SECRET MAGAZINE - Botimi 9

NR. 9 / 15 NËNTOR 2024

SEKRETI I NDRYSHIMIT POZITIV

M A G A Z I N E KRIJUAR NGA #POWER GATE

ARTI I GATIMIT: PASION E PROFESION UDHËHEQËSE NË KUZHINË DHE NË JETË, INSPIRIM PËR KUZHINIERËT E SË ARDHMES

EXECUTIVE CHEF. ALBANA DULELLARI SECRET MAGAZINE

1

SECRET M A G A Z I N E

IMPRESSUM BOTUES: RAFTI MAGJIK Revista botohet nga stafi i redaksisë: Kryeredaktor: Ekrem A. Kryeziu Dizajn Grafik: Amalthea Dizajn Web Grafik: Era Bosi Marketing: Valineta Bosi E-mail: secretmagazine@gmail.com www.thepowergate.com

Si te vendosim plane dhe qëllime të reja Strategji dhe shembuj të thjeshtë! (vazhdim nga numri i kaluar) 3. Përcaktoni Prioritetet dhe Menaxhoni Kohën Strategjia: Menaxhimi efektiv i kohës dhe përcaktimi i prioriteteve janë kyç për të arritur qëllimet e vendosura. Kjo do t’ju ndihmojë të përqendroheni në atë që është më e rëndësishme dhe të shmangni shpërqendrimet.

Si ta zbatojme në praktikë: - Plani�kimi dhe Prioritetet: Përdorni një plani�kues për të caktuar dhe menaxhuar detyrat dhe prioritetet tuaja. Ndihmon të krijoni një listë të detyrave dhe të renditni ato sipas rëndësisë dhe urgjencës.

- Menaxhimi i Kohes: Caktoni kohë të veçantë për çdo aktivitet dhe përpiquni të ndihmoni veten të mbani një balancë të shëndetshme mes punës dhe aktiviteteve personale.

A�rmime: - “Unë menaxhoj kohën time me e�kasitet dhe i jap prioritet detyrave që janë më të rëndësishme për mua.” - “Caktimi i kohës dhe prioritetet e mia më ndihmojnë të arrij qëllimet e mia me lehtësi.”

4. Rritni Motivimin dhe Mësoni nga Përvoja Strategjia: Rikthimi i motivimit pas pushimeve mund të jetë s�dues. Një strategji e mirë është të vendosni qëllime të vogla dhe të arritshme dhe të përdorni përvojat e kaluara për të forcuar besimin tuaj.

Si ta zbatojme në praktikë: - Vendosni Qëllime të Vogla: Krijoni qëllime të vogla dhe të arritshme për të ndihmuar në ndërtimin e besimit tuaj dhe në mbajtjen e motivimit.

- Pjesëmarrja në Aktivitetet që Ju Pëlqejnë: Identi�koni dhe angazhoni veten në aktivitete që ju japin kënaqësi dhe motivim.

Klisman Meti Power Gate

2

SECRET MAGAZINE

PASQYRA NUK JEP PAMJEN TONË REALE Në gjithë historinë e njerëzimit kemi menduar se pasqyra jep pamjen reale të objektit i cili gjendet përballë saj. Ashtu kemi menduar e mbase vazhdojmë të mendojmë se edhe kur jemi stepur para pasqyrës ne përballë kemi pamjen reale të fytyrës sonë. Në fakt është e kundërta! Pasqyra nuk jep pamjen reale – jep anën e kundërt të pamjes reale. Nëse ne kemi një nishan në anën e majtë të fytyrës, pasqyra do të na japë atë në anën e djathtë dhe anasjelltas. Pra është kjo pasqyra që i kemi besuar që nga fëmijëria, që kur kemi lluar të shikohemi në pasqyrë. Është kjo pasqyra që edhe në makinë gjatë ngasjes na jep pamjen e kundërt nga ajo që shohim me sy. Prandaj ne nuk jemi pasqyra jonë, ose pasqyra jonë nuk është ne. Meqë pasqyra jep pamjen e jashtme tonën, atëherë ne duhet të fokusohemi tek pamja e brendshme e njeriut, aty gjendet pasqyra jonë e vërtetë. Ndryshimet pozitive llojnë aty, nga brenda. Ballafaqimi me të brendshëm tonë, është ballafaqim me realitetin nëpër të cilin kalojmë.

Ekrem A. Kryeziu Kryeredaktor i “Secret Magazine”

RAFTI BOTIME

A M A LT H E A SHT ËPIA E DIZA JNIT GRAFIK

SECRET MAGAZINE

3

ARTI I GATIMIT

Pasion e profesion për të përmirësuar veten. Fillova praktikën time të parë në një furrë buke që në moshën 16 vjeçare, ku hodha bazat për aftësitë e mia. Nga kuzhina greke mësova dashurinë për përbërësit e freskët dhe guximin për të eksploruar shije të reja.

Një tjetër projekt i dashur për mua është restoranti “Bosco”! Një vend që sjell shije të mrekullueshme nga toka dhe deti, me një atmosferë që të magjeps në çdo detaj. elegancë dhe delikatesë, tani në zemër të Tiranës! Restoranti “Bosco” është frymëzuar nga pasioni për gastronominë dhe eksperiencat unike. Ky investim i ri shënon një hap tjetër në karrierë, duke sjellë jo vetëm një destinacion të ra nuar EXECUTIVE CHEF. ALBANA DULELLARI

Kam një lidhje të fortë me botën e kuzhinës, një pasion që nuk është i trashëguar, por i kultivuar me kalimin e kohës. Kam lindur në Korçë, por jam rritur në Greqi, ku u ndjeva gjithmonë pranë artit të gatimit. Ky pasion lloi të thellohej përmes mësimit të vetëdrejtuar, duke studiuar teknika dhe kuzhina të ndryshme.

Arsimin formal në këtë fushë e mora nga shkolla franceze e kuzhinës në Athinë, ku

për shijet e Tiranës, por edhe një standard të ri në artin e kulinarisë. Me një kombinim të përkryer mes tokës dhe detit, “Bosco” ofron një eksperiencë të paharrueshme, duke përmbushur ëndrrën për ta shtuar një tjetër biznes të suksesshëm në këtë drejtim.

Në kulturën shqiptare, ndarja e roleve ndërmjet gjinive është e zakonshme edhe në restorante. Besoj që të dyja gjinitë mund të shkëlqejnë në çdo rol në kuzhinë, pavarësisht se s dat zike shpesh kërkojnë përpjekje më të mëdha nga gratë. Orët e

kalova dy vite të rëndësishme, dhe më pas gjata janë gjithashtu s duese, veçanërisht me trajnime në kolegjin Ferrandi në Paris. për femrat që kanë role të tjera si ai i nënës.

Përtej shkollimit, kam punuar vazhdimisht 4

SECRET MAGAZINE

Kam vënë re gjithmonë entuziazmin

Dëshira ime është të vazhdoj të zgjeroj

e të rinjve për të hyrë në botën e gatimit, si nga djemtë ashtu edhe nga vajzat. Më

aftësitë e mia dhe të frymëzoj të rinjtë që të vlerësojnë artin e gatimit. Për sa i përket

kënaq të shoh njerëz të ndryshëm që duan

kuzhinës shqiptare, tradita e Korçës ka një

të zhvillohen në këtë industri.

vend të veçantë për mua – pjata të tilla si lakrori dhe fasulet pllaq janë të preferuarat

Hyra në fushën e dietologjisë për shkak të dëshirës për mirëqenie gjithëpërfshirëse.

e mia, duke më sjellë ndjenjën e ngrohtësisë dhe të shtëpisë.

Balancimi i ushqimit dhe dietës është thelbësor për shëndetin, dhe mendoj se

Inspirimi për mua vjen nga shijet

kuzhina dhe dietologjia mund të ndërthuren

mesdhetare, franceze, greke, italiane dhe

në mënyrë ideale.

aziatike. Eksperimentimi me këto kuzhina më lejon të krijoj përvoja të reja dhe emocionuese

Në restorantet shqiptare, ka vend për

përmirësim

në

të ngrënies. Kjo dëshirë për të kombinuar

qëndrueshmëri elementë nga kuzhina të ndryshme më ka

dhe inovacion, ku cilësia, shërbimi dhe origjinaliteti janë faktorë thelbësorë.

ndihmuar të dalloj në profesion dhe të ofroj një meny të përparuar, që mishëron frymën

Diversi kimi i menyve dhe përmirësimi i e inovacionit dhe shkrirjes së shijeve. shërbimit mbeten fusha të rëndësishme për zhvillim.

SECRET MAGAZINE

5

INTERVISTË ME ARDIANA BERISHA-HOXHA Dietologe Klinike (B.Sc.) E certi�kuar nga DGE, Specialiste intestinale RegioKlinik Hamburg

RECETA DIMËRORE Armë ime sekrete kundër ftohjes: Supa e pulës

Çfarë roli kanë yndyrat e shëndetshme në

e bërë në shtëpi me qepë, hudhër, xhinxher, gjithçka

dimër? Cilat ushqime preferoni për ta forcuar

që i duhet trupit ta luftojë gripin! Receta e gjyshes

imunitetin dhe qëndrueshmërinë �zike?

sime.

Yndyrat

e

shëndetshme

janë

shumë

të

rëndësishme në dimër për t’i mbrojtur qelizat e Dimri po troket në derë, çfarë këshilloni për ta përgatitur trupin tonë nga virozat?

shkëlqyer i acideve yndyrore Omega-3, kjo e fundit

Në dimër është e rëndësishme të konsumojmë

sidomos ndihmon në ruajtjen e shëndetit të qelizave.

ushqime që na ngrohin dhe mbështesin imunitetin, si

Gjithashtu, konsumi i shpeshtë i arrave dhe i farave të

lakra, spinaq, presh, drithëra, bylmet, turshi etj. Këto

ndryshme, të cilat janë të pasura, po ashtu, si ato më

ushqime i ndihmojnë trupit ta ruajë temperaturën e

lartë, me vitamina, minerale dhe bra që e forcojnë

tij por edhe ta furnizojë me vitamina, minerale, bra

organizmin por edhe kanë veti antimikrobike.

dhe probiotikë natyralë.

6

trupit. Peshku i yndyrshëm i detit, që është burim i

SECRET MAGAZINE

Cilat janë disa receta të shijshme dhe të shëndetshme që na kishe rekomanduar për dimër?

Çfarë sugjeroni për një �llim të shpejtë dhe të shëndetshëm të ditës gjatë dimrit?

Për një

llim energjik të ditës në dimër, një

Dimri është koha ideale ta ngrohim trupin, si nga

“must-have” është shot-i i xhenxhe lit me limon

jashtë, ashtu dhe nga brenda. Do të cek disa receta

dhe shafran indie. Xhenxhe li dhe shafrani i indisë

që unë i përgatis shpesh gjatë këtij sezoni të ftohtë.

Ja tri prej tyre: - Perime të pjekura në furrë: Përziej çdo lloj perime që ke në shtëpi – karota, lulelakër, brokoli, qepë, hudhër, kungull – i vendos në furrë me pak vaj. Pasi të piqen, një pjesë të perimeve e kaloj në

ndihmojnë në forcimin e imunitetit dhe kanë efekte anti-in amatore, ndërsa limoni është i pasur me vitaminë C. Kjo përzierje është shumë efektive për të përballuar të ftohtin dhe për të mbështetur energjinë që herët në mëngjes.

Me motin e ftohtë dhe ditët e shkurtra, si

blender për të bërë supë, më pas pak fara (si farat

mund ta mbani veten të motivuar për të bërë

e kungullit apo farat e lirit) shërbeji me erëza. për ta

ushtrime ose ecje?

bërë një supë të shpejtë dhe të ngrohtë. Kjo recetë

Për të qëndruar në lëvizje gjatë dimrit, përpiqem

është e mbushur me vitamina dhe minerale, duke

të bëj ecje çdo ditë, pavarësisht nga moti. Kam zakonin

siguruar një vakt të shëndetshëm dhe të lehtë për

të ec deri në vendin e punës, gjë që më ndihmon të

ta përgatitur. Për t’i luftuar ftohjet, unë mbështetem

qëndroj aktive për rreth një orë në ditë dhe ta ruaj

gjithnjë te lëngjet dhe te supa e smoothi, por edhe

energjinë dhe shëndetin gjatë gjithë vitit.

kurat javore si Shots me xhinxher, janë vërtet bostër mbrojtës për imunitetin. Mos ta harrojmë fuqinë e erëzave majdanoz, koriandër, sherbele, rigoni da na apo edhe kara l të freskët nuk duhet të mungojnë fare, sidomos gjatë dimrit, për një efekt të fortë mbrojtës ndaj ftohjeve.

Ushqimi, lëvizjet dhe çfarë tjetër do ta mbështeste sistemin tonë imunitar?

Kur temperaturat jashtë ulen, llojmë të ndezim ngrohjen, ne ndodhemi përpara një problemi tjetër : ajri i brendshëm bëhet i thatë, duke shkaktuar tharjen e mukozave në rrugët e frymëmarrjes. Kjo hap edhe

- Mollë e pjekur me kanellë dhe pak gjalpë: Një

dyert që viruset dhe bakteret të depërtojnë më

tjetër recetë e preferuar për dimër është molla e

lehtë në trupin tonë. Për të shmangur këtë, është e

pjekur me kanellë dhe gjalpë. Mollët e pjekura janë

rëndësishme ta ventiloni shpesh dhomën, veçanërisht

të pasura me bra, të cilat ndihmojnë në tretjen e

para gjumit. Nëse ajri është i freskët dhe i pastruar,

ushqimit dhe janë të përsosura për ta krijuar atë

mukozat mbeten të shëndetshme dhe trupi është më

aromën e ngrohtë dhe festive që lidhet me periudhën

i mbrojtur.

e festave të dimrit. Ky është një desert i thjeshtë dhe shumë i shëndetshëm, perfekt për dimrin.

- Supë me qiqra, avokado dhe mente: Kjo është një ndër supat e mia të preferuara. Pas asaj me mish pule. Qiqrat, avokadoja dhe mentja krijojnë një kombinim të shkëlqyer për një shije të freskët dhe të veçantë. I zien përbërësit, i përpunon me blender dhe e shërben supën të dekoruar bukur. Kjo supë është e

Një tjetër aspekt i rëndësishëm është gjumi.

Nëse gjumi është cilësor, sistemi ynë imunitar mund të funksionojë më mirë. Kështu që, përveç ventilimit të dhomës, është e këshillueshme të mbajmë temperaturën në dhomë të ftohtë gjatë natës, pa ndezur ngrohjen, për të mundësuar një qarkullim të mirë të ajrit dhe një gjumë të qetë. Kur ini mirë, trupi juaj rigjenerohet dhe forcimi i sistemit imunitar është më e kas.

pasur me proteina, bra dhe yndyrna të shëndetshme, ideale për të përballuar ditët e ftohta të dimrit.

SECRET MAGAZINE

7

DENISA SHOSHI hyni në postmenopauzë, nivelet e hormoneve tuaja Ç’farë është menopauza?

do të mbeten të ulëta dhe nuk do të keni më perioda

Menopauza është periudha në jetën e një femre

mujore. Ju nuk mund të mbeteni shtatzënë sepse

kur menstruacionet ndalojnë, si rezultat i pakësimit

vezoret kanë ndaluar lëshimin e vezëve.

gradual të prodhimit të hormoneve femërore

Gjatë kësaj periudhe mund të shtohet rreziku

nga vezoret. Me rënien e nivelit të hormoneve,

për shaqjen e disa sëmundje shëndetësore si

menstruacionet

llojnë të bëhen të parregullta

osteoporoza dhe sëmundjet e zemrës. Në këtë kohë,

derisa ndalojnë fare. Një femër mund të jetë mjaft

është e rëndësishme të hani një dietë të shëndetshme

e sigurt se është në menopauzë nëse nuk ka pasur

dhe të siguroheni që të merrni shumë kalçium për t'i

menstruacione për 12 muaj të njëpasnjëshëm.

mbajtur kockat tuaja të forta.

Në muajt ose vitet që çojnë në menopausë

Cili është ndryshimi midis perimenopauzës / menopauzës/postmenopauzës?

(perimenopausë), mund të përjetoni këto shenja dhe simptoma:

Perimenopauza është koha rreth menopauzës

• Perioda të ç’rregullta.

kur vezoret tuaja gradualisht ndalojnë së punuari. Ky

• Tharje në zonën vaginale.

është një proces natyror që shkakton simptoma zike

• Avuj të nxehtë.

dhe emocionale. Nuk ka nevojë për trajtim, por trajtimi

• Dridhje.

mund të ndihmojë në lehtësimin e simptomave. Gjatë

• Djersitje gjatë natës.

perimenopauzës prodhimi i hormoneve nga vezoret

• Probleme me gjumin.

tuaja ka lluar të bjerë. Ju mund të lloni të përjetoni

• Ndryshime të humorit.

disa simptoma si psh. cikli juaj menstrual mund të

• Shtim në peshë dhe metabolizëm të

bëhet i crregullt, por ai nuk do të pushojë gjatë fazës

ngadalësuar.

së perimenopauzës. Një femër mund të jetë mjaft e sigurt se është në menopauzë nëse nuk ka pasur

Shkaqet e simptomave të menopausës:

menstruacione për 12 muaj të njëpasnjëshëm.

Një mënyrë për të kuptuar simptomat e

Menopauza

është

një

nga

periudhat

e

menopauzës është që ç’ekuilibrimet e ndodhura

rëndësishme të jetës së një gruaje. Ndërprerja e

në gjëndrat mbiveshkore(adrenalinës) dhe tiroides

përhershme e menstruacioneve si pasojë e humbjes

ndërveprojnë me prodhimin në nivele të ulura të

së funksioneve të vezoreve .

hormoneve. Kjo ndodh më së shpeshti kur vezoret

Postmenopausa është koha pas menopauzës, e cila zgjat për të gjithë pjesën tjetër të jetës tuaj. Pasi të

8

SECRET MAGAZINE

pushojnë së prodhuari të njëjtën sasi të hormoneve si estrogjeni dhe progesteroni.

SHENJAT E MENOPAUZËS

duke sekretuar me tepricë, me pakicë dhe duke shfaqur një ekuilibër të gabuar të hormoneve në trupin tonë.

ÇRREGULLIMI I CIKLIT

Kuptimi i Tranzicionit të Menopauzës

ÇRREGULLIM I GJUMIT

Tranzicioni i Menopauzës është një pjesë normale e natyrshme e jetës. Gratë kanë disa SHTIM NË PESHË

NDRYSHIM HUMORI

tranzicione hormonale gjatë jetës së tyre. Puberteti, Shtatzënia dhe Menopauza janë të gjitha periudha

THARJE VAGINALE

DHIMBJE KOKE

natyrore të ndryshimeve hormonale, ku puberteti dhe menopauza janë të kundërta me njëra-tjetrën.

Siç përmendëm më lartë ,menopauza është

Kjo do të thotë që korrigjimi i ç’balancimit të

fundi i ciklit menstrual të një gruaje. Kjo periudhë

funksionit të gjendrave të tiroides dhe adrenalinës

më së shpeshti llon midis moshës 45 dhe 55 vjeç.

mund të ndihmojë shumë për të parandaluar dhe

Zakonisht zgjat rreth 7 vjet por mund të zgjasë deri

korrigjuar simptomat e menopauzës.

në 14 vjet. Gjatë tranzicionit të menopauzës, prodhimi i estrogjenit dhe progesteronit, dy hormoneve të

Gjëndrat e Adrenalinës dhe Menopausa

prodhuara nga vezoret, në trup ndryshon shumë.

Gjëndrat e adrenalinës që ndodhen në zonën

Densiteti kockor zvogëlohet, duke i bërë gratë më të

mbiveshkore, prodhojnë sasi të vogla të hormoneve

prekshme nga frakturat. Edhe gjatë kësaj periudhe,

seksuale mashkullore dhe femërore. Në menopauzë,

trupi

gjëndrat mbiveshkore duhet të prodhojnë estrogjene

yndyrore ndryshojnë dhe gratë mund të shtojnë

adekuate, progesteron dhe hormone të tjerë të

peshë më lehtë.

llon të përdorë energjinë ndryshe, qelizat

dhe sasitë e

Mendohet se rreth 20% e grave e kalojnë

duhura, për të shmangur simptomat që mund të

këtë periudhë të jetës pa asnjë shqetësim fare.

ndodhin kur prodhimi i këtyre hormoneve zvogëlohet.

Menstruacionet e tyre thjesht ndalojnë një ditë dhe

Sidoqoftë, shumë gra sot kanë një gjendje që

kaq. Disa të tjera e luftojnë me shtimin e avujve të

cilësohet si Mangësi e Adrenalinës. Kjo në thelb është

nxehtë, me skuqje ose djersitje gjatë natës, dhe disa

mungesa e aktivitetit të gjëndrave mbiveshkore.

gra me të vërtetë luftojnë me ndryshimet e humorit

Këto gjendra adrenale të grave nuk i përgjigjen saktë

dhe gjendjes emocionale. Simptoma të tjera të

nevojshëm për të ruajtur ekuilibrin

nevojës së re për hormonet e seksit si përgjigje ndaj sekretimit të zvogëluar të hormonit ovarian.

Shkurtimisht, shkaqet e gjendrave të dobësuara të adrenalinës përfshijnë stresin e çdo lloji, mangësitë e të ushqyerit dhe pothuajse gjithmonë një grumbullim të substancave toksike / kimikateve në vetë gjëndrat mbiveshkore

zakonshme përfshijnë: pagjumësi, shtim në peshë, dhimbje kyçesh, dhimbje koke, rrahje të shpejta të zemrës, vështirësi në tretje, ulje të dëshirës seksuale etj.Asnjë grua nuk e përjeton njësoj këtë periudhë tranzicioni. Është një proces shumë unik dhe individual.

ose në gjendrën e Hipo zës, e cila

rregullon gjëndrat mbiveshkore, duke i sinjalizuar ato.

Kjo mund të shkaktojë mosfunksionim të veshkave,

SECRET MAGAZINE

9

Shpesh lind pyetja: Pse kemi probleme në menopauzë?

3 persona ka të paktën mangësi të mineraleve.

Mangësitë janë absolutisht të lidhura me funksionin e

Unë shoh disa faktorë të zakonshëm që mund të kontribuojnë që një grua të ketë më shumë gjasa të ketë simptomat e përmendura më lart.

dobët dhe shaqjen e sëmundjeve. Ky është një fokus thelbësor për mua.

5. Shëndeti i veshkave, gjëndrat mbiveshkore janë gjithashtu përgjegjëse për prodhimin e një forme

Faktorët që ndikojnë janë:

estrogjeni të quajtur estron. Kjo është forma jonë

1. Dieta e varfër me ujë të pamjaftueshëm, nivele

kryesore e estrogjenit në post-menopauzë, kështu që

të ulëta proteinash, konsumim të yndyrave të gabuara

ne duam të optimizojmë shëndetin tonë të veshkave

dhe ngrënie të tepërt të sheqerit dhe karbohidrateve

për të lejuar prodhimin më të madh të hormoneve.

të përpunuara.

6. Shëndeti i dobët i tretjes dhe një mikrobiomë

2. Duke jetuar në një mjedis toksik, shqetësimet e mia kryesore këtu janë myku, metalet toksike dhe ekspozimi ndaj kimikateve.

Është koleksioni ynë i mikroorganizmave të mirë, të këqij dhe simbiotikë.

3. Zakonet jo të shëndetshme të jetesës si

Shumica e neurotransmetuesve tanë prodhohen

duhanpirja, një jetë jo aktive, mos bërja e një gjumi të

në sistemin tretës, mendohet se 95% e serotoninës

rregullt etj.

sonë prodhohet këtu. Serotonina konsiderohet

4. Mungesa e lëndëve ushqyese.

Vitaminat,

10

e çekuilibruar. A keni dëgjuar për mikrobiomën?

yndyrore

gjithashtu i dobishëm në rregullimin e temperaturës

esenciale janë blloqet kryesore të ndërtimit për

së trupit dhe mund të ndihmojë në reduktimin e

shëndetin, mangësitë janë të zakonshme. 1 në

avujve të nxehtë për menopauzën.

SECRET MAGAZINE

mineralet

dhe

acidet

si neurotransmetuesi ynë i lumturisë, por është

7. Shëndeti juaj i përgjithshëm. Çdo proces

Për kë është i rekomanduar testi i mineraleve

i sëmundjes i padiagnostikuar ose nje kontroll i

në okë?

dobët po e zvogëlon aftësinë tuaj për ta kaluar me

• Lodhja e pashpjegueshme ose të vazhdueshme

lehtësi këtë fazë. Krijuesit e problemeve që unë shoh

• Problemet me Tiroiden

vazhdimisht përfshijnë çështjet me rregullimin e

• Pagjumësia

sheqerit në gjak dhe praninë e diabetit, shëndetin jo

• Dhimbje koke/migrene

optimal të tiroides, sëmundjet e mëlçisë së dhjamosur dhe madje edhe infeksionet kronike virale si familja e herpesit ose familja e hepatitit.

• Shtim/humbje në peshë, probleme me oreksin dhe çekuilibrim të sheqerit në gjak Ankesat

hormonale

duke

përfshirë:

dominimin e estrogjenit, simptomat e menopauzës, PMS, PCOS, endometriozën, etj.

Trajtimi i Menopausës Menopauza nuk është problem shëndetësor por një tranzicion natyror. Sidoqoftë, mund të përfshijë ndryshime të padëshiruara

zike dhe

mendore. Kushdo që ka shqetësime për këto ndryshime duhet të kërkojë këshilla mjekësore dhe një ndihmë e volitshme për to është bërja e testit të

Çështjet e shëndetit mendor: Çrregullimet emocionale, ankthi, depresioni, OCD, ADHD, etj. Çrregullime të imunitetit duke përfshirë infeksionet e zgjatura, alergjitë, ndjeshmërinë ndaj histaminës.

Kushdo që ka një ekspozim profesional ose mjedisor ndaj toksinave dhe lëndëve kimike.

Mineralogramës (testit mineral të okut).

Analiza minerale e

okëve është një mënyrë

unike dhe efektive për të vlerësuar funksionin afatgjatë metabolik të trupit, duke vlerësuar organet e trupit, nivelet e mineraleve dhe metalet toksike.

Ky test mund të tregojë jo vetëm nivelet e mineraleve thelbësore, por gjithashtu të vlerësojë se sa mirë funksionon sistemi i tretjes juaj, funksioni i tiroides, veshkave , sistemi imunitar, si dhe niveli i metaleve toksike si merkuri, bakri , alumini, kobalti, nikeli, molibdeniumi etj.

Ndonëse

testet

e

kryera

në

gjak

janë

shumë të rëndësishme, një test në indet e

okut

(Mineralograma) mund ti nxjerrë në pah çekuilibrimet shumë kohë përpara se ato të shfaqen në gjak. Ndërsa gjaku mund të jetë i dobishëm dhe mund të tregojë shëndetin aktual, analiza e okëve mund të tregojë se cfarë ka ndodhur në trupin tuaj për një kohë të gjatë dhe të zbulohet shkaku/origjina e problemeve shëndetësore që kanë qëndruar në trupin tonë në një gjendje të fshehur dhe të fjetur për vite me rradhë.

SECRET MAGAZINE

11

Çrregullimet psikiatrike Post-Partum Çrregullimet psikiatrike postpartum janë në shumicën e rasteve të keqdiagnostikuara dhe kjo është e lidhur më faktin se mungon një proçedurë screening (depistimi), e cila është një element thelbësor në menaxhimin e situatës.

Përdorimi i një screening specifik mbi popullatë, siç është edhe “Shkalla e Depresionit Post natal të Edinburgut” dhe “Pyetësori mbi Çrregullimet e Humorit” mund të luaj rol në rritjen e ndërgjegjësimit nga ana e politikëbërësve të kujdesit shëndetësor dhe të ndihmojë në një diagnostikim të hershëm të çrregullimevve psikiatrike postpartum. Investigimet laboratorike dhe ekzaminimet fizike të detajuara duhen bërë në mënyrë që të përjashtohet një etiologji organike e këtyre çrregullimeve. Çfarë ndodh gjatë shtatëzanisë dhe pas saj tek një grua?

Shtatëzania

DR. INA PRIFTI MJEKE PSIKIATRE

dhe

periudha

postpartum

konsiderohen të jenë periudhat më të rrezikshmë për femrat me sëmundje psikiatrike pre-ekzistuese, në veçanti për ato që kanë përjetuar episode depresioni.

Prevalenca e depresionit raportohet në shifrat

12

Shumë femra përjetojnë një larmi emocionesh

10 – 16% gjatë shtatëzanisë. Po kështu periudha

të fuqishme si gjatë periudhës së shtatëzanisë po

gjatë barrës dhe ajo pas lindjes duket se luajnë një

ashtu edhe postpartum, të tilla si: eufori, lumturi,

rol negativ edhe tek femrat me çrregullim bipolar ku

vetëkënaqësi, ankth, frustracion, konfuzion, mërzitje,

shifrat e relapseve kapin vlerat 30 – 50% në kohën pas

ndjenja faji. Shtatëzania në vetëvete përmban një seri

lindjes.

sfidash emocionale dhe fizike për nënat e reja. Një

Shtatëzania ose nxit ose e përkeqëson një stres

pjesë e konsiderueshme e tyre mund të përjetojnë

pre-ekzitues dhe nga ana tjetër vetë stresi luan një

thjesht një periudhë të shkurtër luhatje humori,

rol negativ në shtatëzani. Periudha më stresuese

ndërkohë që të tjera mund të manifestojnë një kuadër

e shtatëzanisë është tremujori i parë dhe kjo është

më të ndërlikuar klinik.

po ashtu edhe koha kur ndodhin edhe më shpesh

SECRET MAGAZINE

tiroides, ulje e hormoneve femërore si progesterone dhe estrogjen), faktor psiko-social (p.sh. histori traume, histori dhune/abuzimi në familje, marrëdhënie e dobët nënë-fëmijë, mungesë suporti social, mungesë për tu përshtatur ndryshimeve, histori çrregullimesh psikiatrike), faktorë neuroimun (nivele të larta IL-6, nivele të larta ACTH dhe kortizoli dhe faktorë gjenetik.

Si klasifikohen këto çrregullime postpartum?

Tradicionalisht këto çrregullime postpartum janë klasifikuar si : baby blues, psikozë puerperale dhe

depresion

postnatal.

Megjithatë

spektri

i

fenomenologjisë postpartum është edhe më i gjerë, ai përfshin një diapazon emocionesh si liabiliteti i humorit, irritabiliteti, vajtimi, axhitimi, deluzionet, konfuzioni dhe deri tek deliri. Çfarë janë baby blues?

Forma më e lehtë dhe më e hasur e çrregullimeve psikiatrike postpartum është baby blues dhe që njihet abortet. Çrregullimet psikiatrike postpartum që mbeten të patrajtuara mund të sjellin ndryshimë të thella e rrënjësore në familje. Ndonjëherë rastet janë aq të rënda sa nevojitet edhe shtrimi në spital. Për më tepër, këto çrregullime mund të ndikojnë thellë në marrëdhënien e nënës me foshnjen e saj dhe në

si një gjëndje e humorit të rënë. Kjo formë prek 40 – 85 % të femrave. Simptomat lindin gjatë 10 ditëve të para postpartum dhe kanë tendencën të arrijnë pikun rreth ditës së tretë ose të pestë dhe priten që të zhduken brenda 24 – 72 orësh. Simptomat përfshijnë ankth, depresion, irritabilitet, konfuzion, të qara, çrregullime të gjumit e të ushqyerit dhe mungesa e afërsisë me bebin.

lidhjen midis tyre. Për këtë arsye, diagnostikimi dhe

Baby blues nuk janë një patologji e mirëfilltë.

menaxhimi i hershëm i çrregullimeve psikiatrike

Simptomat janë rekurente dhe nuk kanë nevojë për

postpartum është thelbesore.

trajtim profesional. Nënat për të dalë nga një gjëndje e tillë humori mjafton që të gjejnë pak kohë për veten,

Cilët mund të jenë faktorët që ndikojnë tek shfaqja e këtyre çrregullimeve?

të flenë më shumë gjumë, të dalin e të kenë kontakte me rrethin e tyre shoqëror. Në qoftë se simptomat e baby blues zgjasin më shumë se 2 javë atëhere këto

Ndër faktorët që mund të shkaktojnë shfaqjen e çrregullimeve psikiatrike postpartum mund të

femra janë më të riskuara që të zhvillojnë çrregullime më serioze të humorit.

përmendim: çrregullimet e gjumit (p.sh. pagjumësia), ndryshime hormonale (p.sh. alterime te hormoneve të SECRET MAGAZINE

13

Nga ndryshon baby blues nga një depresion postpartum?

Në ndryshim nga depresioni postpartum (PPD), femrat me baby blues janë në gjëndje të kujdesen si për veten ashtu edhe për foshnjet e tyre dhe ndryshimet e humorit që ato përjetojnë nuk janë të lidhura me një sëmundje psikiatrike pre-ekzistuese.

Depresioni

postpartum

është

një

formë

madhore depresioni, që është më pak i shpesht sesa baby blues (prek 8 – 15 % të lehonave) dhe shfaqet 4 javë pas lindjes ose më vonë (brenda vitit të parë).

Nga se shkaktohet një depresion postpartum?

Ka ngjarje apo situata në jetën e një gruaje që e vendosin atë në predispozitë për PPD. Mund të përmendim këtu një PPD i mëparshëm (rrit riskun me 30-50%), depresion jo i lidhur me barrën, sindrom premenstrual

i

rëndë,

situatë

bashkëshortore/

familjare/financiare/shëndetësore

stresuese,

shtatëzani e padëshiruar ose ndjenja të dyzuara rreth saj.

Faktorët kryesorë të riskut për PPD ndahen në faktorë hormonal dhe faktorë të jashtëm. Faktorët hormonal lidhen me faktin se një grua përjeton ndryshime më të mëdha hormonale në periudhën pas lindjes. Kjo luhatje si për shembull rënia e niveleve të serotoninës që ndodh gjatë kohës postpartum mund të jetë një nga shkaqet më të mundshme të PPD. Ndërkohë që faktorët e jashtëm lidhen me faktin se shtatëzania përbën një ndryshim të madh në jetën e një gruaje dhe stresi i kësaj situate të re mund të rezultojë me depresion. Çfarë janë psikozat postpartum?

Në këtë grup çrregullimesh përfshihet si psikoza psikogjenike ashtu edhe ajo organike. Vetëm njëra prej këtyre formave haset në shërbimet obstetrikale

14

SECRET MAGAZINE

të kohëve të sotme: psikoza puerperale (PPP), e cila manifestohet ose në formën e manisë, depresionit të thellë (me deluzione, konfuzion, stupor) ose psikozës akute cikloide. Është një sëmundje që vihet re në 1 deri në 2 raste për 1000 lindje dhe që haset zakonisht në 2 – 4 javët e para që pasojnë lindjen ose deri ne 3 muaj postpartum. Fillimi është i shpejt, i menjëhershëm dhe manifestimi i parë mund të shihet edhe në 2 – 3 ditë pas lindjes në disa raste. Duhet të konsiderohet si një emergjencë psikiatrike dhe obstetrikale, pasi rreth 4% e femrave kryejnë infanticid dhe 5% kryejnë suicide.

Kur një nënë kalon PPP, probabiliteti që ajo të ketë rekurenca në barrën pasardhëse është afërsisht 50%.

A pësojnë nënat e reja çrregullime ankthi pas lindjes?

A rekomandohet gjidhënia tek një grua nën mjekim për një çrregullim psikiatrik postpartum?

Të gjitha nënat e reja janë anksioze dhe kalimi

Ushqyerja me gji është një eksperience shumë

në mëmësi i kthen ato në një rol të ri, me një detyrë

e bukur në jetën e një gruaje dhe veçanërisht të një

të re për një krijesë në jetën e tyre që sjell një seri

nëne të re. Proçesi i ushqyerjes së foshnjes është një

obligimesh të reja. Megjithatë disa nëna, për arsye

moment kyç i cili përforcon marrëdhënien e nënës

nga më të ndryshmet kanë shqetësime të tepruara

me të porsalindurin. Gratë të cilat manifestojnë

dhe provojnë një nivel të konsiderueshëm ankthi

çrregullime

gjatë periudhës perinatale. Gjatë shtatëzanisë kemi

paralajmërohen paraprakisht që nëse ato vendosin

ndryshime të mëdha hormonale, ku raportohen

të ushqejnë foshnjet e tyre me gji, që medikamentet

rritje të niveleve të estrogjenit dhe progesteronit.

psikotrope që ato marrin (përfshirë këtu edhe

Këto ndryshime mund të sjellin një përkeqësim të

antidepresivet) kalojnë në qumështin e gjirit. Vendimi

vështirësive emocionale me të cilat përballet një nënë

për të ushqyer me gji ndërkohë që nëna është nën

e re.

mjekim farmakologjik, duhet marr me kujdes dhe Tipet e çrregullimeve të ankthit që manifestojnë

nënat e reja përfshijnë: çrregullim i ankthit të

psikiatrike

postpartum

duhet

të

duke patur parasysh rreziqet si edhe benefitet e nënës e të fëmijës.

gjeneralizuar, çrregullim paniku, fobitë, çrregullim

Piku i përqëndrimit të barit në qumështin e gjirit

obsesivo-kompulsiv, çrregullim stresi post traumatik

arrihet përgjithësisht për 6 – 8 orë pas marrjes së tij,

(PTSD).

për këtë arsye ushqyerja me gji duhet të kufizohet në periudhën kur përqëndrimi i barit është më i ulët pra

Si trajtohen këto çrregullime?

para ose mënjëherë pas marrjes së medikamentit.

Megjithatë për informacione të detajuara për secilin

Trajtimi i çrregullimeve psikiatrike postpartum është i lidhur ngushtësisht me komunikimin me

medikament rekomandohet që të komunikohet me mjekun kurues.

pacienten, duke i dhënë asaj siguri, suport familjar e social, edukim psikoemocional dhe krahas tyre në disa raste nevojitet edhe trajtimi medikamentoz i këtyre grave. Tek këto nëna të reja një element kyç në trajtimin e tyre është sigurimi i suportit prej partnerit, bashkëshortit ose një pjesëtari tjetër të familjes.

Suporti emotiv ndaj nënës mund ta ndihmojë atë me vetëvlerësimin e saj dhe t’i jap siguri në rolin e saj të ri.

Në

menaxhimin

e

grave

më

çrregullime

psikiatrike postpartum format kryesore të terapisë janë psikoterapia dhe farmakoterapia. Psikoterapia dhe farmakoterapia mund të përdoren veçmas ose të dyja së bashku në varësi të llojit të çrregullimit dhe shkallës së severitetit të rastit.

SECRET MAGAZINE

15

ZGJIDH MES DIKUSH PËR T’U BËRË APO DIÇKA PËR TË BËRË

FAMA APO SUKSESI? EKREM A. KRYEZIU

tingëllon paksa vrazhdë, e pranoj. Le ta thjeshtojmë pak; cili nga ju do ta jepnit gjymtyrë trupi në këmbim të

Ti je më i rëndësishëm se çdokush në botë

një gjymtyre të trupit të idhullit tuaj? Uh! Edhe kjo po tingëllon paksa e vrazhdë. Le ta thjeshtojmë akoma;

Ti je më i rëndësishëm se gjithçka që gjendet

cili nga ju do ta jepnit një gisht dore ose këmbe në

para dhe pas teje, nën dhe mbi ty, brenda dhe jashtë

këmbim të kursimit të gishtit të idhullit tuaj? Hë? Edhe

teje. Ti madje je më i rëndësishëm se vetë ti! Kam parë

kjo duket paksa e rëndë. A ta thjeshtojmë akoma? Cili

njerëz teksa bërtasin, qajnë, shkulin flokët, shqyejnë

nga ju nuk do t’i merrnit 10 mijë euro, me kusht që

rrobat e alivanosen kur janë përballë idhujve të tyre,

ato para t’i merrte idhulli juaj? Hë tani më thoni nga

qofshin të fushës së politikës, artit ose sportit. Më

1 deri në 10, sa është më i rëndësishëm idhulli juaj

ka rastis të jem në situata të tilla kur njerëzit pranë

sesa ju. Besoj se tani ka filluar të ju zgjohet arsyeja.

meje shtyheshin bërrylas për të marrë një foto me

Ku fle arsyeja, zgjohen paradokset. E pavetëdijshmja

kryeministrin, qoftë edhe diku në skaj të fotos, qoftë

ia zë vendin të vetëdijshme. Le ta bëjmë pak më

edhe nëse nuk i ishte kapur i gjithë trupi, mjaftonte

argëtues këtë çështje. Cili nga ju do të hiqnit dorë

të ishte kryeministri në atë foto. Më ka rastisur që kur

nga një ofertë pushimi falas në një vend ekzotik me

pati paralajmëruar një ministër vizitë institucionit ku

kusht që atë ofertë ta shfrytëzonte idhulli juaj? Hë

punoja, të vinin në punë edhe kolegët e koleget që

pra? Shpaloseni sinqeritetin dhe zgjojeni arsyen e

ishin në ditë pushimi javor. Do të ju tingëllojë paksa

tregoni drejt si do të vepronit. Kush na qenka më i

çuditshëm, por ca prej tyre edhe kishin bërë frizura e

rëndësishëm; Ju apo idhulli juaj?

grim, për t’u dukur sa më bukur.

Lexues të dashur, në ju mban mirë kujtesa,

Dikush për t’u bërë apo diçka për të bërë?

mbajeni mend këtë: askush dhe asgjë në këtë botë

16

nuk është më i rëndësishëm e më i veçantë se ju.

Nëse duam të bëjmë famë, duhet ta kemi

Secili njeri është i veçantë, por ti je më i veçanti sepse

parasysh se fama bëhet nga të tjerët dhe jo nga ne.

ti je ti dhe nuk je ai, ajo ose ata. E as ai, ajo e ata

Ne nuk mund t’i bëjmë famë vetes. Historia na ka

nuk janë ti. Jo se mbase nuk duan të jenë, por sepse

treguar se famë kanë bërë edhe njerëzit më të këqij

nuk mund të jenë ti. Nëse ju do të bënit çmos, do

të kohës. Fama ka një hov të vrullshëm pastaj bie në

të kalonit kilometra të tëra për ta takuar një idhull

mënyrë rapode. Shumë yje të famshme botërore,

tuajin për të bërë një foto, do të shpenzonit shuma

sot nuk i njeh kush. Po suksesi? Të gjithë vrapojnë

të mëdha për ta takuar idhullin tuaj, që për ju është

pas suksesit dhe krejt është e logjikshme. Por edhe

shumë i rëndësishëm, dhe nëse mendoni se ju jeni

ngarendja pas suksesit duhet të ketë një marifet.

më pak ose shumë më pak i rëndësishëm sesa idhulli

Suksesi nuk duhet kërkuar e marrë me ngulm, sepse

juaj, dua të ma thoni një të vërtetë; cili nga ju do ta

pastaj bëhet i dhunshëm dhe i paqëndrueshëm.

jepnit jetën në këmbim të jetës së idhullit tuaj? Uff! Kjo

Suksesi duhet të vijë rrjedhshëm dhe natyrshëm.

SECRET MAGAZINE

Lexuesit pyesin, SECRET MAGAZINE përgjigjet... lje të eri. Ka disa sjel tn ar p n to h d a më tr veproj?

Po dyshoj se po pazakonta. Si të të ë n ja a u m ër Anita, Ferizaj çuditshme që p

am raportet ne nuk i kuptu t h is im ll fi , , të aj Në pyetjen tu sjelljet e qarta ë jn o yr q as p t , të cila ju. Në e thatë edhe tuaja në lidhje ç si , ta n o ak az ë ju të p ime ndaj asaj q h ys dyshimta, ose d im h o sh të të të më shumë rta nuk kanë je dyshimet tuaja fo e t je h id L i. të beson ja juaj ka filluar h d li besoni dhe nuk aj d an e, është e dshimev kuptohet qartë o gjatë mbi bazën p k u n ë q o qoftë, aj ta dhe ta ketë çarje. Sido a të jenë të sak aj tu et im h ys d ohe, i që ë gjithë kësaj k at gj se ju dëshiron ë jt re d të r himet keni pasu apo doni që dys bindni veten se , in er tn ar p cë të flagran që të mos jenë i n o d dhe ta zini në e h d a ik mos ta shtyra nga fr ni lildhjen apo tuaja të jenëtë sh ri p ta s o m yrë që dhë! vërteta, në mën ne numrin e ra i n je so të ar Q . erin humbisni partn

Jetoj me nënën e bashkëshortit bashkëshorti m (vjehrrën), për të cilën ë kishte thënë se d o të jetonte me të vë e tij më të vogël. llanë Ajo çfarë më sh qetëson është se përzihet në pun vj ët tona bashkësh ehrra ortore dhe burr i ndikohet nga ajo. Më du het një zgjidhje urgjente!

Hatixheja, Dra gash Nëse vjehrra ju aj, si e vetme, e mund të jetojë shtyrë në mosh , asaj i duhet të ë, nuk jetojë me njëri ose vajzat e sa n nga djemtë j. Fakti se tho ni se ajo përzi tuaja bashkësh het në punët ortore dhe se burri juaj ndik ajo është e pafaj ohet nga ajo, shme, sepse ësh të burri juaj që drejtë të përzih ia jep atë të et. Pra ju proble min e keni me Diskutoni me burrin tuaj. burrin tuaj hap ur dhe qetë, se e tensionuara p se gjendjet nuk i zgjidhin problemet. Rea nuk ka të drejt lisht, askush ë të hyjë mes çi ftesh, por vjehrr të mos e dijë k a juaj mund ëtë gjë. Andaj, uluni të tretë d njëri-tjetrit kom h e tregojani petencat dhe p ërgjegjësitë në familje.

Vuaj nga sëmundja e stresit. Menaxhoj disa restorante dhe nuk gjej dot kohë për familje!

Visari, Gjermani Fillimisht ju themi se stresi nuk është sëmundje.

Stresi është një ndjesi e cila shfaqet kur ndjehemi të tensionuar, të shqetësuar nga një situatë e caktuar.

Stresi është pjesë e përvojës njerëzore dhe mund të shkaktohet nga ngjarje të ndryshme, si sfidat e jetës, presioni i punës, konfliktet në marrëdhëniet personale ose ndonjë ndodhi e papritur. Është shumë me rëndësi ta kuptoni se familja është më e rëndësishme sesa të gjitha restorantet tuaja dhe e gjithë pasuria juaj. Juve ju është shfaqur stresi nga ngarkesat e tepërta të cilat nuk keni kapacitete t’i bartni ose përpunoni. Kur përmendni familjen për të cilën thoni se nuk keni kohë të rrini shumë, ju po tregoni një josinqeritet në atë që thoni. Ju tashmë po e dini rëndësinë e të qenit bashkë me familjen, dhe vetëdijshëm po bëni veprime që çojnë të jeni shumë kohë larg familjes. Kujdes!

SECRET MAGAZINE

17

2024

SECRET MAGAZINE

Mënyra e saj e të shkruarit të shpirtit “Të shkruash do të thotë, të pushtosh botën me një fjalë” Nën rrënojat e gjurmëve të vegjëlisë, dikush, në formë ndoshta krejt ‘rastësore’, ma pat servirur si dhuratë këtë fjali. Dhe unë doja shumë ta pushtoja botën në të atillë formë. Qysh prej atij çasti, e vesha, e bëra timen atë frazë, sepse më mbante ngrohtë. Ma mbante shumë ngrohtë shpirtin.

Gjatë jetës, por ama gjatë gjithë kalvarit të gjatë jetësor, ashtu sikurse të qe një fjali e bashkëngjitur me gjenezën tonë, do e dëgjoni pothuajse nga çdo individ i cili i përket rruzullit tokësor! I afërm dhe jo vetëm…Më besoni, do e ndeshni këtë frazë statike, sikurse të qe burim ajri për shqisat e tyre, duke iu thënë; “ Nuk mundesh dot” Në rrugëtimin tuaj , do përballeni gjtihmonë me këta skeptikë, ku hera-herës dhe do ju demoralizojnë, do iu jepni të drejtë, do mendoni që ju nuk vleni, që nuk dini të bëni asgjë, që nuk arrini dot qëllimet, por më besoni që ju vërtetë mundeni. Gjithcka në këtë jetë, veç vdekjes, është e mundur! Çdo gjë, mund të bëhet zhbëhet nga forca e njeriut.

18

SECRET MAGAZINE

“Bota e shkrimit” Ta duash të bukurën, ta përjetosh shkrimin, letërsinë, ta përqafosh artin, ta vlerësosh atë, mendoj, duhet patjetër që të kesh dhe një shpirt të gjerë. Thënë kjo, të kesh dhe njëfarë empatie, të percaktohesh nga një energji pozitive, ku njerëzit ti shohësh në prizmin e bashkudhëtarve të tu, e jo si kamioneta vetëm për të arritur qëllimet, e më pas ti hedhësh tutje…Ka shumë njerëz të aftë nëpër botë, shqiptarë e jo vetëm, të cilët kanë shumë talente, dhunti nga natyra, pasione, aftësi të ndryshme ,por thjeshtë kanë frikë të guxojnë. Kanë frikë për ti përmbushur dhe ti vënë në zbatim ëndrrat e tyre, vetëm nga frika e dështimit. Zgjedhin më mirë të flejnë me ëndrrën, sesa të zgjohen, ta realizojnë, e ta shohin atë të dështuar…!

Kjo gjë jua vret shumë racionalen, e jo më pak pjesën emotive tyren, pasi e kanë të rrënjosur thellë se; “ Nëse ti dështon, nuk je i aftë ‘’. Unë e besoj vërtetë, se njerëzit për të përmbushur ëndrrat dhe qëllimet e tyre, një arsye e fortë që i le ato pas në hije, është frika e dështimimit. Është e vetmja gjë, që ato i mban të paralizuar në vend, e si pasojë, nuk iu japin jetë projekteve të tyre.

Rendom do thoja, është si fenomen më vete .

Që nëse dështon, përkthehet me: “ Nuk di të bësh asgjë.’’ Dhe ky faktor, i zhvendos njerëzit në një depresion akut mendoj unë, duke lënë pas gjithçka që ato dëshirojnë për ti dhënë jetë gjësë. Frika për të tentuar sërish, jua zbeh totalisht qëllimet dhe lirinë e shpirtittyre. Më vonë, vjen gjithçka detyrimisht zinxhir; të burgosur në ëndrrat e tyre, me pyetjen; “ Po sikur ta kisha bërë ndryshe”?! Personalisht, kurrsesi nuk e lashë veten të ndikohesha nga këto zëra , mendoj se asnjë person nuk duhet ta lejojë. Gjatë proçesit tim të rritjes, vendosa me pahir që mos ti dëgjoja këto zëra…A kam dështuar në jetë?!

2024

SECRET MAGAZINE

Patjetër që po. Dhe më besoni, nuk jam bërë pishman kurrë, gjatë këtyre viteve të tentativave ndaj projekteve të mia, të arritura apo jo, më kanë shërbyer, jam mësuar dhe përvetësuar në çfo nismë që kam marrë. Të gjitha ato më kanë aftësuar, sot, jam një vajzë poliedrike. Midis biznesit dhe artit të të shkruarit, e të folurit, midis projekteve personale, një terapiste komunikimi, dhe shfrytëzimit e përmisimit të aftësive, vërvitet personazhi im kompleks! Ku me një energji të pashtershme te cilësuar prej “absurdi”, e cila i habit hera- herës të njohur dhe jo vetëm, si çekan kjo pyetje nën lëkurën e tyre. ‘’Se nga i buron kjo energji ‘’?!

E thjeshtë. Di të them që kjo energji ka lindur bashkë me mua. Por, pa diskutim energjia më buron prej shpirtit. Ku mundohem çdo ditë, ta ujit pozitvisht, duke qenë falenderuese për gjithçka. Sepse njerëzit harrojnë të jenë falenderues shpeshherë…! Është një ritual i cili më zgjon çdo ditë ,për të përmisuar veten e djeshme , dhe për të aftësuar më shumë atë, Amandën e re! Sepse mësova që:. “Unë luftën duhet ta kem vetëm me vetveten!”

Jo me zërat e atyre skeptikëve që do iu kumbojnë si në katedralet e lashta, gjatë gjithë harkut kohor. Para shumë vitesh, në fund të njëzetave, mora përsipër një iniciativë biznesi.

Ku për njerëzit quhej dështim, por për mua ishte mësim! Qe mësim, dashuri, rritje, pjekuri dhe zgjerim. Fill më pas, e impenjuar ndërkohë totalisht në një biznes që ishte predispozuar pra të dështonte, vendosa të hedh në botim librin tim të parë. I cili pushonte ashtu qetë, brënda një blloku smerald, në një sirtar komoje modeste, qysh në moshën tetëmbëdhjetë vjeçare, kur e kisha shkruar… ‘’SONTE PO TA TREGOJ VETEM TY” Ishte romani i parë. Një rrëfim prekëes ,krejtësisht i vërtetë, që dikur ma kishin rrëfyer. Në librat e mi, si teknikë apo muzë, frymëzimi , nuk kam shumë gjëra të mëdha , apo të ndërlikuara. Jam pak me teknikën e vjetër. Frymëzohem shumë nga historitë njerëzore, dhe emocionet e njerëzve. Ka shumë histori të vërteta njerëzore, që kalojnë çdo telenovelë indiane, apo turke qoftë , vetëm duhet ti dëgjoni dhe besoni. Shkrimi është terapia ime më e mirë.

Është realisht si një ilaç për mua dhe përmbushjen e shpirtit tim. Kur nis e shkruaj, më duket sikur rinohem…

Sikur jam më afër me natyrën, njerëzit dhe aq më tepër ndihem sikur jam vërtetë më afër dhe Zotit.

Sepse mendoj, është e pamundur që të dish të shkruash, të dish të përçosh njëfarë emocioni te lexuesi dhe mos të kesh diçka profetike brënda teje. Këto lidhen tok bashkë, e mendoj se dikush që shkruan, patjetër që ka diçka profetike brënda tij! E gjithashtu dikush që shkruan, patjetër që beson! Shkrimi është magji. SHkrimi është një urë magjike që të lidh me këdo dhe gjithcka , në mënyrë krejt misterioze.

Personalisht ,nuk mundem ti hedh emocionet e mia menjëherë, në një kompjuter modern, e të shkruaj direkt në një tastierë komode. I bie pak gjerë e gjatë gjësë…, por vetëm në këtë formë, nisin fjalët si burim uji e me hidhen në fletë. Marr si filim një bllok ,stilolaps, një mbrëmje të vonë , e strukur në një cep ashtu të vogël, afër një dritareje apo një ballkoni, shoqëruar me një filxhan kafeje. Kaq. Më pas, kënaqësinë më të madhe e fiton kur dikush të zgjedh ty të të lexoj, pa të njohur. Dhe nëpërmjet mesazheve, të japin komentet, kritikat dhe vlerësimet. Ku kupton, që ke arritur ti emocionosh, ke arritur të përçosh vërtetë në zemrat e tyre, me atë që ke dashur tju dhurosh.

Patjetër, do ketë dhe nga ato të cilët, do të japin kritika jo shumë të mira, por kurrsesi nuk duhet të pranoni të demoralizoheni. Por ti merrni ato kritika të tyre, ti zhvishni, e të mundoheni të nxirrni pjalmin e gjësë, e të vlejnëpër tu përmisuar.

Gjithashtu, do keni dhe nga ato individë, që më pas të thonë , se jua ke ndryshuar jetën!

Thjesht nëpërmjet një libri që ti ke shkruar, ke motivuar jetë njerëzish! ‘’E kuptoni sa hyjnore dhe magjike është si proçes?! Kjo gjë ty të lartëson shpirtin, atë pikën më të thellë të së brëndshmes tënde, të ujit qelizat, e të motvon. Ku si pasojë ti përvesh mëngët dhe i futesh padyshim projektit tënd të dytë… ‘’KUTIBA’’ erdhi në vitin 2022. E shumë kërkuar nga një grup besnik lexuesish, ajo është një vazhdimësi e romanit të parë. Por, historia e zhvendosur në personazhe dhe jetë të reja. Kutiba erdhi në një kohë tranzicioni shpirtëror, emocional në jetën time. Një shkrimtar, veprat e tij më të vyera dhe plot emocione, i ka në momentet gri. Në kohën kur e ka kapluar njëfarë depresoni kalimtar, zhgënjime apo humbje. Në çastet më të këqija, një shkrimtar e mbledh dhimbjen dhe e derdh në fjalë! Është dhimbja, ai emocion më i larti, i cili kthen veprat, në ato më të bukurat, sepse vetëm në dhimbje, njeriu arrin të shpalos atë të thellën e shpirtit tij...

Vetëm në momente vuajtjesh, njerëzit gjejnë veten tek njëri-tjetri.

Edhe veprat më të jashtëzakonshme botërore, kanë dalë nga shkrimtarë të cilët i kanë shkruar në çaste vuajtjesh, depresioni, dhimbjesh...

Prandaj dhe momentet e trishta, kur mberthejnë jetët tuaja, merrjuani më të mirën, pasi ajo, e keqja, do ju ndihmojë, për ta parë dritën në fund të rrugës… Prandaj ekziston!

Të shkruarit është terapia ime, siç jua citova më lart. Dhe derisa të frymoj, mendoj se, në faza të ndryshme të jetës sime , do e gjej kohën gjithmonë për të shkruar projekte të reja. Nuk do të rresht së shkruari, sepse e kam ushqim. Është diçka që më çel, më bën të ndihem e re dhe në jetë.

PUnë, ju keshilloj të guxoni. Është e vetmja mënyrë për të mbetur gjallë.

Mos u frikësoni nga e keqja. Pasi do mbeteni gjithë jetës peng i saj. Mos e shikoni si diçka, apo si dikë, që duhet medoemos ta mposhtni…

Merrini asaj më të mirën. Është aty. Vetëm qërojeni dhe do e gjeni. E vogël. Ama ekziston.

Unë personalisht, kur përballem me të keqen, zgjedh ta bashkoj me të mirën. I marr të dyja tok, udhëtojnë bashkë…Herë merr njëra më shumë nga tjetra, herë tjetra do të jetë përmbi asaj dhe anasjelltas… Për momentin jemi në një udhëtim të gjatë….

Shihemi në stacionin tjetër! Amanda Mullameti SECRET MAGAZINE

19

NËNTORI

LE TË FLASIM PËR

BLU!

S H Ë N D E T I N E B U R R AV E

kancerit të prostatës dhe testikular, depistimi dhe diagnostikimi i hershëm janë thelbësorë. Sidoqoftë, ajo që shpesh pengon progresin është heshtja dhe frika që rrethon këto tema. Simboli i kësaj nisme globale është rritja e mustaqeve ose stilimi i tyre në forma kreative nga më të ndryshmet, duke nxitur diskutimin mbi çështje të rëndësishme të shëndetit të burrave.

Si mund të zbulohet kanceri i prostatës?

Kryerja rutinë e analizës së PSA ka shtuar ndjeshëm numrin e rasteve të diagnostikuara me kancer të prostatës. Sipas udhëzimeve ndërkombëtare për depistimin e kancerit të prostatës, rekomandohet matja e PSA tek burrat mbi 50 vjeç, tek ata mbi 45 vjeç me histori familjare për kancer prostate dhe mbi 40 vjeç me mutacion të njohur BRCA2.

Shpeshtësia e kryerjes së analizës së PSA varet nga niveli fillestar i PSA, ritmi i rritjes së tij dhe dyshimi

DR. JONA PRIFTI MJEKE ONKOLOGE

për një kancer të mundshëm të prostatës bazuar në vizitën e kryer me mjekun urolog.

Si diagnostikohet kanceri i prostatës?

Pas Tetorit Rozë, vjen koha që fokusi të

Depistimi i kancerit të prostatës duhet të kryhet

zhvendoset tek shëndeti i burrit. I njohur ndryshe

me kujdes për të shmangur mbidiagnostikimin dhe

edhe si Movember ose Nëntori Blu, ky muaj ka qëllim

trajtimet e panevojshme. Rritja e vazhdueshme e

ndërgjegjësimin mbi kancerin e prostatës, kancerin

PSA mund të jetë një tregues për prani të kancerit të

testikular dhe shëndetin mendor te burrat.

prostatës dhe mund të çojë në ekzaminime të tjera

Për të përmirësuar rezultatet në luftën kundër

20

SECRET MAGAZINE

ka kaluar përtej prostatës, trajtimet mund të përfshijnë terapi hormonale, radioterapi ose terapi sistemike (si kimioterapi, terapi të targetuar dhe imunoterapi).

Zgjedhja e trajtimit bazohet në nivelin e PSA-së, stadin dhe gradën e tumorit, moshën, sëmundjet shoqëruese dhe preferencat e pacientit. Për disa pacientë me kancer me rrezik të ulët, mbikëqyrja aktive pa trajtim mund të jetë një zgjidhje e përshtatshme.

Pse ka rëndësi monitorimi i PSA tek pacientët e operuar?

PSA zakonisht bie në nivele të padetektueshme ose shumë pranë zeros brenda 4-8 javëve pas prostatektomisë radikale (heqjes kirurgjikale të prostatës). Gjatë kësaj periudhe, mjeku do të kërkojë matjen e parë të PSA-së pas operacionit. Një PSA e rritur pas ndërhyrjes tregon për një burim të mundshëm të mbetur, probabilisht të lidhur me kancerin e prostatës.

Një nivel i rritur i PSA-së pas prostatektomisë diagnostike.

radikale zakonisht përkufizohet si një vlerë mbi 0.2 ng/

Në rast të një vlere të rritur të PSA, është e

ml. Kur rezultatet e PSA janë më të mëdha se 0.2 ng/ml

domosdoshme që të bëhet vlerësimi nga mjeku

dhe analiza e dytë pas dy javësh tregon një rritje sado

urolog, i cili do të kryejë gjithashtu ekzaminimin

të vogël të PSA, konsiderohet një rekurrencë biokimike

klinik. Në bazë të dyshimit që mjeku mund të ketë,

e sëmundjes. Në këtë situatë, është e rëndësishme

rekomandohet një rezonancë magnetike e pelvisit

të konsultoheni me mjekun për të diskutuar planin e

dhe në disa raste, biopsia. Opsione të tjera ku merret

përshtatshëm të trajtimit.

parasysh volumi i prostatës dhe simptomat që paraqet pacienti, përfshijnë përsëritjen e analizës së

A ndikon lloji i dietës tek kanceri i prostatës?

PSA, matjen e raportit free/total PSA dhe monitorimin

Po, veçanërisht dieta mesdhetare dhe ajo

e shpejtësisë së rritjes së vlerës.

aziatike.

Sipas një studimi të kryer nga Universiteti i

Si trajtohet kanceri i prostatës?

Australisë Jugore, burrat të cilët hanë fruta dhe perime

Opsionet e trajtimit përfshijnë mbikëqyrjen

në përditshmëri kanë më pak gjasa të diagnostikohen

aktive, trajtime lokale (kirurgji ose radioterapi që

nga kanceri i prostatës. Në këtë studim, studiuesit

synojnë shërimin) dhe trajtime sistemike (që synojnë

krahasuan përqendrimin e mikronutrientëve në

zvogëlimin e tumorit).

plazmën e pacientëve me kancer të prostatës me atë

Në rastet kur kanceri është i lokalizuar brenda

të një grupi të shëndetshëm kontrolli, duke vënë re

prostatës, trajtimet mund të përfshijnë kirurgjinë,

se pacientët me kancer kishin nivele më të ulëta të

radioterapinë ose mbikëqyrjen aktive. Për kancerin që

luteinës, likopenit, alfa-karotenit dhe selenit, si dhe SECRET MAGAZINE

21

nivele më të larta të hekurit, squfurit dhe kalciumit.

Si trajtohet kanceri testikular?

Likopeni gjendet në domate, pjeprin, shalqirin,

Kanceri testikular trajtohet bazuar në tipin

papajën, rrushin, pjeshkët dhe boronicat e kuqe,

histologjik (seminoma ose non-seminoma) dhe stadin

ndërsa burime të mira të selenit përfshijnë mishin

e sëmundjes. Trajtimi kryesor përfshin një kombinim të

e bardhë, peshkun, vezët dhe arrat. Studiuesit

kirurgjisë, kimioterapisë dhe, në disa raste, rrezatimit.

sugjerojnë që këto ushqime janë më të përshtatshme

Trajtimi

kirurgjikal

(Orkiektomia

Radikale)

sesa suplementet, pasi këto të fundit kanë më pak

përfshin heqjen e testikulit dhe kryhet pavarësisht

përfitime në krahasim me ushqimet natyrale.

stadit të sëmundjes. Për stadet II dhe II, përveç testikujve mund të hiqen edhe disa limfonoduj për të

Si diagnostikohet kanceri testikular?

Kanceri

testikular

zakonisht

zbulohet

kontrolluar për përhapje të sëmundjes. nga

Kimioterapia rekomandohet për tumoret me

vetë burrat gjatë palpimit të testikujve. Shumica e

rrezik më të lartë ose në stadet e avancuar, ku

pacientëve ankojnë dhimbje ose ndjesi rëndese

përdoren regjime të bazuara në cisplatinë, të tilla si

në pjesën e poshtme të barkut, në zonën perianale

kombinimet BEP (bleomicinë, etoposid, cisplatinë).

ose në skrotum dhe vetëm 10% e tyre raportojnë

Radioterapia rekomandohet veçanërisht për

për dhimbje të forta akute. Zmadhimi i indeve të

seminomat në stade të hershme (stadet I-II), rrezatimi

gjëndrave të gjirit tek burrat, i njohur si gjinekomasti,

i nyjeve limfatike retroperitoneale përdoret për të

është një shënjë tjetër që mund të shfaqet në rreth

reduktuar riskun e rikthimit.

5% të personave me këtë diagnozë.

Për diagnostikimin e kancerit testikular, përveç ekzaminimit fizik, përdoren ekografia e skrotumit,

Cili është mesazhi që duhet të përcillet në këtë Nëntor Blu?

ekzaminimet imazherike si PET-CT, markuesit tumoralë

Movember na kujton se burrat duhet të

(AFP, LDH, β-hCG), orkiektomia radikale dhe në disa

inkurajohen të flasin hapur për shëndetin e tyre,

raste, diseksioni i limfonodujve retroperitonealë.

të ndajnë shqetësimet dhe të kërkojnë ndihmë pa

Nuk rekomandohet kryerja e biopsisë testikulare

ndrojtje. Vetëm përmes ndërgjegjësimit, informimit

për të shmangur rrezikun e përhapjes së qelizave

dhe bisedave të hapura mund të përparojmë drejt një

malinje në qesen skrotale ose në gjëndrat inguinale.

të ardhmeje ku asnjë burrë nuk përballet i vetëm me këto sfida

Cilët janë faktorët e riskut për të zhvilluar këtë tip kanceri?

Hapi i parë për të kuptuar nëse ka diçka që nuk shkon, mund të nis me një vetekzaminim të thjeshtë pas dushit, kur skrotumi është në gjendje të relaksuar.

Grupmosha më e riskuar për këtë tip kanceri është 15-35 vjeç. Tek faktorët e riskut mund të përmenden: 1. djemtë që kanë patur problem me zbritjen e testikujve (kriptorkidizëm) janë më shumë të predispozuar 2. histori familjare me kancer testikular 3. probleme të zhvillimit të testikujve

22

SECRET MAGAZINE

AVOKATI ËSHTË NJË NGA SHTYLLAT KRYESORE TË PROCESIT GJYQËSOR, QË DO TË THOTË ËSHTË NJË ELEMENT KYÇ I DHËNIES SË DREJTËSISË.

NJË AVOKAT S’ËSHTË I NJOHUR VETËM PËR LIGJET, POR ËSHTË EDHE I MIRË ME NJERËZIT AV. YLLKA JAHJA

me të gjitha armët që ligji ia lejon.

Nëse do të hedhim një vështrim në vite të

1. Avokati dhe roli i tij i veçantë në shoqëri Avokatët kanë ekzistuar që në kohërat antike, për ta ruajtur paqen dhe për t’i përmirësuar rregullat

figurës së avokatit në Shqipëri, do ta evidentonim si një profesion jo të lirë, por të komanduar nga të katër anët, një profesion që po i merret fryma.

nëpër komunitete. Fillimet e profesionit të avokatit si

Në shoqërinë tonë avokati është parë si një

këshillues dhe përfaqësues ligjor janë po aq të lashta

“sekser i gjykatës dhe i prokurorisë që shëtit me

sa vetë shoqëria njerëzore.

valixhe në dorë për të kërkuar drejtësi”. Ndër vite

Profesioni i avokatit është kthyer sot në kohët

figura e avokatit është njollosur nga ata që e panë këtë

moderne në një nga profesionet më të kërkuara, pasi

profesion për të bërë milionat në kurriz të njerëzve,

nuk ka hapësirë të jetës ku avokati nuk lë gjurmët e

duke mashtruar, gënjyer e bashkëpunuar me gjykatë

tij. Kjo e ngarkon figurën e avokatit me një përgjegjësi

e prokurori. E baltosën aq shumë profesionin e lirë të

morale shumë më të madhe.

avokatit sa sot ai e ka humbur peshën dhe rolin e tij si

Avokati është një nga shtyllat kryesore të procesit gjyqësor, që do të thotë është një element kyç i dhënies së drejtësisë. duhet të jetë e ngjyrosur me ngjyrat e dinjitetit, vërtetësisë,

modestisë,

Kjo plagë do të vazhdojë të infektohet akoma më shumë nëse brezat që po vijnë nuk do ta shkëpusin

Një tablo e pastër e profesionit të avokatit moralit,

përfaqësues i ligjit.

zinxhirin e asaj çka mbollën të parët e tyre.

Nëse nuk fillojmë ta ndryshojmë mendësinë te të

profesionalizmit,

rinjtë që nesër do të jenë përfaqësues me dinjitet të

vendosmërisë, përkushtimit, mbrojtjes së të drejtës

ligjit, kjo plagë do të bëhet akoma më gropë seç është.

SECRET MAGAZINE

23

2. Cilat janë cilësitë personale që duhet t’i ketë një avokat?

Nëse ke marrë përsipër të bëhesh një avokat duhet të zotërosh disa cilësi që të bëjnë të dallohesh nga pseudoavokatët. Duhet ta kesh një këmbëngulje të mirë, duhet të studiosh shumë, sidomos në fillimet e karrierës.

Avokati duhet të jetë një drejtues i madh publik dhe të jetë në gjendje për të qëndruar i sigurt në të folurit në publik. Përveç kësaj, puna profesionale në fushën ligjore kërkon një inteligjencë, kujtesë dhe të menduarit logjik të mirë, si dhe një mendje analitike.

Ajo që dua të theksoj është një tjetër cilësi e rëndësishme që duhet të ketë një avokat profesional - është të qenit i shoqërueshëm, modest, i komunikueshëm, i besueshëm.

Një avokat nuk duhet të ndjejë frikë dhe i kërcënuar përballë një çështjeje që merr përsipër.

Një avokat nuk duhet të ndjejë pasiguri.

Një avokat duhet të jetë i vërtetë me veten që të luftojë më pas për të drejtën e dikujt tjetër.

Një avokat duhet të punojë 16 orë në ditë që të arrijë rezultate tëpritshme.

- të humbur në argumente të panevojshme, duke analizuar prova jothelbësore, - duke mos marrë parasysh se çfarë i duhet gjyqtarit për të vendosur për çështjen.

Shumë avokatë i humbasin klientët e tyre sepse nuk u japinë siguri profesionale, bëjnë premtime boshe për çështje që nuk varen drejtpërdrejt prej tyre, marrin përsipër raste për të cilat nuk janë specializuar, tregohen arrogantë me klientin.

“Nëse do që të ketë drejtësi për ty, duhet të

Unë mendoj që çdo përfaqësues i ligjit përpara

reagosh në padrejtësinë që u bëhet të tjerëve.Bota

se të përpiqet ta fitojë besimin, sigurinë aty përjashta

është e rrumbullakët nëse nuk reagon në diçka që

duhet të punojë me sigurinë vetëbesimin personal.

është e padrejtë edhe ty do të të bëhet padrejtësi e nuk do të kesh mbështetje në të drejtën tënde”.

4. Çfarë nevojitet për të qenë i suksesshëm në këtë fushë?

3. Gabimet që bëjnë avokatët gjatë ushtrimit të profesionit Në përvojën time 13-vjeçare si përfaqësuese e ligjit, njohëse e ligjit ose dhe gjatë komunikimit,

italian, Piero Calamandrei, për cilësitë dhe punën e avokatit. Kur u pyet se cili ishte një “avokat i madh”, Calamandrei u përgjigj:

shkëmbimit të përvojave me kolegë të tjerë, kam

“Të jesh avokat i madh do të thotë të jesh avokat

evidentuar disa gabime që bëjmë ne si profesionistë

i dobishëm për gjykatësit, në mënyrë që t’i ndihmosh

të lirë, të cilat dua t’i ndaj me ju, me ata që do të vijnë

ata të vendosin sipas parimeve të drejtësisë, të jesh i

pas nesh.

dobishëm për klientin për ta ndihmuar në mbrojtjen e

Shumë avokatë i humbasin çështjet e tyre duke:

të drejtave dhe paraqitjen sa më mirë të argumenteve

- mos pasur përgatitjen e përshtatshme, të

të tij, të flasësh aq pak sa është e nevojshme, të

çorganizuar përpara gjykatës,

24

Më pëlqen shumë një thënie e avokatit të njohur

SECRET MAGAZINE

shkruash qartë, shkurt dhe saktë, të mos shkaktosh

rrëmujë në seancën gjyqësore duke e pushtuar atë

6. Ata që punojnë në një profesion të lidhur me

me personalitetin tënd, të mos bezdisësh gjykatësit

legjislacionin duhet të jenë këmbëngulës. Shpesh,

me fjalë të shumta dhe të mos i shtysh ata të kenë

çështje të ndryshme kërkojnë shumë orë punë në

dyshime të kota duke iu ofruar hollësira të tepërta e të

kërkime të zgjeruara dhe shkrime të gjata. Një avokat

panevojshme: pikërisht pra, duhet të jetë e kundërta

i mirë duhet të ketë vullnetin për të bërë atë që duhet

e atij që shumë njerëz kujtojnë se është një “avokat të

për ta përfunduar çështjen konkrete.

madh”.

Për mendimin tim kjo përgjigje pasqyron cilësitë që duhet t’i ketë një avokat i mirë.

Këmbëngulja është një cilësi që na lejon të veprojmë me vendosmëri, duke kapërcyer pengesat në dukje të pakapërcyeshme dhe duke arritur qëllimet tona më të larta. Është mënyra e vërtetë e

5. Cilat janë disa strategji që e bëjnë një

jetës që mund të bëjë ndryshimin në shumë situata

avokat të suksesshëm?

shoqërore.

Sot avokatët gjenden në mbarë botën. Çfarë duhet për të qenë i suksesshëm në këtë fushë.

Cili është sekreti për të pasur këmbëngulje? Në fakt është diçka që nuk është e lindur, siç mund të

1. Që një avokat të quhet i mirë, duhet të

mendoni, por është një cilësi si çdo tjetër, prandaj,

ketë aftësi të shkëlqyera analizuese dhe të jetë në

është e mundur ta kultivoni me kalimin e kohës.

gjendje të përpunojë lehtësisht ngarkesa të mëdha

Njerëzit këmbëngulës kanë qëllime të sakta dhe të

informacioni.

qarta. Ata e dinë se çfarë duan dhe kanë një vetëbesim

2. Një avokat i shkëlqyer është kreativ dhe në gjendje të mendojë për zgjidhje të arsyeshme përpara situatave dhe problemeve unike.

3. Një avokat i vërtetë duhet të ketë aftësi të

të fortë ndaj vetes.

7. Një avokat i mirë flet në mënyrë të shkëlqyer në publik dhe ndihet rehat në sallën e gjyqit. Po ashtu edhe kur flet përpara audiencave të tjera.

shkëlqyera kërkimore për të qenë në gjendje të gjejë

8. Avokatët e shkëlqyer janë gjithmonë në

dhe të përfshijë informacionin e duhur. Të përgatitesh

majë të zhvillimit apo ndryshimit të legjislacionit dhe

një strategji ligjore, përgjithësisht nevojitet një kërkim

trajnohen herë pas here.

të jashtëzakonshëm.

4. Avokatët e shkëlqyer mund të ndërveprojnë dhe të ngjallin besim lehtësisht me personat me të

9. Avokatët duhet ta kuptojnë lehtësisht informacionin e ndërlikuar në dokumente apo në kërkime të ndryshme.

cilët punojnë. Cilësia e tretë që u duhet të shfaqni

10. Një avokat i shkëlqyer ka aftësi të shkëlqyera

në ndërveprimin me të tjerët është: Kredibiliteti. Kur

shkrimi, kryesisht në gjetjen e argumenteve bindëse,

njerëzit të besojnë, ata do t’ju dëgjojnë. Por, për ta

të sakta dhe të vështira për t’u kundërshtuar.

ruajtur besimin e tyre, duhet të tregoni besueshmëri.

Unë mendoj që këto janë 10 nga strategjitë më

“Është thënë se mësuesi mediokër tregon, por

të rëndësishme që i duhet një avokati për t’ia kthyer

mësuesi i madh demonstron”.

5. Një avokat i shkëlqyer është në gjendje të

dinjitetin, vlerat , rolin që ka profesioni i avokatit në shoqëri.

mendojë në mënyrë logjike dhe të bëjë gjykime e supozime të arsyeshme bazuar në informacionin e pasur. Duke i bërë pyetje vetes “pse” e bëjmë këtë apo atë, “çfarë” na duhet e “pse” na duhet kjo apo ajo, “si” ta zgjidhim këtë apo atë situatë problemore.

NJË AVOKAT I MIRË E NJEH LIGJIN, NJË AVOKAT I MADH E FITON TË DREJTËN! SECRET MAGAZINE

25

26

SECRET MAGAZINE

SECRET MAGAZINE

27

BY

HYRIDA NDRYSHIME TË VOGLA ZGJIDHJE TË MËDHA 28

SECRET MAGAZINE