mb o
BV in Balans – De ondersteunende methode voor praktijkleren Deze uitgave Elementaire Bedrijfsadministratie deel 2 maakt deel uit van de serie BV in Balans. In deze serie zijn leermiddelen ontwikkeld op basis van het kwalificatiedossier voor de Financieel administratieve beroepen zoals dat geldt vanaf augustus 2016. Elementaire Bedrijfsadministratie deel 2 behandelt enkele uitbreidingen van de boekhoudkundige cyclus (subadministraties en dagboeken) en de uitbreiding met een aantal elementaire boekingen.
Didactisch doordacht De methode BV in Balans houdt nadrukkelijk rekening met leerstijlen van studenten en onderwijsstijlen van docenten. De student wordt uitgenodigd om op een eigen manier de leerstof en opdrachten te verwerken, waarbij één doel voorop staat: ‘voorbereiden op een beroep in het financiële werkveld’. Diversiteit aan leermiddelen De herziene serie BV in Balans bestaat uit theorieboeken en (leer)werkboeken, die binnen de kaders van het kwalificatiedossier, aansluiten op de toetsmatrijzen van SPL. De theorieboeken geven een heldere uitleg van de vakinhouden, verduidelijkt met voorbeelden. De werkboeken starten met oriënterende vragen en kennisvragen. Met routineopdrachten, praktijktaken en een integrale casus krijgt de student de kans om de vaardigheden, nodig voor het uitvoeren van kerntaken, eigen te maken. BV in Balans is geschreven voor de kwalificaties: - Financieel administratief medewerker (Profiel 1: B1-K1 t/m K3 = basisdeel) - Bedrijfsadministrateur (Profiel 2: basisdeel, aangevuld met P2-K1) - Junior assistent-accountant (Profiel 3: basisdeel, aangevuld met P3-K1) - Salarisadministrateur (Keuzedeel)
Elementaire Bedrijfsadministratie
financiele beroepen
Elementaire Bedrijfsadministratie DEEL 2 WERKBOEK
Ondersteunend leren De methode BV in Balans biedt de gelegenheid om zelfstandig of klassikaal aan de slag te gaan met het aanleren van ondersteunende kennis nodig voor het uitvoeren van kerntaken binnen het financiële werkveld.
WERKBOEK DEEL 2 NIVEAU 3&4
GERARD VAN HEESWIJK PIETER MIJNSTER
9 789006 631616
Elementaire bedrijfsadministratie Deel 2
Gerard van Heeswijk Pieter Mijnster
Colofon Auteurs Gerard van Heeswijk
Redactie Pieter Mijnster
Over ThiemeMeulenhoff ThiemeMeulenhoff is dé educatieve mediaspecialist en levert educatieve oplossingen voor het Primair Onderwijs, Voortgezet Onderwijs, Middelbaar Beroepsonderwijs en Hoger Onderwijs. Deze oplossingen worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met de onderwijsmarkt en dragen bij aan verbeterde leeropbrengsten en individuele talentontwikkeling.
Vormgeving Studio Fraaj, Rotterdam
ThiemeMeulenhoff haalt het beste uit élke leerling.
Omslag Studio Fraaj, Rotterdam
Meer informatie over ThiemeMeulenhoff en een overzicht van onze educatieve oplossingen:
Opmaak
www.thiememeulenhoff.nl of via de Klantenservice 033 448 3700
Imago Mediabuilders, Amersfoort
ISBN 978 9006 63161 6 Vierde druk, eerste oplage, 2015
Tekeningen Tiekstramedia, Groningen
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 23 augustus 1985, Stbl. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie (PRO), Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp (www.stichting-pro.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Voor meer informatie over het gebruik van muziek, film en het maken van kopieën in het onderwijs zie www.auteursrechtenonderwijs.nl. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. Deze uitgave is voorzien van het FSC®-keurmerk. Dit betekent dat de bosbouw voor het gebruikte papier op een verantwoorde wijze heeft plaatsgevonden.
Voorwoord Het middelbaar beroepsonderwijs verandert voortdurend onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen en in het bijzonder door de eisen die de beroepspraktijk aan de opleidingen stelt. Met het verschijnen van het nieuwe kwalificatiedossier 2015 introduceert ThiemeMeulenhoff de volledig herziene methode BV in Balans. De herziene methode sluit, binnen de kaders van dit kwalificatiedossier, aan op de toetsmatrijzen van de SPL. Drie belangrijke kenmerken van BV in Balans zijn: • Dé methode voor ondersteunend leren of u nu klassikaal met de studenten aan de slag wilt of de studenten meer zelfstandig wilt laten werken. • Sterk didactisch concept. De methode houdt rekening met de verschillende leerstijlen van studenten en verschillende onderwijsstijlen van docenten. • Grote verscheidenheid aan leermiddelen. De theorieboeken en de werkboeken bieden een groot scala aan materiaal voor de studenten om mee te oefenen. De hoofdstukken van het werkboek kennen de volgende structuur. • Start met een oriëntatie op het onderwerp waarbij de student uitgedaagd wordt voorkennis te activeren of actief op zoek te gaan naar inhoud. • Het kennisdeel zorgt ervoor dat de student de theorie doorneemt en de feiten, begrippen en verbanden in de leerstof leert. • Met de routineopgaven gaat de student aan de slag met het oefenen van vaardigheden op het basisniveau. • De praktijktaken lijken, door de context waarin ze zijn geplaatst, meer op echte problemen die de student moet oplossen, waarbij kennis en routinematig handelen onmisbaar zijn. • De integrale casus zet de student nogmaals aan het werk met alle leerstof uit het hoofdstuk. Deze casus kan aangemerkt worden als een miniproeve over het hoofdstuk. • Met de gesloten vragen Test je kennis en inzicht kan de student controleren of hij de begrippen en verbanden in voldoende mate kent. Test je kennis en inzicht kan uiteraard ook als instapper worden gebruikt wanneer met dit hoofdstuk wordt begonnen. • Voor persoonlijke ontwikkeling blikt de student altijd terug op het proces met de reflectievragen aan het eind van het hoofdstuk. • Als hulpmiddel bij de planning is het werkboek voorzien van een tijdsaanduiding per onderdeel. De vermelde tijdseenheid is haalbaar voor de gemiddelde student die serieus met zijn werk aan de slag gaat. De tijdsaanduiding is zeker niet bedoeld om de student uit te dagen om het werk binnen deze tijd af te ronden. • Achter in het werkboek vindt de student de eindantwoorden waarmee hij kan controleren of hij de vragen uit de diverse opdrachten juist heeft. De serie BV in Balans is met de grootste zorg ontwikkeld. Wij hopen dat u met plezier werkt met BV in Balans. Meer informatie over BV in Balans vindt u op onze methodesite: www.bvinbalans.nl. Wanneer u vragen of suggesties heeft, dan kunt u contact met ons opnemen.
De auteurs en uitgever
Inhoudsopgave 1
Omzetbelasting 7 Aan de slag met ‘Omzetbelasting’ 7 Oriëntatie 8 Kennis 10 Routine 21 Praktijk 39 Integrale casus 52 Reflecteer op je werkzaamheden 58 Test je kennis en inzicht 60
2
Subadministraties 63 Aan de slag met ‘Subadministraties’ 63 Oriëntatie 64 Kennis 66 Routine 74 Praktijk 96 Integrale casus 103 Reflecteer op je werkzaamheden 119 Test je kennis en inzicht 121
3
Geld onderweg 123 Aan de slag met ‘Geld onderweg’ 123 Oriëntatie 124 Kennis 126 Routine 133 Praktijk 143 Integrale casus 150 Reflecteer op je werkzaamheden 163 Test je kennis en inzicht 165
4
Dagboeken 169 Aan de slag met ‘Dagboeken’ 169 Oriëntatie 170 Kennis 172 Routine 179 Praktijk 191 Integrale casus 201 Reflecteer op je werkzaamheden 211 Test je kennis en inzicht 213
5
Creditnota’s, kortingen en toeslagen 215 Aan de slag met ‘Creditnota’s, kortingen en toeslagen’ Oriëntatie 216 Kennis 219 Routine 227 Praktijk 264 Integrale casus 285 Reflecteer op je werkzaamheden 296 Test je kennis en inzicht 298
Eindantwoorden
301
215
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
1 Aan de slag met ‘Omzetbelasting’
1
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Belasting op de toegevoegde waarde Berekening van de btw Boekhoudkundige verwerking van de omzetbelasting Boekhoudkundige verwerking van de aangifte omzetbelasting Privégebruik en de omzetbelasting
Leerdoelen Na dit hoofdstuk ken je
- de begrippen die te maken hebben met het boeken en het doen van aangifte van de omzetbelasting
kun je
- boekingen verrichten bij de aan- en verkoop van goederen en diensten, waarbij je rekening houdt met de omzetbelasting - boekingen verrichten bij privégebruik van goederen, rekening houdend met de omzetbelasting - de af te dragen omzetbelasting bepalen en een gegeven aangiftebiljet omzetbelasting in de boekhouding verwerken
Vooraf Over de tijden bij de vragen, opgaven, taken en casus In dit werkboek vind je richttijden bij de vragen, opgaven, taken en de casus. Deze tijdsindicatie geeft aan hoe lang een gemiddelde student over dit deel van het werkboek doet. Het is helemaal niet erg als je langer met een opdracht bezig bent. De tijden geven slechts een richttijd aan die je kunt gebruiken bij het plannen van je werk. De tijden zijn zeker niet bedoeld om er een wedstrijd mee aan te gaan! Haastige spoed is zelden goed!
1 7
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
1 Oriëntatie 30 min
1
Bij de oriëntatievragen is het de bedoeling dat je laat merken wat je al weet van het onderwerp, voordat je de theorie hebt gelezen.
Open via een zoekmachine ‘Ondernemersplein’. Geef aan dat je op zoek bent naar ‘btw’. Beantwoord daarna de volgende vragen. 1
Waar staan de letters btw voor?
2
Leg kort uit wat antwoord 1 volgens jou wil zeggen.
3
Wanneer bepaalt de Belastingdienst of u met uw gegevens ondernemer bent voor de btw?
4
Waarover moet btw worden berekend?
5
Behalve dat er verschillende belastingtarieven bestaan, zijn sommige activiteiten vrijgesteld van btw. Wat betekent dit voor deze ondernemers?
6
Uit hoeveel tekens bestaat een btw-nummer en hoe is dit nummer opgebouwd?
1 8
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
7
Wat is het nut van een btw-nummer?
8
Wat houdt btw in voor de boekhouding van een ondernemer?
9
Lees ‘De uitdaging’ bij de inleiding van dit hoofdstuk. Noteer alle begrippen die voor jou nieuw of lastig zijn.
10
Beschrijf de vaardigheden die je moet beheersen voor de klus die in ‘De uitdaging’ van jou wordt gevraagd.
11
Heb je al ervaring met de vaardigheden die je bij antwoord 10 hebt opgeschreven?
Zo ja, waar heb je deze ervaring opgedaan?
12
Welke vaardigheden uit vraag 10 moet je je eigen maken om met ‘De uitdaging’ aan de slag te kunnen?
1 9
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
1 Kennis
110 min
1
Neem de theorie goed door zodat je er zeker van bent dat het begrip dat je invult in de samenvatting, en het antwoord dat je geeft op de kennisvragen, juist zijn! Twijfel je toch nog, lees dan de tekst nog eens goed door, of informeer bij je docent.
...........................................................................................................................................................................
1
Bij de meerkeuzevragen omcirkel je het juiste antwoord.
...........................................................................................................................................................................
1 1.1
Belasting op de toegevoegde waarde 1
Lees de paragraaf aandachtig door en vul de ontbrekende woorden in. In Nederland en alle EU-landen wordt de omzetbelasting berekend over alle en
. Deze omzetbelasting wordt geheven volgens
het systeem van de Belasting op de oftewel kortweg btw. is een verbruiksbelasting en wordt uiteindelijk door
De de
betaald.
In Nederland kennen we
tarieven voor de omzetbelasting: het hoge tarief dat
sinds 1 oktober 2012 21% bedraagt, het lage tarief van 6% en het
.
Het hoge tarief van 21% wordt op de meeste goederen en diensten geheven. Het . Het
lage tarief geldt vooral voor de nultarief geldt vooral bij
van goederen en diensten.
Daarnaast zijn er bepaalde categorieĂŤn goederen en diensten van omzetbelasting. 2
Volgens welk systeem wordt er in de EU omzetbelasting geheven? a Belasting over de winst. b Belasting over de verkoopprijs. c Belasting over de toegevoegde waarde. d Belasting over de inkoopprijs.
1 10
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
3
In a b c d
Engeland kennen ze ook btw. Deze is daar bekend met de afkorting: TVA TGV VAT TAV
4
Welk van de onderstaande belastingtarieven hoort niet in het rijtje thuis? a 21% b 19% c 6% d 0%
5
Geef aan of de uitspraken juist of onjuist zijn.
Juist / Onjuist:
De btw is een verbruiksbelasting omdat deze alleen geheven wordt op verbruiksartikelen.
Juist / Onjuist:
Op de factuur die de tandarts naar je stuurt, is geen btw berekend.
Juist / Onjuist:
De btw is een verbruiksbelasting omdat de btw de prijs van een product voor de consument verhoogd.
Juist / Onjuist:
Voor schoolboeken die je moet aanschaffen, geldt het hoge btw-tarief.
6
Heb je bij de vorige vraag een of meer uitspraken als onjuist aangegeven? Motiveer dan hier waarom deze uitspraken onjuist zijn.
7
Elke ondernemer krijgt van de Belastingdienst een uniek btw-nummer. Zonder dit nummer: a mag de ondernemer geen facturen sturen. b moet de ondernemer alles contant laten afrekenen. c mag de ondernemer geen omzetbelasting in rekening brengen. d kan de ondernemer geen inkoopfacturen ontvangen.
8
Geef de Engelse vertalingen van de volgende begrippen. Toegevoegde waarde:
Omzetbelasting:
1 11
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
1 1.2
Berekening van de btw 9
Vul de ontbrekende woorden in. De toegevoegde waarde is de waarde van het verkochte goed of de dienst, met de waarde van de ingekochte grond- en hulpstoffen, halffabricaten en diensten van derden. Bij een kun je gemakshalve het verschil nemen tussen de verkoopprijs omzetbelasting en de
exclusief
omzetbelasting. Als de verkoopprijs van een artikel € 500 bedraagt en de inkoopprijs van dat artikel € 300 bedroeg, dan is de € 200. Bij een btw-tarief van
van dat artikel % bedraagt over de verkoopprijs van € 500 de btw
€ 105. De btw over de inkoopprijs van € 300 bedraagt dan
. De belasting
over de toegevoegde waarde bedraagt dan
.
Dat kun je ook zo controleren: 21% over de toegevoegde waarde van € 200: 21% van € 200 is
.
10
Onder ‘toegevoegde waarde’ versta je: a de waarde die wordt toegevoegd aan een goed of dienst door het in rekening brengen van de omzetbelasting. b de waarde van het verkochte artikel of goed, of de verkochte dienst, verminderd met de waarde van de ingekochte grond- en hulpstoffen, halffabricaten en diensten van bedrijven. c het bedrag dat een onderneming toevoegt aan een goed of dienst.
11
Handelsonderneming de Brave Hendrik verkoopt een product voor € 900 exclusief btw. Dit product heeft de Brave Hendrik voor € 600 exclusief btw ingekocht. Het btw-tarief voor dit product bedraagt 21%. a Hoeveel omzetbelasting betaalt Hendrik bij zijn inkoop?
b
Hoeveel omzetbelasting brengt Hendrik in rekening bij verkoop?
1 12
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
Hendrik beweert dat hij € 300 belasting moet afdragen aan de Belastingdienst namelijk het verschil tussen € 900 en € 600. c
Is deze gedachte van Hendrik goed?
Als je vindt dat Hendrik het fout heeft, leg dan uit hoe het werkelijk zit en hoeveel omzetbelasting Hendrik dan wel is verschuldigd.
Berekening omzetbelasting: 12
1 1.3
Een voedselpakket wordt door een onderneming ingekocht voor € 80 en verkocht voor € 120. Hoeveel bedraagt de per saldo af te dragen btw voor de onderneming over dit voedselpakket a € 4,80 b € 2,40 c € 7,20 d € 8,40
Boekhoudkundige verwerking van de omzetbelasting 13
Vul de ontbrekende woorden in. De ondernemer kan de omzetbelasting die hij betaalt bij inkoop van goederen en bij de Belastingdienst. De omzetbelasting die hij
diensten,
, moet hij aan de Belastingdienst
van een klant ontvangt bij .
, kan hij terugvorderen
Omzetbelasting die een ondernemer bij inkoop en boekt hij daarom op de rekening van
(vordering) 1.. Te vorderen
Omzetbelasting of kortweg 1.. Te vorderen OB. Omzetbelasting die de ondernemer bij verkoop van de klant hij afdragen en boekt hij op de rekening van
, moet
1.. Te betalen
omzetbelasting of kortweg 1.. Te betalen OB. Als je het verschil tussen de rekeningen 1.. Te betalen OB en 1.. Te vorderen OB neemt, krijg je het bedrag dat de ondernemer per saldo aan
is
verschuldigd. Elke ondernemer krijgt van de Belastingdienst een uniek
1 13
.
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
De ondernemer is verplicht dit nummer op elke
te vermelden als hij
goederen of diensten levert. Zonder btw-
andere
nummer mag een ondernemer zelfs geen
aan zijn klanten in rekening
brengen. 14
Wat voor soort rekening is de grootboekrekening Te betalen OB? a Balansrekening, een rekening van bezit. b Winst-en-verliesrekening, een rekening van bezit. c Balansrekening, een rekening van schuld. d Winst-en-verliesrekening, een rekening van schuld.
15
Wat voor soort rekening is de grootboekrekening Te vorderen OB? a Balansrekening, een rekening van bezit. b Winst-en-verliesrekening, een rekening van bezit. c Balansrekening, een rekening van schuld. d Winst-en-verliesrekening, een rekening van schuld.
16
Geef aan of de volgende uitspraken juist of onjuist zijn.
Juist / Onjuist:
Bij inkoop debiteer je de rekening Te vorderen OB, want als boekingsregel geldt: HEV – D
Juist / Onjuist:
Bij verkoop crediteer je de rekening Te betalen OB, want als boekingsregel geldt: S + C
Juist / Onjuist:
De rekening Te vorderen OB hoort als kostenrekening thuis in rubriek 4.
17
Heb je bij de vorige vraag onjuiste uitspraken gevonden, verbeter deze dan en vermeld ze als een correcte bewering.
18
Geef met een pijl in de volgende tabel aan welk bedrag bij welke grootboekrekening geboekt wordt.
Voorraad goederen
€
110
Crediteuren
€
500
Te vorderen OB
€
605
1 14
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
19
20
a
Van welk financieel feit is er sprake bij de vorige vraag?
b
Heb je de bedragen nog wel nagerekend bij de vorige vraag? Constateer je een fout, vermeld deze dan hieronder.
De Brave Hendrik verkoopt een product contant voor € 1.100 exclusief 21% btw (de journaalpost van de inkoopwaarde van de verkopen mag je hier buiten beschouwing laten). De juiste journaalpost van deze contante verkoop is: a Debet
Aan
Credit
1.. Kas
€
1.331
1.. Te betalen OB
€
231 €
8.. Opbrengst verkopen
1.100
b Debet
Aan
Credit
1.. Kas
€
1.100
1.. Te betalen OB
-
231 €
8.. Opbrengst verkopen
1.331
c Debet
€
1.. Kas
Credit
1.331
Aan
1.. Te betalen OB
€
231
Aan
8.. Opbrengst verkopen
€
1.100
d Debet
Aan
Credit
8.. Opbrengst verkopen
€
1.100
1.. Te betalen OB
€
231 €
1.. Kas
1 15
1.331
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
1 1.4
Boekhoudkundige verwerking van de aangifte omzetbelasting 21
Vul de ontbrekende woorden in. Een ondernemer is verplicht na aoop van elk kwartaal
van de
omzetbelasting te doen. De betaling van het verschuldigde bedrag aan de na aoop van dat kwartaal plaatsvinden.
Belastingdienst moet in de
In de boekhouding maak je aan het eind van het kwartaal daarom een journaalpost omzetbelasting. Bij de journaalpost boek
van het ingevulde
je het saldo van de rekeningen 1.. Te betalen OB en 1.. Te vorderen OB over naar . Nadat deze boeking is gedaan,
de rekening
lopen de rekeningen 1.. Te betalen OB en 1.. Te vorderen OB
verschuldigde
rekening 1.. Af te dragen OB staat op dat moment het bedrag aan omzetbelasting over dat
. Op de
. Bij de betaling van dat
verschuldigde bedrag in de volgende maand, is het saldo van de rekening 1.. Af te dragen OB 22
, oftewel dan loopt deze rekening ook glad.
Aan het eind van het kwartaal maakt een onderneming een boeking van de aangifte omzetbelasting. Daarbij moet hij de volgende rekeningen debiteren of crediteren.
...........................................................................................................................................................................
1
Ga ervan uit dat het saldo te betalen OB groter is dan het saldo te vorderen OB.
...........................................................................................................................................................................
a Grootboekrekening
Debiteren
Te vorderen OB
X
Crediteren
Te betalen OB
X
Af te dragen OB
X
b Grootboekrekening
Debiteren
Te vorderen OB
X
Te betalen OB
X
Af te dragen OB
Crediteren
X
1 16
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
c Grootboekrekening
Debiteren
Te vorderen OB
Crediteren
X
Te betalen OB
X
Af te dragen OB
X
d Grootboekrekening
Debiteren
Te vorderen OB
23
Crediteren
X
Te betalen OB
X
Af te dragen OB
X
Brave Hendrik boekt zijn te vorderen OB (€ 1.220) en te betalen OB (€ 1.833) over naar de rekening af te dragen OB. Hij boekt dit op de volgend manier. Grootboekrekening
Debiteren
0.. Te vorderen OB
€
1.222
2.. Te betalen OB
€
1.833
Crediteren
€
4.. Af te dragen OB
3.053
Hoe braaf Hendrik ook is, er zitten zes fouten in deze journaalpost. Noteer de fouten die Hendrik heeft gemaakt. 1: 2: 3: 4: 5: 6:
1 1.5
Privégebruik en de omzetbelasting 24
Vul de ontbrekende woorden in. goederen uit zijn eigen zaak haalt,
Als een ondernemer voor is hij daarover ook
verschuldigd. Hij is dan namelijk van zijn zaak. De omzetbelasting bereken
gewoon een consument en dus
1 17
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
je dan over de
waartegen de goederen uit de zaak worden
genomen. De verschuldigde omzetbelasting hierover boek je op een aparte rekening . Deze grootboekrekening is namelijk gekoppeld aan de speciale regel op het dat je moet invullen voor omzetbelasting over privégebruik. Het komt ook regelmatig voor dat een ondernemer een nota moet betalen waarop zijn en deels als
kosten in rekening worden gebracht die deels
moeten worden beschouwd. Over het zakelijk deel kan de zoals gebruikelijk dan worden . Over het privégedeelte mag
omzetbelasting worden terugwordt
gevorderd, omdat dat deel als beschouwd. 25
Omcirkel alle uitspraken die gelden voor privégebruik uit de eigen zaak. a Een eigenaar van een onderneming moet gewoon omzetbelasting betalen over goederen die hij voor privégebruik of privéverbruik uit zijn zaak haalt. b De goederen die hij uit de zaak haalt, verkoopt hij aan zichzelf tegen de normale verkoopprijs. c Als eigenaar van een onderneming geef je met een memostuk aan dat je voor privégebruik producten uit de zaak hebt gehaald. d Over het bedrag op een nota die voor een uit deel uit zakelijk uitgaven en een deel uit privé-uitgaven bestaat, kan de ondernemer omzetbelasting terugvorderen.
26
Bij de Brave Hendrik heeft eigenaar Hendrik gedurende dit kwartaal voor € 400 goederen exclusief 21% btw voor eigen gebruik uit de zaak gehaald. De juiste journaalpost in verband met dit privégebruik van goederen is: a Debet
Aan
Credit
0.. Privé
€
400
1.. Te vorderen OB
€
84 €
7.. Voorraad goederen
484
b Debet
€
0.. Privé Aan
Credit
484 €
7.. Voorraad goederen
1 18
484
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
c Debet
€
0.. Privé
Credit
484
Aan
1.. Te betalen OB privégebruik
€
84
Aan
7.. Voorraad goederen
€
400
d Debet
€
0.. Privé
Credit
400
Aan
1.. Te betalen OB privégebruik
€
84
Aan
7.. Voorraad goederen
€
400
e Debet
€
0.. Privé Aan
Credit
400 €
7.. Voorraad goederen
400
27
De nota van het energiebedrijf bedraagt € 240 exclusief 21% btw. Hiervan komt 25% voor rekening van privédoeleinden. Welk bedrag aan energieverbruik boek je op de rekening 0.. Privé? a € 62,50 b € 60 c € 240 d € 72,60
28
Geef de juiste journaalpost van de vorige vraag. Debet
1 19
Credit
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
29
Je hebt heel wat begrippen geleerd in dit hoofdstuk. Vul in de volgende tabel de lege cellen in.
Systeem volgens welke in de EU de omzetbelasting wordt geheven (over de toegevoegde waarde). Diensten van derden
Kort briefje, geschreven om aan iets herinnerd te worden. In deze context: een financieel feit dat nog verwerkt moet worden. Omzetbelasting (sales tax)
Waarde van het verkochte artikel, goed of de verkochte dienst, verminderd met de waarde van de ingekochte grond- en hulpstoffen, halffabricaten en diensten van bedrijven. Voorbelasting
1
Kijk het onderdeel ‘Kennis’ na en verbeter eventuele fouten met een rode pen! Begrijp je een antwoord niet, vraag dan om uitleg aan je docent.
1 20
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
1 Routine 1
190 min
1.2
Opgave 1
Gegeven Batterijenfabrikant Blijkers produceert en levert oplaadbare batterijen en opladers voor oplaadbare batterijen aan onder andere groothandel de Batteryman. Op 20 maart 2016 ontvangt groothandel de Batteryman van fabrikant Blijkers een factuur in verband met gelijktijdige ontvangst van een partij. Op de factuur staan de volgende gegevens.
Oplaadbare batterijen voor
€
1.500
Batterijopladers voor
€
300
Inkoopprijs exclusief omzetbelasting
€
1.800
Omzetbelasting 21%
€
378
Inkoopprijs inclusief omzetbelasting
€
2.178
Groothandel de Batteryman verkoopt en levert deze partij batterijen en opladers op 25 maart 2016 aan winkelbedrijf De Electrospecialist voor:
Oplaadbare batterijen voor
€
2.000
Batterijopladers voor
€
500
Verkoopprijs exclusief omzetbelasting
€
2.500
Omzetbelasting 21%
€
525
Verkoopprijs inclusief omzetbelasting
€
3.025
Gevraagd a Bereken de toegevoegde waarde op deze partij oplaadbare batterijen en batterijopladers voor groothandel de Batteryman over de verkoop van deze partij batterijen en opladers aan winkelbedrijf De Electrospecialist.
1 21
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
1 1.3
b
Bereken het bedrag dat groothandel de Batteryman over de verkoop van deze partij batterijen en opladers aan winkelkbedrijf De Electrospecialist per saldo als belasting op de toegevoegde waarde aan de Belastingdienst moet afdragen.
c
Toon door een berekening aan dat het bij vraag b berekende bedrag 21% van de toegevoegde waarde is.
Opgave 2 Gegeven De volgende financiële feiten deden zich in juni 2016 voor bij onderneming Toon Clement.
Datum
Stuknr.
Omschrijving
Bedrag
4/6
IF 145
Gekocht op rekening goederen voor (exclusief 21% OB)
€
18.300
5/6
VF 416
Verkocht op rekening goederen voor (exclusief 21% OB) De inkoopwaarde van de goederen bedroeg € 18.650.
€
26.200
12/6
IF 146
Gekocht op rekening een bedrijfsauto voor (exclusief 21% OB)
€
15.600
16/6
K 135
Betaald de nota van de glazenwasser (exclusief 21% OB)
€
150
27/6
VF 417
Verkocht op rekening goederen voor (exclusief 21% OB) De inkoopwaarde van de goederen bedroeg € 21.300.
€
28.100
Je • • • • • • • • • • •
mag de volgende grootboekrekeningen gebruiken. 005 Auto’s 100 Bank 110 Kas 120 Debiteuren 130 Crediteuren 180 Te vorderen OB 181 Te betalen OB 450 Schoonmaakkosten 700 Voorraad goederen 800 Opbrengst verkopen 850 Inkoopwaarde verkopen
Gevraagd Maak de journaalposten voor Toon Clement over de maand juni 2016.
1 22
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
Datum Stuknr. Grootboekrekeningen
Bedrag Debet
4/6
IF 145
5/6
VF 416
12/6
IF 146
16/6
K 135
27/6
VF 417
1 23
Toelichting Credit
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
1 1.3
Opgave 3 Gegeven Bij onderneming Warna deden zich in september 2016 de volgende financiële feiten voor.
Datum
Stuknr.
Omschrijving
3/9
IF 301
Gekocht op rekening goederen voor € 22.500, excl. 21% omzetbelasting.
4/9
K 043
Per kas betaald de nota van het garagebedrijf wegens reparatie van een bedrijfsauto. De nota was groot € 700, excl. 21% omzetbelasting.
6/9
B 056
Ontvangen per bank van diverse afnemers € 32.300.
10/9
VF 236
Verkocht op rekening goederen voor € 26.800, excl. 21% omzetbelasting. De inkoopwaarde van deze goederen is € 19.200.
12/9
IF 302
Gekocht op rekening goederen voor € 12.400, excl. 21% omzetbelasting.
13/9
B 057
Betaald per bank aan diverse leveranciers € 45.000.
14/9
K 044
Per kas betaald de aangeboden nota wegens geplaatste advertentie. De nota bedraagt € 1.300, excl. 6% omzetbelasting.
17/9
VF 237
Verkocht op rekening goederen voor € 13.673, incl. 21% omzetbelasting. De inkoopwaarde van de goederen bedroeg € 8.900.
21/9
K 045
Door de eigenaar is een bedrag van € 1.000 uit de kas van de zaak genomen.
24/9
IF 303
Factuur verzonden wegens verkochte goederen ten bedrage van € 22.400, excl. 21% omzetbelasting. De inkoopwaarde van deze goederen is € 16.300.
24/9
B 058
Betaald per bank aan diverse leveranciers € 12.600.
25/9
IF 304
Factuur ontvangen met betrekking tot een aangeschafte elektronische kassa. De nota bedraagt € 1.815, incl. 21% omzetbelasting.
Bij • • • • • • • • • • • • •
Warna zijn onder andere de volgende grootboekrekeningen in gebruik. 003 Inventaris 041 Privé 100 Kas 110 Bank 130 Debiteuren 140 Crediteuren 180 Te vorderen OB 181 Te betalen OB 440 Autokosten 460 Reclamekosten 700 Voorraad goederen 800 Inkoopwaarde verkopen 840 Opbrengst verkopen
1 24
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
Gevraagd Geef de journaalposten van deze financiële feiten uit de maand september 2016. 3/9
IF 301
4/9
K 043
6/9
B 056
10/9
VF 236
12/9
IF 302
13/9
B 057
vervolg >
1 25
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
> vervolg 14/9
K 044
17/9
VF 237
21/9
K 045
24/9
IF 303
24/9
B 058
vervolg >
1 26
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
> vervolg 25/9
1 1.3
IF 304
Opgave 4 Gegeven Claudia Panini is importeur van damespantalons van het merk Shine. De pantalons worden tegen een vastgestelde prijs van de fabrikant gekocht. In de boekhouding van Claudia Panini worden onder andere de volgende rekeningen gebruikt. • 002 Bedrijfsauto's • 003 Inventaris • 100 Bank • 110 Kas • 120 Debiteuren • 160 Crediteuren • 180 Te betalen OB • 181 Te vorderen OB • 425 Energiekosten • 440 Autokosten • 700 Voorraad goederen • 800 Inkoopwaarde verkopen • 810 Opbrengst verkopen
1 27
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
In maart 2016 deden zich bij Claudia de volgende financiële feiten voor.
Datum
Stuknr.
Omschrijving
6/3
IF 234
Diverse maten en kleuren damespantalons: 500 pantalons Shine à € 40 Omzetbelasting 21%
11/3
VF 349
Bedrag
Diverse maten en kleuren damespantalons aan kledingboetiek Houston: 40 pantalons Shine à € 115 Omzetbelasting 21%
€ € €
20.000,00 4.200,00 24.200,00
€ € €
4.600,00 966,00 5.566,00
€ € €
250,00 52,50 302,50
€ € €
850,00 178,50 1.028,50
€ € €
500,00 105,00 605,00
€
5.566,00
€ € €
6.900,00 1.449,00 8.349,00
Inkoopwaarde verkopen: zie IF 234 13/3
B 097
Betaald de nota van het energiebedrijf Omzetbelasting 21%
15/3
IF 255
Gekocht op rekening een pc met toebehoren voor de boekhouding Omzetbelasting 21%
18/3
K 102
Betaald voor een onderhoudsbeurt van een bedrijfsauto Omzetbelasting 21%
30/3
B 101
Ontvangen van kledingboetiek Houston in verband met VF 349
31/3
VF 350
Diverse maten en kleuren damespantalons aan kledingboetiek Carrey: 60 pantalons Shine à € 115 Omzetbelasting 21%
Gevraagd Verwerk deze financiële feiten in journaalposten.
1 28
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
Datum Stuknr. Grootboekrekeningen
Bedrag Debet
6/3
IF 234
11/3
VF 349
13/3
B 097
15/3
IF 255
18/3
K 102
30/3
B 101
vervolg >
1 29
Toelichting Credit
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
> vervolg Datum Stuknr. Grootboekrekeningen
Bedrag Debet
31/3
1 1.4
Toelichting Credit
VF 349
Opgave 5 Gegeven De boekhouder bij Warna (zie ook opgave 3) heeft op 30 september 2016 over het derde kwartaal 2016 het volgende aangiftebiljet omzetbelasting ingevuld.
Gegevens omzet en omzetbelasting Als u over dit tijdvak geen omzet of omzetbelasting hoeft aan te geven, vul dan een 0 in bij Te betalen onder vraag 5g.
1
Prestaties binnenland
Let op! Rond alle bedragen af op hele euro’s Bedrag waarover omzetbelasting Omzetbelasting wordt berekend
1a
Leveringen/diensten belast met 21%
€
302.000 €
1b
Leveringen/diensten belast met 6%
€
€
1c
Leveringen/diensten belast met overige tarieven behalve 0%
€
€
1d
Privégebruik
€
€
1e
Leveringen/diensten belast met 0% of niet bij u belast
€
2
Verleggingsregelingen binnenland
2a
Leveringen/diensten waarbij de heffing van omzetbelasting naar u is verlegd.
€
63.420
€
Let op! Voorbelasting invullen bij vraag 5b
3
Prestaties naar/in het buitenland
3a
Leveringen naar landen buiten de EU (uitvoer)
€
3b
Leveringen naar/diensten in landen binnen de EU
€
3c
Installatie/afstandsverkopen binnen de EU
€
4
Prestaties uit het buitenland aan u verricht
4a
Leveringen/diensten uit landen buiten de EU
€
€
4b
Leveringen/diensten uit landen binnen de EU
€
€
5
Voorbelasting, kleineondernemersregeling, schatting en eindtotaal
5a
Verschuldigde omzetbelasting: tel de omzetbelasting van de rubrieken 1a t/m 4b op
€
63.420
5b
Voorbelasting
€
35.800
5c
Subtotaal: bereken 5a min 5b
€
27.620
5d
Vermindering volgens de kleineondernemersregeling
€
5e
Schatting vorige aangifte(n). Alleen als de Belastingdienst u toestemming heeft gegeven
€
5f
Schatting deze aangifte. Alleen als de Belastingdienst u toestemming heeft gegeven
€
5g
Totaal
€
te betalen
+
+/27.620
terug te vragen
Onderteken nu het formulier op de voorzijde
1 30
-
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
In • • • •
de boekhouding van Warna komen onder andere de volgende rekeningen voor. 110 Bank 180 Te vorderen OB 181 Te betalen OB 185 Af te dragen OB
Gevraagd a Geef de journaalpost die de boekhouder bij Warna op 30 september 2016 zal maken van dit aangiftebiljet voor de omzetbelasting (M 047).
30/9
b
Geef de journaalpost van de betaling per bank (B 066) op 15 oktober 2016 aan de Belastingdienst van de verschuldigde omzetbelasting over het derde kwartaal 2016.
15/10
1 1.5
M 047
B 066
Opgave 6 Gegeven Vincent Roording is eigenaar van een antiekhandel. Hij heeft een bedrijfspand waarvan hij een gedeelte als woonhuis gebruikt. Van alle kosten die voor het bedrijfspand worden betaald, houdt hij rekening met 25% als privéaandeel. Uit de maand juli 2016 zijn de volgende bankstukken gegeven.
1 31
ELEMENTAIRE BEDRIJFSADMINISTRATIE Deel 2
Datum
Stuknr.
Omschrijving
Bedrag
2/7
B 044
Betaald voor het bedrijfspand inclusief woonhuis: de voorschotnota van het energiebedrijf (inclusief 21% omzetbelasting)
€
726,00
Betaald de definitieve aanslag van inkomstenbelasting 2015
€
7.540,00
Gekocht ter belegging van het privévermogen van Vincent Roording 258, 1798 stuks aandelen ING-global fund à € 19,27 Bij: provisie Afgeschreven
€ € €
4.975,12 24,88 5.000,00
€ € € €
248,98 305,76 96,84 651,58
8/7 19/7
21/7
28/7
In • • • • • • • • •
B 047 B 051
B 054
B 058
Betaald voor het bedrijfspand inclusief woonhuis: de onroerendezaakbelasting (OZB) Afvalstoffenheffing Rioolrecht
Betaald de interest (€ 550) en aflossing (€ 240) op de 4% hypothecaire lening die rust op het bedrijfspand inclusief woonhuis € Tip 1: over interest wordt geen omzetbelasting berekend Tip 2: van de interestkosten komen 25% voor privé in aanmerking
het grootboek van Roording komen onder andere de volgende rekeningen voor. 055 Privé 060 4% Hypothecaire lening 110 Bank 180 Te betalen OB 182 Te betalen OB privégebruik 185 Te vorderen OB 420 Interestkosten 450 Energiekosten 470 Belastingen
Gevraagd Maak de journaalposten van deze bankstukken uit juli 2016.
1 32
790,00
HOOFDSTUK 1 Omzetbelasting
Datum Stuknr. Nummer en naam grootboekrekening
Bedrag Debet
2/7
B 044
8/7
B 047
19/7
B 051
21/7
B 054
28/7
B 058
1 33
Toelichting Credit