تاثیرات صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست جدول محتوا تاثیرات صنعت ساخت و ساز بر محیط ز یست 1 ......................................................................... ساخت و ساز چه تاثیات بر محیط زیست دارد؟ 2 .............................................................................. مرصف منابع طبیع 2 .......................................................................................................... انتشار گازهای گلخانه ای 3 ..................................................................................................... ایجاد تغییات اقلیم 3 ......................................................................................................... مرصف انرژی 4 .................................................................................................................. روش های کاهش تاثیات محیط زیست ساخت و ساز 5 ........................................................................ استفاده از مواد قابل بازیافت 5 ................................................................................................ استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر 6 ..................................................................................... کاهش تولید ضایعات 6 ........................................................................................................ استفاده از مصالح مقاوم و با ماندگاری باال 6 ................................................................................. منظور از مصالح زیست تخریب پذیر چیست؟7 ................................................................................ انواع مصالح ساختمات سازگار با محیط زیست 7 ................................................................................
1
صنعت ساخت و ساز به عنوان ییک از بزرگ ترین و پیچیده ترین صنایع در جهان ،نقش بسیار مهم در توسعه و ر پیشفت جوامع دارد .از ساخت ساختمان های مسکوت و تجاری گرفته تا زیرساخت های عمویم مانند جاده ها ،پل ها و تونل ها، مخرت بر محیط زیست دارد .از همه به واسطه این صنعت محقق یم شوند .با این حال ،این صنعت تاثیات گسیده و گاه ی ی مرصف یت رویه منابع طبیع گرفته تا انتشار گازهای گلخانه ای و ایجاد تغییات اقلیم ،همیک نشان دهنده نیاز فوری به اتخاذ روش های پایدارتر در این حوزه هستند .در این مقاله به برریس دقیق تاثیات صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست و روش های کاهش این تاثیات یم پردازیم.
تاثی یات بر محیط زیست دارد؟ ساخت و ساز چه ر ساخت و ساز به عنوان ییک از صنایع مهم ،تاثیات قابل توجیه بر محیط زیست دارد .این فعالیت ها یم توانند باعث تخریب ی زیستگاه های طبیع ،آلودگ آب و هوا و تغییات در اکوسیستم های محیل شوند .ییک از مهم ترین پیامدهای منف ساخت و ی ساز ،آلودگ هوا است. استفاده از ماشی آالت سنگی و عملیات های عمرات منجر به انتشار ذرات معلق و گازهای آالینده یم شود .همچنی این ی شیمیات و ضایعات ساختمات ممکن است به آب های زیرزمیت و صنعت یم تواند به آلودگ منابع یآت نی بیانجامد .مواد ی سطیح نفوذ کرده و کیفیت آن ها را کاهش دهند .برداشت یت رویه از منابع طبیع مانند سنگ ،شن و ماسه برای تولید مصالح ساختمات ،یم تواند به تخریب اکوسیستم ها و کاهش تنوع زیست منجر شود .عالوه بر این ،ساخت و ساز در مناطق طبیع یم تواند زیستگاه های حیات وحش را از بی یبید و الگوهای مهاجرت حیوانات را تغیی دهد .در نهایت ،باید توجه داشت که صنعت ساخت و ساز باعث موارد زیر یم شود:
مرصف منابع طبیع مرصف منابع طبیع در صنعت ساخت و ساز ییک از چالش های بزرگ زیست محییط است .تولید بی و فوالد که از مواد اولیه اصیل در ساخت قالب ها و داربست ها هستند ،نیازمند استخراج گسیده مواد معدت مانند سنگ آهک ،شن و ماسه و سنگ آهن است .برای مثال بتت که برای ساخت سازه های بتت مورد استفاده قرار یم گید از همان مراحل تولید اولیه تا هنگام اجرای روش های عمل آوری بی و شکل گیی آن ،منابع طبیع بسیاری را مورد مرصف قرار یم دهد .این فرآیندها نه ی تنها به تخریب زیستگاه های طبیع و کاهش تنوع زیست منجر یم شوند ،بلکه باعث فرسایش خاک و آلودگ منابع یآت نی یم گردند.
2
عالوه بر این ،تولید بی و فوالد نیازمند مرصف باالی انرژی یم باشد که اغلب از منابع تجدید ناپذیر تامی یم شود .این مرصف انرژی منجر به انتشار گازهای گلخانه ای و تشدید تغییات اقلیم یم شود .بنابراین ،استفاده از روش های پایدارتر سی یم تواند به کاهش مرصف منابع طبیع و حفظ محیط زیست کمک مانند بازیافت مصالح و بهره گیی از تکنولوژی های ی کند.
انتشار گازهای گلخانه ای انتشار گازهای گلخانه ای ییک از مهم ترین عوامل تغییات اقلیم است .گازهای گلخانه ای مانند دیاکسید کربن ( ،)2COمتان ( )4CHو اکسید نییوژن ( )N2Oعمدتا از فعالیت های انسات مانند سوزاندن سوخت های فسییل ،کشاورزی و صنعت هوات یم شوند. تولید یم شوند .این گازها با جذب و ذخیه حرارت در جو ،باعث گرم شدن زمی و تغییات آب و ی در صنعت ساخت و ساز ،انتشار گازهای گلخانه ای از منابع مانند تولید سیمان ،فوالد و استفاده از ماشی آالت سنگی ر تنهات مسئول حدود 8درصد از انتشار جهات 2COاست .عالوه بر این ،ماشی آالت سنگی نایس یم شود .تولید سیمان به ی ساختمات که از سوخت های فسییل استفاده یم کنند نی به میان زیادی گازهای گلخانه ای را ر منتش یم کنند. برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در صنعت ساخت و ساز ،استفاده از مواد ساختمات کم کربن ،بهبود کار یات انرژی و استفاده از انرژی های تجدیدپذیر توصیه یم شود .این اقدامات یم توانند به کاهش تاثیات منف بر محیط زیست و کاهش رسعت تغییات اقلیم کمک کنند.
تغییات اقلیم ایجاد ر
تغییات اقلیم به تغییات طوالت مدت در الگوهای آب و هوات جهات اشاره دارد که عمدتا ر نایس از فعالیت های انسات یم ی باشد .این تغییات شامل افزایش دمای متوسط زمی ،تغیی در الگوهای بارش و افزایش فراوات و شدت بالیای طبیع مانند طوفان ها ،سیل ها و خشکسایل ها یم شود. 3
گرمایش جهات که با انتشار گازهای گلخانه ای تشدید یم شود ،ییک از اصیل ترین عوامل تغییات اقلیم است .این گازها با محبوس کردن حرارت در جو زمی ،تعادل طبیع را برهم یم زنند و منجر به تغییات قابل توجیه در اقلیم جهات یم شوند قطت و باال آمدن سطح .تاثیات تغییات اقلیم بر محیط زیست و جوامع انسات بسیار گسیده است .از ذوب یخ های ی ی غذات و منابع یآت ،همه این موارد بر زندگ ما تاثی یم گذارند .عالوه بر این ،این تغییات یم توانند دریاها گرفته تا تهدید امنیت ی به نابودی زیستگاه های طبیع و انقراض گونه های مختلف منجر شوند ،که این خود نگرات های جدی برای آینده سیاره ما به همراه دارد.
برای مقابله با این بحران ،اقدامات فوری و گسیده ای الزم است .کاهش انتشار گازهای گلخانه ای ،استفاده از انرژی های تجدید پذیر و اجرای سیاست های سازگار با محیط زیست از جمله اقدامات هستند که یم توانند به کاهش اثرات منف تغییات اقلیم کمک کنند .اگرچه این یک چالش بزرگ است ،اما با همکاری و اراده جمع ،یم توان به سمت آینده ای پایدارتر حرکت کرد.
مرصف انرژی مرصف انرژی در صنعت ساخت و ساز ییک از عوامل اصیل تاثیگذار بر محیط زیست است .تولید و حمل و نقل مواد ی ساختمات ،استفاده از ماشی آالت سنگی و بهره برداری از ساختمان ها همیک نیازمند مقادیر زیادی انرژی هستند .این انرژی ی عمدتا از سوخت های فسییل تامی یم شود که منجر به انتشار گازهای گلخانه ای و آلودگ هوا یم شود. ساخت و ساز همچنی نیازمند انرژی برای تولید مصالح ساختمات مانند سیمان ،فوالد و آجر است .فرآیندهای تولید مستلزم استفاده از انرژی های زیادی هستند و مرصف باالی انرژی به معنای افزایش ردپای کربت یا همان انتشار گازهای گلخانه ای روشنات و دیگر سیستم ساختمان ها است .بهره برداری از ساختمان ها نی شامل مرصف انرژی برای گرمایش ،رسمایش، ی های ضوری یم باشد. 4
با این حال استفاده از برخ از مصالح و تجهیات ساخت و ساز به عنوان عناض کلیدی اجرای پروژه های عمرات اجتناب ناپذیر است .برای کاهش مرصف انرژی در ساخت و ساز ،استفاده از فناوری های ر پیشفته و مواد با کار یات انرژی باال ،استفاده هات با بهره وری انرژی باال ضوری است .این اقدامات از انرژی های تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی و طراخ ساختمان ی یم توانند به کاهش تاثیات منف ساخت و ساز بر محیط زیست کمک کرده و هزینه های انرژی را نی کاهش دهند.
ی زیست ساخت و ساز تاثیات محیط روش های کاهش ر برای کاهش تاثیات منف صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست ،یم توان از روش های مختلف بهره برد .استفاده از مواد قابل بازیافت به کاهش نیاز به استخراج منابع جدید و کاهش ضایعات کمک یم کند .مصالح زیست تخریب پذیر که به راحت به چرخه طبیعت باز یم گردند ،اثرات منف بر محیط زیست را کاهش یم دهند .همچنی ،کاهش تولید ضایعات از طریق بهینه سازی فرآیندها و مدیریت دقیق منابع یم تواند تاثیات زیست محییط را به حداقل برساند .استفاده از مصالح مقاوم و با ماندگاری باال نی به طول عمر بیشی ساختمان ها و کاهش نیاز به تعمیات و تعویض های مکرر کمک یم کند.
در زیر ،با جزئیات به برریس هر کدام از این روش ها خواهیم پرداخت.
استفاده از مواد قابل بازیافت استفاده از مواد قابل بازیافت ییک از روش های موثر برای کاهش تاثیات زیست محییط صنعت ساخت و ساز است .این مواد شامل مصالیح هستند که پس از پایان عمر مفیدشان به چرخه تولید باز یم گردند. استفاده از مواد بازیافت مانند بی ،فوالد و شیشه باعث کاهش نیاز به استخراج منابع طبیع جدید و در نتیجه کاهش آسیب به محیط زیست یم شود .همچنی ،این روش به کاهش حجم زباله های ساختمات و کاهش مشکالت زیست محییط مرتبط ی با دفن زباله ها کمک یم کند .کاهش آلودگ و مرصف انرژی نی از دیگر مزایای استفاده از مواد بازیافت است ،زیرا تولید این ی مواد معموال به انرژی کمیی نیاز دارد .در نتیجه ،انتخاب مواد قابل بازیافت نه تنها به حفظ منابع طبیع و کاهش آلودگ کمک یم کند ،بلکه هزینه های ساخت و ساز را نی کاهش یم دهد. 5
استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر از دیگر راه های موثر برای کاهش تاثیات زیست محییط صنعت ساخت و ساز ،استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر است .این مصالح به گونه ای طراخ شده اند که پس از پایان عمر مفیدشان به راحت در طبیعت تجزیه یم شوند و به محیط زیست آسیب نم زنند .مصالیح مانند چوب های طبیع ،بامبو و برخ پالستیک های زیست که از منابع تجدید پذیر تولید ی یم شوند ،به کاهش حجم زباله های ساختمات کمک یم کنند .این مصالح به کاهش نیاز به دفن زباله ها و کاهش آلودگ های ر نایس از آن یم انجامند .همچنی ،استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر به حفظ منابع طبیع کمک یم کند و اثرات منف طوالت مدت بر محیط زیست را کاهش یم دهد .با انتخاب این مصالح ،صنعت ساخت و ساز یم تواند به توسعه پایدار و کاهش تاثیات منف بر کره زمی کمک کند.
کاهش تولید ضایعات ییک دیگر از راه کارهای قابل توجه برای کاهش تاثیات منف صنعت ساخت و ساز بر محیط زیست کاهش تولید ضایعات یم باشد .با بهبود برنامه ریزی و مدیریت در مراحل مختلف ساخت ،یم توان مقدار ضایعات تولیدی را به حداقل رساند .استفاده از تکنولوژی های مدرن و دقیق در طراخ و اجرای پروژه ها به کاهش هدر رفت مصالح کمک یم کند. همچنی بازیافت و استفاده مجدد از ضایعات موجود مانند بی و چوب ،به کاهش حجم زباله های ساختمات و کاهش مشکالت زیست محییط ر نایس از دفن آنها کمک یم کند .کاهش تولید ضایعات نه تنها به حفاظت از محیط زیست کمک یم کند ،بلکه هزینه های مربوط به مدیریت زباله ها را نی کاهش یم دهد .با این روش ها ،صنعت ساخت و ساز یم تواند به جوت در منابع و حفظ محیط زیست کمک کند. ضفه ی
استفاده از مصالح مقاوم و با ماندگاری بال استفاده از مصالیح مانند فوالد ،بی مسلح و رسامیک های با کیفیت باال که عمر طوالت تری دارند ،نیاز به تعمیات و تعویض های مکرر را کاهش یم دهند که همی امر باعث کاهش تاثیات زیست محییط صنعت ساخت و ساز یم شود. همچنی استفاده از مصالح مقاوم در تولید مصالح بتت بزرگراه ها و جاده ها اهمیت دارد؛ برای مثال ساخت نیوجریس ها و تاثی آن بر محیط زیست ییک از عوامل دیگری است که باید مورد برریس قرار بگید. 6
این کاهش در نیاز به تعمی و بازسازی ،به معنای کاهش مرصف منابع و انرژی است .همچنی ،مصالح مقاوم به کاهش تولید ضایعات و کاهش تاثیات زیست محییط ر نایس از تولید و حمل و نقل مواد جدید کمک یم کنند .با انتخاب مصالح با دوام و جوت در منابع و کاهش اثرات منف بر محیط زیست ماندگاری باال ،یم توان عالوه بر افزایش عمر مفید ساختمان ها ،به ضفه ی کمک کرد .این رویکرد به توسعه پایدار و کاهش هزینه های نگهداری نی منجر یم شود.
منظور از مصالح زیست تخریب پذیر چیست؟ در تعریف مصالح زیست تخریب پذیر یم توان اینطور بیان کرد که این نوع مصالح پس از پایان عمر مفید خود ،قادر به تجزیه و بازگشت به چرخه طبیع بدون آسیب رساندن به محیط زیست هستند .مصالح زیست تخریب پذیر معموال از منابع تجدید پذیر و طبیع تهیه یم شوند و به گونه ای طراخ شدند که در فرآیند تجزیه ،مواد سم یا آالینده تولید نکنند .استفاده از این نوع مصالح در صنعت ساخت و ساز به عنوان ییک از راهکارهای پایدار و دوستدار محیط زیست مورد توجه قرار گرفته است. ی ویژگ های مصالح زیست تخریب پذیر شامل قابلیت تجزیه طبیع ،استفاده از منابع تجدیدپذیر و کاهش ضایعات ساختمات است .این مصالح به طور طبیع توسط میکروارگانیسم ها بدون تولید مواد سم یا آالینده های خطرناک تجزیه یم شوند و به عناض پایه ای مانند آب ،دی اکسید کربن و مواد آیل تبدیل یم شوند .به عبارت دیگر یم توان گفت که این نوع مصالح به بازیات هستند و فشار کمیی بر منابع تجدید ناپذیر وارد یم کنند .همچنی ،استفاده از این مصالح یم رسعت قابل تجدید و ی تواند به کاهش حجم ضایعات ساختمات کمک کند ،زیرا پس از پایان عمر مفید خود به راحت تجزیه شده و به خاک باز یم گردند.
ی ساختمات سازگار با محیط زیست انواع مصالح مصالح ساختمات زیست تخریب پذیر شامل انواع مختلف از مواد هستند که در بخش های مختلف صنعت ساخت و ساز کاربرد دارند .برخ از این مصالح عبارتند از :بی های زیست ،پلیمرهای زیستتخریب پذیر ،عایق های طبیع ،رنگ های گیایه و مصالح کامپوزیت زیست .این مصالح در اسکلت بندی سازه ها ،عناض تزئیت ساختمان ها ،عایق کاری حرارت و 7
صوت و پوشش های سطیح استفاده یم شوند .استفاده از این نوع تجهیات مورد نیاز در اجرای سازه ها که سازگار با محیط زیست باشند ،نه تنها به کاهش مرصف انرژی در ساختمان ها کمک یم کنند ،بلکه یم تواند به بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان نی کمک کند. هات نی دارد .ییک اگرچه استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر در عی حال که مزایای زیادی را با خود به همراه دارد ،چالش ی ی از این چالش ها ،هزینه باالی تولید و فرآوری این مصالح است .عالوه بر این ،نیاز به تحقیق و توسعه برای بهبود ویژگ های فیییک و مکانییک این مصالح نی وجود دارد .با این حال ،با افزایش آگایه عمویم و حمایت های دولت ،یم توان به تدری ج این چالش ها را برطرف کرد و استفاده از مصالح زیست تخریب پذیر را در صنعت ساخت و ساز گسیش داد.
8