Pogody ducha, szczęścia, radości, i zdrowia dobrego z okazji Świąt Wielkanocnych miejski informator o tematyce zdrowia i urody
I ślubuję Ci Dopełnieniem ślubnej stylizacji jest makijaż. Jaki wybrać, by tego najważniejszego dnia wyglądać perfekcyjne. Czytaj na stronie 18
GRZESZKI ŻELAZNEJ PRYMUSKI Recepta na zdrowie według znanych białostoczan: prof. Barbara Kudrycka – str. 8
KRYSZTAŁY, KTÓRE NIE CIESZĄ Czy grozi Ci kamica nerkowa – str. 2
REKREACJA NA DWÓCH KÓŁKACH Przygotuj z nami rower do sezonu – str. 10
ŚWIAT W KIELISZKU Jak pokonać alkohoizm – str. 24
Krzyżówka i konkurs z atrakcyjnymi nagrodami. Zapraszamy do lektury!
NR 2(4)/2012
temat numeru Kamica nerkowa często przebiega bezobjawowo – sprawdź, czy nie chorujesz
Fot. Marzena Bęcłowicz
Kryształy, które nie cieszą
▲ Badanie USG jest cenną metodą w rozpoznawaniu kamicy nerkowej. Kamienie widoczne są jako silne hyperechogeniczne ogniska z cieniem akustycznym. Zaletą badania
jest wykrycie kamieni niezależnie od ich składu chemicznego.
Bardzo silny ból w okolicy lędźwiowej, promieniujący do podbrzusza tzw. kolka nerkowa jest nagłym i ostrym objawem choroby spowodowanym przez utrudnienie, lub zablokowanie odpływu moczu z nerek, który wiąże się najczęściej z kamicą nerkową. Ta poważna choroba w początkowym okresie często nie daje żadnych objawów. Nie można jej bagatelizować, gdyż nie leczona może prowadzić do niebezpiecznych powikłań. Kamicę moczową spotyka się w każdej populacji. Świadczą o tym najstarsze źródła historyczne, zarówno wykopaliska, grobowce, mumie, jak i przekazy pisemne. Częstość występowania kamicy moczowej wykazuje znaczne różnice geograficzne i historyczne, a zależy ona także od rozmaitych warunków środowiska i cech populacji, a więc od: rodzaju zatrudnienia, stopnia zamożności, sposobu odżywiania, stylu życia i rasy. Kamica stała się jedną z najczęstszych chorób i rzędem wielkości zbliża się do cukrzycy. Nawroty kamicy występują niemal u połowy chorych. Kamica nerkowa zwana również kamicą moczową jest jedną z najczęściej występujących chorób układu moczowego. Może pojawić się w każdym wieku, jednak najczęściej chorują osoby pomiędzy 30 a 50 r.ż. – częściej mężczyźni. Choroba polega
na wytwarzaniu złogów tzw. kamieni w układzie moczowym. Przyczyny rozwoju kamicy nerkowej i mechanizmy powstawania kamieni nie są do końca znane. Na pewno do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia kamicy nerkowej można zaliczyć picie niedostatecznej ilości wody, niedobór magnezu, spożywanie dużych ilości mleka (ze względu na zawartość wapnia) oraz dieta bogata w białka zwierzęce. Z racji tego, że kamica nerkowa jest chorobą pospolitą, występuje nie tylko u dorosłych, ale również zdarza się u dzieci, a nawet niemowląt. Rzadko natomiast spotyka się chorych na kamicę wśród wegetarian. Wynika to z tego, że częściej chorują ludzie, których dieta składa się z dużych ilości mięsa. Kamica nerkowa jest również chorobą genetyczną, wystąpienie choroby u dziecka jest bardzo prawdopodobne, jeżeli cierpią na nią rodzice. Choroba przez długi okres nie daje żadnych objawów. Zdarza się, że chory nawet nie wie o jej istnieniu, a o samych kamieniach dowiaduje się przez przypadek np. przy okazji badania USG jamy brzusznej. Dopiero, gdy kamień zaczyna wędrować i spowoduje utrudniony odpływ moczu z układu kielichowo-miedniczkowego, lub pojawi się zakażenie, pacjent zaczyna odczuwać bardzo silny ból okolicy lędźwiowej, promieniu-
jący do podbrzusza nazywany kolką nerkową. Dolegliwościom bólowym mogą towarzyszyć nudności, wymioty i wzdęcia brzucha, jak również częstomocz i bolesne parcie na mocz. Czasami występuje również krwiomocz. Temperatura ciała jest normalna, natomiast przy współistniejącym zakażeniu układu moczowego – podwyższona. Atak kolki nerkowej oznacza konieczność niezwłocznej wizyty u lekarza. W części przypadków może zaistnieć konieczność doraźnej hospitalizacji. U pacjentów diagnozowanych i leczonych ambulatoryjnie zleca się przeprowadzenie badań laboratoryjnych takich jak morfologia, mocznik, kreatynina, kwas moczowy, badanie ogólne moczu i posiew moczu. Poza tym wykonuje się USG jamy brzusznej, zdjęcie przeglądowe RTG jamy brzusznej i urografię. Kamienie nerkowe powstają w wyniku krystalizacji składników moczu, ponieważ mocz jest roztworem przesyconym. Najpierw powstaje zalążek kryształu, następnie – stopniowo, nakładają się na niego kolejne warstwy osadu. Z biegiem czasu możemy wyhodować sobie niezłych rozmiarów kamień. Kamienie, które występują w drogach moczowych, są zbudowane z różnorodnych substancji krystalicznych, zmieszanych z kilkoma procenta-
cd. na str. 4
Wydawnictwo Skryba, ul. Zwycięstwa 10A,15-703 Białystok, tel. 85 742 90 90, fax 85 742 90 92, e-mail: redakcja@zdrowybialystok.pl Redaktor naczelny: Barbara Klem, tel. 85 742 90 90, dziennikarze: Marzena Bęcłowicz, Małgorzata Sawicka, skład i łamanie: Marcin Dominów reklama: Justyna Janowska tel. 533 379 533 Druk: Bieldruk Białystok. Redakcja nie odpowiada za treść reklam i ogłoszeń. Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji publikowanych tekstów. Przedruki i wykorzystywanie opublikowanych materiałów mogą odbywać się wyłącznie za zgodą redakcji. www.zdrowybialystok.pl Okładka: fot. archiwum redakcji 2
ZDROWY BIAŁYSTOK
ww
w. zd
ro
wy
bia
lys
to
k.p
l
www
www ZDROWY BIAŁYSTOK
3
◄ Kolka jest ostrym i nagłym bólem. Jest
to niekiedy pierwszy objaw kamicy nerkowej. Kamienie i piasek które powstały w nerkach mogą przemieścić się w stronę moczowodu i wywołać ostrą reakcję bólową.
cd. ze str. 2 mi białka. Mogą pozostawać w układzie kielichowo-miedniczkowym, drogach wyprowadzających – moczowodach, pęcherzu moczowym, oraz w cewce moczowej. Mogą też pozostać w miąższu w torbielowato rozszerzonych kanalikach zbiorczych nie przekraczając średnicy kilku milimetrów. Mówimy wtedy o tzw. gąbczastości nerek. Przy nieregularnie rozsianych drobnych złogach w miąższu w związku z zaburzeniami przemiany wapniowo-fosforanowej, często związanymi z nadczynnością przytarczyc mówimy o tzw. wapnicy nerek. Kamienie moczowe mogą składać się z fosforanów wapnia, fosforanów magnezowoamonowych, szczawianów wapnia, moczanów, cystyny i bardzo rzadko z ksantyny. Najbardziej popularne są jednak kamienie szczawianowe – 75% przypadków. Hiperkalciuria, czyli nadmierne wydalanie wapnia z moczem jest jednym z najważniejszych czynników powstawania kamieni w układzie moczowym. Dzieje się tak przez zwiększone wchłanianie wapnia w jelitach oraz
nadmierne uwalnianie wapnia z kości, lub upośledzone wchłanianie zwrotne wapnia w cewkach nerkowych. Leczenie kamicy nerkowej, polega na profilaktyce tj. zapobieganiu tworzenia się kamieni nerkowych. Często pacjenci pytają mnie: co robić w przypadku niespodziewanego ataku kolki nerkowej? Samo zażycie zwykłego środka przeciwbólowego nie wystarczy, gdyż ból jest zbyt silny i uporczywy. Należy podać silne leki przeciwbólowe i rozkurczowe. Pomocne będą też ciepłe kąpiele. Niekiedy ból jest tak silny, że sami nie jesteśmy w stanie sobie pomóc. Należy wtedy zgłosić się do lekarza, który poda odpowiedni lek w formie zastrzyku. Niestety nawet po zastrzyku ból szybko nie mija, czasem trzeba odczekać godzinę lub dłużej by poczuć ulgę. Najlepszym sposobem na przyszłość jest poproszenie swego lekarza o sugestie, jak postępować i co robić w przypadku kolejnego ataku. Chorym na kamicę nerkową zaleca się spożywanie dużych ilości płynów 3-4 litry na dobę.
Litotryptor w szpitalu MSWiA w Białymstoku Już niedługo chorzy z naszego regionu nie będą musieli jeździć do innych miast na zabiegi ESWL-pozaustrojowego kruszenia kamieni w układzie moczowym. Będą one przeprowadzane w szpitalu MSWiA w Białymstoku przy ul. Fabrycznej w ramach kontraktu z NFZ. Jest duże zapotrzebowanie na tego typu zabiegi, a Białystok jest jednym z niewielu dużych miast w Polsce, gdzie brakuje ośrodka, który by je na co dzień wykonywał. Zabiegi pozaustrojowego kruszenia kamieni będą w pełni refundowane przez NFZ. Ilość przeprowadzanych zabiegów będzie zależała od zapotrzebowania, możliwości organizacyjnych szpitala MSWiA oraz umowy z NFZ. Będzie to najprawdopodobniej rząd kilkudziesięciu zabiegów w miesiącu. Litotryptor, który oferuje na rynku kilka zagranicznych firm, to koszt od 900 tys. do kilku milionów złotych.
4
Można kupić też specjalną wodę mineralną, której składniki dobierane są pod kątem rodzaju kamieni moczowych. Warto wypić więcej płynów przed snem, by zwiększyć diurezę (wydzielanie moczu) i rozcieńczyć mocz w godzinach nocnych. Niektórzy zalecają też picie piwa, które ma właściwości moczopędne. Ważna jest również odpowiednia dieta chorego, mająca wpływ na skuteczne pozbycie się kamieni. W zależności od rodzaju kamieni niektóre produkty nie są zalecane. W kamicy szczawianowej będą to: szczaw, szpinak, rabarbar, botwina, cytryna, herbata, kawa, czekolada, ostre przyprawy; moczanowej – produkty mięsne, śledzie, sardynki, kawior, kakao, kawa, herbata, orzechy; fosforanowej – nasiona roślin strączkowych, alkaliczne wody mineralne; cystynowej – mięso i jego przetwory. Uważa się że u ok. 80% pacjentów leczenie w warunkach domowych przynosi oczekiwane efekty – kamienie zostają wydalone z organizmu razem z moczem. Niestety w pozostałych przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Pobyt w szpitalu jest niezbędny w przypadku, gdy podjęte próby leczenia zachowawczego nie przynoszą efektu. Czasem istnieje konieczność pilnej interwencji, zwykle w postaci stentu moczowodowego lub przezskórnej nefrostomii. U pacjentów z towarzyszącą infekcją brak odblokowania dróg moczowych może doprowadzić do sepsy zagrażającej życiu. Do małoinwazyjnych metod leczenia kamicy należy ESWL wynaleziony w Niemczech na początku lat 80-tych. Polega na przemieszczaniu przez ciało zogniskowanej fali wstrząsowej, która rozbija kamienie. Do całkowitej fragmentacji złogu pacjenci wymagają zazwyczaj od 1.000 do 4.000 uderzeń. Czas trwania tego zabiegu to ok. 30 minut. Pokruszone fragmenty złogu zazwyczaj bez problemu przechodzą przez moczowód do pęcherza moczowego. Inną metoda jest endoskopia, polegająca na wprowadzeniu do dróg moczowych narzędzi chirurgicznych – endoskopów i przy ich użyciu usunięcie kamieni. Są to takie metody jak URS, PCNL i cystoskopia. Do dezintegracji kamieni stosuje się różne rodzaje litotrypsji (rozbijania): laserowa, mechaniczna, elektrohydrauliczna, ultradźwiękowa i pneumatyczna. Do metod inwazyjnych należą tradycyjne techniki chirurgiczne. Fot. Marzena Bęcłowicz
Fot. Marzena Bęcłowicz
temat numeru
DR.
PAWEŁ ANDRZEJ ZAJKOWSKI, UROLOG, GABINET UROLOGICZNY, BIAŁYSTOK
Budowa na żywym organizmie
Omeda podsumowuje swoją działalność
Poród na wesoło
Trwa rozbudowa i przebudowa Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (dawnego PSK). Nowoczesny blok operacyjny składajacy się z 12 sal. Wielostanowiskowa sala wybudzeń, połączona bezpośrednio z oddziałem intensywnej terapii. Na dachu ladowisko dla helikopterów – jedno z dwóch takich w Polsce. To tylko przysłowiowy wierzchołek góry lodowej, jeśli chodzi o korzyści, jakie przyniesie inwestycja naszemu regionowi.
Omeda Medica była pierwszym w regionie prywatnym szpitalem realizującym standard chirurgii jednego dnia. Dotychczasowy bilans to: ok. 26,5tys. pacjentów, w szpitalu pracuje 65 lekarzy, 25 poradni specjalistycznych, umowa z NFZ. Szpital wyróżnia się na tle innych placówek zdrowia przede wszystkim pod względem komfortu i estetyki. Pacjenci mają do dyspozycji wygodne i estetyczne klimatyzowane sale, wyposażone w oddzielne łazienki, tv i dostęp do internetu.
Uczucia, które towarzyszą rodzącej kobiecie to radość, ekscytacja, wzruszenie, ale też strach. Medycyna ma dziś do zaoferowania znacznie więcej niż wcześniej. Coraz częściej na salach porodowych można znaleźć urządzenie podające podtlenek azotu czyli gaz rozweselający. W ostatnim czasie rośnie liczba placówek, które decydują się na zakup tego urządzenia. Warto podkreślić, że działanie gazu ustaje niemal natychmiast po zaprzestaniu jego podawania a pacjentka nie odczuwa dyskomfortu po zabiegu. OPRAC. MB ZDROWY BIAŁYSTOK
aktualności, wydarzenia
Hospicjum ma 20 lat Są chorzy, u których wszelkie metody leczenia zostały wyczerpane, a ich dalszy pobyt w szpitalu jest niemożliwy. W takim przypadku wskazany byłby pobyt w domu, jednak tam warunki nie zawsze są odpowiednie. Rozwiązaniem jest hospicjum – przypominające dom, ale oferujące profesjonalną opiekę medyczną. Tyle tylko, że w białostockiej placówce brakuje miejsc... O sukcesach i problemach białostockiego hospicjum mówiono podczas konferencji prasowej, jaką 29 lutego br. zorganizował zarząd Towarzystwa Przyjaciół Chorych „Hospicjum”, które prowadzi białostockie hospicjum „Dom Opatrzności Bożej”. Warto powiedzieć na wstępie, że Hospicjum w Białymstoku powstało 20 lat temu i było wówczas pierwszą tego typu placówką w kraju. Do dziś jest jedyną w Białymstoku. Przyjęło ponad 3 tys. pacjentów (a łącznie z hospicjum domowym – 10 tys.). W tym roku do hospicjum zgłoszono 87 pacjentów. Wszystkich nie można przyjąć, bo jest tu tylko 28 łóżek. Narodowy Fundusz Zdrowia pokrywa koszt leczenia tylko 23 pacjentów, a Urząd Miasta – 2 pacjentów. – Do hospicjum przyjmowani są chorzy nie tylko z Białegostoku, ale także z południowej i środkowej części woj. podlaskiego – mówił na spotkaniu dr Tadeusz Borowski-Beszta, prezes Towarzystwa. – Aby pomóc większej liczbie chorych, podjęliśmy decyzję o dobudowie nowego skrzydła do budynku przy ul. Sobieskiego 1. Inwestycja poszerzy liczbę miejsc w placówce o 40-50 łóżek. Prace trwają od 2009 r. Dzięki pomocy ludzi dobrej woli, firm, stowarzyszeń, ale także dzięki wpływom z odpisu 1% podatku udało się postawić budynek w stanie surowym zamkniętym. Obecnie trwają prace wykończeniowe wewnątrz. Ambitne plany mówią o zakończeniu i oddaniu do użytku części budynku jeszcze w tym roku. Czy tak się stanie? To zależy również od nas samych, bowiem Towarzystwo jest organizacją pożytku publicznego i w przypadku tej inwestycji nie może korzystać ze środków publicznych. Na kompleksowe wyposażenie placówki potrzeba ok. 2,5 mln zł. – Liczymy na ludzi dobrej woli, rozumiejących problem opieki nad prze- radnia paliatywna. Kontrakty z NFZ-em we wszystkich hospicjach stacjowlekle chorymi – mówi dr Tadeusz Borowski. – Korzystając z okazji chciałbym narnych są znacznie mniejsze niż możliwości tych placówek. Nie obyło się też bez wspomnienia założeń nowej ustawy, zgodnie z którą w imieniu nas wszystkich podziękować wszystkim ofiarodowacom i podatnistowarzyszenia i fundacje, które prowadzą plakom, którzy przekazują nam cówki medyczne, będą musiały zarejestrować 1% swojego podatku i przed PRZEKAŻ 1% – KRS 0000057571 działalność gospodarczą. kolejną kampanią podatkową – Będziemy traktowani jak przedsiębiorca. Jeśli prosić o kolejne wpłaty. O problemach przewlekle chorych mówił też dr Dariusz Kożuchowski, nie wystarczy nam pieniędzy z NFZ, mamy ogłosić upadłość? – pyta retoWojewódzki Konsultant w dziedzinie Medycyny Paliatywnej. W naszym rycznie dr Tadeusz Borowski-Beszta. – My hospicjum nie zamkniemy. regionie funkcjonuje tylko sześć stacjonarnych hospicjów i tylko jedna poMB
MÓJ KALENDARZ BADAŃ
Elektrokardiogram (EKG)
EKG – elektryczna aktywność serca zarejestrowana przy pomocy elektrod Badanie EKG jest jednym z pierwszych badań dodatkowych, które zleca lekarz podejrzewając u pacjenta zaburzenia pracy serca. Z czynnością serca związane są zjawiska mechaniczne, akustyczne oraz elektryczne, które to wyprzedzają skurcz serca. Zmiany ładunku elektrycznego zachodzące na powierzchni mięśnia sercowego mogą być odebrane za pomocą elektrod aparatu EKG. Elektrody umieszczone w ustalonych miejscach na powierzchni ciała rejestrują różnicę potencjałów i zapisują w postaci EKG czynność bioelektryczną serca. Zapis EKG w postaci załamków, odcinków, odstępów, pozwala rozpoznać niedokrwienia (do zawałów włącznie), bloki serca, zaburzenia rytmu w postaci częstoskurczów, migotania przedsionków, zespołów preekscytacji; jak i monitorować stosowane leczenie kardiologiczne. Elektrokardiogram wykorzystuje się również w próbie wysiłkowej, jak i w Holterze EKG, będącym długotrwałą rejestracją EKG utrwaloną na taśmie magnetycznej lub w formie cyfrowej. EKG jest badaniem nieinwazyjnym, może być wykonane w przychodni w gabinecie lekarskim, zabiegowym, albo przy łóżku chorego. W czasie ba6
dania pacjent ułożony jest w pozycji leżącej z odkrytymi kończynami i klatką piersiową. Elektrody przymocowuje się na rękach i nogach oraz klatce piersiowej przy pomocy specjalnych uchwytów lub przyssawek. Żel którym smaruje się skórę przed założeniem elektrod zwiększa przewodzenie pobudzeń elektrycznych. Osoba badana musi pozostać w bezruchu, ponieważ skurcze mięśni zaburzają zapis. Wynik jest w postaci graficznego wykresu, który następnie jest interpretowany przez lekarza. Całe badanie trwa kilka minut, jest bezbolesne i nie związane z żadnym ryzykiem dla pacjenta. Nie wymaga specjalnego przygotowania ani też opieki po wykonanym badaniu. Gdy na badanie kieruje lekarz rodzinny wówczas nic za nie, nie płacimy. Można je również zrobić odpłatnie: Prywatna Praktyka Pielęgniarska Liljan-Med – od 30 zł (do uzgodnienia), Eskulap, ul. Nowy Świat 11C – 20 zł (komputerowe – 25 zł), NZOZ Edmed, ul. Słonimska 15/1 – 20 zł. MARZENA BĘCŁOWICZ KONSULTACJA MERYTORYCZNA: LEK. MED. JADWIGA KOSTYRA SPECJALISTA CHORÓB WEWNĘTRZNYCH, PORADNIA KARDIOLOGICZNA NZOZ EDMED ZDROWY BIAŁYSTOK
ZDROWY BIAŁYSTOK
7
wywiad numeru Recepta na zdrowie według znanych białostoczan: prof. Barbara Kudrycka
Grzeszki żelaznej prymuski
– Moja recepta na zdrowe życie jest stosunkowo prosta. Przynajmniej w teorii, bo nie zawsze udaje mi się – niestety – do niej stosować. Wiem zatem, że powinnam być możliwie aktywna ruchowo, stosować zdrową, zrównoważoną dietę i pić dużo wody. Mam bardzo ambitny cel, by takich zasad się trzymać. Do tego warto dokładać optymizm i uśmiech. To zawsze pomaga. Nie wspomnę o jeździe na rowerze, grze w tenisa i długich spacerach latem, to prawdziwe źródło energii. I jeszcze jedno – regularne badania. Przypominam wszystkim kobietom o tym, jak ważna jest profilaktyka. Badania krwi, pomiar ciśnienia, cholesterolu, cukru, cytologia, czy USG piersi raz w roku powinny stać się naszą rutyną. – Czy w natłoku wielu spraw znajduje Pani czas dla siebie, rodziny i jak go Pani wówczas spędza?
– Współczesne kobiety pełnią wiele różnych ról, które muszą ze sobą umiejętnie pogodzić. Przez lata prowadziłam bardzo aktywny tryb życia, co pozwoliło mi wykształcić umiejętność efektywnego zarządzania czasem. Pragnę zachować w swoim życiu zdrową równowagę i staram się, by natłok codziennych obowiązków zawodowych nie przysłaniał całkowicie mojego życia prywatnego. Mam określone priorytety i próbuję wypracować kompromis między pracą, a rodziną; czasem wolnym, czy wypoczynkiem. Praca jest dla mnie równie ważna jak życie osobiste. Każdy wolny dzień spędzam w Białymstoku, w otoczeniu rodziny i przyjaciół. Staram się znaleźć czas na rozwijanie swoich pasji i zainteresowań. Niestety, nie zawsze udaje mi się przyjechać na weekend do domu, bywa, że obowiązki zatrzymują mnie w Warszawie.
O tym jak żyć zdrowo i aktywnie godząc ze sobą mnóstwo codziennych obowiązków z Barbarą Kudrycką, prof. nauk prawnych, posłanką na Sejm, Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozmawia Marzena Bęcłowicz
Fot. Archiwum rozmówcy
– Doktorat przed trzydziestką, habilitacja przed czterdziestką, profesura przed pięćdziesiątką. Była Rektor Wyższej Szkoły Administracji Publicznej w Białymstoku. Europarlamentarzystka. Od 2007 roku minister nauki i szkolnictwa wyższego. Mówiąc krótko: „żelazna prymuska” – jak mówią o pani. Czy w natłoku codziennych zajęć i obowiązków Barbara Kudrycka znajduje czas, by zadbać o własne zdrowie?
wie i kondycję. Lubię aktywność fizyczną i ćwiczę dość regularnie, bo to poprawia mi humor. Poza tym w miarę możliwości próbuję znaleźć codziennie choćby kwadrans na odpoczynek. Czytam poleconą przez przyjaciółkę książkę, jem kolację w miłym towarzystwie lub relaksuję się podczas masażu. Odcinam się na chwilę od wszystkiego, co mogłoby mnie rozpraszać. Jednak najłatwiej jest o to w domu, kiedy jestem z rodziną, a latem w domu letniskowym w ukochanych Gibach. – Wszystko prawie idealnie, ale każdy człowiek ma jakieś grzeszki, słabości, coś z czego nie potrafi zrezygnować?
– Zdrowa i zbilansowana dieta jest ważna, ale trudno nieraz sobie odmówić odrobiny przyjemności dla podniebienia. Bardzo lubię pyszne delikatne mięso z grilla, pierogi z jagodami i wszelkie słodkości. Jak słusznie zauważa Nigella Lawson,
w życiu pada wiele pytań, na które czekolada przynosi odpowiedź. Dlatego pamiętając o odpowiedniej diecie zdarza mi się ją jednak złamać. – Wkrótce Wielkanoc, jak spędza Pani te Święta?
– Bardzo lubię Święta Wielkanocne ze względu na ich symboliczny charakter. Ponadto kojarzą mi się z wiosną, słońcem, baziami. Ale inaczej niż na Boże Narodzenie, święta Wielkiej Nocy staramy się spędzać nie w Białymstoku, lecz w Gibach. Kocham ten czas, gdy całą rodziną jeździmy święcić jajka do drewnianego małego wiejskiego kościółka i chodzimy na długie spacery, obserwując budzenie się przyrody do życia. Mam nadzieję, że tegoroczne święta będą pełne słońca. – Takich Pani życzę w imieniu własnym i redakcji. Dziękuję za rozmowę.
– Natłok zajęć, jaki Panią otacza na pewno powoduje stres, jak sobie Pani z nim radzi?
8
Fot. Archiwum rozmówcy
– Stres jest nieodłączną częścią naszego życia i dotyczy praktycznie każdego z nas. Nawet w sytuacjach wyjątkowo stresujących związanych z pełnioną funkcją staram się zachować spokój i optymizm. Z domu wyniosłam zasadę: „Nie rób zbyt wielu rzeczy na raz i nie zostawiaj nic na ostatnią chwilę”. Odkąd pamiętam zawsze układałam sobie plan dnia i zadania według priorytetów, wszystko planowałam z wyprzedzeniem. Poza tym wiem, że pozytywne myślenie i dobre samopoczucie wpływają korzystnie na moje zdroZDROWY BIAŁYSTOK
ZDROWY BIAŁYSTOK
9
temat sezonu Rower – jaki model wybrać, by jazda była przyjemnością
Rekreacja na dwóch kółkach Przed zakupem roweru trzeba się zastanowić, do czego ten sprzęt ma nam służyć. Na rynku jest bowiem wiele rodzajów rowerów, począwszy od miejskich, poprzez rowery górskie, szosowe, trekingowe, aż po krosowe. Jeśli więc potrzebujemy rower na dalekie wyprawy po drogach twardych, to wybierzmy rower turystyczny (trekingowy) z dużymi, 28-calowymi kołami, z błotnikami, z bagażnikiem. W pełni wyposażony rower, który będzie wygodny i pomocny w takich podróżach. Jeśli zaś zamierzamy jeździć w terenie, to zdecydowanie kupmy rower górski, typowo terenowy. Trzeba pamiętać, że rowery górskie wymuszają pochyloną pozycję ciała, która pomaga manewrować w ciężkim terenie. W tym segmencie próżno więc szukać roweru wygodnego. Obecnie pojawiają się w ofercie nowe rodzaje rowerów tzw. rowery rekreacyjne lub krosowe, które dobrze się sprzedają i są najbardziej uniwersalne. Można nimi jeździć w każdych warunkach, po piaszczystych drogach i po asfalcie. Oczywiście każdy model roweru produkowany jest w wielu rozmiarach. Dobieramy go do swojego wzrostu. Są pewne zasady, ale czasami są one mylne, bo każdy człowiek jest inaczej zbudowany (długość rąk, tułowia i nóg mogą być różne przy tym samym wzroście). Taka podstawowa, książkowa reguła mówi, że jeśli staniemy w lekkim rozkroku nad ramą, to musimy mieć ok. 15 cm luzu nad kroczem (wyprostowana dłoń) przy rowerze górskim, 5-10 cm – jeśli chodzi o trekingowy lub krosowy, a tylko 3 cm przy „kolarzówce”. Pamiętajmy jednak, że te dane to czysta teoria książkowa, praktyka może pokazać inaczej. Dlatego najlepiej rower kupować osobiście i „przymierzyć” go w sklepie. Rower większy będzie proporcjonalnie dłuższy. Z kolei kobiety zachęcam do kupowania rowerów damskich. Są one krótsze i wymuszają wyprostowaną pozycję. Najczęściej kupujemy rower na własne potrzeby, nie wybierajmy więc modeli najtańszych. Taki sprzęt nie spełni naszych oczekiwań. Dobrze wybrać rower markowy. Najlepszym przedziałem cenowym dla przeciętnego „zjadacza chleba” to kwoty w granicach od 1 do 2tys. zł., natomiast za bardzo solidny rower „górski” trzeba zapłacić powyżej 2tys. zł. Tu ciekawostka, profesjonalne rowery wyczynowe mogą kosztować nawet do 30tys. zł! Trzeba zwrócić uwagę na oprzyrządowanie, bo rowery terenowe nie mają stopek, nie da się nawet do niektórych z nich ich przykręcić, nie mają bagażnika, błotników. Turystyczne mają te elementy. Ważna jest amortyzacja, trzeba zwrócić uwagę, czy rower ma wzmacniane obręcze, z czego zrobiona jest rama i jak. Można sprawdzić, czy będzie się nam wygodnie siedzieć na siodełku. 10
Fot. Andrzej Niczyporuk
Mamy już wiosnę, a zapewne wiele osób myśli już o lecie i wakacjach. Przed nami czas, który warto spędzić aktywnie. A jeśli aktywnie, to najprościej – na rowerze. Podpowiadamy, jak wybrać odpowiedni.
▲ Jazda na rowerze jest bardzo dobrym treningiem formy i pozytywnie wpływa na zdrowie naszego organizmu
Niektórzy decydują się na kupno roweru używanego. Trzeba wówczas bezwzględnie sprawdzić kilka rzeczy. Po pierwsze, czy rower nie ma luzów na odpowiednich częściach, czy wszystkie jego elementy są dobrze zamocowane np. na osiach kół. W tym celu bierzemy jedną ręką za ramę, a drugą za koło i machamy poprzecznie. Luz na łożyskach sterów sprawdzamy następująco: przy naciśniętym przednim hamulcu kładziemy rękę na łożyska sterów i bujamy rowerem do przodu i tyłu. Przed jazdą sprawdzamy następujące elementy: koła, mocowanie korb i pedałów, mocowanie siodła, mocowanie kierownicy i wspornika kierownicy, układ hamulcowy, działanie przerzutek. Każda poluzowana część może być przyczyną poważnej awarii lub wypadku. Usterki możemy usunąć sami, albo oddać rower do warsztatu. Oczywiście koła powinny być napompowane prawidłowo. Optymalne ciśnienie podane jest zawsze na boku opony. W rowerach terenowych wynosi 2,5-3,5 barów, w turystycznych 3,5-6 barów. Sprawdzamy, czy łańcuch jest nasmarowany, jeśli jest „suchy” zauważalnie ciężej nam się pedałuje, a o efektach dźwiękowych nie wspomnę. Skontrolujmy światła, aby w nocy nie zaskoczył nas ich brak. Ważne są też gruntowniejsze przeglądy i bieżąca konserwacja. Żywotność roweru wydłuża woda, szczotka i płyn do mycia, czyli czyścić, czyścić i jeszcze raz czyścić. Można kupić specjalny płyn do mycia roweru, ale można
też wykorzystać płyn do mycia naczyń. W szczególności zwracamy uwagę na czyszczenie napędu i systemu zmiany biegów (przerzutki, linki, zębatki). Brudny, zalepiony smarem i błotem łańcuch bardzo szybko się zużywa i niekorzystnie wpływa na pracę przerzutek. Natomiast nie wskazane jest mycie rowerów myjką ciśnieniową, gdyż wymywamy smar z łożysk. Po myciu rower trzeba osuszyć i nasmarować – w szczególności łańcuch. Pamiętajmy, aby nie myć łańcucha benzyną, ale specjalnym płynem (benzyna tylko po wyjęciu łańcucha z roweru). Amortyzator wytrzeć szmatką, popryskać golenie specjalnym preparatem teflonowym. Co jakiś czas polecam zrobić przegląd w warsztacie. Zazwyczaj pełny przegląd z wymianą smarów w piastach robimy co 3-4tys. km. No i właściwie możemy jechać. Pamietajmy jeszcze o zapasowej dętce plus łatki, pompce, zestawie kluczy odpowiednich do określonego roweru, skuwaczu do łańcucha. Poza tym napoje, ciepłe ubranie na zmianę, jedzenie, strój sportowy np. świetną sprawą jest kupno typowego ubrania kolarskiego, kask i ewentualnie rękawiczki, żeby nie narobić sobie odcisków. I w drogę... GRZEGORZ WASILEWSKI, SPRINT BIAŁYSTOK
SERWISANT FIRMY
ZDROWY BIAŁYSTOK
Charakterystyka poszczególnych typów rowerów Rower terenowy (górski) Charakteryzuje się 26-calowymi kołami i szerokimi oponami 1,9-2,3 cala. Ma amortyzację przedniego koła o skoku od 8 do 10 cm, czasami też amortyzację tylnego. Wymusza pochyloną pozycję. Nie ma możliwości regulacji kierownicy do góry (specyficzny system montażu), dzięki temu połączenie widelca i wspornika kierownicy jest trwalsze i bezpieczniejsze. Rama ma specyficzną geometrię, aby zwiększyć przestrzeń nad kroczem. Są niższe w porównaniu do rowerów turystycznych, bardziej zwarte. Rower górski ma bardzo mocną i trwałą budowę, umożliwiającą jazdę w ciężkim terenie. Nie posiada błotników i bagażnika, a nawet w niektórych modelach nie ma możliwości ich zamocowania. Tym rowerem wjedziesz wszędzie, ale na asfalcie licz się z większymi oporami toczenia sprawianymi przez szerokie, agresywne opony.
Rower trekingowy (turystyczny) Ma koła 28-calowe i węższe opony szosowe lub z lekkim bieżnikiem. Rowerzysta przyjmuje pozycję wyprostowaną lub pół pochyloną (istnieje możliwość regulacji). Ma mniejszy prześwit nad ramą – kilka centymetrów (nie potrzebujemy większego bo jeździmy przeważnie po asfalcie). Wyposażony jest w błotniki, bagażnik, pełne oświetlenie. Doskonale nadaje się na dalekie bądź krótsze wyprawy z sakwami po drogach twardych (asfalty, drogi szutrowe).
Rower szosowy Typowa kolarzówka ma koła 28-calowe i bardzo wąskie opony 20-25 mm. Wymusza bardzo pochyloną pozycję. Ma nisko osadzoną kierownicę typu baranek. Nie ma możliwości zamocowania bagażnika bądź błotników. Nadaje się tylko do jazdy po asfalcie i bardzo szybkiego przemieszczania się bądź uprawiania sportu.
Rower krosowy Bardzo modny teraz, często kupowany. Jest hybrydą, pomiędzy rowerem turystycznym, a terenowym. Z pierwszego ma 28-calowe koła i węższe opony, ale konstrukcja ramy pozwala na zamontowanie szerszych. Z tego drugiego ma zaczerpniętą pochyloną pozycję (czasami są w nich mocowane regulowane wsporniki kierownicy, w celu podniesienia komfortu) i amortyzację przedniego koła. Pozwala na jazdę w różnym prawie każdym (pomijając ciężki) terenie, można określić go jako najbardziej uniwersalny. Nie ma błotników ani bagażnika, ale można je w nim zamontować.
Rower rekreacyjny Może występować z kołami 28 cali i wąskimi oponami, bądź 26 cali i szerszymi, gładkimi oponami. Ma pełną regulację kierownicy, amortyzację przedniego koła i siodła. Rower pozwala na bardzo wygodną, wyprostowaną pozycję – siedzimy jak u „babci w fotelu”. Takim rowerem jeździmy po równym terenie, mogą to być drogi asfaltowe, szutry, ubite leśne ścieżki. W ramach potrzeby możemy zamontować bagażnik lub błotniki. Rower bardzo uniwersalny.
Rower miejski To typowa maszyna do dojeżdżania do pracy, zazwyczaj ma 28-calowe koła, gładkie typowe na asfalt opony, wyposażony jest w błotniki, bagażnik i oświetlenie, bardzo często ma też zamiast typowych przerzutek zewnętrznych i mnóstwa zębatek specjalną przekładnię zamocowaną wewnątrz tylnej piasty. Taki system jest wyposażony zazwyczaj w od 3 do 9 biegów. Umożliwia przełączanie biegów nawet na postoju bez konieczności kręcenia pedałami. Rower ma bardzo trwałą i wygodną konstrukcję, oprócz codziennej jazdy do pracy możemy jeździć nim wygodnie na niedalekie wycieczki po twardych drogach. OPRAC.
ZDROWY BIAŁYSTOK
MB, FOT. ARCHIWUM
11
Fot. Marzena Bęcłowicz
medycyna GINEKOLOGIA:: Swędzi i piecze – przyjdź zanim będzie za późno! GINEKOLOGIA
Kobieta pod mikroskopem Stany zapalne pochwy to najczęstsza przyczyna zgłaszania się kobiet do lekarza ginekologa. Rozmazy bezpośrednie znacznie ułatwiają diagnostykę i leczenie tych dolegliwości. Ocena biocenozy pochwy jest bardzo ważnym i najczęściej wykonywanym badaniem diagnostycznym w gabinecie ginekologicznym. Jest to badanie mikrobiologiczne pozwalające ocenić florę bakteryjną, jaka występuje w końcowym odcinku dróg rodnych kobiety. Ekosystem pochwy tworzy kilkaset gatunków bakterii. Pochwa nie jest jałowa, zdecydowaną większość wszystkich bakterii stanowią pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus) żyjące w symbiozie z człowiekiem. W prawidłowym środowisku w pochwie pałeczki kwasotwórcze Lactobacillus wytwarzają środowisko kwaśne stanowiące ochronę przed zakażeniami. Prawidłowa biocenoza pochwy może ulec zachwianiu np. podczas stosowania leków – w szczególności antybiotyków, w przypadku zmian hormonalnych. Nawet zbyt intensywna higiena niszczy pożyteczne bakterie. Skutkiem są zapalenia. Badanie biocenozy pochwy pomaga rozpoznać stany chorobowe. Celem badania jest wykrycie drobnoustrojów chorobotwórczych i komórek odczynu zapalnego w wydzielinie z pochwy. Często kobiety, u których podczas badania ginekologicznego lekarz stwierdza stan zapalny w pochwie, są zaskoczone i zdziwione, bo jak twierdzą nie odczuwały żadnych dolegliwości, które mogłyby wskazywać na zapalenie. O tym jak prawidłowo przeprowadzić rozmaz – badanie ułatwiajace prawidłową diagnostykę zapaleń pochwy – opowiada Jolanta Czebotar, położna specjalistka z NZOZ Przychodni Położniczo-Ginekologicznej w Białymstoku. – Kiedy pobieram pacjentce rozmaz z pochwy, we wzierniku ogladam również szyjkę macicy – mówi położna. – Jeżeli widzę zmianę na szyjce polecam jej zapisać się na kolposkopię – badanie pozwalajace uzyskać trójwymiarowy obraz szyjki macicy i ocenić jej dobrostan. Natomiast pobrany od pacjentki rozmaz nakładam na szkiełko podstawowe i umieszczam pod mikroskopem. Pokazuję pacjentce na ekranie monitora jakie komórki widzę w preparacie. W ten sposób ko-
12
▲ Najczęstszymi problemami, z jakimi kobiety zgłaszają się do lekarza ginekologa są: pieczenie, swędzenie, upławy
lub bóle w dole brzucha – wyjaśnia pani Jola
bieta może obejrzeć siebie pod mikroskopem. Oceniając pobrany rozmaz, czyli biocenozę pochwy, sprawdzam, czy obraz jaki daje mi rozmaz może świadczyć o bakteryjnym, grzybiczym, czy może mieszanym (bakteryjno-grzybiczym) zapaleniu pochwy. Oceniam ilość pałeczek kwasu mlekowego Lactobacillus, oceniam, czy mamy do czynienia z atrofią pochwy (zmianami zanikowymi pochwy) czy też nie. Ocena mikroskopowa rozmazu pozwala mi również na sprawdzenie czy pobrane komórki nie są zarażone Chlamydiami lub wirusem HPV. Wynik rozmazu jest jednym z elementów prawidłowej diagnostyki zapaleń pochwy, jakie od lat stosujemy w naszej przychodni. Dzięki zastosowaniu tej prostej i taniej metody nasze pacjentki mają pewność dobrej diagnostyki i prawidłowo dobranego leczenia. Po zakończonym leczeniu pacjentka również zgłasza się na kontrolny rozmaz. Ponownie wspólnie oglądamy na ekranie monitora komórki uzyskane z rozmazu, oceniając jaki jest efekt leczenia. W 95% obraz rozmazu jest czysty i pacjentka może zostać uznana za zdrową. W tym miejscu warto wspomnieć, że nieodłączną częścią powrotu do zdrowia w przypadku zapaleń pochwy jest włączenie do farmakoterapii doustnego probiotyku ginekologicznego. Nie od
dziś wiemy, że to właśnie bakterie Lactobacillus stanowią o zdrowiu dróg rodnych kobiety, a najczęściej przyczyną zapaleń pochwy są patogeny migrujace do pochwy z końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Warto wspomnieć, że wiele kobiet po porodzie odczuwa dolegliwości, które rozpoznawalne jako stany zapalne są nieprawidłowo i bez efektu leczone farmakologicznie. Występuje u nich najczęsciej atrofia połogowa, która daje charakterystyczny obraz komórek w mikroskopie fazowokontrastowym. Rozmazy w mikroskopie fazowo-kontrastowym ułatwiają nam także leczenie kobiet z nietrzymaniem moczu, ponieważ obecnie możemy również leczyć stany zapalne, których obecność najczęściej nasila objawy nietrzymania moczu lub/i parć naglących u kobiet. Szkoda tylko, że czytanie rozmazów bezposrednich w mikroskopie fazowo-kontrastowym w Polsce jest tak mało rozpowszechnione, bo jest to prosta metoda niesienia pomocy pacjentkom. JOLANTA CZEBOTAR, POŁOŻNA SPECJALISTKA
NZOZ PRZYCHODNIA POŁOŻNICZO-GINEGOLOGICZNA BIAŁYSTOK
ZDROWY BIAŁYSTOK
ZDROWY BIAŁYSTOK
13
medycyna estetyczna
Powrót do przeszłości Czy medycyna estetyczna jest ratunkiem przed starością? A może zatrzyma młodość? Czy o to chodziło jej prekursorom. Doskonale wiemy, że wcześniej, czy później zmieni się nasze odbicie w lustrze i zamiast roześmianej nastolatki, czy pewnego siebie młodzieńca zobaczymy obcą pomarszczoną twarz.
Fot. Serwis prasowy Bell
Natura rządzi się własnymi prawami. Ale przecież możemy zacząć starzeć się dużo, dużo później. Może nawet 20 lat później? To daje nam nowoczesna medycyna – medycyna estetyczna. Czy zlikwidowanie zmarszczki między brwiami złagodzi nasze spojrzenie? Lekkie uniesienie brwi otworzy oko? Sprawdź, a przekonasz się, że w ciągu kilku dni groźna mina ustąpi miejsca pogodnemu, beztroskiemu obliczu, takiemu jakie mieliśmy chodząc do szkoły, marząc o dorosłym życiu pod bezpiecznymi skrzydłami rodziców. Możemy to osiągnąć dzięki działaniu toksyny
botulinowej, która w rękach fachowców osłabia, jednocześnie nie porażając wybranych mięśni mimicznych. Jeśli mięsień jest mniej aktywny, to zmarszczki mimiczne powstają wolniej. A gdzie się podziały pyzate policzki? Odeszły w zapomnienie? Czy nasze rysy muszą już być tak kościste i ostre? Nie dzisiaj. Nie musimy utyć, żeby znikły zmarszczki. Mamy alternatywę – kwas hialuronowy. Używany mądrze przywróci naszej twarzy jędrność i gładkość. To on pobudzi skórę do produkcji włókien kolagenowych, a tym samym zwiększy jej sprężystość. Nie uważacie, że bardzo wiele daje piękny uśmiech? Równiutkie, białe zęby przyciągają uwagę, a szczery uśmiech zjednuje sympatię. To daje stomatologia estetyczna. Pełny „garnitur” uzębienia to też zachowane proporcje w rysach twarzy, uwypuklone policzki i wygładzone bruzdy. Licówki ceramiczne wyrównają koloryt i poprawią kształt łuków zębowych. Przed uśmiechniętymi ludźmi świat stoi otworem. Nie bójmy się korzystać z osiągnięć współczesnej medycyny. Wsiądźmy w wehikuł czasu i odzyskajmy to, co wydawało się stracone. W mało inwazyjny sposób poczujemy się lepsi, pewniejsi siebie, z gładką buzią, ale bogatsi o doświadczenia życiowe. Opóźnimy to, co nieuchronne i zapewnimy sobie komfort psychiczny. Czasu nie cofniemy, ale możemy go oszukać! Bo któż nie chciałby znowu być młodym? Fot. Archiwum
Czy możemy starzeć się wolniej?
LEK. STOMATOLOG AGNIESZKA PUCHALSKA-DYMEK, BIAŁYSTOK
◄ Medycyna estetyczna to stosunkowo nowa dziedziną wiedzy medycznej. Zajmuje się nie
tylko korektą niewielkich defektów urody, ale także szeroko pojętą profilaktyką i promowaniem zdrowego stylu życia.
Morsowanie – zdrowe czy niebezpieczne?
Fot. Topczewski Stanisław
Zimowi pływacy
▲ U morsów obserwuje się takie dopasowanie komponentów systemu immunologicznego, które prowadzi, jak się
przypuszcza, do podniesienia odporności organizmu na różnego rodzaju infekcje. Jedno z badań wykazało, że morsy mniej cierpią na choroby układu oddechowego (katar, zapalenie oskrzeli).
Kąpiel w zimnej wodzie tzw. morsowanie jest sportem ekstremalnym i ma licznych fanów na całym świecie. Skutki dla zdrowia nie są jednoznaczne. Dostępne badania wskazują, że najlepsze efekty osiągają ludzie, pływający regularnie. Dla osób pływających sporadycznie zimna woda może być niebezpieczna. 14
Regularne dostarczanie organizmowi zimnych bodźców, powoduje zwiększenie tolerancji na niskie temperatury. W odróżnieniu od normalnych osób u morsów obserwuje się następujące zmiany: lepsza regulacja i bardziej długotrwała produkcja ciepła (termogeneza); korzystne dostosowanie krążenia krwi; zmniejszenie objawów astmy
i schorzeń reumatycznych oraz ogólnie lepsze samopoczucie. U ludzi, narażenie na zimno skutkuje stresem, dreszczami i natychmiastowym zwiększeniem metabolicznej termogenezy. U morsów zwiększa się termogeneza dużo wolniej poprzez przyspieszenie metabolizmu. Prawie nie występują u nich dreszcze lub tylko w niewielkim stopniu. Produkcja ciepła jest wolniejsza, ale bardziej długotrwała, ponieważ temperatura wraca do normy po wyjściu z wody. Osoby przyzwyczajone do niskich temperatur są prawie niewrażliwe na zmiany temperatury ciała przy skórze, reagują tylko na zmiany temperatury narządów wewnętrznych. Spowodowane jest to prawdopodobnie tym, że przepływ krwi do narządów wewnętrznych jest zablokowany przez skurcz naczyń, który działa jak izolacja termiczna. Zmniejszenie krążenia krwi w naczyniach krwionośnych skóry, oznacza mniej pracy dla serca, częstotliwość uderzeń serca jest mniejsza. Częstotliwość akcji serca spada również z tego powodu, że krew przepływa w tym czasie przez mniej tkanek. Podsumowując – pływacy zimowi posiadają większą tolerancję na zimno. Istnieje mnóstwo przesłanek, że taki stan jest korzystny dla zdrowia. OPRAC. MB ZDROWY BIAŁYSTOK
Blisko natury Medycyna niekonwencjonalna przeżywa w ostatnim czasie renesans. Co prawda przez lekarzy nie jest przyjmowana z entuzjazmem, jednak znajduje wielu zwolenników. Terapie medycyny niekonwencjonalnej można stosować do leczenia i zapobiegania wielu schorzeniom fizycznym jak i psychicznym. Należy jednak pamiętać, że nie zastąpią one wizyty u lekarza czy specjalisty danej dziedziny. Medycyna niekonwencjonalna to np.: medycyna chińska, akupunktura, ziołolecznictwo, czy bioenergoterapia. O skuteczności tego typu leczenia trudno jest dyskutować, gdyż ilu ludzi tyle różnych opinii. Jednak bez wątpienia leczenie niekonwencjonalne na pewno można uznać za godne uwagi sposoby we wspomaganiu tradycyjnej terapii. Leczenie małoinwazyjne i naturalne (bez żadnych środków syntetycznych) – to właśnie główne atutu tego typu medycyny. Jest też jeszcze jedna ważna uwaga, medycyna niekonwencjonalna przywraca nadzieje tym, którzy utracili ją stosując leczenie tradycyjne. MB ZDROWY BIAŁYSTOK
15
medycyna PEDIATRIA:: Czy Twoje dziecko nie za dużo czasu spędza przed telewizorem? PEDIATRIA
SpongeBob non stop
W dzisiejszych czasach telewizor mamy w każdym domu, warto więc zadać sobie pytanie, czy rodzice zdają sobie sprawę z tego, jaki wpływ telewizja wywiera na młodego widza, który spędza przed odbiornikiem wiele godzin dziennie, czasem oglądając „co popadnie”. Obecnie dzieci mają kontakt z telewizją praktycznie od momentu, kiedy ich poziom rozwojowy umożliwia skupienie uwagi na ekranie przez krótki czas. W miarę doskonalenia tej umiejętności czas spędzony przed telewizorem wzrasta. Na podstawie własnych obserwacji i rozmów z dziećmi mogę stwierdzić, iż najczęstszym sposobem spędzania wolnego czasu przez dzieci jest właśnie oglądanie telewizji. Zjawisko to nie jest odosobnione. Badania przeprowadzone przez OBOP dowodzą, że statystyczny Polak ogląda codziennie telewizję przez ok. 4 godz. Dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym tj. między 4 a 15 r.ż. oglądają programy telewizyjne prawie 3 godz. dziennie. W dni wolne oglądalność wzrasta o przeszło godzinę. Rozwija się więc zjawisko telemanii, a należy zaznaczyć, że telewizja ma ogromny wpływ na rozwój psychiczny i fizyczny dziecka. Siedzenie przed telewizorem ogranicza najczęściej inne zajęcia, przede wszystkim tak ważny dla młodego organizmu pobyt na świeżym powietrzu. Ma to negatywny wpływ, gdyż dziecko jest bierne, nieruchome, a im młodsze tym bardziej potrzebny jest ruch. Długie przesiadywanie przed ekranem obniża inicjatywę, twórczą wolę, fantazję, odpowiedzialność, kontakt społeczny. O ile „świat” dorosłych jest skłonny do swobodnego interpretowania przedstawionych w telewizji propozycji i ma zdolność do racjonalnego oddzielenia rzeczywistości od fikcyjnych przesłanek, o tyle świat dzieci pozostaje pod ciągłym wpływem rzeczywistości telewizyjnej, która na co dzień kształtuje ich osobowość, sugestywnie wpływa na psychikę, sposób zachowania i wzajemne relacje między rówieśnikami oraz dorosłymi. W takiej sytuacji często dochodzi do zafałszowania rzeczywistości – mały widz przenosi elementy fikcji do świata realnego. Dzieje się tak, gdy dziecko chce latać jak Batman, znikać w podziemnych otworach, czy rozwiązywać konflikty z rówieśnikami, naśladując walki wschodu. Zachowania najmłodszych oparte na naśladownictwie swoich ulubionych bohaterów, mogą stać się bardzo niebezpieczne, zarówno dla nich samych, jak i dla zdrowia ich kolegów. Telewizja dostarcza im wzorców, modeli postępowania, ponieważ dzieci bardzo żywo reagują na 16
Fot. Monika Urban-Szmelcer
Mamo, chcę bajkę! Mamo, włącz telewizor! Mamoooooooo, prrrrrroooooooooszę! Kto z nas nie słyszał takich próśb dziecka. Jednak to, ile czasu dziecko spedzi przed telewizorem śledząc pasjonujacy pościg Bolka i Lolka na dzikim zachodzie zależy w dużej mierze od rodziców.
▲ Dzieci w wieku przedszkolnym nie są jeszcze w stanie prawidłowo zinterpretować wszystkiego, co zobaczą w te-
lewizji. Programy, które przyciągają ich uwagę są elementem nawyku, stąd często sprawiają wrażenie nieobecnych, silnie zaangażowanych w akcję przy czym rzadko potrafią umiejętnie odczytać przesłanie wynikające z danych audycji.
treści prezentowane w programach. Ekrany telewizyjne bardzo często wypełniają filmy, w których dominuje przemoc i agresja. Agresywne sceny i drastyczne treści wzmagają napięcie nerwowe zaburzające poczucie bezpieczeństwa. Należy więc z pełną rozwagą korzystać z telewizji i pamiętać o podstawowych zasadach. Dziecko powinno oglądać przede wszystkim programy dla niego przeznaczone, zaczynając od dobranocek poprzez bajki dla dzieci, a rodzic zawsze powinien wiedzieć, co ogląda jego dziecko. Należy bezwzgladnie kontrolować czas spędzany przed telewizorem, zwracać uwagę na prawidłowe siedzenie i odległość od telewizora. Oglądajmy niektóre programy wspólnie z dzieckiem, omawiajmy niezrozumiałe dla dziecka kwestie i wreszcie, eliminujmy oglądanie telewizji w godzinach wieczornych. Oczywiście telewizja oprócz zagrożeń stwarza również szanse. To ona pozwala na wyrównanie poziomu wiedzy dzieci z różnych środowisk, dostarcza wzorców, przekazuje cenne informacje. Nie pozbawiajmy, więc całkowicie dziecka przyjemności korzystania z niej. Zadbajmy o to, aby dziecko oglądało takie programy, bajki, audycje, filmy, które przyczyniają się do jego pozytywnego rozwoju emocjonalnego, intelektualnego i społecznego. Racjonalnie wybierajmy oglądane przez nasze dzieci programy telewizyjne. Efektywne spędzanie wolnego czasu, to dobór takich form działalności dziecka, które pozytyw-
nie wpływają na jego rozwój: fizyczny, emocjonalny, społeczny, umysłowy. Wolny czas kojarzy się z wypoczynkiem, relaksem i oderwaniem się od codziennych zajęć, w przypadku dziecka – od przedszkola czy szkoły. Miejmy, więc kontrolę nad sposobem spędzania wolnego czasu przez dziecko. Pomagajmy planować zajęcia, unikając powtarzających się form. Wdrażajmy dzieci do aktywnego spędzania czasu, poprzez uprawianie sportów i urządzanie wycieczek krajoznawczych. Organizujmy wyjazdy do kina, teatru, muzeum, aby dziecko miało okazję zetknąć się bezpośrednio z kulturą i sztuką. Niech wolny czas dzieci wykorzystują na rozwijanie swoich zainteresowań i uzdolnień. Program telewizyjny, choćby najciekawszy nie zastąpi dziecku rodziców. Dlatego znacznie cenniejsza jest wspólna rozmowa, przytulenie, zabawa, spacer, jednym słowem – „bycie z dzieckiem”. To zaspokaja najważniejsze dla prawidłowego rozwoju dziecka potrzeby psychiczne: bezpieczeństwa, miłości i bliskości.
MGR
URSZULA ROMAŃCZUK,
NAUCZYCIELKA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO, PRZEDSZKOLE SAMORZĄDOWE NR 80 W BIAŁYMSTOKU
ZDROWY BIAŁYSTOK
ZDROWY BIAŁYSTOK
17
uroda Jaki makijaż wybrać, by tego najważniejszego dnia wyglądać perfekcyjnie
I ślubuję Ci
Ten jedyny dzień w życiu państwo młodzi często planują nawet z ponad rocznym wyprzedzeniem. Choć jeszcze niedawno przedślubna wizyta u fryzjera była zbytkiem, tak dziś rzadko zdarza się, by panna młoda samodzielnie malowała paznokcie lub robiła makijaż. Zazwyczaj okres przygotowań rozpoczyna się od wizyt w salonie kosmetycznym już nawet pół roku wcześniej. Plan pracy nad ciałem (pozbycie sie celulitu, nadmiernych kilogramów, opalanie się), twarzą (zabiegi przeciwzmarszczkowe, oczyszczające, rozjaśniające, wygładzające), stopami i dłońmi, zajmuje trochę czasu – a wszystko po to, by przyszła panna młoda mogła się czuć pewnie i pięknie w dniu ślubu. Najistotniejszym elementem końcowej pielęgnacji jest makijaż, który upiększa, dodaje blasku, podkreśla zalety, jednocześnie kamuflując niedoskonałości. Wielką sztuką jest wykonać makijaż, który będzie dobrze wygladał zarówno na zdjeciach, jak i w rzeczywistości. Makijaż ślubny to połączenie lekkości makijażu dziennego, świetlistości wieczorowego i wyrazistości fotograficznego. Możemy wyróżnić kilka styli. Piewszy to makijaż romantyczny, czyli naturalny z opalizującymi cieniami – pasujący do sukni koronkowej lub zwiewnej z motywami kwiatowymi. Drugi to makijaż klasyczny – ma bardziej wyrazistą formę, cera musi być matowa, oczy podkreślone, zaś rzęsy wytuszowane lub dodatkowo przedłużone. Styl klasyczny jest odwrotnością romantycznego. Charakteryzuje go umiar i prostota. Fryzura pasująca do klasyki to włosy uczesane w kok, dopełnieniem jest delikatna biżuteria (perły, łańcuszki). Trzecim jest makijaż awangardowy. Jak sugeruje sama nazwa jest drapieżny i pasuje do nietypowych kreacji ślubnych. Wśród tego typu stylizacji jest jednak rzadkością. Mówiąc o rodzajach makijażu warto wspomnieć również o możliwości stylizacji ślubnej i umiesz-
Fot. Studio Urody Ladies
Zaczęła się wiosna, wkrótce Wielkanoc, a wraz z nią sezon na śluby. Gorączka weselnych przygotowań w pełni, gdyż okres wiosenno-letni to czas najchętniej wybierany na wesela. Pełne ręce roboty mają wówczas fryzjerzy, kosmetyczki, makijażyści. A trzeba dodać, iż ślubne trendy zmieniają się z roku na rok.
▲ Klasyczną zasadą makijażu ślubnego jest jego lekkość i wyrazistość, jasna suknia lubi delikatne kolory i subtelne
podkreślenie oczu i ust
czeniu całej ceremonii zaślubin, stylizacji pomieszczeń i własnego wyglądu w określonej epoce historycznej. Na pewno w pamięci nowożeńców i wielu gości zostanie wesele i panna młoda stylizowana np. na lata dwudzieste, kiedy królowały proste sukienki z obniżonym stanem, obszyte koralikami oraz krótkie fryzury ozdobione falami. Makijaż do takiej stylizacji powinien charakteryzować się wówczas zaokrąglonymi, cienkimi brwiami i delikatnym smoky eyes. Usta powinny być ciemne i nieduże. Sezon ślubny `2012 lubi makijaż odważny i seksowny. Tego lata panna młoda może sobie pozwolić nawet na usta w kolorze szkarłatnym, który doda im zmysłowości i doskonałości. Ponadto, warto również pamiętać o poprawkach, które czekają pannę młodą w trakcie wesela.
Pomimo użycia przez wizażystkę utrwalającego fixera, makijaż po kilku godzinach trzeba poprawić, dlatego warto zabrać ze sobą puder w kolorze podkładu oraz pomadkę. Podsumowując, makijaż przede wszystkim dobieramy do siebie, staramy się, by styl, intensywność i kolory współgrały z nami, z naszym wyobrażeniem i osobowością. To w końcu nasz najpiękniejszy i najważniejszy dzień w życiu.
URSZULA HAJDUCZENIA, KOSMETOLOG, WIZAŻYSTKA,
STUDIO URODY LADIES, BIAŁYSTOK
Do intymnej pielęgnacji
Receptura produktów należących do serii „Z Apteczki Babuni” oparta jest głównie na naturalnych składnikach. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, wiedzy zakorzenionej w tradycji ziołolecznictwa i medycynie ludowej udało się stworzyć produkty spełniające najwyższe wymagania pielęgnacyjne. Seria obejmuje szampony, odżywki, balsamy, maski: do włosów z łupieżem; do włosów przetłuszczających się; do włosów cienkich, delikatnych, ze skłonnością do wypadania; do włosów suchych i zniszczonych oraz do włosów rozjaśnianych i farbowanych.
Delikatne płyny do higieny intymnej przeznaczone są do codziennej pielęgnacji sfer intymnych, zapewniają ochronę i długotrwałe uczucie świeżości. Aktywne składniki działają odświeżająco i pielęgnująco: kora dębu – wykazuje działanie przeciwbakteryjne i wspomaga leczenie stanów zapalnych skóry i błon śluzowych; babka lancetowata – wykazuje działanie przeciwzapalne, wpływa łagodząco na błony śluzowe oraz skórę; nagietek lekarski – wykazuje działanie przeciwzapalne i kojące, wspomaga naturalny proces regeneracji naskórka. OPRAC. MB
18
Fot. Joanna
Nowe szampony z apteczki babuni
ZDROWY BIAŁYSTOK
Fot. Joanna
polecamy produkty
ZDROWY BIAŁYSTOK
19
uroda Dermokosmetyki – nadzieją na zminimalizowanie alergii
Na twarz, na skórę, na zdrowie
Rynek kosmetyczny zasypywany jest ostatnio nowościami typu: nanocząsteczka, liposom, nanosom, hypoalergiczne, antyoksydacyjne itp. A co to właściwie jest i jakie ma znaczenie dla finalnego odbiorcy? Jak w gąszczu informacji o produktach bezpiecznie funkcjonować? Nie tylko od producenta zależy nieszkodliwość artykułu kosmetycznego, ale w równym stopniu od świadomości konsumenta. W celu podstawowej edukacji, przedstawiamy małe abc… o dermokosmetykach nazywanych też kosmeceutykami. Dermokosmetyki, czyli kosmetyki dermatologiczne to preparaty z pogranicza medycyny i kosmetyki. Są one stosowane jako leczenie wspomagające w przypadku różnych problemów skórnych oraz do specjalistycznej pielęgnacji skóry zdrowej. Dermokosmetyki są tworzone do poszczególnych typów skóry i do dokładnie określonych dolegliwości. Produkuje się je w sterylnych warunkach, a proces ich powstawania przypomina w rzeczywistości procesy stosowane przy produkcji leków, gdyż w ich powstawaniu biorą udział: dermatolodzy, chemicy i kosmetolodzy. Prowadzone są także badania nad skutecznością i bezpieczeństwem stosowania tych preparatów. Są to testy in vitro (dosłownie „na szkle”, czyli prowadzone w warunkach laboratoryjnych) oraz in vivo (prowadzone bezpośrednio na skórze człowieka). Działanie aktywnych składników dermokosmetyków jest potwierdzone w badaniach dermatologicznych i laboratoryjnych. Bazę kosmeceutyków stanowią często wody termalne, które są wodami o wysokiej czystości, a dzięki zawartości oligoelementów (selen, mangan, żelazo, miedz, srebro, cynk, itd.) mają własności łagodzące, przeciwzapalne i ochronne. Ich cechą charakterystyczną jest to, że do minimum pozbawiono je substancji uczulających, zapachowych, podrażniających i barwników. Ograniczono również ilość konserwantów użytych do ich produkcji. Poszczególne serie są opracowywane w zależności od problemu, z jakim boryka się nasza skóra. Wówczas dołączane są tzw. składniki aktywne, czyli witaminy, lipidy, antyoksydanty, czynniki nawilżające, metale, środki złuszczające itp. Dermokosmetyki doskonale sprawdzają się w pielęgnacji skóry z następującymi dolegliwościami: atopowe zapalenie skóry; skóra sucha, wrażliwa, odwodniona; zmiany na skórze związane z hiperpigmentacją różnego pochodzenia (działanie rozjaśniające); trądzik pospolity (działanie przeciwłojotokowe); trądzik różowaty; skóra płytkounaczyniona (działanie wzmacniające ściany naczyń krwionośnych); pielęgnacja skóry niemowląt i dzieci; pielęgnacja skóry kobiet w ciąży; pielęg20
Fot. Marzena Bęcłowicz
Dzisiejszy świat rozpędził się w doskonaleniu technologii niemalże w każdej dziedzinie. Posługujemy się coraz nowocześniejszym sprzętem. Nasze domy, samochody, miejsca pracy „naszpikowane” są techniką. Zawrotne tempo rozwoju dotyka również branżę kosmetyczną.
▲ Obecnie wiele osób boryka się z problemami skórnymi. Z roku na rok wzrasta ilość chorych na różnego rodzaju
alergie, w tym na atopowe zapalenie skóry. Pośpiech, stres, przepracowanie – to wszystko odbija się niekorzystnie na kondycji naszej skóry. Nic więc dziwnego, że coraz więcej osób sięga po dermokosmetyki.
nacja skóry pacjentów po radioterapii, leczeniu sterydami; profilaktyka starzenia się skóry; fotoprotekcja; problemy związane z owłosioną skórą głowy (działanie przeciwłupieżowe); różnego rodzaju egzemy; łuszczyca. Skóra z wyżej wymienionymi problemami musi być odpowiednio pielęgnowana, ponieważ błędy mogą doprowadzić do zaostrzenia się stanów chorobowych. Należy pamiętać, że u pacjentów z trądzikiem bardzo często współistnieje problem „skóry wrażliwej”, który powstaje na skutek wadliwej pielęgnacji i zastosowanego leczenia (oprócz właściwego leczenia obowiązuje pielęgnacja, która pomoże odbudować uszkodzony płaszcz hydrolipidowy skóry). Coraz częściej spotykamy się z problemami skóry nadmiernie wrażliwej (25% do 50% ogólnej populacji) co związane jest ze wzrostem zanieczyszczenia środowiska. Obserwuje się również wzrost występowania chorób alergicznych. Dlatego trzeba odpowiednio dobrać dermokosmetyk, który zależy od: typu cery, kondycji
skóry, pory roku, prowadzonego trybu życia oraz istniejących problemów skórnych. W odpowiednim doborze preparatu pomocni będą: lekarze, kosmetolodzy czy farmaceuci. Dermokosmetyki w odróżnieniu od zwykłych kosmetyków mają większe stężenie składników aktywnych, działają pielęgnacyjnie i leczniczo, są hipoalergiczne, doskonale nadają się również do pielęgnacji skóry zdrowej, pomagają w leczeniu wielu schorzeń skóry pod warunkiem, iż są prawidłowo dobierane. Nie każdy musi posiadać dostateczną wiedzę na temat swoich dolegliwości oraz składu produktów, które należy zastosować. W tym celu szkolimy personel specjalistycznych klinik i aptek – do których serdecznie zapraszamy. BOŻENA KOBACKA, KLINIKA DERMOKOSMETYCZNA
VILLA URODA W BIAŁYMSTOKU ZDROWY BIAŁYSTOK
ZDROWY BIAŁYSTOK
21
kuchnia
polecamy produkty
Dlaczego warto zacząć dzień od śniadania?
Zapuszkowane soki Nowa linia soków owocowych w puszkach od firmy Dawtona dołączyła do znanego już soku pomidorowego. Pomarańczowy, jabłkowy oraz porzeczkowy z winogronem – takie smaki możemy już teraz degustować wprost z lekkiej i poręcznej puszki. Dotychczas soki kojarzyły się głównie ze szklanymi butelkami lub kartonami. Lekka, stylowa puszka soku pozwoli ugasić pragnienie w każdej chwili – w pracy, podczas szkolnej wycieczki, na uczelni, po treningu czy w podróży. Cena: 1,98 zł/250 ml.
Zupa jest daniem na różne okazje. Zasłynęła, jako pierwsze danie, lecz równie dobrze sprawdza się w roli szybkiej przekąski czy rozgrzewającego posiłku. Dlatego też firma Dawtona wprowadziła danie gotowe – zupę-krem w czterech wariantach smakowych: pomidorowa, grzybowa, z zielonego groszku i brokułowa. Zupa-krem na bazie polskich warzyw to szybki sposób na obiad. Wystarczy podgrzać i dowolnie doprawić: ziołami, kroplą śmietany bądź tartym serem. Cena: 2,93 zł/570g.
Smaki świata na talerzu Gotowe sosy marki Dawtona to szybki i smaczny sposób na domowy posiłek. Te gęste, aromatyczne i pełne warzyw sosy pozwalają szybko przygotować pełnowartościowy posiłek. Szeroki wybór smaków inspirowanych kuchnią węgierską, włoską, chińską, meksykańską czy grecką pozwala na przygotowanie rozmaitych potraw. Sosy Dawtona można podawać z makaronem, ryżem, ziemniakami, świetnie pasują także do dań mięsnych lub jako dodatek do ryb. Cena: 3,17 zł/550g.
Owocowa słodycz Marka Milejów powraca na rynek w nowych, atrakcyjnych opakowaniach, ale z niezmienioną, tradycyjną recepturą. Dżemy Milejów przygotowywane są ze starannie wyselekcjonowanych owoców rodem z polskich sadów i upraw. Obniżona zawartość cukru sprawia, że możemy cieszyć się soczystym, naturalnym smakiem owoców bez zmartwień o kaloryczność smakołyku. Dostępne smaki: truskawkowy, wiśniowy, brzoskwiniowy, z owoców leśnych, z czarnej porzeczki. Cena: 2,99 zł/280g. OPRAC. MB, FOT. DAWTONA
Konkurs A dla naszych Czytelników mamy konkurs w którym nagrodami są prezentowane powyżej produkty. Aby otrzymać jedną z nagród należy przesłać nam przepis na swoją ulubioną potrawę. Na Państwa propozycje czekamy do końca kwietnia 2012 r. Proszę do nas pisać lub mailować: Wydawnictwo Skryba, ul. Zwycięstwa 10A/201, 15-703 Białystok, redakcja@zdrowybialystok.pl. Nagrodzimy autorów pięciu najciekawszych przepisów. Zapraszamy do zabawy! 22
Fot. Lech Garmażeria Staropolska
Rozgrzewające przysmaki
Najważniejszy posiłek
▲ Śniadanie powinno być królewskie, obiad pański, a kolacja żebracza – to powiedzenie doskonale obrazuje sposób
zdrowego odżywiania się. Inni mówią: śniadanie zjedz, obiadem się podziel, a kolację oddaj. Też mądre.
Wielu z nas popełnia duży błąd rezygnując ze śniadania. Często zdarza się też, iż z braku czasu bądź przyzwyczajenia nasze śniadanie składa się po prostu z kawy. Po nocy zapasy energetyczne organizmu są uszczuplone, przemiana materii jest spowolniona i jeśli nie przyśpieszymy jej rano, cały dzień będziemy działać na „pół gwizdka”. Według WHO, siedem z dziesięciu chorób jest bezpośrednio związanych ze złym odżywianiem. Problem staje się coraz poważniejszy, gdyż na 100 zmarłych 35 to ofiary nadwagi. Możemy tego uniknąć poprzez poprawę żywienia i stylu życia. Kiedy więc zaczyna się prawidłowe odżywianie? To początek każdego ranka przy śniadaniu. Śniadanie dodaje nam energii, poprawia nastrój, a wiadomo iż dobry humor pozwala skuteczniej zmagać się z codziennymi zadaniami. Osoby, które regularnie jedzą śniadania są bardziej odporne na stres, rzadziej chorują i są optymistycznie nastawione do życia. Dobrze skomponowane śniadanie pomaga też w utrzymaniu właściwej wagi. Nasze ciało składa się z około 100 bilionów komórek, które potrzebują różnych środków odżywczych. W nocy, gdy śpimy, nasze komórki pracują dla nas: wykonując różne procesy, min. usuwanie toksyn, reprodukcję komórek, zużywając przy tym wszystkie składniki odżywcze. Kiedy się budzimy, nasz organizm jest jak pusty zbiornik, z którego każda pojedyncza komórka pragnie paliwa, przede wszystkim wody (podczas snu tracimy średnio 1,5l wody) oraz różnych składników odżywczych niezbędnych do funkcjonowania w ciągu dnia. Śniadania możemy podzielić na trzy grupy. Pierwsze – oparte na węglowodanach prostych, które obejmują słodycze, biały chleb, dżemy, itp.
Prawie nie ma w nich białka ani innych składników odżywczych. Drugie są bardziej zrównoważone pod względem białka, gdyż obejmują mięso zwierząt (szynka, salami, itp.), natomiast zawierają niewiele innych składników odżywczych. Trzecie po prostu nie istnieją. Jednak wszystkie trzy powodują poważne problemy: nadmiar węglowodanów generuje wysoki poziom insuliny. Węglowodany, jeśli nie są natychmiast wykorzystane, przekształcane są w tłuszcz powodujący nadwagę. Ponadto, zmuszając naszą trzustkę do zaburzonej pracy, produkcji insuliny przez wiele lat, są główną przyczyną chorób, takich jak cukrzyca czy hipercholesterolemia (wysoki poziom cholesterolu). Składniki odżywcze, których nasz organizm potrzebuje, pobierane są z naszych narządów i tkanek, co nie przyczynia się do dobrego samopoczucia. To samo dzieje się, gdy całkowicie pomijamy śniadanie. Osoba, która nie je zbilansowanego śniadania, będzie czuła się zmęczona i stale głodna. Jakie jest na to rozwiązanie? Jest to poprawne, w pełni zbilansowane śniadanie, zawierające odpowiednią ilość wody oraz wszystkie składniki odżywcze, których nasz organizm potrzebuje. Możemy przygotować je z naturalnych produktów spożywczych takich jak białka sojowe, białka jaj, ryb, chudego mięsa, nabiału czy węglowodanów złożonych. Nie zapominajmy też o świeżych owocach i warzywach. Oczywiście takie śniadanie jest złożone i trudne do przygotowania z rana, kiedy wszyscy się śpieszymy. Dlatego też łatwym, szybkim i praktycznym rozwiązaniem, może okazać się suplementacja diety. Zapewni zbilansowane i zróżnicowane odżywianie, pozwoli na znaczną poprawę zdrowia oraz kontrolę wagi. Na rynku istnieją różne rozwiązania, np. istnieją firmy zapewniające gotowe zbilansowane śniadanie, w pełni zastępujące normalny posiłek.
WOJCIECH KIEDA, TRENER BIAŁYSTOK
PERSONALNY TRENERFIT
ZDROWY BIAŁYSTOK
ZDROWY BIAŁYSTOK
23
Warto wiedzieć, że… ...alkoholizm to choroba, którą można powstrzymać. Daj sobie pomóc.
Świat w kieliszku
Na alkoholizm nikt świadomie nie chce zachorować. Główną istotą uzależnienia jest fakt, iż alkoholik zaprzecza, że ma jakikolwiek problem z piciem. Zrzuca odpowiedzialność za picie na kogoś innego lub okoliczności zewnętrzne, w ten sposób chcąc uniknąć własnej odpowiedzialności. Próbuje przedstawić się w lepszym świetle i udowodnić sobie i innym, że problem nie istnieje. Takie myślenie prowadzi do poszukiwania coraz to innych sposobów na picie. Osoba uzależniona nie chce zrezygnować z kontaktów z alkoholem, ale chce pić tak, aby się nie upić. Próby te zazwyczaj kończą się niepowodzeniem lub co gorsze – ciągiem alkoholowym. Uzależnieni często myślą, że taka próba nic im nie dała i muszą wymyślić coś innego, co potwierdzi, że ich problem nie istnieje. Nie wyciągają wniosków, że te próby jednoznacznie pokazują, że nie mają kontroli nad swoim piciem. Chory nie tylko traci kontrolę nad ilością wypijanego alkoholu, nie wie jak długo będzie pił, to jeszcze pod wpływem alkoholu traci panowanie nad swoim zachowaniem. Krótko mówiąc nie może żyć tak jakby chciał, ponieważ picie zmienia jego plany życiowe. Nadzieją dla ludzi uzależnionych od alkoholu jest terapia, której głównym celem jest nauczenie się sposobów utrzymywania abstynencji. Ważne jest, aby taka terapia była indywidualnie dostosowana do potrzeb i możliwości pacjenta. Oczywiście pacjent powinien też korzystać z grup wsparcia AA i regularnie uczestniczyć w mityngach. Warto też podkreślić, że alkoholizm to choroba, która dotyka całą rodzinę. Osoba uzależniona pije, ale konsekwencje ponoszą bliscy. Pojawiają się napięcia, kłótnie o alkohol, często problemy finansowe. Rodzina przeżywa destabilizację i chaos, ponieważ zachowanie osoby uzależnionej staje się nieprzewidywalne. Uczucia wstydu, żalu,
Fot. Marzena Bęcłowicz
Istnieje wiele poglądów na to, czym właściwie jest alkoholizm. Najbardziej sensowne określenie, przyjęte też przez Anonimowych Alkoholików, określa alkoholizm jako postępującą chorobę, z której nigdy nie można się wyleczyć, ale którą można powstrzymać.
Wspólnota AA w Polsce Regionalny Punkt Informacyjno-Kontaktowy AA Region Białystok ul. Pietkiewicza 8B lok. 9, 15-959 Białystok tel. 85 66 41 770 Ogólnopolska Infolinia AA: 801 033 242 e-mail: bialystok@aa.org.pl Dyżury: wtorek, czwartek, niedziela w godz.: 17.00-21.00
krzywdy, cierpienia dominują życie emocjonalne i stopniowo powodują oddalenie się od siebie członków rodziny. Warto więc, aby z pomocy korzystała cała rodzina. W placówkach leczenia uzależnień równolegle prowadzone są zajęcia dla osób współuzależnionych. Leczenie nastawione jest na zrozumienie problemu alkoholowego, zachowań innych członków rodziny wobec osoby pijącej oraz własnych emocji.
Alkoholizm jest chorobą – nie leczony – nie zniknie, a będzie się pogłębiał. To choroba przewlekła, ale nie beznadziejna. Na świecie są miliony trzeźwiejących alkoholików, zadowolonych z życia, realizujących swoje plany. Warto do nich dołączyć. Wystarczy tylko przyjść, usiąść i szczerze porozmawiać, bywa, że leczenie zaczyna się właśnie od takiej pierwszej rozmowy. MGR
KATARZYNA KOMOROWSKA, SPECJALISTA PSYCHOTERAPII SAMODZIELNY PUBLICZNY PSYCHIATRYCZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ W CHOROSZCZY
UZALEŻNIEŃ,
Jeżeli wydaje ci się, że masz kłopoty z piciem... Jeśli wydaje ci się, że masz kłopoty z piciem, albo jeśli twoje picie osiągnęło punkt, w którym zaczęło cię martwić, to być może chcesz dowiedzieć się czegoś więcej o wspólnocie Anonimowych Alkoholików i programie zdrowienia z alkoholizmu. AA są wspólnotą mężczyzn i kobiet, którzy dzielą się nawzajem doświadczeniem, siłą i nadzieją, aby rozwiązać swój wspólny problem i pomagać innym w wyzdrowieniu z alkoholizmu. Jedynym warunkiem uczestnictwa we wspólnocie jest chęć zaprzestania picia. Nie ma w AA żadnych składek ani opłat, członkowie są samowystarczalni poprzez własne dobrowolne datki. Wspólnota AA nie jest związana z żadną sektą, wyznaniem, działalnością polityczną, organizacją lub instytucją, nie angażuje się w żadne publiczne polemiki, nie popiera ani nie zwalcza żadnych poglądów. Jej podstawowym celem jest trwać w trzeźwości i pomagać innym alkoholikom w jej osiągnięciu. Nikt w AA nie postawi ci diagnozy, czy jesteś uzależniony/a, czy nie. Taka decyzja zależy wyłącznie od ciebie. Jeśli więc niepokoi cię twoje picie poszukaj pomocy. W AA nikt nie prowadzi rejestru członków ani list obecności. Nie trzeba też ujawniać o sobie żadnych danych. Jeśli ktoś nie zechce przyjść na kolejny mityng, po prostu się więcej nie pokaże. Uczestnicy AA dobrze wiedzą co znaczy być uzależnionym od alkoholu i nie móc dotrzymać obietnicy zaprzestania picia – złożonej sobie i innym. Nie są zawodowymi terapeutami. Starają się pomóc innym w zdrowieniu z alkoholizmu, ponieważ im samym udało się przestać pić i to ich jedyne „kwalifikacje”. Pamiętaj, że alkoholizm jest chorobą postępującą. Traktuj ją poważnie, nawet jeśli sądzisz, że znajdujesz się dopiero w początkowym stadium. Alkoholizm zabija ludzi. Jeśli będąc alkoholikiem, będziesz nadal pić, twoja sytuacja będzie się wciąż pogarszać.
24
ZDROWY BIAŁYSTOK
w kolejnym numerze
Nadziane muszle A’la italiana – to linia makaronów z semoliny inspirowanych kuchnią włoską. Makaron w formie zgrabnych, dużych muszli pozwoli rozwijać kulinarne fantazje podczas przygotowywania rozmaitych zapiekanek, przekąsek czy dań z sosami. Wyprodukowany z semoliny makaron nie tylko świetnie smakuje, ale też pomaga dbać o linię. Nowy w ofercie Czanieckich Makaronów makaron dobrze sprawdzi się w roli przekąski podczas przyjęć. Odpowiednia wielkość na jeden kęs sprawia, że muszla wypełniona farszem i wyłożona na talerz z pewnością zainteresuje gości. Cena ok. 3,50 zł/250g. W kolejnym numerze naszego pisma szukajcie Państwo konkursu, w którym do wygrania będą właśnie makarony Czaniecki. ZDROWY BIAŁYSTOK
25
wygrani
Oni wygrali, wygraj i Ty Jeszcze tak niedawno składaliśmy Państwu Bożonarodzeniowe życzenia, jeszcze niedawno walczyliśmy z siarczystymi mrozami, nosiliśmy ciepłe czapki i szaliki…
▲ Alę Kondzior ucieszyła
▲ Grażyna Wolska otrzy-
wygrana od producenta szamponu Pirolam
mała upominek od firmy Futuro
Mamy wiosnę, czekaliśmy na nią z utęsknieniem. Ale kiedy w końcu jest, niejednokrotnie czujemy się ogólnie osłabieni. Jedni mają kłopoty ze snem, innych boli głowa, łamie w kościach. Nasz organizm też przeżywa wiosnę. Jest to tzw. syndrom zmęczenia wiosennego lub przesilenie wiosenne. Taki stan może trwać nawet ok. miesiąca. Objawia się ogólnym zmniejszeniem sprawności, a nawet wyczerpaniem, pobudliwością i wyraźną zmiennością nastroju. Co zatem robić by pozbyć się go jak najszybciej? Otóż wystarczy wzmocnić nasz organizm i zmienić zimowe nawyki. Warto wspomóc nasz organizm dawką witamin zawar-
▲ Walentyna Wądołkowska
▲ Magdalena Kisiel otrzy-
odebrała upominek od producenta szamponu Pirolam
mała prezent od producenta szamponu Pirolam
tych w świeżych owocach i warzywach. Jedzmy mniej, ale częściej, nie zapominając o śniadaniu. Zalecamy też dużo ruchu na świeżym powietrzu. O żadnej porze roku spacery nie są tak przyjemne jak na wiosnę. Warto wykorzystać każdy słoneczny dzień. Oczywiście w wolnej chwili zapraszamy do lektury naszej gazety, w której jak zwykle poruszamy ciekawe tematy medyczne. Szczególnie wiosennie polecamy artykuł „Rekreacja na dwóch kółkach”. Oczywiście zapraszamy też do zabawy z nami. Tym razem przygotowaliśmy dla Państwa krzyżówkę i konkurs z nagrodami. Naszymi sponsorami są firmy: Bielenda Kosmetyki Naturalne i ZPOW Dawtona. Kolejnego numeru naszej gazety szukajcie Państwo w swojej przychodni na przełomie maja i czerwca. MB. FOT. REDAKCJA
kosmetyczne nowości Kosmetyki wykorzystujące właściwości ekstraktów z owoców i warzyw coraz częściej zapełniają osobiste menu pielęgnacyjne kobiet. To propozycje dla tych Pań, które poszukują niecodziennych, naturalnych inspiracji w codziennych rytuałach dbania o piękny wygląd. Pełne witamin, mikroelementów oraz pozytywnej, wzmacniającej energii są wiodącymi składnikami funkcjonalnych kosmetyków kuszących swoją naturalnością i świeżością. Wyjątkowo odżywczy koktajl dla skóry z owoców awokado postanowili stworzyć eksperci laboratorium Bielenda Kosmetyki Naturalne. Opracowali oni kompleksowy, apetyczny program pielęgnacyjny oparty na bogactwie zawartych w nich składników aktywnych. To kosmetyczna uczta dla ciała i dawka wzmocnienia dla skóry. Propozycje z linii Bielenda Awokado stanowią niewyczerpane źródło witamin, przeciwutleniaczy i soli mineralnych. Głęboko nawilżają i regenerują skórę skutecznie zapobiegając utracie wody z naskórka, dostarczając substancji odżywczych oraz przeciwdziałając starzeniu się skóry. Delikatnie natłuszczają, dzięki czemu zapewniają długotrwałą ochronę przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi. Bielenda Awokado jest doskona26
Fot. Bielenda Kosmetyki Naturalne
W trosce o piękno skóry
łym rozwiązaniem dla wszystkich, którzy borykają się z problemem suchej, odwodnionej skóry o obniżonej jędrności i elastyczności. Kosmetyki są odpowiednie do pielęgnacji skóry wrażliwej, wymagającej i skłonnej do podrażnień. OPRAC. MARZENA BĘCŁOWICZ
POZIOMO: 1) miasto z fabryką autobusów. 4) lekki, srebrzysty metal. 5) najcięższy pierwiastek chemiczny. 7) pająk słodkowodny, wodnik. 8) szyfrator. 9) dodatek, załącznik. 11) dzieło muzyczne lub literackie. 12) znak graficzny w kształcie poziomej kreski. 13) władca absolutny. 15) odłam wyznaniowy. 18) sobotnie święto żydowskie. 21) zakres czyjegoś działania. 23) personel hotelowy. 24) ukochany Afrodyty. 26) obok epiki i dramatu. 28) ucisk polityczny. 29) spiskowanie. 30) krótsza od powieści. 31) poważanie, szacunek. 35) targowisko. 38) drzewu nie zaimponuje. 41) przestawny szyk zdania. 42) trwała wspólnota etniczna. 43) kraj na Półwyspie Arabskim. 44) przybycie ludzi do obcego kraju celem osiedlenia się. 45) waga towaru bez opakowania. 46) gniazduje w kominie. 47) tłuszcz jadalny. 50) kartka z poczty. 51) ojczyzna Puszkina. 52) akwarela lub emalia. 55) pobiera gażę. 56) miniona moda. 57) hiszpański burmistrz. 58) przepływa przez Bonn. 59) świadoma część osobowości, jaźń. 60) arbuz. PIONOWO: 1) tkanina bawełniana w drobne prążki. 2) wręczany czasem kelnerowi. 3) zawiązana wstążka. 4) najdalej na zachód położone miasto Polski. 6) lokata na liście. 8) dawniej o sianokosach. 10) króluje na igrzyskach olimpijskich. 12) psi talerz. 14) imię autorki słynnych kryminałów. 16) pospieszna przesyłka pocztowa. 17) podróż artysty do różnychmiejscowości. 19) wygnanie z kraju. 20) opiekacz. 21) elegant, modniś. 22) wytwórca oscypków. 25) pękate warzywo. 27) kaczan kukurydzy. 32) pokrywa garnki szkliwem. 33) imituje wybuch pocisku. 34) zarabia cięciem. 35) bogata żyła złota. 36) urządzenie do przestawiania rozjazdu kolejowego. 37) specjalista w zakresie montażu i napraw tranzystorów. 38) rodzaj turystyki wodnej. 39) kolonie z kuligiem. 40) uroczysta kompozycja muzyczna. 48) domino lub warcaby. 49) niewolnik, sługa. 52) imię Sinatry. 53) schowek na asy. 54) zimnokrwisty koń pociągowy. ZDROWY BIAŁYSTOK
ROZRYWKA
krzyżówka
Po rozwiązaniu krzyżówki wpisz hasło do ponumerowanych kratek. Rozwiązanie wyślij do 30.04.2012r. na adres: Zdrowy Białystok, ul. Zwycięstwa 10A/201, 15-703 Białystok lub redakcja@zdrowybialystok.pl. Do wygrania kosmetyki ufundowane przez firmę Bielenda Kosmetyki Naturalne. Nagrodzimy 12 osób. Zapraszamy do zabawy! ZDROWY BIAŁYSTOK
27
28
ZDROWY BIAŁYSTOK