تاثیرات صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست

‫تاثیرات صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست‬ ‫جدول محتوا‬ ‫تاثیرات صنعت ساخت و ساز بر محیط ز یست ‪1 .........................................................................‬‬ ‫ساخت و ساز چه تاثیات بر محیط زیست دارد؟ ‪2 ..............................................................................‬‬ ‫مرصف منابع طبیع ‪2 ..........................................................................................................‬‬ ‫انتشار گازهای گلخانه ای ‪3 .....................................................................................................‬‬ ‫ایجاد تغییات اقلیم ‪3 .........................................................................................................‬‬ ‫مرصف انرژی ‪4 ..................................................................................................................‬‬ ‫روش های کاهش تاثیات محیط زیست ساخت و ساز ‪5 ........................................................................‬‬ ‫استفاده از مواد قابل بازیافت ‪5 ................................................................................................‬‬ ‫استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر ‪6 .....................................................................................‬‬ ‫کاهش تولید ضایعات ‪6 ........................................................................................................‬‬ ‫استفاده از مصالح مقاوم و با ماندگاری باال ‪6 .................................................................................‬‬ ‫منظور از مصالح زیست تخریب پذیر چیست؟‪7 ................................................................................‬‬ ‫انواع مصالح ساختمات سازگار با محیط زیست ‪7 ................................................................................‬‬

‫‪1‬‬

‫صنعت ساخت و ساز به عنوان ییک از بزرگ ترین و پیچیده ترین صنایع در جهان‪ ،‬نقش بسیار مهم در توسعه و ر‬ ‫پیشفت‬ ‫جوامع دارد‪ .‬از ساخت ساختمان های مسکوت و تجاری گرفته تا زیرساخت های عمویم مانند جاده ها‪ ،‬پل ها و تونل ها‪،‬‬ ‫مخرت بر محیط زیست دارد‪ .‬از‬ ‫همه به واسطه این صنعت محقق یم شوند‪ .‬با این حال‪ ،‬این صنعت تاثیات گسیده و گاه‬ ‫ی‬ ‫ی‬ ‫مرصف یت رویه منابع طبیع گرفته تا انتشار گازهای گلخانه ای و ایجاد تغییات اقلیم‪ ،‬همیک نشان دهنده نیاز فوری به اتخاذ‬ ‫روش های پایدارتر در این حوزه هستند‪ .‬در این مقاله به برریس دقیق تاثیات صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست و روش‬ ‫های کاهش این تاثیات یم پردازیم‪.‬‬

‫تاثی یات بر محیط زیست دارد؟‬ ‫ساخت و ساز چه ر‬ ‫ساخت و ساز به عنوان ییک از صنایع مهم‪ ،‬تاثیات قابل توجیه بر محیط زیست دارد‪ .‬این فعالیت ها یم توانند باعث تخریب‬ ‫ی‬ ‫زیستگاه های طبیع‪ ،‬آلودگ آب و هوا و تغییات در اکوسیستم های محیل شوند‪ .‬ییک از مهم ترین پیامدهای منف ساخت و‬ ‫ی‬ ‫ساز‪ ،‬آلودگ هوا است‪.‬‬ ‫استفاده از ماشی آالت سنگی و عملیات های عمرات منجر به انتشار ذرات معلق و گازهای آالینده یم شود‪ .‬همچنی این‬ ‫ی‬ ‫شیمیات و ضایعات ساختمات ممکن است به آب های زیرزمیت و‬ ‫صنعت یم تواند به آلودگ منابع یآت نی بیانجامد‪ .‬مواد‬ ‫ی‬ ‫سطیح نفوذ کرده و کیفیت آن ها را کاهش دهند‪ .‬برداشت یت رویه از منابع طبیع مانند سنگ‪ ،‬شن و ماسه برای تولید‬ ‫مصالح ساختمات‪ ،‬یم تواند به تخریب اکوسیستم ها و کاهش تنوع زیست منجر شود‪ .‬عالوه بر این‪ ،‬ساخت و ساز در مناطق‬ ‫طبیع یم تواند زیستگاه های حیات وحش را از بی یبید و الگوهای مهاجرت حیوانات را تغیی دهد‪ .‬در نهایت‪ ،‬باید توجه‬ ‫داشت که صنعت ساخت و ساز باعث موارد زیر یم شود‪:‬‬

‫مرصف منابع طبیع‬ ‫مرصف منابع طبیع در صنعت ساخت و ساز ییک از چالش های بزرگ زیست محییط است‪ .‬تولید بی و فوالد که از مواد‬ ‫اولیه اصیل در ساخت قالب ها و داربست ها هستند‪ ،‬نیازمند استخراج گسیده مواد معدت مانند سنگ آهک‪ ،‬شن و ماسه‬ ‫و سنگ آهن است‪ .‬برای مثال بتت که برای ساخت سازه های بتت مورد استفاده قرار یم گید از همان مراحل تولید اولیه تا‬ ‫هنگام اجرای روش های عمل آوری بی و شکل گیی آن‪ ،‬منابع طبیع بسیاری را مورد مرصف قرار یم دهد‪ .‬این فرآیندها نه‬ ‫ی‬ ‫تنها به تخریب زیستگاه های طبیع و کاهش تنوع زیست منجر یم شوند‪ ،‬بلکه باعث فرسایش خاک و آلودگ منابع یآت نی یم‬ ‫گردند‪.‬‬

‫‪2‬‬

‫عالوه بر این‪ ،‬تولید بی و فوالد نیازمند مرصف باالی انرژی یم باشد که اغلب از منابع تجدید ناپذیر تامی یم شود‪ .‬این‬ ‫مرصف انرژی منجر به انتشار گازهای گلخانه ای و تشدید تغییات اقلیم یم شود‪ .‬بنابراین‪ ،‬استفاده از روش های پایدارتر‬ ‫سی یم تواند به کاهش مرصف منابع طبیع و حفظ محیط زیست کمک‬ ‫مانند بازیافت مصالح و بهره گیی از تکنولوژی های ی‬ ‫کند‪.‬‬

‫انتشار گازهای گلخانه ای‬ ‫انتشار گازهای گلخانه ای ییک از مهم ترین عوامل تغییات اقلیم است‪ .‬گازهای گلخانه ای مانند دیاکسید کربن (‪ ،)2CO‬متان‬ ‫(‪ )4CH‬و اکسید نییوژن (‪ )N2O‬عمدتا از فعالیت های انسات مانند سوزاندن سوخت های فسییل‪ ،‬کشاورزی و صنعت‬ ‫هوات یم شوند‪.‬‬ ‫تولید یم شوند‪ .‬این گازها با جذب و ذخیه حرارت در جو‪ ،‬باعث گرم شدن زمی و تغییات آب و ی‬ ‫در صنعت ساخت و ساز‪ ،‬انتشار گازهای گلخانه ای از منابع مانند تولید سیمان‪ ،‬فوالد و استفاده از ماشی آالت سنگی‬ ‫ر‬ ‫تنهات مسئول حدود ‪ 8‬درصد از انتشار جهات ‪ 2CO‬است‪ .‬عالوه بر این‪ ،‬ماشی آالت سنگی‬ ‫نایس یم شود‪ .‬تولید سیمان به ی‬ ‫ساختمات که از سوخت های فسییل استفاده یم کنند نی به میان زیادی گازهای گلخانه ای را ر‬ ‫منتش یم کنند‪.‬‬ ‫برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در صنعت ساخت و ساز‪ ،‬استفاده از مواد ساختمات کم کربن‪ ،‬بهبود کار یات انرژی و‬ ‫استفاده از انرژی های تجدیدپذیر توصیه یم شود‪ .‬این اقدامات یم توانند به کاهش تاثیات منف بر محیط زیست و کاهش‬ ‫رسعت تغییات اقلیم کمک کنند‪.‬‬

‫تغییات اقلیم‬ ‫ایجاد ر‬

‫تغییات اقلیم به تغییات طوالت مدت در الگوهای آب و هوات جهات اشاره دارد که عمدتا ر‬ ‫نایس از فعالیت های انسات یم‬ ‫ی‬ ‫باشد‪ .‬این تغییات شامل افزایش دمای متوسط زمی‪ ،‬تغیی در الگوهای بارش و افزایش فراوات و شدت بالیای طبیع مانند‬ ‫طوفان ها‪ ،‬سیل ها و خشکسایل ها یم شود‪.‬‬ ‫‪3‬‬

‫گرمایش جهات که با انتشار گازهای گلخانه ای تشدید یم شود‪ ،‬ییک از اصیل ترین عوامل تغییات اقلیم است‪ .‬این گازها با‬ ‫محبوس کردن حرارت در جو زمی‪ ،‬تعادل طبیع را برهم یم زنند و منجر به تغییات قابل توجیه در اقلیم جهات یم شوند‬ ‫قطت و باال آمدن سطح‬ ‫‪.‬تاثیات تغییات اقلیم بر محیط زیست و جوامع انسات بسیار‬ ‫گسیده است‪ .‬از ذوب یخ های ی‬ ‫ی‬ ‫غذات و منابع یآت‪ ،‬همه این موارد بر زندگ ما تاثی یم گذارند‪ .‬عالوه بر این‪ ،‬این تغییات یم توانند‬ ‫دریاها گرفته تا تهدید امنیت ی‬ ‫به نابودی زیستگاه های طبیع و انقراض گونه های مختلف منجر شوند‪ ،‬که این خود نگرات های جدی برای آینده سیاره ما‬ ‫به همراه دارد‪.‬‬

‫برای مقابله با این بحران‪ ،‬اقدامات فوری و گسیده ای الزم است‪ .‬کاهش انتشار گازهای گلخانه ای‪ ،‬استفاده از انرژی های‬ ‫تجدید پذیر و اجرای سیاست های سازگار با محیط زیست از جمله اقدامات هستند که یم توانند به کاهش اثرات منف تغییات‬ ‫اقلیم کمک کنند‪ .‬اگرچه این یک چالش بزرگ است‪ ،‬اما با همکاری و اراده جمع‪ ،‬یم توان به سمت آینده ای پایدارتر حرکت‬ ‫کرد‪.‬‬

‫مرصف انرژی‬ ‫مرصف انرژی در صنعت ساخت و ساز ییک از عوامل اصیل تاثیگذار بر محیط زیست است‪ .‬تولید و حمل و نقل مواد‬ ‫ی‬ ‫ساختمات‪ ،‬استفاده از ماشی آالت سنگی و بهره برداری از ساختمان ها همیک نیازمند مقادیر زیادی انرژی هستند‪ .‬این انرژی‬ ‫ی‬ ‫عمدتا از سوخت های فسییل تامی یم شود که منجر به انتشار گازهای گلخانه ای و آلودگ هوا یم شود‪.‬‬ ‫ساخت و ساز همچنی نیازمند انرژی برای تولید مصالح ساختمات مانند سیمان‪ ،‬فوالد و آجر است‪ .‬فرآیندهای تولید مستلزم‬ ‫استفاده از انرژی های زیادی هستند و مرصف باالی انرژی به معنای افزایش ردپای کربت یا همان انتشار گازهای گلخانه ای‬ ‫روشنات و دیگر سیستم‬ ‫ساختمان ها است‪ .‬بهره برداری از ساختمان ها نی شامل مرصف انرژی برای گرمایش‪ ،‬رسمایش‪،‬‬ ‫ی‬ ‫های ضوری یم باشد‪.‬‬ ‫‪4‬‬

‫با این حال استفاده از برخ از مصالح و تجهیات ساخت و ساز به عنوان عناض کلیدی اجرای پروژه های عمرات اجتناب‬ ‫ناپذیر است‪ .‬برای کاهش مرصف انرژی در ساخت و ساز‪ ،‬استفاده از فناوری های ر‬ ‫پیشفته و مواد با کار یات انرژی باال‪ ،‬استفاده‬ ‫هات با بهره وری انرژی باال ضوری است‪ .‬این اقدامات‬ ‫از انرژی های تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی و طراخ ساختمان ی‬ ‫یم توانند به کاهش تاثیات منف ساخت و ساز بر محیط زیست کمک کرده و هزینه های انرژی را نی کاهش دهند‪.‬‬

‫ی‬ ‫زیست ساخت و ساز‬ ‫تاثیات محیط‬ ‫روش های کاهش ر‬ ‫برای کاهش تاثیات منف صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست‪ ،‬یم توان از روش های مختلف بهره برد‪ .‬استفاده از مواد‬ ‫قابل بازیافت به کاهش نیاز به استخراج منابع جدید و کاهش ضایعات کمک یم کند‪ .‬مصالح زیست تخریب پذیر که به راحت‬ ‫به چرخه طبیعت باز یم گردند‪ ،‬اثرات منف بر محیط زیست را کاهش یم دهند‪ .‬همچنی‪ ،‬کاهش تولید ضایعات از طریق‬ ‫بهینه سازی فرآیندها و مدیریت دقیق منابع یم تواند تاثیات زیست محییط را به حداقل برساند‪ .‬استفاده از مصالح مقاوم‬ ‫و با ماندگاری باال نی به طول عمر بیشی ساختمان ها و کاهش نیاز به تعمیات و تعویض های مکرر کمک یم کند‪.‬‬

‫در زیر‪ ،‬با جزئیات به برریس هر کدام از این روش ها خواهیم پرداخت‪.‬‬

‫استفاده از مواد قابل بازیافت‬ ‫استفاده از مواد قابل بازیافت ییک از روش های موثر برای کاهش تاثیات زیست محییط صنعت ساخت و ساز است‪ .‬این‬ ‫مواد شامل مصالیح هستند که پس از پایان عمر مفیدشان به چرخه تولید باز یم گردند‪.‬‬ ‫استفاده از مواد بازیافت مانند بی‪ ،‬فوالد و شیشه باعث کاهش نیاز به استخراج منابع طبیع جدید و در نتیجه کاهش آسیب‬ ‫به محیط زیست یم شود‪ .‬همچنی‪ ،‬این روش به کاهش حجم زباله های ساختمات و کاهش مشکالت زیست محییط مرتبط‬ ‫ی‬ ‫با دفن زباله ها کمک یم کند‪ .‬کاهش آلودگ و مرصف انرژی نی از دیگر مزایای استفاده از مواد بازیافت است‪ ،‬زیرا تولید این‬ ‫ی‬ ‫مواد معموال به انرژی کمیی نیاز دارد‪ .‬در نتیجه‪ ،‬انتخاب مواد قابل بازیافت نه تنها به حفظ منابع طبیع و کاهش آلودگ‬ ‫کمک یم کند‪ ،‬بلکه هزینه های ساخت و ساز را نی کاهش یم دهد‪.‬‬ ‫‪5‬‬

‫استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر‬ ‫از دیگر راه های موثر برای کاهش تاثیات زیست محییط صنعت ساخت و ساز‪ ،‬استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر‬ ‫است‪ .‬این مصالح به گونه ای طراخ شده اند که پس از پایان عمر مفیدشان به راحت در طبیعت تجزیه یم شوند و به محیط‬ ‫زیست آسیب نم زنند‪ .‬مصالیح مانند چوب های طبیع‪ ،‬بامبو و برخ پالستیک های زیست که از منابع تجدید پذیر تولید‬ ‫ی‬ ‫یم شوند‪ ،‬به کاهش حجم زباله های ساختمات کمک یم کنند‪ .‬این مصالح به کاهش نیاز به دفن زباله ها و کاهش آلودگ های‬ ‫ر‬ ‫نایس از آن یم انجامند‪ .‬همچنی‪ ،‬استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر به حفظ منابع طبیع کمک یم کند و اثرات منف‬ ‫طوالت مدت بر محیط زیست را کاهش یم دهد‪ .‬با انتخاب این مصالح‪ ،‬صنعت ساخت و ساز یم تواند به توسعه پایدار و‬ ‫کاهش تاثیات منف بر کره زمی کمک کند‪.‬‬

‫کاهش تولید ضایعات‬ ‫ییک دیگر از راه کارهای قابل توجه برای کاهش تاثیات منف صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست کاهش تولید ضایعات یم‬ ‫باشد‪ .‬با بهبود برنامه ریزی و مدیریت در مراحل مختلف ساخت‪ ،‬یم توان مقدار ضایعات تولیدی را به حداقل رساند‪ .‬استفاده‬ ‫از تکنولوژی های مدرن و دقیق در طراخ و اجرای پروژه ها به کاهش هدر رفت مصالح کمک یم کند‪.‬‬ ‫همچنی بازیافت و استفاده مجدد از ضایعات موجود مانند بی و چوب‪ ،‬به کاهش حجم زباله های ساختمات و کاهش‬ ‫مشکالت زیست محییط ر‬ ‫نایس از دفن آنها کمک یم کند‪ .‬کاهش تولید ضایعات نه تنها به حفاظت از محیط زیست کمک یم‬ ‫کند‪ ،‬بلکه هزینه های مربوط به مدیریت زباله ها را نی کاهش یم دهد‪ .‬با این روش ها‪ ،‬صنعت ساخت و ساز یم تواند به‬ ‫جوت در منابع و حفظ محیط زیست کمک کند‪.‬‬ ‫ضفه ی‬

‫استفاده از مصالح مقاوم و با ماندگاری بال‬ ‫استفاده از مصالیح مانند فوالد‪ ،‬بی مسلح و رسامیک های با کیفیت باال که عمر طوالت تری دارند‪ ،‬نیاز به تعمیات و‬ ‫تعویض های مکرر را کاهش یم دهند که همی امر باعث کاهش تاثیات زیست محییط صنعت ساخت و ساز یم شود‪.‬‬ ‫همچنی استفاده از مصالح مقاوم در تولید مصالح بتت بزرگراه ها و جاده ها اهمیت دارد؛ برای مثال ساخت نیوجریس ها و‬ ‫تاثی آن بر محیط زیست ییک از عوامل دیگری است که باید مورد برریس قرار بگید‪.‬‬ ‫‪6‬‬

‫این کاهش در نیاز به تعمی و بازسازی‪ ،‬به معنای کاهش مرصف منابع و انرژی است‪ .‬همچنی‪ ،‬مصالح مقاوم به کاهش تولید‬ ‫ضایعات و کاهش تاثیات زیست محییط ر‬ ‫نایس از تولید و حمل و نقل مواد جدید کمک یم کنند‪ .‬با انتخاب مصالح با دوام و‬ ‫جوت در منابع و کاهش اثرات منف بر محیط زیست‬ ‫ماندگاری باال‪ ،‬یم توان عالوه بر افزایش عمر مفید ساختمان ها‪ ،‬به ضفه ی‬ ‫کمک کرد‪ .‬این رویکرد به توسعه پایدار و کاهش هزینه های نگهداری نی منجر یم شود‪.‬‬

‫منظور از مصالح زیست تخریب پذیر چیست؟‬ ‫در تعریف مصالح زیست تخریب پذیر یم توان اینطور بیان کرد که این نوع مصالح پس از پایان عمر مفید خود‪ ،‬قادر به تجزیه‬ ‫و بازگشت به چرخه طبیع بدون آسیب رساندن به محیط زیست هستند‪ .‬مصالح زیست تخریب پذیر معموال از منابع‬ ‫تجدید پذیر و طبیع تهیه یم شوند و به گونه ای طراخ شدند که در فرآیند تجزیه‪ ،‬مواد سم یا آالینده تولید نکنند‪ .‬استفاده‬ ‫از این نوع مصالح در صنعت ساخت و ساز به عنوان ییک از راهکارهای پایدار و دوستدار محیط زیست مورد توجه قرار گرفته‬ ‫است‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ویژگ های مصالح زیست تخریب پذیر شامل قابلیت تجزیه طبیع‪ ،‬استفاده از منابع تجدیدپذیر و کاهش ضایعات ساختمات‬ ‫است‪ .‬این مصالح به طور طبیع توسط میکروارگانیسم ها بدون تولید مواد سم یا آالینده های خطرناک تجزیه یم شوند و‬ ‫به عناض پایه ای مانند آب‪ ،‬دی اکسید کربن و مواد آیل تبدیل یم شوند‪ .‬به عبارت دیگر یم توان گفت که این نوع مصالح به‬ ‫بازیات هستند و فشار کمیی بر منابع تجدید ناپذیر وارد یم کنند‪ .‬همچنی‪ ،‬استفاده از این مصالح یم‬ ‫رسعت قابل تجدید و ی‬ ‫تواند به کاهش حجم ضایعات ساختمات کمک کند‪ ،‬زیرا پس از پایان عمر مفید خود به راحت تجزیه شده و به خاک باز یم‬ ‫گردند‪.‬‬

‫ی‬ ‫ساختمات سازگار با محیط زیست‬ ‫انواع مصالح‬ ‫مصالح ساختمات زیست تخریب پذیر شامل انواع مختلف از مواد هستند که در بخش های مختلف صنعت ساخت و ساز‬ ‫کاربرد دارند‪ .‬برخ از این مصالح عبارتند از‪ :‬بی های زیست‪ ،‬پلیمرهای زیستتخریب پذیر‪ ،‬عایق های طبیع‪ ،‬رنگ های‬ ‫گیایه و مصالح کامپوزیت زیست‪ .‬این مصالح در اسکلت بندی سازه ها‪ ،‬عناض تزئیت ساختمان ها‪ ،‬عایق کاری حرارت و‬ ‫‪7‬‬

‫صوت و پوشش های سطیح استفاده یم شوند‪ .‬استفاده از این نوع تجهیات مورد نیاز در اجرای سازه ها که سازگار با محیط‬ ‫زیست باشند‪ ،‬نه تنها به کاهش مرصف انرژی در ساختمان ها کمک یم کنند‪ ،‬بلکه یم تواند به بهبود کیفیت هوای داخل‬ ‫ساختمان نی کمک کند‪.‬‬ ‫هات نی دارد‪ .‬ییک‬ ‫اگرچه استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر در عی حال که مزایای زیادی را با خود به همراه دارد‪ ،‬چالش ی‬ ‫ی‬ ‫از این چالش ها‪ ،‬هزینه باالی تولید و فرآوری این مصالح است‪ .‬عالوه بر این‪ ،‬نیاز به تحقیق و توسعه برای بهبود ویژگ های‬ ‫فیییک و مکانییک این مصالح نی وجود دارد‪ .‬با این حال‪ ،‬با افزایش آگایه عمویم و حمایت های دولت‪ ،‬یم توان به تدری ج این‬ ‫چالش ها را برطرف کرد و استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر را در صنعت ساخت و ساز گسیش داد‪.‬‬

‫‪8‬‬