Περί Υγείας 60

COVER.indd 21

15/7/2026 2:38:00 μμ

ADDS.indd 7

15/7/2026 2:40:00 μμ

Περιεχόμενα ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ TEYXOΣ 60 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2026 IΔIOKTHΣIA «ONLINE-TECHPRESS MΕΠΕ» info@online-techpress.gr

Ήλιος: Φίλος ή εχθρός Όσα πρέπει να ξέρετε........................................................................................ 2

ΟΦΕΤ 2ο Αραβο-Ελληνικό Συνέδριο Υγείας............................................................3

Τα φάρμακα του αύριο, διαθέσιμα σήμερα Β. Ραμφίδης, διευθυντής Ογκολογικής Κλινικής Faros Cancer Institute & Κέντρου Κλινικών Μελετών, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών...................................5

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΡΙΑ Ηλέκτρα T. Αλευρίτη

Ενυδάτωση Ποια είναι η πραγματική αξία του νερού;...................................................6

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΥΛΗΣ Μαριάνα Ιωάννου

Συνέντευξη Σ. Θεοχάρης, πρόεδρος Ελληνικής Δερματολογικής

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΛΗΣ

και Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ)......................................................7

Κωνσταντίνα Κόντα

Παχυσαρκία και εμμηνόπαυση ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ο. Κωνστάντουρα, ενδοκρινολόγος - διαβητολόγος.............................9

Απαρτίζεται αποκλειστικά από συντάκτες Υγείας ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Παναγιώτα Α. Αλευρίτη ΕΔΡΑ Αργοστολίου 108 Τ.Κ. 183 45 Μοσχάτο Tηλ.: 210 7474890 Φαξ: 210 7470108 ΙΔΡΥΤΗΣ Τρύφων Αλευρίτης (t.alevritis@gmail.com) Οι απόψεις που εκφράζονται σε ενυπόγραφα άρθρα δεν συμπίπτουν απα-

almora PLUS ZERO SUGAR Προηγμένη και καθαρή ενυδάτωση........................................................... 11

Κατοικίδια και καύσωνας Πότε η ζέστη γίνεται θανατηφόρα................................................................ 13

Συνέντευξη Ι. Μπεσσής, Managing Director Greece & Cyprus, URSAPHARM............................................................................... 14

Εμμηνόπαυση και διακοπές Κ. Αντωνοπούλου, γενική γραμματέας, ΕΛΕΤΕΜ.................................... 17

Οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες του «summer body» Ι. Καραγκούνη, μοριακή βιολόγος............................................................... 19

ραίτητα με αυτές του περιοδικού. Υλικό

Ζέστη και φαγητό

που αποστέλλεται προς δημοσίευση δεν

Πώς επηρεάζονται οι διατροφικές επιλογές............................................ 21

επιστρέφεται, ανεξαρτήτως με το αν δημοσιεύθηκε. Απαγορεύεται η ολική ή

Όταν οι διακοπές φέρνουν... πόνο

μερική αναδημοσίευση οποιουδήποτε

Ε. Καραδήμας, ορθοπαιδικός - χειρουργός.............................................. 22

κειμένου, διαγράμματος ή φωτογραφίας, με οποιονδήποτε τρόπο και σε οποιαδήποτε γλώσσα, χωρίς τη γραπτή άδεια του εκδότη. Νόμοι 238/1970, 4301/1979, Ν.

100/1975, ΝΔ 3565/1956 και 4254, 1962 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.

Νέο φάρμακο για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο μαστού

Edito

Για καλοκαίρι ευεξίας...

T

ο καλοκαίρι είναι εδώ, γι’ αυτό και σας ετοιμάσαμε ένα εμπεριστατωμένο αφιέρωμα με χρήσιμες συμβουλές που θα βελτιώσουν την καθημερινότητά σας και θα κάνουν τις διακοπές σας πιο ξέγνοιαστες, καθώς και οδηγίες που θα σας βοηθήσουν να αποφύγετε κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν. Θα διαβάσετε για τη σημασία της προστασίας του εγκεφάλου, του νωτιαίου μυελού και της σπονδυλικής στήλης κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών, μέσα από το άρθρο του δρος Χρήστου Γεωργόπουλου (διευθυντή της Α΄ Νευροχειρουργικής Κλινικής του Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center), καθώς και για την προηγμένη ενυδάτωση που προσφέρει το almora PLUS ZERO SUGAR. Παράλληλα, η δρ Ιωάννα Μαρία Καραγκούνη (μοριακή βιολόγος και διαιτολόγος-διατροφολόγος, DNA Care) εξηγεί πώς η έννοια του «summer body» καλλιεργεί μη ρεαλιστικές προσδοκίες και προτείνει μια πιο υγιή προσέγγιση της εικόνας του σώματος. H κα Καίτη Αντωνοπούλου (γεν. γραμματέας, ΕΛΕΤΕΜ) αναδεικνύει τρόπους με τους οποίους οι γυναίκες μπορούν να απολαύσουν το καλοκαίρι κατά την εμμηνόπαυση. Ταυτόχρονα, θα μάθετε περισσότερα από τον δρα Βασίλειο Στ. Ραμφίδη (διευθυντή Ογκολογικής Κλινικής & Κέντρου Κλινικών Μελετών Faros Cancer Institute, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών) για το πώς οι κλινικές μελέτες φέρνουν τις πιο σύγχρονες θεραπείες για τον καρκίνο πιο κοντά στους Έλληνες ασθενείς, ενώ η δρ Οδύσσεια Κωνστάντουρα (ενδοκρινολόγος-διαβητολόγος) μάς ενημερώνει για την παχυσαρκία κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης. Αυτόν τον μήνα συναντηθήκαμε με τον Managing Director Greece & Cyprus της URSAPHARM, Ιωάννη Μπεσσή, ο οποίος μοιράστηκε μαζί μας το όραμα και τη στρατηγική της εταιρείας για την οφθαλμική υγεία, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της καινοτομίας και της πρόληψης. Επιπρόσθετα, σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη που μας παραχώρησε ο πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας, Σωτήριος Γ. Θεοχάρης, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις δράσεις της ΕΔΑΕ, στη συνεργασία με φορείς, αλλά και στο προσωπικό του όραμα. Επιπλέον, παρευρεθήκαμε σε συνέντευξη Τύπου της Ipsen Ελλάδος, η οποία πραγματοποιήθηκε με αφορμή την παρουσίαση της νέας εκστρατείας ενημέρωσης για τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της αξιόπιστης ενημέρωσης για τον καρκίνο του νεφρού. Τέλος, θα μάθετε περισσότερα για την ενεργή συμβολή του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη στο 2ο Αραβο-Ελληνικό Συνέδριο Υγείας, με στόχο την ανάπτυξη συνεργασιών στους τομείς της υγείας, της καινοτομίας και της ανάπτυξης.

Θ. Δημόπουλος, καθηγητής Ιατρικής ΕΚΠΑ............................................. 24

Ipsen Ελλάδος Εκστρατεία ενημέρωσης για τον καρκίνο του νεφρού........................ 28

Καλή σας ανάγνωση Από τη σύνταξη

| περί υγείας |

EDITO_PY60_R.indd 1

1

15/7/2026 2:40:24 μμ

Ήλιος: Φίλος ή εχθρός

H

Τι πρέπει να ξέρετε για την έκθεση στο φως και την υπεριώδη ακτινοβολία.

σχέση μας με τον ήλιο είναι βαθιά ανθρώπινη. Για χιλιάδες χρόνια τον λατρέψαμε και στον 20ό αιώνα, το μαύρισμα έγινε σύμβολο υγείας και ελευθερίας. Τότε η επιστήμη άρχισε να κατανοεί τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της υπεριώδους (UV) ακτινοβολίας. Σήμερα, ξέρουμε ότι η ηλιακή ακτινοβολία είναι ο σημαντικότερος εξωγενής παράγοντας γήρανσης του δέρματος και συνδέεται, επίσης, με τον καρκίνο του δέρματος. Γνωρίζουμε όμως και κάτι άλλο, ότι το αντηλιακό είναι ο τρόπος να απολαμβάνουμε τον ήλιο. Κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 2010, δερματολόγοι στο Πανεπιστήμιο Northwestern Γράφει ο των ΗΠΑ έδωσαν στη δημοσιόΖήσης Ψάλλας τητα μια φωτογραφία που έγινε viral. Απεικόνιζε έναν 69χρονο συνταξιούχο οδηγό φορτηγού και φαινόταν αμέσως μια διαφορά στο πρόσωπό του. Η δεξιά πλευρά, αυτή που έβλεπε προς την καμπίνα ήταν σχετικά λεία. Η αριστερή, αυτή που για δεκαετίες ήταν στραμμένη προς το ανοιχτό παράθυρο, ήταν βαθύτατα ζαρωμένη, σαν φλοιός δέντρου. Ο ίδιος άνθρωπος, η ίδια ηλικία, τα ίδια γονίδια. Η μόνη διαφορά ήταν ο ήλιος. Αυτό που βλέπουμε ως «φως του ήλιου» είναι στην πραγματικότητα ένα εύρος ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με πολύ διαφορετικές ιδιότητες και βιολογικές επιπτώσεις.

1) Υπέρυθρη ακτινοβολία: Αυτές οι ακτίνες έχουν μεγαλύτερο μήκος κύματος και είναι αόρατες. Τις αντιλαμβανόμαστε ως ζέστη.

2) Ορατό φως: Το φάσμα που βλέπουμε, από το ερυθρό ως το ιώδες.

3) Υπεριώδης ακτινοβολία (UV): Αόρατη, αλλά βιολογικά είναι η πιο σημαντική. Υποδιαιρείται σε τρεις κατηγορίες: Η UVC (200-280nm) είναι η πιο επικίνδυνη και καρκινογόνος, αλλά ευτυχώς, απορροφάται πλήρως από το στρώμα του όζοντος πριν φτάσει στη Γη –αυτός είναι ένας από τους λόγους που η τρύπα του όζοντος αποτελούσε μέχρι πρόσφατα σοβαρό περιβαλλοντικό ζήτημα. Η UVB (280315nm) φιλτράρεται μερικώς από το όζον. Είναι υψηλής ενέργειας και διεισδύει μέχρι την επιδερμίδα. Ευθύνεται για τα ηλιακά εγκαύματα, προκαλεί τη σύνθεση της βιταμίνης D και παίζει κεντρικό

2

ΖΨ ηλιος_L.indd 2

ρόλο σε ορισμένες μορφές καρκίνου δέρματος –είναι η «ακτινοβολία Burning». Η UVA (315-400nm) δεν απορροφάται από το όζον και φτάνει αδιάλειπτα στη Γη, αποτελώντας το 95% της συνολικής UV που λαμβάνουμε. Διεισδύει βαθύτερα, μέχρι το χόριο. Δεν προκαλεί άμεσο έγκαυμα, αλλά ευθύνεται για τη γήρανση, τις ρυτίδες και αυξάνει τον κίνδυνο μελανώματος –είναι η «ακτινοβολία Aging». Ένα στοιχείο που λίγοι γνωρίζουν είναι ότι η UVA διαπερνά τζάμια και σύννεφα, ενώ η UVB όχι. Αυτό σημαίνει ότι καθισμένοι δίπλα σε ένα παράθυρο, είμαστε εκτεθειμένοι σε συνεχή UVA χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε –χωρίς κοκκίνισμα. Ακριβώς αυτό συνέβαινε στον οδηγό φορτηγού για τριάντα χρόνια.

Ο ήλιος ως σύμμαχος

Όταν οι ακτίνες UVB προσπίπτουν στο δέρμα, ενεργοποιούν τη μετατροπή μιας χοληστερολικής ουσίας σε βιταμίνη D3. Αυτή ολοκληρώνει την ενεργοποίησή της στο ήπαρ και τους νεφρούς και είναι απαραίτητη για την υγεία των οστών, τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, τη μυϊκή υγεία και πιθανώς την πρόληψη ορισμένων καρκίνων. Επειδή η UVB δεν διαπερνά τζάμια, η έκθεση πρέπει να είναι άμεση. Γενικά, 1020 λεπτά μεσημεριανής έκθεσης στο πρόσωπο και τα χέρια αρκούν για τους περισσότερους. Το φως ενεργοποιεί, μέσω υποδοχέων του αμφιβληστροειδή, την παραγωγή σεροτονίνης –νευροδιαβιβαστής που ρυθμίζει τη διάθεση, τον ύπνο και την όρεξη. Δεν είναι τυχαίο ότι η εποχιακή κατάθλιψη εμφανίζεται σε χώρες με λίγες ώρες φωτός τον χειμώνα και ότι η φωτοθεραπεία είναι αποδεδειγμένη θεραπεία. Η πρωινή ηλιακή έκθεση «εκκινεί» το βιολογικό ρολόι. Ειδικοί φωτοϋποδοχείς στον αμφιβληστροειδή ανιχνεύουν το μπλε φως του πρωινού ήλιου και καταστέλλουν τη μελατονίνη, σηματοδοτώντας εγρήγορση. Η απουσία φυσικού φωτός κατά τη διάρκεια εσωτερικής εργασίας συνδέεται με χρόνιες διαταραχές ύπνου. Καρδιαγγειακά οφέλη: Νεότερες μελέτες υποδεικνύουν ότι η UVA ακτινοβολία, όταν προσπίπτει στο δέρμα, απελευθερώνει το αποθηκευμένο νιτρικό οξείδιο στην κυκλοφορία, το οποίο επάγει αγγειοδιαστολή και μπορεί να μειώνει την αρτηριακή πίεση. Αυτό το εύρημα, ακόμη υπό διερεύνηση, ίσως εξηγεί εν μέρει γιατί πληθυσμοί που εκτίθενται σε λιγότερο ήλιο εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακής νόσου.

Ο ήλιος ως εχθρός

Το μαύρισμα δεν είναι δείγμα υγείας, είναι αμυντική αντίδραση. Τα μελανοκύτταρα παράγουν περισσότερη μελανίνη για να απορροφήσουν και να διασκορπίσουν την ακτινοβολία, προστατεύοντας τους πυρήνες των κυττάρων. Το μαύρισμα είναι, κυριολεκτικά, το αποτέλεσμα του δέρματος που αμύνεται. Το ηλιακό έγκαυμα είναι κάτι πιο σοβαρό. Είναι μια φλεγμονώδης αντίδραση σε οξεία υπερέκθεση σε UVB, που καταστρέφει αρκετά κύτταρα ώστε να ενεργοποιηθεί ανοσολογική απόκριση. Κάθε ηλιακό έγκαυμα, ειδικά αυτά που συμβαίνουν στην παιδική ηλικία, αυξάνει σωρευτικά τον κίνδυνο μελανώματος. Η UVA διεισδύει στο χόριο όπου βρίσκονται τα ινίδια κολλαγόνου και ελαστίνης. Εκεί αυξάνει τις ελεύθερες ρίζες και ενεργοποιεί ένζυμα που διασπούν το κολλαγόνο. Ο οργανισμός προσπαθεί να ανασυνθέσει κολλαγόνο, αλλά με κάθε κύκλο βλάβης-επιδιόρθωσης η ποιότητα μειώνεται. Το αποτέλεσμα είναι ρυτίδες, χαλαρό δέρμα, ανομοιόμορφη χρώση ή και καφέ κηλίδες. Η φωτογήρανση υπολογίζεται ότι ευθύνεται για το 80-90% των ορατών σημαδιών γήρανσης. Η βλάβη από UVA γίνεται χωρίς ενόχληση, χωρίς κοκκίνισμα, χωρίς καμία προειδοποίηση. Συσσωρεύεται αθόρυβα για χρόνια και εμφανίζεται αιφνιδίως κάποια στιγμή μετά από χρόνια. Ο καρκίνος του δέρματος είναι ο πιο συχνός καρκίνος στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας το 40-50% όλων των καρκίνων. Στις ΗΠΑ διαγιγνώσκονται περίπου 3,5 εκατομμύρια περιπτώσεις ετησίως. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι: Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (65-70%): Αναπτύσσεται αργά από τα βασικά κύτταρα της επιδερμίδας, θεραπεύεται σχετικά εύκολα, εάν εντοπιστεί έγκαιρα. Εμφανίζεται συνήθως ως κηρώδες λευκό εξόγκωμα με ορατά αγγεία ή επίπεδη καφέ κηλίδα, κυρίως σε πρόσωπο, αφτιά, λαιμό. Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (25-30%): Προκαλείται κυρίως από UV, αλλά και από εγκαύματα ή χημικές ουσίες. Εμφανίζεται ως τραχιά, κοκκινωπή πάχυνση ή πληγή που δεν επουλώνεται. Μελάνωμα (3-4%): Η πιο επικίνδυνη μορφή. Εξαπλώνεται γρήγορα και μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε στο σώμα, όχι μόνο σε εκτεθειμένες περιοχές. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 96.000 νέες περιπτώσεις στις ΗΠΑ, με σχεδόν 10.000 θανάτους. Χαρακτηριστικά σημεία κινδύνου είναι ένας σπίλος (ελιά) που αλλάζει χρώμα, μέγεθος ή σχήμα, ή νέα κηλίδα με ανομοιόμορφα όρια. u

| περί υγείας |

15/7/2026 2:40:52 μμ

Ο Όμιλος Τσέτη στο 2ο Αραβο-Ελληνικό Συνέδριο Yγείας Αναδείχθηκε η δυναμική των ελληνοαραβικών συνεργασιών στον τομέα της υγείας και της καινοτομίας.

O

Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη (ΟΦΕΤ) συνέβαλε ενεργά στις εργασίες του 2ου Αραβο-Ελληνικού Συνεδρίου Υγείας (2nd Arab-Hellenic Conference on Health), το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, συγκεντρώνοντας υψηλόβαθμους κυβερνητικούς αξιωματούχους, εκπροσώπους της επιχειρηματικής κοινότητας, στελέχη του τομέα της υγείας και επενδυτές από την Ελλάδα και 16 αραβικές χώρες. Το συνέδριο, που διοργάνωσε το Αραβο-Ελληνικό Επιμελητήριο, ανέδειξε τις προοπτικές ανάπτυξης συνεργασιών στους τομείς της φαρμακοβιομηχανίας, των καλλυντικών, του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, του ιατρικού τουρισμού, των νεοφυών επιχειρήσεων και των νέων τεχνολογιών για τη διάγνωση και θεραπεία των ασθενών. Όπως τόνισαν οι περισσότεροι ομιλητές, μάλιστα, η φαρμακοβιομηχανία αποτελεί υπόδειγμα τεχνογνωσίας στο διεθνές περιβάλλον και πυλώνας εθνικής ασφάλειας της κάθε χώρας. Η πρόεδρος και CEO του ΟΦΕΤ, Ιουλία Τσέτη, στην ομιλία της, αναφέρθηκε στον ιδιαίτερο συμβολισμό του συνεδρίου, καθώς υπήρξε η «πνευματική μητέρα» και από τους εμπνευστές της πρωτοβουλίας πριν από δύο χρόνια, με την προσδοκία να εξελιχθεί σε έναν θεσμό που θα ενισχύει τις οικονομικές, εμπορικές, επιστημονικές και ερευνητικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και αραβικού κόσμου. Όπως τόνισε: «Στο διεθνοποιημένο ανταγωνιστικό περιβάλλον που βιώνουμε όλοι μας, το ‘‘βαρύ κλειδί’’ που θα ανοίξει την πόρτα της ανάπτυξης, της βελτίωσης και

ΟΦΕΤ αραβες - ADV Farmasyn_R.indd 25

Από αριστερά: Ο πρόεδρος του Α.Ε.Ε. στην Ελλάδα, Χάρης Γερονικόλας, η πρόεδρος του ΟΦΕΤ, Ιουλία Τσέτη, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, και ο γενικός γραμματέας του Α.Ε.Ε. στην Αθήνα, Rashad Mabger.

μακροημέρευσης των επιχειρηματικών και οικονομικών μας σχέσεων, της έναρξης νέων πρωτοποριακών πεδίων, της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, αλλά και της αντοχής στον χρόνο, είναι οι δημιουργικές συνέργειες». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η κυρία Τσέτη: «Η υγεία, η γνώση και η καινοτομία μπορούν να αποτελέσουν τη νέα κοινή γλώσσα συνεργασίας μεταξύ των λαών μας, μια γλώσσα που υπερβαίνει τα σύνορα, οικοδομεί εμπιστοσύνη και δημιουργεί διαρκή αξία για τις επόμενες γενιές». Σήμερα, μέσω της UNI-PHARMA και της InterMed, ο Όμιλος Τσέτη εξάγει προϊόντα με το δικό του brand name σε περισσότερες από 70 χώρες, σε Ευρώπη, Ασία, Αφρική και Νότια Αμερική. Η περιοχή ΜΕΝΑ κατέχει ιδιαίτερη θέση στη στρατηγική εξωστρέφειας

του ΟΦΕΤ. Ξεκινώντας το 2014 από το Ιράκ, ο όμιλος οικοδόμησε σταδιακά μια ισχυρή παρουσία στην ευρύτερη περιοχή, η οποία σήμερα εκτείνεται στο Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο, τον Λίβανο, το Κουβέιτ, την Παλαιστίνη και την Τυνησία. Στο συνέδριο συμμετείχε, επίσης, ως ομιλητής ο αντιπρόεδρος του ΟΦΕΤ, Αθανάσιος Αρχοντίκης, ο οποίος ανέδειξε τον ρόλο των στρατηγικών συνεργειών μεταξύ Ελλάδας και αραβικού κόσμου για τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού οικοσυστήματος υγείας. Στην παρέμβασή του, εστίασε σε τρεις στρατηγικούς άξονες συνεργασίας: την έρευνα και καινοτομία, την ανάπτυξη κοινών αλυσίδων αξίας στη φαρμακευτική παραγωγή και την ανταλλαγή επιστημονικής γνώσης και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Στην ομιλία της «Innovation & Trends in Cosmetics», η Senior R&D Formulation του Ομίλου Τσέτη, Βλάσσια Αρώνη, παρουσίασε τις τάσεις που διαμορφώνουν τη διεθνή αγορά των δερμοκαλλυντικών, με ιδιαίτερη αναφορά στη βιωσιμότητα, την επιστημονικά τεκμηριωμένη καινοτομία και την ενσωμάτωση υπεύθυνων πρακτικών σε όλο τον κύκλο ανάπτυξης των προϊόντων. Το συνέδριο ανέδειξε τη δυναμική των ελληνοαραβικών συνεργασιών στον τομέα της υγείας και τη σημασία της σύνδεσης επιχειρηματικότητας, έρευνας και καινοτομίας για την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Στο συνέδριο έδωσαν το «παρών», ο Έλληνας υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, καθώς και οι υπουργοί Υγείας της Συρίας, Musaab Nazzal Al-Ali, και της Υεμένης, Qasem Buhaibeh. u

15/7/2026 2:42:02 μμ

Τι σημαίνει η ένδειξη SPF στο αντηλιακό Η συχνότητα ανανέωσης είναι καθοριστική για την επαρκή προστασία από τις ακτίνες UV, ενώ ο δείκτης SPF αφορά κυρίως τη διάρκεια κάλυψης και λιγότερο το πόσο ενισχυμένη αυτή είναι.

Τ

ο SPF (Sun Protection Factor) που αναφέρει ένα αντηλιακό είναι ένα μετρήσιμο μέγεθος που προκύπτει από εργαστηριακή διαδικασία. Συγκεκριμένα, εκφράζει τον λόγο της ελάχιστης δόσης ακτινοβολίας που απαιτείται για να προκληθεί ορατή ερύθρωση στο δέρμα με αντηλιακό, προς την αντίστοιχη δόση χωρίς αντηλιακό. Ο δείκτης SPF 30 σημαίνει θεωρητικά ότι χρειάζεται 30 φορές περισσότερη UV ακτινοβολία για να «καεί» η επιδερμίδα συγκριτικά με τα «γυμνά» σημεία. Ωστόσο, αυτός ο ορισμός εφαρμόζεται υπό εργαστηριακές συνθήκες και εδώ αρχίζουν τα προβλήματα στην καθημερινή χρήση. Το SPF μετρά αποκλειστικά την προστασία από τις ακτίνες UVB –το τμήμα της υπεριώδους ακτινοβολίας με μήκος κύματος 280-315 νανόμετρα. Αυτές ευθύνονται για τα ηλιακά εγκαύματα, επηρεάζουν άμεσα το DNA των κυττάρων του δέρματος και συνδέονται στενά με τον καρκίνο του δέρματος. Ωστόσο, η ηλιακή ακτινοβολία δεν είναι μόνο UVB. Εκτός από τις UVB, ο ήλιος εκπέμπει και ακτίνες UVA (315-400 νανόμετρα), μεγαλύτερου μήκους κύματος, που διεισδύουν βαθύτερα στο δέρμα και δεν προκαλούν άμεσα έγκαυμα (γι’ αυτό και συχνά αγνοούνται). Ωστόσο, οι UVA συμβάλλουν στην πρόωρη φωτογήρανση (ρυτίδες, υποχρωματισμός, απώλεια ελαστικότητας), διεισδύουν μέσα από τζάμια και σύννεφα, παραμένουν σχετικά σταθερές καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο μελανώματος. Συνεπώς, ένα αντηλιακό που προστατεύει μόνο από

4

ΖΨ SPF_L.indd 4

τη UVB δεν αρκεί. Μια ιστορική ειρωνεία ήταν ότι τα αντηλιακά της δεκαετίας του 1960 προστάτευαν αποκλειστικά από την UVB. Έτσι, οι χρήστες μπορούσαν να παραμένουν ώρες στον ήλιο χωρίς να καίγονται, ήταν εκτιθέμενοι όμως σε πολύ μεγαλύτερες δόσεις UVA από ό,τι θα λάμβαναν χωρίς αντηλιακό. Θεωρείται ότι αυτή η επιλεκτική προστασία συνέβαλε στην αύξηση των κρουσμάτων μελανώματος, τις επόμενες δεκαετίες. Για αυτόν τον λόγο η ένδειξη «Broad Spectrum» (ευρέος φάσματος) δεν είναι απλώς marketing, είναι ουσιαστικό κριτήριο επιλογής. Στην Ευρώπη, η προστασία UVA μετριέται μέσω ειδικών δοκιμών (PPD: Persistent Pigment Darkening), ενώ στην Ασία

χρησιμοποιείται ευρέως η κλίμακα PA+. Ένα ευρέος φάσματος αντηλιακό προστατεύει και από τους δύο τύπους ακτινοβολίας. Αυτό είναι το ελάχιστο που πρέπει να αναζητάτε στη συσκευασία.

Μη γραμμική κλίμακα: Ο αριθμός που παραπλανά

Η πιο κοινή παρανόηση γύρω από το SPF είναι ότι η κλίμακά του είναι γραμμική. Υπάρχει, δηλαδή, η αντίληψη ότι το SPF 50 προσφέρει περισσότερη προστασία ή ότι η διαφορά SPF 30 και SPF 50 ισοδυναμεί με 20 ποσοστιαίες μονάδες προστασίας. Τα πραγματικά νούμερα είναι αποκαλυπτικά:

Δείκτης SPF

UVB που φιλτράρεται

UVB που διαπερνά

SPF 15

~93%

~7%

SPF 30

~97%

~3%

SPF 50

~98%

~2%

SPF 100

~99%

~1%

Η διαφορά μεταξύ SPF 30 και SPF 50 δεν είναι 20%, αλλά μόλις 1% σε απόλυτη ακτινοβολία που αποκλείεται. Η κλίμακα είναι λογαριθμική, όχι γραμμική –κάθε υψηλότερος βαθμός αποδίδει φθίνουσα επιπλέον προστασία. Ωστόσο, υπάρχει και η άλλη οπτική: το SPF 30 αφήνει να διαπεράσει 3% των UVB, ενώ το SPF 50 αφήνει 2%. Αυτό σημαίνει ότι το SPF 30 επιτρέπει στο δέρμα σας να δεχτεί 50% περισσότερη UVB ακτινοβολία σε σύγκριση με το SPF 50.

Xημικά και ανόργανα φίλτρα

Όλα τα αντηλιακά δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες φίλτρων UV: Χημικά (οργανικά) φίλτρα, όπως η avobenzone (αβοβενζόνη), η oxybenzone (οξυβενζόνη) και η octinoxate (οκτινοξάτη), απορροφούν την ακτινοβολία UV και τη μετατρέπουν σε θερμότητα. Είναι γενικά διάφανα στη χρήση, ευχάριστα στην υφή, αλλά ορισμένα εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τη δερματική απορρόφηση και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις (ιδίως στους κοραλλιογενείς υφάλους). Επίσης, κάποια χημικά φίλτρα είναι φωτοασταθή και αποδομούνται με την έκθεση στο φως, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα του προϊόντος με την πάροδο της ημέρας. Φυσικά (ανόργανα) φίλτρα, όπως το οξείδιο του ψευδαργύρου (zinc oxide) και διοξείδιο του τιτανίου (titanium dioxide). Αυτά λειτουργούν δημιουργώντας ένα φυσικό εμπόδιο που ανακλά και διασκορπίζει την ακτινοβολία. Είναι φωτοσταθερά, δεν απορροφώνται σημαντικά από το δέρμα και θεωρούνται ασφαλέστερα για ευαίσθητα δέρματα και βρέφη. Το μειονέκτημά τους, παλαιότερα, ήταν το λευκό ίχνος που αφήνουν στο δέρμα, ενώ σήμερα, με τη χρήση νανοσωματιδίων, αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπιστεί. Το οξείδιο του ψευδαργύρου είναι, επίσης, ένα από τα λίγα φίλτρα που καλύπτουν αποτελεσματικά και τις ακτίνες UVA1, οι οποίες διεισδύουν πιο βαθιά στα κύτταρα του δέρματος.

Η ποσότητα

Εδώ βρίσκεται το πιο κρίσιμο κεφάλαιο της ηλιοπροστασίας, το οποίο παραβλέπεται συχνά. Ο δείκτης SPF μετριέται σε εργαστηριακές συνθήκες, με εφαρμογή 2mg αντηλιακού ανά τετραγωνικό εκατοστό δέρματος. Στην πράξη, οι περισσότεροι άνθρωποι εφαρμόζουν το ένα τέταρτο έως το μισό αυτής της ποσότητας. Αυτό έχει συνέπειες για την πραγματική προστασία. Οι επίσημες οδηγίες συνιστούν για όλο το σώμα περίπου 30ml, όσο χωράει δηλαδή ένα σφηνάκι. Ένα αντηλιακό SPF 50 που εφαρμόζεται σε μισή δόση μπορεί να αποδίδει στην πραγματικότητα προστασία ισοδύναμη με SPF 10-15. Εξίσου σημαντική είναι η ανανέωση κάθε δύο ώρες ή αμέσως μετά από κολύμπι και έντονη εφίδρωση. Κανένα αντηλιακό, ανεξαρτήτως SPF, δεν παρέχει προστασία για ολόκληρη την ημέρα με μία μόνο εφαρμογή. Σημειώστε, επίσης, ότι ο όρος «αδιάβροχο» έχει επίσημα καταργηθεί από τις ρυθμιστικές αρχές ανά τον κόσμο. Τα «water resistant» προϊόντα σημαίνουν αντοχή 40 ή 80 λεπτών στο νερό και όχι ατέλειωτη προστασία. Η πρακτική συμβουλή είναι να επιλέξετε τουλάχιστον SPF 30 Broad Spectrum. Το SPF 50 είναι πιο συνετό για παιδιά, ανοιχτόχρωμα δέρματα, έντονη ηλιακή έκθεση ή για όσους γνωρίζουν ότι δεν θα εφαρμόσουν την ιδανική ποσότητα. Μην τσιγκουνεύεστε. Χρησιμοποιείτε την ποσότητα που απαιτείται. Εφαρμόζετε 20-30 λεπτά πριν βγείτε στον ήλιο, ώστε τα φίλτρα να σταθεροποιηθούν στο δέρμα. Ανανεώνετε κάθε δύο ώρες, ανεξαρτήτως H. A. επαφής με το νερό ή εφίδρωσης. u

| περί υγείας |

15/7/2026 2:42:30 μμ

Τα φάρμακα του αύριο, διαθέσιμα σήμερα Πώς οι κλινικές μελέτες φέρνουν τις πιο σύγχρονες θεραπείες για τον καρκίνο πιο κοντά στους Έλληνες ασθενείς.

E

χει βρεθεί το φάρμακο για τον καρκίνο; Μπορεί κάποιος ασθενής με καρκίνο να ιαθεί; Αν πάω στο εξωτερικό θα μπορώ να έχω πρόσβαση σε νέα και πιο αποτελεσματικά φάρμακα; Όλα αυτά είναι λογικά ερωτήματα που απασχολούν τόσο τους ασθενείς με καρκίνο, όσο και τους ανθρώπους που τους αγαπούν. Θυμάμαι όταν ξεκίνησα τα πρώτα βήματά μου στην ογκολογία, να συζητάμε το μέλλον της ογκολογίας. Ήταν η εποχή που είχαμε καταλήξει ότι η κλασική χημειοθεραπεία είχε φτάσει σε ένα πλατό αποτελεσματικότητας και ήταν τότε που άρχισαν να εφαρμόζονται νέες στρατηγικές για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Ταυτόχρονα, άρχισε να καθιερώνεται νέα κατεύθυνση στην έρευνα για νέα φάρμακα, με στόχο την ίαση όπου είναι εφικτό, αλλά και τη μετατροπή του προχωρημένου καρκίνου σε μια χρόνια πάθηση. Μέσα από το πέρασμα των χρόνων και φτάνοντας στο σήμερα έχουν γίνει απίστευτα άλματα προς αυτήν την κατεύθυνση και μάλιστα κάθε μερικούς μήνες προστίθενται και νέα φάρμακα για τους περισσότερους τύπους καρκίνου. Πλέον, έχουμε στη διάθεσή μας νέες στοχευμένες θεραπείες, την ανοσοθεραπεία, νέα είδη χημειοθεραπείας και έχουμε καταφέρει να αυξήσουμε τα ποσοστά της

Και εύλογα θα αναρωτηπλήρους ίασης, αφενός, θεί κάποιος, χρειάζεται και αφετέρου σε περινα ταξιδέψω στο εξωτεπτώσεις προχωρημένης ρικό για αυτές τις μελέτες, κακοήθειας οι ασθενείς για αυτά τα νέα φάρμανα ζουν χρόνια με πολύ κα; Πριν μερικά χρόνια, καλή ποιότητα ζωής και ενδεχομένως ναι, αλλά να θεωρούμε ότι έχουν πλέον εφαρμόζονται και κερδίσει τον καρκίνο. στην Ελλάδα κλινικές Αλλά υπάρχουν ακόμη Βασίλειος Στ. μελέτες. Έχω την τιμή να ασθενείς που δεν πηγαίΡαμφίδης ηγούμαι ως διευθυντής νουν τόσο καλά όσο θα Διευθυντής ενός από τα μεγαλύτεθέλαμε. Ασθενείς στους Ογκολογικής Κλινικής & Κέντρου ρα και πιο οργανωμένα οποίους τα φάρμακα που Κλινικών Μελετών κέντρα κλινικών μελεδιαθέτουμε σήμερα, δε Faros Cancer τών στο Ιατρικό Κέντρο δρουν τόσο αποτελεσμαInstitute, Ιατρικό Αθηνών. Σε συνεργασία τικά. Αυτοί είναι οι ασθεΚέντρο Αθηνών, με τους μεγαλύτερους νείς που χρειάζονται νέα Harvard Medical παγκόσμιους οργανιφάρμακα και ο μόνος School GHLP σμούς, διαθέτουμε τις τρόπος για να έχουν πιο σημαντικές κλινικές πρόσβαση σε καινοτόμελέτες, προσφέροντας μες θεραπείες είναι μέσω στους ασθενείς μας τη των κλινικών μελετών. Τις κλινικές μελέτες χρησιμοποιήσαμε δυνατότητα να έχουν πρόσβαση στα ώστε να πετύχουμε όλα τα εντυπω- φάρμακα του αύριο. Οι μελέτες μας σιακά αποτελέσματα στην ογκολογία εφαρμόζονται, ταυτόχρονα, και στα τα τελευταία χρόνια και στις κλινικές πιο σημαντικά ογκολογικά κέντρα μελέτες στηριζόμαστε, ώστε να δοκι- της Αμερικής και της Ευρώπης, οπότε μάσουμε και νέα φάρμακα, προκειμέ- δεν χρειάζεται, πλέον, να ταξιδέψουν νου σε μερικά χρόνια να έχουν όλοι οι ασθενείς στο εξωτερικό για αυτά πρόσβαση σε αυτά, για να καταφέ- τα φάρμακα, διότι μπορούν να έχουν ρουμε να μετατρέψουμε όντως τον πρόσβαση και στην κλινική μας. καρκίνο σε χρόνια πάθηση για όλους. Πιο συγκεκριμένα, στο κέντρο μας Όπως συνηθίζω να λέω: «Θέλουμε οι έχουμε στη διάθεση των ασθενών ασθενείς μας να έχουν σήμερα πρό- κλινικές μελέτες σχεδόν για όλους τους τύπους καρκίνου πνεύμονα και σβαση, στα φάρμακα του αύριο».

για όλα τα στάδια, για τους πιο επιθετικούς τύπους καρκίνου μαστού και, πολύ σύντομα, θα διαθέτουμε μελέτες για τον προχωρημένο καρκίνο του παχέος εντέρου και για τον καρκίνο του παγκρέατος. Οι κλινικές μελέτες που διεξάγουμε προσφέρουν το καλύτερο και από τους δύο κόσμους, του σήμερα και του αύριο. Οι ασθενείς μας λαμβάνουν την τυπική θεραπεία που θα λάμβαναν ούτως ή άλλως και επιπλέον κάποιο νέο φάρμακο, το οποίο έχει, ήδη, δείξει κάποια αποτελεσματικότητα στα πρώιμα στάδια εφαρμογής του και για αυτό δοκιμάζεται, πλέον, σε ευρεία κλίμακα, στα μεγαλύτερα ογκολογικά κέντρα και στην κλινική μας. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα των ασθενών που συμμετέχουν στην κλινική μελέτη είναι ότι όλα είναι εντελώς δωρεάν, χωρίς κανένα κόστος για φάρμακα, εξετάσεις, νοσηλεία, θεραπείες, μοριακό έλεγχο. Μάλιστα, καλύπτονται και οι μετακινήσεις των ασθενών από και προς το νοσοκομείο. Είτε κατοικούν στην Αθήνα, είτε οπουδήποτε στην Ελλάδα. Πιστεύω ότι κάθε ασθενής που το χρειάζεται πρέπει να έχει πρόσβαση στις πιο σύγχρονες θεραπείες, εδώ και τώρα. Επίσης πιστεύω ότι δεν αργεί η στιγμή όπου θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε τον καρκίνο σε μια χρόνια πάθηση και η πλήρης ίαση θα είναι μια πραγματικότητα. u

| περί υγείας |

bristol_R.indd 5

5

15/7/2026 2:42:58 μμ

Η σημασία της ενυδάτωσης Ποια είναι η πραγματική αξία του νερού για τον οργανισμό και τι προκαλεί η απώλειά του;

Y

πάρχει μια παράδοξη αλήθεια στη βιολογία μας. Το πιο κρίσιμο θρεπτικό στοιχείο για την επιβίωσή μας δεν είναι κάποια βιταμίνη, ιχνοστοιχείο ή πρωτεΐνη. Είναι κάτι τόσο κοινό, τόσο άχρωμο και άοσμο, που σπάνια του δίνουμε την προσοχή που του αξίζει: το νερό. Μπορούμε να επιβιώσουμε εβδομάδες χωρίς τροφή. Χωρίς νερό, η αντοχή του οργανισμού μετριέται σε λίγες ημέρες. Κι όμως, ενώ ξοδεύουμε ατελείωτη ενέργεια αναλύοντας ποια τρόφιμα να φάμε, πόσες θερμίδες να καταναλώσουμε, ποια συμπληρώματα να πάρουμε, αγνοούμε συστηματικά το πιο βασικό ερώτημα: πίνουμε αρκετό νερό; Το καλοκαίρι, αυτή η παράλειψη γίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνη. Η ζέστη, η εφίδρωση, οι παρατεταμένες ώρες έξω από το σπίτι δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες για κάτι που συμβαίνει αθόρυβα, χωρίς εμφανή συμπτώματα, αλλά με συνέπειες που εκτείνονται από την απλή κόπωση, μέχρι σοβαρές ιατρικές καταστάσεις. Το νερό αντιπροσωπεύει περίπου το 50-70% του σωματικού μας βάρους –το ποσοστό ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και τη σύσταση σώματος, καθώς ο μυϊκός ιστός περιέχει πολύ περισσότερο νερό από τον λιπώδη. Ένας ενήλικας 70 κιλών κουβαλάει περίπου 40 λίτρα νερού. Τα δύο τρίτα αυτού του νερού βρίσκονται εντός των κυττάρων (ενδοκυττάριο υγρό), όπου λαμβάνουν χώρα οι περισσότερες βιοχημικές αντιδράσεις του μεταβολισμού. Το νερό δεν είναι παθητικός «διαλύτης». Είναι το ίδιο το περιβάλλον μέσα στο οποίο συντελούνται όλες οι ενζυμικές αντιδράσεις, η μεταφορά θρεπτικών συστατικών, η απομάκρυνση των μεταβολικών αποβλήτων, η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Χωρίς επαρκή ενυδάτωση, δεν μπορούν να συντελεστούν εύρυθμα οι παραπάνω διαδικασίες.

Πότε η έλλειψη γίνεται επικίνδυνη

Το σώμα χάνει νερό αδιάκοπα –μέσω της αναπνοής (κάθε εκπνοή περιέχει υδρατμούς), μέσω του δέρματος (ακόμα και χωρίς ορατή εφίδρωση), μέσω της εφίδρωσης και, φυσικά, μέσω της ούρησης. Σε έναν μέσο ενήλικα, η ημερήσια απώλεια φτάνει περίπου το 4% του σωματικού βάρους, δηλαδή 2,5 έως 3 λίτρα την ημέρα, ποσότητα που αυξάνεται σημαντικά με τη ζέστη ή τη σωματική δραστηριότητα. Η σταδιακή κλιμάκωση της αφυδάτωσης ακολουθεί ένα αρκετά προβλέψιμο μοτίβο: Μια

6

ήπια αφυδάτωση, της τάξης του 2% του σωματικού βάρους –δηλαδή περίπου 1,4 λίτρα για έναν ενήλικα 70 κιλών– αρκεί για να προκαλέσει κόπωση, μειωμένη νοητική απόδοση, δυσκολία συγκέντρωσης και επιβράδυνση των αντανακλαστικών. Οι μύες αποκρίνονται λιγότερο αποτελεσματικά, ο κινητικός συντονισμός υποβαθμίζεται. Το ανησυχητικό είναι ότι αυτό το επίπεδο αφυδάτωσης δεν προκαλεί απαραίτητα έντονη δίψα. Πολλοί άνθρωποι λειτουργούν καθημερινά σε αυτή την κατάσταση χωρίς να το αντιλαμβάνονται. Σε πιο σοβαρή αφυδάτωση, το αίμα γίνεται πυκνότερο, η αρτηριακή πίεση πέφτει και η καρδιά αναγκάζεται να εργαστεί πιο σκληρά για να διατηρήσει επαρκή ροή αίματος προς τα ζωτικά όργανα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ζάλη, συμπτώματα ορθοστατικής υπότασης (αίσθημα λιποθυμίας όταν σηκωνόμαστε απότομα), ακόμα και λιποθυμία. Πρέπει να ξέρετε ότι ο μηχανισμός της δίψας ελέγχεται από ειδικούς υποδοχείς στον υποθάλαμο του εγκεφάλου, οι οποίοι ανιχνεύουν αλλαγές στη συγκέντρωση των ηλεκτρολυτών του αίματος, όχι απευθείας την ποσότητα νερού. Αυτό

σημαίνει ότι, μέχρι να αισθανθούμε δίψα, το σώμα έχει ήδη βρεθεί σε ένα μετρήσιμο έλλειμμα υγρών. Η δίψα είναι, ουσιαστικά, ένα καθυστερημένο σήμα συναγερμού και όχι έγκαιρη προειδοποίηση.

Εγκέφαλος: Το πρώτο τίμημα

Ο εγκέφαλος αποτελείται κατά περίπου 75% από νερό και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος ακόμα και σε μικρές διαταραχές του ισοζυγίου υγρών, κάτι που εξηγεί γιατί οι γνωστικές επιπτώσεις της αφυδάτωσης εμφανίζονται τόσο γρήγορα και τόσο έντονα. Μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή απεικόνιση αυτού του φαινομένου προέρχεται από μελέτες οδικής ασφάλειας: οδηγοί με ήπια αφυδάτωση εμφάνισαν αριθμό σφαλμάτων οδήγησης συγκρίσιμο με εκείνον οδηγών που είχαν συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα περίπου 0,8 γραμμάρια ανά λίτρο -επίπεδο που αντιστοιχεί χονδρικά σε τέσσερα ποτήρια κρασί. Με άλλα λόγια, ένας διψασμένος, αφυδατωμένος οδηγός μπορεί να έχει αντανακλαστικά εξίσου επιβαρυμένα με κάποιον που έχει καταναλώσει σημαντική ποσότητα αλκο-

όλ. Η σύνδεση με τον εγκέφαλο γίνεται ακόμα πιο σοβαρή σε καταστάσεις οξείας βλάβης. Σε μελέτες ασθενών με οξύ ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, σχεδόν οι μισοί βρέθηκαν αφυδατωμένοι κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο και αυτοί οι ασθενείς παρουσίασαν μεγαλύτερη έκταση εγκεφαλικής βλάβης.

Πρακτικός oδηγός

Πίνετε προληπτικά, όχι αντιδραστικά. Μη βασίζεστε στη δίψα ως μοναδικό σήμα, αφού όταν αυτή εμφανιστεί, η αφυδάτωση έχει ήδη ξεκινήσει. Τακτικές, μικρές ποσότητες νερού καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας είναι αποτελεσματικότερες σε σχέση με μεγάλες ποσότητες, σε αραιά διαστήματα. Παρακολουθήστε το χρώμα των ούρων σας. Είναι ο απλούστερος και πιο αξιόπιστος δείκτης ενυδάτωσης καθημερινά. Ανοιχτόχρωμα, σχεδόν διάφανα ούρα υποδεικνύουν καλή ενυδάτωση· σκούρα, συμπυκνωμένα ούρα σηματοδοτούν ανάγκη για περισσότερο νερό. Μην ξεχνάτε την τροφή. Περίπου το 20% της ημερήσιας πρόσληψης υγρών προέρχεται φυσιολογικά από την τροφή. Φρούτα και λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό (καρπούζι, πεπόνι, αγγούρι, ντομάτα, σπανάκι) συμβάλλουν σημαντικά, παράλληλα με θρεπτικά συστατικά και ηλεκτρολύτες. Προσοχή στο αλκοόλ. Έχει σαφή διουρητική δράση και καταστέλλει την αντιδιουρητική ορμόνη, αυξάνοντας την απώλεια υγρών μέσω της ούρησης. Σε ζεστές καλοκαιρινές βραδιές, αυτό μπορεί να επιδεινώσει γρήγορα μια ήδη οριακή ενυδάτωση. Ο καφές δεν είναι ο εχθρός που νομίζαμε. Παλαιότερα θεωρούνταν παράγοντας αφυδάτωσης, αλλά οι σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι η καφεΐνη, σε μέτριες ποσότητες κατανάλωσης, δεν προκαλεί καθαρή απώλεια υγρών –το σώμα αναπτύσσει ανοχή στην ήπια διουρητική του δράση. Προσέξτε το αλάτι. Πολύ αλμυρά γεύματα μετακινούν το νερό από το εσωτερικό των κυττάρων προς τον εξωκυττάριο χώρο, μειώνοντας προσωρινά τη λειτουργικότητά τους. Συνοδεύστε αλμυρά γεύματα με επιπλέον νερό. Αναγνωρίστε τα προειδοποιητικά σημάδια θερμικής καταπόνησης. Έντονη εφίδρωση με ζάλη, πονοκέφαλο και αδυναμία υποδεικνύουν θερμική εξάντληση, ενώ χρειάζεται άμεση ανάπαυση σε δροσερό χώρο και ενυδάτωση. Αν η εφίδρωση σταματήσει απότομα, ενώ το δέρμα παραμένει καυτό και ξηρό, και παρατηρείται σύγχυση ή απώλεια συνείδησης, πρόκειται για ιατρικό επείγον (θερμοπληξία) που απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια. u Λ. Κ.

| περί υγείας |

ΖΨ ενυδατωση_L.indd 6

16/7/2026 11:42:49 πμ

Σωτήριος Γ. Θεοχάρης

Πρόεδρος Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ)

Το μήνυμά μας: «Νοιάζομαι και Εξετάζομαι» Συναντήσαμε τον κ. Θεοχάρη και μας μίλησε για τις δράσεις της ΕΔΑΕ, τη συνεργασία με τους φορείς και το προσωπικό του όραμα. Συνέντευξη στην Ηλέκτρα Αλευρίτη – Πείτε μας λίγα λόγια για τις δράσεις και το έργο της ΕΔΑΕ, όσον αφορά την πρόληψη των πολιτών Η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ) έχει ως βασική αποστολή όχι μόνο την προαγωγή της ειδικότητας της δερματολογίας, αλλά και την ενημέρωση και προστασία του κοινού μέσω δράσεων πρόληψης. Στόχος της ΕΔΑΕ – που είναι σύμφωνος με τις καταστατικές της υποχρεώσεις – είναι να αναδείξει την σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και πρώιμης έναρξης θεραπείας, παράγοντες κρίσιμοι για την πορεία και εξέλιξη της νόσου. Παράλληλα, με τις εκστρατείες της θέλει συμβάλει στο να εκλείψει το στίγμα και ο κοινωνικός αποκλεισμός που βιώνουν οι πάσχοντες από ορισμένες δερματοπάθειες ή αφροδίσια νοσήματα. Η κορωνίδα όλης της προσπάθειας της ΕΔΑΕ για ενημέρωση του κόσμου, είναι η ετήσια εκστρατεία που διεξάγει κάθε Μάιο, μήνα πρόληψης και ενημέρωσης για τον καρκίνο του δέρματος, του πιο συχνά εμφανιζόμενου καρκίνου στον άνθρωπο, αλλά και αυτού που αν διαγνωστεί έγκαιρα έχει εξαιρετική πρόγνωση. Έτσι λοιπόν και φέτος τον Μάιο, η εκστρατεία ταξίδεψε σε όλη την επικράτεια, μέσω πληθώρας παραδοσιακών και ψηφιακών μέσων. Στο πλαίσιο δε αυτής, όπως κάθε χρόνο, διεξήχθησαν οι γνωστές παράλληλες δράσεις δωρεάν εξετάσεων και ενημέρωσης κοινού σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, μεγάλα αστικά κέντρα αλλά και μικρότερες πόλεις και ακριτικούς δήμους έως και τα νησιά μας. Η φετινή μας, όμως, εκστρατεία είχε και μια καινοτομία, την παράλληλη συμμετοχική ενέργεια, δηλαδή τον σχηματισμό ενός ζωντανού ανθρώπινου πορτοκαλί-κίτρινου Ribbon, συμβόλου του καρκίνου του δέρματος, που έγινε στη πλατεία Συντάγματος. Εθελοντές κάθε ηλικίας, συμμετείχαν με ενθουσιασμό, ενώ η ενέργεια προβλήθηκε από τα ΜΜΕ. Φιλοδοξούμε, λοιπόν, το ανθρώπινο Ribbon κάθε χρόνο να γίνεται και μεγαλύτερο, να ταξιδέψει και σε άλλες πόλεις, στέλνοντας ένα δυνατό μήνυμα πρόληψης για τον καρκίνο του δέρματος σε όλη την Ελλάδα. Τέλος, φωταγωγήθηκαν δύο εμβληματικά κτήρια στην Αθήνα, το κτήριο της Βουλής των Ελλήνων, και στη Θεσσαλονίκη, ο Λευκός Πύργος.

– Ποια ήταν η ανταπόκριση του κόσμου στις πρωτοβουλίες σας και ποια πρώτα συμπεράσματα βγάλατε; Η ανταπόκριση του κόσμου στις πρωτοβουλίες της ΕΔΑΕ υπήρξε ιδιαίτερα ενθαρρυντική τα τελευταία χρόνια. Η αυξανόμενη συμμετοχή στις δράσεις ενημέρωσης και στους δωρεάν προληπτικούς ελέγχους δείχνει ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του δέρματος. Φέτος, όμως, η ανταπόκριση των συμπολιτών μας ξεπέρασε κάθε προσδοκία και ήταν υψηλότερη από ποτέ. Ενδεικτικά θα αναφέρω ότι στις δύο μεγάλες δράσεις μας, στην Αθήνα, στην πλατεία Συντάγματος, στις 16 Μαΐου, ο κόσμος περίμενε υπομονετικά να έρθει η σειρά του να εξε-

ταστεί και δεν έφυγε ούτε όταν ξεκίνησε η βροχή, ενώ στη Θεσσαλονίκη, στον πεζόδρομο της Αγίας Σοφίας, στις 20 Μαΐου, η ζέστη και ο ήλιος δεν τους αποθάρρυνε και παρέμειναν στη μεγάλη ουρά που είχε σχηματιστεί, φορώντας φυσικά τα καπέλα της εκστρατείας μας και αντηλιακά που τους διανείμαμε. Από τα παραπάνω και από την προσέλευση του κόσμου σε όλες τις δράσεις που έγιναν σε πολλές περιοχές της χώρας μας, συμπεραίνουμε ότι οι συμπολίτες μας ανταποκρίνονται στο κάλεσμα της ΕΔΑΕ και αυτό είναι το πρώτο σημαντικό βήμα για να κτίσουμε, ειδικά για τις νεότερες γενιές, κουλτούρα πρόληψης, που αποτελεί για την ΕΔΑΕ πρωταρχικό στόχο. Το πιο αισιόδοξο συμπέρασμα είναι ότι το μήνυμα της πρόληψης αρχίζει να περνά στην κοινωνία. Όλο και περισσότεροι πολίτες κατανοούν ότι η προστασία από τον ήλιο δεν αφορά μόνο τις ημέρες των διακοπών, αλλά μια καθημερινή συνήθεια υγείας. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει ακόμη δρόμος μέχρι η ετήσια δερματολογική εξέταση να καθιερωθεί στον ίδιο βαθμό που έχουν καθιερωθεί άλλες προληπτικές εξετάσεις. Συνολικά, οι δράσεις της ΕΔΑΕ επιβεβαιώνουν ότι όταν η ενημέρωση είναι έγκυρη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και εύκολα προσβάσιμη, οι πολίτες ανταποκρίνονται θετικά. Το επόμενο βήμα είναι η μετατροπή αυτής της αυξανόμενης ευαισθητοποίησης σε σταθερές συμπεριφορές πρόληψης και αυτοφροντίδας.

– Πώς συνεργάζεστε με τους φορείς και ποια περιθώρια βελτίωσης βλέπετε; Είναι γεγονός ότι οι επίσημοι φορείς στέκονται στο πλευρό της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας, στηρίζοντας την ετήσια εκστρατεία πρόληψης και ενημέρωσης για τον καρκίνο του δέρματος. Αρχής γενομένης από το Υπουργείο Υγείας, του οποίου έχουμε την αρωγή και στήριξη, αλλά και πληθώρα άλλων φορέων. Ο Δήμος Αθηναίων θέτει την εκστρατεία μας υπό την αιγίδα του και μας παραχωρεί τον χώρο, που φέτος ήταν η εμβληματική πλατεία Συντάγματος, για τη δράση των δωρεάν εξετάσεων και ενημέρωσης του κοινού, όπως και για την παράλληλη συμμετοχική ενέργεια του σχηματισμού του ανθρώπινου Ribbon.

Επίσης, η εκστρατεία διεξήχθη και φέτος υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής, ενώ για πρώτη χρονιά η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών στήριξε την προσπάθειά μας με την αιγίδα της. Ανάλογα υπό την αιγίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης που μας παραχωρεί και τον πεζόδρομο της Αγίας Σοφίας τέθηκε η εκστρατεία για τον καρκίνο του δέρματος, καθώς και υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Επιπλέον, περιφέρειες, δήμοι, δερματολογικές πανεπιστημιακές και κλινικές του ΕΣΥ, ιατρικοί σύλλογοι, σύλλογοι ασθενών και άλλοι φορείς σε όλη την Ελλάδα συστρατεύονται και υποστηρίζουν την εκστρατεία, αλλά και τις δράσεις δωρεάν προληπτικού ελέγχου για δερματικό καρκίνο σε όλη την επικράτεια. Εκτός όμως από τους προαναφερθέντες φορείς, θα ήταν παράλειψή μου να μην αναφερθώ στα ΜΜΕ και στους δημοσιογράφους, που μαζικά υποστήριξαν, με κάθε τρόπο, την εκστρατεία μας, πολλαπλασιάζοντας με την προβολή τους τη διασπορά του μηνύματός μας σε ολόκληρη την επικράτεια. Όλοι μαζί μπορούμε να πετύχουμε να κτιστεί κουλτούρα πρόληψης για τον καρκίνο του δέρματος. Αυτό που πραγματικά θα ενίσχυε την προσπάθειά μας για πρόληψη του δερματικού καρκίνου – και εργαζόμαστε προς την κατεύθυνση αυτή με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας – είναι να ενταχθεί ο προληπτικός, προσυμπτωματικός, ετήσιος έλεγχος για τον καρκίνο του δέρματος στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω» του Υπουργείου, δίνοντας έτσι πρόσβαση σε δωρεάν εξέταση σε περισσότερους συμπολίτες μας.

– Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι της ΕΔΑΕ και ποιο το όραμά σας για το μέλλον; Σε ό,τι αφορά τον καρκίνο του δέρματος, επιδιώκουμε να καλλιεργήσουμε μια νέα κουλτούρα πρόληψης στη χώρα μας. Θέλουμε ο ετήσιος δερματολογικός έλεγχος να γίνει μια καθιερωμένη συνήθεια για όλους τους πολίτες, όπως συμβαίνει με άλλες προληπτικές εξετάσεις. Να μην υπάρχουν προχωρημένοι καρκίνοι του δέρματος. Εργαζόμαστε για τη συνεχή εκπαίδευση των δερματολόγων, την προώθηση της επιστημονικής έρευνας, τη συμμετοχή σε διεθνείς επιστημονικές πρωτοβουλίες και τη διασφάλιση ότι οι εξελίξεις της σύγχρονης δερματολογίας φτάνουν γρήγορα και αποτελεσματικά στους Έλληνες ασθενείς. Όραμά μας είναι μια κοινωνία περισσότερο ενημερωμένη, όπου η πρόληψη θα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας. Θέλουμε η φροντίδα του δέρματος να αντιμετωπίζεται ως ουσιαστικό κομμάτι της συνολικής υγείας και όχι μόνο ως αισθητικό ζήτημα. Φιλοδοξούμε να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο την παρουσία της ΕΔΑΕ στην κοινωνία, με δράσεις που θα φτάνουν σε κάθε γωνιά της χώρας, από τα μεγάλα αστικά κέντρα έως τις πιο απομακρυσμένες περιοχές. Για εμάς, η ενημέρωση και η πρόληψη αποτελούν επένδυση στη δημόσια υγεία και στις επόμενες γενιές. Το μήνυμά μας είναι απλό, αλλά ουσιαστικό: «Νοιάζομαι και Εξετάζομαι». u

| περί υγείας |

sinenteuksi edae_R.indd 7

7

15/7/2026 2:45:07 μμ

Ηλεκτρολύτες και καλοκαίρι Η αόρατη... ισορροπία Η σωστή ενυδάτωση περιλαμβάνει την αναπλήρωση όχι μόνο των υγρών, που αποβάλλονται με τον ιδρώτα, αλλά και των μετάλλων που αφθονούν στη μεσογειακή διατροφή.

O

ταν μιλάμε για ενυδάτωση το καλοκαίρι, αυτόματα σκεφτόμαστε το νερό. Ένα δροσερό ποτήρι, ένα μπουκάλι που κουβαλάμε παντού, η σύσταση να πίνουμε επαρκή ποσότητα. Κι όμως, αυτή η εικόνα είναι ελλιπής. Ο ιδρώτας δεν είναι απλό νερό. Είναι ένα διάλυμα με ακριβή χημική σύσταση, που περιέχει νάτριο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο -μέταλλα που, όσο μικρά κι αν φαίνονται σε ποσότητα, είναι κυριολεκτικά αυτά που κρατούν κάθε νεύρο, κάθε μυ, κάθε χτύπο της καρδιάς σε λειτουργία. Όταν αναπληρώνουμε μόνο το νερό που χάνουμε, χωρίς να φροντίζουμε και για αυτά τα μέταλλα, δημιουργούμε μια ανισορροπία που το σώμα δεν μπορεί να αγνοήσει για πολύ.

Τι είναι οι ηλεκτρολύτες

Οι ηλεκτρολύτες είναι μέταλλα που, όταν διαλύονται στα υγρά του σώματος, αποκτούν ηλεκτρικό φορτίο. Οι κυριότεροι είναι το νάτριο, το κάλιο, το ασβέστιο, το μαγνήσιο, το χλώριο και ο φώσφορος, και βρίσκονται κατανεμημένοι στο αίμα, τον ιδρώτα, τα ούρα και το εσωτερικό κάθε κυττάρου. Ο ρόλος τους είναι κυριολεκτικά θεμελιώδης για τη ζωή: Νευρική λειτουργία: Κάθε σκέψη, κάθε κίνηση, κάθε αίσθηση περνά μέσα από νευρικές ώσεις που δημιουργούνται από την κίνηση ιόντων νατρίου και καλίου μέσα και έξω από τους νευρώνες. Χωρίς αυτή την κίνηση, δεν υπάρχει νευρική επικοινωνία. Μυϊκή σύσπαση και χάλαση: Το ασβέστιο επιτρέπει στις μυϊκές ίνες να συσπώνται, ενώ το μαγνήσιο είναι απαραίτητο για να χαλαρώσουν ξανά. Η καρδιά, που είναι κι αυτή μυς, εξαρτάται απόλυτα από αυτή την ισορροπία για τον σταθερό ρυθμό της.

8

Ισορροπία υγρών: Οι ηλεκτρολύτες καθορίζουν, μέσω όσμωσης, προς ποια κατεύθυνση κινείται το νερό ανάμεσα στα κύτταρα και τον περιβάλλοντα χώρο. Χωρίς τη σωστή συγκέντρωσή τους, τα κύτταρα είτε φουσκώνουν επικίνδυνα είτε συρρικνώνονται. Ρύθμιση οξεοβασικής ισορροπίας: Το αίμα πρέπει να διατηρεί pH ανάμεσα σε 7,35 και 7,45, ένα εξαιρετικά στενό εύρος. Οι ηλεκτρολύτες λειτουργούν ως ρυθμιστικά συστήματα που αποτρέπουν επικίνδυνες αποκλίσεις.

Πώς ο ιδρώτας αδειάζει τη «δεξαμενή»

Όταν ιδρώνουμε, δεν χάνουμε μόνο νερό. Κάθε λίτρο ιδρώτα περιέχει περίπου ένα γραμμάριο νατρίου, μαζί με μικρότερες ποσότητες καλίου, ασβεστίου και μαγνησίου. Σε συνθήκες καύσωνα ή έντονης σωματικής δραστηριότητας, η απώλεια υγρών μπορεί να φτάσει το 1-2 λίτρα την ώρα. Μια αξιοσημείωτη λεπτομέρεια είναι ότι το σώμα, μέσω ορμονικών μηχανισμών (κυρίως της αλδοστερόνης), μπορεί σταδιακά να «μάθει» να συγκρατεί περισσότερο νάτριο στον ιδρώτα όταν κάποιος εκτίθεται επανειλημμένα στη ζέστη –ένα φαινόμενο

γνωστό ως «εγκλιματισμός» στη θερμότητα, που εξηγεί γιατί όσοι ζουν μόνιμα σε θερμά κλίματα χάνουν αναλογικά λιγότερο νάτριο από κάποιον που εκτίθεται ξαφνικά σε συνθήκες καύσωνα. Απώλεια νερού μόλις 1-2% του σωματικού βάρους –δηλαδή 0,7 έως 1,4 λίτρα για ένα άτομο 70 κιλών– αρκεί για να μειωθεί η μυϊκή δύναμη, η ταχύτητα αντίδρασης και η πνευματική εστίαση. Όταν όμως χάνονται παράλληλα και οι ηλεκτρολύτες, τα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα και ποικίλα: μυϊκές κράμπες, έντονη κόπωση, πονοκέφαλος, ναυτία, και σε ακραίες περιπτώσεις διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Όταν τα επίπεδα ενός ηλεκτρολύτη πέφτουν πολύ χαμηλά ή ανεβαίνουν πολύ ψηλά, μιλάμε για διαταραχή ηλεκτρολυτών. Οι πιο συχνές αφορούν το νάτριο (υπονατριαιμία και υπερνατριαιμία) και το κάλιο (υποκαλιαιμία και υπερκαλιαιμία). Μια ήπια διαταραχή συνήθως εκδηλώνεται με κούραση και μυϊκή αδυναμία, κράμπες, μυρμήγκιασμα ή αίσθηση «καρφίτσες και βελόνες», πονοκέφαλο, ζάλη, ή αίσθημα παλμών. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, μια οξεία διαταραχή μπορεί να οδηγήσει σε σπασμούς ή ακόμα και απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις.

Η διατροφική πλευρά

Δεν χρειάζονται πάντα εμπορικά αθλητικά ποτά για να διατηρήσουμε την ισορροπία των ηλεκτρολυτών. Ένα πρότυπο όπως η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, ελαιόλαδο και ξηρούς καρπούς, προσφέρει σημαντική κάλυψη. Για νάτριο, πέρα από το αλάτι του μαγειρέματος, καλές πηγές είναι οι ελιές, τυριά, όπως η φέτα, και γενικότερα τροφές-πρότυπο της μεσογειακής διατροφής. Σε περιόδους έντονης εφίδρωσης,

ένα ελαφρώς αλμυρότερο γεύμα δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε –αντίθετα, μπορεί να βοηθήσει στην αναπλήρωση. Για κάλιο, η μπανάνα είναι το πιο γνωστό παράδειγμα, αλλά εξίσου πλούσιες πηγές είναι η πατάτα (ιδιαίτερα με τη φλούδα), το αβοκάντο, το σπανάκι, οι ντομάτες και τα πορτοκάλια –προϊόντα που αφθονούν στην ελληνική καλοκαιρινή αγορά. Για μαγνήσιο, οι ξηροί καρποί (αμύγδαλα, κάσιους), οι σπόροι (κολοκυθόσποροι, σουσάμι), τα σκούρα φυλλώδη λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης αποτελούν εξαιρετικές πηγές, με τη μαύρη σοκολάτα να προσφέρει μια ευχάριστη, μετρημένη επιλογή. Για ασβέστιο, τα γαλακτοκομικά παραμένουν βασική πηγή, αλλά και το σουσάμι, τα αμύγδαλα και τα σκούρα φυλλώδη λαχανικά συνεισφέρουν σημαντικά. Ιδιαίτερη μνεία αξίζουν δύο καλοκαιρινά «σύμβολα»: το καρπούζι και το αγγούρι. Πέρα από την υψηλή περιεκτικότητά τους σε νερό, και τα δύο περιέχουν αξιόλογες ποσότητες καλίου και μαγνησίου, καθιστώντας τα φυσικά, νόστιμα εργαλεία ενυδάτωσης. Για όσους θέλουν μια πρακτική, σπιτική εναλλακτική στα εμπορικά αθλητικά ποτά, ένα απλό διάλυμα νερού με ελάχιστο αλάτι και λίγο φρεσκοστυμμένο χυμό λεμονιού προσφέρει βασική αναπλήρωση νατρίου χωρίς την προσθήκη περιττής ζάχαρης ή τεχνητών χρωστικών που περιέχουν πολλά εμπορικά προϊόντα. Τελικά, ένα πιάτο με ντομάτα, αγγούρι και ελιές, ένα κομμάτι καρπούζι, μια χούφτα ξηρούς καρπούς, και φυσικά άφθονο νερό –αυτά τα απλά, καθημερινά συστατικά της ελληνικής καλοκαιρινής διατροφής– αποδεικνύονται, στην πράξη, ένα σχεδόν ιδανικό σύστημα αναπλήρωσης ηλεκτρολυτών. u Ζ. Ψ.

| περί υγείας |

ΖΨ ηλεκτρολυτες_L.indd 8

16/7/2026 11:43:47 πμ

Παχυσαρκία και εμμηνόπαυση

Γ

ια πολλές γυναίκες, η εμμηνόπαυση σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας περιόδου ζωής. Μαζί με τις γνωστές αλλαγές που επιφέρει η σταδιακή διακοπή της παραγωγής οιστρογόνων, εμφανίζεται συχνά και ένας ακόμα «απρόσκλητος επισκέπτης»: η αύξηση του σωματικού βάρους. Δεν είναι λίγες οι γυναίκες που, ενώ διατηρούν τις ίδιες διατροφικές συνήθειες και την ίδια φυσική δραστηριότητα, διαπιστώνουν ότι δυσκολεύονται να ελέγξουν το βάρος τους και ότι το σωματικό λίπος, πλέον, συσσωρεύεται κυρίως στην περιοχή της κοιλιάς. Η εξήγηση βρίσκεται στις πολύπλοκες ορμονικές και μεταβολικές αλλαγές που συνοδεύουν αυτή τη μεταβατική περίοδο. Η μείωση των οιστρογόνων επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αποθηκεύει το σωματικό λίπος, ευνοώντας τη συγκέντρωση κυρίως σπλαχνικού λίπους. Παράλληλα, με την πάροδο της ηλικίας μειώνεται σταδιακά η μυϊκή μάζα, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλότερο βασικό μεταβολικό ρυθμό. Έτσι, ο οργανισμός καταναλώνει λιγότερη ενέργεια, ακόμα και σε κατάσταση ηρεμίας, καθιστώντας την απώλεια βάρους πιο απαιτητική. Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο την εικόνα του σώματος. Η αύξηση του σπλαχνικού λίπους συνδέεται στενά με την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αρτηριακής υπέρτασης, δυσλιπιδαιμίας, λιπώδους διήθησης και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Επιπλέον, μελέτες δείχνουν ότι η παχυσαρκία μπορεί να επιδεινώσει συμπτώματα όπως οι εξάψεις, οι διαταραχές του ύπνου και η κόπωση, επηρεάζοντας σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής. Για αρκετά χρόνια επικρατούσε η αντίληψη ότι η αύξηση του βάρους στην εμμηνόπαυση είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Σήμερα, όμως, γνωρίζουμε ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Οι ορμόνες δημιουργούν ένα δυσμενέστερο μεταβολικό περιβάλλον, χωρίς όμως να καθορίζουν απόλυτα την εξέλιξη. Η διατροφή, η φυσική δραστηριότητα, η ποιότητα του ύπνου, η διαχείριση του στρες και η διατήρηση της μυϊκής μάζας εξακολουθούν να

Από τις ορμονικές αλλαγές στις σύγχρονες θεραπείες. κορεσμού, οδηγώντας σε αποτελούν τους βασικούς σημαντική απώλεια βάπυλώνες πρόληψης και ρους όταν συνδυάζεται αντιμετώπισης. με αλλαγές στον τρόπο Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ζωής. Νεότερα δεδομέη άσκηση με αντιστάσεις, να δείχνουν ότι γυναίκες καθώς συμβάλλει στη διαστην περιεμμηνόπαυση τήρηση των μυών και κατ’ και την εμμηνόπαυση επέκταση του μεταβολιμπορούν επίσης να ωφεσμού, ενώ η μεσογειακή Οδύσσεια ληθούν από αυτές τις διατροφή, πλούσια σε λαΚωνστάντουρα θεραπείες, εφόσον πληχανικά, όσπρια, φρούτα, Ενδοκρινολόγος – ρούν τα κατάλληλα κριψάρια, ελαιόλαδο και ποιΔιαβητολόγος τήρια και βρίσκονται υπό οτικές πηγές πρωτεΐνης, ιατρική παρακολούθηση. εξακολουθεί να αποτελεί Οι μελέτες δείχνουν ότι οι το διατροφικό πρότυπο με τα περισσότερα επιστημονικά δεδομέ- γυναίκες με παχυσαρκία, που χάνουν να υπέρ της καρδιομεταβολικής υγείας. βάρος με σεμαγλουτίδη, βελτιώνουν Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν γυναίκες τη σύσταση του σώματός τους, μειώπου, παρά τη συστηματική προσπά- νοντας την περιφέρεια μέσης, γεγονός θεια, δεν καταφέρνουν να επιτύχουν που υποδηλώνει λιγότερο σπλαχνικό ουσιαστική απώλεια βάρους. Στις λίπος, ενώ παράλληλα μειώνουν τον περιπτώσεις αυτές, όταν συνυπάρχει κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίπαχυσαρκία ή αυξημένος καρδιομετα- ου και εγκεφαλικού επεισοδίου. Παβολικός κίνδυνος, η σύγχρονη ιατρική ράλληλα, βελτιώνουν την ποιότητα διαθέτει πλέον περισσότερα θεραπευ- ζωής τους, από την επιβάρυνση των τικά εργαλεία από ό,τι στο παρελθόν. ημικρανιών έως την κατάθλιψη και τα Τα τελευταία χρόνια, οι αγωνιστές συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. των υποδοχέων GLP-1 έχουν αλλάξει Ωστόσο, η φαρμακευτική θεραπεία σημαντικά το τοπίο στη θεραπεία της δεν αποτελεί «γρήγορη λύση» ούτε παχυσαρκίας. Η σεμαγλουτίδη είναι μπορεί να αντικαταστήσει τις υγιεινές ένα από τα φάρμακα αυτής της κατη- συνήθειες. Η επιτυχία εξαρτάται από γορίας που έχει μελετηθεί εκτενώς, μια συνολική στρατηγική που περικαθώς συμβάλλει στη μείωση της όρε- λαμβάνει εξατομικευμένη διατροφή, ξης και στην ενίσχυση του αισθήματος τακτική άσκηση, επαρκή ύπνο και

μακροχρόνια παρακολούθηση. Η απόφαση για τη χορήγηση οποιασδήποτε θεραπείας λαμβάνεται πάντοτε με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, το ιστορικό της γυναίκας και την παρουσία συνοδών νοσημάτων. Ένα ακόμα στοιχείο, που αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο από τη σύγχρονη έρευνα, είναι ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στην εμμηνόπαυση δεν αποσκοπεί αποκλειστικά στη μείωση των κιλών. Εξίσου σημαντικοί στόχοι είναι η προστασία της καρδιάς, η πρόληψη του διαβήτη, η διατήρηση της κινητικότητας και της οστικής υγείας, αλλά και η βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής. Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν είναι απλώς μια χαμηλότερη ένδειξη στη ζυγαριά, αλλά περισσότερα χρόνια ζωής με καλύτερη υγεία. Η εμμηνόπαυση, επομένως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως το τέλος της μεταβολικής ισορροπίας, αλλά ως μια ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό των συνηθειών και έγκαιρη παρέμβαση. Η έγκυρη ενημέρωση, η εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση και η αξιοποίηση των σύγχρονων θεραπευτικών επιλογών, όπου αυτές ενδείκνυνται, επιτρέπουν σήμερα στις γυναίκες να διαχειριστούν αποτελεσματικά την παχυσαρκία και να προστατεύσουν την υγεία τους, μακροπρόθεσμα. u

| περί υγείας |

novo_R.indd 9

9

15/7/2026 2:47:25 μμ

Γυαλιά ηλίου Ο πλήρης οδηγός για να επιλέξετε σωστά Πέρα από την αισθητική, η σωστή επιλογή καθορίζεται από το υλικό και το χρώμα του φακού, που καθορίζουν την πραγματική προστασία και την άνεση, ανάλογα με τις συνθήκες χρήσης.

Γ

ια τους περισσότερους τα γυαλιά ηλίου παραμένουν αξεσουάρ –κάτι που επιλέγουμε με κριτήριο το σχήμα του προσώπου μας ή τη μάρκα στον φακό. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για οπτικά όργανα με σαφείς τεχνικές προδιαγραφές, σχεδιασμένα να σταματούν μια αόρατη ακτινοβολία ικανή να προκαλέσει βλάβες που συσσωρεύονται σιωπηλά για δεκαετίες. Το πρόβλημα είναι ότι η αγορά είναι γεμάτη παραπλανητικές επιλογές. Ένα ζευγάρι μπορεί να φαίνεται σκούρο, κομψό, ακριβό και να προσφέρει ελάχιστη έως μηδενική πραγματική προστασία. Το αντίστροφο ισχύει εξίσου: ένα απλό, φθηνό ζευγάρι με σωστή πιστοποίηση μπορεί να προστατεύει από την ηλιακή ακτινοβολία. Η διαφορά δεν κρίνεται από το μάτι μας, αλλά από προδιαγραφές που σπάνια εξηγούνται με σαφήνεια στον καταναλωτή.

Το πρότυπο UV400 και η σήμανση CE

Η αποτελεσματικότητα των γυαλιών ηλίου κρίνεται, πρωτίστως, από την ικανότητά τους να μπλοκάρει την υπεριώδη ακτινοβολία, και το σημείο αναφοράς εδώ είναι η ένδειξη «UV400». Αυτή η ένδειξη εγγυάται ότι ο φακός απορροφά το 100% της UVA και UVB ακτινοβολίας με μήκος κύματος έως 400 νανόμετρα, δηλαδή, ουσιαστικά, μηδενική διέλευση επιβλαβούς UV. Η ένδειξη «100% UV Protection» θεωρείται ισοδύναμη. Στην Ευρώπη, κάθε γυαλί ηλίου που διατίθεται νόμιμα στο εμπόριο πρέπει να φέρει σήμανση CE, η οποία πιστοποιεί συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN ISO 12312-1. Αυτό το πρότυπο καθορίζει κατηγορίες φίλτρων ανάλογα με το ποσοστό φωτός που επιτρέπεται να περνά, όρια μετάδοσης UV και ορατού φωτός, οπτική ισχύ, αντοχή και αποτελεσματικότητα πόλωσης όπου δηλώνεται. Ωστόσο, η σήμανση από μόνη της δεν είναι μια αλάνθαστη εγγύηση. Μια μελέτη σε δείγμα 646 γυαλιών με σήμανση CE διαπίστωσε

ότι το 17,3% δεν πληρούσε στην πραγματικότητα τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές που υποτίθεται ότι έφερε. Αυτό υπογραμμίζει κάτι σημαντικό: η αγορά από αξιόπιστους οπτικούς, και όχι από ανώνυμους πλανόδιους πωλητές, παραμένει η πιο αξιόπιστη επιλογή, ειδικά όταν δεν υπάρχει δυνατότητα εργαστηριακού ελέγχου.

Τα υλικά του φακού

Η ποιότητα, η αντοχή και η οπτική άνεση ενός γυαλιού εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το υλικό κατασκευής του φακού. Υπάρχουν στην ουσία τρεις βασικές επιλογές στην αγορά. Οι γυάλινοι φακοί προσφέρουν την πιο καθαρή, πιο ακριβή οπτική διαύγεια και εξαιρετική αντοχή στις γρατσουνιές, αλλά είναι σχετικά βαριοί και, το σημαντικότερο, σπάνε και θρυμματίζονται εύκολα σε περίπτωση κρούσης, κάτι που τους καθιστά λιγότερο κατάλληλους για παιδιά, αθλητικές δραστηριότητες ή καθημερινή σκληρή χρήση. Επιπλέον, δεν διαθέτουν εγγενή UV προστασία και χρειάζονται ειδική επίστρωση. Οι πολυανθρακικοί φακοί (polycarbonate) είναι έως και 30% ελαφρύτεροι, εξαιρετικά ανθεκτικοί σε κρούσεις και μπλοκάρουν φυσικά το 100% της UV ακτινοβολίας, χωρίς να χρειάζονται πρόσθετη επεξεργασία. Το μειονέκτημά τους είναι η χαμηλότερη φυσική αντοχή στις γρατσουνιές, κάτι που αντισταθμίζεται σχεδόν πάντα με ειδική σκληρή επίστρωση. Είναι η συνηθέστερη επιλογή για παιδικά γυαλιά, αθλητικά γυαλιά και γενικά καθημερινή χρήση. Μια τρίτη, λιγότερο γνωστή κατηγορία είναι οι φακοί από ρητίνη CR-39, ένα ελαφρύ πλαστικό με πολύ καλή οπτική ποιότητα, φθηνότερο από το πολυανθρακικό, αλλά με μέτρια αντοχή σε κρούση, μια ενδιάμεση λύση ανάμεσα στο γυαλί και το πολυανθρακικό. Μια ακόμα πιο σύγχρονη επιλογή, που συναντάται κυρίως σε ποιοτικά αθλητικά γυαλιά, είναι το Trivex, ένα υλικό που συνδυάζει την υψηλή αντοχή σε κρούση του πολυανθρακικού με καλύτερη οπτική διαύγεια, σε ελαφρώς υψηλότερη τιμή.

Χρώμα φακών και λειτουργικότητα

Πρέπει να ξέρετε ότι το χρώμα του φακού δεν επηρεάζει καθόλου την UV προστασία. Καθορίζει αποκλειστικά την αντίληψη χρωμάτων και αντίθεσης, και άρα την καταλληλότητα για συγκεκριμένες δραστηριότητες. Οι γκρι και πράσινοι φακοί θεωρούνται ουδέτεροι, διατηρώντας την πιο πιστή αντίληψη των φυσικών χρωμάτων. Οι καφέ, πορτοκαλί και κεχριμπαρένιοι φακοί ενισχύουν την αντίθεση, φιλτράροντας μέρος του μπλε φωτός, βελτιώνοντας την αντίληψη βάθους –ιδανικοί για οδήγηση και υπαίθριες δραστηριότητες. Οι κίτρινοι και χρυσοί φακοί αυξάνουν την αντίθεση σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, όπως η συννεφιά, και προτιμώνται από σκοπευτές και σκιέρ. Οι μπλε και μοβ φακοί παραμένουν κυρίως αισθητική επιλογή, με περιορισμένο πρακτικό όφελος. Ξεχωριστή μνεία αξίζει το πολωτικό φίλτρο, που μειώνει τη θάμβωση από οριζόντιες ανακλαστικές επιφάνειες, όπως νερό, άσφαλτος ή χιόνι. Δεν προσφέρει καμία πρόσθετη UV προστασία, αφού αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από το φίλτρο UV, αλλά βελτιώνει δραστικά την οπτική άνεση και μειώνει την καταπόνηση των ματιών, καθιστώντας το ιδανικό για οδήγηση, ψάρεμα και θαλάσσια σπορ. Ίσως ο πιο διαδεδομένος μύθος γύρω από τα γυαλιά ηλίου είναι η πεποίθηση ότι όσο πιο σκούρος είναι ο φακός, τόσο καλύτερη είναι η προστασία. Είναι εντελώς λανθασμένο. Ένας σκούρος φακός μειώνει απλώς την ποσότητα ορατού φωτός που φτάνει στο μάτι, προκαλώντας φυσιολογικά διαστολή της κόρης –το μάτι ανοίγει περισσότερο για να το αντισταθμίσει. Αν ο σκούρος αυτός φακός δεν διαθέτει ταυτόχρονα πιστοποιημένο φίλτρο UV, το αποτέλεσμα είναι αντίστροφο από το επιθυμητό: η διεσταλμένη κόρη επιτρέπει να εισέλθει περισσότερη επιβλαβής UV ακτινοβολία στο εσωτερικό του ματιού από όσο θα συνέβαινε αν ο χρήστης δεν φορούσε καθόλου γυαλιά. Η προστασία εξαρτάται αποκλειστικά από το φίλτρο UV και ποτέ από το χρώμα ή την ένταση της απόχρωσης του φακού. Ελέγχετε πάντα την ετικέτα για την ένδειξη UV400 ή 100% UV protection. Χωρίς αυτήν, ένα γυαλί ηλίου, όσο κομψό κι αν φαίνεται, δεν προσφέρει ουσιαστική προστασία. u H. A.

10 | περί υγείας |

ΖΨ γυαλια_L.indd 10

15/7/2026 2:47:45 μμ

ADDS.indd 1

15/7/2026 2:48:43 μμ

Πισίνα και παιδιά

Οι κίνδυνοι κάτω από την επιφάνεια

K

Οι ερεθισμοί των ματιών, οι λοιμώξεις και τα λάθη στην προστασία της όρασης είναι ζητήματα που, συχνά, παραβλέπονται από τους γονείς.

άθε καλοκαίρι, η προσοχή των γονιών στρέφεται σε μια σειρά κινδύνων που αφορούν τον πνιγμό, το έγκαυμα, τη θερμοπληξία και την αφυδάτωση. Υπάρχει όμως και μια ένδειξη που συχνά παραβλέπεται: τα κόκκινα, ερεθισμένα μάτια στο τέλος μιας ημέρας στην πισίνα. Οι περισσότεροι γονείς το θεωρούν αναπόφευκτο, εξαιτίας του χλωρίου. Στην πραγματικότητα, αυτή η εξήγηση είναι λανθασμένη και η παρανόηση είναι ακριβώς ο λόγος που ο εν λόγω κίνδυνος παραμένει αόρατος. Το καθαρό χλώριο, σε σωστά ρυθμισμένη συγκέντρωση, δεν είναι ιδιαίτερα ερεθιστικό. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν το χλώριο αντιδρά με οργανικές ουσίες που εισάγουν οι ίδιοι οι κολυμβητές στο νερό –ιδρώτας, ούρα, σάλιο, καλλυντικά, δερματικά κύτταρα. Αυτή η αντίδραση παράγει μια οικογένεια ενώσεων, που ονομάζονται «χλωραμίνες», και κυρίως τη τριχλωραμίνη, η οποία ευθύνεται τόσο για τη χαρακτηριστική μυρωδιά του χλωρίου, όσο και για το τσούξιμο στα μάτια. Όσο πιο έντονη είναι αυτή η μυρωδιά, τόσο περισσότερο χλώριο απαιτείται, παραδόξως, ώστε να εξουδετερωθούν οι ρυπαντές που έχουν, ήδη, συσσωρευτεί στην πισίνα. Οι χλωραμίνες διαταράσσουν το λεπτό δακρυϊκό στρώμα που καλύπτει τον κερατοειδή, προκαλώντας μικροφλεγμονή, ερυθρότητα και αίσθηση καψίματος. Σε παιδιά, των οποίων η επιφάνεια του ματιού είναι πιο ευαίσθητη, η αντίδραση αυτή είναι συχνά πιο έντονη απ’ ό,τι στους ενήλικες.

Πέρα από τον ερεθισμό: Ο κίνδυνος λοίμωξης Η ερυθρότητα είναι το ορατό, ενοχλητικό σύμπτωμα. Υπάρχει όμως και μια υποβόσκουσα κατηγορία κινδύνου: οι λοιμώξεις. Κάθε υδάτινο περιβάλλον, ακόμα και σωστά συντηρημένο, φιλοξενεί μικροοργανισμούς. Η πιο συχνή συνέπεια είναι η επιπεφυκίτιδα, μια φλεγμονή του επιπεφυκότα που μπορεί να προκληθεί είτε από ερεθισμό είτε από βακτηριακή ή ιογενή μόλυνση, και εκδηλώνεται με κοκκίνισμα, έκκριση και φαγούρα. Είναι συνήθως ήπια και παροδική, αλλά εξαιρετικά μεταδοτική ανάμεσα σε παιδιά που παίζουν μαζί. Σοβαρότερος, αν και σπανιότερος, είναι ο κίνδυνος της κερατίτιδας, φλεγμονής του ίδιου του κερατοειδούς, που μπορεί να αφήσει μόνιμο ουλώδη ιστό και να επηρεάσει την όραση, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η λοίμωξη από το πρωτόζωο Acanthamoeba, έναν μικροοργανισμό που βρίσκεται σχεδόν παντού στο νερό, ακόμα και σε πισίνες με χλωρίωση, και ο οποίος σχετίζεται σχεδόν αποκλειστικά με τη χρήση φακών επαφής σε υδάτινο περιβάλλον. Η κερατίτιδα από Acanthamoeba είναι σπάνια, αλλά εξαιρετικά επιθετική, δύσκολη στη διάγνωση και τη θεραπεία, και μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη της όρασης. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που οι οφθαλμίατροι είναι κατηγορηματικοί ως προς την αποφυγή χρήσης φακών επαφής μέσα στο νερό».

Γυαλιά κολύμβησης

Φακοί επαφής

Αν υπάρχει ένα μόνο αντικείμενο που αξίζει να θεωρείται απαραίτητο είναι τα γυαλιά κολύμβησης. Δημιουργούν φυσικό φράγμα ανάμεσα στο μάτι και το νερό, αποτρέποντας τόσο τον χημικό ερεθισμό, όσο και την έκθεση σε μικροοργανισμούς. Ένα καλό ζευγάρι γυαλιών κολύμβησης πρέπει να δημιουργεί ελαφριά αναρρόφηση στο πρόσωπο χωρίς το λουράκι –αν πιέζετε ελαφρά τα γυαλιά στο πρόσωπο του παιδιού και κρατούν τη θέση τους για λίγα δευτερόλεπτα χωρίς να πέφτουν, η εφαρμογή είναι καλή. Πολύ σφιχτό λουράκι δεν αντισταθμίζει την κακή εφαρμογή, απλώς προκαλεί δυσφορία. Παιδιά με ατοπική δερματίτιδα γύρω από τα μάτια ή ευαίσθητο δέρμα ωφελούνται από γυαλιά με μεγαλύτερο, μαλακότερο σκελετό σιλικόνης, που κατανέμουν την πίεση πιο ομοιόμορφα και μειώνουν τα σημάδια ή τον ερεθισμό από την παρατεταμένη χρήση. Για παιδιά με αυξημένη μυωπία ή υπερμετρωπία, υπάρχουν πλέον ευρέως διαθέσιμα γυαλιά κολύμβησης με ενσωματωμένη οπτική διόρθωση, μια λύση που εξαλείφει εντελώς την ανάγκη φακών επαφής μέσα στο νερό, χωρίς το παιδί να χάνει την ικανότητα να βλέπει καθαρά γύρω του. Η επιλογή γυαλιών με ανθεκτική αντιθαμβωτική επίστρωση μειώνει την τάση των παιδιών να τα βγάζουν ή να τα τρίβουν συχνά, μια συμπεριφορά που αυξάνει τον κίνδυνο ερεθισμού.

Για παιδιά και εφήβους που φορούν διορθωτικούς φακούς επαφής, η πισίνα απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Ο κανόνας είναι απλός και χωρίς εξαιρέσεις: οι φακοί επαφής αφαιρούνται πριν την είσοδο στο νερό. Ο λόγος δεν είναι μόνο η άνεση. Ο μαλακός φακός επαφής λειτουργεί σαν σφουγγάρι -απορροφά και συγκρατεί μικροοργανισμούς από το νερό πάνω στην επιφάνεια του ματιού για παρατεταμένο χρόνο, αντί αυτοί να ξεπλένονται φυσιολογικά από τα δάκρυα. Αυτή η παρατεταμένη επαφή είναι ο βασικός μηχανισμός μέσω του οποίου αναπτύσσονται σοβαρές λοιμώξεις όπως αυτή από Acanthamoeba. Μια τελευταία, συχνά παραβλεπόμενη λεπτομέρεια: οι φακοί επαφής δεν πρέπει ποτέ να έρχονται σε επαφή ούτε με απλό νερό βρύσης, καθώς ο ίδιος μικροβιολογικός κίνδυνος ισχύει και για το ντους ή την μπανιέρα.

Μετά τη βουτιά Η φροντίδα δεν σταματά όταν το παιδί βγαίνει από το νερό. Η πιο φυσική αντίδραση σε ένα τσούξιμο είναι το τρίψιμο, όμως αυτό είναι ακριβώς το λάθος που πρέπει να αποφεύγεται. Το τρίψιμο μπορεί να προκαλέσει μικροτραυματισμούς στην ευαίσθητη επιφάνεια του κερατοειδούς, ανοίγοντας «πόρτα εισόδου» για μικροοργανισμούς που διαφορετικά δεν θα μπορούσαν να προκαλέσουν λοίμωξη. Η ενδεδειγμένη τακτική είναι το απλό ξέπλυμα με άφθονο καθαρό νερό ή, ιδανικά, με τεχνητά δάκρυα χωρίς συντηρητικά, τα οποία βοηθούν να απομακρυνθούν οι ερεθιστικές ουσίες, H. A. χωρίς μηχανική τριβή. u

12 | περί υγείας |

ΖΨ πισινα_L.indd 12

15/7/2026 2:49:11 μμ

Κατοικίδια και καύσωνας Πότε η ζέστη γίνεται θανατηφόρα

Y

Η έγκαιρη αναγνώριση των πρώτων συμπτωμάτων θερμοπληξίας και η άμεση ψύξη μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές για την επιβίωση του ζώου.

πάρχει μια θεμελιώδης ανισότητα ανάμεσα στον τρόπο που βιώνουμε τον καύσωνα εμείς και τον τρόπο που τον βιώνουν τα κατοικίδιά μας. Οι άνθρωποι ρυθμίζουμε τη θερμοκρασία του σώματος κυρίως μέσω της εφίδρωσης –ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό σύστημα ψύξης που καλύπτει ολόκληρη την επιφάνεια του δέρματος. Οι σκύλοι, αντίθετα, στερούνται αυτής της ικανότητας: έχουν ιδρωτοποιούς αδένες μόνο στις πατούσες, που συνεισφέρουν ελάχιστα στη ρύθμιση της θερμοκρασίας. Το βασικό τους εργαλείο θερμορύθμισης είναι το λαχάνιασμα, που επιτρέπει την εξάτμιση της υγρασίας από τη γλώσσα και τις αναπνευστικές οδούς. Είναι μια λύση που λειτουργεί, αλλά έχει σαφή όρια, καθώς σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, η εξάτμιση επιβραδύνεται δραματικά. Η φυσιολογική θερμοκρασία ενός σκύλου κυμαίνεται μεταξύ 38 και 39°C. Στους 41°C αρχίζουν τα σοβαρά προβλήματα. Από τους 43°C και πάνω, επέρχεται μη αναστρέψιμη βλάβη στα εσωτερικά όργανα. Αυτά τα όρια ενδέχεται να ξεπεραστούν πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο φανταζόμαστε -ειδικά σε κλειστό αυτοκίνητο ή υπό άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Οι γάτες είναι γενικά πιο ανθεκτικές, με ικανότητα να αναζητούν ενστικτωδώς τα πιο δροσερά σημεία του σπιτιού και να ρυθμίζουν εν μέρει τη θερμοκρασία τους μέσω της εξάτμισης του σάλιου, όταν γλείφονται. Αλλά και αυτές κινδυνεύουν, ιδιαίτερα αν βρεθούν κλεισμένες σε ζεστό χώρο, χωρίς διαφυγή. Δεν κινδυνεύουν όλα τα κατοικίδια εξίσου. Ορισμένες ράτσες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Τα βραχυκεφαλικά ζώα, σκύλοι, δηλαδή, όπως τα μπουλντόγκ, τα παγκ, τα μπόξερ, τα σιχ τσου, και γάτες, όπως οι περσικές, έχουν ανατομικά συμπιεσμένες αεραγωγούς που καθιστούν το αποτελεσματικό λαχάνιασμα σχεδόν αδύνατο. Στην ομάδα υψηλού κινδύνου ανήκουν, επίσης, τα πολύ νεαρά και τα ηλικιωμένα κατοικίδια, τα υπέρβαρα ζώα, εκείνα με υποκείμενες καρδιαγγειακές ή αναπνευστικές παθήσεις, και οι ράτσες με πυκνό, βαρύ τρίχωμα. Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ ότι, αντίθετα με την κοινή πεποίθηση, το ξύρισμα δεν βοηθά αυτά τα ζώα να δροσιστούν. Το τρίχωμα λειτουργεί και ως μόνωση έναντι της ζέστης, και ως προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία. Ένα μέτριο, επαγγελματικό κούρεμα μπορεί να βοηθήσει, αλλά το ξύρισμα αφαιρεί αυτή την προστασία. Κάθε χρόνο, σκύλοι πεθαίνουν μέσα σε σταθμευμένα αυτοκίνητα. Ένα κλειστό αυτοκίνητο, σε συνθήκες καύσωνα, λειτουργεί σαν φούρνος: σε εξωτερική θερμοκρασία 30°C, το εσωτερικό ενός σταθμευμέ-

νου αυτοκινήτου μπορεί να φτάσει τους 50°C, σε 2030 λεπτά, ακόμα και αν τα παράθυρα είναι ελαφρώς ανοιχτά. Η σκιά παρέχει κάποια προστασία, αλλά όχι επαρκή. Ο κανόνας είναι απλός και χωρίς εξαιρέσεις: το κατοικίδιό σας δεν πρέπει να παραμένει ποτέ μόνο σε κλειστό όχημα. Στα ταξίδια, βεβαιωθείτε ότι ο δροσερός αέρας φτάνει και στο ζώο, ειδικά αν βρίσκεται στο πίσω τμήμα του οχήματος, όπου η κυκλοφορία αέρα συχνά είναι περιορισμένη.

Άσκηση, βόλτα και νερό Η άσκηση κατά τη διάρκεια καύσωνα μπορεί να είναι θανατηφόρα για έναν σκύλο. Η βόλτα δεν είναι απλώς ζήτημα άνεσης, είναι ζήτημα επιβίωσης και πρέπει να γίνεται τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας, νωρίς το πρωί ή μετά τη δύση του ηλίου. Τις ώρες αιχμής, η σωστή απόφαση είναι να παραμείνει το ζώο σε δροσερό εσωτερικό περιβάλλον. Υπάρχει επίσης ένας κίνδυνος που συχνά παραβλέπεται: η θερμοκρασία του εδάφους. Η άσφαλτος σε θερμοκρασία αέρα 35°C μπορεί να ξεπεράσει τους 55°C και να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα στις λεπτές πατούσες ενός ζώου, μέσα σε λίγα λεπτά. Ένας εύκολος τρόπος να ελέγξετε τη θερμοκρασία είναι να τοποθετήσετε την παλάμη σας στο έδαφος για πέντε δευτερόλεπτα. Αν δεν αντέχετε, τότε ούτε και το ζώο σας θα αντέξει. Η πρόσβαση σε σκιά και αερισμό δεν είναι πολυτέλεια. Τα ζώα σε εξωτερικό χώρο πρέπει να έχουν πάντα τη δυνατότητα να βρουν σκιά. Τα ζώα σε κλουβιά πρέπει να μετακινούνται ώστε να μην εκτίθενται σε άμεσο ηλιακό φως. Σκύλοι που αγαπούν το νερό μπορούν να απολαύσουν μια μικρή παιδική πισίνα στον κήπο –ένας απλός, αποτελεσματικός τρόπος δροσισμού που αξιοποιεί τον ίδιο μηχανισμό εξά-

τμισης με το χλιαρό ντους για τους ανθρώπους. Μέσα στο σπίτι, ρυθμίστε ανεμιστήρες και παράθυρα ώστε να δημιουργείται ροή αέρα. Δώστε στο κατοικίδιό σας τη δυνατότητα να επιλέξει το πιο δροσερό σημείο –τα περισσότερα ζώα βρίσκουν ενστικτωδώς τα καλύτερα σημεία στο σπίτι, αρκεί να έχουν πρόσβαση σε αυτά.

Πώς να αναγνωρίσετε τη θερμοπληξία Η έγκαιρη αναγνώριση είναι ό,τι πιο κρίσιμο υπάρχει σε αυτές τις καταστάσεις. Τα πρώτα, συνήθως, διακριτικά σημάδια περιλαμβάνουν ανησυχία και αδυναμία να ηρεμήσει το ζώο, επιβράδυνση και απροθυμία για συνέχιση της δραστηριότητας, και έντονο λαχάνιασμα. Μια χαρακτηριστική ένδειξη στους σκύλους είναι η γλώσσα που επεκτείνεται σε ασυνήθιστα φαρδύ σχήμα –ξεκάθαρο σήμα ότι ο οργανισμός αγωνίζεται να δροσιστεί. Καθώς η κατάσταση εξελίσσεται, εμφανίζεται έντονη σιελόρροια, τα ούλα και η γλώσσα μπορεί να γίνουν έντονα κόκκινα αρχικά και στη συνέχεια χλωμά ή γκρίζα, ενώ το ζώο γίνεται ληθαργικό ή αποπροσανατολισμένο, με πιθανότητα εκδήλωσης εμετού ή διάρροιας, και σε προχωρημένα στάδια, σπασμών ή κατάρρευσης. Σε αντίθεση με αυτό που ισχύει για την καθημερινή πρόληψη στους ανθρώπους, όταν ένα ζώο έχει ήδη εισέλθει σε κατάσταση θερμοπληξίας, η προτεραιότητα είναι η γρήγορη ψύξη. Ρίξτε δροσερό νερό πάνω του, εστιάζοντας ιδιαίτερα στον αυχένα, τις μασχάλες και την εσωτερική πλευρά των μηρών, όπου η αιμάτωση είναι πιο επιφανειακή. Ακόμα πιο αποτελεσματική είναι η βύθιση σε δροσερό νερό, αν είναι πρακτικά εφικτή, ενώ αν το ζώο είναι αναίσθητο, διατηρείτε πάντα το κεφάλι του πάνω από το νερό. u Ζ. Ψ.

| περί υγείας | 13

ΖΨ κατοικιδια_R.indd 13

15/7/2026 2:49:36 μμ

Ιωάννης Μπεσσής

Managing Director Greece & Cyprus της URSAPHARM

«Η καινοτομία αποτελεί, διαχρονικά, βασικό πυλώνα της στρατηγικής μας» Συναντήσαμε τον κ. Ιωάννη Μπεσσή, Managing Director Greece & Cyprus της URSAPHARM, ο οποίος μοιράστηκε μαζί μας το όραμα και τη στρατηγική της εταιρείας για την οφθαλμική υγεία, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της καινοτομίας και της πρόληψης. Συνέντευξη στη Μαρία Γεωργοσοπούλου – Η URSAPHARM διαθέτει πάνω από 50 χρόνια διεθνούς εμπειρίας. Υπάρχουν σχέδια για νέα προϊόντα στο άμεσο μέλλον και ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις στο άνοιγμα της εταιρείας στην ελληνική αγορά; Παρότι η URSAPHARM διαθέτει περισσότερα από 50 χρόνια διεθνούς εμπειρίας και παρουσία σε περισσότερες από 80 χώρες, η ίδρυση της ελληνικής θυγατρικής αποτελεί μια σχετικά πρόσφατη εξέλιξη, η οποία σηματοδοτεί τη δέσμευσή μας να βρισκόμαστε ακόμα πιο κοντά στους Έλληνες επαγγελματίες υγείας και στους ασθενείς. Η απόφαση να επενδύσουμε απευθείας στην ελληνική αγορά βασίστηκε στην πεποίθησή μας ότι η οφθαλμική υγεία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα σε μια εποχή, όπου η αυξημένη χρήση ψηφιακών συσκευών, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και η γήρανση του πληθυσμού συμβάλλουν στην αύξηση των οφθαλμικών παθήσεων, με κυριότερη τη νόσο της ξηροφθαλμίας. Όσον αφορά το μέλλον, η καινοτομία αποτελεί διαχρονικά βασικό πυλώνα της στρατηγικής μας. Η ανάπτυξη νέων προϊόντων και θεραπευτικών λύσεων βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο της δραστηριότητάς μας και αποτελεί συνεχή προτεραιότητα για την URSAPHARM. Διαθέτουμε ένα δυναμικό και συνεχώς εξελισσόμενο χαρτοφυλάκιο και σχεδιάζουμε να φέρουμε σταδιακά στην Ελλάδα νέες λύσεις, που θα ενισχύσουν περαιτέρω τη θέση μας στην οφθαλμολογία. Στο άμεσο μέλλον στόχος μας είναι ο εμπλουτισμός του χαρτοφυλακίου τόσο στην ξηροφθαλμία, όσο και σε συμπληρωματικές κατηγορίες οφθαλμικής φροντίδας.

14 | περί υγείας |

συνεντευξη URSAPHARM_x2.indd 14

15/7/2026 2:50:04 μμ

Παράλληλα, το αναπτυξιακό μας πλάνο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην οφθαλμολογία. Αξιοποιώντας το διεθνές portfolio της URSAPHARM, εξετάζουμε σταδιακά την επέκτασή μας και σε άλλες κατηγορίες υγείας, όπως ρινική φροντίδα, εποχικές αλλεργίες, συμπληρώματα διατροφής, δερμοκαλλυντικά και επιλεγμένες λύσεις γενικής ιατρικής. Στόχος μας είναι να προσφέρουμε ολοκληρωμένες και καινοτόμες λύσεις που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες ασθενών και επαγγελματιών υγείας. Παράλληλα, επιδιώκουμε μακροχρόνιες συνεργασίες με την επιστημονική κοινότητα, βασισμένες σε ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση και υψηλά πρότυπα ποιότητας. Η στενή συνεργασία με τους επαγγελματίες υγείας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της φροντίδας και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Σε ό,τι αφορά τις προκλήσεις, η σημαντικότερη ήταν η δημιουργία ισχυρής τοπικής παρουσίας και σχέσεων εμπιστοσύνης σε μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική αγορά. Οι Έλληνες οφθαλμίατροι δίνουν μεγάλη έμφαση στην επιστημονική τεκμηρίωση και στα κλινικά δεδομένα, κάτι που ταιριάζει απόλυτα στη φιλοσοφία μας. Η πρόκληση ήταν να μεταφέρουμε αποτελεσματικά την ποιότητα και την τεχνογνωσία της URSAPHARM στην ελληνική πραγματικότητα. Σήμερα, λίγους μόλις μήνες μετά την έναρξη της παρουσίας μας στην Ελλάδα, βλέπουμε με ικανοποίηση την ανταπόκριση της επιστημονικής κοινότητας και των ασθενών. Αυτό ενισχύει τη δέσμευσή μας για μακροπρόθεσμη επένδυση στη χώρα και για ουσιαστική συμβολή στην προαγωγή της υγείας.

– Ποιο είναι το όραμά σας στον χώρο της οφθαλμολογίας και ποια είναι τα βασικά προϊόντα που διαθέτετε αυτή τη στιγμή; Κεντρικός άξονας της δραστηριότητάς μας είναι η φροντίδα της οφθαλμικής επιφάνειας και ιδιαίτερα η αντιμετώπιση της ξηροφθαλμίας, μιας πάθησης που επηρεάζει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους παγκοσμίως. Η αυξημένη χρήση ψηφιακών συσκευών, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και η γήρανση του πληθυσμού καθιστούν την ανάγκη για αποτελεσματικές και αξιόπιστες λύσεις μεγαλύτερη από ποτέ. Βασικός πυλώνας του χαρτοφυλακίου μας είναι η σειρά HYLO, η οποία έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη οφθαλμιάτρων και ασθενών, σε περισσότερες από 80 χώρες. Η σειρά περιλαμβάνει εξειδικευμένες λύσεις που καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες και βαθμούς σοβαρότητας της ξηροφθαλμίας, επιτρέποντας μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση στη φροντίδα των ασθενών. Αυτό που διαφοροποιεί τα προϊόντα μας είναι η προσήλωσή μας στην καινοτομία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τεχνολογία COMOD, η οποία επιτρέπει τη χορήγηση οφθαλμικών σταγόνων χωρίς συντηρητικά, διατηρώντας παράλληλα

τη στειρότητα του περιεχομένου μετά το άνοιγμα της συσκευασίας. Με τον τρόπο αυτό προσφέρεται μεγαλύτερη ασφάλεια, άνεση και ευκολία χρήσης, ιδιαίτερα για ασθενείς που χρειάζονται μακροχρόνια και συχνή εφαρμογή των προϊόντων. Παράλληλα, η φιλοδοξία μας δεν περιορίζεται μόνο στη διαχείριση της ξηροφθαλμίας. Επενδύουμε συστηματικά στην έρευνα και ανάπτυξη νέων θεραπευτικών λύσεων, με στόχο να διευρύνουμε περαιτέρω τη συμβολή μας στον χώρο της οφθαλμολογίας. Διαθέτουμε ένα δυναμικό και συνεχώς εξελισσόμενο χαρτοφυλάκιο και εργαζόμαστε ώστε να φέρουμε στην ελληνική αγορά νέες καινοτόμες λύσεις, που θα καλύπτουν σύγχρονες και αναδυόμενες ανάγκες των ασθενών. Μέσα από τη στενή συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και τη συνεχή επένδυση στην καινοτομία, φιλοδοξούμε να συμβάλουμε ουσιαστικά στην αναβάθμιση της οφθαλμικής φροντίδας και να συνεχίσουμε να προσφέρουμε λύσεις που κάνουν πραγματική διαφορά στην καθημερινότητα των ανθρώπων.

– Πόσο σημαντική θεωρείτε την πρόληψη και τη φροντίδα των ματιών σήμερα και σε ποιους απευθύνονται οι οφθαλμικές σταγόνες; Η πρόληψη και η φροντίδα των ματιών είναι σήμερα πιο σημαντικές από ποτέ. Ζούμε σε μια εποχή όπου η καθημερινότητά μας συνδέεται άμεσα με την πολύωρη χρήση ψηφιακών συσκευών, ενώ παράλληλα παράγοντες, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ο κλιματισμός, η χρήση φακών επαφής και η γήρανση του πληθυσμού επηρεάζουν σημαντικά την υγεία των ματιών μας. Δεν είναι τυχαίο ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αναφέρουν συμπτώματα, όπως ξηρότητα, ερεθισμό, αίσθημα καύσου ή κόπωση των ματιών στο τέλος της ημέρας. Για εμάς, η πρόληψη δεν σημαίνει μόνο την έγκαιρη διάγνωση μιας πάθησης, αλλά και τη διατήρηση της

καλής υγείας των ματιών μέσα από τη σωστή καθημερινή φροντίδα. Όπως φροντίζουμε την καρδιά, το δέρμα ή τη γενικότερη υγεία μας, έτσι θα πρέπει να φροντίζουμε και τα μάτια μας πριν εμφανιστούν σοβαρότερα προβλήματα. Η υιοθέτηση απλών καθημερινών συνηθειών, οι τακτικοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι και η έγκαιρη αντιμετώπιση των πρώτων συμπτωμάτων μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της οπτικής άνεσης και της ποιότητας ζωής. Οι οφθαλμικές σταγόνες HYLO της URSAPHARM απευθύνονται σε ένα ευρύ φάσμα ανθρώπων και αναγκών. Αφορούν όσους αντιμετωπίζουν συμπτώματα ξηροφθαλμίας, ερεθισμού ή κόπωσης των ματιών λόγω της πολύωρης εργασίας μπροστά σε οθόνες, αλλά και χρήστες φακών επαφής, άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή ανθρώπους που εκτίθενται καθημερινά σε περιβαλλοντικούς παράγοντες που επιβαρύνουν την οφθαλμική επιφάνεια. Παράλληλα, μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο σύμμαχο για ασθενείς που χρειάζονται υποστήριξη πριν ή μετά από οφθαλμολογικές επεμβάσεις ή στο πλαίσιο συγκεκριμένων οφθαλμικών παθήσεων, πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό τους. Αυτό που θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχει μία μόνο λύση για όλους. Κάθε ασθενής έχει διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικό βαθμό συμπτωμάτων. Για τον λόγο αυτό, η σειρά HYLO προσφέρει εξειδικευμένες επιλογές που καλύπτουν διαφορετικά επίπεδα σοβαρότητας της ξηροφθαλμίας, επιτρέποντας στον οφθαλμίατρο να προτείνει την καταλληλότερη λύση. Στην URSAPHARM πιστεύουμε ότι η σωστή φροντίδα των ματιών δεν αφορά μόνο όσους αντιμετωπίζουν ήδη κάποιο πρόβλημα. Αφορά όλους μας. Η προστασία της όρασης και της οφθαλμικής υγείας αποτελεί επένδυση στην ποιότητα ζωής μας, στην καθημερινή μας άνεση και στην ικανότητά μας να απολαμβάνουμε όσα έχουν πραγματικά αξία, σήμερα, αλλά και για τα χρόνια που έρχονται. u

| περί υγείας | 15

συνεντευξη URSAPHARM_x2.indd 15

15/7/2026 2:50:18 μμ

Πώς να κοιμηθείτε όταν το θερμόμετρο δείχνει 30°C

Ο

Η πτώση της θερμοκρασίας του σώματος αποτελεί απαραίτητη βιολογική προϋπόθεση για την έναρξη και τη διατήρηση ποιοτικού ύπνου.

ύπνος δεν ξεκινά από τον εγκέφαλο μόνο, αλλά επηρεάζεται και από την ισορροπία της θερμοκρασίας σε ολόκληρο το σώμα. Για να εισέλθουμε στον ύπνο, η κεντρική θερμοκρασία του σώματος πρέπει να μειωθεί κατά περίπου 1-2°C σε σχέση με τη μέγιστη τιμή της ημέρας. Αυτή η μείωση δεν είναι τυχαία, αλλά είναι απαραίτητη βιολογική προϋπόθεση που ρυθμίζεται από τον κιρκάδιο ρυθμό. Ο υποθάλαμος, ο «θερμοστάτης» του εγκεφάλου, συντονίζει αυτή τη διαδικασία μέσα από διαστολή των αιμοφόρων αγγείων στα άκρα – ιδιαίτερα στα χέρια και τα πόδια– επιτρέποντας στη θερμότητα να διαφύγει προς τα έξω. Η έκλυση μελατονίνης, η ορμόνη που σηματοδοτεί τον ύπνο, συνδέεται άμεσα με αυτήν την πτώση της θερμοκρασίας. Σε ένα ζεστό υπνοδωμάτιο, αυτή η διαδικασία δυσχεραίνεται σημαντικά. Το σώμα δεν μπορεί να διαχέει αρκετή θερμότητα προς έναν αέρα που είναι ζεστός, με αποτέλεσμα η κεντρική θερμοκρασία να παραμένει υψηλότερη από το βέλτιστο. Ο εγκέφαλος, που παρακολουθεί αυτό ακριβώς το σήμα για να ξεκινήσει τον ύπνο, δεν λαμβάνει το σήμα. Το ιδανικό εύρος θερμοκρασίας υπνοδωματίου για τους περισσότερους ενήλικες είναι γύρω στους 16-19°C. Υπάρχει, επίσης, μια λεπτομέρεια για τα στάδια ύπνου που αξίζει να γνωρίζουμε. Στη φάση REM, κρίσιμη για τη γνωστική αποκατάσταση και τη ρύθμιση συναισθημάτων, ο οργανισμός σχεδόν παύει να θερμορυθμίζεται

ενεργά και γίνεται ιδιαίτερα ευάλωτος στη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Τα ζεστά καλοκαίρια δεν κλέβουν απλώς ώρες ύπνου, κλέβουν, κυρίως, ποιοτικό, αναπλαστικό ύπνο. Αν οι υψηλές θερμοκρασίες είναι εξαντλητικές, τότε η ζέστη με υψηλή υγρασία είναι εφιάλτης. Ο πρωταρχικός μηχανισμός ψύξης του σώματος εξαρτάται από την ικανότητα του αέρα να απορροφήσει επιπλέον υγρασία. Όταν ο αέρας είναι ήδη κορεσμένος, η εξάτμιση επιβραδύνεται δραματικά, και ο ιδρώτας απλώς παραμένει στο δέρμα. Αυτός είναι ο λόγος που μια νύχτα 28°C με υψηλή υγρασία είναι πιο δύσκολη από μια νύχτα με 32°C σε ξηρό κλίμα.

Τα δωμάτια σε ανώτερους ορόφους και αυτά με στέγη που δέχεται άμεση ηλιακή ακτινοβολία θερμαίνονται ταχύτατα και αργούν να δροσίσουν. Αν υπάρχει η δυνατότητα, ο ύπνος σε χαμηλότερο όροφο προσφέρει ουσιαστικό πλεονέκτημα κατά τη διάρκεια του καύσωνα. Εξίσου σημαντικό είναι να αποφύγετε τη χρήση συσκευών που παράγουν θερμότητα –φούρνος, στεγνωτήριο, πλυντήριο πιάτων– τις ώρες που η εξωτερική θερμοκρασία είναι στο υψηλότερο σημείο. Αυτές οι συσκευές αυξάνουν όχι μόνο τη θερμοκρασία αλλά και την υγρασία εσωτερικού χώρου, επιβαρύνοντας διπλά την ικανότητα εξάτμισης του ιδρώτα.

Πώς να δροσίσετε το σπίτι πριν νυχτώσει

Αερισμός και σκεπάσματα

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να διασφαλίσετε μια δροσερή νύχτα ξεκινά το πρωί. Οι τοίχοι, τα δάπεδα και τα έπιπλα λειτουργούν ως θερμικές δεξαμενές: απορροφούν θερμότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και την αποδίδουν αργά τη νύχτα, μετατρέποντας το υπνοδωμάτιο σε «φούρνο» χαμηλής έντασης. Κρατήστε τις κουρτίνες ή τα ρολά κλειστά σε παράθυρα που δέχονται άμεση ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάρκεια της ημέρας, ιδιαίτερα τις μεσημεριανές και απογευματινές ώρες. Η εξωτερική σκίαση –τέντες, παντζούρια, εξωτερικές περσίδες– είναι σημαντικά, καθώς σταματούν το ηλιακό φως πριν αυτό διαπεράσει το τζάμι και μετατραπεί σε θερμότητα στο εσωτερικό.

Ένα από τα πιο κοινά λάθη είναι να κρατάμε τα παράθυρα ανοιχτά όλη μέρα. Αν ο εξωτερικός αέρας είναι θερμότερος από τον εσωτερικό, το άνοιγμα των παραθύρων απλώς φέρνει περισσότερη ζέστη μέσα. Η σωστή στρατηγική είναι η αντίθετη: κλειστά παράθυρα τις ζεστές ώρες της ημέρας και ανοιχτά από το βράδυ έως τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν ο εξωτερικός αέρας τελικά ξεπεράσει σε δροσιά τον εσωτερικό. Ο λεγόμενος διασταυρωτός αερισμός, με το άνοιγμα παραθύρων σε διαφορετικές πλευρές του σπιτιού ώστε να δημιουργηθεί ροή αέρα, μπορεί να εκκενώσει γρήγορα τη θερμότητα που έχει συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το ύφασμα στο οποίο κοιμάστε έχει ουσιαστι-

κή επίδραση. Βαριά, στενά, συνθετικά υφάσματα παγιδεύουν θερμότητα και υγρασία, δημιουργώντας ένα στρώμα ζεστού αέρα ανάμεσα στο σώμα και τον εξωτερικό χώρο. Τα ελαφριά, φαρδιά ρούχα ύπνου και τα αναπνεύσιμα κλινοσκεπάσματα επιτρέπουν στη θερμότητα να διαφεύγει. Ανάμεσα στα φυσικά υφάσματα, το λινό ξεχωρίζει για την ικανότητά του να απορροφά υγρασία, να αποβάλλει θερμότητα και να επιτρέπει κίνηση αέρα. Γι’ αυτό και αποτελεί ίσως το πιο κατάλληλο ύφασμα για τη ζέστη. Μια πρακτική λεπτομέρεια που υποτιμάται έχει σχέση με τα πόδια. Η πυκνή αγγείωση στα άκρα καθιστά τα πόδια ιδανικό σημείο αποβολής θερμότητας από το σώμα. Αφήστε τα πόδια εκτός σκεπάσματος ή χρησιμοποιήστε σκέπασμα μόνο μέχρι τη μέση -αυτό μπορεί να βοηθήσει αισθητά τον εγκέφαλο να πετύχει την πτώση της θερμοκρασίας που απαιτεί ο ύπνος. Ένα χλιαρό ντους πριν από τον ύπνο στους 26-27°C και όχι παγωμένο είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε. Αντίθετα με ό,τι αρχικά φαίνεται λογικό, το παγωμένο νερό δεν βοηθά. Η αγγειοσύσπαση που προκαλεί παγιδεύει θερμότητα στον πυρήνα αντί να την αποβάλλει. Το χλιαρό νερό, αντίθετα, διατηρεί τα αγγεία διασταλμένα και υποστηρίζει ενεργά τη φυσική αποβολή θερμότητας. Αν βγείτε από το ντους χωρίς να σκουπιστείτε πλήρως και σταθείτε μπροστά σε ανεμιστήρα, η εξάτμιση του νερού αυξάνει περαιτέρω την ψύξη. u Λ. Κ.

16 | περί υγείας |

ΖΨ υπνος_L.indd 16

16/7/2026 11:46:31 πμ

Εξάψεις, ζέστη και διακοπές Πώς να απολαύσετε το καλοκαίρι στην εμμηνόπαυση Η αύξηση της θερμοκρασίας ενδέχεται να εντείνει ορισμένα συμπτώματα. Με τις σωστές επιλογές, όμως, το καλοκαίρι μπορεί να παραμείνει μια εποχή ξεκούρασης, ευεξίας και απόλαυσης.

Τ

ο καλοκαίρι συνδέεται για τις περισσότερες γυναίκες με τις διακοπές, τη θάλασσα, την ξεκούραση και περισσότερο χρόνο για τον εαυτό τους. Όταν όμως η περίοδος αυτή συμπίπτει με την εμμηνόπαυση, οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να κάνουν ορισμένα συμπτώματα πιο έντονα και να επηρεάσουν την καθημερινότητα. Οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, οι διαταραχές ύπνου και η κόπωση είναι συχνά συμπτώματα που επιδεινώνονται το καλοκαίρι. Το σώμα προσπαθεί να διαχειριστεί τόσο τις ορμονικές αλλαγές όσο και τη ζέστη του περιβάλλοντος. Αυτό, Καίτη ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι Αντωνοπούλου γυναίκες πρέπει να στερηΓενική γραμματέας, θούν τις χαρές του καλοκαιΕλληνική Εταιρεία ριού ή να περιορίσουν τις Εμμηνόπαυσης δραστηριότητές τους. Με λίγη οργάνωση και ορισμένες, απλές, καθημερινές συνήθειες, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι δυσκολίες που μπορεί να εμφανιστούν αυτή την περίοδο.

1. Δώστε προτεραιότητα στην ενυδάτωση

Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι απαραίτητη το καλοκαίρι. Η αφυδάτωση μπορεί να αυξήσει το αίσθημα δυσφορίας και να κάνει τις εξάψεις πιο έντονες. Η κατανάλωση νερού σε τακτά χρονικά διαστήματα μέσα στην ημέρα βοηθά τον οργανισμό να ρυθμίζει καλύτερα τη θερμοκρασία του. Παράλληλα, είναι καλό να περιορίζεται η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης, καθώς σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

2. Επιλέξτε δροσερά και άνετα ρούχα

έντονες μετά την κατανάλωση πικάντικων τροφών, αλκοόλ ή καφεΐνης, ενώ σε άλλες επιδεινώνονται σε περιόδους άγχους ή έντονης κούρασης. Η παρατήρηση των προσωπικών συνηθειών και η αναγνώριση των παραγόντων που επιδεινώνουν τα συμπτώματα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αντιμετώπισή τους.

4. Φροντίστε τον ύπνο σας Οι νυχτερινές εφιδρώσεις είναι ένα από τα πιο συχνά και ενοχλητικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Ένα δροσερό υπνοδωμάτιο, ελαφριά σεντόνια και η αποφυγή βαριών γευμάτων αργά το βράδυ μπορούν να συμβάλουν σε καλύτερη ποιότητα ύπνου. Ο επαρκής ύπνος δεν επηρεάζει μόνο τα επίπεδα ενέργειας, αλλά και τη διάθεση, τη συγκέντρωση και τη συνολική ποιότητα ζωής.

5. Συνεχίστε να κινείστε Η τακτική σωματική δραστηριότητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους της υγείας κατά την εμμηνόπαυση. Το περπάτημα, η κολύμβηση ή άλλες ήπιες μορφές άσκησης βοηθούν στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, στη βελτίωση της διάθεσης και στη γενικότερη ευεξία. Το καλοκαίρι προτιμήστε τις πρωινές ή τις απογευματινές ώρες, όταν οι θερμοκρασίες είναι πιο χαμηλές.

8. Ζητήστε βοήθεια όταν τη χρειάζεστε

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική φάση της ζωής, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες πρέπει να υπομένουν σιωπηλά συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους. Εάν οι εξάψεις, οι διαταραχές ύπνου, οι εναλλαγές διάθεσης ή άλλα συμπτώματα επηρεάζουν την εργασία, τις σχέσεις ή την ποιότητα ζωής σας, απευθυνθείτε στον γυναικολόγο σας. Σήμερα υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την καθημερινότητα και την ευεξία. Το καλοκαίρι μπορεί να παραμείνει μια όμορφη εποχή. Η εμμηνόπαυση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο στην απόλαυση της ζωής. Με σωστή ενημέρωση, υγιεινές συνήθειες και εξατομικευμένη φροντίδα, οι γυναίκες μπορούν να συνεχίσουν να απολαμβάνουν τις διακοπές, τις δραστηριότητες και τις στιγμές χαλάρωσης που προσφέρει το καλοκαίρι. Άλλωστε, η εμμηνόπαυση δεν είναι το τέλος μιας διαδρομής. Είναι ένα νέο κεφάλαιο, το οποίο μπορεί να συνοδεύεται από υγεία, αυτοπεποίθηση και ποιότητα ζωής. u

6. Μην αμελείτε την υγεία των οστών σας Η μείωση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση σχετίζεται με αυξημένη απώλεια οστικής μάζας. Η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, σε συνδυασμό με τη φυσική δραστηριότητα, συμβάλλουν στη διατήρηση της οστικής υγείας. Το καλοκαίρι προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες για υπαίθρια δραστηριότητα, πάντοτε με τα κατάλληλα μέτρα προστασίας από τον ήλιο.

Τα φυσικά υφάσματα, όπως το βαμβάκι και το 7. Μην παραμελείτε λινό, επιτρέπουν στο δέρμα να αναπνέει καλύτε- τη σεξουαλική σας υγεία ρα και μειώνουν τη δυσφορία. Τα ανοιχτόχρωμα Η κολπική ξηρότητα είναι ένα συχνό σύκαι φαρδιά ρούχα βοηθούν στη διατήρηση πιο μπτωμα της εμμηνόπαυσης που μπορεί να σταθερής θερμοκρασίας σώματος και διευκολύεπηρεάσει την άνεση και την ποιότητα της νουν τη διαχείριση των εξάψεων. σεξουαλικής ζωής. Ευτυχώς, υπάρχουν σήμερα ασφαλείς και αποτελεσματικές επιλογές που μπο3. Προσπαθήστε να αναγνωρίσετε ρούν να βοηθήσουν σημαντικά. Η συζήτηση με τον γυναικολόγο είναι το πρώτο τι πυροδοτεί τις εξάψεις Κάθε γυναίκα βιώνει διαφορετικά την εμμηνόπαυ- βήμα για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε ενόχληση. Για ορισμένες, οι εξάψεις μπορεί να γίνονται πιο σης, χωρίς αμηχανία ή δισταγμό.

| περί υγείας | 17

Αντωνοπουλου καλοκαιρι_R.indd 17

15/7/2026 2:51:07 μμ

Απολαύστε με ασφάλεια το καλοκαίρι Μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες περιορίζουν πιθανούς κινδύνους και προστατεύουν τον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυαλό και τη σπονδυλική στήλη.

Τ

ο καλοκαίρι στην Ελλάδα είναι μοναδικό και συναρπαστικό: θάλασσα, ήλιος, ταξίδι, παρέα, ξεκούραση και μπόλικη ανεμελιά, που τόσο ανάγκη την έχουμε όλοι μας. «Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που συχνά λησμονούμε: ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός και η σπονδυλική μας στήλη δεν παίρνουν καλοκαιρινή άδεια! Δεν λειτουργούν με θερινό ωράριο. Δεν ενημερώνονται ότι βρισκόμαστε σε κάποια παραλία, σε νησί ή σε πλοίο. Συνεχίζουν να δουλεύουν αδιάκοπα και Δρ Χρήστος απαιτούν αντιμετώπιση με Γεωργόπουλος τον ίδιο σεβασμό σε κάθε Διευθυντής της Α΄ εποχή του χρόνου», επιΝευροχειρουργικής σημαίνει ο δρ Χρήστος ΓεΚλινικής του Ερρίκος ωργόπουλος, διευθυντής Ντυνάν Hospital της Α΄ Νευροχειρουργικής Center και Κλινικής του Ερρίκος Ντυπρόεδρος νάν Hospital Center και του Κέντρου πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΗ, ο οποίος προσθέτει: «Οι παρακάτω οδηγίες δεν αποσκοπούν στο να φοβίσουν όσες και όσους κάνουν καλοκαιρινές διακοπές. Αντίθετα, μας προτρέπουν, όχι μόνο να χαρούμε το καλοκαίρι, αλλά κυρίως να επιστρέψουμε στην καθημερινότητά μας σώοι και ασφαλείς. Χωρίς ωραίο καλοκαίρι, ο χειμώνας δεν βγαίνει…». n Πρώτη οδηγία: Ποτέ βουτιά σε νερό που δεν γνωρίζουμε. Η βουτιά σε άγνωστο ή ρηχό νερό είναι από τα πιο επικίνδυνα καλοκαιρινά λάθη. Δεν βουτάμε επειδή «φαίνεται βαθιά». Δεν βουτάμε επειδή βούτηξε κάποιος άλλος. Μπαίνουμε πρώτα με τα πόδια, ελέγχουμε το βάθος και αποφεύγουμε «να κάνουμε του κεφαλιού μας», ιδίως μετά από κατανάλωση αλκοόλ. Μια πρόσκρουση του κεφαλιού στον πυθμένα μπορεί να προκαλέσει κάταγμα της αυχενικής σπονδυλικής στήλης και σοβαρή βλάβη του νωτιαίου μυελού.

Η αυτοπεποίθηση δεν συγκινεί τους νόμους της φυσικής και, προφανώς, δεν τους ανατρέπει. n Δεύτερη οδηγία: Ο ήλιος είναι φίλος, η θερμοπληξία όχι. Ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στην αφυδάτωση και στην υπερθέρμανση. Ζάλη, κεφαλαλγία, σύγχυση, υπνηλία ή απώλεια αισθήσεων δεν είναι «λίγη κούραση από τη ζέστη». Μπορεί να είναι προειδοποίηση σοβαρής κατάστασης. Οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι ασθενείς με νευρολογικά νοσήματα, οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα και όσοι λαμβάνουν πολλά φάρμακα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Οι ώρες 11:00-17:00 προσφέρονται περισσότερο για σκιά, ξεκούραση και ενυδάτωση παρά για έκθεση στον ήλιο. Οι παππούδες μας το ήξεραν καλά. Εμείς συχνά το ξεχνάμε, καθώς επιλέγουμε να βυθιζόμαστε στον κόσμο των εντυπώσεων και θεωρούμε τον ήλιο ένα ακόμα «φίλτρο» του Instagram. n Τρίτη οδηγία: Τα φάρμακά μας δεν ξέρουν ότι είναι Ιούνιος, Ιούλιος ή Αύγουστος. Η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπερλιπιδαιμία και οι καρδιακές αρρυθμίες δεν κάνουν, επίσης, καλοκαιρινές διακοπές. Η αυθαίρετη διακοπή αντιυπερτασικών, αντιδιαβητικών, αντιπηκτικών ή αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Ιδίως σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, η παράλειψη αντιπηκτικής αγωγής αυξάνει τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Το «ήμουν καλά και τα σταμάτησα» είναι από τις πιο συχνές και πιο επικίνδυνες φράσεις που ακούμε στην ιατρική. Συνήθως, ο ασθενής είναι καλά, ακριβώς, επειδή παίρνει την αγωγή του. n Τέταρτη οδηγία: Αναγνωρίζουμε τα σημεία εγκεφαλικού επεισοδίου. Ξαφνική αδυναμία στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι, δυσκολία στην ομιλία, διαταραχή της όρασης, αστάθεια, σύγχυση ή αιφνίδιος εκρηκτικός πονοκέφαλος, που χαρακτηρίζεται ως ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής μας, απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση. Το εγκεφαλικό μπορεί να είναι ισχαιμικό, αιμορραγικό ή να οφείλεται σε ρήξη ανευρύσματος. Ο πολίτης δεν χρειάζεται να κάνει διάγνωση στην παραλία. Χρειάζε-

ται να καταλάβει ότι κάτι σοβαρό συμβαίνει και επομένως να ζητήσει άμεσα βοήθεια. n Πέμπτη οδηγία: Η βαλίτσα δεν αποτελεί πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης! Κάθε καλοκαίρι, πολλοί άνθρωποι που όλο τον άλλο καιρό αποφεύγουν να σηκώσουν μία γλάστρα, σηκώνουν ξαφνικά βαλίτσες 25 κιλών και μάλιστα με κάμψη και στροφή της μέσης. Η σπονδυλική στήλη είναι ένα θαυμαστό βιολογικό σύστημα. Σίγουρα όμως δεν είναι γερανός λιμένος. Σηκώνουμε βάρος με τα πόδια, όχι με τη μέση. Δεν στρίβουμε τον κορμό, κρατώντας φορτίο. Μοιράζουμε τις αποσκευές και ζητάμε βοήθεια χωρίς ντροπή. Η ντροπή κρατάει λίγο. Το λουμπάγκο, όμως, πολύ περισσότερο. n Έκτη οδηγία: Τα μακρινά ταξίδια χρειάζονται κίνηση. Πολύωρη οδήγηση, αεροπορικά ταξίδια και παρατεταμένη ακινησία επιβαρύνουν τη μέση, τον αυχένα και την κυκλοφορία του αίματος. Σε ανθρώπους με μειωμένη κινητικότητα, νευρολογικές παθήσεις ή ιστορικό θρόμβωσης χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη προσοχή: καλή ενυδάτωση, συχνά διαλείμματα και αλλαγή θέσης, βάδισμα όταν είναι εφικτό και, για ασθενείς υψηλού κινδύνου, ιατρική συμβουλή πριν από το ταξίδι. n Έβδομη οδηγία: Οι διακοπές ανήκουν σε όλους. Ηλικιωμένοι, άνθρωποι με αναπηρία, ασθενείς μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, κάκωση νωτιαίου μυελού ή χειρουργείο σπονδυλικής στήλης δικαιούνται διακοπές. Χρειάζονται όμως σωστό σχεδιασμό: ασφαλές και προσβάσιμο κατάλυμα, σταθερά παπούτσια, βοηθήματα βάδισης, οργάνωση της διατροφής και των φαρμάκων, συνοδό όπου χρειάζεται και αποφυγή πιθανών κινδύνων. «Ως νευροχειρουργός γνωρίζω τι μπορεί να αλλάξει μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Ως άνθρωπος της αποκατάστασης διαπιστώνω κάθε στιγμή τι σημαίνει να αγωνίζεται κάποιος για να ξανακερδίσει τη λειτουργικότητά του, την ανεξαρτησία του και την αξιοπρέπειά του. Το καλοκαίρι δεν πρέπει να το φοβόμαστε. Πρέπει να το χαιρόμαστε, με σύνεση», καταλήγει ο κ. Γεωργόπουλος. Καλό καλοκαίρι! u

18 | περί υγείας |

Γεωργοπουλος νωτιαιος_L.indd 18

15/7/2026 2:51:50 μμ

Summer body: Η πίεση για το «ιδανικό» σώμα που επιστρέφει κάθε καλοκαίρι Οι διατροφολόγοι εξηγούν γιατί η συγκεκριμένη έννοια δημιουργεί μη ρεαλιστικές προσδοκίες και προτείνουν μια πιο υγιή και ισορροπημένη προσέγγιση για την εικόνα του σώματος.

K

άθε καλοκαίρι, σχεδόν χωρίς να το καταλαβαίνουμε, ξεκινά η ίδια εσωτερική αντίστροφη μέτρηση. Οι βιτρίνες αλλάζουν, τα feed γεμίζουν με μαγιό και προπονήσεις, και μια λέξη επιστρέφει ξανά και ξανά: «summer body». Όπως εξηγεί η δρ Ιωάννα Μαρία Καραγκούνη, μοριακή βιολόγος και διαιτολόγος-διατροφολόγος της DNA Care, πίσω από αυτές τις δύο λέξεις κρύβεται ένα ολόκληρο πλέγμα προσδοκιών που χτίζουμε για τον εαυτό μας και που, όταν δεν εκπληρωθούν, μπορεί να μας κοστίσουν περισσότερο από όσο νομίζουμε. Το καλοκαίρι για πολλούς από εμάς λειτουργεί σαν μια άτυπη προθεσμία. Λέμε στον εαυτό μας ότι «μέχρι τον Ιούνιο» θα έχουμε «σφίξει», θα νιώθουμε άνετα στην παραλία, θα έχουμε φτάσει σε μια εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας. Συχνά, όμως, οι στόχοι αυτοί δεν είναι καν δικοί μας: τους έχουμε δανειστεί από διαφημίσεις, φίλτρα και από εικόνες σωμάτων που σπάνια αντιστοιχούν στην πραγματικότητα. Διεθνείς αναλύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ότι το διατροφικό περιεχόμενο εκτοξεύεται αυτή την περίοδο, ακριβώς λόγω της πίεσης για το «καλοκαιρινό σώμα», ενισχύοντας τις συγκρίσεις και τη δυσαρέσκεια για την εικόνα μας. Το πρόβλημα δεν είναι η επιθυμία να νιώθουμε καλά. Είναι ότι θέτουμε προσδοκίες απόλυτες, μετρήσιμες, με ημερομηνία λήξης και ταυτόχρονα ανέφικτες μέσα σε λίγες εβδομάδες. Έτσι, αντί να είναι μια περίοδος απόλαυσης, το καλοκαίρι μετατρέπεται σε εξέταση που φοβόμαστε ότι θα κοπούμε. Όταν η εικόνα που είχαμε στο μυαλό μας δεν πραγματοποιείται, η αντίδραση σπάνια είναι ουδέτερη. Εμφανίζονται ενοχές, αυτοκριτική, ντροπή. Πολλοί αρχίζουν να αποφεύγουν την παραλία, τη θάλασσα με φίλους, ακόμα και διακοπές που περίμεναν με χαρά. Σε διατροφικό επίπεδο, η πίεση αυτή είναι ιδι-

θα χάσω μέχρι τον Ιούαίτερα επικίνδυνη. Οι λιο», αλλά «πώς θέλω να ακραίες, στερητικές νιώθω μέσα στο σώμα δίαιτες της τελευταίας μου αυτό το καλοκαίρι». στιγμής σπάνια αποδίΗ μετατόπιση είναι μιδουν μακροπρόθεσμα. κρή στη διατύπωση, τεΑντιθέτως, η έρευνα τις ράστια στην ουσία. Ένα συνδέει με το γνωστό σώμα που έχει ενέργεια, φαινόμενο «yo-yo», με που κοιμάται καλά, που επεισόδια συναισθημαΔρ Ιωάννα Μαρία τρέφεται με σταθερότητικής υπερφαγίας και Καραγκούνη τα και χωρίς ενοχές, που με μια διαταραγμένη Mοριακή βιολόγος και διαιτολόγοςκινείται γιατί του αρέσει σχέση με το φαγητό. Το διατροφολόγος της κι όχι ως τιμωρία, αυτό σώμα δεν τιμωρείται, DNA Care είναι ένα πραγματικά μαθαίνει απλώς να μην «καλοκαιρινό» σώμα. εμπιστεύεται τα μηνύματα της πείνας και του κορεσμού. Αυτή η στροφή είναι και η καρδιά της Με άλλα λόγια, η ανεκπλήρωτη λογικής anti-diet: η αυτοφροντίδα δεν προσδοκία του «summer body» δεν είναι το αντίθετο της φροντίδας της αφήνει πίσω της μόνο απογοήτευ- υγείας, είναι η μόνη βιώσιμη βάση της. ση, αλλά μια μακροχρόνια ένταση Κι επειδή κάθε σώμα είναι διαφορετικό κι αυτό δεν είναι σύνθημα, είναι βιανάμεσα σε εμάς και το σώμα μας. Εδώ αξίζει να αλλάξουμε ερώτημα. ολογία. Μέσα από μια εξατομικευμένη Το ζητούμενο δεν είναι «πόσα κιλά διατροφική προσέγγιση και τη μελέτη

του γενετικού προφίλ, ο στόχος δεν είναι να χωρέσουμε όλοι στο ίδιο πρότυπο, αλλά να βρει ο καθένας τη δική του ισορροπία, με σεβασμό στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές του. Όσοι νιώθουν ότι η σχέση τους με το φαγητό γίνεται πηγή άγχους ή ενοχής, καλό είναι να ζητήσουν εξειδικευμένη, υποστηρικτική καθοδήγηση αντί για την επόμενη γρήγορη δίαιτα, μια σταδιακή, ρεαλιστική προσέγγιση πετυχαίνει εκεί που η στέρηση αποτυγχάνει. Ας δοκιμάσουμε, λοιπόν, να αφήσουμε φέτος στην άκρη την προθεσμία και την αυστηρή κριτική. Το σώμα μας δεν χρειάζεται να «κερδίσει» το καλοκαίρι. Η πιο ουσιαστική αλλαγή δεν είναι στη ζυγαριά, αλλά στον τρόπο που μιλάμε στον εαυτό μας. Γιατί, τελικά, το πιο όμορφο «summer body» είναι εκείνο μέσα στο οποίο νιώθεις καλά, όχι εκείνο που σου είπαν ότι «πρέπει» να έχεις. u

| περί υγείας | 19

Καραγκούνη summer body_R.indd 19

15/7/2026 3:08:10 μμ

Πώς να κερδίσετε τη «μάχη» με τα κουνούπια

T

Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο εντοπίζουν τον άνθρωπο είναι το κλειδί για την αποτελεσματικότερη αποφυγή των τσιμπημάτων.

α κουνούπια είναι το πιο θανατηφόρο πλάσμα στον πλανήτη. Μεταδίδουν ασθένειες που σκοτώνουν πάνω από 700.000 ανθρώπους ετησίως –περισσότερους από όσους έχουν χάσει τη ζωή τους σε πολέμους. Η κλιματική αλλαγή τα κάνει ακόμα πιο ανθεκτικά, με ταχεία εξάπλωση, αφού επηρεάζει άμεσα την κατανομή, τη συχνότητα και τη βιολογική ανθεκτικότητά τους. Οι θερμότερες χειμερινές θερμοκρασίες επιτρέπουν σε πληθυσμούς κουνουπιών να επιβιώνουν σε γεωγραφικά πλάτη που παλαιότερα ήταν απρόσβλητα, ενώ περίοδοι ξηρασίας που εναλλάσσονται με έντονες βροχοπτώσεις δημιουργούν ιδανικές συνθήκες αναπαραγωγής. Ένα παράδειγμα είναι το κουνούπι τίγρης (Aedes albopictus), που έχει εξαπλωθεί δραματικά σε χώρες της νότιας Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Σε αντίθεση με τα κοινά κουνούπια που δραστηριοποιούνται κυρίως το σούρουπο και τη νύχτα, το κουνούπι τίγρης είναι ημερόβιο –τσιμπά κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε εξωτερικούς χώρους, και ενδέχεται να μεταδώσει ιούς, όπως του Δυτικού Νείλου, ο Chikungunya και ο Dengue.

Πώς μας εντοπίζουν

Τα κουνούπια έχουν κακή όραση. Τα μάτια τους δημιουργούν μια θολή εικόνα και δεν μπορούν να διακρίνουν έναν άνθρωπο από ένα μικρό δέντρο σε απόσταση μεγαλύτερη των λίγων μέτρων. Για να αντισταθμίσουν αυτήν την αδυναμία, βασίζονται σε χημικές ενδείξεις που λειτουργούν ως «οσφρητικό ραντάρ»: n Διοξείδιο του άνθρακα (CO₂): Το αντιλαμβάνονται από απόσταση έως και 9 μέτρων, ακόμα κι όταν η συγκέντρωσή του είναι ελάχιστη (μερικά μέρη ανά εκατομμύριο). Είναι η βασική ένδειξη ότι κάποιος ζωντανός οργανισμός βρίσκεται κοντά.

Θερμότητα και υγρασία: Ακολουθούν τη θερμική «υπογραφή» του σώματός σας και την υγρασία που εκπέμπετε, ειδικά όταν ιδρώνετε. n Οσμές του δέρματος: Το μικροβίωμα του δέρματός σας παράγει ένα μοναδικό «αρωματικό προφίλ». Ορισμένοι άνθρωποι είναι γενετικά πιο ελκυστικοί για τα κουνούπια. Όταν αυτά τα σήματα συνδυάζονται –η θερμότητα μαζί με το CO₂–τα κουνούπια αλλάζουν συμπεριφορά. Περνούν από μια τυχαία πτήση σε μια οργανωμένη τροχιά γύρω σας, σαν δορυφόροι που αναζητούν σημείο προσγείωσης. Επιστήμονες του Georgia Tech χρησιμοποίησαν έναν «θάλαμο κουνουπιών» με εκατοντάδες έντομα, παρακολουθώντας τις πτήσεις τους σε τρεις διαστάσεις. Τα κουνούπια έλκονται από σκούρες, έντονες αντιθέσεις. Ένα μαύρο καπέλο ή μια σκούρα μπλούζα λειτουργούν σαν «μαγνήτης» που τα κατευθύνει. Γι’ αυτό, σε περιοχές με πολλά κουνούπια, τα ανοιχτόχρωμα ρούχα μειώνουν την ορατότητά τους. Το διοξείδιο του άνθρακα τα κάνει να «κολλάνε», χωρίς, ωστόσο, να αρκεί από μόνο του, αφού τα κουνούπια κάνουν μια γρήγορη διέλευση. Όταν όμως τα επίπεδα CO₂ συνδυάζονται με ένα οπτικό ερέθισμα (όπως μια σκούρα σιλουέτα), τα κουνούπια μπαίνουν σε τροχιά, δηλαδή πετούν γύρω σας και δεν φεύγουν. Ο αέρας είναι ο καλύτερος σύμμαχός σας, αφού αναστέλλει τη δράση τους, ακόμα και σε ταχύτητες μόλις 3-5 χλμ./ώρα. Ακόμα και ένας μικρός ανεμιστήρας είναι αρκετός για να τα αποτρέψει, επειδή διασκορπίζει το CO₂ και τη θερμότητα που τα προσελκύουν. Γιατί μερικοί άνθρωποι πέφτουν πιο συχνά θύματα των κουνουπιών; Η ερώτηση αυτή απασχολεί τους επιστήμονες εδώ και δεκαετίες. Πέρα από τη χημεία του δέρματος, αρκετοί παράγοντες παίζουν ρόλο. Η ομάδα αίματος φαίνεται να επηρεάζει την ελκυστικότητα. Άτομα με ομάδα αίματος 0 φαίνεται να τσιμπιούνται σχεδόν διπλάσιες φορές από άτομα με ομάδα Α, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, αν και η έρευνα σε αυτό το πεδίο n

συνεχίζεται. Ο μεταβολισμός παίζει, επίσης, ρόλο. Άτομα με υψηλότερη μεταβολική δραστηριότητα παράγουν περισσότερο CO₂ και θερμότητα. Το αλκοόλ αυξάνει τη θερμοκρασία δέρματος και μεταβάλλει τις εκκρίσεις του.

Oι έγκυες γυναίκες εκπέμπουν περίπου 21% περισσότερο CO₂ και έχουν υψηλότερη θερμοκρασία δέρματος.

Πρακτικές συμβουλές για να προστατευτείτε

Ενδυμασία, το πρώτο φράγμα: Φορέστε ανοιχτόχρωμα ρούχα (λευκό, μπεζ, απαλό πράσινο). Τα κουνούπια έλκονται από το σκούρο χρώμα και την αντίθεση (μαύρο-άσπρο). Καλύψτε όσο περισσότερο δέρμα γίνεται. Αποφύγετε τα αρώματα και τα αρωματικά προϊόντα περιποίησης. n Ανεμιστήρες, η απλή, αλλά αποτελεσματική λύση: Ένας οικιακός ανεμιστήρας μπορεί να μειώσει τα τσιμπήματα έως και 85%. Τοποθετήστε τον έτσι ώστε να δημιουργείται μια απαλή ροή αέρα πάνω σας. Τα κουνούπια αδυνατούν να πετάξουν σε αυτή την αύρα. n Σωστή χρήση εντομοαπωθητικών: Τα σκευάσματα με DEET σε συγκέντρωση 20-30% παραμένουν το χρυσό πρότυπο αποτελεσματικότητας, με προστασία που διαρκεί αρκετές ώρες. Η ικαριδίνη (picaridin) είναι μια εξίσου αποτελεσματική εναλλακτική, με καλύτερο αισθητικό προφίλ (δεν αφήνει λιπαρή αίσθηση) και είναι κατάλληλη για παιδιά. Το έλαιο λεμονιού-ευκαλύπτου (OLE) είναι η μόνη φυτική επιλογή με επιστημονικά τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα, αν και διαρκεί λιγότερο. n Κουνουπιέρες, η ασπίδα στον ύπνο σας: Αν βρίσκεστε σε περιοχή με υψηλή παρουσία κουνουπιών, μια κουνουπιέρα είναι απαραίτητη. Βεβαιωθείτε ότι έχει οπές με διάμετρο <1mm και ότι δεν έρχεται σε επαφή με το δέρμα σας. n Απομάκρυνση εστιών αναπαραγωγής: Τα κουνούπια αναπαράγονται σε στάσιμα νερά. Αδειάζετε τακτικά τα πιατάκια από γλάστρες, τις υδρορροές, τις παιδικές πισίνες και οποιοδήποτε δοχείο συγκεντρώνει νερό. u Λ. Κ. n

20 | περί υγείας |

ΖΨ κουνουπια_L.indd 20

15/7/2026 3:13:39 μμ

Πώς η ζέστη επηρεάζει την όρεξή μας Οι υψηλές θερμοκρασίες διαμορφώνουν τις διατροφικές μας επιλογές, οι οποίες πρέπει να είναι πιο εύπεπτες και θρεπτικές, για να προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της θερμορύθμισης.

Y

πάρχει μια κοινή παρατήρηση που κάνουν σχεδόν όλοι το καλοκαίρι, χωρίς συνήθως να αναρωτιούνται γιατί συμβαίνει: η όρεξή μας μειώνεται. Ένα πιάτο μακαρόνια που τον χειμώνα θα φαινόταν απολύτως φυσιολογικό, το καλοκαίρι μοιάζει υπερβολικά βαρύ. Αντίθετα, μια φέτα καρπούζι ή ένα δροσερό γιαούρτι φαίνονται απρόσμενα ελκυστικά. Αυτό δεν είναι απλώς θέμα γούστου ή συνήθειας. Είναι ότι το σώμα αλλάζει στρατηγική, προσαρμόζοντας τη λειτουργία του στις απαιτήσεις της θερμορύθμισης. Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ανεβαίνει, ο οργανισμός δίνει προτεραιότητα στο να διατηρήσει σταθερή την εσωτερική του θερμοκρασία. Για να το πετύχει αυτό, ανακατευθύνει την αιματική ροή προς το δέρμα, ώστε η θερμότητα να διαχέεται προς τα έξω και να αποβάλλεται μέσω της εφίδρωσης. Αυτή η ανακατεύθυνση γίνεται εν μέρει σε βάρος της αιμάτωσης του πεπτικού συστήματος: λιγότερο αίμα φτάνει στο στομάχι και το έντερο, με αποτέλεσμα η πέψη να επιβραδύνεται και η αίσθηση της πείνας να μειώνεται αισθητά. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος. Tρώμε λιγότερο, οι θερμίδες που τελικά καταναλώνουμε προέρχονται συχνά από «κενές» πηγές –παγωτά, αναψυκτικά, πρόχειρα σνακ– και το σώμα χάνει πολύτιμα θρεπτικά συστατικά ακριβώς τη στιγμή που, λόγω της αυξημένης εφίδρωσης, τα χρειάζεται περισσότερο. Η λύση δεν είναι να πιέζουμε τον εαυτό μας να φάει μεγαλύτερες ποσότητες παρά τη μειωμένη όρεξη. Είναι να στραφούμε σε τρόφιμα με υψηλή θρεπτική πυκνότητα σε μικρότερο όγκο –μια

χούφτα ξηρούς καρπούς, ένα γιαούρτι με φρούτα, ένα αυγό, μια φέτα ψάρι. Τέτοιες επιλογές προσφέρουν πρωτεΐνη, βιταμίνες και μέταλλα χωρίς να επιβαρύνουν περαιτέρω ένα ήδη επιβαρυμένο πεπτικό σύστημα. Όταν ο μηχανισμός θερμορύθμισης φτάνει στα όριά του, ο κίνδυνος θερμικής εξάντλησης γίνεται πραγματικός. Πέρα από την κρίσιμη σημασία της ενυδάτωσης, η σύσταση των γευμάτων παίζει υποστηρικτικό ρόλο. Γεύματα πλούσια σε εύπεπτους υδατάνθρακες, με μέτρια ποσότητα πρωτεΐνης, βοηθούν στη διατήρηση της ενέργειας χωρίς να επιβαρύνουν τον μεταβολισμό περισσότερο. Τα βαριά, λιπαρά γεύματα, αντίθετα, απαιτούν περισσότερη μεταβολική «δουλειά» για να χωνευτούν, παράγοντας επιπλέον εσωτερική θερμότητα, ακριβώς τη στιγμή που το σώμα προσπαθεί να την αποβάλει.

Τροφικές δηλητηριάσεις: Ο αθέατος κίνδυνος

Οι τροφικές δηλητηριάσεις είναι σημαντικά συχνότερες το καλοκαίρι, και ο λόγος είναι καθαρά μικροβιολογικός.

Oι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για ταχύτατο πολλαπλασιασμό βακτηρίων, όπως η σαλμονέλα, το καμπυλοβακτηρίδιο, η λιστέρια, αλλά και ο σταφυλόκοκκος που ευδοκιμεί ιδιαίτερα σε τρόφιμα με μαγιονέζα ή κρέμα. Σε θερμές παράκτιες περιοχές, αξίζει, επίσης, προσοχή στο γένος βίμπριο, που σχετίζεται με ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα θαλασσινά, ιδιαίτερα στρείδια. Υπάρχει ένα συγκεκριμένο εύρος θερμοκρασίας –περίπου από τους 4°C έως

τους 60°C– που οι ειδικοί τροφικής ασφάλειας αποκαλούν «επικίνδυνη ζώνη», καθώς μέσα σε αυτό τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται με τον ταχύτερο ρυθμό. Ένα τρόφιμο που παραμένει σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από δύο ώρες –ή μόλις μία ώρα όταν η εξωτερική θερμοκρασία ξεπερνά τους 35°C– μπορεί ήδη να έχει αναπτύξει επικίνδυνο μικροβιακό φορτίο, ακόμα κι αν δεν φαίνεται αλλοιωμένο. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε: n Θαλασσινά και ωμά ψάρια, που αλλοιώνονται γρήγορα και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα όταν καταναλώνονται σε παραλίες ή πικνίκ, χωρίς πρόσβαση σε ψυγείο ή φορητό ψυκτικό σάκο με παγοκύστες. n Σάλτσες με αυγά ή μαγιονέζα, που αποτελούν ιδανικό υπόστρωμα ανάπτυξης βακτηρίων λόγω της σύστασής τους. n Φρούτα και λαχανικά, για τα οποία το σχολαστικό πλύσιμο είναι απαραίτητο, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται εκτός σπιτιού όπου δεν γνωρίζουμε τις συνθήκες χειρισμού τους. n Μαλακά τυριά και αλλαντικά, ιδιαίτερα ευάλωτα σε λιστέρια, μια λοίμωξη που, αν και σπάνια, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για εγκύους, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένα άτομα, ομάδες που αξίζει να δείχνουν αυξημένη επιφυλακτικότητα το καλοκαίρι. Η πρόληψη παραμένει, ευτυχώς, σχετικά απλή. Συνεπής χρήση ψυγείου ή φορητού ψυκτικού εξοπλισμού, σχολαστική καθαριότητα στην προετοιμασία, και σωστό, πλήρες μαγείρεμα. Σε περίπτωση συμπτωμάτων, όπως έντονη διάρροια, εμετός ή πυρετός, η άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα

σε παιδιά και ηλικιωμένους, όπου η αφυδάτωση που προκαλεί μια τροφική λοίμωξη μπορεί να επιδεινωθεί ταχύτατα.

Τα superfood της σεζόν

Η φύση προσφέρει ακριβώς τα τρόφιμα που ταιριάζουν σε κάθε εποχή. Το καλοκαίρι, η αφθονία φρέσκων φρούτων και λαχανικών επιτρέπει μια διατροφή ιδιαίτερα πλούσια σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνες και μέταλλα. Οι ντομάτες ξεχωρίζουν για την περιεκτικότητά τους σε λυκοπένιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που φαίνεται να προσφέρει κάποιου βαθμού προστασία στο δέρμα και την καρδιά από το οξειδωτικό στρες. Τα μούρα – φράουλες, βατόμουρα, σμέουρα– είναι πλούσια σε φλαβονοειδή, ενώσεις που φαίνεται να ενισχύουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το μαρούλι, η ρόκα και το σπανάκι, προσφέρουν φυλλικό οξύ, σίδηρο και κάλιο, στοιχεία ιδιαίτερα χρήσιμα σε μια περίοδο όπου η εφίδρωση αυξάνει την ανάγκη του οργανισμού για ηλεκτρολύτες. Τα κεράσια αξίζουν ιδιαίτερη αναφορά, καθώς περιέχουν φυσική μελατονίνη -την ίδια ορμόνη που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνουαφύπνισης του οργανισμού. Περιορίστε τα τηγανητά και τα πολύ λιπαρά φαγητά γιατί απαιτούν περισσότερη μεταβολική ενέργεια για να χωνευτούν, αυξάνοντας την εσωτερική παραγωγή θερμότητας. Σημειώνεται, τέλος, ότι τα ζαχαρούχα ροφήματα προκαλούν απότομες διακυμάνσεις στο σάκχαρο αίματος, οι οποίες συχνά μεταφράζονται σε αίσθηση κόπωσης, λίγο μετά την κατανάλωσή τους. u Ζ. Ψ.

| περί υγείας | 21

ΖΨ φαγητο_R.indd 21

16/7/2026 11:47:20 πμ

Όταν οι διακοπές φέρνουν... πόνο

T

Γιατί η μέση, ο αυχένας και οι μύες ταλαιπωρούνται συχνότερα το καλοκαίρι και πώς μπορείτε να τους προστατεύσετε.

ο καλοκαίρι, για τους περισσότερους, είναι εποχή ξεκούρασης, ταξιδιών και γενικά περισσότερης κίνησης. Και όμως. Αυτή η αλλαγή στις καθημερινές μας συνήθειες, συχνά, φέρνει ενοχλήσεις από το μυοσκελετικό: πολύωρες μετακινήσεις, βαλίτσες, κολύμπι, πεζοπορία, θαλάσσια σπορ ή και δουλειές στο εξοχικό φορτώνουν μυς και αρθρώσεις, με πόνο σε μέση, αυχένα και ώμους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ενοχλήσεις αυτές συνδέονται με μικροτραυματισμούς ή με απότομη αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Όταν οι μύες, οι τένοντες και οι σύνδεσμοι καταπονούνται περισσότερο από όσο έχουν συνηθίσει, ενεργοποιούνται τοπικοί μηχανισμοί φλεγμονής που εκδηλώνονται με πόνο,

ευαισθησία και δυσκαμΣε αυτές τις περιπτώσεις, ψία. Αν και, συνήθως, δεν μία από τις θεραπευτικές πρόκειται για σοβαρές επιλογές που χρησιμοκαταστάσεις, η έγκαιρη ποιούνται ευρέως είναι αντιμετώπισή τους συμτο Nurofen 400mg μαβάλλει στη διατήρηση λακή κόκκινη κάψουλα, της λειτουργικότητας και το οποίο περιέχει 400mg στην αποφυγή μεγαλύτευγρής ιβουπροφαίνης. ρης ταλαιπωρίας. Η ιβουπροφαίνη ανήκει Ελευθέριος Οι μυοσκελετικές ενοστα μη στεροειδή αντιΚαραδήμας χλήσεις του καλοκαιριού φλεγμονώδη φάρμακα Ορθοπαιδικός χειρουργός δεν αφορούν μόνο άτο(ΜΣΑΦ) και δρα τόσο μα με προϋπάρχοντα στην ανακούφιση του προβλήματα στη μέση ή πόνου, όσο και στον στις αρθρώσεις. Συχνά εμφανίζονται έλεγχο της φλεγμονώδους αντίδρακαι σε ανθρώπους χωρίς προηγούμε- σης που συχνά τον συνοδεύει. νο ιστορικό, επειδή το σώμα καλείται Η υγρή ιβουπροφαίνη αποτελεί ένα να προσαρμοστεί σε διαφορετικές από τα χαρακτηριστικά που διαφοαπαιτήσεις από εκείνες της καθημε- ροποιούν το Nurofen 400mg μαλαρινότητας. Η πολύωρη παραμονή σε κή κόκκινη κάψουλα. Η μορφή της καθιστή θέση κατά τη διάρκεια ενός μαλακής κάψουλας επιτρέπει στη ταξιδιού, η μεταφορά βαριών δραστική ουσία να απορροφάται αποσκευών, οι επαναλαμ- έως και δύο φορές πιο γρήγορα σε βανόμενες κινήσεις κατά σύγκριση με τα συμβατικά δισκία την άσκηση ή ακόμα ιβουπροφαίνης, συμβάλλοντας και η έλλειψη επαρ- στην ταχύτερη έναρξη ανακούφισης κούς ξεκούρασης από τον πόνο. Παράλληλα, μπορεί μπορούν να αυ- να προσφέρει κάλυψη για έως και ξήσουν την επι- οκτώ ώρες. Τα χαρακτηριστικά αυτά βάρυνση του είναι ιδιαίτερα χρήσιμα όταν οι ενομ υ ο σ κ ε λ ε τ ι - χλήσεις εμφανίζονται απρόσμενα, κού συστή- όπως μετά από πολύωρη οδήγηση, ματος και να έντονη άσκηση ή μια ημέρα με αυε υ ν ο ή σ ο υ ν ξημένη φυσική δραστηριότητα. την εμφάνι- Αξίζει να θυμόμαστε ότι ο πόνος ση πόνου. αποτελεί συχνά ένα προειδοποιητι-

κό σήμα του οργανισμού. Η επιμονή στη δραστηριότητα παρά την ύπαρξη συμπτωμάτων μπορεί να επιδεινώσει την καταπόνηση και να παρατείνει τον χρόνο αποκατάστασης. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη ανακούφιση σε συνδυασμό με τη μείωση της επιβάρυνσης της πάσχουσας περιοχής συμβάλλουν στην ταχύτερη επαναφορά στις καθημερινές δραστηριότητες. Η πρόληψη παραμένει ο αποτελεσματικότερος τρόπος περιορισμού των καλοκαιρινών μυοσκελετικών ενοχλήσεων. Η σωστή μεταφορά των αποσκευών, η σταδιακή αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, η προθέρμανση πριν από την άσκηση, η διατήρηση καλής στάσης σώματος κατά τη διάρκεια των ταξιδιών και τα τακτικά διαλείμματα στις πολύωρες μετακινήσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης πόνου. Η επαρκής ενυδάτωση και η σταδιακή προσαρμογή του οργανισμού στις αυξημένες απαιτήσεις της εποχής αποτελούν, επίσης, σημαντικούς παράγοντες. Συχνά, παρατηρείται η τάση να ξεκινά κανείς απότομα δραστηριότητες μεγαλύτερης έντασης χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία. Κατάλληλα υποδήματα, όχι υπερβολική καταπόνηση τις πρώτες μέρες των διακοπών και σεβασμός στα όρια του σώματος μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των τραυματισμών και των μυοσκελετικών ενοχλήσεων. Παρότι οι περισσότεροι οξείς μυοσκελετικοί πόνοι υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες, κάποιες περιπτώσεις απαιτούν ιατρική αξιολόγηση. Επίμονος πόνος, έντονο πρήξιμο, μούδιασμα, αδυναμία ή συμπτώματα που εμφανίζονται μετά από τραυματισμό δεν θα πρέπει να αγνοούνται, καθώς ενδέχεται να υποκρύπτουν σοβαρότερη βλάβη. Με σωστή πρόληψη, έγκαιρη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και κατάλληλη καθοδήγηση όταν χρειάζεται, οι μυοσκελετικές ενοχλήσεις δεν είναι ανάγκη να γίνουν εμπόδιο στις καλοκαιρινές δραστηριότητες και στις στιγμές χαλάρωσης που όλοι αναζητούμε. u

22 | περί υγείας |

καραδημας πονος_L.indd 22

15/7/2026 2:53:30 μμ

Στο «Ωνάσειο» η πρώτη κινητή μονάδα εξειδικευμένης υποστήριξης καρδιάς και πνευμόνων στην Ελλάδα Ειδικά διαμορφωμένο ασθενοφόρο και πιστοποιημένη διεπιστημονική ομάδα προσφέρουν άμεση υποστήριξη σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς κατά τη διακομιδή τους σε νοσοκομεία.

T

ο Ωνάσειο Νοσοκομείο προχωρά στην ανάπτυξη της πρώτης κινητής μονάδας εξειδικευμένης υποστήριξης καρδιάς και πνευμόνων ECMO (Εξωσωματική Μεμβράνη Οξυγόνωσης) στην Ελλάδα. Η νέα υπηρεσία εντάσσεται στον στρατηγικό σχεδιασμό του νοσοκομείου για την αναβάθμιση της επείγουσας και εξειδικευμένης φροντίδας επιλεγμένων βαρέως πασχόντων ασθενών με καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια. Με τη λειτουργία της νέας κινητής μονάδας, το «Ωνάσειο» έρχεται να καλύψει ένα χάσμα στη φροντίδα του βαρέως πάσχοντα ασθενή και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να χαραχθεί ένα δίκτυο παραπομπής μεταξύ των νοσοκομείων στη χώρα. Η κινητή μονάδα ECMO περιλαμβάνει νέο, ειδικά διασκευασμένο ασθενοφόρο που έχει σχεδιαστεί με βάση τις αυστηρότερες διεθνείς προδιαγραφές, προσαρμοσμένες στα γεωγραφικά δεδομένα της Ελλάδας και στελεχώνεται από εξειδικευμένη και πιστοποιημένη διεπιστημονική ομάδα, που αποτελείται από εντατικολόγο, καρδιοχειρουργό, νοσηλευτή και ειδικό εξωσωματικής κυκλοφορίας.

Η ενεργοποίηση της κινητής μονάδας ECMO απαιτεί οργανωμένο δίκτυο συνεργασίας με νοσοκομεία παραπομπής με την εφαρμογή συγκεκριμένου πρωτοκόλλου επικοινωνίας και ιατρικής αξιολόγησης. Εφόσον πληρούνται τα κριτήρια και υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη για την τοποθέτηση ECMO, τότε ενεργοποιείται άμεσα η Κινητή Μονάδα.

Το Ωνάσειο Νοσοκομείο αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο Κέντρο Αναφοράς ECMO από τον οργανισμό ELSO (Extracorporeal Life Support Organization), το μοναδικό ενεργό Κέντρο Αναφοράς στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του νοσοκομείου, περισσότεροι από 100 ασθενείς έχουν αντιμετωπιστεί με ECMO την τελευταία πενταετία, με αποτελέσματα που είναι συγκρίσιμα με εκείνα διεθνών κέντρων αριστείας. Η λειτουργία της Κινητής Μονάδας ECMO βασίζεται στη μακρόχρονη επένδυση του νοσοκομείου στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Το Ωνάσειο Νοσοκομείο διοργανώνει επί σειρά ετών Κλινικά Σεμινάρια ECMO, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, και υλοποιεί με επιτυχία πρόγραμμα εξειδίκευσης στην εντατική θεραπεία, διάρκειας ενός έτους, με ιδιαίτερη έμφαση στη μηχανική υποστήριξη της καρδιάς και των πνευμόνων και στις μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς εξειδικευμένων επαγγελματιών υγείας και στην ενίσχυση της τεχνογνωσίας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. u

«Μαζί για το Παιδί» και ELPEN αναβαθμίζουν σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

T

Νέος εξοπλισμός, πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό και σύγχρονα μέσα μάθησης βελτιώνουν την καθημερινότητα μαθητών και εκπαιδευτικών στην Ορεστιάδα.

ο «Μαζί για το Παιδί», με την πολύτιμη υποστήριξη της ELPEN, ολοκλήρωσε παρεμβάσεις στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Ορεστιάδας και στο ο 11 Νηπιαγωγείο Ορεστιάδας, ενισχύοντας την εκπαιδευτική εμπειρία 232 μαθητών και των 37 εκπαιδευτικών τους στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαζί στις Ακριτικές». Στόχος των παρεμβάσεων είναι η παροχή ίσων ευκαιριών στους μαθητές της Ορεστιάδας, εξασφαλίζοντας ένα αναβαθμισμένο σχολικό περιβάλλον, που προσφέρει πρόσβαση στη γνώση και σε σύγχρονα εκπαιδευτικά μέσα. Στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Ορεστιάδας, το πρώτο εκπαιδευτήριο που ιδρύθηκε στην πόλη, πραγματοποιήθηκε αναβάθμιση της σχολικής βιβλιοθήκης με νέο εξοπλισμό, εμπλουτισμός με περισσότερα από 750 βιβλία και δημιουργία γωνιάς έρευνας με ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Παράλληλα, το σχολείο ενισχύθηκε με σύστημα διαδραστικής εκπαίδευσης, φορητούς υπολογιστές, εκτυπωτή-scanner, εκπαιδευτικά επιτραπέζια παιχνίδια και έπιπλα. Στο 11ο Νηπιαγωγείο Ορεστιάδας δημιουργήθηκε κοινόχρηστος χώρος με θεματικές γωνιές παιχνιδιού και φιλαναγνωσίας, ενώ οι αίθουσες εξοπλίστηκαν με

σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό, διαδραστικό σύστημα εκπαίδευσης και εκτυπωτή. Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τη μαθησιακή διαδικασία και υποστηρίζουν τη γνωστική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των 27 παιδιών που φοιτούν στο νηπιαγωγείο. Η Πρόεδρος του «Μαζί για το Παιδί», Αλεξάνδρα Μαρτίνου, ανέφερε: «Στο ‘‘Μαζί για το Παιδί’’ πιστεύουμε ότι κάθε παιδί, ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας του, αξίζει να έχει πρόσβαση σε ένα σύγχρονο, υποστηρικτικό και εξωστρεφές σχολικό περιβάλλον. Μέσα από το πρόγραμμα ‘Μαζί στις Ακριτικές’ στεκόμαστε

δίπλα στις τοπικές κοινωνίες, ενισχύοντας σχολικές μονάδες που αποτελούν πυρήνες γνώσης, ανάπτυξης και συμπερίληψης για τα παιδιά. Ευχαριστούμε θερμά την ELPEN για τη σταθερή της στήριξη και τη συμβολή της στη δημιουργία καλύτερων εκπαιδευτικών συνθηκών για τους μαθητές της ακριτικής Ελλάδας». Ο Co-CEO του ομίλου ELPEN και πρόεδρος της ΠΕΦ, Θεόδωρος Τρύφων, δήλωσε: «Είμαστε πολύ χαρούμενοι που για ακόμα μία χρονιά η ELPEN συμμετέχει στο πρόγραμμα ‘‘Μαζί στις Ακριτικές’’ και από κοινού με τον οργανισμό ‘Μαζί για το Παιδί’ στηρίζουμε τις ανάγκες των κατοίκων ακριτικών περιοχών της Ελλάδας. Μέσα από την υλικοτεχνική αναβάθμιση του 1ου Δημοτικού Σχολείου και του 11ου Νηπιαγωγείου Ορεστιάδας δημιουργούμε σύγχρονους χώρους που καλλιεργούν δεξιότητες, κριτική σκέψη και εξοικείωση με την τεχνολογία. Στοιχεία απαραίτητα για το αύριο των κοινωνιών μας, καθώς όλα ανεξαιρέτως τα παιδιά πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον, ανεξαρτήτως από τον τόπο στον οποίο μεγαλώνουν. Γιατί κάθε παιδί αξίζει να έχει πρόσβαση στις ίδιες ευκαιρίες. u

| περί υγείας | 23

elpen ορεστιαδα - Ωνασειο ECMO_R.indd 23

16/7/2026 12:32:55 μμ

Νέο εγκεκριμένο φάρμακο για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο μαστού

O

Οι κλινικές δοκιμές κατέδειξαν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, παρατείνοντας τον χρόνο ανταπόκρισης και καθυστερώντας την εξέλιξη της νόσου.

αμερικανικός οργανισμός φαρμάκων (FDA) ενέκρινε πρόσφατα το sacituzumab govitecan (Trodelvy) ως μονοθεραπεία για την πρώτης γραμμής αντιμετώπιση ασθενών με τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό τριπλά αρνητικό καρκίνο μαστού (TNBC), οι οποίοι δεν είναι κατάλληλοι για θεραπεία με αναστολείς PD-1/PD-L1. Ο καθηγητής Θεραπευτικής - Ογκολογίας - Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, Θάνος Δημόπουλος, και η δρ Αγγελική Ανδρικοπούλου αναφέρουν ότι η έγκριση βασίστηκε στα θετικά αποτελέσματα της τυχαιοποιημένης μελέτης φάσης III ASCENT-03, η οποία κατέδειξε σημαντικό κλινικό όφελος έναντι της συμβατικής χημειοθεραπείας. Ο τριπλά αρνητικός καρκίνος μαστού αποτελεί μία από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου του μαστού, χαρακτηριζόμενος από απουσία έκφρασης των ορμονικών υποδοχέων και του HER2 υποδοχέα. Αυτός ο τύ-

ξε σαφές όφελος από την πος καρκίνου του μαστού θεραπεία με sacituzumab συναντάται στο 10-15% govitecan ως προς τη διτων περιπτώσεων, εμφανίάρκεια της ανταπόκρισης, ζεται συχνότερα σε νεότεπου ήταν 12,2 μήνες έναντι ρες γυναίκες (κάτω των 50 των 7,2 μηνών στο σκέλος ετών) και έχει μεγαλύτερη της χημειοθεραπείας, ενώ πιθανότητα υποτροπής ιδιοι μισοί ασθενείς ανταποαίτερα τα πρώτα 3-5 χρόνια κρίθηκαν στην θεραπεία. μετά τη διάγνωση. Παρά Με βάση τα θετικά αυτά τις πρόσφατες εξελίξεις Θάνος αποτελέσματα το φάρστην πρώτη γραμμή θεΔημόπουλος ραπείας της μεταστατικής μακο έλαβε έγκριση από (καθηγητής τον FDA, αλλάζοντας τον νόσου που πλέον περιλαμΙατρικής ΕΚΠΑ) θεραπευτικό αλγόριθμο βάνει την ανοσοθεραπεία, του μεταστατικού τριπλά ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών είτε δεν εκφράζει επαρκώς αρνητικού καρκίνου μαστού. τον υποδοχέα PD-L1 (CPS <10) είτε δεν Όμως η έγκριση του φαρμάκου δεν μπορεί να λάβει ανοσοθεραπεία. Σε περιορίστηκε μόνο στους ασθενείς με αυτή την ομάδα ασθενών, το φάρμακο μεταστατικό τριπλά αρνητικό καρκίνο sacituzumab govitecan μείωσε τον κίν- μαστού με αρνητική έκφραση PDδυνο υποτροπής της νόσου κατά 38% L1 (CPS <10). Στις 24 Ιουνίου 2026, ο προσφέροντας ένα μέσο διάστημα χω- FDA ενέκρινε και τον συνδυασμό του ρίς υποτροπής στους 9,7 μήνες έναντι sacituzumab govitecan με ανοσοθετων 6,9 μηνών με την κλασική χημειο- ραπεία με pembrolizumab (Keytruda) θεραπεία. Η μελέτη «ASCENT-03» έδει- για την πρώτη γραμμή θεραπείας σε

ασθενείς με θετική έκφραση PD-L1 (CPS ≥10). Η απόφαση βασίστηκε στα αποτελέσματα της μελέτης φάσης III «ASCENT-04/KEYNOTE-D19», η οποία απέδειξε σημαντική υπεροχή του συνδυασμού έναντι του έως σήμερα καθιερωμένου συνδυασμού χημειοθεραπείας με pembrolizumab. Συγκεκριμένα, ο συνδυασμός πέτυχε μείωση του κινδύνου εξέλιξης της νόσου κατά 35% και οδήγησε σε παράταση του διαστήματος χωρίς υποτροπή κατά 3,4 μήνες (από 7,8 σε 11,2 μήνες) συγκριτικά με τη χημειοθεραπεία. Σε μεταγενέστερη ανάλυση που παρουσιάστηκε στο αμερικάνικο συνέδριο ASCO 2026, ο συνδυασμός εμφάνισε, επίσης, πλεονέκτημα στον χρόνο μέχρι τη δεύτερη υποτροπή της νόσου μετά από επόμενη θεραπεία, γεγονός που δείχνει πως το όφελος συνεχίζεται. Συνεπώς, η πρόσφατη αυτή έγκριση αλλάζει σημαντικά και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με νέα διάγνωση PD-L1 θετικού μεταστατικού TNBC. u

Σημαντική παρουσία της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Αιματολογίας 2026 Σηματοδοτείται πρόοδος στη διαχείριση αιματολογικών νοσημάτων και στη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών.

H

Θεραπευτική Κλινική του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ συμμετείχε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Αιματολογίας (European Hematology Association – EHA) 2026, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Στοκχόλμη της Σουηδίας. Το ετήσιο συνέδριο της EHA συγκεντρώνει χιλιάδες ερευνητές, κλινικούς ιατρούς και επαγγελματίες υγείας από όλο τον κόσμο, λειτουργώντας ως κορυφαίο βήμα παρουσίασης των νεότερων επιστημονικών εξελίξεων που διαμορφώνουν το μέλλον της διάγνωσης και της θεραπείας των αιματολογικών νοσημάτων. Η ενεργός παρουσία της Θεραπευτικής Κλινικής στο συνέδριο επιβεβαιώνει τη διαρκή συμβολή της στην προαγωγή της έρευνας και της αριστείας στην κλινική πράξη. O διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής, καθηγητής Θεραπευτικής - Ογκολογίας - Αιματολογίας, ΜελέτιοςΑθανάσιος Δημόπουλος, παρουσίασε τα αποτελέσματα της διεθνούς, πολυκεντρικής μελέτης φάσης 3 SUCCESSOR-2

ως Late-Breaking Abstract. Η μελέτη αξιολόγησε τον συνδυασμό μεζιγδομίδης, καρφιλζομίμπης και δεξαμεθαζόνης (MeziKd) έναντι του καθιερωμένου σχήματος καρφιλζομίμπης και δεξαμεθαζόνης (Kd) σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή/ και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα, οι οποίοι είχαν προηγουμένως εκτεθεί σε λεναλιδομίδη και αντι-CD38 μονοκλωνικά αντισώματα (δαρατουμουμάμπη, ισατουξιμάμπη). Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς ο συνδυασμός MeziKd μείωσε τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου ή θανάτου κατά 52%. Επίσης, προέδρευσε σε στρογγυλό τραπέζι σχετικά με τη βελτιστοποίηση των θεραπευτικών επιλογών σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα, καθώς και σε συζήτηση για την AL αμυλοείδωση και τις πρόδρομες μορφές του πολλαπλού μυελώματος. Ο καθηγητής Θεραπευτικής - Αιματολογίας και μέλος του συμβουλίου της EHA, Ευάγγελος Τέρπος, παρουσίασε τα νεότερα στον τρόπο σύγχρονης διαχείρισης

των ασθενών με πλασματοκυτταρική λευχαιμία, καθώς και στον ρόλο των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα. Τέλος, παρουσίασε τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης φάσης 2 DaraBelaRd, αναδεικνύοντας υψηλά ποσοστά αρνητικής ελάχιστα υπολειπόμενης νόσου με τον συνδυασμό δαρατουμουμάμπης, μαφοντοτινικής μπελαταμάμπης, λεναλιδομίδης και δεξαμεθαζόνης σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα που δεν είναι επιλέξιμοι για αυτόλογη μεταμόσχευση. Ο καθηγητής Θεραπευτικής-Παθολογίας-Ογκολογίας, Ευστάθιος Καστρίτης, παρουσίασε τα αποτελέσματα της πολυκεντρικής μελέτης φάσης 1 σχετικά με έναν καινοτόμο παράγοντα, το etentamig, σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα/ανθεκτική AL αμυλοείδωση. Τα ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά πλήρους ύφεσης (91%) σε συνδυασμό με το ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας αποτελούν ενθαρρυντικά

αποτελέσματα. Επίσης, ανέπτυξε τον ρόλο της χορήγησης υποδόριας ανοσοσφαιρίνης για την πρόληψη των λοιμώξεων σε ασθενείς με πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες. Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Ογκολογίας, Μαρία Γαβριατοπούλου, προέδρευσε σε στρογγυλό τραπέζι όπου συζητήθηκαν τα αποτελέσματα πολυκεντρικών κλινικών μελετών για το πολλαπλούν μυέλωμα με νεότερους παράγοντες που εντάσσονται στη θεραπευτική φαρέτρα και περιλαμβάνουν αμφι-ειδικά αντισώματα, όπως η τεκλισταμάμπη, τόσο ως μονοθεραπεία όσο και σε συνδυασμό με άλλους κλασικούς αντι-μυελωματικούς παράγοντες (δαρατουμουμάμπη, λεναλιδομίδη), αλλά και νεότερους ανοσοτροποποιητικούς παράγοντες όπως η ιμπερδομίδη. Επίσης, συμμετείχε και σε συζήτηση για θέματα ισότιμης πρόσβασης σε αντικαρκινικές θεραπείες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη συμμετοχή και εκπροσώπων ασθενών. u

24 | περί υγείας |

Δημοπουλος καρκινος μαστου - Συνεδριο αιματολογιας_L.indd 24

15/7/2026 2:54:15 μμ

Νοητική κόπωση: Το σύμπτωμα που ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αναγνωρίζουν στην καθημερινότητά τους Ο τρόπος ζωής και η διατροφή επηρεάζουν σημαντικά τη γνωσιακή λειτουργία.

K

ούραση, δυσκολία συγκέντρωσης, αίσθημα «νοητικής ομίχλης», μειωμένη πνευματική απόδοση. Για πολλούς ανθρώπους, τα συμπτώματα αυτά θεωρούνται, πλέον, σχεδόν φυσιολογικό κομμάτι της καθημερινότητας. Οι απαιτητικοί ρυθμοί ζωής, η συνεχής έκθεση σε πληροφορίες και οθόνες, το χρόνιο στρες, αλλά και οι διαταραχές ύπνου φαίνεται να επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τη γνωσιακή λειτουργία –ακόμα και σε νεότερες ηλικίες. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η γνωσιακή υγεία δεν αφορά αποκλειστικά τις μεγαλύτερες ηλικίες. Η πνευματική απόδοση, η συγκέντρωση και η διατήρηση της νοητικής εγρήγορσης αποτελούν ζητήματα που απασχολούν ολοένα και περισσότερους ανθρώπους κάθε ηλικίας, ιδιαίτερα μέσα στους έντονους ρυθμούς της σύγχρονης καθημερινότητας. Την ίδια στιγμή, όσο αυξάνονται οι απαιτήσεις της καθημερινότητας, τόσο περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν τρόπους να υποστηρίξουν

όχι μόνο τη σωματική, αλλά και τη νοητική τους ευεξία. Η διατήρηση της πνευματικής απόδοσης φαίνεται, πλέον, να αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της συνολικής φροντίδας της υγείας, καθώς η σύγχρονη επιστημονική έρευνα δείχνει ότι ο τρόπος ζωής και η διατροφή επηρεάζουν σημαντικά τη γνωσιακή λειτουργία.

Ο ποιοτικός ύπνος, η συστηματική σωματική δραστηριότητα, η πνευματική άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή συνδέονται με τη διατήρηση της πνευματικής εγρήγορσης και της συγκέντρωσης. Παράλληλα, ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά που σχετίζονται με τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, το Neuralex είναι ένα συμπλήρωμα διατροφής, που συνδυάζει DHA και EPA Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνη D3, βιταμίνες του συμπλέγματος Β και σελήνιο, συστατικά που σχετίζονται με τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου και του οργανισμού. Το DHA είναι ένα από τα σημαντικότερα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του εγκεφάλου. Μαζί με το EPA συμμετέχουν στη δομή των κυτταρικών μεμβρανών και αποτελούν βασικά συστατικά για τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος. u

Καρκίνος του πνεύμονα

Η πρόληψη δεν μπορεί να περιμένει άλλο!

H

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αυξήσει την πενταετή επιβίωση σε ποσοστά άνω του 90%, όμως η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» ακόμη εκκρεμεί.

απόφαση της Πολιτείας να εξασφαλίσει 300 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τη συνέχιση του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» αποτέλεσε ένα ισχυρό μήνυμα υπέρ της πρόληψης. Για πρώτη φορά, η μετάβαση στη «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης» εποχή συνοδεύτηκε από σαφή πολιτική δέσμευση ότι οι δράσεις προσυμπτωματικού ελέγχου δεν θα διακοπούν λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει με ακόμα μεγαλύτερη ένταση ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς θα προχωρήσει το πιλοτικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα; Η ένταξη του screening για τον καρκίνο του πνεύμονα στο «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει ανακοινωθεί επανειλημμένα από την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα, δεν έχουν παρουσι-

αστεί δημόσια οι λεπτομέρειες του επιχειρησιακού σχεδιασμού, ούτε έχει αποσαφηνιστεί το ακριβές χρονοδιάγραμμα που θα επιτρέψει την έναρξη του προγράμματος. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς το μέγεθος του προβλήματος. Στην Ελλάδα καταγράφονται κάθε χρόνο περίπου 9.000 νέα περιστατικά καρκίνου

του πνεύμονα και περισσότεροι από 8.300 θάνατοι. Πρόκειται για τη μορφή καρκίνου με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη διάγνωση καθοριστικό παράγοντα επιβίωσης. Η επιστημονική κοινότητα είναι σαφής: όταν ο καρκίνος του πνεύμονα διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο, η πενταετής επιβίωση μπορεί να υπερ-

βεί το 90%. Αντίθετα, στα προχωρημένα στάδια υποχωρεί σε ποσοστά χαμηλότερα του 10%. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την αξία του οργανωμένου προσυμπτωματικού ελέγχου. Με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για αύξηση των περιστατικών κατά 24% έως το 2035, η ανάγκη για δράση γίνεται ακόμα πιο επιτακτική. Το ζητούμενο, πλέον, δεν είναι αν χρειάζεται το πρόγραμμα –αυτό έχει απαντηθεί. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν υπάρχει η απαιτούμενη πολιτική και επιχειρησιακή ετοιμότητα για να προχωρήσει. «Έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίοι πόροι;», «Πότε θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ώστε να ξεκινήσει η πιλοτική εφαρμογή;», και, κυρίως, «Πότε μπορεί ο στόχος έναρξης να επιτευχθεί ρεαλιστικά;» Για χιλιάδες πολίτες, η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα αποτελεί ζήτημα ζωής. u

| περί υγείας | 25

καρκινος πνευμονα - Νοητική κόπωση_R.indd 25

15/7/2026 2:57:01 μμ

Το φαρμακείο της γειτονιάς Βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού, γι’ αυτό συγκεντρώσαμε προϊόντα για όλη την οικογένεια, που προσφέρουν ολοκληρωμένη προστασία από τον ήλιο, καθημερινή φροντίδα της επιδερμίδας και όλα όσα χρειάζεστε για να απολαμβάνετε τις καλοκαιρινές σας εξορμήσεις με άνεση και ασφάλεια. Επιμέλεια: Μαριάνα Ιωάννου

Intermed Euderma Babyderm Sunscreen Cream Spray Προστατέψτε αποτελεσματικά το δέρμα των παιδιών σας με το Euderma Babyderm Sunscreen Cream Spray SPF 50. Το διάφανο αντηλιακό spray για πρόσωπο και σώμα, προσφέρει πολύ υψηλή προστασία από την UVA και UVB ακτινοβολία, ενώ εφαρμόζεται εύκολα και γρήγορα σε στεγνό ή βρεγμένο δέρμα, χωρίς να αφήνει λευκά υπολείμματα. Χάρη στον συνδυασμό προηγμένων UV φίλτρων και βιταμίνης C, συμβάλλει στην ενυδάτωση της επιδερμίδας και στην προστασία της από την οξειδωτική φθορά. Είναι κατάλληλο για παιδιά από 3 ετών, προσφέροντας άνεση και αξιόπιστη προστασία σε όλη την οικογένεια.

Korres Aegean Bronze Διφασικό αντηλιακό νερό για έντονο μαύρισμα Απολαύστε τον ήλιο με το Korres Aegean Bronze με δείκτη SPF50, που προσφέρει υψηλή προστασία από την UVA και UVB ακτινοβολία, ενώ ενισχύει το φυσικό σας μαύρισμα. Η σύνθεσή του με upcycled έλαιο χαρουπιού, έλαιο άργκαν και βιταμίνη Ε περιποιείται την επιδερμίδα σας, χαρίζοντας μεταξένια αίσθηση χωρίς λιπαρότητα. Είναι κατάλληλο για όλους τους τύπους δέρματος, ανθεκτικό στο νερό και διαθέτει το μοναδικό άρωμα Aegean Bronze, που θυμίζει καλοκαιρινές στιγμές στο Αιγαίο. Ανακινήστε καλά πριν από τη χρήση και εφαρμόστε το πριν από την έκθεση στον ήλιο, ανανεώνοντας συχνά για συνεχή προστασία.

Uni-Pharma Repel Pocket Spray, άοσμο εντομοαπωθητικό Αποτελεσματική προστασία από τα ενοχλητικά έντομα υπόσχεται το άοσμο εντομοαπωθητικό Repel Pocket Spray, για να είστε άνετοι στις διακοπές σας. Η σύνθεσή του με IR3535 (20%) προσφέρει αξιόπιστη προστασία έως και 8 ώρες από κουνούπια, συμπεριλαμβανομένου του κουνουπιού τίγρη, καθώς και από σκνίπες, τσιμπούρια, ψύλλους, μύγες, μέλισσες και σφήκες. Είναι κατάλληλο για όλη την οικογένεια, δερματολογικά ελεγμένο, χωρίς άρωμα και συντηρητικά, ενώ δεν αφήνει λιπαρότητα στο δέρμα. Η πρακτική συσκευασία τσέπης σάς επιτρέπει να το έχετε πάντα μαζί σας.

Caudalie Vinosun After Sun Repairing Lotion Χαρίστε στην επιδερμίδα σας την περιποίηση που χρειάζεται μετά την έκθεση στον ήλιο, με το Caudalie Vinosun After Sun Repairing Lotion. Ενυδατώνει, επανορθώνει και καταπραΰνει το δέρμα, ανακουφίζοντας από το αίσθημα καύσου, ενώ συμβάλλει στη διατήρηση του μαυρίσματος για έως και 2 εβδομάδες. Η μη λιπαρή, δροσερή σύνθεσή του με εκχύλισμα aloe vera, βιολογικό νερό σταφυλιών και λάδι καρύδας θρέφει σε βάθος, αφήνοντας την επιδερμίδα απαλή, ενυδατωμένη και διακριτικά αρωματισμένη. Είναι ιδανικό για πρόσωπο και σώμα, για ολοκληρωμένη φροντίδα μετά από κάθε ηλιόλουστη ημέρα.

26 | περί υγείας |

FARMAKEIO GEITONIAS_PROIONTIKO_x2.indd 26

15/7/2026 2:57:29 μμ

Δωρεά της UNI-PHARMA στο ΕΚΠΑ εις μνήμην της καθηγήτριας Φαρμακολογίας, Ιωάννας Ανδρεάδου Προμήθεια 106 αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών (AED) και ισάριθμων κιτ πρώτων βοηθειών, για την ουσιαστική ενίσχυση της ασφάλειας φοιτητών, ακαδημαϊκού προσωπικού και επισκεπτών.

Μ

ια δωρεά με ισχυρό κοινωνικό και συμβολικό αποτύπωμα, αφιερωμένη στη μνήμη της καθηγήτριας Φαρμακολογίας του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, Ιωάννας Ανδρεάδου, που έφυγε αδόκητα από τη ζωή, πραγματοποίησε ο Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη (ΟΦΕΤ) με πρωτοβουλία της προέδρου του, Ιουλίας Τσέτη, προς το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η δωρεά αφορά στην προμήθεια 106 αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών (AED) και ισάριθμων κιτ πρώτων βοηθειών, τα οποία εγκαθίστανται, ήδη, σε εγκαταστάσεις των σχολών του ΕΚΠΑ στην Αττική και την Εύβοια, ενισχύοντας ουσιαστικά την ασφάλεια φοιτητών, ακαδημαϊκού προσωπικού και επισκεπτών. Η ανακοίνωση της δωρεάς από τον πρύτανη του ΕΚΠΑ, Γεράσιμο Σιάσο, και την πρόεδρο του ΟΦΕΤ, Ιουλία Τσέτη, πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκδήλωσης μνήμης για την Ιωάννα Ανδρεάδου, την οποία συνδιοργάνωσαν η πρυτανεία του ΕΚΠΑ και ο Όμιλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη στη Μεγάλη Αίθουσα του Πανεπιστημίου Αθηνών, την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθηγητές και συνεργάτες που είχαν μακροχρόνια επιστημονική και ερευνητική συνεργασία με την εκλιπούσα καθηγήτρια, επισημαίνοντας το δυσαναπλήρωτο κενό που έχει αφήσει. Την εκδήλωση άνοιξε ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής, Γεράσιμος Σιάσος, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημαντική συμβολή της Ιωάννας Ανδρεάδου στην ανάπτυξη της φαρμακευτικής επιστήμης και στην προσφορά της προς το Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά και τους φοιτητές του. Ο πρύτανης ευχαρίστησε την κυρία Ιουλία Τσέτη για τη σπουδαία αυτή προσφορά προς το ΕΚΠΑ, τονίζοντας, παράλληλα, πως «ο αιφνίδιος θάνατος αποτελεί σοβαρή πρόκληση για τα συστήματα υγείας, με τα πρώτα λεπτά να είναι ιδιαίτερα κρίσιμα για την πορεία του ασθενούς». Η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη, φαρμακοποιός MSc και επίτιμη διδάκτορας του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ και του παν. Πατρών Ιουλία Τσέτη, αναφέρθηκε στην προσωπικότητα και το έργο της καθηγήτριας με ιδιαίτερη συγκίνηση, τονίζοντας μεταξύ άλλων: «Η σημερινή δωρεά των 106 απινιδωτών προς το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η πρόεδρος του ΟΦΕΤ, Ιουλία Τσέτη, και ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, Γεράσιμος Σιάσος.

δεν είναι απλώς μια τυπική δωρεά εξοπλισμού, αλλά αποτελεί μια πράξη μνήμης με ουσία, κι ένας τρόπος να συνεχίσει η Ιωάννα να προσφέρει στην ανθρώπινη ζωή, ακόμα και μέσα από την απουσία της. Από πολύ νεαρή ηλικία, η Ιωάννα έδειξε τη βαθιά της αγάπη για τη γνώση, την έρευνα και τη δημιουργία. Με ανήσυχο πνεύμα, επιστημονική περιέργεια και ιδιαίτερη αγάπη για τη χημεία, ήδη, από τα παιδικά της χρόνια, ακολούθησε τον δρόμο της Φαρμακευτικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου ξεχώρισε για την αφοσίωση, την εργατικότητα και το ήθος της. Με επιστημονική τόλμη και διεθνές αποτύπωμα, υπηρέτησε τον τομέα της Φαρμακολογίας με τρόπο που ξεπερνούσε τα στενά όρια της ακαδημαϊκής υποχρέωσης. Για την Ιωάννα, η έρευνα ήταν μία ζωντανή αποστολή, με τελικό αποδέκτη τον ασθενή και την κοινωνία. Μέσα από τη σημαντική της δραστηριότητα στην Καρδιοφαρμακολογία και τη μεταφραστική έρευνα συνέβαλε στη δημιουργία νέας γνώσης και στη σύνδεση της βασικής έρευνας με την κλινική πράξη. Το έργο της αποτυπώθηκε σε σημαντικές διεθνείς δημοσιεύσεις, ερευνητικά προγράμματα, επιστημονικές συνεργασίες και πρωτοβουλίες που ανέδειξαν το ελληνικό ακαδημαϊκό και ερευνητικό δυναμικό πέρα από τα σύνορα της χώρας». Είχα την τιμή να συνεργαστώ μαζί της στον επαγγελματικό στίβο –μέσω της συνεργασίας μας στα έργα του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη– προσπαθώντας από κοινού να φέρουμε στην κλινική πράξη και εν τέλει, στον ασθενή τις ιδέες που η ίδια οραματίστηκε, μαζί με τα «παι-

διά» της όπως αποκαλούσε τους νέους ερευνητές που μαθήτευσαν δίπλα της στο εργαστήριο Φαρμακολογίας. Ιδέες που μετεξελίχθηκαν σε ερευνητικά πρωτόκολλα, επιστημονικές δημοσιεύσεις, κατοχυρωμένα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και επιτυχημένα ερευνητικά προγράμματα καθώς και σε ολοκληρωμένες κλινικές μελέτες και εν τέλει, προϊόντα υγείας. Η Ιωάννα υποστήριζε έμπρακτα και το έργο της Αστικής, Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας (ΑΜΚΕ) Κλέων Τσέτης, και συνέβαλε μέσω της εμπειρίας και της ωριμότητάς της σε θέματα ακαδημαϊκά, στην υποστήριξη δράσεων για την ενίσχυση του έργου των ακαδημαϊκών, των πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, σε μια χρονική περίοδο που οι ειλικρινείς συνεργασίες και ουσιαστική βοήθεια υπήρξαν δυσεύρετες. Παράλληλα, ήταν ενεργό μέλος της επιτροπής ισότητας των φύλων του ΕΚΠΑ, ενώ με αφορμή την αποτρόπαια δολοφονία της φοιτήτριάς της, Γαρυφαλιάς Ψαράκου, πρωτοστάτησε σε εκδηλώσεις κατά της έμφυλης βίας». Κλείνοντας την ομιλία της η πρόεδρος του ΟΦΕΤ σημείωσε ακόμα: «Η πρωτοβουλία του Ομίλου Τσέτη φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα διαρκές αποτύπωμα προσφοράς προς την πανεπιστημιακή κοινότητα, συνδέοντας τη μνήμη της Ιωάννας Ανδρεάδου με την πρόληψη, την ασφάλεια και την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Με αυτόν τον τρόπο, η επιστημονική και ανθρώπινη παρακαταθήκη της, συνεχίζει να εμπνέει και να υπηρετεί το κοινωνικό σύνολο, μετατρέποντας τη μνήμη σε πράξη ουσιαστικής προσφοράς». u

| περί υγείας | 27

οφετ δωρεα_R.indd 27

15/7/2026 2:57:56 μμ

Νέα εκστρατεία ενημέρωσης από την Ipsen Ελλάδος «Μη γυρνάς την πλάτη στον καρκίνο του νεφρού!»

O

Η πρωτοβουλία αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της αξιόπιστης ενημέρωσης για μια, συχνά, «σιωπηλή» πάθηση.

καρκίνος του νεφρού δεν παρουσιάζει πάντα συμπτώματα. Εάν είσαι άνω των 50 ετών, μίλησε με τον γιατρό σου. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σώσει τη ζωή σου!». Το σημαντικό αυτό μήνυμα μεταφέρει στο κοινό η νέα εκστρατεία ενημέρωσης με τίτλο «Μη γυρνάς την πλάτη στον καρκίνο του νεφρού!», την οποία υλοποιεί η βιοφαρμακευτική εταιρεία Ipsen Ελλάδος, υπό την αιγίδα της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ). Ο καρκίνος του νεφρού στα αρχικά στάδια, συνήθως, δεν προκαλεί σαφή ή ειδικά συμπτώματα. Ως αποτέλεσμα, πολλοί άνθρωποι μπορεί να μη γνωρίζουν ότι νοσούν, φτάνοντας στο σημείο να αναζητήσουν ιατρική συμβουλή όταν τα συμπτώματα δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν. Αυτό συνήθως όμως σημαίνει ότι ο καρκίνος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, με όλα όσα αυτό συνεπάγεται για την πρόγνωση του ασθενούς. Σκοπός της εκστρατείας λοιπόν, είναι να ενημερώσει το κοινό για τη σοβαρή αυτή νόσο και να αναδείξει τη σημασία της πρόληψης. Το κεντρικό σποτ της εκστρατείας, το οποίο προβάλλεται στο YouTube, παρουσιάζει με συμβολικό τρόπο γιατί δεν πρέπει να «γυρνάμε την πλάτη», δηλαδή να αγνοούμε τα πιθανά συμπτώματα της «σιωπηλής» αυτής πάθησης. Η σειρά Vidcast με τη συμμετοχή ειδικών ιατρών, διαθέσιμη στο κανάλι της εκστρατείας στο Spotify, παρέχει πλήρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση για τη νόσο, την πρόληψη, τη διάγνωση και τις εξελίξεις ως προς τη θεραπευτική αντιμετώπισή της. Επιπλέον, σημαντική πηγή πληροφόρησης για το κοινό αποτελούν οι σελίδες Facebook και Instagram της εκστρατείας. Κατά την έναρξη της συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε για την παρουσίαση της εκστρατείας, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο του Νεφρού (18 Ιουνίου), ο Corporate Affairs and Value & Access Director Ipsen Greece, Cyprus & Israel, Χρήστος Ελευθερίου, παρουσίασε το αποτύπωμα της Ipsen στον τομέα της Ογκολογίας, επισημαίνοντας την εστίαση της εταιρείας σε δύσκολες στην αντιμετώπιση μορφές καρκίνου και τη δέσμευσή της για την παροχή ουσιαστικής υποστήριξης στους ασθενείς

Στιγμιότυπο από τη συνέντευξη Τύπου. και τους φροντιστές τους. «Η δέσμευσή μας απέναντι στους ασθενείς δεν περιορίζεται στην επιστημονική καινοτομία. Περιλαμβάνει και την ανάγκη να συμβάλουμε στην ενημέρωση, την ενδυνάμωση και την υποστήριξη των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο και των αγαπημένων τους προσώπων. Αναγνωρίζοντας το σημαντικό ιατρικό και ψυχικό φορτίο του καρκίνου του νεφρού, με την εκστρατεία επιδιώκουμε να συμβάλουμε στην κάλυψη αυτής της ανάγκης στην Ελλάδα». Στη συνέχεια ο καθηγητής Παθολογίας Ογκολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Β’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική (τ. Δ/ντης), Π.Γ.Ν. «Αττικόν», επιστ. συνεργάτης, Νοσοκομείο «Υγεία», αντιπρόεδρος Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), Αριστοτέλης Μπάμιας, προχώρησε σε μια περιεκτική παρουσίαση της νόσου και της διαδρομής προς τη διάγνωση, υπογραμμίζοντας ότι στα πρώιμα στάδια, οι θεραπευτικές επιλογές είναι περισσότερες και η πρόγνωση σημαντικά βελτιωμένη. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στους παράγοντες κινδύνου και στα συμπτώματα που θα πρέπει να κινητοποιήσουν τους πολίτες. Ειδικότερα, ανέφερε ότι ο καρκίνος του νεφρού εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (60-70 ετών), ενώ επιβαρυντικοί παράγοντες αποτελούν το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υπέρταση, η χρόνια νεφρική νόσος, η έκθεση σε τοξικές ουσίες και, σε μικρό ποσοστό, η κληρονομικότητα. «Ο καρκίνος του νεφρού μπορεί να εξελίσσεται σιωπηλά, όμως υπάρχουν συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται, όπως η παρουσία αίματος στα ούρα, ο επίμονος πόνος στη νεφρική χώρα, η χρόνια κόπωση, ο πυρετός χωρίς προφανή λοίμωξη ή η δύσκολα ρυθμιζόμενη υπέρταση. Σε αυτές

τις περιπτώσεις, η άμεση επίσκεψη στον ιατρό επιβάλλεται και εφόσον γίνει νωρίς στην πορεία της νόσου, μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια», τόνισε ο κ. Μπάμιας. Εμβαθύνοντας στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του νεφρού, ο παθολόγος ογκολόγος, επίκουρος καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας, ΕΚΠΑ, Ογκολογική Μονάδα, Γ.Ν.Α. «Αλεξάνδρα», Μιχαήλ Λιόντος, ανέφερε ότι η θεραπευτική προσέγγιση δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς, αλλά εξατομικεύεται ανάλογα με το στάδιο, τα χαρακτηριστικά του καρκινικού όγκου και τις ατομικές ανάγκες του ασθενούς. Όπως ανέφερε ο κ. Λιόντος, στα πρώιμα στάδια της νόσου η βασική θεραπευτική επιλογή είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου, ενώ στα προχωρημένα στάδια, πέρα από τη χειρουργική επέμβαση, μπορεί να χορηγηθούν εξειδικευμένα, πιο αποτελεσματικά φάρμακα, όπως οι στοχευμένες θεραπείες και η ανοσοθεραπεία (φάρμακα που αξιοποιούν τη δύναμη του ανοσοποιητικού συστήματος για να καταπολεμήσουν τα καρκινικά κύτταρα). Εκπροσωπώντας την κοινότητα των ασθενών, η αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), Παρασκευή Μιχαλοπούλου, ανέδειξε τον πολύπλευρο αντίκτυπο της νόσου στην καθημερινότητα των ασθενών και των φροντιστών τους, περιγράφοντας τη σωματική, ψυχολογική, κοινωνική και οικονομική διάσταση της διαδρομής τους με τον καρκίνο του νεφρού. Ιδιαίτερα στάθηκε στην ανάγκη της διεπιστημονικής συνεργασίας και της διασφάλισης έγκαιρης και απρόσκοπτης πρόσβασης στις νέες καινοτόμες ογκολογικές θεραπείες, επισημαίνοντας ότι οι δύο αυτές προϋποθέσεις αποτελούν βασικούς πυλώνες για την

παροχή ολοκληρωμένης και ποιοτικής φροντίδας στους ασθενείς. Παράλληλα, ανέφερε ότι η ορθή πληροφόρηση του ασθενούς και της οικογένειάς του είναι βασική προϋπόθεση για τη βέλτιστη διαχείριση της νόσου, επιτρέποντας την καλύτερη κατανόηση της πάθησης, ενισχύοντας τη συμμετοχή στη διαμόρφωση των θεραπευτικών αποφάσεων και βελτιώνοντας τη συμμόρφωση με τις ιατρικές οδηγίες. Η κα Μιχαλοπούλου συμπλήρωσε: «Η οπτική των ασθενών πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου και της χάραξης πολιτικών για τον καρκίνο. Εάν θέλουμε να μειώσουμε την επίπτωση του καρκίνου του νεφρού, δεν πρέπει να περιορίζουμε τη συζήτηση στις θεραπευτικές επιλογές, αλλά να διαμορφώσουμε μια συνολική προσέγγιση που περιλαμβάνει την ψυχοκοινωνική υποστήριξη, την ενημέρωση και την ενδυνάμωση τόσο των ασθενών όσο και των φροντιστών τους». Τέλος, η Corporate Affairs Lead Ipsen Greece, Cyprus & Israel, Αλεξάνδρα Κιτσαντά, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη για την ενίσχυση του δημόσιου διαλόγου γύρω από τον καρκίνο του νεφρού στην Ελλάδα, καθώς είναι σημαντική η επιβάρυνση που η νόσος προκαλεί στους ασθενείς, στους φροντιστές και στο σύστημα υγείας. «Η ενίσχυση της «ορατότητας» του καρκίνου του νεφρού είναι πολύ σημαντικό να προτεραιοποιηθεί, στο πλαίσιο μιας συστηματικής συνεργασίας των εμπλεκόμενων μερών, της Πολιτείας, της ιατρικής κοινότητας, των φαρμακευτικών επιχειρήσεων και των ενώσεων ασθενών. «Η αξιόπιστη πληροφόρηση του κοινού, η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε κατάλληλες θεραπευτικές επιλογές και η ουσιαστική υποστήριξη των ασθενών και των φροντιστών αποτελούν μέρη μιας μακροπρόθεσμης προσέγγισης. Όσο περισσότερο μιλάμε για τον καρκίνο του νεφρού, τόσο περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ενημερωθούν, να αξιολογήσουν τον προσωπικό τους κίνδυνο, να αναγνωρίσουν έγκαιρα τα συμπτώματα και να απευθυνθούν στον γιατρό τους. Η επίγνωση, η ενημέρωση και η συνεργασία αποτελούν προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου». u

28 | περί υγείας |

ipsen νεφρο_L.indd 28

15/7/2026 2:58:20 μμ

ADDS.indd 8

15/7/2026 2:59:06 μμ

ADDS.indd 9

15/7/2026 2:59:32 μμ