Tý pó gra fía
Anný Tinna Abertsdóttir
Örstutt samantekt um letur og týpógrafíu
1
Hvenær? 1722 Hver? William Calson 1 Flokkur Þverendaletur (e. serif)
2
‘Bracketed serifs’
Caslon
Einkenni
Stuttir upp- og niðurleggir
Miðlung þykktarmunur á dráttum
ABCDEFGHIJKLM NOPQRSTVWXYZ abcdðefghijklmn opqrstuvwxyzþæö 1234567890
Hver? Giambattista Bodoni Flokkur Þverendaletur (e. serif) Einkenni
‘Ball terminal’
Mikill þykktarmunur á dráttum
Hvassir og mjóir þverendar
ABCDEFGHIJKLM NOPQRSTVWXYZ abcdðefghijklm nopqrstuvwxyzþæö
Bodoni MT
Hvenær? 1798
1234567890 3
Gill Sans MT
Hvenær? 1928 Hver? Eric Gill Flokkur Steinskrift (e. sans-serif)
Einkenni
4
Leggirnir á stöfunum eru í sömu lengd
Neðsti hluti ‘d’, ‘b’, ‘p’ og ‘q’ er flatur
Stafirnir ‘a’ og ‘g’ eru tveggja hæða
ABCDEFGHIJKLMNO P Q R STVW XY Z a b c d ð e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z þ æ ö 1234567890
Hver? Jeremy Tankard Flokkur Steinskrift (e. sans-serif) Einkenni
Stílhreinar og beinar línur
Geometrísk samhverfa á ‘q’, ‘p’ og ‘b’, ‘d’
Corbel
Hvenær? 2005
Mjúkar og hreinar línur
ABCDEFGHIJKLMNOP Q R S T V W XY Z abcdðefghijklmno pqrstuvwxyzþæö 1234567890 5
Regular Italic Semibold Semibold Italic Bold Bold Italic
Aa Caslon
Aa Bodoni MT
Meiri þykktarmunur á dráttum í Bodoni og þverendarnir mjórri og hvassari.
Hornið á A í Caslon er skorið á meðan hornið í Bodoni er hvasst.
Þykktarmunur er áberandi á stöfunum, ásamt því að hakinn í þverendandum í Bodoni er flatur en ekki í Caslon.
K-ið í Caslon hefur láréttan arm sem tengist við stofn á meðan Bodoni tengist það beint.
6
Regular Italic Bold Bold Italic Black Black Italic
Regular Italic Bold Bold Italic
Aa
Gill Sans MT
Aa
Corbel
Light Light Italic Regular Italic Bold Bold Italic
Q-ið í Gill sans er ekki bara hringlóttara heldur einnig með lengri arm og þykkari en í Corbel.
a-ið í Gill Sans er með enda sem er sveigður upp en ekki í Corbel.
Lágstafurinn í Gill Sans er tveggja hæða á meðan það er á einni hæð í Corbel.
P-ið er þykkara og formfastara í Gill Sans á meðan það er þynnra í Corbel með einskonar þverenda við stofninn.
7
Saga Leturs
Fyrstu merkin um skrifletur má rekja til hinnar fornu Mesópótamíu, um 3200 árum f.Kr. Um var að ræða fleygletur (e. cuneiform) sem aðrar fornar þjóðir áttu svo eftir að nota í rúmlega þrjú þúsund ár. Síðan þá hefur leturgerð fleygt fram og urðu sérstök straumhvörf á þessu sviði árið 1440 þegar þýski uppfinningamaðurinn Jóhannes Gutenberg fann upp prentvélina. Leturgerðarlist hefur þróast hratt í tímans rás og má ætla að leturgerðir séu allt að fimm hundruð þúsund talsins í dag. Með þessari miklu þróun hafa birst margar mismunandi stefnur og flokkar. Tveir helstu flokkanir sem fjallað var um í þessari handbók voru þverendaletur og steinskrift. Einfalt er að þekkja flokkana tvo í sundur: Þverendaletur (e. serif ) hefur þverenda, eða grannt strik sem gengur þvert á aðallínu. Steinskrift (e. sans-serif ) hefur ekki þverenda og er oft notað í fyrirsagnir. Hæðarlína
Miðlína
8
Stofnleggur Niðurleggur
X-hæð
K-hæð
Þverendar
Grunnlína KP-hæð