent elkaars naam en om tien uur luidt de bel: tijd voor koffie en cake.

Eén klasgroep tilt die verbondenheid letterlijk naar een hoger niveau: bijna alle studenten lieten dezelfde tatoeage zetten van een horloge onderdeel.Vandaag werken de studenten aan hun examenproject. ‘We kregen allemaal een vintage horloge dat niet meer werkte. Ik moest verschillende onderdelen volledig opnieuw maken. Over drie dagen zou het weer moeten tikken’, vertelt derdejaarsstudente Jatta, terwijl ze haar tatoeage van een balansveer toont.‘Ik moet alleen nog de kroon terugplaatsen’, vult Samuel aan. ‘Dit is het meest uitdagende onderdeel van de opleiding’, bevestigt Harilainen. ‘Hier tonen de studenten wat ze in drie jaar tijd hebben geleerd: van het maken van gereedschap tot het bouwen van bruggen, het polijsten en het afwerken van een uurwerk. De micromechanici ontwerpen en bouwen bovendien een volledig nieuw horloge vanaf nul.’ De rondleiding zit erop.Voor we afscheid nemen, vragen we Harilainen naar haar droom voor de toekomst. ‘Dat we onze hoge standaard kunnen behouden, ook voor internationale studenten. En dat meer horlogemakers ervoor kiezen hun carrière hier in Finland uit te bouwen, zodat de haute horlogerie ook buiten Zwitserland kan bloeien.’ ◆

CREDIT: VESA LAITINEN /THE N EW YO RK TIME S/ REDUX .

Van balansveren tot bruggen: in drie jaar leren studenten alles wat nodig is om een mechanisch horloge van nul te bouwen.

FOOD

14.06.25

SA BATO

14.06.25

TEKST: LAURA CENTRELLA

K O P E N H A G E N I S H E T E P I C E N T R U M V A N D E G A S T R O N O M I S C H E I N N O V AT I E – MET GERECHTEN WAAR JE JE VINGERS BIJ AFLIKT, MAAR SOMS OOK EVEN MET JE WENKBRAUWEN FRONST. DENK AAN KONIJNENOREN ALS SNACK, EEN THEE VAN GEDROOGDE ZIJDERUPSUITWERPSELEN, GEVRIESDROOGDE VLINDERS EN CHOCOLADE GEMAAKT VAN BROUWERIJ-AFVAL. KLAAR VOOR EEN TRIP NAAR D E R E S TA U R A N T E R V A R I N G V A N M O R G E N ? R A S M U S M U N K V A N R E S TA U R A N T A L C H E M I S T N E E M T J E MEE OP EEN WILD AVONTUUR WAAR GASTRONOMIE, WETENSCHAP EN DUURZAME FOODREVOLUTIE HAND IN HAND GAAN.

OPENINGSFOTO: SØREN GAMMELMARK

FOOD

14.06.25

openhagen staat al jaren aan de culinaire top. De Deense hoofdstad is uitgegroeid tot het mekka van gastronomische innovatie, met visionaire chefs als René Redzepi van het driesterrenrestaurant Noma, dat vijf keer werd uitgeroepen tot ‘beste restaurant ter wereld’ in de lijst van World’s 50 Best Restaurants. Redzepi herschreef de keukenregels, met een focus op lokale ingrediënten, seizoensgebondenheid en fermentatie. Zijn fermentatielab bracht in 2018 de internationaal gelauwerde ‘Noma Fermentation Guide’ voort – een bijbel voor chefs wereldwijd. Maar wie denkt dat het daar stopt, heeft Rasmus Munk nog niet ontmoet. De chef van Alchemist, een even radicaal als spectaculair tweesterrenrestaurant in dezelfde stad, tilt het idee van gastronomie als wetenschap naar nog een niveau hoger. In 2024 werd hij bekroond tot ‘beste chef ter wereld’ tijdens de Best Chef Awards. Bij deze erfgenaam van de technisch-emotionele keuken van Ferran Adrià – de chef van het voormalige El Bulli in Roses, Spanje – dineer je onder een koepel waarop video’s worden geprojecteerd en muziek te horen is, speciaal gecreëerd door een huisvideomaker en -componist. Sommige gerechten zijn politiek of maatschappelijk geladen: ze waarschuwen voor plasticvervuiling, de bio-industrie of het tekort aan bloeddonoren. Munk denkt holistisch: hij verweeft disciplines als kunst, muziek, wetenschap en storytelling tot een overrompelende totaalervaring die alle zintuigen prikkelt én emoties losmaakt. Een avond bij Alchemist is dan ook vooral een experience – een die je 750 euro kost.

B OVE N E E N J E UG D H E R IN N E R IN G OM AF T E L IK K E N : IN S E CT E N , ME E LWOR M - GA R UM E N V L IN D E R S O P E E N ‘ MI N IATUUR AUTO R UIT ’.

pioniers Claus en Bente Christiansen. ‘We willen een sleutelrol spelen in de ontwikkeling van voedzame, duurzame producten en zo wereldwijd verandering op gang brengen’, zei Munk bij de lancering. Spora werkt samen met universiteiten en bedrijven aan projecten rond het recycleren van agro-industrieel afval en het creëren van nieuwe eiwitbronnen. De onderzoeksthema’s zijn breed: zo ontwikkelde Spora een hybride kaas – gemaakt van driekwart koemelk en een kwart plantaardige melk – die niet alleen smaakvoller is, maar ook de ecologische voetafdruk van zuivelproductie verkleint. Spora is intussen ook uitgegroeid tot een netwerk en een

CREDIT: CLAES BEC H PO ULSEN.

HYBRIDE KAAS

De testkeuken – een soort gastronomisch laboratorium – is een onmisbaar onderdeel van het restaurant. Daar worden experimenten uitgevoerd die later hun weg naar het menu vinden. Eerder dit jaar proefden we er konijnenoren en nipten we van een bloemige can-sha-thee, getrokken uit gedroogde zijderupsuitwerpselen – een ingrediënt uit de traditionele Chinese geneeskunde. Munk lanceerde ook Spora: een multidisciplinair onderzoekscentrum dat voeding benadert als een kruispunt van wetenschap, design, kunst, engineering én business. Eind 2023 ging het centrum open, mogelijk gemaakt door een investering van 1,4 miljoen euro van de Deense biowetenschap-

SA BATO

14.06.25

‘Gekweekte vlinders als nieuwe eiwitbron? Ze bevatten 3,5 keer meer proteïne dan kip.’

forum dat een paar keer per jaar chefs, wetenschappers en journalisten samenbrengt rond thema’s over de toekomst van de gastronomie.‘We lanceren binnenkort ook een digitaal platform dat experts van over de hele wereld verbindt’, zegt Munk.‘Het doel van Spora is echte verandering brengen, niet alleen in de haute cuisine. In Guatemala maakt iemand een koekje boordevol eiwitten en vitamines – een product dat levens kan redden. Maar ze hebben hulp nodig om hun recept te verfijnen en fondsen te werven.Wij willen die steun bieden’, aldus Munk, die zich voluit inzet voor een gastronomie die ertoe doet, ook in de toekomst. KOOL Z AADCAKE IN UIENBOUILLON

R E C HT SB OVE N ME T ZI J N SP O R A O N DE R ZO E KSCE N T RU M W I L CH EF RASMU S MU N K N I E T AL L E E N DE KE U KE N VE RAN DE RE N , MAAR O O K D E CREDIT: COU RTESY OF ALCHE MIST.

W E RE L D.

Tijdens de eerste Spora-presentatie begin februari proefden we een verrukkelijke koolzaadcake, lauwwarm geserveerd in een uienbouillon. Plantaardig, met een fijne textuur en een subtiele mosterdsmaak. De International Grains Council schat de wereldwijde koolzaadproductie voor 2024-2025 op 87,8 miljoen ton. Tot nog toe werd dit koolzaad, ongeschikt voor menselijke consumptie, vooral ingezet voor olieproductie. Maar Spora werkt samen met de Universiteit van Kopenhagen aan het potentieel van koolzaad als nieuwe eiwitbron. ‘De toxines in koolzaden maken ze onverteerbaar voor mensen, en zelfs dieren verdragen het maar matig. De koolzaadkoeken die overblijven nadat de olie uit de zaden is gehaald, zijn tot nog toe afval of worden gebruikt om er biogas van te maken’, legt Munk uit.‘Met Spora willen we echter een volledig eetbaar plantaardig product ontwikkelen dat in de eiwitbehoefte van 800 miljoen mensen kan voorzien.’ Koolzaadkoeken bevatten 30 tot 40 procent eiwit, maar de bittere verdedigingsstoffen (glucosinolaten) moesten eerst verwijderd worden om ze eetbaar te maken.‘Ze hebben net zoveel eiwit als soja, maar zijn veel duurzamer omdat koolzaad lokaal geteeld wordt. En het is helemaal natuurlijk – ik ben geen fan van ultrabewerkte producten’, beklemtoont de Deense chef. Binnenkort zal hij het zelf in zijn restaurant kunnen serveren, want dit ‘novel food’ krijgt straks officieel groen licht.

FOOD

GEVRIESDROOGDE VLINDER

Insecten eten is in Mexico en Azië doodnormaal, maar in Europa blijft het – al sinds de prehistorie – een hardnekkig taboe. Toch ziet Spora potentieel in het koolwitje (Pieris rapae): een dagvlinder waarvan de larven de koolvelden vernielen, maar die boordevol eiwitten (30 procent), water (70 procent) en mineralen zitten. Het project kijkt ook naar voedselneofobie – de angst voor nieuwe voeding – en hoe gastronomische restaurants zo’n ingrediënten kunnen introduceren. In Alchemist serveert Munk een van zijn 50 ‘impressies’: een ‘mini-autovoorruit’ om aan te likken, met een vloeistof van meelworm-garum en insecten die tegen de ruit ‘geplakt’ zijn, onder meer ook koolwitjes. Een provocerende, maar rake storytelling, gebaseerd op zijn jeugdherinnering van insecten op zijn scooterhelm. ‘Door de klimaatcrisis en pesticiden zijn de insectenpopulaties sinds 1989 met 70 procent gedaald’, zegt Munk. Met dit gerecht wil hij waarschuwen voor de gevolgen van hun verdwijning voor ons ecosysteem. Veel aantrekkelijker is de prachtige, gevriesdroogde vlinder, gepresenteerd op een vals brand-

14.06.25

netelblad dat er verrassend echt uitziet, samen met een frisse kaas op basis van brandnetels. ‘Onze bioloog Leif kweekt deze vlinders in een kas vol brandnetels’, straalt Munk terwijl hij zijn verfijnde amuse-bouche serveert. ‘Deze vlinders bevatten 3,5 keer meer eiwitten dan kip.’ Maar hij houdt de rem erop: ‘We staan nog aan het begin. We moeten nog testen hoe goed dit eiwit is en hoe het door ons lichaam wordt opgenomen. Als het meevalt, kunnen we er een eiwitpoeder van maken.Wat dit poeder uniek maakt? Het beïnvloedt de smaak niet, in tegenstelling tot alle andere eiwitpoeders.’ PRALINE VAN BROUWERIJAFVAL

Tijdens de Spora-proeverij kregen we ook een verrassende praline voorgeschoteld: gemaakt van draf – het bierresidu – en plantaardig vet. Een chocoladebonbon met lemon curd en karamel, die een subtiele graansmaak achterliet.‘We drinken wereldwijd bergen bier, maar de restanten stapelen zich op’, zegt Munk.‘Met nieuwe technologieën geven we de draf een betere smaak, zodat hij perfect in chocolade kan worden verwerkt. Niet om cacao te vervangen, maar om in te spelen op de groeiende vraag naar alternatieven die ook industrieel bruikbaar zijn. Zeker nu de cacaoprijzen de jongste maanden met 300 procent zijn gestegen en de herkomst niet altijd ethisch is.’ Het Spora-team werkt ook aan chocolade op basis van

L I N K S IN Z IJ N RES TAU RA NT A LCH EM IS T V E R W E R K T M UNK CACAOB ONEN ÉN CACAO PE UL E N ( D IE D OORGA A NS WO R D E N W E G GEGOOID ) IN EEN D E SS E RT DAT ‘O PTIS CH E IL LU S IE’ H EET.

CREDIT: COU RTESY OF ALCHE MIST, SØREN GAMME LMARK .

FOOD

O N DE R RASMUS MUNK , IN 20 24

R E C HT S ZO L I CH T ALS LUC H T, ZO

U I TGER OE PE N TOT B E ST E CHE F T E R

ZOE T ALS H O OP : DI T ‘ SPAC E B R E A D’

WER ELD, IS OOK E E N HE USE P I O N I E R

W E RD G E BO RE N I N E E N L A B, E N S T IJ GT

I N D U U R Z AME GA ST RONOMIE . É N H I J

ST RAKS ME E DE ST RATO S F E E R IN .

14.06.25

ZI ET ETEN A LS E E N MIDDE L VO O R M AATSC H APPE LIJKE VE RANDE RI N G E N I N N OVATI E .

Deense peulvruchten, maar voorlopig ligt de focus op draf.‘Die is makkelijker te produceren en is ook beter traceerbaar. Bij Alchemist geven we het goede voorbeeld met deze innovaties, maar uiteindelijk willen we dat de technologie massaal wordt overgenomen.’ In zijn restaurant combineert Munk trouwens nu al cacaobonen én cacaopeulen (die doorgaans worden weggegooid) in een dessert dat ‘Optische illusie’ heet.

S POR A . D K A LC H EM I S T. D K

CREDIT: MATHIAS EIS, SØREN GAMMELMARK .

GEVRIESDROOGDE MERINGUE

Ook proefden we bij Alchemist ‘Space bread’, een superlichte gevriesdroogde meringue die op je tong smelt alsof het van een andere planeet komt. Ontwikkeld samen met het MIT Media Lab in Cambridge, is dit gerecht klaar om in 2026 gelanceerd te worden, wanneer Rasmus Munk meevaart op een koolstofneutrale ballonvlucht vanuit Florida – recht de stratosfeer in, aan boord van de Space Balloon van het Amerikaanse bedrijf Space Perspective.Tussen haakjes: de reis kost 125.000 dollar per persoon, maar de winst gaat volledig naar goede doelen. Alchemist-gasten kunnen alvast een voorproefje krijgen van de toekomst: een amuse-bouche van die meringue, gemaakt met een tien jaar oude sojasaus uit Kyoto en een laagje kaviaar eroverheen. Ruimtevaart op je bord, maar smakelijker dan ooit. Munk is ook consultant voor het nieuwe kinderziekenhuis van Kopenhagen, het Mary Elizabeth’s Hospital. Hij werkt er aan een duurzame, speelse en vooral smaakvolle aanpak van ziekenhuismaaltijden. Maar hij gaat verder dan dat: hij zoekt ook oplossingen voor grotere problemen. ‘Deze techniek is ideaal voor ziekenhuizen’, zegt Munk.‘Voor ouderen die moeite hebben met slikken, of voor kinderen die na een chemo opnieuw zin moeten krijgen in eten. We maakten al meringues met de smaak van geroosterde kip of bladerdeeg.’ Met die drive wil hij niets minder dan de wereld veranderen. ◆

Photography - zegergarre.com

Juweelontwerp studio Celine Roelens Lange Kruisstraat 14, centrum Gent Knokke expo van 15 t.e.m. 17 augustus bij Noterman totaalinrichting en projectcoördinatie Driehoeksplein 9, Knokke

FOOD

D E Z O E K T O C H T N A A R E E N G O E D A L C O H O L V R I J A L T E R N AT I E F V O O R W I J N I S V A A K F R U S T R E R E N D : T E Z O E T , T E S A A I O F G E W O O N N I E T PA S S E N D B I J E E N M O O I B O R D . M A A R P R O X Y - W I J N E N – ‘PROXY’ BETEKENT LETTERLIJK ‘BIJ BENADERING’ – VERANDEREN HET SPEL. DE SCANDINAVISCHE BROUWERS-TOVENAARS WIJZEN DE WEG.

T E K S T : M A R L I E S B E C K E R S I L L U S T R AT I E S : B R E C H T V A N Z I E L E G H E M

SA BATO

14.06.25

Ook in België veroveren proxy-wijnen stilaan een vaste plek in toprestaurants.

n de supermarkt hebben alcoholvrije wijnen – of beter: ‘gedealcoholiseerde wijnen’ – intussen hun plek veroverd. Maar ‘proxy-wijnen’ spelen in een heel andere, interessantere klasse. De term betekent letterlijk ‘dichtbij-wijn’: een drank, dus, die niet wordt gemaakt volgens het traditionele wijnproces, maar wel de smaakbeleving van wijn wil evenaren. Een strak afgelijnde definitie is er niet. Maxime Vanhove, sommelier en eigenaar van horecadrankenhandel Purjus en Brandstof Bottleshop, die de meeste Scandinavische proxy’s naar België haalt, legt uit: ‘Meestal gaat het om gefermenteerde dranken op basis van kombucha, gefermenteerde thee, kefir of kvass (gemaakt van graan), die extra lagen krijgen door fruit, groenten of kruiden. Door die gelaagdheid hebben ze een gelijkaardige textuur, complexiteit en body als wijn. Ze zijn gemaakt voor volwassenen, staan ver weg van limonade, en verdienen een plekje in een mooi wijnglas – op momenten waarop je normaal een glas wijn zou drinken.’ Voor een wijn die geen wijn is, betaal je nochtans vaak de prijs van een wijn die wél een wijn is. ‘Veel mensen denken ten onrechte dat iets alcoholisch duurder mag zijn, maar de prijs zit niet in de alcohol’, zegt Vanhove. ‘Alcohol kost niks. Het zijn net de technieken en de hoogwaardigheid van de ingrediënten die de prijs maken.’ OVERRIJPE BANAAN

LINKS S CA NDINAVIË DE N KT BU I T E N DE KLASSIE KE W IJNPADE N E N E X PE RIME NT E E RT VOLO P ME T N I E UW E I NGRE DIË NT E N. KOMB U CH A , KE F I R E N KVASS VORME N DE SMAAKBASI S VAN PROX Y’S , ME T FR U I T, KRU I DE N E N GROE NT E N ALS E X T RA’ S.

De proxy-wijnen die je hier op de kaart vindt van de betere restaurants, komen bijna allemaal uit Scandinavische landen, en niet uit de traditionele wijnlanden. ‘Frankrijk, Italië en Spanje hebben een grote wijncultuur – dat vormt hun referentiekader.Voor hen is het logisch om vandaar te vertrekken en non-alcoholische wijn te maken’, vertelt Vanhove.

FOOD

14.06.25

‘Gedealcoholiseerde wijn is saai. Fermentatie creëert de noodzakelijke gelaagdheid.’

In Scandinavië beginnen ze net met een blanco canvas en durven ze te experimenteren met minder voor de hand liggende ingredienten. Dat zagen we eerder al in de vooruitstrevende ‘Nordic cuisine’, geïnitieerd door het invloedrijke restaurant Noma in Kopenhagen, dat ook een pioniersrol speelde met bijzondere alcoholvrije pairings. In die bruisende foodscene zag in 2020 de moeder der Scandinavische proxy’s het levenslicht: Arensbak. Medeoprichter Emilie Maria Øst-Jacobsen maakte als sommelier jarenlang alcoholvrije pairings voor het tweesterrenrestaurant The Alchemist (zie blz. 50), toen Christian Arensbak haar vroeg om een bottelbare drank te maken. Ze namen daarvoor ‘flavour developer’ Bram Kerkhof onder de arm, die nota bene werd opgeleid in het fermentatielab van Noma. ‘Ik benader een proxy-wijn zoals een wijn’, vertelt Øst-Jacobsen. ‘Alcohol is een smaakdrager. Gedealcoholiseerde wijn is dus gewoon saai. Veel interessanter is het om een alternatieve drager te zoeken die aciditeit en textuur creëert, zoals gefermenteerde thee, kombucha dus, maar dat associëren mensen met ‘te zuur’, wat we net niet willen. Daarom bestaan onze proxy-wijnen voor minder dan 70 procent uit kombucha. Fermentatie creëert die noodzakelijke gelaagdheid die je anders ook bij alcohol hebt. En ja, fermentatie levert altijd een beetje alcohol op: maximaal 0,5 procent, evenveel als in een overrijpe banaan.’ DRIESTERRENRESTAURANTS

De opvatting leeft dat proxy-wijnen gezonder zijn en goed aansluiten bij een natuurwijnpubliek. ‘De gezondheidsrevolutie is ook hier

B OVE N F E R M E N TAT IE G E E F T AAN P ROX Y - W IJ N E N T E X TUUR E N G E L AAG D H E ID. PR E C IE S WAT ALCO H O L D O E T B IJ W IJ N .

voelbaar, maar we focussen ons op nieuwsgierige high-end foodies – mensen die graag een mooie pairing willen, maar de dag erna goed willen presteren’, zegt Øst-Jacobsen. ‘Ik wil met Arensbak een toegankelijk alternatief maken dat zowel de conventionele als de natuurwijndrinker bevalt.’ Toch lijkt het alsof je proxy’s vooral in hippe zaken terugvindt. ‘Sommige klassieke sommeliers zien er de noodzaak niet van in. Maar net door ze aan te bieden, creëer je de vraag’, stelt ze. ‘In goede zaken in Kopenhagen is het ondenkbaar dat je géén proxy-wijn op de kaart hebt staan.’ Inmiddels levert Arensbak aan Deense topplekken zoals het driesterrenrestaurant Jordnaer en de tweesterrenzaak Kong Hans Kaelder. Maar hoe ingeburgerd zijn proxy-wijnen ondertussen bij ons, in Belgische sterrenrestaurants?

FOOD

14.06.25

DE K E UZ E VA N . . . 3 TO P S O M M E L I E RS TIP P EN HU N FAVORIETE P ROX Y-WIJ N EN

TRÉSO R VETS,

F E M K E C OL E N B I E ,

DA A N G U E LIN CK X ,

BAR MI SER A

L E JUL I E N

THE S TA N DA R D, E P P O, P É P IN

◆ Wie? Trésor Vets, sommelier bij Bar Misera in

◆ Wie? Femke Colenbie, samen met Yoerik Depraetere sommelier bij Le Julien in Aalter, net bekroond met een Michelinster. ◆ Kende je de term? ‘Bij Le Julien spreken we gewoon van een ‘JusJus-pairing’: alcoholvrije alternatieven voor wijn, zoals sappen en kombucha’s.’ ◆ Aanbod? ‘In totaal werken we met drie proxy-wijnen.’ ◆ Trend of blijver? ‘Van de doorsnee alcoholvrije wijn word ik niet bepaald gelukkig. Wijn heeft een verhaal en alcohol vormt daar een wezenlijk onderdeel van.Als je dat weghaalt, zaag je een poot van de driepikkel af. Bij proxy’s is de insteek anders: ze vertrekken van een mooi basisproduct en voegen daar pure ingrediënten aan toe.’ ◆ Reactie gasten? ‘Ofwel zijn ze nieuwsgierig, ofwel bang van het onbekende. Dan probeer ik hen te overtuigen – omdat zo’n proxy het samenspel tussen eten en drinken zoveel mooier maakt dan met water of frisdrank.’

◆ Wie? Daan Guelinckx, wijnconsulent voor onder

Antwerpen en voormalig sommelier bij The Jane. ◆ Kende je de term? ‘Ik spreek meestal van een ‘non-alcoholisch alternatief’ of een ‘infusie’.Alleen als het op het etiket staat, gebruik ik de term ‘proxy wine’, al kijken mensen dan vaak vreemd op.’ ◆ Aanbod? ‘We hebben zeven non-alcoholische alternatieven per glas. Net als bij wijn wil ik variatie kunnen bieden.’ ◆ Trend of blijver? ‘Bij The Jane maakten we alles zelf, maar daar heb je véél handjes én ruimte voor nodig. Een goed product op fles vormt dus een ongelooflijke meerwaarde.’ ◆ Reactie van gasten? ‘We schenken alleen per glas, goed voor zo’n twaalf flessen per week.Voor een nicheproduct vind ik dat niet weinig.Almaar meer jonge mensen drinken minder en zijn erg blij met een alternatief, zelfs in een wijnbar.’ ◆ Keuze? ‘Fjell 01’ van het Noorse Villbrygg (19,50 euro) ‘Deze bubbel op basis van wilde bosbessen met infusies van berkenblad, rozemarijn en citroengras is complex en gelaagd. Zoals je een avond ook niet begint met een zware rode wijn, zou ik deze ook niet drinken als aperitief. Maar bij gegrilde tarbot met geroosterde groenten of een entrecote werkt hij wel fantastisch.’

◆ Keuze? ‘Real Fantasy’ van het Noorse Ambijus (17,50 euro) ‘Aan de basis vind je kombucha van zwarte thee, vervolledigd met framboos, vlierbloesem, druif en blauwe bes. Dankzij de combinatie van kruidigheid en aciditeit met een tikkeltje hout krijg je een lichtvoetige sappigheid die erg elegant is en daardoor perfect matcht met bijvoorbeeld kalfszwezerik met morieljes.’

meer hotel The Standard in Brussel en sommelier bij Eppo in Antwerpen en Pépin in Luik. ◆ Kende je de term? ‘Ik gebruik hem sinds twee jaar. Het helpt om gasten een kader te geven, want deze term dekt de lading beter dan ‘alcoholvrij alternatief’, want dat is een mocktail ook.’ ◆ Aanbod? ‘Bij The Standard staan Villbrygg, Ambijus en Arensbak op de kaart. Omdat de smaken vaak uitgesproken zijn, kan een hele fles vermoeiend zijn. Daarom raad ik een pairing per glas aan.’ ◆ Trend of blijver? ‘Proxy-wijnen benaderen het vineuze karakter van wijn. Er wachten ons nog bijzondere tijden. In deVS voegen ze zelfs al adaptogenen zoals ashwagandha (dat de stress zou verminderen en de slaap verbeteren, nvdr.) toe. Dat opent nieuwe perspectieven.’ ◆ Reactie gasten? ‘In een tijd waarin er minder alcohol wordt gedronken, zijn mensen net dankbaar dat er een alternatief is dat goed smaakt.’ ◆ Keuze? ‘Effervescent’ van het Deense Arensbak (20 euro) ‘Een bubbel op basis van kombucha van groene thee, die een tweede fermentatie ondergaat met perzik, citroengras en kruisbes. Door hem te laten rijpen op houten vaten krijg je een gelijkaardige ‘rondeur’ en tannines zoals bij een mousserende wijn. Fruitig en speels, maar niet te zoet – ideaal bij zomerse gerechten zoals burrata met perzik, mosselen of ceviche.’

Luxury indoors. Legendary outdoors. Luxury indoors. Legendary outdoors. www.hogerhuis-hofheren.be contact@hogerhuis-hofheren.be +32 9 391 88 77 NNverheidsweg 18, Merelbeke 9820

LUXEVASTGOED Lars, ondernemer uit Stockholm zorgt graag voor uw extra maandinkomen*

Samen met de talloze andere enthousiaste bezoekers van de nieuwste Brusselse cultuurwijk

Investeer in hotelvastgoed met een vaste maandelijkse opbrengst • high-end nieuwbouw • bruisende wijk in Brussel • jaarlijks geïndexeerde huurinkomsten • toenemende vraag naar top-accommodaties • geen onderhouds- of beheerkosten • geen onroerende voorheffing • geen belastingen of verzekeringen • info: www.kanalhotel.be of 02 342 09 09

LUXEVASTGOED

Wonderlijk wonen aan WATER & GROEN

WERKEN ZIJN GESTART!

NIEUWBOUWAPPARTEMENTEN TE KOOP MET ZICHT OP SCHELDE EN GROEN BINNENPARK Keuze uit 1,2 of 3 slaapkamers Afwerking op maat, ruime terrassen Duurzaam wonen in een groene buurt in beweging Unieke ligging op Nieuw Zuid, 2000 Antwerpen

INTERESSE?

scheldetuin-antwerpen.be of bel 03 336 00 00

De beel d en i n d eze ad vertenti e zi j n louter i llustrati ef en ni et bin de n d. Triple L ivin g kan in g e e n g eval aan sprake lijk g e ste ld worde n voor de in h oud van d eze a d ve r te nt i e.

LUXEVASTGOED

True luxury is our legacy Lapscheure (Damme)

True luxury is tranquility Ons uitzonderlijk vastgoed biedt u de rust waarnaar u zo verlangt. De rust van het perfecte pand waarin alles klopt. Maar ook de rust die u ervaart wanneer wij alles voor u regelen. Geen zorgen, geen twijfels. Enkel de zekerheid dat u de juiste plek hebt gevonden. Dat is al 40 jaar de belo e van Dewaele Exclusive, onze legacy of luxury.

Elverdinge

Kortrĳk

Meulebeke

dewaele.com/exclusive

LUXEVASTGOED

ANT W E R P ’S

N E W E ST

H IG H P OIN T

TE KOOP 92 UNIEKE APPARTEMENTEN • ANTWERPEN KEMPISCH DOK • EXCLUSIEF ZWEMBAD (11DE VERD.) DESIGN BY BINST ARCHITECTS & KAAN ARCHITECTEN • VERHUURSERVICE BESCHIKBAAR PROJECT DEVELOPMENT BY

T 03 285 95 00

10_Sabato_TwistTower_20250603.indd 1

T 059 51 11 15

26/05/2025 09:18

LUXEVASTGOED

De villa

Sfeervol parkwonen. Volop in het Gentse groen. Nieuw woonaanbod - Maak uw afspraak. Een ontwikkeling van:

www.rinkkaai.be | 09 240 01 00

LUXEVASTGOED Sint-Idesbald

NAOSHIMA

Twee broers met een grote liefde voor toparchitectuur: dat is Rietveld. Architectuur die al jaren de toon zet voor de gehele vastgoedmarkt. Rietveld inspireert, innoveert en bouwt tijdloze moderniteit. Gedreven door vorm, niet door rentabiliteit per steen. Voor u en voor ons, omdat toparchitectuur ons verbindt. Info: Residentie Naoshima T 058 62 60 60 . M 0496 10 40 40 Instagram: rietveldprojects_RRR info@rietveldprojects.be rietveldprojects.be

Adres | Sint-Idesbald, Pieterlaan 1

LUXEVASTGOED

Grenzeloos vliegen en grenzen verleggen

Een verhaal van kustgemeenten tot grootsteden. We strekken onze vleugels uit. Vanuit de kustgemeenten trekken we nu ook richting de grootsteden in het binnenland. We realiseren er de komende 5 jaar ongeveer 900 units, verspreid over zes ambitieuze projecten. Drie in Brugge, twee in Gent en één in Kortrijk. Onze horizon wordt breder, maar de kust blijft een vaste waarde in ons verhaal.

14.06.25

NUT

Het grootste voordeel van een infraroodsauna? Kies maar: spierverlichting, ontspanning, verbeterde bloedsomloop en dat heerlijke gevoel dat je volledig gerecupereerd bent na het sporten. Het grootste nadeel? Een echte sauna thuis zetten is behoorlijk duur. En geef toe, samen met vreemden een sauna delen in een wellnesscentrum is ook niet voor iedereen. Heb je al eens gedacht aan een saunadeken? INNOVATIE

Een saunadeken simuleert het effect van een infraroodsauna met VER-infraroodstraling. Die technologie verwarmt je lichaam van binnenuit, net zoals een professionele cabine. De straling dringt dieper door in spieren en weefsels dan gewone warmte, waardoor je sneller en intensiever zweet. De meeste dekens hebben drie verwarmingszones die je apart kunt instellen, zodat je voeten niet worden geroosterd terwijl je bovenlichaam nog koud is. De temperatuur regel je van een bescheiden 30 °C tot een pittige 80 °C. Moderne modellen schakelen automatisch uit na een tijdje en hebben een oververhittingsbeveiliging – niemand wil per ongeluk gepocheerd worden. GEBRUIK

Een sessie duurt meestal 30 tot 45 minuten. Je rolt de deken uit, stelt de temperatuur in via de controller, kruipt erin en wacht tot het zweet stroomt. De meeste gebruikers leggen een handdoek onder zich om het zweet op te vangen. Fervente saunadekenfans dragen liever lange kleren en sokken dan naakt eronder te kruipen. Dat vangt niet alleen het zweet op, het voorkomt ook dat je huid aan de deken blijft plakken. Het grootste nadeel? Je moet het ding geregeld schoonmaken, want een bezwete saunadeken die je gewoon opvouwt en wegstopt, verandert snel in een bacteriënparadijs.

Een gadget verlicht de zwaarte van het bestaan. Deze week: de saunadeken. Of waarom je (g)een infraroodsauna nodig hebt die je kunt opvouwen.

GO GO GAD GET S AU N A D E K E N

PRIJS

Een instapmodel kost zo’n 150 euro, terwijl premiumversies richting 800 euro gaan. Het prijsverschil zit vooral in materialen en features. Duurdere modellen bieden meerdere temperatuurzones, betere isolatie, minder elektromagnetische straling en een hoogwaardige afwerking.

TEKST: FREEK EVERS I L L U S T R AT I E : STUDIO PONG

SA BATO

14.06.25

De paradox van het alledaagse leven volgens Anton Gudim.

@_YE S_BUT

M E DE W ERKERS : MARLIE S BE CKE RS, L AU RA CE N T RE L L A , I RI S DE F E I JT E R, F R E E K E V E R S , L AUR A K E E R S M A E K E R S , L AUR E VA N D E N DA E L E FOTOG R A F EN : A L EXA ND ER D’H IET, SØR EN GA MME LMARK , JONAH SAMYN , CARST E N SN EJ BJ E RG, DI T T E VAL E N T E C OV ER FOTOG R A A F : VA D IM M O R OZOV / UN S PL A S H I L LU S T R ATOR S : A N TO N GU D IM , STU D I O PONG, BRE CHT VA NZ IE L E G H E M DI G I TA A L R E DACT E UR : E L I N E B R O E C K X C H EF D I G I TA A L : D R IE S C E UPPE N S EI N D R EDACT EU R S : JA N LO D E W YCK X , REIN V ERH OEV EN FOTO REDACTEUR: AUDE VAN L AT H E M FOTO R E DACT E UR & C O Ö R DI N ATOR : N AT H A L IE WA R N Y VOR M G EV I N G : C H R IS T IN E D UB O IS , DAV ID S T E E N H UYS E A RTDIRECTOR: PHILIP VA N BAST E L AE RE A DJUNCT -HO O FDR E DACT EU R : E LS M A E S H OOF D R EDACT EU R : A N B O GA E RT S C R EAT I V E D I R ECTOR : G E R DA ACK A ERT A BO N N EMENTEN: T E L . 08 00 /55.150, ABO @T I J D. BE A DVE RT E NT I E S: T R US T M E D IA , H AV E N L A A N 8 6C, B US 30 9, 1 0 0 0 B R USS E L , T E L . 0 2/ 4 22. 0 5 .1 1 , S A B ATO@TRU S TM ED IA .B E V E RAN T WOORD ELIJKE UITG E VE R : P E T E R QUAG H E BE U R SA BATO WOR DT G ED R U K T B I J R OU L A RTA PR I N T I N G.

U W W E K E L I J K S E S H O T I N S P I R AT I E

SCA N DE QR-CODE EN O NTVA NG E L KE W E EK D E N I EUW ST E HOT SPOTS I N UW MA I L BOX .

VO LG ON S OP

CREDI T: TOBIAS K ELLER, T HOMAS BOXMA , JASEEL T / U NS PLAS H, EVA BEEU SAERT.

NEWSLETTER

Only available in selected Swatch Stores