ΘεοδοσίουἈγγ.Παπαδημητροπούλου ΤονισμὸςκαὶπνευματισμὸςτῆςἙλληνικῆς
ISBN:978-618-5572-34-1
Κόσμημαἐξωφύλλου: ΣημεῖατοῦἝλληνοςλόγου
Ἐκδότης:ΘεοδόσηςἈγγ.Παπαδημητρόπουλος
τηλ.:2724023594 www.theodosispapadimitropoulos.gr info@theodosispapadimitropoulos.gr ῾Ιστολόγιον:http://www.dieleusi.gr
Copyright©:ΘεοδόσηςἈγγ.
Παπαδημητρόπουλος,2025(͵ΒΚΕ΄).
Ἀπαγορεύεταιἡἀναδημοσίευσις,ἡἀναπαραγωγή–ὁλική,μερικὴ ἢπεριληπτική–,ἡμετάφρασιςἢἡἀπόδοσιςκατὰπαράφρασινἢ διασκευὴνπεριεχομένουτοῦβιβλίουτούτουοἱῳδήποτετρόπῳ–μηχανικῷ,ἠλεκτρονικῷ,φωτοτυπικῷ,ἠχογραφήσεωςἢἑτέρῳ–,ἄνευ προηγουμένηςγραπτῆςἀδείαςτοῦἐκδότουκαὶλεπτομεροῦς,ἤτοι πλήρους,παραπομπῆςεἰςταύτηντὴνἔκδοσινκαὶτὸνσυγγραφέαἐκδότηναὐτῆς,ὡςσαφῶςὁρίζουσινοἱΝόμοι2121/1993,2557/1997 καὶἅπαντεςοἱκανόνεςτοῦΔιεθνοῦςΔικαίουοἱἰσχύοντεςἐνἙλλάδι.
τῷφοιτητῇΟἰκονομικῶνἘπιστημῶνκαὶ
συγχωριανῷἸάσονιἈγγελοπούλῳδιὰπροσεκτικὴναὐτοῦἀνάγνωσινκαὶκρίσιν·
τῷδιδάσκοντιμαθηταῖςγυμνασίουτεκαὶ λυκείουτὴνἙλληνικὴνΓραμματείανΓεωργίῳ Κ.Κατσιφάρᾳδιὰκρίσιναὐτοῦ·
τῇἀδελφῇΜεθοδίᾳκαὶτῇὈρσαλίᾳΣυντελῆ,διὰτὸἀρχῆθενἐρέθισμα·
τῇφιλολόγῳτῆςΓαλλικῆςἘλισάβετΣταμάτηδιὰπρότασινπαιδαγωγικῶςχρηστῶν λύσεωνἐπὶσημείοις·
τῷφιλολόγῳΠαναγιώτῃΔ.Τσάμῃδι᾿εὕρεσινσφαλμάτων.
μυριόστομοςπνοὴτὸσύνθεματοῦλόγου
Ὁδηγίαι
(α΄)Ἀναγνώστηςδύναταιτὰἀστερίσκῳσημαινόμενακεφάλαιαἢὁρισμούς(λόγουχάριν:
γράμματατῆςἙλληνικῆς)ἐνπρώτῃἀναγνώσει παραλιπεῖν.
(β΄)Διὰτοῦσυμβόλου ⊕ εἰσάγεταιεἰςλόγον νέοςὁρισμός.
(γ΄)Διὰτοῦσυμβόλου ⊙ εἰσάγεταινέονπαράδειγμα.
(δ΄)Διὰτοῦσυμβόλου ⊗ ζητεῖταιἐπίλυσις ἀσκήσεως.
(ε΄)Διὰτοῦσυμβόλου ⊞ εἰσάγεταισχόλιονἢ ἀνάπτυξιςπαραδείγματοςἢλύσιςἀσκήσεως.
⊕ Ἀκολουθεῖταιτὸἑξῆςτυπικὸνἐνἀναφορᾷστίχωνἐξὁμηρικῶνἐπῶν:κεφαλαῖονγράμμαδιὰσήμανσινῥαψῳδίαςἐξ
*ΤὰγράμματατῆςἙλληνικῆς
Πόσαεἰσὶτὰγράμματακαὶδιατίλέγονται οὕτως; ⊕
Γράμματαεἴκοσικαὶτέσσαράεἰσιν:ἀπὸ τοῦἄλφα(Α/α)μέχριτοῦὦμεγάλου(Ω/ω).
Α/αΒ/βΓ/γΔ/δ
ἄλφα,βῆτα,γάμμα,δέλτα Ε/εΖ/ζΗ/ηΘ/θ
ἒψιλόν,ζῆτα,ἦτα,θῆτα
Ι/ιΚ/κΛ/λΜ/μ
ἰῶτα,κάππα,λάμβδα,μῦ Ν/νΞ/ξΟ/οΠ/π
νῦ,ξεῖ,ὂμικρόν,πεῖ Ρ/ρΣ/σΤ/τΥ/υ
ῥῶ,σί(/ῖ)γμα,ταῦ,ὖψιλόν Φ/φΧ/χΨ/ψΩ/ω
φεῖ,χεῖ,ψεῖ,ὦμέγα ⊞ Α/α...Ω/ω· γράφονταιπρῶτονκεφαλαῖακἄπειτα
πεζά,ἐπεὶοὕτωςἔχειἡτάξιςτῆςἱστορικῆςπαραδόσεως.
⊞ Σ/σ· ἀπαντῶνταικαὶτὰC/cἤδηἐνπροχριστιανικοῖς
τεκμηρίοις,ἀλλὰκαὶνῦνἀναγινώσκονταιἐπὶἁγιογραφίαις-παράβαλε ICXC =
⊞ a ... O·
ἄνευτόνωντεκαὶπνευμάτωνκαὶχωρισμοῦλέξεων.
ἘνμακραιώνῳἹστορίᾳἙλληνικῆςγλώσσης ἕκαστονγράμμαἐγράφετοπολλαχῶς,ἐνἀρχῇ μὲνἄνευτόνωνκαὶπνευμάτων(ἅτινασημεῖα κατ᾽ἐξοχὴνμελετηθήσονταιἐντῷδετῷσυγγράμματι),ἐσύστερονδὲκαὶτονιζόμενονἢκαὶπνευματιζόμενον,ὡςὁρίζουσινοἱτῆςὈρθογραφίας
Ἐνἑπομέναιςσελίδεσιτυποῦνταιἐνδεικτικὰ παραδείγματαἀπὸπαγιώσεωςδιὰνῦνκρατοῦντατρόπονἕωςἀρχαιοτάτωνγραπτῶντεκμηρίωντῆςἙλληνικῆς(ἡγραφικὴὕλητῶνπαραδειγμάτωνποικίλλει:ἐπὶχάρτου,περγαμηνῆς, μαρμάρου,παπύρουκαὶἀγγείου).
Ἡτῆςγραφῆςἐξέλιξιςμέγαμέροςἐστὶτῆς ΠαλαιογραφικῆςἘρεύνης,ἤτοιτῆςἐπιστημονικῆςμελέτηςκαὶσυστηματικῆςκατατάξεως παλαιογράφων,τῆςΠαπυρολογίαςκαὶτῆςἘπιγραφικῆς.
Πνεύματα
ΠόσαεἰσὶτὰπνεύματατῆςἙλληνικῆς;
Δύο:
Ἐνπάσῃλέξειἀρχομένῃἀπὸφωνήεντοςἢ
διφθόγγουἢῥῶ,τίθεταιπνεῦμαἐπ᾿ἀρκτικῷ
φωνήεντιἢὑποτακτικῷτῆςἀρκτικῆςδιφθόγγου ἢἀρκτικῷῥῶ,οἷον:
ἕπεταιφωνῆεν,ὃδύναταιτῷτῆςπροηγουμένηςδιφθόγγουὑποτακτικῷφωνήεντισυστῆναιἑτέρανδίφθογγον
καὶἐνκαταχρηστικαῖςδιφθόγγοιςτὸὑποτακτικὸνπροσγράφεταικαὶμὴὑπογράφεται,ἔστιχρείαδιαλυτικῶν,ἵναδιασαφηνισθῇἀκολουθίατῶνφθόγγων,οἷον
⊕ Ἀρχῆθενδασεῖαπρουφέρετοὡςνῦντὸ χ,ἤτοιὁ ἥλιος ὡς χήλιος,τοῦτ᾿ἔστιδασείᾳ
(«τραχείᾳ»)πνοῇπρὸτοῦδασυνομένουἀρκτικοῦ.Κανονικῶςδασύνονταιπᾶσαιἀρχαῖαι λέξειςἀρχόμεναιἀπὸὖψιλοῦἢῥῶ,οἷον: ὑπό, ῥόμβος.
ἐννεωτέροιςἰδιώμασινἁπλούστερονδασεῖα παραλείπεται,οἷον: Ροῦσσαπαππαδιά
ἐνβίβλοιςπροηγουμένωναἰώνων(ἰδίωςτοῦΙΘ΄)σημαίνεταιψιλόντεκαὶδασὺῥῶἐνμέσῳλέξεως,οἷον: ἔῤῥιξα, συῤῥοή.Ἰδὲκαὶνόμονἀνομοιώσεωςδασέωντοῦ Γράσμανν(Grasmann).
⊕ Ὅθεντὸπνεῦματῆςψιλῆςσημαίνειἔλλειψιν
δασέοςἤχουἐνἀρχῇλέξεως.
⊞
᾽῾· ἐνἀρχαϊκοῖςἀλφαβήτοιςἐσημήνετοδασεῖαγράμματι h/H(ἰδὲJeffery,σελίδα66·ἐπιγραφὴνσελίδος15), οἷον helene = Ἑλένη
εἰςδύο: ῾ (δασεῖαν)καὶ ᾿ (ψιλήν),ἃμαρτυροῦνταιἐν χειρογράφοις-ἰδὲσελίδα13.
⊕ Οὐκεἰσὶμόνονφωνήενταδασέα,ἀλλὰκαὶ
σύμφωνα(ἔστωHσύμβολονδασύτητος):χ=κ +H,φ=π+Η,θ=τ+Η·τοῦτοκατάδηλόν ἐστινἐνσυνθέσειλέξεωνἢἐκθλίψειἢκράσει, οἷον: κα
Δύοτὰπνεύματα:ψιλὴ᾽ καὶδασεῖα῾,ἃτίθενταιἐπὶ ἀρκτικῷφωνήεντιἢὑποτακτικῷτῆςἀρκτικῆςδιφθόγγου,καὶπᾶσαλέξις ἀρχομένηἀπὸὖψιλοῦἢ ῥῶκανονικῶςδασύνεται. Εἰσὶδὲκαὶδασέασύμφωνα: χ=κ+H,φ=π+Η,θ =τ+Η,ἐνᾧΗτὸσύμβολόνἐστιτοῦδασέοςἤχου.
ΤΟΝΤΟΝΙΣΜΟΝΚ
ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΟΠ ΟΥΛΟΣΚΑΤΑΤΟΝ
ΜΗΝΑΔΕΚΕΜΒΡΙΟ ΝΤΟΥ͵ΒΚΕ΄ΔΙΑΤΑΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣΑΥΤΟΥ
ISBN: 978-618-5572-34-1