Issuu

theater THEATER

2 3 voorwoord Verder dan het vanzelfsprekende

inhoud

interview met Walther van den Heuvel

4 gevecht tussen taal en speeldrift een gesprek met Stefan de Walle en Marcus Azzini over Boeken op de Planken

tam kai groeit mee met de maatschappij Tam Kai live on stage

tour de batelaan een tour door Rotterdam met Jetse Batelaan.

all the world is a stage

hier komen alle voorstellingen weer samen

interview met Ramsey Nasr

nieuws, theater en festivals uit Rotterdam, Nederland en de wereld

een kijkje in het atelier van Hotel Modern

de reisopera gaat dapper door

over treurige schoonheid EN verlept variété

interview met Nicholas Mansfield, Nationale Reisopera

interview met Ed Wubbe, Scapino Ballet Rotterdam

wunderbaum

productiehuis ROTTERDAM

de basis van de mens ligt in taal

Ro Theater

over Vreugdetranen drogen snel

over The New Forest: Hospital

agenda okt / nov / dec 2013

de foyer nodigt uit de foyer met Herman Hammer

over Set New Beginnings en Stigma

34 rotterdamse schouwburg aanbiedingen & algemene informatie en colofon

voorwoord THEATER

Verder dan het vanzelf sprekende ‘Ik hoop met de programmering nieuwsgierigheid, verwondering en vraagtekens te delen met het publiek’, zegt hoofd programmering Walther van den Heuvel. ‘De schouwburg als vindplek voor nieuwe mogelijkheden en ideeën, troost, opwinding, humor, schoonheid en inspiratie.’

interview met Walther van den Heuvel door Dick van Teylingen Kijktips Waar kijkt Van den Heuvel naar uit? ‘Wunderbaum blijft zoeken naar wat er speelt in de maatschappij. In het najaar houdt de politiek het grote debat over de toekomst van de zorg. Dan komt Wunderbaum met de ziekenhuissoap Hospital. Veelbelovende samenwerkingen zijn die van Hotel Modern en het Nederlands Blazersensemble, van choreografe Ann Van den Broek en de band Dez Mona en van NTGent en Het Nationale Toneel. In Vals komt de kern van Hollandia/Het Zuidelijk Toneel weer bij elkaar: Johan Simons is alvast even terug uit München en regisseert; Elsie de Brauw, Bert Luppes en Betty Schuurman spelen. Fantastische acteurs. Frédérique Spigt duikt muzikaal op in de voorstelilng Ontspoord van De Toneelmakerij, waarin troosteloosheid wordt bestreden met adrenaline. Ik ben ook blij dat bij Toneelgroep Oostpool Suzanne Kennedy in Hideous (wo)men aan het werk gaat met Boogaerdt en Van der Schoot. Alejandra Theus is een favoriete actrice van mij. Ze speelt bij Toneelschuur producties in Wreed en teder. Floris van Delft is een van de meest onderschatte talenten. Hij maakt bij MAAS Cash, over de wereld van het geld. Hij vindt altijd slimme manieren om belangrijke zaken aan de orde te stellen.

Er is zoveel: de confrontatie van hiphop uit Rotterdam en Senegal bij Don’t hit mama, apenzang en evolutieleer met Marien Jongewaard en WILco, de Veenfabriek gaat dansen met bejaarden, Peter Drost komt terug met het geweldige Erik of het klein insectenboek. Coproducent ‘Ondanks dat de talentontwikkeling in de kunsten een knauw gekregen heeft, blijven we nadrukkelijk investeren in jong talent, bijvoorbeeld met het initiatief De coproducers. Samen met zes andere vlakkevloertheaters programmeren we o.a. Thibaud Delpeut en Schwalbe. Met zijn zevenen garanderen we twintig speelbeurten voor minstens twee voorstellingen per seizoen.’ Daarnaast kan gelukkig ons eigen Productiehuis nog jonge makers kansen bieden in hun ontwikkelingstraject. Club KBS en pop ‘De Rotterdamse Schouwburg blijft zoeken, op elk gebied’, zegt Van den Heuvel. ‘De keuze voor de nieuwe directeur Ellen Walraven hangt daarmee samen. Ook zij staat voor een avontuurlijk programma en zal zich zeker inhoudelijk verbinden met onze stad. We spelen een actieve rol voor theatermakers die we

belangrijk vinden. Daarvoor blijft ook de Krijn Boon Studio een belangrijk podium. Daar gaan we in Club KBS later op de avond een serie voorstellingen van jonge makers presenteren. Omdat Rotterdam een tekort heeft aan muziek podia nemen we ook de popcultuur mee.’ ‘In de serie succesvolle concerten met onder meer Gogol Bordello, Maceo Parker en het al uitverkochte concert van Ed Kowalczyk staat op 3 december Kane met zijn clubconcert bij ons. Radio Modern komt opnieuw met een mooi aangekleed nostalgisch swingfeest.’ Wetenschap en schrijftalent ‘Er gebeurt ook van alles in de hal van de schouwburg. In de huiskamer van Rotterdam wordt het Radio 4-programma Virus live opgenomen. Eens in de maand op zondag middag geven we ruimte aan schrijftalent in Paginagroots. Op het Erasmuspodium praten we met onderzoekers van de universiteit over de nieuwste ontwikkelingen in de wetenschap. De wereld leert door, maar dan voor Rotterdam. Young professionals en creatieven discussiëren over nieuwe initiatieven op het gebied van duurzaamheid in Vonk.’

De deuren gaan ook de komende maanden weer wijd voor u open.

op de foto: Stefan de Walle, acteur in Het Stenen Bruidsbed (serie Boeken op de Planken)

THEATER theater

gevecht tussen taal en speeldrift Het is altijd een gevecht tussen de taal van de roman en de speeldrift van de acteur. Maar als het lukt – en dat doet het geregeld! – krijgt een boek vleugels op toneel en schenkt een boekbewerking vers bloed aan hoofd- en bijfiguren. Dit seizoen zijn er zeker zes boekbewerkingen te zien in de Rotterdamse Schouwburg. Een gesprek met acteur Stefan de Walle (Het Stenen Bruidsbed door Het Nationale Toneel) en regisseur Marcus Azzini (Het Proces door Toneelgroep Oostpool) over de do’s en don’ts van ‘Boeken op de Planken’.

stefan de walle Stefan de Walle (Den Haag, 15 september 1965) is sinds 2001 verbonden aan het Nationale Toneel. In 2010 won hij de toneelprijs voor beste mannelijke bijrol voor zijn rol in het stuk De Kersentuin. Bij het grote publiek is De Walle bekend door de rol van zoon Kees in Flodder de TV-serie. Sinds 2011 speelt hij Sinterklaas, als opvolger van Bram van der Vlugt. In het voorjaar van 2013 speelt hij een vaste bijrol in een nieuwe televisieserie van Maria Goos en staat hij op het toneel met de voorstellingen Speeldrift en Het Stenen Bruidsbed.

door Annette Embrechts Rode oortjes Je moet het maar aandurven. Een roman op de planken brengen die verkozen is tot de top drie van beste boeken van de twintigste eeuw en bekend staat als een van de meest ongrijpbare klassiekers uit de Duitse literatuur. Menig liefhebber zal Het Proces van Franz Kafka half gelezen in de kast hebben staan, een duister meesterwerk over het absurdisme van een ondoordringbare bureaucratie. Een machteloze man wordt beschuldigd van een ongenoemde misdaad, langzaam raakt hij verstrikt in een verstikkende ambtenarij. Maak daar maar eens aantrekkelijk en beeldend toneel van. Het Proces is dan ook slechts één keer, in 1970, op toneel gebracht. Daar bestaat één foto van, meer niet. Nu maakt Marcus Azzini er beeldend theater van, ‘omdat ik als puber al gefascineerd was door de donkerte en de absurditeit van Het Proces en het sindsdien op mijn bureau ligt om er iets mee te doen; het moet er van komen. De thematiek is ook actueel: Het Proces gaat over de gedachte dat er niet één boek bestaat, zoals de Bijbel, de Koran of het wetboek, waar wij rechtvaardig heid op kunnen enten. Wij moeten daar over blijven praten.’

Ook Het Stenen Bruidsbed van Harry Mulisch is een boek waaraan je als regisseur niet snel je vingers wilt branden. Een ingewikkeld boek met veel symboliek over het hellend vlak tussen goed en kwaad, schuld en onschuld, vergelding en massamoord, dader en slachtoffer. Eveneens geclassificeerd als meesterwerk, veel gelezen, ook door scholieren, maar tevens omhuld met een wolk

Theater THEATER

2. 1. Haar naam was Sarah 2. De donkere kamer van Damokles 3. Het Proces 4. Het Stenen Bruidsbed 5. Erik of het klein insectenboek 6. Alleen op de wereld

Marcus Azzini Marcus Azzini (1971) is regisseur. Hij mocht op zijn zevende niet op ballet, en ging daarom op zijn negende op toneelcursus. In 1991 kwam hij in Amsterdam waar hij van 1997 tot 2001 op de Toneelschool zat. Marcus volgde de toneelopleiding, maar koos voor de regie. In 2001 richtte hij samen met Paulien Geerlings de groep Teatro op. Teatro speelde nieuw repertoire. Marcus Azzini regiseerde o.a. ‘Peanuts’ (Theatercompagnie) en ‘Phaedra’s Love’ (TEATRO) en is regisseur en artistiek leider bij Toneelgroep Oostpool.

van ontzag en respect, en geschreven in de gedragen taal van gezangen van Homerus. Je ziet Mulisch-liefhebbers al fronsen bij de ontheiliging door een theatermaker. Het Stenen Bruidsbed is nooit op scène gebracht, tot vorig seizoen, toen Johan Doesburg ‘zijn lievelingsboek’ bewerkte tot een grote ensemblevoorstelling bij Het Nationale Toneel. Jeroen Spitzenberger had de hoofdrol van de getroebleerde Amerikaanse tandarts Norman Corinth, Tamar van den Dop als zijn geliefde Hella Viebahn en Stefan de Walle als de West-Duitse professor en voormalig spion Schneiderhahn. Doesburg las het boek als middelbare scholier met ‘rode oortjes’, niet in de laatste plaats vanwege de erotiek. Het is voor hem altijd een briljant boek gebleven en hij noemde zijn theaterbewerking vooraf ‘een hachelijke onderneming’. Maar juist boeken waarin een wereld open gaat, zoals Het Proces en Het Stenen Bruidsbed, dagen uit om dat venster te vangen in spel, tekst en beeld. Joviaal treiteren Acteur Stefan de Walle las zelf het boek op de middelbare school en heeft het bewust niet herlezen toen hij wist dat hij in de toneelbewerking zou staan. ‘We zijn met het script aan de gang gegaan. Welke stukken zijn niet nodig? Hoe staat het er nu precies mee? Kunnen we het minder verhalend maken, minder episch? Een boek vertelt en toneel handelt, dat is een groot verschil. Een boekwerking is altijd een gevecht tussen de taal van de roman en de speeldrift van de acteur. Maar juist die mengeling van vertellen en spelen maakt het spannend en schept mogelijkheden om uit rollen te stappen en vertellers en personages te mengen.’

De Walle doelt op verschillende lagen in een boekbewerking voor toneel. ‘Je hebt de eerste laag van een speler die vertelt over zijn rol. In de tweede laag verliest hij zich langzaam in zijn personage. En de derde laag is het personage zelf. Voor een acteur is het een feest om tussen deze lagen te schakelen en het publiek daarin

direct te betrekken. Bij Mulisch zijn alle personages ongrijpbaar. Is mijn Schneiderhahn nu een nazibeul of een spion? Hij speelt continu rolletjes, pest en treitert onder een flamboyante saus van jovialiteit. Hij vuurt woorden af, is een schreeuwlelijk. Ik heb dat lang tegen proberen te houden maar uiteindelijk heeft hij mij als acteur in zijn netten gevangen.’ In Het Stenen Bruidsbed zitten of beter gezegd ‘hangen’ ook vertellers, die in koorzang unisono gebeurtenissen beschrijven zoals de vlucht, de beschieting en het bombardement van Dresden. De Walle: ‘Zij blijven in onze voorstelling de vertellers, maken weinig mee. Als acteurs stappen wij dit keer niet uit de situatie. Maar er zijn wel monologen waarin een personage hardop filosofeert, over daderschap en slachtofferrol.’ Bevrijdend doolhof Vorig seizoen speelde De Walle bij Het Nationale Toneel in de bejubelde voorstelling Speeldrift, een bewerking van de opzienbarende roman van Juli Zeh. Voor zijn rol van de in de val gelokte leraar Duits is De Walle genomineerd voor een Arlecchino (bekendmaking: 15 september). ‘Hierin spelen we met verschillende lagen, we wisselen tussen ingeleefd spel en het van een afstand vertellen van gebeurtenissen.’ Een regisseur kan nog een vierde laag toevoegen, the making of. Azzini deed dat bij zijn gelauwerde voorstelling Orlando, een werkboek, een theaterbewerking van Joeri Vos naar de klassieker van Virginia Woolf. De makers lieten op toneel zien hoe ze met ‘deze charmantste liefdesbrief van de literatuur’ aan de slag waren gegaan; het werd een zichtbaar spannend en openlijk spel tussen de in taal gevatte fantasie van het boek en de kracht van levend beeld op toneel.’ Azzini: ‘Soms is de zoektocht van de bewerking zo spannend dat die theatraal wordt. Hoewel het boek door allerlei eeuwen schiet sta je zo toch in het hier en nu te spelen.’

theater THEATER

vr 18 & za 19 okt

zo 8 dec

Het Stenen Bruidsbed Het Nationale Toneel

De donkere kamer van Damokles Hummelinck Stuurman

Het genuanceerde oorlogsbeeld van Harry Mulisch. Krachtige, reflectieve voorstelling over het hellend vlak van goed en kwaad, naar een boek als een Griekse tragedie: wie is dader, wie is slachtoffer? Met Jeroen Spitzenberger, Tamar van den Dop, Stefan de Walle e.a.

Topcast in bewerking en regie door Ger Thijs van het meest gelezen en bejubelde boek van W.F. Hermans over verzetsdaden die onverwacht worden uitgelegd als oorlogsmisdaad. Met Hein van der Heijden en Victor Löw e.a.

3. za 9 nov

zo 27 okt

Haar naam was Sarah Bos Theater producties

Erik of het klein insecten boek 8+ Beumer & Drost

Na de film nieuwe bewerking door Léon van der Sanden van de hartverscheurende roman van Tatiana de Rosnay, over de onmogelijke ontkenning van een pijnlijk verleden.

Meesterlijke, muzikale en ontroerende vertelling van Peter Drost over de magie van een vreemde droom naar het geliefde boek van Godfried Bomans.

Met Sophie van Winden, Lotje van Lunteren, Tom Janssen e.a.

Met Peter Drost za 18 & zo 19 jan

do 28 nov

Het Proces Toneelgroep Oostpool Voor Het Proces kiest Azzini geen metalaag van ‘het werkboek’. ‘Het bizarre doolhof waarin Jozef K. terechtkomt is zo absurd, geestig en gruwelijk dat het theatraal wordt. Kafka creëert een wereld die een beetje op de onze lijkt maar net niet. Dat is interessant voor de verbeelding op toneel. Elke keer dat in het boek een deur open gaat, opent zich een nieuw universum. Dat schept vrijheid voor een theatermaker. Stefan Rokebrand vertolkt K. en Kirstin Mulder alle vrouwenrollen. Dat vergroot zijn verwarring. Je ziet hoe K. verandert terwijl de groep om hem heen homogeen blijft. Hij wordt gestraft omdat hij niet deelneemt aan zijn eigen leven.’ Azzini gebruikt ook K.’s neurose dat hij zich altijd bekeken voelt. ‘Er zit publiek in de zaal; dat versterkt die neurose.’ Magisch verbond De valkuil van een boekbewerking is dat die te cerebraal wordt, te veel een epische vertelling. Dat je als acteur te weinig vrijheid krijgt om de spelen met het verhaal. Dan wordt het te afstandelijk. En een toeschouwer kan in het theater niet terugbladeren. Dus je moet niet te veel vragen open laten. Maar, zegt De Walle, ‘je moet als toeschouwer het ook durven ondergaan. Niet alles willen begrijpen.’ Hij heeft nog een tip: ‘Accepteer dat het een andere taal kan zijn, de taal van een literair werk. Als bewerkers moet je de taal van een boek niet ontkennen.’ Azzini: ‘Als je die niet gebruikt, vermoord je het boek.’ En je moet ingewikkelde boeken als Het Stenen Bruidsbed en Het Proces niet willen terugbrengen tot één zin. ‘Dan versmal je de kracht.’ Maar als het lukt, zeggen ze allebei, vloeien de liefde voor taal, spel en beeld magisch samen. Dan krijgt een boek vleugels en wordt de inhoud fysiek: dan spetteren de letters van vlees en bloed.

Een beeldende, talige voorstelling over Jozef K. als machteloos middelpunt van een absurde bureaucratie die tolt met rechtvaardigheid. Naar de postuum gepubliceerde roman van Franz Kafka. Met Bram van der Heijden, Kirsten Mulder, Matthijs van de Sande Bakhuyzen e.a.

‘Als het lukt vloeien de liefde voor taal, spel en beeld magisch samen.’

do 20 & vr 21 feb ma 21 apr

Alleen op de wereld 8+ MAAS Ademloze bewerking vol dans, circus en muziek, waarin een ongedwongen speelsheid de hartverscheurende eenzaamheid van Remi te lijf gaat, naar het wereldberoemde boek van Hector Malot. Idee, regie en tekst Moniek Merkx Choreografie Arthur Rosenfeld

THEATER live on stage

tam kai groeit mee met de maatschappij De mooiste ervaringen zijn vaak het resultaat van een confrontatie met het onbekende

‘Zoals de bekende Akram Khan zijn klassieke Indiase roots verweeft met moderne dans, zo geeft Pitchet Klunchun traditionele Thaise dans een eigentijds gezicht.’

‘Pichet Klunchun werd danser omdat Boeddha het wilde.’

live on stage

‘Pitchet Klunchun wil zijn dansers stimuleren de eeuwenoude, vastliggende wetten op te rekken en de klassieke dans te injecteren met invloeden van buitenaf.’

De traditionele dans van Thailand heet Khôn De Thaise choreograaf Pichet Klunchun maakt een dansvoorstelling over het oude Ramayana-verhaal waarin een beeldschone haan een prins naar twee prinsessen lokt, met fatale gevolgen. Op livemuziek van Boonyoung Katkong, een Thaise meester op de ranad ek (altxylofoon).

Tam Kai is onderdeel van de serie Ervaar daar hier theater, voorstellingen uit het buitenland die in meerdere theaters in Nederland te zien zijn. Dit jaar zijn dat voorstellingen uit Thailand, Tunesië, Brazilië en China. www.ervaardaarhiertheater.nl

za 6 oktober

Tam Kai Pichet Klunchun Tam Kai maakt onderdeel uit van de danscursus start op woensdag 16 oktober. Meer internationale dans

Re: Zeitung Anne Teresa De Keersmaeker, Alain Franco & PARTS za 7 december

kijk voor meer informatie op www.rotterdamseschouwburg.nl

THEATER muziekTheater

Vier jaar werkte ik als regisseur bij het Ro Theater. Sinds kort ben ik artistiek leider bij Theater Artemis. Tijd om mijn giraffe uit de voorstelling Broeders op te halen. Mijn eerste voorstelling bij Artemis wordt: De dag dat de papegaai zelf iets wilde zeggen, over de kunst van het napraten.

Ik en mijn vader waren de enige twee Feyenoordaanhangers in Almere-Haven. Met paaltjesvoetbal was het met zijn allen tegen die Feyenoorder. Op het eind lag ik in een foetushouding om mijn paaltje heen gekruld, maar het paaltje bleef staan. Het was de tijd waarin Joop Hiele via het achterhoofd van Sjaak Troost in eigen doel trapte.

Monument voor het ongebroken verzet, kop Westersingel. Bovenop het hoofd van de niet te breken verzetsheld zijn ijzeren pinnen aangebracht. Dit om het de duiven onmogelijk te maken om op het hoofd te gaan zitten en de verzetsheld onder te schijten. Het ongebroken verzet breekt alsnog, maar nu voor een stel duiven.

De laatste sporen van mijn werk in Rotterdam: het informatiepaneel bij de koepels in Rotterdam-Zuid. Vergeelde programmaboekjes en krantenknipsels over onze tournee met de kickboxers.

TOUR DE BATELAAN Door de ogen van verschillende talenten laten we Rotterdam zien. Een tocht door de stad langs plekken die voor hen bijzonder zijn, met elke keer een verrassende uitkomst. Deze keer is de beurt aan Jetse Batelaan.

Wie is Jetse Batelaan? Jetse Batelaan (1978) is van 2008 tot begin 2013 verbonden geweest als regisseur aan het Ro Theater. Hiervoor werkte hij als regisseur bij o.a. Max! en verschillende productiehuizen. Vanaf seizoen 13/14 is Batelaan artistiek leider bij Artemis in Den Bosch. Binnen een kort tijdsbestek heeft regisseur Jetse Batelaan een karakteristiek oeuvre van voorstellingen weten op te bouwen, vaak met sprekende titels als Pas als zaagsel krijgt een boom applaus, of Voorstelling waarin hopelijk niets gebeurt en Broeders.

Een trofee waar ik trots op ben. Gekregen van jeu-de-boulevereniging JBC Maasstad, een echte sportprijs. JBC Maasstad deed mee aan mijn voor stelling Wij zijn blij en gaven de trofee na afloop. De eerste Nijlgans zag ik twintig jaar geleden in de duinen bij Castricum. Ik ging enthousiast zoeken in mijn vogelboek, maar kon hem nergens vinden. Nu zitten ze overal, tot in het centrum van Rotterdam.

muziekTheater

Kickboxtrainer Daniel Monteiro probeert met mijn giraffe een vechthond bang te maken. Daniel was bode en receptionist in de voorstelling De bonte avond van bodybuilders.

Hier nog een Nijlgans, nu onder een brug aan de Maas.

Eiland van Brieneroord, stukje wildernis met Schotse Hooglanders op Zuid. De plek waar ik Rotterdam binnenkwam. Ik reisde ernaartoe om aan een technicus van Vis a Vis te vragen hoe ik voor mijn afstudeervoorstelling vijftig luchtmatrassen gevuld met helium in de lucht kon laten zweven. Zes plasticfabrieken later is het me gelukt.

De vijver achter het Boijmans. Voor opnames van Boijmans TV heb ik daar deze winter ingelegen met een eend op mijn hoofd. Het werd ineens opvallend stil in het eendenwak. Schoolpleingevoel. Het Ro Theater heeft afscheid moeten nemen van de lunchmedewerker. Sindsdien gortdroge zuurdesemboterhammen van thuis of heerlijk vettige croisants van de supermarkt.

Rotterdam op zijn best: een hele muur verplaatsen omdat het gebouw waar hij bijhoort gesloopt wordt. Het is een hele mooie muur met een metsel reliëf van Henry Moore. Het metsel reliëf staat nu op de binnenplaats bij het hoofdkantoor van Vestia.

Hoe goed kunnen we tegen ons verlies? Dat is voor mij de belangrijkste vraag voor ons in deze tijd. Eeuwenlang heeft West-Europa onafgebroken gewonnen en nu worden we plotseling aan allerlei kanten ingehaald. Voor mij gaat de Apera over deze vraag. wo 9 – vr 11 okt

APERA WILco/Jetse Batelaan/Marien Jongewaard Meer muziektheater

Nieuwe wereldsymfonie De Veenfabriek

za 7 december

kijk voor meer informatie op www.rotterdamseschouwburg.nl

Dag Rotterdam.

op de foto: Ramsey Nasr, acteur in Lange dagreis naar de nacht

THEATER theater

DE BASIS VAN DE MENS LIGT IN TAAL Acteur, schrijver, theatermaker en dichter Ramsey Nasr ontdekte zijn performancetalent op het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam. Als tiener choqueerde hij daar het publiek met een dadaïstische voordracht in de geest van de Ursonate van Kurt Schwitters. Twintig jaar later heeft Nasr een groot oeuvre op zijn naam staan en is hij een van de meest gewaardeerde literaire performers van Nederland. Vier jaar lang bekleedde hij met verve de prestigieuze functie van Dichter des Vaderlands. Nu is hij terug aan het toneel. Zijn eerste rol bij Toneelgroep Amsterdam is die van Jamie in het hartverscheurende familiedrama Lange dagreis naar de nacht van Eugene O’Neill, begin december te zien in Rotterdam. ‘Je leest ruzie, je voelt liefde.’

door Annette Embrechts De terugkeer Ramsey Nasr (39) spreekt zelf liever niet van een comeback. Want eigenlijk is hij niet van het podium weggeweest. Nasr maakte muziektheater, met onder anderen zijn vriend Mauro Pawlowski. Hij schreef libretto’s en gedichten, droeg deze voor tot ver in het buitenland en acteerde in verschillende televisieseries. Talloze poëzieprogramma’s en voordrachtavonden luisterde hij op met zijn indrukwekkende performance. En af en toe wist hij een compleet orkest achter zich te verzamelen. Maar goed, feit is, dat hij dit seizoen terug is bij het meest gerenommeerde toneel gezelschap van Nederland: Toneelgroep Amsterdam. ‘Het verschil is: ik speel weer klassieke theaterrollen en sta weer zelf onder een regisseur. Net als bij Het Zuidelijk Toneel, dertien jaar geleden. In die zin kun je spreken van een terugkeer. Ook omdat ik hiervoor het meest zichtbaar was als Dichter des Vaderlands. Al was ik zelf liever stilletjes begonnen, in de luwte.’ Of hij nu anders op toneel staat? ‘Ik moet het natuurlijk nog zien, maar ik denk dat ik vrijer en losser ben geworden.’

De keuze Tijdens zijn middelbare schooltijd aan het Erasmiaans Gymnasium ontdekte hij zijn liefde voor taal en theater. ‘Ik ben altijd verliefd geweest op taal. Niet alleen wát mensen zeggen fascineert mij, maar vooral hoe ze het zeggen. De basis van drama is niet een tafel op toneel, de basis van de mens is taal.’ Als tiener choqueerde Nasr ouders en leraren met een dadaïstische performance die deed denken aan de Ursonate van Kurt Schwitters. Bij bonte avonden konden ze altijd op hem rekenen. ‘Ik deed aan cabaret en schreef al vroeg satirische stukken.’ Nasr tekende graag en wilde misschien classicus worden. Terugkijkend stelt hij dat je nu eenmaal niet alles kunt doen en ook niet moet willen: het is onmogelijk. ‘Je kruipt langs een boom, neemt een tak en klimt verder. Je kunt omkijken, een paar takken terugzakken maar nooit meer retour naar die eerste vertakking. Dat moment van afscheid kun je vervelend vinden. Ik zal geen classicus meer worden, geen tekenaar of pianist. Ik zal nooit weten hoe de andere kant van mijn boom eruit ziet. Maar er staat in ieder geval iets in bloei.’ Nasr werd acteur, schrijver, theatermaker en dichter.

ramsey nasr Ramsey Nasr (1974, Rotterdam) is een Nederlands dichter, schrijver, acteur en regisseur. Nasr werd in 2005 benoemd tot stadsdichter van Antwerpen en veroverde in snel tempo de harten van de Vlamingen. Van meet af aan was het zijn bedoeling om gedichten te schrijven die niet alleen voor Antwerpenaren bestemd waren, maar voor een publiek tot ver buiten de stadsgrenzen. Tot januari 2013 was hij de dichter des vaderlands. Vanaf september 2013 is hij verbonden als acteur bij Toneelgroep Amsterdam.

THEATER Theater

‘Er zit geen schoonheid in de gedachte dat er altijd weer iets nieuws komt als je iets anders weghaalt. ’

De nostalgie Nasr verliet Rotterdam om te gaan studeren in Antwerpen, aan de toneelacademie Studio Herman Teirlinck. ‘Ik moest weg uit die stad, naar een plek met historie. Ik ben nostalgisch, heb een sterke hang naar het verleden, de renaissance, de Middeleeuwen. En juist in Rotterdam is de breuk met de geschiedenis overal zichtbaar en voelbaar. In Rotterdam was het continuüm weg. Ik miste de voortgang van de traditie, al was ik mij daar toen niet zo bewust van. De stad staat natuurlijk ook symbool voor de herrijzenis na de Tweede Wereldoorlog, en voor de moed radicaal te veranderen. Lang liep de stad in de voorhoede. Maar ik voelde tijdens mijn middelbare schooltijd vooral het gebrek aan eenheid. Tot enkele jaren terug was het trieste lot van Rotterdam: bouwputten. Gelukkig komt het eind van projecten in zicht, zoals het Centraal Station, als prachtige entree. Als je de hijskranen wegdenkt, zie je de kracht. Ik hoop dat Rotterdam nu door de bezuinigingen niet vermorzelt wat cultuur in de stad heeft opgebouwd. Natuur vernieuwt zich vanzelf; cultuur niet. Er zit geen schoonheid in de gedachte dat er altijd weer iets nieuws komt als je iets anders weghaalt. Want je vernietigt het broeinest onder de stenen.’

De dagreis ‘Lange dagreis naar de nacht, O’Neills meest autobiografische stuk, wordt vaak gezien als een lange afrekening met zijn conflictueuze jeugd. Alles klopt letterlijk. O’Neill had een zwaar verslaafde moeder. Als je de tekst leest, zie je aanvanke lijk alleen maar ruzies. Maar daaronder zit een ongelooflijke liefde voor elkaar. Hun gezin, hoe zwaar getraumatiseerd ook, is hun enige thuishaven. O’Neill heeft zo weergaloos mooi beschreven hoe dit gezin door alle ellende heen hoopt een gezin te vormen. Hij heeft niet voor niets de Nobelprijs voor literatuur gewonnen: het stuk is groots in taal. In onze voorstelling benadrukken we dat het niet over een particulier en extreem gezin gaat, maar over familiebanden in het algemeen. Je leest ruzie, je voelt liefde. Iedereen is op zoek naar geborgenheid.’

za 7 dec

Lange dagreis naar de nacht Meer Nobelprijswinnaars net zoals Eugene O’Neills lange dagreis naar de nacht

De ideale man van nobelprijswinnaar voor de Literatuur Elfriede Jelinek

Het Nationale Toneel wo 20 november

kijk voor meer informatie op www.rotterdamseschouwburg.nl

all the world is a stage De Rotterdamse Schouwburg is nieuwsgierig naar de wereld en op zoek naar het beste van nu. Met nieuws, theater en festivals uit Rotterdam, Nederland en de wereld. www.rotterdamseschouwburg.nl

Uniek theater en bijzondere dans uit conflictgebieden Dancing on the Edge Festival 2013 Rotterdamse Schouwburg, 22 en 23 december

Het Midden-Oosten is via de media vooral bekend als een gebied met conflicten en onbegrip, toch worden er ook baanbrekende en eigentijdse dansen theatervoorstellingen gemaakt. Het Dancing on the Edge-festival presenteert werk van choreografen, dansers en theatermakers, acteurs uit de regio. Door de ogen van deze kunstenaars wordt een persoonlijke en verrassende blik geworpen op de maatschappij en cultuur in landen als Marokko, Tunesië, Palestina, Egypte, Syrië en Iran. Naast dans en theater biedt Dancing on the Edge ook multimedia-installaties, muziek, eten, nagesprekken en discussies.

De beste singer-song writers van Nederland bij de overburen Songbird De Doelen, 23 en 24 november

Tijdens Songbird staat de Doelen vol met singer-songwriters. De Doelen verandert in een intiem indoor festival met een programma in zes zalen. Alle artiesten spelen een volledige set. De meeste met band, maar sommigen in speciale samenstelling.

Op zaterdag treden onder anderen Maria Mena, Alain Clark, Tessa Rose Jackson en Christel Alsos op. Voor zondag zijn Matt Simons, Tim Christensen, Miss Montreal en Niels Geusebroek bevestigd. Meer namen worden nog bekendgemaakt. www.songbirdfestival.nl

Theater, dans en een drankje op de vierde verdieping Literatuur, muziek, film, dans, theater en… uitgaan Geen Daden Maar Woorden Festival Rotterdam Rotterdamse Schouwburg, 5 oktober Geen Daden Maar Woorden Festival presentert een avond vol literatuur in combinatie met andere disciplines zoals muziek, film, dans en theater. Een festival dat zich op de scheidslijn tussen kunst en uitgaan bevindt. Met één kaartje is het mogelijk om alle zalen van de Rotterdamse Schouwburg te bezoeken, waar zowel gevestigde auteurs als jong talent op de planken staan. Laat je verrassen door Wilfried de Jong & Cok van Vuuren, maar ook Write Now! 2013 winnares Lize Spit staat garant voor een bijzondere performance en de nieuwe productie van het festival gaat in samenwerking met Scapino Ballet Rotterdam en een heel interessante dichter in première.

Club KBS Kijk voor data op de website van 21:00 tot 23:00 met drankje achteraf

U ziet de jongste theatertalenten en u drinkt na afloop met hen een drankje in Club KBS. Muziek, drank en een goed gesprek: gezelligheid verzekerd en dat voor maar € 11,–! De Krijn Boon Studio is sinds jaar en dag het podium waar jonge theatermakers zich kunnen ontwikkelen. Ze tonen vaak hun eerste theaterwerk en geven u de kans om de grote theatermakers van de toekomst hun eerste stappen te laten zetten. Vanaf dit seizoen heeft u nog meer reden om deze jonge makers te gaan zien. Kom naar Club KBS. Met de komende maanden: 13, 14, 15, 20, 21 en 22 november: Stigma Milone Reigman / Productiehuis Rotterdam 30 november (21:00) en 1 december (let op om 16:00):Verzamelprogramma Loic Perela / Rita Vilhena / Productiehuis Rotterdam / Dansateliers 6, 7 en 8 december: Mohr Shani / Dansateliers 11 en 12 december: Ten Liefde Frascati Producties 13 en 14 december: Hand in Hand Rory de Groot / Productiehuis Rotterdam

Best Kept Secret

Wilt u meer weten? Cursussen in de Rotterdamse Schouwburg

Voor wie zich wil verdiepen, biedt de Rotterdamse Schouwburg diverse cursussen, inleidingen en inleidingen PLUS aan. Dit seizoen zijn er drie cursussen. Een theatercursus begeleid door dramaturg Tobias Kokkelmans, een operacursus (i.s.m. De Doelen en het Nieuwe Luxor) begeleid door operadeskundige Gerard Legeland en een danscursus begeleid door dansdeskundige Jacq. Algra. Bij een groot aantal voorstellingen bieden we live achtergrond informatie aan dmv gratis inleidingen. Deze inleidingen beginnen een uur voor aanvang van de voorstelling en duren ongeveer een half uur. Bij een aantal voorstellingen wordt een inleiding van 60 minuten aangeboden. Met behulp van interviews en beelden geluidsfragmenten krijgt u achtergrondinformatie over de voorstelling die u gaat bezoeken. De kosten voor deelname aan een inleiding PLUS zijn € 2,50 per persoon. Koop uw kaarten voor de inleiding gelijktijdig met uw toegangskaarten.

in de Rotterdamse Schouwburg Kleine Zaal en Krijn Boon Studio

confrontatie met het onbekende Ervaar daar hier Rotterdamse Schouwburg, 26 oktober, 14 november, 19 februari en 2 april Het project ‘Ervaar daar hier Theater’ presenteert voor de tweede keer een serie van vier bijzondere theater- en dansvoorstellingen uit het buitenland, dit jaar zijn dat, Tam Kai uit Thailand, Reading uit China, O jardim (de tuin) uit Brazilië en Laroussa uit Tunesie. Van oktober 2013 tot en met april 2014 te zien in zeven steden in Nederland, waaronder de Rotterdamse Schouwburg. ‘De mooiste ervaringen zijn vaak het resultaat van een confrontatie met het onbekende.’

Met een aanbod zo groot als dat van de Rotterdamse Schouwburg, kunt u eenvoudig een voorstelling over het hoofd zien. En achteraf hoort u van vrienden dat u iets heel bijzonders gemist heeft. Dan is het te laat. Zulke voorstellingen kunt u beschouwen als the Best Kept Secrets van de Rotterdamse Schouwburg. We geven graag enkele geheimen prijs: Best Kept Secret #1: Ivana Müller Ivana Müller maakt haar eerste jeugdvoorstelling: Partituur. Je krijgt een koptelefoon en een stem fluistert instructies. Iedereen komt in beweging en is danser en toeschouwer tegelijk. Speciaal voor kinderen die niet stil willen zitten. Best Kept Secret #2: Dans in de Kleine Zaal Wilt u dansers ruiken, horen ademen en bijna voelen, probeer dan een dansvoorstelling in de Kleine Zaal of Krijn Boon Studio van bijvoorbeeld Jefta van Dinther (17 okt), Jens van Daele (6 nov) of Nicole Beutler (15 nov). Tip: houd uw ogen open en zoek dergelijke Best Kept Secretvoorstellingen bij ons. Vaak in de Kleine Zaal en Krijn Boon Studio.

Theater THEATER

het atelier van Hotel Modern

Hier komen alle voor stellingen weer samen De theatertaal van Hotel Modern is een volstrekt unieke ontmoeting van ambachtskunst met meedogenloze grote verhalen en troostrijke absurde inkijkjes. Vakmanschap tot op de millimeter.

‘Het vakmanschap van Hotel Modern en de unieke vorm waarmee het over de hele wereld zijn voorstellingen speelt staat buiten kijf.’ Theaterkrant over De baard van God

theater THEATER

‘Een mozaïekvoorstelling is met garnalenpersonages die elkaar ontmoeten en weer uit het oog verliezen, met zielige, maffe en mooie verhalen, met bibberende rozige lichamen en melancholieke kraaloogjes.’ Volkskrant over Garnalenverhalen

Aan het randje van Rotterdam, aan de rommelige Keileweg, worden voorstellingen bedacht die de hele wereld over gaan. In een oud maar ruim atelier met wat groen voor de deur werkt Hotel Modern nu aan het levenswerk van Richard Wagner: Der Ring des Nibelungen. Het Nederlands Blazersensemble vroeg of Hotel Modern de door hun bewerkte operacyclus van beeld wilden voorzien. ‘Zij vatten de muziek samen, wij het verhaal’, vertellen Herman Helle, Arlène Hoornweg en Pauline Kalker. ‘Niet letterlijk natuurlijk; we zoeken naar een eigen sfeer en karakter. We maken een soort natuurfilm met insecten. Die moeten we nog in elkaar zetten. Ze gaan geen mensen spelen, zoals de garnalen in Garnalenverhalen, ze doen wat insecten doen. Het wordt een concert met bijzondere beelden. Een Gesamt kunstwerk, zoals Wagner wilde.’ Insecten? ‘In deze sprookjeswereld, een belangrijke inspiratiebron voor Tolkiens In de ban van de ring, gaat het over goden, dwergen, mythische wezens. Ze vechten om de macht. Brünhilde de Walküre zit van top tot teen in een harnas, met een helm op, een zwaard en een schild. Zij is eigenlijk al bijna een insect. Insecten worden geboren, veranderen, vechten, sterven, leggen eieren in elkaar en vreten elkaar op. Dat klopt aardig bij het verhaal.’

wo 2 t/m vr 4 okt

De Baard van God vr 22 nov

De ring wo 11 t/m za 14 dec

Garnalenverhalen

‘Hartverscheurende verhalen, met kille precisie uitgebeeld door kleifiguurtjes.’

wo 18 t/m za 21 dec

Vliegboot moederschip Meer theater

De Storm 8+ De Toneelmakerij zo 2 mrt

Theaterkrant over De baard van God kijk voor meer informatie op www.rotterdamseschouwburg.nl

opera

De Reisopera gaat dapper door interview met Nicholas Mansfield, Nationale Reisopera

‘We zijn er nog’, staat er met triomfantelijke letters in de jaarbrochure van de Nationale Reisopera. Dat spreekt niet vanzelf. Ondanks de grote waardering voor de artistieke kwaliteit van de producties is er fors gehakt in het budget. door Dick van Teylingen De Reisopera bestaat nog, maar moest drastische keuzes maken. Directeur Nicholas Mansfield vertelt over overleven met minder dan de helft en over de twee opera’s die het gezelschap uit Enschede binnenkort in Rotterdam komt spelen: Tristan en Isolde en Il barbiere di Siviglia. Het jaarbudget van de Reisopera ging van achtenhalf naar drieënhalf miljoen. ‘We hadden honderd man in vaste dienst’, vertelt Nicholas Mansfield. ‘We kwamen uit op dertien medewerkers. De politiek verdient beslist geen pluim voor deze operatie. We hebben veel energie gestoken in overleven, maar het is gelukt: we bieden weer een programma waar we trots op zijn. In de zomer brachten we Katibu di shon, de eerste opera aller tijden in het Papiamento. We gaan toeren met Tristan und Isolde, Il barbiere di Siviglia, The Fairy Queen, Bachs Johannes Passion en The News, een nieuwe opera van Jacob ter Veldhuis. Onze La bohème gaat op tournee naar zes theaters in Engeland, dankzij het internationale programma van het Fonds Podiumkunsten. Cultuurexport blijft belangrijk. Je bewijst je cultuur geen dienst door er een muur omheen te bouwen.’

Er moet ook gelachen worden ‘De nieuwe opzet biedt andere mogelijkheden. Als je een koor in dienst hebt, moet je dat aan het werk houden, dus waren we zo ongeveer gebonden aan het grote repertoire. Bij Tristan und Isolde hebben we wel een groot koor, maar we zetten het niet op het podium – dat scheelt 40.000 euro aan kostuums. Regisseur Jacob Peters Messer hebben we speciaal uitgekozen omdat hij uit de voeten kan met beperkte middelen. Hij is erg sterk in personenregie. Schrijf maar in je agenda: het wordt een bijzondere productie. Als je de muziek van Wagner tot je toelaat, verandert dat je blik op de wereld. Nee, dat klinkt niet religieus. Spiritueel, dat wel.

za 12 okt

Tristan und Isolde za 30 nov

Il barbiere di Siviglia zo 26 feb

The Fairy Queen Meer OPERA

Médéé Opera2day

We hebben Il barbiere di Siviglia – komische opera met commedia del’arte figuren – op het programma gezet, omdat er bij opera ook gelachen moet worden. Antonio Fogliano dirigeert. Een rasitaliaan – Rossini is absoluut in goede handen bij hem. Laurence Dale regisseert, een meester in humor en timing. Hoe zijn regie eruit gaat zien weet ik wel, maar daar ga ik nog niks over zeggen.’

ma 9 december

kijk voor meer informatie op www.rotterdamseschouwburg.nl

THEATER dans

over de treurige schoonheid EN verlept variété interview met Ed Wubbe, choreograaf bij Scapino Ballet Rotterdam

Wie de echte handboeien wil zien, waarmee ontsnappings kunstenaar Harry Houdini begin vorige eeuw zijn onnavolgbare acts uitvoerde, moet naar New York. Daar is vorig jaar een Houdini-museum geopend, door magisch verzamelaar Roger Dreyer, met de op-een-nagrootste Houdini-collectie ter wereld. Of daar zich ook het origineel bevindt van de speciaal voor Houdini ontworpen Great Bean, weet choreograaf Ed Wubbe niet. door Annette Embrechts De artistiek leider van Scapino Ballet Rotterdam heeft zijn nieuwe choreografie vooral vernoemd naar het werktuig van de beroemde ontsnappingskunstenaar (The Great Bean, première 2 oktober) omdat hij gefascineerd is door de cultus van vaudeville en variété eromheen. ‘Het heeft iets treurigs moois: deze magische maar ook wat verlepte vorm van behendigheid. Ik laat mij inspireren door allerlei illusoire kermiskunsten uit de jaren tien en twintig van de vorige eeuw. En gebruik ook originele gipsyjazz, zoals van de Belgische sintigitarist Django Reinhardt. Maar ik ben niet van plan onze dansers letterlijk in de handboeien te slaan. Wel wil ik twee behendige jongleurs met de dansers integreren. Ik hoop zodanig dat niet duidelijk is wie danser is en wie acrobaat.’ Zoals meestal bij Wubbe, gaat het hem bij een thema voor een voorstelling vooral om de tijdsgeest, de sfeer en de cultus die er omheen hangen. In de hit Pearl – op veler verzoek in december terug in de Rotterdamse Schouwburg! – was dat de dubbelzinnige kant van de weelderige

barok. En in het zwoele Le Chat Noir, vol Franse chansons, was dat de artistieke aantrekkingskracht en het delicate verval van bekende bohemiens uit het fin de siècle. Nu, in The Great Bean, kiest Wubbe dus voor de kunst van het ontsnappen. Ook huischoreograaf Felix Landerer tekent voor een choreografie over escapisme, maar dan in moderne zin. ‘Felix is geïntrigeerd door de manier waarop mensen in deze tijd proberen te ontsnappen aan problemen zoals armoede, hectiek of sociale druk, bijvoorbeeld door te emigreren. Daar zal zijn choreografie over gaan.’ De nieuwe, nog onbekende huischoreografe Fang-Yu Shen tekent voor de derde bijdrage van de avond. Wat de Taiwanese precies gaat maken, weet Wubbe nog niet, wel dat ze haar unieke danstaal zal laten zien: ‘een mix van traditionele Aziatische dans met snelle, moderne dynamiek.’

‘Het heeft iets treurigs moois: deze magische maar ook wat verlepte vorm van behendigheid.’ wo 2 T/M vr 4 okt do 13 T/M za 15 feb

The Great Bean 12 T/M 14 dec

Pearl Meer DANS

danscursus Kijken naar dans begeleid door dansdeskundige Jacq. Algra vanaf wo 16 oktober

kijk voor meer informatie op www.rotterdamseschouwburg.nl

THEATER de foyer

Het Gezicht van de Rotterdamse Schouwburg

De foyer nodigt uit De competitie is voorbij, het publiek heeft gesproken: Herman Hammer is Het Gezicht van de Schouwburg. Elke donderdag komen Herman en zijn vrienden langs. Hun oren staan open voor veel soorten muziek, dus is het Radio 4-programma Virus, dat live in de schouwburg wordt gemaakt, een ideale reden om uit te gaan.

Het gezicht van de Rotterdamse Schouwburg Voor de seizoensbrochure hebben zich 35 bezoekers aangemeld om met hun foto op de omslag en het binnenwerk te komen. Deze bezoekers deden ook mee met de competitie voor Het gezicht van de Rotterdamse Schouwburg via Facebook. Degene met de meeste stemmen op zijn foto was de winnaar en won de titel: Het gezicht van de Rotterdamse Schouwburg, een jaar lang gratis bezoek aan de schouwburg en een poster campagne.

de foyer

‘Ik vind het heerlijk om mee te worden genomen in een verhaal.’

‘Het maakt me rijker.’

door Dick van Teylingen Virusavond. Herman is er al. Elke vriend of vriendin die binnenkomt verwelkomt hij met een hartelijke knuffel. Voor de happy people van de donderdagavond heeft hij een kwarktaart gemaakt. Iedereen krijgt een stukje. ‘Ik vind het zó genieten als je zoveel mensen ziet met wie je goed overweg kan’, zegt hij. ‘Elke donderdag komen we hier bij elkaar. Eerst luisteren we naar de muziek, daarna gaan we hard dansen.’ Het is duidelijk: hier staat een man met een talent voor vriendschap en groot sociaal netwerk. Groot genoeg om te zorgen voor zijn verkiezing. Wie is Herman Hammer? Hij is achtentwintig en heeft een studie Management, Economie en Recht achter de rug. Hij zag al snel dat daarin zijn toekomst niet lag, maar maakte de opleiding toch af. En wie weet wordt hij ooit nog eens economieleraar; hij volgt nu de pabo, want als docent wil hij wel door het leven. Daar ligt zijn passie. Dat weet hij sinds hij skiles geeft in Leidschendam, nu al weer een jaar of acht.

Waar komen al die vrienden vandaan? ‘Eigenlijk overal’, zegt Herman. ‘Herman verzamelt mensen’, zegt een vriendin. ‘Jelle is de belangrijkste’, zegt Herman. ‘Ik ken hem via een vriend van de middelbare school. We gingen samen mee op een vakantie en nu wonen we bij elkaar.’ Jelle is tiendejaars informaticastudent aan de TU Delft – altijd handig, als je een internetverkiezing wil winnen. De laatste voorstelling die Herman zag, was die van Young at Heart. Hij maakte meteen een praatje met de dirigent. ‘Als je hem ziet, zou hij zo een bandlid van Metallica kunnen zijn. En dan begint hij te zingen, met zo’n zoete stem. Ongelofelijk. Ik zei tegen hem dat hij me echt geïnspireerd had. Ik neem nu m’n gitaar mee naar m’n oma, en dan zingen we samen.’ Verder ging Herman niet vaak naar voorstellingen. ‘Jelle en ik zijn allebei student, dus we hebben het niet ruim.’ Volgend jaar wordt dat dus heel anders: hij heeft een jaar lang gratis naar de schouwburg gewonnen. ‘Ik wil echt zoveel mogelijk shows zien. In ieder geval alles van Wunderbaum: dat vind ik heel gaaf.’

THEATER Theater ROtterdam

NIEUWS VAN HET

Ro Theater

Golven van vreugde en verdriet De nieuwe voorstelling van Alize Zandwijk heet Vreugdetranen drogen snel. Een bonte mengeling van theater, dans en muziek, met bizarre verhalen en grote emoties. Vijf makers, betrokken bij deze productie, vertellen aan het begin van de repetitieperiode over het ontwikkelingsproces vanuit hun eigen invalshoek: ‘Het mag even véél zijn.’

Door Rinske Wels BEPPE COSTA, componist speelt Divan, muzikant en opschepper ‘We zijn een kleine gemeenschap en ik heb de grootste verhalen. Ik denk dat ik de burgemeester ben. Met Alize deel ik mijn liefde voor de filmer Kusturica en Balkanmuziek. Die heeft een melancholische kant, maar ook een macho-kant met veel toeters en trompetten. Brutale muziek, met ingewikkelde ritmes en een flink tempo. Dat kan ik niet nadoen, ik creëer mijn eigen stijl. Ik wil graag één scène waarbij de muziek maar dóór gaat. Als metafoor voor het leven. Net als op vakantie, als die Mexicanen bijna ín je bord spelen.’ Lachend: ‘Dat het publiek het gevoel krijgt: kan die muziek misschien even uit?!’ GIJS NABER, acteur speelt Andreas, een verliefde jongen ‘Mijn personage staat voor de romantiek, de onschuld, het geloof en de hoop. In een wereld waarin iedereen getekend is door het leven. Uiteindelijk mijn personage ook. Het lijkt een tegenstelling, maar door de wetenschap van verlies, kun je juist het leven heel erg vieren. We zoeken dat ook op in het spelen. Niks wordt ingehouden. Er is continu een soort druk op de ketel en dan ineens ontploft het. Dat voel je. Dat is mooi. Werken met Alize is altijd een spannend proces, omdat ze veel haalt uit improvisaties tijdens het repetitieproces. Tot nu toe zijn er echt al heel toffe dingen tot stand gekomen, wie weet waar dat allemaal nog toe leidt.’

ANGELINA DECK, danseres speelt Line, een blinde lotenverkoopster ‘Als lotenverkoopster ontwerp ik mijn eigen wetten van geluk. Ik verkoop immers mogelijk geluk. Ik ben de hele tijd aanwezig, maar blijf tegelijkertijd een buitenstaander. Zo ontstaat er voor mij veel ruimte om dingen aan te voelen en, als blinde, toch te zien. Eerder dan de rest, omdat ik zo intuïtief ben dat ik de dingen op een andere manier waarneem. Dat wat niet uitgesproken wordt, laat ik zien in beweging. Teksten en ideeën vertaal ik naar beweging. Loslaten kan dan bijvoorbeeld het losmaken van mijn spieren zijn, mijn gewrichten die zwak worden of ik kan me totaal overgeven aan een danspartner.’ RIK VAN DEN BOS, schrijver schreef de tekst voor het toneelstuk geïnspireerd op de films van Emir Kusturica en de boeken van Gabriel García Márquez ‘Ik heb eerst research gedaan waarbij ik Kusturica als maker leerde kennen. Ik zag dat er in al zijn films steeds terugkerende elementen zitten. Het grote gevaar bij zoiets is dat je dat gaat nadoen. Dat wilde ik niet. Bovendien is er ook een cultuurverschil. Ik wilde een vertaalslag maken naar onze maatschappij, onze vorm van theater maken en mijn eigen stijl als schrijver. Tegelijkertijd ken ik veel van Alize’s werk en weet ik ook wat haar stijl is. Wat ik geprobeerd heb is de energie en de sfeer van Kusturica’s films mee te nemen in een nieuw stuk. De titel heb ik bedacht: je kunt huilen van verdriet en huilen van geluk. Maar verdriet blijft langer hangen, dus laten we maar proberen om ons verdriet om te zetten in vreugde. Dat is het idee erachter.’

Theater ROtterdam

AGENDA Ro Theater 13 SEP T/M 15 NOV

VREUGDETRANEN DROGEN SNEL Theater in de Rotterdamse Schouwburg en op tournee

Geïnspireerd op de films van Emir Kusturica en de romans van Gabriel García Márquez. Een theatervoorstelling vol dans, muziek, toneel, magie en spektakel die je even de ernst van het leven doet vergeten. Met de gehele cast van het Ro Theater. Met o.a. Jack Wouterse, Gijs Naber, Fania Sorel, Sylvia Poorta en Angelina Deck Muziek Beppe Costa Regie Alize Zandwijk Tekst Rik van den Bos

3 OKT t/m 3 NOV

MARJOLIJN VAN HEEMSTRA DE HELE TRILOGIE Garry Davis / family ’81 / Mahabharata Theater IN HET RO THEATER EN OP TOURNEE: Garry Davis: 3 okt, 2 & 3 nov Family ’81: 4 okt Mahabharata: 5 okt

ALIZE ZANDWIJK, regisseur wil in Vreugdetranen... vooral de kracht halen uit het vieren van dingen ‘Wat ik mooi vind aan de films van Kusturica, zijn de lagen die hij gebruikt in het verhaal. Het hele beeld is bij hem gevuld, van onder tot boven, van links tot rechts. Overal zie je nevenverhalen. Dat doe ik zelf ook al jaren, op het toneel. Ik ben dol op wat er náást een scène gebeurt, daar kun je ook een verhaal vertellen. Zodat je een geheel te zien krijgt. Ik hou van zo veel mogelijk mensen op het toneel, het idee van een gemeenschap. Er zijn voortdurende golven van vreugde en verdriet. Zoals het leven ook is. Ik vind dat in deze tijd erg belangrijk. We sukkelen in Nederland met van alles: de crisis, de bezuinigingen, alles wordt minder. En ondanks dat hebben we ook vreugde, kunnen we het leven ook wel degelijk vieren. Verlies hoort daar bij. Dat is het grote thema in dit stuk. Een jongen verliest zijn vader, een gokker zijn geld, een vrouw verliest haar hart aan iemand die verdwijnt. De voorstelling is energiek: er is aan de lopende band muziek, je ziet dingen, flarden van een verhaal worden verteld. Een aaneenschakeling van veelheid. Dat alles even mag: heftig acteren, dans, geluid. Even niet het minimalisme, maar juist barok.’

Marjolijn van Heemstra maakte een drieluik over verbondenheid tussen mensen in een gegloba liseerde wereld. ‘Ze weet van haar verhaal een meeslepend en ontroerend groter verhaal te maken over ongelijkheid, idealisme en verbeelding’, schreef Trouw en ‘wonderbaarlijk mooi’, aldus het Parool.

18 DEC ’13 T/M 5 JAN ’14 en 1 APR ’14

LANG EN GELUKKIG Theater in de Rotterdamse Schouwburg en op tournee

In deze doldwaze sprookjesrevue is niets wat het lijkt. Voor iedereen die het gemist heeft of nog een keer wil zien! Met de originele cast met o.a. Arjan Ederveen, Gijs Naber, Jack Wouterse, Alex Klaasen, Dick van den Toorn en Sylvia Poorta

9 T/M 26 JAN ’14

BRANDEN Theater Alleen te zien in het Ro Theater

Wegens succes komt deze aangrijpende voorstelling, over een broer (Nasrdin Dchar) en zus op zoek naar hun dood gewaande vader en broer, weer voor even terug in het Ro Theater. ‘De reden waarom toneel ooit is uitgevonden’ schreef de Groene Amsterdammer. In 2010 werd Branden door het Nederlands Theater Festival en NRC Handelsblad uitgeroepen tot één van de beste voorstellingen en ontving actrice Fania Sorel voor haar rol een nominatie voor de Theo d’Or.

5 MRT T/M 3 APR ’14

BOSSEN Theater Alleen te zien in het Ro Theater

Regisseur Alize Zandwijk maakt met Bossen een vervolg op Branden en Kust van Wajdi Mouawad. Bossen is een zoektocht naar wortels en bloedbanden. We volgen de familiegeschiedenis van het jonge Canadese meisje Loup. Van de Eerste Wereldoorlog in Frankrijk, tot de Tweede Wereldoorlog, en de meest actuele geschiedenis. Een sprookjesachtig detectiveverhaal met een labyrint aan verhalen. Met o.a. Fania Sorel, Herman Gilis, Yahya Gaier, Esther Scheldwacht Muziek Oleg Fateev

Na het grote succes van 2007 is Lang en Gelukkig weer terug!

Ro Theater is onderdeel van Theater Rotterdam, net als Wunderbaum, Productiehuis Rotterdam en Rotterdamse Schouwburg.

Theater ROtterdam

NIEUWS VAN

wunderbaum

zorgen in the new forest Na een première in Amerika koerst Acteursgroep Wunderbaum op 16 en 17 november terug richting Rotterdam met de voorstelling Hospital: alweer het derde deel van het grootscheepse project The New Forest. GEINTERNEERDE JONGEREN BOUWEN MEE AAN THE NEW FOREST Wunderbaum, Studio 52nd en De Koppeling – een besloten behandelcentrum voor jongeren – delen hun aspiraties voor een nieuwe samenleving. De jongeren schrijven theaterteksten en ensceneren deze samen met Wunderbaum.

Rail Gourmet ‘Ingenieuze tekst die door Wunderbaum prachtig wordt gespeeld.’ Volkskrant**** ‘Warm pleidooi voor de fantasie.’ De Morgen**** Het veelgeprezen drieluik over gelukzoekers van Annelies Verbeke, eindelijk en eenmalig terug in Rotterdam op unieke locatie.

Voor wie het nog niet wist: in The New Forest gaat Wunderbaum – samen met vertegenwoordigers van allerlei geledingen uit onze samenleving – op zoek naar alternatieven voor de crisis. In elke voorstelling van The New Forest komt een ander vraagstuk aan bod. In De komst van Xia bijvoorbeeld was dat ‘macht’; in Hospital is dat ‘de zorg’. Terwijl in Nederland de liberalisering van de gezondheidszorg volop gaande is, lijken de Verenigde Staten met Obamacare juist een omgekeerde beweging te vertonen. Waar ligt de toekomst van ons zorgstelsel? Voor Hospital werkt Wunderbaum samen met de acteurs van de Los Angeles Poverty Departement (LAPD), de eerste theatergroep in de VS bestaande uit mensen die ervaring hebben met dakloos zijn. Zij wonen of werken ‘on Skid Row’, een verpauperde buurt in downtown L.A. Hun verhalen, en die van zorgverleners, vormen de basis van deze voorstelling. Verder zijn er tal van verwijzingen naar Amerikaanse ziekenhuisseries zoals E.R., maar ook het medische horrorepos The Kingdom van Lars von Trier passeert de revue. het virus dat ‘zorg’ heet Hoe ziet onze samenleving er straks uit? Als de huidige groei in de zorgsector doorzet, geeft in 2040 elk Nederlands gezin 35% van zijn inkomen uit aan zorgkosten. Sterker nog: maar liefst een kwart van onze beroepsbevolking moet dan in de zorg werken. Bij wijze van spreken valt de samenleving dan uiteen in twee groepen: zorgverleners en zorgbehoevenden.

De zorgsector zal ons sociale, economische en politieke leven dus in belangrijke mate gaan beheersen. Hoe komt dat? Wunderbaum vroeg het aan een aantal experts. Eén van hen

is Roland Bal, hoogleraar en onderzoeks leider van het Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg (IbmG) aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Roland Bal: ‘Zorg heeft de neiging zich eindeloos te expanderen, zoals een virus dat doet. Sinds we in Nederland het door de overheid beheerde macrobudget voor de zorg hebben losgelaten (bij wet in 2006 – red.), groeien we gewoon eindeloos door. Toen de overheid dit kostenregulerende budget uit handen gaf, was het idee dat de zorgverzekeraars die taak wel zouden overnemen. Maar dat gebeurde natuurlijk niet. Verzekeraars hebben er namelijk helemaal geen baat bij dat er een rem op de kosten komt.’ ‘Qua kostenstijging is Nederland echt een uitbijter, ook internationaal. De Verenigde Staten zijn nog veel erger, maar ons land is hard op weg om de Verenigde Staten van Europa te worden, wat zorgkosten betreft. Engeland doet het bijvoorbeeld veel beter. In Engeland is de zorg grotendeels in handen van de staat. Zij houden de kosten nog steeds keurig onder de 10% van het BNP. Wij zitten inmiddels op 14 à 15%.’ de ziekmakende samenleving ‘De marges van wat we onder ‘ziek’ verstaan, worden continu opgerekt. Naarmate zorgverleners deskundiger worden, gaan zij ook meer doen: tegenwoordig behandelen we veel meer mensen dan voorheen. Het verdienen van geld is natuurlijk een belangrijke achterliggende motor. Maar er is natuurlijk ook een oprechte drive

Theater ROtterdam

‘De ervaring met het dakloos zijn van de acteurs van LAPD vormen de basis van de voorstelling.’

AGENDA wunderbaum Wunderbaum in Rotterdam:

25 okt

Actie #2 theater Rotterdamse Schouwburg

5 t/m 8 nov

Rail Gourmet theater op locatie, in Groothandelsgebouw

16 en 17 nov

Hospital theater Rotterdamse Schouwburg, GZ

20 en 21 dec

samenwerking met Studio 52nd theater Rotterdamse Schouwburg, KZ

Wunderbaum on tour:

24 t/m 29 seP

Hospital theater

Linda Harris, actrice van Los Angeles Poverty Department foto: Henriette Brouwers

RADAR LA, Redcat Los Angeles

31 okt, 1, 12 nov om ‘een betere samenleving’ te maken. En die twee gaan goed samen. Alle pijlen wijzen dus dezelfde kant op.’ ‘Onlangs lijkt het te zijn gelukt om de kosten van de zorg weer een beetje te stabiliseren, vooral door afspraken tussen het ministerie van VWS, de verzekeraars en zorgaanbieders. De aloude polder dus, en weg van de markt. Toch blijft er een druk op onze samenleving om steeds meer mensen in het zorgsysteem op te nemen. Mensen als ‘ziek’ definiëren is nou eenmaal een manier waarop we zorg en geld mobiliseren. We leven dus in een soort ziekmakende samenleving.’

‘Zorg heeft de neiging zich eindeloos te expanderen, zoals een virus dat doet.’ Ronald Bal

‘Overigens is het niet zo’n zinvolle discussie of we voor of tegen de markt moeten zijn. De zorg is altijd een markt. Of die nu door de staat geregeld is of niet. Wel is de vraag: wat voor type problemen wil je oplossen? Er is toch heel veel onnodige zorg. Dat is zonde. Dat geld kun je ook gebruiken voor mooie toneel voorstellingen. Of beter onderwijs voor onze kinderen.’

3 t/m 6, 11, 12 dec

Het spookhuis der geschiedenis theater 31 okt en 1 nov: Theater aan het Spui, Den Haag 12 nov: Chasse theater, Breda 3 t/m 6 dec: NTGent, Gent (BE) 11 dec: Theater de Veste, Delft 1 2 dec: Schouwburg Arnhem

9 november

Looking For Paul theater

Lees het volledige interview met Roland Bal – waarin onder meer hoopvolle transities in de zorgsector – op http://thenewforest.nl. Kijk voor meer info over LAPD op http://lapovertydept.org.

Theater Malpertuis, Tielt (BE)

Wunderbaum is onderdeel van Theater Rotterdam, net als Ro Theater, Productiehuis Rotterdam en Rotterdamse Schouwburg.

op de foto: Rita Vilhena, danseres in en choreograaf van Set New Beginnings

Theater ROtterdam

NIEUWS VAN HET

productiehuis Rotterdam

performance als ultieme happening De van oorsprong Portugese danseres/choreograaf Rita Vilhena werkt al jaren vanuit Rotterdam in veelal internationale dansen theaterproducties waarin zij zichzelf uitdaagt nieuwe bewegingsvormen te vinden en tracht op een zo direct mogelijke manier met het publiek te communiceren. door Tanja Elstgeest Haar onderzoek vertaalt zich in een praktijk waarin zij steeds opnieuw de samenwerking en artistieke uitwisseling aangaat met andere dansers, choreografen, muzikanten en kunstenaars uit verschillende landen. In 2005 richtte Rita Vilhena stichting Baila Louca op – een onafhankelijke vrijplaats voor dansers en makers. Bij Baila Louca staat dansontwikkeling door middel van improvisatie centraal. Vaak werkt Baila Louca op bijzondere locaties, in galeries of andersoortige kunstruimtes en maakt voorstellingen in samenwerking met professionele muzikanten uit de wereld van de experimentele en improvisatiemuziek. Rita Vilhena: ‘Vanaf de jaren 90 ontwikkelde de Europese podiumkunst veel abstracte en conceptuele dansproducties. Het was alsof we collectief leden aan een ‘Duchamp-syndroom’ waarbij kunst alleen nog maar naar kunst verwees en in een kunstcontext betekenis had. Nu zie ik veel Europese podia voorstellingen programmeren die een politiek-sociale urgentie hebben, zoals stukken uit het Midden-Oosten. Zelf groeide ik op in een centraal Europa waar culturele en religieuze identiteit werd opgeofferd voor een gemeenschappelijke munt, waar globalisering tot standaardisering leidde en de media officieel hun vrijheid veroverde en in plaats van informatief vooral entertainment werden. Volgens mij zijn we daardoor in een post-conceptueel en post-abstract tijdperk beland, waarin de kunst op een meer directe manier met het publiek moet gaan communiceren. Ik wil voorstellingen maken die een directe emotionele reactie van de toeschouwer beogen, meer dan een intellectuele, beredeneerde respons.’

In oktober werkt Rita Vilhena in Productiehuis Rotterdam aan een nieuwe voorstelling, getiteld Set New Beginnings. Zij nodigde hiervoor onder andere de Amerikaanse choreograaf/danseres Meg Stuart uit om met haar deze improvisatie-voorstelling te maken. Meg Stuart veroverde de afgelopen jaren vanuit Brussel met haar baanbrekende gezelschap Damaged Goods de internationale podia. Haar werk kenmerkt zich door een intensieve dialoog tussen beweging, beeldende kunst, ruimte en muziek. Meg Stuart/Damaged Goods was meerdere keren in de Rotterdamse Schouwburg te zien, onder andere tijdens Festival de Internationale Keuze. Ook de derde performer/ danseres in Set New Beginnings, de Portugese Vania Rovisco, werkt zowel in het theater als in andere disciplines als film, beeldende kunst en hedendaagse muziek. Samen met deze twee bijzondere performers, ontwerper Paul van Laak en muzikant Henk Bakr onderzoekt Rita Vilhena in Set New Beginningss hoe het menselijk lichaam fysiek reageert op gedachtes en emoties. Het Baila Louca-project begint als een improvisatie op een filmset waar live opnames worden gemaakt. Op de set worden scènes gecreëerd die op hun beurt weer verwijzen naar nieuwe scènes en nieuwe opnames. Set New Beginnings zal een plek zijn voor bijzondere ontmoe tingen. De compositie ontstaat vanuit zowel de esthetische ruimte als toegepaste beweging om zich vervolgens spontaan verder te ontwikkelen. De performance als de ultieme ‘happening’.

Theater THEATER

DISCUSSIE OVER DE ZWARTE VROUW

AGENDA PRODUCTIEHUIS ROTTERDAM vr 11 T/M za 12 okt

Set New Beginnings Rita Vilhena / Meg Stuart / Vania Rovisco / Productiehuis Rotterdam dans Rotterdamse Schouwburg Krijn Boon Studio

Wie is Milone Reigman Milone Reigman (Paramaribo, Suriname 1979) is theater maakster, actrice, schrijfster, maar vooral regisseur. Op jonge leeftijd was ze al bezig met theater. Nadat ze op 13-jarige leeftijd van Paramaribo naar Rotterdam verhuisde, begon ze aan de Jeugdtheaterschool Hofplein en speelde jaren bij Theatergroep DOX in Utrecht. In 2010 studeerde ze af aan de Regie Opleiding van de Theaterschool aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten.

‘Hoe kun je jouw identiteit ontlenen aan meerdere vrouwbeelden, dat is wat mij bezig houdt.’

Het boek Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje deed in 2008 veel stof opwaaien. Sommigen vonden het racistisch en/of stereotyperend, anderen zagen het probleem niet. Voor regisseuse Milone Reigman was het de aanleiding om Stigma te maken: een voorstelling over de beeldvorming over de hedendaagse zwarte vrouw en de impact van stigmatisering.

wo 13 T/M vr 22 nov

Stigma Milone Reigman/ Productiehuis Rotterdam Theater Rotterdamse Schouwburg, Krijn Boon Studio

tournee: 18 sep T/M 23 jan

door Moos van den Broek Deze zomer volgt regisseuse Milone Reigman een intensieve zomerworkshop aan het Lincoln Center Theater in New York. Reigman is geïnteresseerd in schrijvers met een AfroAmerikaanse achtergrond, vooral te vinden in New York en Londen. Ze is op zoek naar toneelstukken die dichter liggen bij haar achter grond en haar kijk op de wereld. Reigman werd geboren in Suriname, maar verhuisde in haar eerste levensjaar naar Nederland. Nog steeds heeft ze een nauwe band met haar geboorteland. Ze groeide op in Rotterdam waar ze vanaf haar 11e in theater speelde en creëerde. Uiteindelijk volgde ze de richting ‘makend docent’ aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en stroomde door naar de regieopleiding in Amsterdam. Reigman: ‘In Utrecht leerde ik vanuit beelden te denken, in Amsterdam lag de nadruk op tekst en conceptontwikkeling.’ Direct na haar regieopleiding werd ze opgepikt door Productiehuis Rotterdam. In de context van de Kitchenette bewerkte ze Jean Genets De Meiden. In DEF! Mevrouw moet gewassen worden zette ze de rol van de zwarte verpleger centraal en rekende ze af met hedendaagse misstanden en onderdrukking in de verpleging. Komend seizoen regisseert Reigman een nieuwe voorstelling geïnspireerd op de commotie rond het boek Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje. ‘Ik geloof dat we in Nederland denken dat we ver zijn als het draait om omgaan met de ander, maar dat valt nog best tegen. Vuijsje deed in het debat rond het boek uitspraken die ik typisch vind voor Nederlanders. Wie aangaf daar niet van gediend te zijn, werd beschouwd

als slachtoffer. Het beeld dat hij schetste van de zwarte vrouw is een extreem sexy beeld. Het is zijn eigen fetisj en hij bevestigde daarmee het stereotiepe beeld dat bestaat.’ De beeldvorming rond de zwarte vrouw is seksueel beladen (‘wild’ en ‘primitief’) en iets waar in Nederland een taboe op heerst. Met zwarte mannen is het overigens niet anders. ‘Hoe wordt een dergelijk beeld de norm en hoe kun je jouw identiteit ontlenen aan meerdere vrouwbeelden, dat is wat mij bezig houdt.’ Het onderwerp kent een doorlopende en actuele discussie in Amerika omdat discriminatie daar op een veel grotere schaal plaatsvindt en extremer is. Maar ook onderzoeken in Nederland wijzen nog steeds uit dat iemand met een andere culturele identiteit minder snel een baan krijgt. ‘Ik kan eigenlijk heel veel vertellen over de Nederlandse identiteit. Ik ben een ervaringsdeskundige en kan de discussie aangaan met het publiek, maar ik merk dat het gesprek blijft steken in uiterlijke kenmerken. Het zijn kleine dingen. Mensen complimenteren mij soms met mijn Nederlandse uitspraak. Kennelijk roept mijn uitspraak verwarring op, men kan het niet plaatsen. Eva Jinek kan zich profileren als een vrouwelijke en intellectuele vrouw, dat wordt gezien. Als het over mij zou gaan of iemand met een andere culturele achtergrond dan ligt dat totaal anders.’ De voorstelling Stigma wordt gespeeld door Shertise Solano, Janneke Remmers en Naomi Reingoud in de Krijn Boon Studio van de Rotterdamse Schouwburg. Het toneelbeeld is van kunstenaar Joris van Oosterwijk.

Schwalbe zoekt massa Schwalbe Theater wo 23 & do 24 okt: Rotterdamse Schouwburg, kleine zaal

Schwalbe zoekt massa gaat over het verlangen en de angst om onderdeel te zijn van een groter geheel. Schwalbe breidt zich voor deze voorstelling uit met honderd man om een ware massa te vormen.

TOURNEE: za 14 sep t/m za 14 dec

Hand in Hand Rory de Groot Theater vr 13 & za 14 dec: Rotterdamse Schouwburg, kleine zaal

Toen hij klein was had Rory de Groot de droom om profvoetballer te worden. Op zijn 19de ging die droom in vervulling toen hij in een uitverkocht stadion in Japan zijn debuut maakte in Feyenoord 1. Roem en rijkdom lonkten, maar het liep allemaal anders...

Productiehuis Rotterdam is onderdeel van Theater Rotterdam, net als Ro Theater, Wunderbaum, en Rotterdamse Schouwburg.

THEATER agenda

AGENDA UITGELICHT di 15 oktober

wo 30 oktober

Danstheater van hiphop tot traditioneel Afrikaans

Meewaaien met de geest van Federico Fellini

War & Peace – From Dakar to Amsterdam Don’t Hit Mama en Ecole des Sables (Senegal) 20:15, Grote Zaal

Fellini Noord Nederlands Toneel 20:15, Grote Zaal

War & Peace is een energieke dansvoorstelling over de grote en kleine oorlogen waar we allemaal mee te maken krijgen, in de buitenwereld en in onszelf. Vier Nederlanders en vier

Senegalezen delen hun liefde voor dans. Ze halen hun inspiratie uit hun directe omgeving en uit de contrasten tussen het leven van een hiphopdanser in Amsterdam en in Dakar.

wo 13 november

De rusteloze geest van de vallende machthebber MCBTH Toneelhuis 20:15, Grote Zaal

Regisseur en beeldenmaker Guy Cassiers en componist Dominique Pauwels gaan op zoek naar de essentie van Shakespeares Macbeth: de machtige man die ten onder gaat. Niet door krachten van buiten – alles loopt juist op rolletjes – maar door wat er woedt in zijn geest. Muziek en zang worden medespelers in het verhaal en leggen een dimensie bloot die in het spreken verborgen en verdrongen blijft. Zes muzikanten en drie zangeressen verbeelden de innerlijke ontwikkeling van Macbeth. Het gesproken woord wordt ‘bespookt‘ door het gezongen woord. Tekst William Shakespeare Vertaling Hugo Claus Regie Guy Cassiers Muziek Dominique Pauwels Met Katelijne Damen, Tom Dewispelaere, Kevin Janssens, Johan Van Assche, e.a

wo 30, do 31 oktober

vr 15 november

Terug naar the eighties

Dans als verkenning van de ontmoeting

Onward! Orkater / The Sadists 20:30, Kleine Zaal

4: Still Life Nicole Beutler / Theater Malpertuis 20:30, Kleine Zaal

De jaren tachtig (kapsels, schoudervullingen, ingeblikte drums...) roepen maar zelden warme nostalgische gevoelens op. Toch maken The Sadists juist over dat decennium een voorstelling. Sadist Viktor Griffioen vertelt waarom. ‘We zijn zelf kinderen van die tijd en vinden het muzikaal juist een interessante periode, vol uitersten. We laten ons inspireren door van alles, van Rick Astley tot Twisted Sister en Iron Maiden. Maar we

spelen geen covers, alleen onze eigen muziek. De sfeer van films als Videodrome, The Running Man, Total Recall en de Alien-trilogie zul je zeker terugzien in Onward! Economisch ging het toen ook niet zo goed, maar technologische vernieuwingen als internet dateren uit de jaren tachtig.’ Van en door The Sadists: Kaspar Schellingerhout, Erik van der Horst en Viktor Griffioen Eindregie Erik Whien

Een van de grootste Italiaanse regisseurs aller tijden, het brein achter La strada, Otte e mezzo, E la nave va, La dolce vita en veel meer films, neemt ons mee door zijn leven. Fellini was kind in fascistisch Italië en ontwikkelde zich van jonge fantast tot gelauwerd regisseur en meervoudig Oscarwinnaar. Als we zijn vrouw en muze Giulietta en zijn levenskameraad en componist Nino Rota hebben leren kennen, gaat de kermis van zijn verbeelding open, met uitbundige kostuums en wonderlijke circusacts. Tekst en regie Ko van den Bosch Regie Ola Mafaalani Muziek Eef Van Breen en zijn band Met Ko Van Den Bosch (Fellini), Eef Van Breen (Nino Rota), Klára Alexová, Maartje Van De Wetering e.a

Nicole Beutler grijpt terug op sociale dansen en de geschiedenis van het dansduet om de ontwikkeling van de man-vrouwrelatie onder de loep te nemen. Hoe ontmoeten we elkaar? Welke culturele strate gieën zijn er door de jaren heen voor ontworpen en welke rol speelt sociale choreografie? In onze tijd, waarin virtuele ontmoetingen steeds meer in de plaats komen van fysieke, zijn dat actuele vragen. In het duet 4: Still Life belichamen een man en een vrouw de oersymmetrie van de tegenstelling. Samen verkennen ze de ontmoeting, van hofdans tot paringsritueel. Concept en choreografie Nicole Beutler Artistieke samenwerking Piet Arfeuille Muziek Gary Shepherd Toneelbeeld Nicole Beutler en Minna Tiikkainen Met Marjolein Vogels en Benjamin Kahn

THEATER agenda

za 16 november

do 21 november

Dwalen door de onderbuik van moerassig Amerika

Een wereld tussen waan en werkelijkheid

Ghost Abattoir Fermé 20:30, Kleine Zaal

Naked Lunch Club Guy&Roni 20:15 Grote Zaal

wo 27 november

Supertrio over echt en onecht Vals NT Gent / Het Nationale Toneel 20:15 Grote Zaal

Duister en onheilspellend zijn de voorstellingen van Abattoir Fermé. Voor Ghost komt daar nog eens zompig en klam bij. De Vlaamse beeldende theater groep, die inmiddels over de hele wereld gevraagd wordt, maakt een reis down South, een roadtrip naar Georgia, Louisiana en Missisippi, met good ol’ boys, southern belles, swamp people en voodoo queens. ‘De acteurs kruipen met ongeloof lijke transformatiekracht van het ene in het andere personage…

Suggestief, subtiel onheilspellend zuigt de verbluffend krachtige soundtrack van Kreng je het moeras in. ... Dit is niet alleen esthetiek in beeld, maar ook sociale kritiek en getuigt van een opmerkelijk mededogen. Een bedwelmende trip.’ (De Standaard). Regie Stef Lernous Muziek Kreng Spel Kirsten Pieters, Tine Van den Wyngaert, Chiel van Berkel, Çaǧlar Yiǧitoǧulları.

Dynamisch, eigenwijs, ongepolijst – zo karakteriseert Nederlands noordelijkste dansgezelschap zijn werk. Het voelt zich dan ook verwant aan de Amerikaanse schrijver William Burroughs, die met Naked Lunch (1959) een baanbrekend associatief boek schreef dat de Amerikaanse literatuur veranderde. Club Guy & Roni verbeeldt de hallucinerende trip die junkie William Lee door de VS maakt, op de vlucht voor de politie. Dansers en acteurs staan op het podium met drie zangers van VOCAALLAB en Slagwerk Den Haag. Oscar van Woensel schrijft de tekst, Yannis Kyriakides componeert de muziek. ‘Welkom in de ADHDwereld van psychotische poëzie, van banale humor en van het credo van onze tijd: ik zeg wat ik denk, dus ik ben.’ Choreografie Guy Weizman en Roni Haver Tekst Oscar van Woensel Muziek Yannis Kyriakides Live muziek Slagwerk Den Haag Dans Dunja Jocic, Roni Haver, Camilo Chapela, Adam Peterson e.a

Wie dit jaar een sterker acteurstrio zoekt dan dat van Vals, moet goed zoeken. Elsie de Brauw, Bert Luppes en Betty Schuurman hoorden jarenlang bij de harde kern van Theatergroep Hollandia, net zoals regisseur Johan Simons. De Brauw en Schuurman spelen zussen die verdacht worden van een misdrijf. Ze werken in de wereld van theater en tv, zijn voorzien van flinke ego’s en hebben wat uit te vechten. In Vals laat Lot Vekemans, die voor NT Gent eerder de voltreffers Zus en Gif schreef, zien hoe zelfbeeld en het beeld dat anderen van ons hebben afhankelijk zijn van elkaar. Echt kan zomaar veranderen in onecht, en omgekeerd. Tekst Lot Vekemans Regie Johan Simons Muziek Warre Simons Lichtontwerp Dennis Diels Met Elsie de Brauw, Bert Luppes en Betty Schuurman

za 28 december

do 28 november

Over vooroordelen en menselijkheid, over macht en liefde

Kafka en Kennedy

Shylock Comp. Marius en Jan DeCorte 20:30, Kleine Zaal Verwacht geen keurige, weloverwogen Shakespeare van Jan Decorte. De Vlaamse toneelschrijver/ regisseur/acteur volgt altijd zijn eigen benadering en fascinaties en komt uit bij zijn eigen poëzie. In De koopman van Venetië vertelt Shakespeare over de adellijke, maar arme Bassanio die verliefd is op de mooie, rijke Portia. Om indruk te maken heeft hij geld nodig. Zijn vriend Antonio leent bij de joodse woekeraar Shylock. Die stelt een bijzondere voorwaarde: wanneer Antonio de lening niet tijdig terugbetaalt, moet hij een pond vlees uit zijn eigen lichaam geven. Portia’s overleden vader heeft drie kistjes gemaakt, van goud, zilver en lood. Wie het juiste kistje kiest, krijgt zijn dochter… Tekst en regie Jan Decorte Decor Jan Decorte en Johan Daenen Spel Jan Decorte, Sigrid Vinks, Waas Gramser, Kris Van Trier, Herwig Ilegems

Oostpoolavond Kleine en Grote Zaal

Toneelgroep Oostpool had vorig jaar een sterk artistiek jaar. Drie van zijn voorstellingen dingen mee naar de belangrijke theaterprijzen: Tramlijn Begeerte, de jongerenvoorstelling Hard Candy, beide van regisseur Marcus Azzini, en Small World van Boogaerdt en Van der Schoot. Op 28 november staan twee Oostpoolvoorstellingen in de schouwburg. Het proces is een bewerking van Franz Kafka’s roman over de ongrijpbare macht van de overheid. In Hideous (wo)men schetsen Susanne Kennedy, Bianca van der Schoot en Suzan Boogaerdt een beeld van de mens van de toekomst.

THEATER agenda

agenda overzicht okt/nov/dec 2013 LEGENDA GZ Grote Zaal KZ Kleine Zaal KBS Krijn Boon Studio

oktober

Loc op locatie Er erker bijgeboekt, niet in de seizoensbrochure

.......................................................................................................................................... wo 2 20:15 GZ The Great Bean Scapino Ballet Rotterdam dans Dans over magie en illusie (zie p. 19) .......................................................................................................................................... wo 2 20:30 KZ De baard van God Hotel Modern theater Dood, rouw, vergankelijkheid en humor (zie p. 16) .......................................................................................................................................... do 3 20:15 GZ The Great Bean Scapino Ballet Rotterdam dans .......................................................................................................................................... do 3 20:30 KZ De baard van God Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... do 3 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio Dynamische late night show (zie p. 20) .......................................................................................................................................... vr 4 19:15 Er inleiding The Great Bean Scapino Ballet Rotterdam .......................................................................................................................................... vr 4 20:15 GZ The Great Bean Scapino Ballet Rotterdam dans .......................................................................................................................................... vr 4 20:30 KZ De baard van God Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... za 5 20:00 HG Geen Daden Maar Woorden Passionate Bulkboek festival Literatuur ontmoet andere kunsten (zie p. 15) .......................................................................................................................................... di 8 19:15 Er inleiding Vreugdetranen drogen snel Ro Theater .......................................................................................................................................... di 8 19:30 KZ Tartuffe De Acteerschool Rotterdam theater Satire over religieuze hypocrisie, bedriegers, gehoorzaamheid .......................................................................................................................................... di 8 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater Vrolijk Kusturica-theater met veel dans en muziek (zie p. 22) .......................................................................................................................................... di 8 20:30 Hal Studio Erasmus Erasmus Cultuur discussie De wetenschap op zijn kant .......................................................................................................................................... wo 9 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater .......................................................................................................................................... wo 9 20:30 KZ Apera Wilco theater Concertapen grijpen de macht (zie p. 10) .......................................................................................................................................... do 10 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater .......................................................................................................................................... do 10 20:30 KZ Apera Wilco theater .......................................................................................................................................... do 10 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... vr 11 20:30 KZ Apera Wilco theater .......................................................................................................................................... vr 11 21:00 KBS Set new beginnings Baila Louca / Rita Vilhena / dans Meg Stuart Performance met de sfeer van improvisatie (zie p. 26) .......................................................................................................................................... za 12 17:00 Er inleiding Tristan und Isolde Nationale Reisopera .......................................................................................................................................... za 12 18:00 GZ Tristan und Isolde Nationale Reisopera opera Wagners monument voor de liefde (zie p. 18) .......................................................................................................................................... za 12 19:00 KZ Dinner with dad Het Zuidelijk Toneel theater Eten met vaderverhalen .......................................................................................................................................... za 12 21:00 KBS Set new beginnings dans Baila Louca/Rita Vilhena/Meg Stuart .......................................................................................................................................... zo 13 11:00 Hal De Peuter- en Kleuterliedjesband Nr. 3 3+ familie, jeugd Theater van Santen Lekker swingen! .......................................................................................................................................... zo 13 15:00 KZ Op een klein stationnetje 4+ TG Winterberg familie, jeugd Vrolijke poppenvoorstelling over stoute dingen doen .......................................................................................................................................... zo 13 16:30 Hal Paginagroots SKVR theater Letterkunde op z’n frist ..........................................................................................................................................

.......................................................................................................................................... di 15 20:15 GZ War & Peace - From Dakar to Amsterdam dans Don’t Hit Mamma en Ecole des Sables (Senegal) Danstheater van hiphop tot traditioneel Afrikaans .......................................................................................................................................... di 15 20:30 KZ De Derde Dinsdag De Derde Dinsdag Een voorproefje op het culturele aanbod van Rotterdam .......................................................................................................................................... wo 16 20:15 GZ Double Points:VERDI ICKAmsterdam dans Dansopera met drie Verdiheldinnen .......................................................................................................................................... wo 16 20:30 Hal VONK Envia / Dnamo evenement Inspiration and ideas .......................................................................................................................................... wo 16 20:30 KZ There is a discussion, een monoloog theater Marien Jongewaard Genuanceerde visie van voormalig beeldenstormer .......................................................................................................................................... do 17 20:15 GZ Ontspoord De Toneelmakerij theater Rafelig muziektheater met Frédérique Spigt .......................................................................................................................................... do 17 20:30 KZ This is concrete Jefta van Dinther dans Intiem duet van twee dansers .......................................................................................................................................... do 17 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... vr 18 19:15 Er inleiding Het stenen bruidsbed Het Nationale Toneel .......................................................................................................................................... vr 18 20:15 GZ Het Stenen Bruidsbed Het Nationale Toneel theater Het genuanceerde oorlogsbeeld van Harry Mulisch (zie p. 4) .......................................................................................................................................... vr 18 20:30 KZ Tambu, a Freedom Song Volksoperahuis muziektheater Vurig muziektheater over ons koloniale verleden .......................................................................................................................................... vr 18 21:00 KBS Juxtapose Cecilia Moisio dans De ingewikkelde rol van de vrouw .......................................................................................................................................... za 19 20:15 GZ Het Stenen Bruidsbed Het Nationale Toneel theater .......................................................................................................................................... za 19 20:30 KZ Tambu, a Freedom Song Volksoperahuis muziektheater .......................................................................................................................................... zo 20 14:00 KZ Partituur 7+ Ivana Muller familie, jeugd Samen een voorstelling maken .......................................................................................................................................... zo 20 15:00 KZ Partituur 7+ Ivana Muller familie, jeugd .......................................................................................................................................... zo 20 16:00 KZ Partituur 7+ Ivana Muller familie, jeugd .......................................................................................................................................... di 22 20:00 GZ Het Kan hier zo mooi zijn Guus Meeuwis concerten Feest in de Rotterdamse Schouwburg .......................................................................................................................................... wo 23 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater .......................................................................................................................................... wo 23 20:30 KZ Schwalbe zoekt massa Schwalbe theater De ongecontroleerde kracht van de massa .......................................................................................................................................... do 24 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater .......................................................................................................................................... do 24 20:30 KZ Schwalbe zoekt massa Schwalbe theater .......................................................................................................................................... do 24 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... vr 25 20:30 KZ A History of everything Ontroerend Goed theater .......................................................................................................................................... vr 25 GZ THEATER ROTTERDAM THEATER ROTTERDAM theater .......................................................................................................................................... vr 25 KZ THEATER ROTTERDAM THEATER ROTTERDAM theater .......................................................................................................................................... za 26 18:45 Er inleiding PLUS Tam Kai Pichet Klunchun .......................................................................................................................................... za 26 20:15 GZ Tam Kai Pichet Klunchun dans Vernieuwer van klassieke Thaise dans (zie p. 8) .......................................................................................................................................... za 26 KZ THEATER ROTTERDAM THEATER ROTTERDAM theater .......................................................................................................................................... zo 27 11:00 KZ Bijt-ie in je bil 2+ Ageeth de Haan familie, jeugd Meezingfeest met Ageeth .......................................................................................................................................... zo 27 14:30 GZ Erik of het klein insectenboek 8+ Beumer & Drost Klassieke solo naar Bomans’ meesterwerk familie, jeugd .......................................................................................................................................... wo 30 19:15 Er inleiding Fellini Noord Nederlands Toneel .......................................................................................................................................... wo 30 20:15 GZ Fellini Noord Nederlands Toneel theater De magische wereld van film en circus .......................................................................................................................................... wo 30 20:30 KZ Onward Orkater / The Sadists muziektheater Retrofuturisme, schoudervullingen en eightiesmuziek .......................................................................................................................................... do 31 20:30 KZ Onward Orkater / The Sadist muziektheater .......................................................................................................................................... do 31 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio ..........................................................................................................................................

november

.......................................................................................................................................... vr 1 18:45 Er inleiding PLUS How long is now Conny Janssen Danst .......................................................................................................................................... vr 1 20:15 GZ How long is now Conny Janssen Danst dans Sterke dans over de aanstormende tijd .......................................................................................................................................... vr 1 20:30 KZ Who’s afraid of George and Mildred theater Hummelinck Stuurman Theaterbureau Rollenspel in de slaapkamer .......................................................................................................................................... za 2 20:15 GZ How long is now Conny Janssen Danst dans .......................................................................................................................................... za 2 20:30 KZ Rood NTGent theater Onstuimige dialoog over kunst en leven ..........................................................................................................................................

THEATER agenda

.......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... zo 3 11:00 Hal Gezocht: konijn 2+ Maas theater en dans familie, jeugd do 21 19:15 Er inleiding Naked Lunch Club Guy en Roni .......................................................................................................................................... spannende achtervolging met agenten en een ontsnapt konijn .......................................................................................................................................... do 21 20:15 GZ Naked Lunch Club Guy en Roni dans zo 3 13:00 Hal Gezocht: konijn 2+ Maas theater en dans familie, jeugd Hallucinerende trip naar Burroughs’ wereld .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... zo 3 14:30 GZ How long is now Conny Janssen Danst dans do 21 20:30 KZ All that is wrong Ontroerend goed muziektheater .......................................................................................................................................... Kiezen op de grens van de volwassenheid zo 3 16:30 KZ Hetty & George Adelheid Roosen en Georges Groot .......................................................................................................................................... Verkenning van een vriendschap theater do 21 21:00 KBS Stigma Productiehuis Rotterdam / Milone Reigman theater .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... di 5 20:30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum theater do 21 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... Een grootstedelijk drieluik, op locatie .......................................................................................................................................... vr 22 19:45 Hal voorgesprek Sol-Os- Dancing on the Edge Festival dans .......................................................................................................................................... wo 6 20:30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum theater .......................................................................................................................................... vr 22 20:15 GZ De Ring Hotel Modern / Nederlands Blazers Ensemble muziektheater wo 6 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater Gesamtkunstwerk van twee bijzondere groepen (zie p. 16) .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... wo 6 20:30 KZ Spring Tide Jens van Daele dans vr 22 20:30 KZ Sol-Os- Dancing on the Edge Festival dans .......................................................................................................................................... Stravinsky door de mangel .......................................................................................................................................... vr 22 21:00 KBS Stigma Productiehuis Rotterdam / Milone Reigman theater .......................................................................................................................................... do 7 20:30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum theater .......................................................................................................................................... vr 22 21:40 Hal nagesprek Sol-Os- Dancing on the Edge Festival dans .......................................................................................................................................... do 7 19:15 Er inleiding Vreugdetranen drogen snel Ro Theater .......................................................................................................................................... za 23 17:00 Hal Arab Theater Today Dancing on the Edge Festival theater .......................................................................................................................................... do 7 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater .......................................................................................................................................... za 23 19:15 Er inleiding Ghost Track LeineRoebana .......................................................................................................................................... do 7 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... za 23 19:45 Hal inleiding D-Sysiphe Dancing on the Edge Festival theater .......................................................................................................................................... vr 8 20:30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum theater .......................................................................................................................................... za 23 20:15 GZ Ghost Track LeineRoebana Gamelan ontmoet moderne dans dans vr 8 20:15 GZ Vreugdetranen drogen snel Ro Theater theater .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... vr 8 20:30 KZ Agnes und Ekel T.R.A.S.H. theater za 23 20:30 KZ D-Sysiphe Dancing on the Edge Festival theater .......................................................................................................................................... Psychologisch geladen dans in een post-punk stijl .......................................................................................................................................... za 23 21:40 Hal nagesprek D-Sysiphe Dancing on the Edge Festival theater ......................................................................................................................................... za 9 19:15 Er inleiding Haar naam was sarah Bos Theaterproducties .......................................................................................................................................... zo 24 11:00 Hal De Sinterklaasband 3+ Theater van Santen familie, jeugd .......................................................................................................................................... za 9 20:15 GZ Haar naam was Sarah Sophie van Winden e.a. theater zo 24 13:00 Hal De Sinterklaasband 3+ Theater van Santen familie, jeugd Ontroerend oorlogsdrama .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... zo 24 15:00 KZ De toverpiano 7+ Holland Opera familie, jeugd za 9 20:30 KZ Vette Dinsdag Wittenbols & Ligthert theater Slapstick, tragiek, humor en veel muziek Panikerende dokter op de vlucht .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... zo 24 16:30 Hal Paginagroots SKVR theater zo 10 11:00 Hal Een feestje voor Brammetje Boterhammetje 2+ .......................................................................................................................................... Sesamstraatacteurs lezen voor familie, jeugd di 26 19:30 GZ Mogadishu De Utrechtse Spelen muziektheater .......................................................................................................................................... Straatcultuur in schoolconflict zo 10 13:30 Er inleiding Oude Meesters .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... wo 27 19:15 Er inleiding Vals NTGent zo 10 14:30 GZ Oude Meesters Bram van der Vlugt en Joost Prinsen theater .......................................................................................................................................... Ger Thijs schrijft voor Bram van der Vlugt en Joost Prinsen wo 27 20:15 GZ Vals NTGent / Het Nationale Toneel theater .......................................................................................................................................... Drie topacteurs over echt en onecht zo 10 15:00 KZ Wim is weg 4+ Het Laagland familie, jeugd .......................................................................................................................................... Op een rood fietsje de wereld in wo 27 20:30 KZ The Gate Ish dans .......................................................................................................................................... Drie vrienden op zoek naar een ongemakkelijke waarheid zo 10 16:30 Hal Schrijverscafé SKVR SKVR evenement .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... do 28 19:15 Er inleiding Het Proces Toneelgroep Oostpool di 12 20:30 Hal Studio Erasmus Erasmus Cultuur discussie .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... do 28 20:15 GZ Het Proces Toneelgroep Oostpool theater wo 13 19:15 Er inleiding MCBTH Het Toneelhuis .......................................................................................................................................... Kafka’s bureaucratische horror .......................................................................................................................................... wo 13 20:30 Hal VONK Enviu / Dnamo evenement .......................................................................................................................................... do 28 20:30 KZ Hideous (Wo)men Toneelgroep Oostpool theater wo 13 20:15 GZ MCBTH Het Toneelhuis theater Kan de mensheid zich opnieuw uitvinden? .......................................................................................................................................... De anatomie van de macht .......................................................................................................................................... do 28 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... wo 13 21:00 KBS Stigma Productiehuis Rotterdam / Milone Reigman theater vr 29 20:15 Hal The House of Swing Radio Modern dansfeest Het beeld van de zwarte vrouw (zie p. 28) .......................................................................................................................................... Nostalgische trip naar forties en fifties .......................................................................................................................................... do 14 20:30 KZ Reading Paper Tiger Theater Studio theater Theaterexperiment uit China vr 29 20:30 KZ Wreed en teder Toneelschuurproducties theater .......................................................................................................................................... Liefde in tijden van oorlog .......................................................................................................................................... do 14 21:00 KBS Stigma Productiehuis Rotterdam / Milone Reigman theater .......................................................................................................................................... za 30 19:15 Er inleiding Il barbiere di Siviglia Nationale Reisopera .......................................................................................................................................... do 14 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... za 30 20:15 GZ Il barbiere di Siviglia Nationale Reisopera opera vr 15 19:15 Er inleiding An evening with....Jiri Kylian De zingende kapper (zie p. 18) Nederlands Dans Theater 1 .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... za 30 20:30 KZ De Welkom Trilogie Nieuw Niks opera vr 15 20:15 GZ An evening with....Jiri Kylian dans Muzikale plattelandsvertellingen met een grimlach Nederlands Dans Theater 1 .......................................................................................................................................... Drie stukken van NDT-grootmeester Kylián za 30 21:00 KBS If you tell him everything how can you suffer .......................................................................................................................................... Rita Vilhena / Productiehuis Rotterdam dans vr 15 20:30 KZ 4: Still Life Nicole Beutler dans .......................................................................................................................................... Terug naar echte ontmoetingen za 30 21:45 KBS Fear Loic Perela / Dansateliers dans .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... vr 15 21:00 KBS Stigma Productiehuis Rotterdam / Milone Reigman theater .......................................................................................................................................... za 16 20:15 GZ The new forest: Hospital Wunderbaum muziektheater Ziekenhuissoap uit Rotterdam en Los Angeles (zie p. 24) .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... za 16 20:30 KZ Ghost Abattoir Fermé theater zo 1 11:00 Hal Sint in het Roversbos 3+ Jacobus Wieman familie, jeugd .......................................................................................................................................... Beeldend theater vanuit een undergroundmentaliteit .......................................................................................................................................... zo 1 15:00 KZ Niet, wiet, wel, nel 6+ Hoge Fronten familie, jeugd .......................................................................................................................................... zo 17 11:00 Hal Achter je! 4+ Lejo familie, jeugd zo 1 16:00 KBS If you tell him everything how can you suffer Ontmoet Lejo’s handpoppen! .......................................................................................................................................... Rita Vilhena / Productiehuis Rotterdam dans .......................................................................................................................................... zo 17 15:00 KZ Tijl Uilenspiegel 8+ Theater Sonnevanck familie, jeugd Voorstelling met middeleeuwse muziek, bluegrass en slapstick zo 1 16:30 GZ Circus Kribbe Freek de Jonge theater .......................................................................................................................................... Tragikomisch kerstverhaal gaat alle kanten op .......................................................................................................................................... zo 17 16:30 GZ The new forest: Hospital Wunderbaum muziektheater .......................................................................................................................................... zo 1 16:45 KBS Fear Loic Perela / Dansateliers dans .......................................................................................................................................... wo 20 19:15 Er inleiding De ideale man Het Nationale Toneel .......................................................................................................................................... ma 2 19:15 GZ Re:Zeitung Parts dans wo 20 20:15 GZ De ideale man Het Nationale Toneel theater Uniek project met workshops en wereldpremière Een boosaardige komedie over publieke moraal .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... di 3 20:00 GZ Come Together Kane concerten wo 20 20:30 KZ Colombina Roy Peters theater Clubtour & support Valerius Sprookje in toneel, mime, dans en beelden .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... wo 4 18:45 Er inleiding PLUS De goede mens van Sezuan wo 20 21:00 KBS Stigma Productiehuis Rotterdam / Milone Reigman theater Toneelgroep Maastricht .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................

DECEMBER

THEATER agenda

.......................................................................................................................................... wo 4 20:15 GZ De goede mens van Sezuan Toneelgroep Maastricht theater Hoe doe je het goede? .......................................................................................................................................... wo 4 20:30 KZ Cash Maas theater en dans theater De spannende wereld van het geld .......................................................................................................................................... do 5 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... vr 6 20:15 GZ The red piece Ann Van den Broek dans Gedanste passie op muziek van Dez Mona .......................................................................................................................................... vr 6 20:30 KZ Vermogen mugmetdegoudentand theater Vrolijke vijftigersproblemen .......................................................................................................................................... vr 6 21:00 KBS Love-isme Mor Shani/Dansateliers dans .......................................................................................................................................... za 7 19:15 Er inleiding lange dagreis naar de nacht Toneelgroep Amsterdam .......................................................................................................................................... za 7 19:30 GZ Lange dagreis naar de nacht Toneelgroep Amsterdam O’Neills afrekening met zijn jeugd (zie p. 4) theater .......................................................................................................................................... za 7 20:30 KZ Nieuwe Wereldfymphonie De Veenfabriek muziektheater Ballet van zeventig plus .......................................................................................................................................... za 7 21:00 KBS Love-isme Mor Shani / Dansateliers dans .......................................................................................................................................... zo 8 11:00 Hal Wi Wa Wit 2+ Rauher Engel familie, jeugd .......................................................................................................................................... zo 8 15:00 Er inleiding PLUS De donkere kamer van Damocles .......................................................................................................................................... zo 8 15:00 KZ Hotel Perdu 6+ Het houten huis familie, jeugd De plaats voor gevonden en verloren voorwerpen .......................................................................................................................................... zo 8 16:00 KBS Love-isme Mor Shani / Dansateliers dans .......................................................................................................................................... zo 8 16:30 GZ De donkere kamer van Damokles theater Hein van der Heiden, Victor Löw e.a. Ger Thijs bewerkt Hermans’ oorlogsthriller .......................................................................................................................................... ma 8 19:30 GZ Médée Opera2day opera De originele versie van Cherubini’s meesterwerk .......................................................................................................................................... wo 11 19:15 Er inleiding Pearl Scapino Ballet Rotterdam .......................................................................................................................................... wo 11 20:15 GZ Pearl Scapino Ballet Rotterdam dans Terug op veler verzoek de Baroksensatie .......................................................................................................................................... wo 11 20:30 KZ Garnalenverhalen Hotel Modern theater Garnalen vertellen over mensen (zie p. 16) .......................................................................................................................................... wo 11 21:00 KBS Ten Liefde Maren Bjorseth / Frascati producties theater Twintig jaar liefde in dik een uur .......................................................................................................................................... do 12 20:15 GZ Pearl Scapino Ballet Rotterdam dans .......................................................................................................................................... do 12 20:30 KZ Garnalenverhalen Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... do 12 21:00 KBS Ten Liefde Maren Bjorseth/Frascati producties theater .......................................................................................................................................... do 12 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... vr 13 20:15 GZ Pearl Scapino Ballet Rotterdam dans .......................................................................................................................................... vr 13 20:30 KZ Garnalenverhalen Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... vr 13 21:00 KBS Hand in hand Productiehuis Rotterdam / Rory de Groot theater Het leven na Feyenoord .......................................................................................................................................... za 14 20:15 GZ Pearl Scapino Ballet Rotterdam dans .......................................................................................................................................... za 14 20:30 KZ Garnalenverhalen Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... za 14 21:00 KBS Hand in hand Productiehuis Rotterdam / Rory de Groot theater .......................................................................................................................................... zo 15 20:00 GZ De Staat & support concerten .......................................................................................................................................... wo 18 21:00 KBS Vliegboot Moederschip Hotel Modern theater Schoonheid en humor van het einde (zie p. 16) .......................................................................................................................................... do 19 19:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd De muzikale familiehit is terug .......................................................................................................................................... do 19 21:00 KBS Vliegboot Moederschip Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... do 19 22:00 Hal Virus Radio 4 / De Doelen / Rotterdamse Schouwburg radio .......................................................................................................................................... vr 20 19:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... vr 20 20:30 KZ Studio52nd Wunderbaum theater .......................................................................................................................................... vr 20 21:00 KBS Vliegboot Moederschip Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... za 21 19:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... za 21 20:30 KZ Studio52nd Wunderbaum theater .......................................................................................................................................... za 21 21:00 KBS Vliegboot Moederschip Hotel Modern theater .......................................................................................................................................... zo 22 11:00 Hal Vrolijk Kerstfeest 3+ Theater van Santen familie, jeugd .......................................................................................................................................... zo 22 14:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... zo 22 15:00 KZ Wild Thing 6+ Maas theater en dans familie, jeugd Stoere meisjesdans met live percussie .......................................................................................................................................... di 24 14:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... do 26 14:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... do 26 15:00 KZ Vrolijk Kerstfeest 3+ John van Santen familie, jeugd ..........................................................................................................................................

.......................................................................................................................................... do 26 19:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... vr 27 19:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... vr 27 20:30 KZ De activist Nachtgasten theater De grens tussen activisme en terrorisme .......................................................................................................................................... za 28 19:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... za 28 20:30 KZ Shylock Comp.Marius en Jan Decorte theater Eigenzinnige Shakespeare .......................................................................................................................................... zo 29 14:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd .......................................................................................................................................... ma 30 19:30 GZ Lang en Gelukkig Ro Theater familie, jeugd ..........................................................................................................................................

onlangs bijgeboekt

.................................................................................................................................. di 8 okt 19:30 KZ Tartuffe De Acteerschool Rotterdam .................................................................................................................................. di 15 okt 20:30 GZ De Derde Dinsdag De Derde Dinsdag .................................................................................................................................. vr 25 okt 20:30 KZ A History of everything Ontroerend Goed .................................................................................................................................. zo 3 nov 11:00 Hal Gezocht: konijn 2+ Maas theater en dans .................................................................................................................................. zo 3 nov 13:00 Hal Gezocht: konijn 2+ Maas theater en dans .................................................................................................................................. di 5 nov 20.30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum .................................................................................................................................. vr 6 nov 20.30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum .................................................................................................................................. vr 7 nov 20.30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum .................................................................................................................................. vr 8 nov 20.30 Loc Rail Gourmet Wunderbaum .................................................................................................................................. zo 10 nov 11:00 Hal Een feestje voor Brammetje Boterhammetje 2+ .................................................................................................................................. zo 17 nov 11:00 Hal Achter je! 4+ Lejo .................................................................................................................................. vr 22 nov 20:30 KZ Sol-Os- Dancing on the Edge Festival .................................................................................................................................. za 23 nov 17:00 Hal Arab Theater Today Dancing on the Edge Festival .................................................................................................................................. za 23 nov 20:30 KZ D-Sysiphe Dancing on the Edge Festival .................................................................................................................................. zo 24 nov 16:30 Hal Paginagroots SKVR .................................................................................................................................. zo 24 nov 11:00 Hal De Sinterklaasband 3+ Theater van Santen .................................................................................................................................. zo 24 nov 13:00 Hal De Sinterklaasband 3+ Theater van Santen .................................................................................................................................. za 30 nov 21:00 KBS If you tell him everything how can you suffer Rita Vilhena / Productiehuis Rotterdam .................................................................................................................................. za 30 nov 21:45 KBS fear Loic Perela / Dansateliers .................................................................................................................................. zo 1 dec 11:00 Hal Sint in het Roversbos 3+ Jacobus Wieman ............................................................................................................................... zo 1 dec 15:00 KZ Niet, wiet, wel, nel 6+ Hoge Fronten ............................................................................................................................... zo 1 dec 16:00 KBS If you tell him everything how can you suffer Rita Vilhena / Productiehuis Rotterdam ............................................................................................................................... zo 1 dec 16:45 KBS Fear Loic Perela / Dansateliers ............................................................................................................................... ma 2 dec 19:15 GZ Re: Zeitung Re: Zeitung – Parts ............................................................................................................................... di 3 dec 20:00 GZ Come Together Kane ............................................................................................................................... vr 6 dec 21:00 KBS Love-isme Mor Shani / Dansateliers ............................................................................................................................... za7 dec 21:00 KBS Love-isme Mor Shani / Dansateliers ............................................................................................................................... zo 8 dec 11:00 Hal Wi Wa Wit 2+ Rauher Engel ............................................................................................................................... zo 8 dec 16:00 KBS Love-isme Mor Shani / Dansateliers ............................................................................................................................... wo 11 dec 21:00 KBS Ten Liefde Maren Bjorseth / Frascati producties ............................................................................................................................... do 12 dec 21:00 KBS Ten Liefde Maren Bjorseth / Frascati producties ............................................................................................................................... zo 15 dec 20:00 GZ De Staat & support De Staat ............................................................................................................................... vr 20 dec 20:30 KZ Studio52nd Wunderbaum ............................................................................................................................... za 21 dec 20:30 KZ Studio52nd Wunderbaum ............................................................................................................................... zo 22 dec 11:00 Hal Vrolijk Kerstfeest 3+ John van Santen ............................................................................................................................... do 26 dec 11:00 Hal Vrolijk Kerstfeest 3+ John van Santen ...............................................................................................................................

geannuleerd

.............................................................................................. do 7 nov 20:30 KZ Ode aan de man Laura van Dolron ..............................................................................................

D I

o w d vr o

rotterdamse schouwburg aanbiedingen !

uw e i n

SPAAR VOOR EEN GRATIS fruut Bij elk jeugd- en familietheater kaartje ontvang je een Fruut sticker. Plak deze op je Fruut spaarkaart (5 stickers is een volle spaarkaart) en wissel deze bij de kassa in voor Fruut, de unieke Rotterdamse Schouwburg knuffel.

uw e i n

een vaste dag naar de Schouwburg? Koop de DAGKAART!

a zz o

Is woensdag uw Schouwburgdag? Of wellicht de zondag? Voor € 150,– kunt u 1 jaar lang op uw vaste dag naar de Rotterdamse Schouwburg. U kunt vanaf een maand voor de voorstelling 1 kaart per voorstelling reserveren (telefonisch of aan de kassa). De Dagkaart is vanaf het moment dat u haar aanschaft 12 maanden geldig. De Dagkaart is vanaf 1 oktober verkrijgbaar. LET OP: de Schouwburgkaart, Vakpas, Onbeperkt Kleine Zaal Kaart en Dagkaart zijn strikt persoonlijk. De passen zijn bij vrijwel alle voorstellingen geldig, behalve bij festivals, popconcerten en uitzonderingen.

NEEM JE VRIENDEN MET KORTING MEE NAAR EEN VOORSTELLING

ontvang 1 euro korting

De Schouwburgkaart koopt u voor € 30,–. Deze is geldig voor u en drie extra theater liefhebbers, die u met korting (€ 3,– of € 6,– per kaartje) kunt meenemen.

Jongeren tot en met 18 jaar / Cultuur kaart / CJP / Student In de Krijn Boon Studio of Kleine Zaal betaalt u € 8,50 per kaartje. Voor voorstellingen in de Grote Zaal betaal je voor de meeste voorstellingen € 13,50.

toegankelijk voor iedereen Al onze zalen zijn toegankelijk voor mindervaliden. Vermeldt u bij uw bestelling dat u gebruik wilt maken van een rolstoelplaats. Als u samen naar een voorstelling komt, zijn er mogelijkheden om naast elkaar te zitten. Op de avond zelf wordt u via de lift begeleid naar uw plaatsen en waar nodig geholpen. Wanneer u slechthorend bent, kunt u bij de infobalie

U ontvangt € 1,– korting per kaartje wanneer u online uw e-tickets koopt.

kosteloos een ontvanger krijgen die kan worden gebruikt bij elk hoortoestel met een luisterspoel. Wanneer u geen gehoortoestel heeft krijgt u een ontvanger én een koptelefoon. Hiermee kunt u de voorstelling volgen. Na afloop levert u het apparaat weer in bij de informatiebalie

(Be)leef de Schouwburg als Schouwburger Vanaf € 75,– per jaar bent u al Schouwburger – U ontvangt € 3,– tot € 6,– korting per voorstelling – U speelt een actieve rol in de Rotterdamse Schouwburg – U kunt met medebezoekers, theatermakers en de program meurs van de Rotterdamse Schouwburg voor- en napraten

over bijvoorbeeld de voorstelling – U mag meer mensen prikkelen om naar de Rotterdamse Schouwburg te gaan – U kunt maandelijks met de Schouwburgers eten en een bijzondere voorstelling bezoeken * – U kunt jaarlijks een theaterreis naar bijvoorbeeld München maken * * Eten, voorstellingskaartjes en de theaterreis zijn natuurlijk niet bij de € 75,– inbegrepen

35 U maakt het verschil Steun de Rotterdamse Schouwburg met een grote of kleine gift. Uw financiële steun wordt ingezet voor bijzondere voorstellingen uit binnen- en buitenland, festivals én talentontwikkeling. Beginnende kunstenaars krijgen bij ons een podi um. Rotterdam en jong talent kunnen niet zonder elkaar. Kijk op www.rotterdamseschouwburg.nl naar de mogelijkheden om te doneren.

algemene informatie Openingstijden Rotterdamse Schouwburg Dagelijks van 11:00 tot 1:00 of later.

KAARTVERKOOP online 24 uur per dag via www.rotterdamseschouwburg.nl

voor 12 euro per maand aanschuiven in de kleine zaal* Hoe vaker u gaat, hoe goedkoper de voor stelling. U kunt vanaf een maand voor de voor stelling één kaart per voorstelling reserveren (telefonisch of aan de kassa). De Onbeperkt Kleine Zaalkaart is vanaf het moment dat u haar aanschaft 12 maanden geldig.

kassa Schouwburgplein 25 Maandag t/m zaterdag van 14:00 tot 18:00 (bij voorstellingen tot aanvang). Zondags met voorstelling vanaf één uur voor aanvang. telefonisch Maandag t/m zaterdag van 14:00 tot 18:00 010 411 81 10

Colofon programmering en productie Rotterdamse Schouwburg teksten Annette Embrechts, Dick van Teylingen en afdelingen Marketing en Programmering Rotterdamse Schouwburg fotografie portretten Stefan de Walle, Ramsey Nasr en Rita Vilhena Bart Koetsier. Dit seizoen maakt fotograaf Bart Koetsier de foto ’s. Hij studeerde in 2009 cum laude af in Amsterdam. In 2013 werd zijn werk bekroond met de tweede prijs van de prestigieuze Zilveren Camera. concept en ontwerp Studio Lonne Wennekendonk druk Efficiënta Offset Deze krant is gedrukt op 100% recycled offset papier met het Europees Ecolabel

* Ook geldig in de Krijn Boon Studio

SPONSORS BEDANKT Met de steun van onze sponsors presenteert de Rotterdamse Schouwburg bijzondere producties en evenementen zoals Festival De Keuze. sponsors

JE-WEET-TOCHKORTING Met de Rotterdampas kunt u per pasjaar 1 kaart voor een voorstelling naar keuze met 50% korting krijgen. Dit kan uitsluitend aan de kassa op de dag zelf. Daarnaast zijn er regelmatig lastminute aanbiedingen en acties in Rotterdampas magazine.

partnerS

Vrienden

koop kaartjes met 50% korting Elke eerste maandag van de maand – vanaf het moment dat de sirenes gaan om 12:00 uur – kunt u voor 1 voorstelling toegangskaarten met 50% korting kopen. De Sirene-voorstelling wordt op maandag 7 oktober, 4 november en 2 december om 12:00 uur bekend gemaakt via de www.rotterdamseschouwburg.nl.

Stichting Frans Centrum Rotterdam en STOER

MEER INFORMATIE WWW.ROTTERDAMSESCHOUWBURG.NL

wegens succes hernomen:

Pearl

Scapino Ballet Rotterdam wo 11 t/m za 14 dec, 20:15 Grote Zaal

GarnalenÂverhalen / Vliegboot Moederschop Hotel Modern

wo 11 t/m 21 dec, KRijn Boon Studio en Kleine Zaal

Hand in hand Rory De Groot

vr 13 en za 14 dec, 21:00 KRijn Boon Studio

Lang en Gelukkig Ro Theater do 19 dec t/m zo 5 jan

Koop snel uw kaarten op www.rotterdamseschouwburg.nl en ontvang 1 euro korting per kaartje voor e-tickets. Geef deze voorstellingen cadeau met kerst, sinterklaas of zomaar!