Issuu

magazine december 2023

Zo kan het balletje rollen

Maruf Ibatov bouwde aan zijn dromen vanuit een Wellerwoning.

Een diverse wijk is een sterke wijk

Waardevolle BinnensteBuitenDag in Heerlerbaan met huurders, gemeenten en medewerkers van Weller.

Het vieren waard!

Mijnkolonie de Oude Egge heeft een nieuw leven gekregen

Hoofdredactie Krista Wauben

En verder:

Redactie Karin Theunissen, Krista Wauben, Vera Tonnaer en Zuiderlicht

Jacqueline en Ruud zijn altijd in touw voor hun wijk / 8 Deze geschiedenis geven wij door / 14

Fotografie Arjen Schmit, Mieke Offermans z

Tips tegen overlast / 16 Twee mooie en gloednieuwe projecten in Heerlen en Brunssum / 21 Vroeger / 24 De taal van de mam / 31 Weller Happy / 32

Het mooiste park van Parkstad

Waarom het vlammetje van Piet Drenth oplaait voor het Schutterspark.

Vormgeving en productie Zuiderlicht Drukwerk Drukkerij Walters Wellermagazine is een uitgave van Weller. In een biologisch afbreekbare plastic folie vinden zo’n 10.000 exemplaren hun weg naar Wellerklanten en -relaties. Het plastic folie kan uiteraard in de GFT-bak! Heeft u tips, opmerkingen, vragen of leuke berichten voor dit magazine? Stuur ze dan naar Wellermagazine, t.a.v. de redactie, Postbus 2, 6400 AA Heerlen, of mail naar communicatie@wellernet.nl

We staan aan de vooravond van een mooi jaartal: 2024! Het klinkt als een vernieuwend jaar dat veel voor u en ons in petto heeft. Nieuwe vriendschappen, nieuw elan, nieuwe ideeën én nieuwe energie om de uitdagingen aan te gaan die soms ook op ons pad komen. Het belangrijkste is dat we elkaar steunen op deze momenten, maar ook dat we samen genieten van de mooie gebeurtenissen. Aan alle buren, vrienden, familieleden, kennissen, vrijwilligers die iets voor u betekenen dus een woord van dankbaarheid. Ook Weller kan niet zonder haar sociale netwerken. Samen bereiken we niet alleen vernieuwing maar ook een solide basis in onze wijken en buurten. Voor het nieuwe jaar liggen er weer mooie plannen waar we vol enthousiasme gezamenlijk mee aan de slag gaan. Én…. Weller bestaat in 2024 al 20 jaar. We kijken dus uit naar het nieuwe jaar! Een mooi en vernieuwend 2024 gewenst namens alle Wellermedewerkers

wellermagazine december 2023

MET TROTS VIERDEN WE 15 EN 16 SEPTEMBER DE VERNIEUWING VAN DE OUDE EGGE IN BRUNSSUM. NIET ALLEEN OMDAT DE PRACHTIGE ARCHITECTUUR VAN JAN STUYT BEHOUDEN IS. ONZE GROOTSTE TROTS LIGT BIJ DE BETROKKENHEID VAN DE BEWONERS, DIE VANAF HET BEGIN TOT AAN HET LAATSTE PROJECT, DE AANLEG VAN HET EGGEPLEIN, HEBBEN MEEGEDACHT EN ONTWORPEN AAN EEN MOOIE TOEKOMST VOOR HUN OUDE EGGE.

wellermagazine december 2023

134 huizen in de Oude Egge in Brunssum hebben we in de afgelopen acht jaar op een duurzame manier in hun oorspronkelijke glorie hersteld. De aanpak is een voorbeeld van hoe mijnkolonieën nieuw leven kunnen worden ingeblazen voor toekomstige generaties. We vierden dit mooie resultaat met een symposium voor vakgenoten en een feest voor de hele buurt op 15 en 16 september 2023. Als kers op de taart vierden we ook de Wellerdag in de Oude Egge. Het was een gezellige drukte.

EEN LEERZAAM SYMPOSIUM Vrijdag 15 september trapten wij de festiviteiten af met het symposium ‘Wijkvernieuwing Oude Egge - een tweede leven voor een mijnkolonie van Jan Stuyt’. Deze bijeenkomst gaf aan de hand van presentaties en lezingen een mooi beeld van de weg die wij bij de wijkvernieuwing hebben afgelegd. Ook de centrale rol van de bewoners in de transitie en hun authentieke verhalen werden belicht. Tussen de presentaties en een afsluitend debat maakten de deelnemers nog een wandeling door de wijk. Vooral de schuilkelder in de achtertuin van het pand aan de Voorstraat 10 maakte veel indruk; op pagina 14 in dit magazine leest u meer over deze bijzondere plek.

Deze mooie middag met collega’s van Weller en samenwerkingspartners liet het belang zien van onze mijnkolonieën als uniek Limburgs erfgoed en basis voor sociale cohesie. We hopen hiermee de aanzet te geven tot behoud en verdere versterking van de oude mijnwerkersbuurten in Parkstad Limburg. Dat was ook de reden waarom wij deze bijeenkomst samen met de andere corporaties in de regio (Vincio Wonen, Woonpunt, Wonen Zuid, Vanhier Wonen) en de Stadsregio Parkstad Limburg organiseerden. We zijn ons allen bewust van de waarde van de karakteristieke mijnkolonieën in ons werkgebied. Die moeten we koesteren.

EEN MOOIE WELLERDAG Zaterdag 16 september vierden we de officiële opening van de vernieuwde Oude Egge met de bewoners. Op en rondom het Eggeplein bruiste het van de activiteiten. Directeur-bestuurder van Weller Barry Braeken en wethouder Jaimy van Dijk kregen hulp van jonge bewoners bij de openingshandeling, waarbij een Lindeboom werd geplant. Maar het onbetwiste hoogtepunt van de dag was de voetbalclinic met spelers van Roda JC, waar de jeugd vol enthousiasme aan deelnam. Ook waren er zangoptredens en dansoptredens door de kinderen en jongeren van Studio Hellenbrand. Voor jong en oud was er volop vermaak, van springkussens tot een pannakooi en schminken in de Hoeskamer. We zagen vele blije gezichten. Daar doen we het bij Weller allemaal voor!

Nu is het tijd voor de toekomst! Joyce Linssen is moeder van Fynn (5 jaar) en woont sinds 2021 in de Oude Egge

Liesbeth van de Wal organiseert al 7 jaar (samen met Selma) de kindermiddag in de Hoeskamer

“Wij zijn nieuw in de wijk. Ik ben heel blij dat ik hier woon. Het is een fijne wijk en ik heb goed contact met mijn buren; wat wil je nog meer? Het feest was gezellig, goed verzorgd en ook voor de kinderen was er veel geregeld. Wij hebben de aanleg van het Eggeplein op de voet gevolgd. Ook omdat Fynn dol is op bouwmachines. Hij heeft geloof ik in elke vrachtwagen, graafmachine, tractor en kiepwagen gezeten, die op het plein aan het werk was. Zo maak je herinneringen. Ik vond het ook fijn dat wij mochten meepraten over de inrichting van het plein. We hebben allemaal een steentje bij kunnen dragen. Het wordt een mooi plein. En dat pal voor mijn voordeur. Ik verheug mij er nu al op als het in het voorjaar gaat groeien en bloeien.”

“Tijdens het feest hebben wij in de Hoeskamer kinderen geschminkt en heel veel glittertattoos geplaatst. Het weer was top en op het plein was muziek en lekker eten. Iedereen kon meegenieten, want als bewoners waren we allemaal goed voorzien van bonnen. Een mooie geste! Ik vond het ook attent dat Friture Os Sjefke betrokken was bij het feest, want zij hebben het zwaar gehad tijdens de werkzaamheden. Het was denk ik de eerste keer dat oude en nieuwe bewoners van de Oude Egge elkaar hebben ontmoet. Die ontmoeting heeft ons meteen meer kinderen voor de Hoeskamer opgeleverd. Zij spelen nu lekker op woensdagmiddag met ons mee.”

wellermagazine december 2023

Astrid Jongboom is adviseur Wijken en Buurten van Weller “Het vernieuwingsproject is nu écht klaar. Na het feest moest alleen nog het Eggeplein aangelegd worden. De gemeente maakt er een mooi groen plein van, waarvan de inrichting perfect past in de Nieuwe wAarde van Weller. Met groen dat goed is voor biodiversiteit, mens, plant en dier. En met speeltoestellen die we samen met de bewoners én kinderen 1 hebben uitgezocht. In het midden pronkt straks een mooie mozaïekbank; als symbool voor de ontmoetingsfunctie die het nieuwe Eggeplein hopelijk krijgt voor de buurt. De tijd van slopen en bouwen is voorbij. Nu is het tijd om te spelen, 2 elkaar te ontmoeten, de wijk te laten leven en samen nieuwe herinneringen te maken.”

JACQUELINE EN RUUD KUTIN

Jacqueline en Ruud Kutin wonen sinds 1987 in Rennemig. Toen hun kinderen op de basisschool zaten, ontstond op het schoolplein het idee om eens iets leuks te doen voor de kinderen in de wijk. Om hen lekker bezig te houden. Vanaf dat moment ging het balletje rollen voor de Belfo’s*. En het rolt door, want de club vrijwilligers in Rennemig is nog altijd actief. Hun nieuwste wapenfeit? Een Halloweentocht, waarbij 250 kinderen en ouders genoten van een spannende wandeling met duivelse drab en heksensnot (tomatenen erwtensoep). “Het was een reuze feest.”

* Belfo’s zijn actieve buurtbewoners van buurtorganisatie Rennemig. Belfo’s; een samenvoeging van de beginletters van Belemniet- en Fossielenerf.

Jacqueline en Ruud zijn Belfo’s van het eerste uur. Zij organiseren nog altijd leuke activiteiten voor de buurt, ook al zijn hun eigen kinderen inmiddels volwassen en zijn zij de trotse oma en opa van een kleindochter. Dat betekent dat er in hun drukke programma voor de wijk tijd vrijgemaakt moet worden voor oppassen. “Wij doen het met liefde”, lacht Ruud. “Maar zodra onze handen vrij zijn, zijn wij bezig voor de wijk. Ik was in het begin 8

eerlijk gezegd sceptisch over het effect van zo’n bewonerscommissie. Ik dacht dat we nooit voldoende mensen bij elkaar zouden krijgen om echt iets voor mekaar te krijgen. De Belfo’s hebben voor mij het tegendeel bewezen. Samen organiseren we een volle agenda voor oud en jong. De Burendag op 23 september was een groot succes en ook de Halloweentocht bracht veel buren op de been. Op dit moment zijn we druk bezig met de voorbereiding van kerst en dan rollen we weer het nieuwe jaar in. Natuurlijk bereik je niet iedereen met deze activiteiten. Maar toch merk je dat het samenkomen en samen organiseren voor saamhorigheid zorgt en de sfeer in de wijk positief beïnvloedt. Daar doen we het voor.” >

wellermagazine december 2023

BURENHULP En er is meer. Zo werken de Belfo’s binnen Buurtgericht Werken mee aan een veilige, schone en prettige woon- en leefomgeving. Ze nemen deel aan het buurtoverleg hierover met de gemeente Heerlen, Alcander, de politie, handhaving en Weller. Ze organiseren wijkschouwen en ze trommelen de buurt als dat nodig is op voor opruimacties. Jacqueline is hiernaast samen met andere vrijwilligers drie ochtenden in de week als buurtsteun actief in het Buurtpunt Mijn Spoor. “Voordat wij in onze wijk met buurtsteun aan de slag gingen, hebben we eerst in de buurt opgehaald waar mensen behoefte aan hebben”, vertelt zij. “Daar zijn heel concrete acties uit voortgekomen. Denk aan een handje hulp bij het boodschappen doen, een ritje

naar de dokter of het ophalen van een recept bij de apotheek. Sinds deze zomer organiseren we ook nieuwe activiteiten, zoals een buurtontbijt en een high tea waarbij buren elkaar kunnen ontmoeten. Deze activiteiten slaan goed aan. Maar ook als er niets officieels op het programma staat, lopen mensen makkelijk binnen bij het Buurtpunt om een kopje koffie te drinken en even te kletsen. Tijdens die momenten zijn er altijd wel dingen die je

De Belfo’s organiseerden een Halloweentocht waarbij 250 kinderen en ouders genoten van een spannende wandeling met duivelse drab en heksensnot (tomatenen erwtensoep).

oppakt of die meer aandacht verdienen. Gezelligheid en het bieden van ondersteuning zijn in onze wijk zo met elkaar verweven.” NIEUWSGIERIG? Loop gerust eens binnen bij het Buurtpunt Mijn Spoor aan het Belemnieterf 10. Het is elke dinsdag, woensdag en vrijdag open van 10.00 tot 12.00 uur. <

TWEE JAAR GELEDEN VERTELDEN WE HET VERHAAL VAN MARUF IBATOV. HOE HIJ IN 2010 NAAR NEDERLAND KWAM OM EEN NIEUW BESTAAN OP TE BOUWEN VOOR ZIJN GEZIN. INMIDDELS ZIJN DE GROTE DROMEN DIE MARUF TOEN HAD UITGEKOMEN. MAAR DAT WIL NIET ZEGGEN DAT HIJ OPHOUDT MET DROMEN. “DROMEN HELPEN JE VOORUIT IN HET LEVEN. EN IK WIL ALLEEN MAAR VOORUIT.”

Het is 2010 als Maruf beseft dat hij niet meer veilig is in zijn thuisland Tadzjikistan. De omstandigheden verslechteren in het voormalige Sovjetland en voor hem als politieagent wordt het steeds lastiger om overeind te blijven. Hij besluit met hulp van een bekende naar Europa te vluchten om daarna ook zijn gezin naar een veilig thuis te loodsen. “Zonder te weten wat mijn eindbestemming zou zijn, ben ik in

moest ik naar Ter Apel voor een gezondheidskeuring en naar Gilze

Nederland terechtgekomen”, vertelt

voor mijn interview bij de IND.

Maruf in zijn gezellige huis in Eiken-

Gelukkig werd mijn aanvraag voor

derveld. “Ik weet nog goed hoe

politiek asiel goedgekeurd. Vanaf dat

machteloos ik mij voelde. Zonder

moment kon ik Nodira en onze twee

geld. Ik sprak de taal niet. En ik

zoons naar Nederland halen. Uitein-

begreep niets van hoe het er hier

delijk heeft het twee lange jaren

aan toe ging. Mijn begeleider had

geduurd voordat wij elkaar weer in

aangegeven dat ik mijzelf bij de

de armen konden sluiten.”

MARUF IBATOV, NODIRA RAKHMATOWA EN HUN KINDEREN.

politie moest aangeven als vluchteling. Dat heb ik gedaan. Daarna

WEER COMPLEET Nodira: “Toen we eindelijk

MET EIGEN HANDEN “Het meest trots ben ik erop

weer samen konden zijn, begon ons

dat wij alles wat wij bereikt hebben

nieuwe leven. We hebben Nederlands

helemaal zelf met onze eigen handen

geleerd. Maruf heeft twee opleidingen

hebben opgebouwd”, vertelt Maruf

gevolgd, eerst tot beveiliger en daar-

trots. “Elke cent hebben we opzij

na tot Buitengewoon Opsporings-

gezet om een goed bestaan op te

ambtenaar. We kregen ons fijne huis

bouwen, ons huis in te richten en

in Eikenderveld toegewezen. En de

onze kinderen een toekomst te

kinderen doen het goed op school.

geven. In Tadzjikistan hadden we

Zelf ben ik vooral in die eerste jaren

voor elk klusje wel een handige

best eenzaam geweest. Wij zijn zo

klusjesman. Hier is dat niet te

ver weg van iedereen waar wij van

betalen. Dus hebben we zelf geschil-

houden. Dat is ook de reden waarom

derd, behangen en zelf vloeren

we hier nog voor gezinsuitbreiding

gelegd. Wij vinden het mooi. Ons

hebben gekozen. Aziz en Amir zijn in

leven is er op alle fronten op vooruit

Tadzjikistan geboren; zij waren 3 en 1

gegaan. Maar het belangrijkste, we

toen wij naar Nederland kwamen.

zijn gelukkiger geworden. Zeker nu

Almira en Anis zijn in Nederland

we in de loop der jaren in de buurt

geboren; zij maken onze familie hier

ook meer mensen hebben leren

groter en maken ons geluk compleet.”

kennen. Lieve vrienden en goede buren maken het gemis van onze geliefden in Tadzjikistan voor een groot deel goed. En voor dat laatste beetje hebben we tegenwoordig social media, toch? We bellen en beeldbellen heel wat af.” <

wellermagazine december 2023

wellermagazine juli 2021

‘Nee heb je, ja kun je krijgen. Als je maar probeert om je dromen na te jagen.’ Dat is het motto van de 39-jarige Maruf Ibatov. Hij laat geen kans liggen om zichzelf te ontwikkelen. “Ik wil een voorbeeld zijn voor mijn kinderen. Hen laten zien dat je je doelen kunt bereiken als je dat écht wil”, vertelt hij in zijn woonkamer in Eikenderveld. De salontafel staat vol zoete lekkernijen en noten voor bij de koffie. Een teken van gastvrijheid: “Iedereen moet zich welkom voelen bij ons thuis.” Maruf en Nodira komen uit Tadzjikistan. Hun twee oudste kinderen waren nog klein toen zij naar Nederland kwamen. Zij zitten inmiddels op het VWO in Heerlen en dromen minstens zo grote dromen als hun ouders. De twee jongsten zitten nog op de basisschool. In Tadzjikistan werkte Maruf als rechercheur bij de politie. In Nederland moest hij onderaan de ladder beginnen. “Nadat ik de basisregels van het Nederlands had geleerd, heb ik op het

wellermagazine december 2023

MBO de opleiding tot beveiliger en daarna tot Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) gevolgd”, vertelt hij. “Jarenlang zat ik als dertiger in klassen met 16- en 17jarigen. Ik vond het geen probleem. Het was nodig om mijn carrière in Nederland op te bouwen.” EEN VEILIG THUIS Na zijn opleiding kon Maruf als steward bij Arriva aan de slag. “In het dagelijkse contact met al die treinreizigers leerde ik letterlijk in een sneltreinvaart goed Nederlands. In 2022 besloot ik de stoute schoenen aan te trekken en bij de gemeente Heerlen te solliciteren op een baan als BOA. Ik werd aangenomen voor het team Heerlen-Centrum. Ik vind mijn werk fantastisch. Iedere dag ontmoet ik andere mensen: inwoners, bezoekers van de stad en ondernemers. Mijn nietNederlandse afkomst komt hierbij goed van pas. Ik spreek Russisch, Afghaans en Oekraïens; er wonen best veel mensen met deze nationaliteiten in Heerlen. Ik kan hen in hun eigen taal benaderen. Daar wordt positief op gereageerd. Het leuke is dat ik nu ook geregeld bij Weller over de vloer kom. Weller gaf mij tien jaar geleden een veilig thuis in Eikenderveld, nu werken we samen aan mooie en veilige wijken in Heerlen. Zo kan het balletje rollen.”

NOG VOLOP DROMEN Na al die grote stappen die Maruf voor zijn gezin heeft gezet, zit hij nog altijd niet stil. “De enige weg die ik zie is de weg vooruit. Dit jaar heb ik mijn motorrijbewijs gehaald; sindsdien werk ik ook als motorBOA. En zo liggen er nog volop kansen om mij verder te ontwikkelen. Wie weet beheers ik de Nederlandse taal op een gegeven moment zo goed dat ik toch naar de politieacademie kan of zelfs rechten kan studeren. Dat is mijn ultieme droom. En dromen zijn er om na te jagen. Wij zijn gelukkig in Heerlen. Nu mijn vrouw en ik allebei een goede baan hebben, kunnen we zelfs een huis kopen. De kinderen zijn duidelijk over deze stap. Die willen voor geen goud weg uit Eikenderveld. Zij zijn hier geworteld.” <

In de Voorstraat 10 zat tijdens de Tweede Wereldoorlog een kleine kruidenierswinkel van Coöperatie ‘Ons Dagelijks Brood’. Deze winkel werd gerund door de ouders van de nu 80-jarige John Hendriks. John maakte net nog een stukje van de Tweede Wereldoorlog mee en heeft vaker moeten schuilen in de kelder in hun achtertuin. Hij keert graag terug naar de wijk waar hij opgroeide om zijn herinneringen over deze tijd te delen. Ook als kinderen van Basisschool Eikenderveld de schuilkelder bezoeken voor een project over WOII.

de opvang van onderduikers. Als dat zo was geweest, dan had ik daar van mijn ouders zeker wel eens iets over gehoord. Ik ben er dus 99% zeker van dat dát niet is gebeurd. Het is bekend dat er elders in Brunssum en ook in de Oude Egge in de Tweede Wereldoorlog wel meerdere onderduikhuizen en schuilkelders zijn geweest. De meeste schuilkelders zijn na de oorlog verwijderd. Ik vind het ongelofelijk waardevol dat juist de schuilkelder in onze vroegere achtertuin nog helemaal intact is en bewaard blijft.”

John vertelt dat zijn ouders in 1937, in de moeilijke crisisjaren voor de oorlog, naar de Oude Egge zijn verhuisd. “Ze kwamen uit Geleen waar hun ‘Luxe banketbakkerij en Lunchroom’ door de crisis failliet was gegaan. Ik kan mij niet veel van de oorlogsjaren herinneren, maar weet wel nog dat wij regelmatig moesten schuilen. Als we ’s nachts wakker werden door het luchtalarm of het geluid van overvliegende bommenwerpers hoorden, moesten we snel het huis uit en de kelder in. Daar zaten we dan een tijdje, meestal met andere buren uit de wijk.”

OM NOOIT MEER TE VERGETEN De schuilkelders werden gemaakt van rioolbuizen. Ze werden tot onder het maaiveld ingegraven en voorzien van zitbanken. John kan zich herinneren dat er ruimte was voor twaalf volwassenen. Tijdens een scholenbezoek mogen kinderen uit Eikenderveld in kleine groepjes even plaatsnemen in de schuilkelder. Ryouellton uit groep 6 vindt het spannend. “Verstopt… voel ik mij bang”, schrijft hij na zijn bezoek aan de kelder op in zijn schriftje. “Ik denk, ik leef nog … en het is donker…” Khadija en Livia zijn bang dat er spinnen zitten: “Maar als er echt gevaar is dan denk je niet aan spinnen”, vertellen zij. “Dan ben je blij dat je veilig zit.” <

ONGELOFELIJK WAARDEVOL Na de oorlog verdween de schuilkelder letterlijk en figuurlijk uit beeld. John: “Er gaan verhalen de rondte dat hij tijdens de oorlog gebruikt zou zijn voor

Tijdens de vernieuwing van de ruim 100 jaar Oude Egge is in de achtertuin van de woning aan de Voorstraat 10 een schuilkelder uit de Tweede Wereldoorlog ontdekt. Wij hebben deze bijzondere plek in ere gehouden. Met steun van de huidige bewoners stellen wij de schuilkelder op verzoek open om de verhalen van de wijk en onze regio door te geven aan volgende generaties.

Dit gedichtje schreef Zakaria uit groep 7 van Basisschool Eikenderveld over het bezoek aan de schuilkelder: Schuilkelder

Er kwamen veel vliegtuigen over in de oorlog. De bunker bestaat uit twee buizen. Als je een luchtalarm hoorde moest je direct naar de kelder. Hier in de bunker ruik je een soort rivierwater en planten. Het is erg benauwd. Ik zou het niet volhouden om er twee of drie dagen in te zitten.

wellermagazine december 2023

IN MEEZENBROEK EN EIKENDERVELD GAAN SINDS KORT BEWONERSKRACHTEN OP PAD. DEZE NIEUWE CLUB ACTIEVE VRIJWILLIGERS IS ONTZETTEND BELANGRIJK VOOR HET WERK AAN FIJNERE WIJKEN EN BUURTEN. OOK VOOR ANDERE BUURTEN ZOEKEN WE BEWONERSKRACHTEN. DOET U MEE?

WAT KUNT U DOEN ALS U OVERLAST ERVAART? Weller werkt aan woonplezier. Dat gaat voor ons veel verder dan het verhuren van woningen alleen. Wij werken aan fijne en veilige wijken voor onze huurders. Helaas merken wij dat dit streven onder druk staat en dat de overlast toeneemt. Ons advies: meld overlast! Al is het de zoveelste keer. Dan kunnen wij er samen met u iets aan doen. “Ook in onze wijken zien we het aantal overlastmeldingen toenemen”, zegt Barry Braeken, directeur van Weller. “Er ligt meer zwerfafval op straat en in groenvoorzieningen. Mensen ervaren geluidsoverlast, noem maar op. In sommige huishoudens stapelen de problemen zich op. Samen met onze partners proberen wij de overlast bij de wortel aan te pakken om de kwaliteit van de leefbaarheid in onze wijken hoog te houden. De zes Skaeve Huse die wij samen met Mondriaan en de gemeente Heerlen realiseren voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen zijn hier een voorbeeld van (lees ook pagina 22, red.). In andere steden zien we hoe positief het effect is voor de mensen zelf en hun omgeving als je hen een ander, passend thuis en de juiste begeleiding geeft.”

BLIJVEN MELDEN Huurders die overlast ervaren van hun buren of buurtgenoten kunnen altijd terecht bij ons team Wijken en Buurten. Zie dit team met adviseurs, wijkbeheerders en huismeesters als de ogen en oren van onze wijken. “Maar wij kunnen niet alles zien en weten”, benadrukken Nancy Jehne en Jacqueline Moorer. Zij werken als adviseur Wijken en Buurten in Heerlerbaan en Heerlerheide. “Het is ontzettend belangrijk dat onze huurders het blijven melden als zij problemen ervaren en als zij deze zelf niet opgelost krijgen met hun buren. Samen gaan we dan kijken welke hulp er nodig is. Denk aan burenbemiddeling of het maken van gedragsafspraken. Als deze hulp niet meer voldoende is, weten we welke stappen we moeten zetten om verdere escalatie te voorkomen. De lijnen met handhaving, de politie, gemeenten en met zorgen welzijnspartners zijn kort.”

NIEUW IN HEERLEN In verschillende Heerlense wijken zijn dit najaar enthousiaste bewoners gestart als bewonerskracht. Barry Braeken: “Samen met deze bewoners zetten we onze schouders onder schone en veilige buurten. Zij houden een oogje in het zeil en melden onveilige situaties aan ons, de gemeente of aan een van de andere woningcorporaties die woningen heeft in de buurt. Ze wandelen door de wijk, maken hier en daar een praatje en werken er zo ook aan mee dat alle bewoners zich thuis voelen in de buurt. Door alle negativiteit die er rond het thema leefbaarheid hangt, zou je namelijk bijna vergeten dat het werk aan een fijne woonomgeving vooral een mooie en positieve kant heeft. In al onze wijken werken ontzettend veel mensen mee aan een fijne woonomgeving door samen verbindende activiteiten, zoals een buurtfeest of straatbarbecue, te organiseren. Ook met ons werk aan groenere, gezondere, biodiverse en klimaatadaptieve wijken dragen wij bij aan een fijne leefomgeving. In al onze wijken creëren we meer ruimte voor parkjes en plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en leren kennen. Juist dáár, bij het elkaar leren kennen, begint voor ons de stap naar een fijne woonomgeving voor iedereen.”

DRIE TIPS van Nancy en Jacqueline voor een fijne woon- en leefomgeving: 1. Maak kennis met je buren en bespreek overlast of irritaties zo snel mogelijk, maar niet op een verhit of beladen moment. 2. Je huis is je thuis en je tuin het visitekaartje. Zorg dat het voor jezelf en voor anderen een welkom gevoel geeft. 3. Gevoel van onveiligheid in de wijk? Maak het nadat u de gemeente en/of politie heeft gebeld ook bekend bij Weller via 045 - 404 86 00 of wellernet.nl, liefst met concrete gegevens. Bent u bang om te melden? Bel of maak dan een melding bij Misdaad Anoniem via 0800 - 7000 of meldmisdaadanoniem.nl.

wellermagazine december 2023

Piet is na een kort ziekbed helaas onlangs overleden. Met dit bericht nam hij afscheid van zijn leven. Ik heb gehuild, gelachen en gevochten Ik lag in warme bermen en in gladde bochten Ik hief het glas, het viel in duizend scherven Ik wist de grijze hemel toch weer blauw te verven Ben blijven pogen Al verbranden al mijn schepen Ik heb gebaald, gefaald En heb hem vaak geknepen Er was applaus en ik werd heftig uitgefloten Maar als ik ga, dan zeg ik Dank U Ik heb genoten Geniet van het leven want het is veel te kort! Heb elkaar lief. Ik ben gegaan maar zal altijd tussen de wolken door mee kijken. PIET Wij wensen zijn familie en iedereen die hem lief was heel veel sterkte.

PIET DRENTH INWONER VAN SCHUTTERSVELD

PIET DRENTH IS EEN MARKANTE INWONER VAN SCHUTTERSVELD. MET HET HART OP DE TONG EN ONGELOFELIJK VEEL LIEFDE VOOR ZIJN WIJK NEEMT HIJ ONS MEE NAAR ZIJN GELIEFDE SCHUTTERSPARK. DAAR VINDEN ALLERLEI NIEUWE ONTWIKKELINGEN PLAATS. “GA EENS KIJKEN”, ROEPT PIET OP. “HET IS HET MOOISTE PARK VAN PARKSTAD.”

wellermagazine december 2023

Piet (69) woont zijn hele leven al in Brunssum-Oost, de laatste 29 jaar in Schuttersveld. “Als kind heb ik enorm veel tijd in het Schutterspark doorgebracht. Het was een perfecte speelplek. Maar ook later, toen ik ouder werd bleef het een belangrijke plek in mijn leven. De achteruitgang van het park en vooral ook de teloorgang van de speeltuin heeft mij veel zeer gedaan. De speeltuin was ooit de mooiste, populairste en een van de oudste speeltuinen van Limburg. Op een gegeven moment was alleen zo’n ronde houten ton over. Vreselijk vond ik dat.” VOL VUUR Mensen die Piet kennen, weten dat er op zulke momenten een vlammetje bij hem oplaait. “Ik heb altijd veel willen betekenen voor de inwoners van Schuttersveld. Dus ben ik in actie gekomen om iedereen wakker te schudden en het park op te knappen. De grote speeltuin is nu een hertenparkje en er ligt een nieuwe trap die naar het hoogste punt in het Schutterspark voert. Sinds dit jaar kun je dus weer op een veilige manier de top van de heuvel bereiken om te genieten van het prachtige uitzicht.”

“Heel goed nieuws is ook dat het Schuttershuuske nieuwe eigenaren heeft, die veel organiseren. Je kunt er weer net zoals vroeger smullen van een ijsje. Er kunnen weer feesten gevierd worden én ze hebben de speeltuin opgeknapt. Het park ligt er weer prachtig bij. Het enige waar ik nu nog voor vecht is dat ik het oneerlijk vind dat de ene ondernemer in het park wel frietjes en een pilsje mag verkopen en de andere niet. Ik vind dat iedereen gelijk moet worden behandeld en ben een online petitie gestart om dit voor mekaar te krijgen.”

EEN PRACHTPLEK Zolang zijn gezondheid het toelaat blijft Piet betrokken bij ‘zijn’ wijk en park. “De vernieuwing van de Oude Egge stemt hoopvol voor de aanpak van Schuttersveld. Als er maar open en transparant met de mensen gecommuniceerd wordt en er ook goed naar de juiste maatregelen op energiegebied wordt gekeken”, zegt hij. “Je hebt maar één kans om het goed te doen. Het Schutterspark moet wat mij betreft de groene long van de wijk blijven. Dit is een prachtplek. Het mooiste park van Parkstad.” <

Vernieuwing Schuttersveld Na de Oude Egge gaan we in Brunssum-Oost Schuttersveld vernieuwen. De laatste renovatie van deze oude mijnwerkersbuurt vond in de jaren ’70 plaats. In de loop der jaren zijn veel woningen verkocht; Weller heeft nog 90 van de circa 400 woningen in bezit. Deze mix van sociale huurwoningen en particulier eigendom maakt vernieuwing van de hele wijk ingewikkeld. Vanwege de waarde van Schuttersveld voor ons erfgoed én omdat de wijk is aangewezen als beschermd stadsgezicht gaan we de uitdaging aan om Schuttersveld samen met de gemeente Brunssum te vernieuwen. Ons aandeel in dit grote project bestaat uit drie deelprojecten: 1. We kopen (met subsidie van het Volkshuisvestingsfonds) 35 woningen terug om ons eigendom op blokniveau deels te herstellen. Deze blokken slopen en herbouwen we met behoud van hun cultuurhistorische waarde. Zoals we dat ook in de Oude Egge hebben gedaan. We zijn hiermee in 2022 gestart en de aankoop loopt boven verwachting.

2. Voor de verspreide huurwoningen die niet gesloopt worden, maken we in 2024 een verduurzamingsplan. Hierbij ligt het accent op het isoleren van daken en gevels. Verder worden indien nodig buitenkozijnen en deuren vervangen en voorzien van isolerend glas. Om de woonblokken als geheel aan te pakken, kunnen particuliere 20

eigenaren een beroep doen op de gemeente Brunssum voor (financiële) ondersteuning bij de verduurzaming van hun woning. 3. We gaan een plan maken om de twee karakteristieke voormalige winkelpanden aan de Rimburgerweg, waaronder de vroegere Bakkerij Van der Zee, voor de wijk te behouden.

TWEE MOOIE EN GLOEDNIEUWE PROJECTEN IN HEERLEN EN BRUNSSUM

EEN ECHTE ONTMOETINGSPLEK VOOR

Al 25 jaren ontmoeten de bewoners van Bosse Hook in Brunssum elkaar in de hal van het appartementencomplex voor een kop koffie. Letterlijk ‘achter de postkasten’. “Het is improviseren”, lachen Gerda Crombach en Ben de Hoop van de activiteitencommissie. “Maar de sfeer is altijd goed.” “Elke woensdagmiddag treffen 35 bewoners elkaar voor koffie en vlaai”, somt Ben op. “Nog meer buren doen mee met bijvoorbeeld de nieuwjaarsborrel of een bonte avond met carnaval. Er zijn kaart-, sjoel- en rummikub-avondjes. En zo nu en dan maken we op zondagmiddag soep, reifkuchen, hamburgers of mosselen voor het hele huis. Van oudsher wordt in Bosse Hook veel georganiseerd, omdat samen gewoon alles leuker is.

wellermagazine december 2023

Je hebt bovendien een beetje sociale controle. Zeker als iemand zich niet goed voelt, houden we elkaar in de gaten.” LOL Gerda stond 25 jaar geleden samen met haar vriendin Ghislaine aan de wieg van de bewonerscommissie van Bosse Hook. “In het begin nam iedereen zijn eigen stoel, kopje en glaasje mee, want in de hal was helemaal niks”, lacht zij vrolijk. “Een lol dat we hebben gehad, dat wil je niet weten. In de loop der jaren is er vloerbedekking gelegd, een keukentje geplaatst en hebben we tweedehands meubilair op de kop getikt. Maar het is allemaal krakkemikkig en te klein voor de club, die deelneemt aan onze activiteiten.” 21

EEN MOOI PLAN “De entreehal is natuurlijk nooit echt geschikt geweest om te verblijven”, vervolgt Ben. “Daarnaast is er meer ruimte nodig voor een grotere scootmobielstalling. Samen met Weller zijn we op zoek gegaan naar een geschikt alternatief. Nu ligt er een mooi plan voor een échte ontmoetingsruimte. Op de binnenplaats komt een duurzaam en energievriendelijk bijgebouwtje met een toilet en keuken en een heel mooie ruimte voor activiteiten waar mogelijk ook de buurt gebruik van kan maken. Eromheen komt een ontmoetingstuin met een terras, omgeven door bloemen en planten.” Extra mooi is dat de Huurderskoepel Brunssum aan de wieg heeft gestaan voor het binnenhalen van een waardevolle subsidie voor de uitvoering van dit plan. Gerda: “Ik vind het geweldig. Hier kan straks iedereen terecht. En we zitten niemand meer in de weg.” >

NIEUW IN PARKSTAD

WAARDEVOLLE STEUN De bouw van de Skaeve Huse en de ontmoetingsruimte bij Bosse Hook komt mede tot stand met financiële steun van stichting Wolters-Danz uit Heerlen. Normaal werkt deze stichting op de achtergrond. Speciaal voor ons maakt het bestuur een uitzondering. Allereerst, wie zijn Wolters en Danz? “Mijnheer Wolters kwam uit Kerkrade, mevrouw Danz uit Hamburg. Zij hebben elkaar op latere leeftijd ontmoet en hadden geen kinderen. Zij hebben deze stichting opgericht om ervoor te zorgen dat hun vermogen na hun overlijden geïnvesteerd wordt in doelen die zij belangrijk vonden. Dat zijn doelen die Parkstad blijvend vooruit helpen.”

RENÉ DE BRUIJN DIRECTEUR VOLWASSENENZORG BIJ MONDRIAAN

Hoe zijn jullie bij de Skaeve Huse en Bosse Hook terechtgekomen? “De Skaeve Huse bieden een blijvende oplossing voor een probleem dat in veel wijken in Parkstad speelt. Het haalt mensen, die veel aandacht vragen van de politie en andere instanties, uit de wijk om hen in een rustige omgeving onder begeleiding te laten wonen. Iedereen heeft hier baat bij. De ontmoetingsruimte bij Bosse Hook sprak ons aan vanwege de energie die van dit huis afstraalt. Dat al die mensen die toch al op leeftijd zijn, zoveel initiatief tonen om bij elkaar te komen, samen eenzaamheid bestrijden en elkaar helpen. Daarbij wordt het appartementencomplex met de ontmoetingsruimte, die een brede maatschappelijke functie voor de hele wijk krijgt, blijvend opgewaardeerd. En komt er een mooie ontmoetingstuin bij die de omgeving groener en biodiverser maakt. Dit project zorgt voor verbinding op alle fronten. Daar dragen wij graag een steentje aan bij.”

Nee, Skaeve Huse zijn geen ‘scheve’ huizen. Het is Deens voor ‘rare huizen’. Weller bouwde er dit najaar zes op het terrein van de GGZ-instelling Mondriaan in Welten. De locatie is geen toeval: Weller verhuurt de huizen, Mondriaan zorgt voor woonbegeleiding. “Samen creëren we zo een plek voor kwetsbare mensen en werken we aan een prettige woon- en leefomgeving voor iedereen”, vertelt René de Bruijn, directeur Volwassenenzorg bij Mondriaan. De Skaeve Huse zijn bestemd voor mensen met psychische problemen, die het best gedijen in een rustige omgeving. René: “Het gaat om kwetsbare mensen die je eigenlijk een hutje op de hei gunt, omdat ze zich moeilijk aanpassen aan gangbare normen in een woonomgeving. Zij leven anders en kunnen door hun psychische problemen heftig op anderen reageren. In een gewone wijk kunnen zij hierdoor overlast veroorzaken.” EEN MOOIE COPRODUCTIE Dit unieke woon-/zorgconcept komt uit Denemarken. In ons land zijn de eerste Skaeve Huse (met succes) in Hilversum

wellermagazine december 2023

gebouwd. “In Parkstad pakt Weller de handschoen op om samen met ons een plek voor deze doelgroep te creëren”, vervolgt René. Samen vullen we met deze coproductie het gat dat er voor mensen in onze samenleving is tussen buiten slapen of zwerven langs opvanghuizen en woonbegeleiding.” Voor Weller past de samenwerking met Mondriaan in ons werk aan sterke wijken en buurten. We merken allemaal dat het aantal kwetsbare mensen in de samenleving die overlast veroorzaken, toeneemt. In plaats van ons af te vragen ‘of we er wel van zijn’, steken wij liever onze energie in de aanpak van deze problematiek.

HOE HET WERKT De Skaeve Huse zijn kleine eenpersoonshuizen. De bewoners huren de woning van Weller maar sluiten ook een contract met Mondriaan af voor woonbegeleiding. René: “Ambulante woonbegeleiders gaan dagelijks langs om te bekijken hoe het gaat. Als het goed loopt, hoeft Mondriaan niets extra te doen. Maar als het niet goed gaat, organiseren wij in overleg met de huisarts van de bewoners extra zorg. Totdat de bewoners er klaar voor zijn om naar een eigen plek in de samenleving door te stromen.” <

‘Door de tijd heen ontstaan nieuwe inzichten en behoeften’, schreef ik mijn vorige bijdrage voor Wellermagazine. Zoals door veranderende tijden heel wat erfgoed moet worden verduurzaamd en omdat niets voor de eeuwigheid is gebouwd, gerestaureerd of vernieuwd moet worden, is ook op wetenschappelijk vlak in de historische wereld een en ander aan vernieuwing gaande. Door studie van eindelijk beter ontsloten archieven en nieuwe technische onderzoeksmogelijkheden bij archeologisch en bouwhistorisch onderzoek worden soms opmerkelijke ontdekkingen gedaan die tot nieuwe inzichten leiden. Soms is dat zo vernieuwend dat sommige geschiedenisboekjes daardoor in de prullenbak kunnen. Soms gaat dat heel snel, maar vaker heeft een en ander wat langer nodig. 1

BOKKENRIJDERS Al enkele decennia is er discussie in de historische wereld over het fenomeen ‘bokkenrijders’. Nieuwe publicaties tonen aan dat heel wat regiobewoners in de 18de eeuw onschuldig tot de dood zijn veroordeeld en dat elites zich mogelijk aan het ‘gewone volk’ heeft verrijkt. Hoewel alle details nog onderwerp van studie zijn, is het al duidelijk dat de rechters hun boekje te buiten zijn gegaan door met gruwelijke folterpraktijken bekentenissen af te dwingen over medeplichtigheid bij diefstallen en roof die kant noch wal raken. De oude romantische films over bokkenrijders in Limburg en aardig wat geschiedenisboeken zijn daardoor achterhaald.

1 Nieuwe studies naar het fenomeen bokkenrijders in de 18de eeuw leveren een nieuwe kijk op deze volgens de overlevering grensoverschrijdend opererende roversbenden. Details over de gebeurtenissen destijds zijn gepubliceerd in de afgebeelde boeken.

Vroeger Roelof Braad Roelof Braad was tot mei 2016 stadshistoricus van Heerlen en is onder andere hoofdredacteur van MijnStreek, historisch magazine voor Parkstad Limburg. Bron afbeeldingen: Fotocollectie HCL Heerlen, Thermenmuseum en de auteur

Soms zijn ze nog wel te gebruiken voor wat feitenmateriaal dat direct uit archiefbronnen is gehaald, maar de interpretaties ervan moeten met een flinke korrel zout worden genomen. Dus wordt de geschiedenis van de bokkenrijdersbenden opnieuw geschreven, zoals het laatste decennium door onder andere François van Gehuchten in ‘De schande van Limburg’ (2013/14), Rein van Lieshout in drie delen ‘Bokkenrijders in Zuid-Limburg en omstreken 1730-1748’ (2019/20) en Frits Schoonbrood in het tweedelige ‘De bokkenrijders met de dode hand; ontstaan en vervolging van het banditisme in en rondom Zuid-Limburg in de 18e eeuw’ (2021). Ja, er zijn misdrijven gepleegd en ja, er was mogelijk ook bendevorming. Maar als die bendes er waren, dan waren ze nooit zo groot als uit de processtukken als beeld naar voren komt.

De vernieuwde geschiedschrijving was aanleiding om een nieuwe film over de bokkenrijders te maken, die vanaf 22 november j.l. in 22 Belgisch en Nederlands Limburgse bioscopen in première is gegaan. De film ´Zondebokken´ is in onze omgeving onder andere opgenomen op Kasteel Hoensbroek, Rolduc en Burg Rode (Herzogenrath) met alleen Limburgse (amateur)acteurs en figuranten. De Maaseikse regisseur Rocky Grispen zegt dat zijn film gaat over “de kleine man die de dupe is van bepaalde elite. Dat laat de film goed zien.” Of hij de nieuwe studies over de bokkenrijders goed heeft gelezen, kunt u de komende tijd in de bioscopen gaan bekijken. >

2 Still uit de film ´Zondebokken´ die 22 november in première ging. 3 Al enkele decennia is bekend dat vele regiobewoners onschuldig door de rechters zijn veroordeeld. Deze plaquette op de muren van het streekmuseum in Valkenburg herinnert aan de dwaling door de rechters. 4 Afbeelding van de toepassing van de beenklem tijdens het verhoren van een dief, zoals voorgeschreven in het door de Oostenrijkse keizerin Maria Theresia uitgevaardigd wetboek voor de criminele rechtspraak uit 1769. 5 In de oude literatuur werden tal van dit soort tekeningen opgenomen van overvallen op boerderijen of huizen.

wellermagazine december 2023

6 Litho van kasteel Hoensbroek in het midden van de 19de eeuw. Vele bokkenrijders hebben hier wachtend op hun veroordeling vastgezeten. 7 Ondanks een zware deur voor de cel werden dieven of rovers met een borstklem aan het blok geketend. Ontkomen was dan niet meer mogelijk.

CORIOVALLUM EN DE ROMEINSE THERMEN ‘Coriovallum groter dan gedacht’ kopte De Limburger in april 2015. Enkele nieuwe vondsten aan het eind van de Coriovallumstraat en Valkenburgerweg die op de nieuw samengestelde archeologische kaart van Heerlen werden gezet, wezen uit dat Romeins Heerlen groter moet zijn geweest dan eerder was aangenomen en zelfs een Romeinse stad (vicus) is geweest groter en ouder dan Maastricht en Aken en bijna zo groot als Xanten. Dat de kern van Heerlen uit de tijd van keizer Augustus stamde uit net voor onze jaartelling wisten we eigenlijk al, we vierden immers in 1994 al 2000 jaar Heerlen. Nieuw was echter wel dat er meer bewijs was en het Romeinse stadsplan meer zichtbaar was geworden.

1 3D reconstructie van de Heerlense thermen na de eerste bouwfase die tussen 65 en 73 moet zijn gerealiseerd.

Maar was de naam van de stad nu Cortovallio zoals als op de 3e of 4e-eeuwse reiskaart Tabula Peutingeriana staat of Coriovallum zoals staat in het Itinerarium Antonini, een reisgids uit de derde eeuw? Het eerste had tijdens mijn meer dan veertigjarige loopbaan als archivaris en stadshistoricus de voorkeur. Immers er waren maar weinig voorwerpen gevonden van militaire komaf. Het meeste materiaal was van burgerlijke afkomst: de huizen, een levendige pottenbakkersindustrie, glaswerk en luxe versierd aardewerk (terra siggillata). Coriovallum (legerplaats) past dan niet in dat beeld, Cortovallio (versterkte hof) beter.

2 3D reconstructie van de Heerlense thermen na de laatste grote verbouwing in de late derde eeuw. 3 Uitsnede uit een gedrukte kopie van de Peutingerkaart met 'Cortovallio' voor de locatie van het huidige Heerlen.

Nieuw onderzoek geeft echter vernieuwing van inzicht in de geschiedenis van onze Romeinse nederzetting. Tijdens de restauratie in 2016-2019 van het oudste bewaard gebleven stenen gebouw van Nederland – ‘de duurste puinhoop van Nederland’ zei ooit schertsend een medewerker van het Thermenmuseum – deed een team van een dertig wetenschappers uit Nederland, België en Duitsland nieuw onderzoek. Er waren nog vele vragen over onder andere de datering van de bouw en diverse verbouwingen van de thermen, over de waterhuishouding, de plaats van de thermen in de vicus en over de uiterlijke vorm (constructie) van het badhuis. Niet eerder waren de eerder gedane vondsten goed bestudeerd. Dit breed opgezette onderzoeksproject leidde tot opmerkelijke resultaten welke tot vernieuwing van dit stuk van het verhaal van Heerlen aanleiding gaven. Als eerste werd de datering van de bouw in de eerste eeuw preciezer vastgesteld. Dat moet tussen 65 en 73 n.Chr. hebben plaatsgevonden. Het was toen een kerngebouw met vier vertrekken. Ook bleek in de vroege periode van de vicus opvallend veel materiaal met militair karakter aanwezig te zijn. En constateerden de onderzoekers dat het badhuis niet het eerste, oudste Romeinse bouwwerk was. Andere vondsten wijzen naar de tijd van keizer Augustus, zo rond het begin van onze jaartelling. De thermen moeten zo rond het jaar 100 zijn uitgebreid door er drie muren omheen te zetten waardoor het badhuis ca 2500 m2 groot werd.

opgraving in 1957 gevonden votiefsteen over het herstel van de thermen door het Xantense gemeenteraadslid Marcus Sattonius Jucundus moet, blijkt nu, met deze verbouwing te maken hebben. Het wijst dus niet op een verbouwing uit de tweede eeuw, zoals ik in het vorige nummer schreef. Opmerkelijk is dat de bewoning rondom de thermen dan behoorlijk afneemt. Voor de verbouwing is materiaal van afgebroken of verwoeste huizen gebruikt. De stad kreeg daarna minstens een eeuw een militair karakter. En het blijkt dat het badhuis minstens tot het einde van het West-Romeinse rijk in 476 in gebruik moet zijn geweest. Dus is het nu Cortovallio of Coriovallum? Beide kan, maar laten we het maar naar de eerste en laatste fase van de vicus ‘Coriovallum’ blijven noemen. <

4 Cover van het recente publieksboek door conservator Karen Jeneson over de thermen in Heerlen, samengesteld na het uitgebreide wetenschappelijk onderzoek. Zie www.thermenmuseum.nl voor alle rapportages. 5 De in 1957 gevonden votief- of wijsteen, waarin het Xantense gemeenteraadslid Marcus Sattonius Jucundus aangeeft met de restauratie zijn gelofte aan Fortunae ingelost te hebben. 6 Overzichten over de thermen na de restauratie. Het badhuis is via loopbruggen beter te bekijken dan voorheen.

Vanaf die tijd is de nederzetting meer civiel van karakter met meer stenen huizen en huizen voor ambachtslieden als leerlooiers, slagers, graanmaalderijen en (vooral) pottenbakkers. Dat blijft zo tot de tweede helft van de derde eeuw, toen het badhuis aan de voor- en achterzijde werd voorzien van een 6-9 meter brede spitsgracht (V-vormige gracht) en de thermen binnen de muren grondig werden verbouwd. Er kwam onder andere een nieuwe stookplaats. En het type thermen veranderde van ‘rijentype’ in ‘bloktype’. De bij de

wellermagazine december 2023

BINNENSTEBUITENDAG 2023 IN HET KADER VAN EEN NIEUW ACTUEEL THEMA

RON MEYER DIRECTEUR NATIONAAL PROGRAMMA HEERLEN-NOORD 28

12 oktober organiseerden de huurderskoepels en Raad van Commissarissen van Weller in de Admiraal in Heerlerbaan de BinnensteBuitenDag van 2023. Deze jaarlijkse themadag is een belangrijk moment voor huurders (vertegenwoordigers), vertegenwoordigers van de gemeenten en onze medewerkers om ervaringen, wensen en behoeften met elkaar te delen. Ditmaal was het thema ‘Diversiteit leidt tot sterke wijken en buurten’. Iets, waar wij heel erg in geloven.

“De keuze voor het onderwerp ‘Diversiteit leidt tot sterke wijken en buurten’ heeft alles te maken met het huidige strategische beleidsplan van Weller; dat speelt in op de vraagstukken van deze tijd. Een belangrijke ontwikkeling is dat de samenleving en ook de wijken van Weller steeds diverser worden. De vraag is of deze ontwikkeling leidt tot sterkere wijken.” Aan het woord is Felicitas Crutzen van de Raad van Commissarissen van Weller. Zij vervolgt: “Wij geloven erin dat een wijk sterker wordt door diversiteit en die positieve en krachtige boodschap willen wij graag met de buitenwereld delen.

wellermagazine december 2023

Maar, in het gesprek daarover staan wij ook stil bij de tegenkrachten en bezwaren. Door daarnaar te luisteren en het erover te hebben kunnen we nadenken over oplossingen.” “Een van de gespreksonderwerpen op het programma van de BinnensteBuitenDag was de vraag hoe wij de diversiteit in de samenleving ervaren en wat dat voor Weller en haar ambitie betekent”, vervolgt Felicitas. “Partners in dit gesprek waren medewerkers van de gemeenten en huurders. Vanuit ons mijnverleden, waar we veel mensen vanuit een andere nationaliteit als collega en buur welkom hebben geheten en elkaar als ‘koempel’ hebben

beschouwd, kunnen we bogen op een rijke ervaring. Voor de toekomst hopen wij dat iedereen diversiteit in onze wijken en buurten zal omarmen.” EEN MOOIE SAMENWERKING Deze boodschap van onze Raad van Commissarissen werd ondersteund door presentaties van Ron Meyer van het Programma Heerlen-Noord en Idian Bocken van VluchtelingenWerk Zuid-Nederland. Zij pleiten voor diversiteit en kijken daarbij niet alleen naar de culturele diversiteit maar ook naar sociaaleconomische diversiteit. Immers, vooral diverse wijken zijn sterke, toekomstbestendige wijken. >

Irene Thuis van onze Raad van Commissarissen vult aan: “De jaarlijkse ontmoeting tussen al die partners waar Weller mee samenwerkt is onmisbaar. In de dagelijkse praktijk vaart iedereen zijn eigen koers. In ons werk aan aantrekkelijke, veilige en leefbare wijken en buurten moeten we echter goed samenwerken. Door de neuzen regelmatig bij elkaar te steken, kunnen we elkaar inspireren en van elkaar leren. Daardoor winnen onze acties aan slagkracht.”

LEKKERE SOEP Aan het einde van de BinnensteBuitenDag werd de verbindende kracht van diversiteit in een mooie beeldspraak vergeleken met een lekkere soep: ‘Pas als je een aantal ingrediënten met elkaar mengt, krijg je een fantastisch gerecht!’ Wij koesteren diversiteit als bron van kracht en groei en nodigen iedereen uit om hetzelfde te doen in de wijken en buurten die we met elkaar delen. <

Dankjewel Wim en Frans Tijdens de BinnensteBuitenDag kondigden twee trouwe leden van onze Huurderskoepels hun afscheid aan. Wim Dumont was meer dan 40 jaar lid van onze huurdersbelangenvereniging in Heerlerheide, de laatste jaren als secretaris van de Huurderskoepel Heerlerheide. Ook was hij enkele jaren oud-commissaris van Weller. Frans Souren was een van de kartrekkers van de Huurderskoepel Heerlerbaan. Hij heeft in deze wijk een belangrijke rol gespeeld bij de renovatie van de hoogbouwflats. Wij danken Wim en Frans voor hun jarenlange, grote betrokkenheid bij Weller en de tomeloze energie waarmee zij zich hebben ingezet voor het woonplezier voor heel veel mensen in hun wijk.

Taal van de mam De taal van de mam wordt geschreven in onze moedertaal: het dialect. We spreken over ’taal’ omdat het Limburgs een echte en erkende taal is, die in niets onderdoet voor het Nederlands. Ten opzichte van onze standaardtaal – het Nederlands – is het Limburgs een dialect, zoals het Nederlands een dialect is in relatie tot het handels- en diplomatiek Engels.

Renovere, restorere, reparere, reorganisere, allemoal synoniem mit vernuie. Mè óch verenderinge in maatsjappelike geweuntes en gebroeke zint vernuiïnge. Zoeë is d’r allewiel enorme oetbreiding van ’personal coaching’. Me sjient neet mieë zónger te kinne. Persuënlike hulp en begeleiding huët sjienbaar ónmisbaar bei ós; zoeë wie d’r smartphone langzaamaa ee soat lichaamsdeel is gewoeëde… D’r zint coaches óp alle meugelike gebiede: sjloap- burnout- leëfsjtijl- tarzan- sjpiritueleloopbaan- sjtudie- en zoegaar wandelcoaches die mit dich mit lope vuur € 150,per oer. Kins-te ’t nog gekker bedinke? Vanzelfsjpreëkend zint d’r situaties dat inne helper van groeët belang is vuur luuj, mè wie ummer, is bei get nuits ging rem mieë óp d’r fiets… Get nuits kan óch ing anger periode, ing anger leëvesfase zieë, gepensjeneerd weëde is ee treffend vuurbild. Ja went gèt nui is dan is ’t dat. Miene baas meende mich inne kursus te mótte aanbeie vúúrdat ich mit pensioeën ging, want ich zow in ee deep loak valle noa 40 joar wirke. Enfin, ich góng noa inne pensioencursus.

Juus wie pestoer – zelf neet getrouwd – deë vuurlichting gieëft an jónkgetrouwde… Óp ee groeët sjerm óp ing verpletterende maneer ing overhead-prizzentatie mit meziek en kluurrieke beelde en tensjlotte d’r naam van d’r kursusleider mit vermelding van doctorandus. Neë wa… óch dàt nog… Dit woar vuur mich al genog um an deë man te goa twiefele. Wens-te zoeë uëverdonderend mit techniek mós beginne, dan has-te volges mich get te verberge. De techniek mót dan dieng ónwetendheed kamoeflere. Neet vuur nieks zage professionals: ’If you have no head, use a overhead’.

Vier woare mit 21, allemoal mansluuj en vier mós-te ós éé vuur éé vuursjtelle en get vertelle wat v’r gedoa houwe. Gesjpand loesterde ich wat de ambtenare gedoa houwe… Ieësj krege v’r mit klem te hure dat d’r noe ing ganse nui periode vúúr ós loog. Nou doa woare v’r nog neet ópgekoame… Dat v’r noe in ing nui leëvesfase zowe kómme woe-in vier zoegezag kling zelfsjtendige zowe weëde. Óch móste v’r liere wat vreiheed is. Uëver vreiheed gesjproake: 2 daag lank móste vier ós dat gebazel ónvreiwillig aahure ! Heë vertelde óch nog wie v’r ózze tied móste vulle. >> Vier d’r tied en heë de tesje vulle…! Vier móste neet goa luiere: dat zow geveerlik zieë noa al die joare wirke… Vier krege óp ’t hat gedrukt ós vrouwe duchtig te helpe.

Doe hils ’t neet vuur meugelik, heinoa reep d’r freak dat vier ós neet móste verveële, vier móste aafleiding zeuke! Vier krege dus ópleiding in aafleiding! Ee soat 11e gebod: Gij zult U niet vervelen… Beinoa houw ich an d’r haofaafgesjtudeerde gerope: ’Vier dónt nieks angesj hei as ós verveële’! Óp ’t groeëte sjerm woeëte nog aafbeeldinge van sjpelle vertoeënd, vier zowe ós doa-óp mótte vuurbereide um mit kinger/ klingkinger te kinne sjpieële. Van al die sjpelkes woare ós alling de ouwerwetse bekind… ’t Woare 2 verloare daag en voetgeworpe geld. Theoretisch gezjwam, angesj nieks en wie woar de praktijK? >>> de ieësjte 1,5 joar mich te basjte gewirkt an achtersjtallig óngerhaod an hoes en gaad. D’r va god verloate wauwel-doctorandus mót ózze telefoonbeantwoorder ins aafloestere, da geet mesjie ee lempke brenne… * Babysitte toets 1 * Bringe/hoale sjoeël/Schiphol toets 2 * Behange/Verve toets 3 * Koake vuur 12 gaste toets 4 * Gaad en gras toets 5 * Auto wesje en cleane toets 6 Zeet dier ging famielie? Sjpreëk naam en tillefoon in, vier belle Uch truuk as v’r … tied hant. Waal of neet gepensjeneerd, mocht dier neet wete wat of woeëhin? Dizze coach adviseert: >>> truuk óp d’r kieper! < Ger Prickaerts Heëlesj

Deë kursus woeëd gegeëve durch inne man van rónk de 40. Heë góng ós dus vuurlichte uëver wat heë zelf neet houw mitgemak. wellermagazine december 2023

Sjtubbe, zuige, eëpel sjelle, sjlaat wesje, boodsjappe doeë, sjtrieke, d’r gaad verzörge en d’r auto poetse. Mieë hoofde neet… Ich dach wie kin ich noe in zoene verkieëde film zitte, wat inne waanzin allemoal! Ee paar ambtenare woare in deepe sjloap, kinnelik woar d’r gaar neet zoeë groeët versjil mit vreuger…

well r h ppy

“De meeste schuilkelders uit de Tweede Wereldoorlog zijn na de oorlog verwijderd. Ik vind het mooi en waardevol dat de schuilkelder in onze vroegere achtertuin nog helemaal intact is en bewaard blijft als herinnering voor volgende generaties.” John Hendriks groeide op in de Oude Egge

“Je merkt dat het samenkomen en samen organiseren van activiteiten voor saamhorigheid zorgt en de sfeer in de wijk positief beïnvloedt. Daar doen we het voor.”

“Het Schutterspark moet de groene long van Schuttersveld blijven. Het is een prachtplek; het mooiste park van Parkstad.”

Jacqueline en Ruud Kutin, Belfo’s van het eerste uur

“Dromen helpen je vooruit in het leven. En ik wil alleen maar vooruit.”

Piet Drenth uit Schuttersveld

“De Skaeve Huse zijn voor kwetsbare mensen die je eigenlijk een hutje op de hei gunt, omdat ze zich moeilijk aanpassen aan gangbare normen in een woonomgeving.”

Maruf Ibatov uit Eikenderveld René de Bruijn, directeur Volwassenenzorg bij Mondriaan