ASKUR - Haust 2023

GRAFÍSK MIÐLUN

|

2. TBL. 12. ÁRG.

|

HAUST 2023

FÁÐU INNBLÁSTUR Augnablik í iðnaði IÐAN fræðslusetur rekur hlaðvarpið Augnablik í iðnaði þar sem umfjöllunarefnið er íslenskur iðnaður í öllum sínum fjölbreytileika.

• • • • • • •

.: Myndir

Filmun og húðun bíla Gervigreind í sjálfvirknivæðingu véla Rekstur prentsmiðja Ungt fólk í iðnaði Matvælagreinar Sjálfbærni Veitingarekstur og matreiðsla á Íslandi

Skannaðu kóðann til að byrja hlusta!

.: Bakgrunnar

FRAMSÆKNI – VIRÐING – FAGMENNSKA – NÝSKÖPUN – SJÁLFBÆRNI Vatnagarðar 20 | 104 Reykjavík | idan@idan.is | s: 590 6400

Leiðari Nú er liðið að lokum hjá okkur eftir tveggja ára krefjandi nám við Upplýsingatækniskólann.

Seinustu vikur hafa verið okkur sönn áskorun en kennararnir hafa staðið við bakið á okkur og verið okkar hægri hönd í öllu ferlinu. Lokaverkefnið okkar í grafískri miðlun er sameiginlega lífsstíls­ tímaritið Askur sem sýnir hönnunarhugmyndir okkar þar sem allir hafa haft sitt sviðsljós.

Við gerð tímaritsins reyndi á alla þá þætti sem við höfum lært seinustu tvær annir á sérsviðinu, allt frá umbroti, vinnslu í Adobe forritum, prentun og bókband.

Eftir þessi tvö ár er heldur betur komin reynsla í bankann sem mun reynast okkur vel í framtíðinni.

Blendnar tilfinningar koma fram við lokasprettinn en það hefur verið frábært að vinna sem heild að lokaverkefninu og kynnast öllum samnemendum betur. Fyrir hönd nemenda í árganginum viljum við þakka öllum frábæru kennurunum sem hafa kennt okkur trixin eða tvö!

Hjartans þakkir til allra kennara fyrir að leiða okkur áfram, gefa okkur tækifæri til að vaxa og dafna í þá átt sem við viljum fara. Þið hafið verið okkar bestu leiðbeinendur og gagnrýnendur!

Kæri lesandi. Vonandi nýturðu lestur tímaritsins og færð góða innsýn í verkið sem við höfum sett saman við gerð ASKS.

Umbrot og hönnun Nemendur haustannar 2023 Hönnun forsíðu Gunnar Karl Jóhannesson Samsetning tímarits Ásgeir Máni Gunnarsson Nemendamyndir Auðbjörg Helga Guðmundsdóttir Auglýsingar Iðan – Sól Aðalsteinsdóttir Litlaprent – Ásgeir Máni Gunnarsson Grafía – Sól Aðalsteinsdóttir Útgefandi Tækniskólinn Prentun Upplýsingatækniskólinn Letur í meginmáli Univers 45 light 9/13 Univers 55 roman 9/13 Univers 65 bold 9/13 Pappír Kápa – Digi finesse silk 170 gr Innsíður – Digi finesse silk 130 gr

EFNISYFIRLIT

04

14

24

34

04 Ásgeir Máni Gunnarsson 06 Drake 10 Rolex 12 Hugo Boss 13 Liverpool

14 Gunnar Karl Jóhannesson 16 Hversu mikilvægt er að hreyfa sig 18 Rallý 20 Rallý kafli 2 22 Rallý kafli 3

24 Helga Anna Ragnarsdóttir 26 Hundafimi 28 Rallý-Hlýðni 30 Canicross 32 Hundasýning

34 Sól Aðalsteinsdóttir 36 Mannlífið í Reykjavík á níunda áratugnum 38 Mýrmann 40 Here I Go Again 42 Jól í skókassa

44

44 Sara Kristín Sigurðardóttir 46 Heilsa 48 Líkamsrækt 50 Mataræði 52 Fæðubótarefni

54 Þorsteinn Hugi Daníelsson 56 The Thing from Outer Space 58 Saga Batman‘s 60 Gullnu árin (1939–1956) 62 Brons endurreisnin (1970–1985)

64 Þakkarorð

54

ÁSGEIR MÁNI GUNNARSSON

Ég heiti Ásgeir Máni Gunnarsson en hef alltaf verið kallaður Máni, ég fæddist 4. júní árið 2005 og er því 18 ára gamall. Áhugamálin mín eru fótbolti og hef ég æft og keppt með Fylki síðan ég var smápatti. Ég hef alla mína ævi átt heima í Árbænum. Ég kláraði mín fyrstu sjö grunnskólaár í Selásskóla og fór síðan í unglingadeildina í Árbæjarskóla. Ég lauk grunnskóla­ prófi árið 2021 og þaðan lá leiðin beint í grunnnámið á Upplýsinga og fjölmiðlabraut í Tækniskólanum. Á brautinni kynntumst við fjórum brautum ljósmyndun, grafískri miðlun, prentun og bókbandi. Þegar ég byrjaði í skólanum stefndi ég á að læra ljós­ myndun en skipti um skoðun eftir grunnnámið og er því að fara að útskrifast úr grafískri miðlun. Síðan er stefnan tekin á að klára starfsþjálfun og taka sveinspróf. Ég vissi ekki mikið um námið þegar ég byrjaði en hef haft mjög gaman af því og lært alveg helling í grafískri miðlun og hlakka til framtíðarinnar.

Drake Drake varð fyrst áberandi í unglingasápunni Degrassi:The Next Generation í hlutverki Jimmy Brooks, persónu bundinni við hjólastól sem hann lék í sjö ár. Eftir að hann yfirgaf þáttinn varð hann einn stærsti rappari heimsins eftir að hafa skrifað undir samning við merki Lil Wayne Young Money Entertainment. Hann er sjaldan ekki í fyrirsögnunum, hvort sem það er fyrir að deita Rihönnu eða Jennifer Lopez, stofna sitt eigið merki, OVO Sound, eða að vera frammi fyrir Toronto Raptors í NBA sem alþjóðlegur sendiherra liðsins. Æska Drake fæddist Aubrey Drake Graham 24. október 1986 íToronto í Kanada og ólst upp með tónlist í blóðinu. Faðir hans, Dennis Graham, var trommuleikari rokkstjörnunnar Jerry Lee Lewis.

Frændi, Larry Graham, spilaði á bassa fyrir Sly and the Family Stone. Drake segir að móðir hans, Sandi Graham, komi einnig frá „mjög tónlistarlegri“ fjölskyldu –amma hans passaði Arethu Franklin. Drake kemur frá Eclectic og einstakt þjóðerni og trúarlegum bakgrunni.

Faðir hans er frá Afríku.Foreldrar Drake skildu þegar hann var fimm ára og hann var alinn upp af móður sinni í Forest Hill, auðugu og aðallega gyðingahverfi í Toronto. Hann gekk í dagskóla gyðinga, var með Bar Mitzvah þegar hann var 13 ára og fylgdist með helgidögum gyðinga með móður sinni. „Mamma mín hefur alltaf gert Hanukkah skemmtilega,“ rifjar Drake upp. „Þegar ég var yngri gaf hún flottar gjafir og hún bjó til latkes.“ Þrátt fyrir gyðinglegt uppeldi sitt segir Drake að honum hafi fundist hann einangraður í Forest Hill Collegiate Institute.

Tónlistarferill Á meðan hann var enn að koma fram í Degrassi byrjaði Drake að reyna að komast yfir í heim hip hop. Hann gaf út sitt firsta mixteip, Room for Improvement, árið 2006 og náði hóflegri sölu í um það bil 6.000 eintökum. Hann fylgdi því eftir með 2007 útgáfu annars mixtape, Comeback Season, á eigin októbers Very Own áletrun (síðar stytt í OVO). Þar á meðal var fyrsta vinsæla

smáskífa Drake og tónlistarmyndbandið, „Replacement Girl“. Árið 2008 endurskoðuðu framleiðendur Degrassi leikarahópinn og útilokuðu persónu Drake. Án stöðugrar tekjulindar sinnar, og ekki enn að þéna verulega peninga sem rappari, var Drake á mörkum þess að leita að dagvinnu. „Ég var að sætta mig við þá staðreynd að ... ég gæti þurft að vinna á veitingastað eða eitthvað bara til að halda hlutunum gangandi,“ rifjar hann upp. En snemma árs 2008 fékk hann óvænt símtal frá Lil Wayne, sem bað hann um að fara um borð í flug til Houston um kvöldið til að hitta Carter sinn.

Eftir að hafa túrað og tekið upp fjölda laga með Lil Wayne gaf Drake út þriðja mixteipið sitt, So Far Gone, í febrúar 2009. Það innihélt smitandi smáskífuna „Best I Ever Had“, sem náði 2. sæti á Billboard‘s Hot 100 smáskífulistanum, en „Successful“, samstarf við Wayne og Trey Songz, fór í gull og komst á lista Rolling Stone yfir „25 bestu lög ársins 2009“. Síðan þá hefur grípandi, R&B-innrennd hip hop lög Drake verið allsráðandi á útvarpsbylgjum.

Tilboðsstríð fyrir undirskrift Drake fylgdi í kjölfarið og um mitt ár 2009 skrifaði hann undir plötusamning við Lil Wayne‘s Young Money Entertainment. Byrjunin var ekki vegleg – hann steyptist niður á sviðinu á America‘s Most Wanted Tour í júlí sama ár, sleit fremra krossband og þurfti skurðaðgerð. Hins vegar myndi það aðeins vera áfram og upp frá því.

Kanadíski rapparinn og söngvarinn Drake hefur gefið út sjö stúdíóplötur, þrjár safnplötur, fjögur lengri leikrit, sjö mixteip, 141 smáskífu (þar af 81 sem listamaður), fimm kynningarsmáskífur og 84 tónlistarmyndbönd.

Stúdíó plotur: Take Care — 15. nóvember, 2011 Thank Me Later — 15. júní, 2010

1. Fireworks 2. Karaoke 3. The Resistance 4. Over 5. Show Me a Good Time 6. Up All Night 7. Fancy 8. Shut It Down 9. Unforgettable 10. Light Up 11. Miss Me 12. Cece’s Interlude 13. Find Your Love 14. Thank Me Now

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

Over My Dead Body Shot for Me Headlines Crew Love Take Care Marvins Room Buried Alive Interlude Under Ground Kings We’ll Be Fine Make Me Proud Lord Knows Cameras / Good Ones Go Interlude 13. Doing It Wrong 14. The Real Her 15. Look What You’ve Done 16. HYFR (Hell Ya F**king Right) 17. Practice 18. The Ride

WAVE TILBOÐSPAKKI BÍLSTÓLL OG BASE FYLGIR!

Wave kemur í fjórum fallegum litum.

Eclipse, Zink, Indigo og Charcoal.

skannaðu fyrir meiri upplýsingar i am happy.is

Scorpion — 29. júní, 2018 1. Survival 2. Nonstop 3. Elevate 4. Emotionless 5. God’s Plan 6. I’m Upset 7. 8 Out of 10 8. Mob Ties 9. Can’t Take a Joke 10. Sandra’s Rose 11. Talk Up 12. Is There More 13. Peak 14. Summer Games 15. Jaded

Nothing Was the Same — 24. september, 2013 1. Tuscan Leather 2. Furthest Thing 3. Started from the Bottom 4. Wu-Tang Forever 5. Own It 6. Worst Behavior 7. From Time 8. Hold On, We’re Going Home 9. Connect 10. The Language 11. 305 to My City 12. Too Much 13. Pound Cake / Paris Morton Music 2

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

Nice for What Finesse Ratchet Happy Birthday That’s How You Feel Blue Tint In My Feelings Don’t Matter to Me After Dark Final Fantasy March 14

Views (2016) ~ 9.2 milljónir eintaka Á yfirborðinu virðist mest selda plata Drake vera ástarbréf til Toronto.

Kápan sýnir hann uppi á CN turni borgarinnar, sem lengst af var hæsta frístandandi mannvirki plánetunnar, líkleg myndlíking fyrir stöðu Drake í tónlistarlífinu. Torontonbúi og ljósmyndari Caitlin Cronenberg, dóttir kvikmyndaleikstjórans David Cronenberg, smellti á gluggahlerana fyrir þessa frægu mynd.

Views — 29. apríl, 2016 1. Keep the Family Close 2. 9 3. U with Me? 4. Feel No Ways 5. Hype 6. Weston Road Flows 7. Redemption 8. With You 9. Faithful 10. Still Here

8 | ASKUR

11. Controlla 12. One Dance 13. Grammys 14. Childs Play 15. Pop Style 16. Too Good 17. Summers Over Interlude 18. Fire & Desire 19. Views 20. Hotline Bling

Certified Lover Boy — 3. september, 2021 1. Champagne Poetry 2. Papi’s Home 3. Girls Want Girls 4. In the Bible 5. Love All 6. Fair Trade 7. Way 2 S**y 8. TSU 9. N 2 Deep 10. Pipe Down 11. Yebba’s Heartbreak 12. No Friends in the Industry 13. Knife Talk 14. 7AM on Bridle Path 15. Race My Mind 16. Fountains 17. Get Along Better 18. You Only Live Twice 19. IMY2 20. F**king Fans 21. The Remorse

Her Loss (with 21 Savage) — 4. nóvember, 2022 1. Rich Flex 2. Major Distribution 3. On BS 4. BackOutsideBoyz 5. Privileged Rappers 6. Spin Bout U 7. Hours in Silence 8. Treacherous Twins 9. Circo Loco 10. Pussy & Millions 11. Broke Boys 12. Middle of the Ocean 13. Jumbotron Shit Poppin 14. More M’s 15. 3AM on Glenwood

Honestly, Nevermind — 17. júní, 2022 1. Intro 2. Falling Back 3. Texts Go Green 4. Currents 5. A Keeper 6. Calling My Name 7. Sticky 8. Massive 9. Flight’s Booked 10. Overdrive 11. Down Hill 12. Tie That Binds 13. Liability 14. Jimmy Cooks

What a Time to Be Alive (with Future) — 20. september, 2015 1. Digital Dash 2. Big Rings 3. Live from the Gutter 4. Diamonds Dancing 5. Scholarships 6. Plastic Bag 7. I’m the Plug 8. Change Locations 9. Jumpman 10. Jersey 11. 30 for 30 Freestyle

16. I Guess It’s F**k Me

Heimildir: biography Albums in order

ASKUR | 9

Rolex Hvernig og hvar eru Rolex úr framleidd?

Rolex er tákn um lúxus og almenningsálit.

Rolex úrin eru gerð af mikilli nákvæmni og öllum smáatriðum fylgt til þess ýtrasta.

Fólkið sem framleiðir úrin eru allir mjög færir handverksmenn sem nota bestu efni sem völ er á.

Saga Rolex fyrirtækisins Rolex fyrirtækið var stofnað árið 1905 af Hans Wilsdorf og Alfred Davis. Fyrirtækið hefur framleitt gæðaúr allar götur síðan síðan. Árið 1908 gaf Rolex út fyrsta armbandsúrið með dagsetningu og tíma á skífunni. Þessi eiginleiki var byltingarkenndur og nýstárlegur á þeim tíma en er nú staðalbúnaður á flestum úrum.

Rolex hefur lagt fram mörg önnur nýstárleg framlög til framþróunar á úrum, þar á meðal fyrsta vatnshelda úrið, fyrsta sjálftrekkjandi úrið og fyrsta úrið með dagsetningu sem breytist sjálfkrafa. Rolex er einnig vel þekkt fyrir stuðning sinn við íþróttaviðburði, sem dæmi golf og formúlu-1 kappaksturinn.

Rolex notar aðeins bestu efnin til að búa til úrin sín. Efnin eru síðan skorin eftir nákvæmum forskriftum og gangast undir röð prófana til að tryggja gæði. Eftir að efnin hafa verið samþykkt hefst samsetningarferlið.

Rolex úrin eru sett saman í höndunum til að tryggja fyllstu nákvæmni. Hvert úr er saman sett úr yfir 200 stökum hlutum. Samsetning Rolex úrs er viðkvæmt ferli sem framkvæmt er af hæfum iðnaðarmönnum. Að lokum er hvert úr sérstaklega prófað fyrir vatnsheldni og endingu.

Fólkið sem gerir Rolex úr Hvert Rolex úr er meistaraverk samsett af tækni og handverki.

Fyrsta skrefið í gerð Rolex úrs er að hanna og þróa úrahreyfinguna. Hreyfingin er hjarta úrsins og það er það sem lætur úrið tikka. Rolex er með sína eigin rannsóknar og þróunardeild sem sér um að þróa nýjar hreyfingar fyrir úrin sín. Þegar hreyfingin hefur verið hönnuð er hún send til Rolex verksmiðjunnar í Sviss þar sem hún er sett saman í höndunum.

Rolex framleiðsluferlið Framleiðsluferlið er lykilatriði í hágæða framleiðslu Rolex úra. Rolex úr eru ein af þekktustu úrum í öllum heiminum. Rolex er svissneskt fyrirtæki sem hefur framleitt úr síðan 1905. Rolex framleiðsluferlið er mjög vel varðveitt leyndarmál, en við vitum að hvert úr er handsmíðað af mjög færum handverksmönnum.

Framleiðsluferlið tekur nokkra mánuði og hvert úr fer í mjög strangt gæðaeftirlit áður en það er sent til smásala. Rolex er eitt af fáum fyrirtækjum sem enn framleiða eigin úra vörulínur og eru þau stöðugt að gera nýjungar til að gera úrin sín enn betri.

10 | ASKUR

Efnin sem notuð eru í framleiðsluferli Rolex Hvert úr er handunnið af mikilli alúð og athygli á smáatriðum. Efnin sem notuð eru í úrgerðarferlinu eru meðal annars gull, platínu og ryðfrítt stál. Rolex úrin eru þekkt fyrir endingu og nákvæmni og eru efnin sem notuð eru í smíði þeirra stór hluti af því. Hver tegund af efni er sett í gegnum röð strangra prófana til að tryggja gæði þess. Rolex er stöðugt að nýsköpun og kanna nýjar leiðir til að bæta gæði úranna sinna og efnin sem notuð eru í úragerðarferlinu eru lykilatriði í þessari skuldbindingu. Allt frá vali á málmum til notkunar á demöntum og öðrum gimsteinum, Rolex úrin eru eingöngu framleidd með bestu efnum.

Rolex verksmiðjurnar eru staðsettar í Genf og Bienne Rolex úrin eru framleidd í Genf og Bienne, Sviss. Fyrirtækið rekur sitt eigið verksmiðju þar sem það framleiðir öll gull- og platínuúrhylki.

Rolex er eitt fárra fyrirtækja sem hefur sínar eigin rannsóknarstofur þar sem það þróar og prófar allar hreyfingar sem notaðar eru á úrinu.

Við höfum líka séð mismunandi skref sem felast í gerð Rolex úrs og hvernig hvert Rolex úr er búið til af mikilli alúð og nákvæmni með notkun hágæða efna.

Algeng spurning Af hverju eru Rolex úr svona dýr?

Rolex úr eru dýr því þau eru lúxusvörumerki sem er þekkt fyrir gæði og gott handverk.

Rolex úrin eru gerð úr mjög dýrum efnum og samsett í höndunum sem stuðlar að háum verðmiða þeirra. Rolex er líka stöðutákn og úrin eru merki um auð og velgengni.

Heimildir: woodenearth ASKUR | 11

HUGO BOSS Sagan á bak við vörumerkið

Hugo Boss, einnig þekktur sem Boss, er þýskt tískumerki stofnað árið 1924 í Metzingen, Þýska­ landi. Það er nefnt eftir höfundi þess ­ Hugo Boss.

Hann fæddist og lést í Metzingen og þar eru höfuðstöðvar tískuhússins enn. Upphaflega fram­ leiddi Hugo Boss almennan fatnað. Stofnandinn var trúr þýskri hugmyndafræði nasista og árið 1930, með uppgangi nasistaflokksins, byrjaði vörumerkið að búa til einkennisbúninga nasista. Síðar fóru þeir að útvega öðrum sam­ tökum einkennisbúninga eins og Þjóðernis sósíalistaflokkinn. Eftir seinni heimsstyrjöldina byrjaði Hugo Boss að búa til jakkaföt fyrir karla.

Síðan þá hefur fyrirtækið þróast í stórt heimsþekkt tískumerki með eigin kven­ og barnafatasöfn. Þeir hafa einnig framleitt ilmvötn síðan 1985.

Stofnandinn Hugo Boss Hugo Ferdinand Boss fæddist árið 1885. Foreldrar hans áttu undirfatabúð í Metzingen sem hann tók við árið 1908. Reynsla hans í fjölskyldufyrirtækinu sem lærlingur, hjálpuðu honum að ná frama sem frumkvöðullinn á bak við þetta alþjóðlega vöru­ merki í dag. Árið 1923 stofnaði Hugo Boss sitt eigið fata­ fyrirtæki sem hann breytti síðan í verksmiðju ári síðar. Á þeim tímapunkti framleiddi hann lúxus­ tískumerkið sem við þekkjum nú einfaldan fatnað eins og skyrtur, jakka, regnfrakka og íþróttafatnað. Þetta var þó erfiður tími fyrir þýska hagkerfið og Boss fór í gjaldþrot. Hann gafst ekki upp á viðskiptum sínum og tókst að ná samkomulagi við lánardrottna sína. Árið 1931 þurfti hann að byrja allt frá upphafi og átti aðeins 6 saumavélar. Þeir voru allir kröfuhafar sem skildu eftir hann.

Sama ár gekk Hugo Boss til liðs við nasistaflokkinn og það var þegar fyrirtækið byrjaði að framleiða einkennisbúninga. Þökk sé mikilli eftirspurn eftir einkennisbúningum sem þörf var á varð sala hans meiri en nokkru sinni fyrr og viðskipti hans fóru að blómstra.

Heimildir: fragrances

12 | ASKUR 11

Aðild Hugo Boss að Nasistaflokknum og við­ skiptatengsl hans í Þjóðernis sósíalistaflokkn­ um gátu þó ekki farið saman. Þetta var ástæðan fyrir því árið 1946 að Hugo Boss þurfti að mæta dómstólnum. Hann var dæmdur fyrir að vera aðgerðarsinni og stuðningsmaður þjóðernis­ sósíalisma. Hann þurfti ekki aðeins að borga háa sekt heldur var hann sviptur atkvæðisrétti sínum og honum var bannað að reka eigið fyrirtæki.

Tveimur árum síðar lést hann.

Hugo Boss vörumerki eftir dauða Hugo Boss Vörumerkið dó ekki þegar stofnandi þess gerði það. Eftir dauða Hugo Boss tók tengdasonur hans Eugen Holy við fyrirtækinu. Aðalframleiðsla fyrirtækisins eftir síðari heimsstyrjöld var vinnu­ búningur. Hins vegar var 1950 merkilegt ár fyrir Hugo Boss. Það var þegar þeir fengu sína fyrstu pöntun á jakkafötum fyrir karla. Mikil vinna og aukin sala leiddi til stækkunar starfsmanna fyrirtækisins.

Verksmiðjan stóð sig greinilega vel. Næstu 10 árin voru þeir aðallega að selja karlmannsjakkaföt.

Eugen Holy lét af störfum árið 1969 og tveir synir hans tóku við fyrirtækinu. Þeir voru líka duglegir og metnaðarfullir. Markmið þeirra var að byrja að selja fatnað sinn á alþjóðavettvangi sem fljótlega varð að veruleika.

Liverpool Fc Í gegnum árin hefur Liverpool styrkt stöðu sína sem eitt af úrvalsfélögum í evrópskri knattspyrnu. Í gegnum sterka sögu sína hefur það tekist að landa 18 deildartitlum, fimm Evrópubikarum og sjö FA bikarum.

you‘ll never walk alone When you walk through a storm Hold your head up high And don‘t be afraid of the dark At the end of the storm There‘s a golden sky And the sweet silver song of a lark Walk on through the wind Walk on through the rain Though your dreams be tossed and blown Walk on, walk on, with hope in your heart And you‘ll never walk alone You‘ll never walk alone When you walk through a storm Hold your head up high And don‘t be afraid of the dark At the end of the storm Is a golden sky And the sweet silver song of the lark Walk on through the wind Walk on through the rain Though your dreams be tossed and blown

Margir af hæfileikaríkustu knattspyrnumönnum heims hafa verið svo heppnir að spila á grasi Anfield vallar, en aðeins fáir útvaldir setja mark sitt á söguna og teljast þeir bestu í sögunni. Þeir eru mennirnir sem létu Kopann grenja á evrópskum kvöldum, karlarnir sem héldu tryggð við félagið í gegnum súrt og sætt og menn sem færðu heilli borg gleði.

1. Steven Gerrard Skipstjórinn, fyrirmyndin og hetja heillar borgar.Steven Gerrard er maðurinn sem allir óska þess að þeir gætu verið. Jarðbundinn strákur sem hefur ristið upp til að leiða sinn ástkæra klúbb til Meistaradeildar titils, tveggja FA bikara og þriggja deildarbikara.

Gerrard hefur skorað yfir 150 mörk á 14 árum sínum með aðalliðinu. Gerrard er án efa besti leikmaður sem nokkru sinni hefur klæðst rauðu treyjunni.

2. Kenny Dalglish Með 172 mörk skoruð fyrir Liverpool er King Kenny líklega minnst fyrir mark sitt í Evrópubikarnum í úrslitaleiknum 1978.

3. Ian Rush Hann var sannkallaður innblástur á sínum tíma sem rauður og heldur markameti Liverpool frá upphafi með 346 mörk í 660 leikjum.

4. John Barnes Barnes skoraði 108 sinnum á 10 ára tímabili sínu með þeim rauðu, sannarlega merkilegur árangur sem hefur staðfest stöðu hans sem einn besti leikmaður Liverpool.

5. Alan Hansen Á næstum 15 ára ferli sínum með þeim rauðu vann Hansen allt.

Heimildir: bleacherreport

Heil og sæl!

Gunnar Karl heiti ég og fæddist í Reykjavík árið 1996. Ég flutti til Þýskalands á aldamótunum og tengi æsku mína þangað Ég flutti þó aftur til Íslands fimm árum seinna og hef að mestu leiti búið þar síðan. Ég hef verið mikið á flakki eftir að ég kláraði grunnskólann, bjó um skeið í Bretlandi, Írlandi og Kína og unnið við fjölda af allskonar störfum og flakkað á milli atvinnulífs og skóla. Mér hefur alltaf þótt gaman að búa til hluti, teikna eða smíða, það færði mig í nám í Tækniskólanum í Reykjavík og varð grafísk miðlun fyrir valinu. Það hjálpaði mér gríðarlega að ég var þegar búinn að taka stutt netnámskeið í Adobe Illustrator, svo ég kunni á mikið af tólunum og var búinn að nota þau mikið áður. Það hjálpaði mér líka með að vita nákvæmlega í hverju námið fólst eða hvernig vinnulagið er, ég gat þá nokkurn veginn stólað á að námið væri skemmtilegt. Það er ekkert leyndarmál að mér hefur aldrei gengið vel í skóla þannig að þetta var mjög mikilvægt að negla áður en ég fór í námið.

Samhliða öllu öðru hef ég einbeitt mér mikið af iðkun í rallý keppnum, bæði hér og erlendis. Grafíska miðlunin er búin að hjálpa mér gríðarlega mikið í sportinu. Ég hef náð að skera mig vel út úr hópi rallýökumanna á Íslandi með því að kunna að hanna útlit, gert kennimerki og vinna með liti og prentgripi. Ég hef heilfilmað marga keppnisbíla, skeytt saman myndum í plaköt og auglýsingar og gert vefsíðu utan um rallý ferilinn minn auk fleiru. Ég veit ekki nákvæmlega hvað ég ætla að vinna við eftir námið en það sem er fremst í mínum huga er að komast í fleiri rallkeppnir erlendis, læra meira á aksturstækni og getað síðan starfað tengt þessu sporti í framtíðinni. Auðvitað stefnir maður alltaf á að verða atvinnuökumaður, en hvað er að því að hafa eitthvað annað til vara?

Mynd: Auðbjörg Helga

Hversu mikilvægt er að hreyfa sig?

Félagsleg og læknisfræðileg áhersla hefur lengi verið á óneitanlega jákvæð áhrif hreyfingar á líkamlega heilsu, en rannsóknir hafa sýnt að hún hefur veruleg áhrif á andlega heilsu og hreyfing virtist vera verndandi gegn þróun þunglyndis, óháð aldri, kyni og búsetu. Það hefur lengi verið viðurkennt að líkamleg áreynsla og hóflegur lífsstíll stuðlar að bættri heilsu og langlífi Regluleg hreyfing er mikilvæg. Hreyfing er ekki aðeins mikilvæg til að koma í veg fyrir marga sjúkdóma heldur byggir hún einnig upp styrk til að takast á við hversdagsleg verkefni og stuðlar að betri svefni og hvíld. Við vitum öll að hreyfing er öflugt vopn gegn streitu.

Kröftug hreyfing er vissulega góð fyrir heilsuna en getur líka valdið miklu álagi á líkamann.

16 | ASKUR

Þess vegna er mikilvægt að huga að öðrum þáttum, eins og nægri hvíld, svefni og góðri næringu, sem geta unnið gegn auknu álagi við þátttöku í keppnisíþróttum eða kröftugri hreyfingu.

Menningarsaga Vesturlandabúa sýnir sömu afstöðu, þó hún byggi á reynslu kynslóða frekar en vísindum nútímans. Eftir því sem líf okkar verður auðveldara verða þessar hversdagslegu staðreyndir augljósari.

Að afla tekna verður áreynslulausara með hverjum degi og krefst minni fyrirhafnar. Með þyngdaraukningu, hreyfingarleysi og næringarskorti versnar heilsan, lífsgæði minnka og þunglyndi eykst.

Mynd: www.pexels.com

Hvernig hreyfingu er mælt með?

Mælt er með öflugri hreyfingu í 20–30 mínútur fyrir heilbrigða einstaklinga að minnsta kosti tvisvar í viku. Þannig er hægt að viðhalda og bæta úthald, vöðvastyrk, liðleika, jafnvægi og beinheilsu.

Auk hreyfingar í daglegu lífi er sérstaklega gagnlegt að stunda styrktarþjálfun, svo sem í líkamsræktarstöð, til að viðhalda eða bæta vöðvastyrk og beinþéttni. Jafnframt er gott að þjálfa þol, samhæfingu, jafnvægi og liðleika, svo sem með almennri leikfimi, sundi, dansi og göngu á ójöfnu undirlagi. Notaðu þjónustu t.d. íþróttafélaga, þjónustumiðstöðva og heilsugæslustöðva þar sem því verður við komið.

Ekki setja rusl í líkamann sem nýtist ekki til æfinga, keppni og bata. Markmið góðrar næringar er að tryggja að líkaminn hafi næga orku fyrir hreyfingu, leiki og aukaæfingar. Einnig þarf að huga að bata eftir allt álagið. Ef þú ert í röð hjá Dunkin Donuts ertu á röngum stað.

Farðu lengra með nýju

skónum frá

Ármúli 18 ○ Sími 567 8888 ○ Stílsport.is

íslandsmótið árið 2023 sagt frá sjónarhorni Íslandsmeistarans Þvílíka tímabilið maður! Nú er farið að líða á veturinn og eftir aðeins nokkra daga. fer fram lokahóf AKÍS í Gólfskálanum á Akranesi. Því finnst mér við hæfi, á meðan lítið er að frétta frá okkur Ísaki Guðjónssyni og GK Mótorsport liðinu, að rýna í vel í rallý tímabilið sem lauk í september.

Mynd: Sæmundur Erlendsson

Setjum fram aðstæður eins og þær voru hjá okkur í byrjun maí. Á þessum tíma erum við Ísak ásamt föður mínum Jóhannesi Gunnarssyni búnir að vera mikið að hugsa um það hvað við ætlum að gera á þessu rallý tímabili, mig langaði ekki að hætta persónulega eftir að hafa áttað mig á því hvað ég hef í raun gaman að því að stunda þetta sport en aftur á móti vildi ég ekki fara á bílnum hans pabba enn eitt árið. Ef við færum í þetta þá væri það án fjárhagslegar aðstoðar foreldra minna, mér fannst það grundvallar atriði og í raun löngu kominn tími til. Þó að það væri ekki bíll til staðar þá vorum við Ísak samt búnir að vinna undirbúnings vinnuna með styrktaraðilum okkar fyrir tímabilið og það eina sem átti eftir að gera í raun var að skrifa undir samningana. Það var þó ekki hægt fyrr en við vorum komnir með keppn-

18 | ASKUR

isbíl og gátum lofað að fara heilt tímabil í topp slagnum. Það sem ég persónulega var búinn að eyða mínum tíma í þetta vorið var skólasókn í Tækniskólanum í Reykjavík og að smíða rallýcross bíl fyrir hana systur mína, Eydísi Önnu, en hún var að hefja sinn feril í mótorsporti þetta sumar.

Rúmri viku fyrir tímabilið kom bíll á sölu á netið sem við, og líklega fáir aðrir voru að búast við.

Halldór Vilberg, eigandi Subaru Impreza bíls með 6 strokka mótor sem við Ísak fengum lánaðan í tvær keppnir árið á undan var allt í einu kominn á sölu, og það bara rúmri viku fyrir fyrstu keppni. Þetta var alveg upplagt fyrir okkur Ísak til að stökkva á, ég reyni nú oftast að taka ekki mikið af skyndiákvörðum en þetta var of fullkomið til að láta það fram hjá sér fara, og endaði með að vera mjög

góð fjárfesting. Við náttúrulega vissum hvað við vorum að fara út í þegar við keyptum þennan bíl, ég sjálfur sá til þess að koma honum í sem næst keppnishæfu ástandi áður en ég skilaði honum og þakkaði fyrir lánið í fyrra. Eina óvissan var að vegna þess að við keyrðum hann ekki sjálfir í síðustu keppni fyrra sumars þá vissum við ekki fullkomlega akstursstandið á bílnum en vorum samt vongóðir eftir að hafa skipt um nokkra hluti sem við vissum að voru orðnir þreyttir eftir síðasta tímabil. Við hefðum að sjálfsögðu viljað prufukeyra bílinn en þar sem tíminn var afar naumur og ég þurfti að heilfilma bílinn aftur var ákveðið að sleppa því fyrir fyrstu keppni íslandsmeistaramótsins í rally 2023.

Umferð 1, Orkurally í Keflavík.

Fyrsta umferðin fór að vanda fram á suðurnesjunum með tveggja daga keppni sem byrjaði með innanbæjar leiðum í keflavík sem voru að miklum hluta eknar á malbiki og svo þremur ferðum um Djúpavatnsleið. Skráningin var ansi góð í þetta rall og vissum við að við þurfum að vera algerlega með á nótunum ef við ætluðum að stefna á sigur.

Sérstaklega vegna þess að við, eða öllu heldur ég sem ökumaður hef aldrei fundist ég mjög sterkur á þessum innanbæjar leiðum í Keflavík, þær eru lúmskar, mjög breytilegur og slíta bílnum mikið. Þar að auki krefjast þær að maður hætti akstrinum varlega, það er létt að missa einbeitingu í smá stund og rekast utan í kannt. Það er svipað og við könnumst við á „venjulegri“ malar sérleið, eini munurinn er sá að það vantar allt flæði, eða er það erfiðara að finna flæði, bæði við akstur á bílnum og í leiðarnótum.

Verkið okkar varð þó mun léttara eftir fyrstu leið þar sem tvær áhafnir urðu frá að hverfa úr topp slagnum strax á fyrstu metrunum, Sigurður Bragi og Valgarður, ásamt Skafti og Sigurjón. Nokkrum sérleiðum síðar urðu Sigurður Arnar og Bergþóra einnig frá að hverfa, sem setti okkur í góða stöðu þar sem við vorum þá í raun orðnir

reynslumesta áhöfn keppninnar.

Við náðum að keyra fyrsta dag þessarar keppni vel en tókum þó eftir því að það væri ekki allt með felldu í fjöðrunarbúnaði bílsins. Þrátt fyrir það náðum við að keyra mjög þétta ferð allan daginn sem þýddi að við vorum komnir með 48 sekúndna forystu inn í dag tvö. Bilunin reyndist vera demparinn hægra megin að aftan og var vandamálið að hann var allur fullur af drullu og vatni og var ekki að þjappast eðlilega saman. Ég hef þó nokkra reynslu af því að vera í dempara vandræðum í þessu ralli og var ljóst að aksturinn um djúpavatn myndi vera gríðarlega krefjandi þar sem við þurfum að passa bílinn og að brjóta ekki eitthvað meira að aftan en líka að keyra hratt af því að við vissum ekki hvað aðrir keppendur myndu gera á þessum þremur ferðum um þessa löngu Djúpavatnsleið. Á fyrstu ferð um Djúpavatnið um fyrri part seinni keppnisdags náðum við mjög góðri ferð og náðum við að rúmlega tvöfalda forskotið okkar eftir aðeins eina bunu af þrem, en það var líka af því að Jóhann og Heiða, sem voru í öðru sæti lentu í veseni og duttu niður í 4 sæti. Eftir þessa ferð var öll pressa svo gott sem farin af okkur og gátum við spilað vel á stöðuna, spöruðum bílinn aðeins á annarri ferð um djúpavatn og tókum svo vel á því á þeirri þriðju, sem var einnig ofurleiðni í rallinu. Ofur Leið er sú sérleið í hverju ralli sem gefur auka stig til íslandsmeistara, 3 stig fyrir hraðasta tíma, 2 fyrir næstbesta og 1 stig fyrir þriðja sætið á leiðinni. Hraður og jafnframt mistaka laus akstur skilaði okkur í mark í fyrsta sæti og með besta tíman á ofurleiðinni sem þýddi fullt hús stiga.

ASKUR | 19

Umferð 2, Miðsumarsrally.

Eftir sigur í fyrstu keppninni vorum við mjög vongóðir, því að næstu tvær keppnir á dagatalinu eru þær keppnir þar sem við Ísak erum hvað sterkastir. Það þurfti þó að eiga við fjöðrunina áður en við gátum andað rólega og var strax farið í að fjarlægja demparana undan bílnum og taka þá í sundur og þrífa. Demparar í rallýbíl eru öðruvísi en þeir sem finnast í fólksbílum, þessir eru mun sterkari, dýrari og eru þar að auki sundurteknanlegir. Það kom snemma í ljós hvert vandamálið var, demparinn hægra megin að aftan leit ansi illa út. Hann var fullur af drullu og vatni sem hafði gersamlega eyðilagt legu stykkið sem rennur upp og niður botn stykkið af demparanum. Heppnin var með okkur, en framleiðandinn átti aukahlutinn sem okkur vantaði á lager hjá sér úti í bretlandi og fengum við hann senda rakleitt til íslands.

Ekki var mikið mál að setja Proflex fjöðrunina saman og hjálpuðu einnig Mckinstry Motorsport okkur að þrífa innvolsið og setja nýja olíu og gas í hana. Við Ísak mættum í Miðsumarsrallið svolítið kokhraustir og ákváðum að leiðarskoða ekki sérleiðina um uxahryggi fyrir keppni, þetta er leið sem breytist mjög lítið milli ára þannig að við ákváðum að spara smá tíma. Eftir á að hyggja var þetta klárlega röng ákvörðun og var mjög skrítið að keyra Uxahryggina í keppninni og það er nokkuð ljóst að við munum ekki sleppa því að leiðarskoða aftur í náinni framtíð.

20 | ASKUR

Keppnin byrjaði snemma morguns, við Ísak mættir á Olís subaru bílnum og einnig pabbi minn Jóhannes Gunnarsson ásamt Björgvin Benediktssyni á Mitsubishi Lancer Evo X. Ég hef verið með þann bíl í láni hjá gamla síðastliðin ár og nú loksins kominn tími til að kallinn fékk að nota bílinn sinn í keppni. Þetta var mjög einfalt rally aðeins tvær leiðir keyrðar í báðar áttir, Kaldidalur og fyrrnefnda Uxahryggja leið. Það er ekki margt athugunarvert sem gerðist hjá okkur í þessari keppni, Pabbi og Bjöggi skemmtu sér vel og bættu í ferðina með hverri leið og við Ísak keyrðum nákvæmlega eftir plani án þess að glíma við neinar bilanir eða óvæntar uppákomur.

Við enduðum á því að sigra þetta rall með rúmum ellefu mínútum og komum frá þessari keppni með fullt hús stiga líkt og þeirri fyrri.

n

soo

ir

nd

My

mu

æ : S

rle

rE

u nd

ss nd

Umferð 3, Ljómarally í Skagafirði.

Rallið á Skagafirði fór fram í lok júlí og um var að ræða annað frekar einfalt rally. Byrjað var á tveimur ferðum upp og niður hinn sögufræga Mælifellsdal og endað svo með einni ferð fram og til baka yfir Vesturdal. Ísak og ég héldum áfram þar sem frá var horfið og unnum fyrstu ferð upp dalinn en það var á annarri ferð þar sem heppnin var ekki með okkur. Við fórum inn í eina beygjun a nákvæmlega eins og ég hafði planað það en fórum við það yfir einn jarðfastan stein, hann var ekki beittur en við það að keyra á hann tókst mér að skemma dekkið að innanverðu. Já það er rétt, það sást lítið sem ekki neitt á dekkinu að utanverðu en þegar það var affelgað eftir keppni kom í ljós sprunga eftir innri hlið dekksins að innanverðu. Hvort að þetta sé galli í dekki eða eitthvað með notkun þess að gera er erfitt að segja en það sem var víst er að það þurfi að skipta um það inn á miðri sérleið. Það tók okkur allt of langan tíma að skipta um dekkið, það var einfaldlega út af því að það var ekki æft nógu mikið á nýja tjakkinn. Hann var keyptur í því skyni að hann myndi flýta fyrir dekkjaskiptum en það er ekki nóg að gera bara eins með nýja tjakkinn heldur að æfa sig að nota hann undir öllum kringumstæðum og kipptum við því líka í lag fyrir næstu keppnir á eftir. Þetta þýddi samt að við töpuðum allt í allt 3,5 mínútu á dekkjaskiptunum og komumst við af stað beint á eftir annarri áhöfn. Sú áhöfn hleypti okkur ekki fram úr, eflaust vegna reynslu eða gáleysis, en þetta þýddi náttúrulega að í staðinn fyrir að keyra okkar ferð og taka þá til baka eina mínútu eða svo af hröðustu keppinautunum þá töpuðum við annarri mínútu

ofan á það sem við töpuðum á því að skipta um dekkið. Ég verð að viðurkenna að ég varð bara hreinlega mjög reiður við þau sem töfðu okkur en það sem mér fannst verst er að það var aldrei beðist afsökunnar, ég get alveg skilið að nýliðar kveiki ekki kannski alveg á perunni, sérstaklega á svona erfiðri sérleið eins og Mælifellsdalurinn. Það má þó alveg segja sorry. Ég man sjálfur eftir Rally Reykjavík 2014 þegar ég var að keppa og mig minnti að ég hafi verið í 5 sæti á þeim tíma og á eftir mér var ræstur Henning Ólafsson, þáverandi Íslandsmeistari. Ég var meðvitaður að hann væri talsvert hraðari en ég þannig að ég var alltaf með augun í speglinum og vildi alls ekki fara að tefja hann ef hann myndi ná mér. Sem hann svo gerði og þá hleypti ég honum líka rakleiðis framhjá. Ég lít fram hjá þessu í þetta skiptið og að sjálfsögðu er ekkert slæmt á milli okkar en ég vona innilega að í framtíðinni geri þau ekki slík mistök og nýti sér þessa reynslu til að læra af þessu. Rallið var þó ekki búið, „þetta er ekki búið fyrr en það er búið” eins og oft er sagt. Á næstu leiðum settum við í flug gírinn og fórum að saxa á forskot þeirra Skafta og Daníels sem sátu í fyrsta sæti. Þeir voru þó alltaf að bæta í hraðan og áttu ennþá inni um tuttugu sekúndur í forystu þegar komið var að leiðunum um Vesturdal. Þar Kom þó upp bilun í bíl þeirra og hættu þeir keppni stuttu eftir að hafa farið yfir á og fengið vatn inn á mótorinn. Það leiddi til þess að við tókum enn og aftur fullt hús stiga úr þessari umferð og vorum þá komnir í mjög þæginlega stöðu í íslandsmótinu.

ASKUR | 21

Umferð 4, Rally Reykjavík.

Stærsta keppni ársins var næst og þá gafst okkur tækifæri að jafna loksins met Rúnars Jónssonar og Jóns Ragnarssonar sem hefur staðið í um tuttugu ár. Það að verða fjórfaldir meistarar í rally yfir heildina, og að ná þeim öllum í röð hefur bara tekist einu sinni áður og við Ísak stefnuðum á að jafna þetta met með sigri í Rally Reykjavík. Keppnin byrjaði vel fyrir okkur, við settum ágæta tíma á fyrstu leiðum en það var ljóst frá fyrstu sérleið að þeir félagar Jósef Heimir og Gunnar Eyþórsson voru orðnir þreyttir á að vera fyrir aftan og juku hraðan töluvert frá fyrri keppni. Með mistaka lausum akstri náðum við að byggja upp smá forskot þó en það var ekki nema 41 sekúnda, þannig að við gátum ekkert farið að slá slöku við. Degi eitt lauk innan bæjar hjá Smáralindinni, dagarnir og vikurnar fyrir keppnina fór að miklu leyti í að auglýsa svokallaða Glaðheima leið, staðsett í göngufæri frá Smáralindinni. Við í liðinu létum prenta fyrir okkur 250 plaköt sem við dreifðum allt um borgina. Ég verð að segja að sú vinna var ansi tímafrek en á sama tíma mjög góð í reynslubankan en ef ég myndi gera eitthvað svona aftur myndi ég fara að því á aðeins hagkvæmari hátt. Þetta myndi ég samt segja að hafi heldur betur borgað sig af því að það voru heldur betur heill haugur af fólki sem kom að skoða bílana bæði á sérleiðinni og í þjónustu hléinu. Þetta var að sjálfsögðu ekki bara okkur að þakka heldur líka þeim sem sáu um keppnina og að auglýsa hana og einnig öðrum keppendum sem gerðu allt sitt besta við að dreifa auglýsingum um rallið sem víðast. Það var virkilega gaman að sjá alla vinna svona vel saman að einu markmiði og að sjá hvað afköstin geta verið mikil, að fá slíkan fjölda af áhorfendum ætti að mínu mati að vera normið í rally á Íslandi en ekki undantekningin. Þá að degi tvö og voru keyrðar leiðir sem liggja yfir snæfellsjökul, prestahraun og Berserkjahraun. Við hófum daginn eins og við skildum við það deginum áður og byggðum á forskotið jafnt og þétt með því að taka nokkrar sekúndur af Jósef og Gunnari hér og þar. Við lentum þó í því á leið níu að það brotnaði fram öxull á miðri leið, við náðum þó þökk driflæsingarinnar að klára leiðina og töpuðum við ekki svo miklum tíma með bílinn aðeins með drif á þremur hjólum. Það var þó ekki þjónustu hlé fyrr en eftir tíundu leið þannig að við þurfum líka að keyra næstu leið ennþá með brotinn fram öxul. Þá vorum við búnir að ná að finna út hvað væri bilað þannig að þegar við lögðum af stað inn á leið tíu gat ég farið örlítið greiðar yfir vitandi hvernig bíllinn myndi hegða sér, einnig hjálpaði okkur að leiðin var að miklu leyti niður í móti svo að grip út úr beygjum var ekki eins mikilvægt og enduðum við á að tapa bara 10 sekúndum á þessari bilun. Í þjónustuhléi var skipt um öxul með góðri hjálp þjónustumanna, og ekki bara úr okkar liði heldur komu fleiri að og þakka ég þeim kærlega fyrir hjálpina.

22 | ASKUR

Ert þú að hámarka tryggingapakkann þinn?

Seinni hluti annars dags gekk rosalega vel, við Ísak kusum að fara á nýjan gang af dekkjum, gerð sem við höfum aldrei prófað áður og með mun mýkri gúmmí blöndu en við erum vanir að nota. Við kusum að nota þau á leiðunum sem eftir voru á þessum degi vegna þess hve stuttar þær voru, þannig að ef þær hefðu reynst slæmur kostur hefðum við alltaf getað svissað þeim út ef svo færi...

Við vinnum náið saman og finnum réttu kjörin fyrir þig og þína.

Svo virðist sem þessi grein er of löng fyrir blaðið. En ekki örvænta, hægt er að vita meira um rallý tímabilið 2023 á vefslóðinni gunnarkarlrallydriver.com og sjá hvernig restin af Rally Reykjavík fór sem og seinasta umferðin. Einnig er hægt að fara í gegn um QR kóðan hérna að neðan.

Staðan að loknu Íslandsmótinu: Keppni nr:

#1

#2

#3

#4

#5

stig

Gunnar & Ísak

23

23

23

33

23

125

Birgir & Daníel

16

0

0

23.5

8

47.5

Jóhann & Heiða

12

16

0

0

15

43

Hlöðver & Jón

4

12

10

15

0

41

Agnar & Valgarður

0

6

0

12

12

30

Borgartún 27 | 105 Reykjavík | 123 4009 | www.bjork.is

Helga Anna Ragnarsdóttir Ég heiti Helga Anna Ragnarsdóttir og er fædd 16. febrúar 1996. Ég er uppalin og bý í Mosfellsbæ. Bjó í Bandaríkjunum í tvö ár þegar ég var yngri í 4.–5. bekk í grunnskóla. Ég ólst upp með þýskum fjárhundum, áströlskum fjárhundum og chihuahua. Ég hef alltaf haft brennandi áhuga á hundum og hef tekið þátt í hundasýningum síðan ég var 14 ára. Elska ekkert meira en að vinna með hundinum mínum henni Yrju sem er ástralskur fjárhundur. Við keppum saman í hlýðni keppnum og hundasýningum. Höfum einnig tekið þátt í hundafimi, rallý-hlýðni og stefnum á að halda áfram í því þegar það gefst meiri tími til. Ég kláraði stúdentspróf árið 2018 í Menntaskóla Mosfellsbæjar á íþrótta- og lýðheilsubraut. Hafði síðan ekki mikinn áhuga við að halda áfram í því og fór að vinna í 4 ár í sundlaug Mosfellsbæjar með vinkonu minni. Svo kom að því að finna sér eitthvað annað til að læra sem ég hafði áhuga á og við ákváðum að fara að leita að námi saman með von um að vinna aftur saman í framtíðinni og fundum grafíska miðlun. Ég hafði ekki mikla þekkingu eða pælt mikið í þessu fagi fyrr en ég fór að skoða það á síðu skólans en fannst það mjög áhugavert.

HUNDAFIMI Uppruni Hundafimi er upprunnin í Englandi þar sem hún var fyrst aukagrein á hinni frægu hundasýningu á Crufts.

Forsagan að þessari stórskemmtilegu íþrótt var sú að forsvarsmönnum Crufts fannst vanta atriði sem áhorfendur hefðu mikla skemmtun af.

Hannaðar voru brautir og tæki sem sambærileg voru hindrunum fyrir hesta og bætt við nokkrum sérhönnuðum fyrir hunda. Til að gera langa sögu stutta þá sló íþróttin í gegn á þessari fyrstu hundasýningu. Ekki eingöngu skemmtu áhorfendur sér konunglega heldur finnst bæði eigendum og hundum þetta mikil skemmtun og hundarnir líta yfirleitt á hundafimi sem leik með eiganda sínum.

Um íþróttina Hundafimi eða Agility á ensku er hindrunarhlaup með hund. Í hundafimi læra hundarnir að leysa ýmsar skemmtilegar þrautir svo sem að: skríða í gegnum göng eða poka, hoppa yfir margar gerðir af hindrunum og í gegnum dekk, jafnvægisæfingar á brú, klifra yfir vegg og ganga yfir vegasalt. Auk þess lærir hann að vinna með eiganda sínum með skipunum og bendingum.

Með því að æfa hundafimi verður hundurinn meira meðvitaður um líkama sinn, lærir að vinna þrátt fyrir truflun frá öðrum hundum og fær andlega örvun sem gerir það að verkum að hundurinn verður rólegur og glaður heimilishundur

26 | ASKUR

sem fær að vinna, sem gerir þessa íþrótt mjög hentuga fyrir orkumikla og vinnusama hunda.

Margir hundar, ekki síst í borgum og bæjum fá og litla hreyfingu. Þeir hvílast of mikið á daginn og safna orku sem þarf að fá útrás fyrir á einn eða annan hátt. Það er mikilvægt að við sem hundaeigendur getum stýrt þessari orku þannig að hún fái jákvæða útrás. Ef svo er ekki, getur þessi þörf hundanna fyrir útrás verið til vandræða s.s. árásargirni, eyðilegging á innanstokksmunum, stressi hjá hundinum o.s.fr.

Að þreyta hund líkamlega getur verið erfitt, en að þreyta hann andlega þarfnast miklu minni orku af okkar hálfu.

Kröfur Hundafimi gerir kröfu um aga, einbeitingu og athygli. Hundurinn þróar betri hreyfingar og betra jafnvægi. Þetta styrkir sjálfstraustið og byggir upp samband hunds og eiganda. Hundafimi er holl hreyfing fyrir hundinn og örvar hann á jákvæðan hátt. Enginn er neyddur til að keppa, það er hægt að þjálfa hundafimi bara vegna þess að hún er skemmtileg.

Allir hundar geta tekið þátt í hundafimi, líka blendingar. Til að geta tekið þátt er mikilvægt að viðkomandi hafi góðann grunn í hlýðni ásamt góðu sambandi við hundinn. Án sambandi milli hunds og manns er mjög erfitt að kenna hundinum. Bæði smáhundar og stórir hundar verða að ná 12. mánaða aldri áður en þjálfun í hundafimi hefst.

Brautir Brautin er gerð úr fjölda hindrana og ræður staðsetning þeirra erfiðleikastiginu og hraðanum.

Hundurinn þarf að klára brautina innan fyrir fram ákveðins tíma og fara í gegnum hindranirnar í réttri röð.

»

Almennt

»

» Svæðið sem notað er þarf að vera að minnsta kosti 30 x 40 m. Innan þessa svæðis þarf hringurinn sem brautin verður byggð á að vera að minnsta kosti 20 x 40 m. Á innanhúsmótum getur þetta verið breytilegt.

Notist tvær eða fleiri brautir verður að vera lokuð girðing eða gott bil á milli brautanna. (minnst 10 m.). Undirlagið í hringnum skal vera jafnt, stamt og má ekki vera hundi eða manni hættulegt. » Brautarlengd; 100–200 m, og þarf hundurinn að fara í gegnum að minnsta kosti 15 en

» » » »

ekki meira en 20 hindranir. Það fer þó eftir erfiðleikastiginu. Allavega 7 af þessum hindrunum þurfa að vera hopphindranir (hopp, veggur eða dekk). Staðal keppnissett þarf að innihalda a.m.k. 10 hopphindranir.

Langstökk hafa hámarkslengd: L - 30 cm, M - 40 cm, S - 55 cm Samsett hopp (hámark þrjú hopp sem teljast sem ein hindrun) hafa millibilið 2 m í litlum, 3 m í meðal og 4 m í stórum.

Fjarlægðin milli tveggja hindrana er á bilinu 5–7 m. Þjálfarinn á að geta farið fram hjá hverri hindrun upp á báðar hliðar. Þegar hoppkeppni er verður dómarinn að hafa minnst 14 hopp til notkunar.

Undirlag og hindranir skulu vera kynntar og samþykktar af dómara eða mótsstjóra fyrir keppni.

-Hundaræktarfélag Íslands

Faxafen 11 – Sími: 599 8888 – audnuspor@audnuspor.is

ÞINN VINUR Á ÞAÐ BESTA SKILIÐ UM JÓLIN Nýttu þér afsláttinn okkar!

Allt að 50% af öllum vörum á netinu inn á www.audnuspor.is

RALLÝ-HLÝÐNI Um íþróttina Rallý-Hlýðni er skemmtileg hlýðniþjálfun þar sem gengið er braut með skiltum.

Hver braut er með 10–15 mismunandi skiltum og hvert skilti sýnir æfinguna sem að gera.

Skiltin eru mörg en þau fara eftir styrkleikaflokkum. Alls eru 4 styrkleikaflokkar í íþróttinni.

Rallý er jákvæð hundaíþrótt þar sem gleði og samvinna manns og hunds er í fyrirrúmi. Það er alltaf unnið út frá hraða hundsins.

Rallý er mjög þekkt alls staðar úti í heimi og þá sérstaklega á Norðurlöndunum. Þar er jafnvel meiri eftirspurn eftir Rallý-Hlýðni heldur en venjulegri Hlýðni. Það er líklega vegna þess að Rallý er aðeins öðruvísi en Hlýðni, reglurnar mildari en Hlýðni, það má tala meira við hundinn í braut, þannig að það hentar betur fyrir flesta.

Hægt er að byrja Rallý þjálfun strax og maður fær hvolpinn í hendurnar og gömlu hundarnir hafa líka gaman af. Það hafa verið haldin nokkur

Rallý námskeið á Íslandi og áhuginn fyrir þessari hundaíþrótt fer vaxandi.

HRFÍ hefur viðurkennt Rallý-Hlýðni sem hundaíþrótt svo núna bráðlega er hægt að keppa og safna rallý titlum! Þátttakendur Allir geta skráð hund til þátttöku í vinnuprófum, nema þeir sem hafa verið sviptir þátttökurétti af HRFÍ eða erlendu hundaræktarfélagi viðurkenndu af FCI. Hafi einstaklingur verið sviptur þátttökurétti, má hann heldur ekki leiða hund til dóms eða vinna við undirbúning eða framkvæmd prófa. Stjórnandi með umboð frá eiganda getur skráð hund í próf. Svæðið sem prófið fer fram á þarf að vera aðgengilegt hreyfihömluðum þátttakendum svo fremi sem hægt er. Ef þátttakendur eru fleiri en einn dómari getur dæmt, má skipta þátttakendum á milli fleiri dómara.

Hundar sem rétt hafa til þátttöku

Rallý keppni

28 | ASKUR

Ljósmyndari: Ágúst Elí Ágústsson

Vinnupróf eru opin öllum hundum 9 mánaða og eldri með þeim skilyrðum og undantekningum sem eru tiltekin í þessum reglum. Veita má undanþágu fyrir hunda sem verða 9 mánaða í þeim mánuði sem prófin eru haldin. Hundur skal vera bólusettur gegn þeim sjúkdómum sem við á hverju sinni og stjórnandi þarf að geta sýnt fram á að svo sé. Aðeins þeir hundar sem eru skráðir til þátttöku eru leyfðir á prófsvæðinu.

Ekki er heimilt að mæta með hund ef hann er veikur, veiklulegur eða árásargjarn. Tík á lóðaríi, tík sem er gengin meira en 5 vikur á meðgöngu eða er með hvolpa yngri en 8 vikna er óheimil þátttaka í prófi. Allir hundar sem skráðir eru í próf skulu vera örmerktir. Starfsfólki í prófi er heimilt að lesa örmerki hunda á prófstað.

Nafnakall í vinnuprófum Þátttakendur í vinnuprófi, eru kallaðir til þátttöku samtímis. Innbyrðis rásröðun er ákveðin fyrir fram. Ef þátttakandi er ekki til staðar þegar hópurinn hans er kallaður inn getur teymið átt á hættu að missa þátttökurétt sinn í viðkomandi prófi. Ef þátttakandi er skráður með tvo hunda í sama flokki skal honum gefinn tími til að undirbúa sig fyrir aðra innkomu.

Ef það koma upp aðrir árekstrar svo sem að hundur sé skráður í keppni (sýning, hundafimi eða annað) á sama tíma eða þátttakandi hefur skráð fleiri en tvo hunda í prófið, þá er það alfarið á ábyrgð þátttakanda að finna lausn á vandanum.

-Hundaræktarfélag Íslands

Skemmtimót í Rallý

Ljósm: Sæunn Ýr

HEIMAGERT BANANA NAMMI Haframjöl Spelt hveiti

3 bolla 310 ml

Egg

2 stk.

Olía

60 ml

Hunang

125 ml

Mjólk

125 ml

Kramdir bananar

2 stk.

ASKUR | 29

CANICROSS Hvað er Canicross?

Canicross er íþrott þar sem hundar og fólk hlaupa saman sem teymi. Hundurinn hleypur fyrir framan og keppandinn fyrir aftan og stýrir hundinum með orðaskipunum. Það er hægt að byrja á að leyfa hundinum að hlaupa við hlið þér og æfa sig þannig að því að hundurinn fari síðan fyrir framan. Það eina sem þú þarft er hundabeysli fyrir canicross, teygjanlegan taum, canicross belti og góða skó.

Geta allir hundar æft?

Hundar af öllum stærðum og tegundum geta tekið þátt, hafa þarf í huga að bera virðingu fyrir þoli og getu hundsins. Ef hundurinn er með einhver heilsuvandamál arf að hafa það einnig í huga annar er þetta frekar örugg íþrótt.

Litlir hundar munu ekki geta hlaupið jafn hratt og þeir stóru en það þýðir ekki að þau geti ekki hlaupið með þér. Hundar ættu að vera full vaxnir, um 12–18 mánaða gamlir til að taka þátt.

Hentugar tegundir Vinsælustu tegundirnar fyrir þessa íþrótt er snögghærður þýskur pointer, enskur pointer, belgískur malinois, husky, border collie og beauceron. Einnig eru oft líka blendingar af þessum tegundum vinsælt í íþróttinni. Þó þú sért ekki með þessar vinsælu tegundir er hægt að æfa með heimilis hundinn líka eins og margir gera. Allir hundar geta notið sín í þessari íþrótt enda góð æfing fyrir heila og líkama.

30 | ASKUR

HLÝÐNI Hvað felst í hlýðni þjálfun?

Hlýðniþjálfun á oftast við að þjálfun á hundi og hugtakið er oftast notað í því samhengi. Hlýðni þjálfun nær frá einföldum hlýðni æfingum, eins og að kenna hundi að bregðast við ýmsum skipunum eins og „sitja“, „liggja“, „koma“ og „kyrr“, til keppnishlýðni með fleiri og flóknari skipunum, þar sem hund er dæmdur fyrir nákvæmni og framkvæmd æfinga.

Hlýðni felur í sér að fylgja eftir skipun sem gefin er af stjórnanda.

Svo að hundur getur talist hlýðinn en ekki aðeins þjálfaður í hlýðni, verður hann að framkvæma skipun sem honum er gefin fljótt og í hvert skipti sem skipun er gefin, af stjórnanda hans.

Hundur getur farið í gegnum hlýðniþjálfun án þess þó að vera hlýðinn. Ef hundurinn á að

Sækja/skila yfir hindrun

geta talist hlýðniþjálfaður ætti hann að hlýða strax hverri skipun sem stjórnandi gefur honum. Í ströngustu merkingu ætti hlýðniþjálfaður hundur að vera hlýðinn hundur. Hundar sem geta gert áður nefndar skipanir og gengið fallega í taum auk annarra léttra æfinga geta tekið Bronsmerkjapróf á vegum HRFÍ.

En í Bronsmerkjaprófi eru aðeins grunnhlýðni æfingar. » Skoða tennur » Ganga við hæl í taum » Liggja » Innkall » Standa á göngu » Liggja kyrr í 1 mín.

Auk þessu eru gefin stig fyrir samvinnu hunds og stjórnanda.

Vinnuhundadeild HRFÍ

Ljósmyndari: Óþekktur

ASKUR | 31

HUNDASÝNING Hvað er gert á sýningum?

Þeir dómar sem hægt er að fá

Á hundasýningum eru hundar dæmdir eftir ákveðnum stöðlum en þessir staðlar koma frá heimalandi viðkomandi hundategundar.

Dómarnir eru ræktunar- og byggingardómar og því eingöngu fyrir hreinræktaða hunda.

Dómari metur stærð hundsins, feldgerð, lit og tennur upp á að bit sé rétt. Hann þreifar líkama hundsins, til að meta vöðvabyggingu, vinkla á framfótum og afturfótum, skottstöðu, eyrnastöðu og hvort eistun séu niðri á rökkum.

Sýning fer þannig fram að stjórnanda og hundi er hleypt inn í hring. Inn í hringnum þarf stjórnandi að hlaupa með hundinn þannig að dómari geti metið hreyfingu hundsins bæði á hlið, að framan og að aftan. Síðan þarf hundur að standa kyrr á meðan dómari þreifar hundinn.

Hundar sem taka þátt í sýningum eru í mismunandi flokkum, unghundaflokki, opnum flokki og meistaraflokki.

Excellent – Besta einkunn sem hægt er að fá en við hana er hægt að bæta meistarastigi eða meistaraefni. Meistarastigin geta verið tvennskonar, íslenskt og alþjóðlegt. Ef fleiri hundur en einn fær Excellent þá er raðað í sæti 1.–4. Eingöngu er gefið meistarastig fyrir fyrsta sæti. Annað sæti getur fengið meistaraefni. Dómari metur hvort hundur eigi erindi upp í næsta flokk fyrir ofan.

Very good – Næst besta einkunn en við hana er hægt að bæta meistaraefni. Hundur getur ekki farið upp um flokk.

Good – Góður dómur en hundur getur ekki farið upp um flokk Sufficient – Ásættanleg bygging en einhverjir útlitsgallar. Hundur er rekinn út af.

32 | ASKUR

-Auður Erlarsdóttir

STIG Alþjóðlegt meistarastig (CACIB)

Tryggingar

Á alþjóðlegum sýningum keppa rakkar og tíkur um alþjóðlegt meistarastig (CACIB) og vara-alþjóðlegt meistarastig (Res-CACIB), í keppni um besta rakka og bestu tík tegundar. Íslenskur meistari (ISCh) Til að hundur geti orðið íslenskur meistari verður hann að hafa fengið þrjú stig til meistara á þremur sýningum HRFÍ, hjá þremur mismunandi dómurum. Eitt af þeim stigum skal veitt eftir 24 mánaða aldur hundsins (24 mán.+ 1 dagur). Hundar af vinnuhundakyni, sbr. sérreglur um meistaratitil fyrir vinnuhunda, verða einnig að uppfylla kröfur um árangur í vinnuprófum.

KYNNINGARTILBOÐ!

Við bjóðum upp á 20% af eftirfarandi tryggingum!

• heimilistrygginar • dýratryggingar • bílatryggingar Við gerum okkar besta svo þér líði vel!

Norðurlandameistaratitill Til að hundur geti fengið Norðurlandameistaranafnbót (NORDUCH) þarf hann að hafa hlotið meistaranafnbót hjá þremur hundaræktarfélögum á Norðurlöndum (NKU).

Eigandi getur sótt um þennan titil á þar til gerðu eyðublaði á skrifstofu HRFÍ.

Með umsókninni skulu fylgja þau gögn sem sanna að hundurinn uppfylli þær kröfur sem gerðar eru hjá hundaræktarfélögunum á Norðurlöndum (FCI). Veiting á þessum titli er alfarið háð samþykki viðkomandi hundaræktarfélaga.

Kíktu á síðuna okkar og nældu þér í snilldar tilboð!

-Auður Erlarsdóttir

Háteigsvegur 105 • 105 Reykjavík • www.bjork.is • bjork@tryggingar.is

Sól Aðalsteinsdóttir Sól Aðalsteinsdóttir heiti ég og er uppalin í Laugardalnum. Ég er 27 ára gömul, fædd árið 1995. Ég bý núna í Norðlingaholti og sæki vinnu í Mosfellsbæ. Þegar ég var yngri gekk mér alltaf best í iðngreinum í skólanum, hvort sem það var smíði eða hönnun, þannig að ég hef alltaf haft áhuga á hönnun og sköpun. Það var ekki fyrr en ég fór í menntaskóla að ég fór að skoða nám í grafískri miðlun og það vakti mikinn áhuga. Árin liðu og ég einbeitti mér af bóklegu og verklegu námi á hestabraut í Framhaldskólanum í Mosfellsbæ, tók þar starfsnám hjá honum Eysteini Leifssyni hestamanni sem rekur og á fyrirtækið Export hestar.

Eftir námið verð ég ólétt og eignast síðan dóttur mína þann 05.10.2019 en heitir hún Elísabet Eva og er orðin 4 ára gömul í dag. Þegar hún byrjaði síðan í leikskóla fór ég að velta fyrir mér hvaða nám ég ætti að taka í framhaldi af fyrra náminu. Ég og vinkona mín rákum þá augun í grafíska miðlun og ég var ekki lengi að sækja um enda alltaf haft áhuga á náminu. Nú eru liðin rúm tvö ár síðan við

vinkonurnar hófum þetta nám saman og ég gæti ekki verið ánægðari með ákvörðunina. Námið hefur verið mjög fróðlegt og krefjandi á sama tíma, en frábærir kennarar og góður stuðningur frá Tækniskólanum hefur gert námið skemmtilegt og hef ég náð góðum árangri í skólanum.

Helstu áhugamálin mín eru hönnun, ljósmyndun, hestamennska og útivist. Ég hef stundað hesta­ mennsku í mörg ár en tók mér svo pásu 2019. Ég elska að ferðast og nýt mín best í sveitinni.

Myndir eftir: Þröst Ingólf Víðisson

Þröstur Ingólfur Víðisson áhugaljósmyndari Mannlífið í Reykjavík á níunda áratugnum Þröstur er fæddur árið 1953 og ólst upp á Stöðvarfirði til 14 ára aldurs. Þaðan flutti hann á Fáskrúðsfjörð og bjó þar þangað til tveimur árum seinna þegar hann flutti til Reykjavíkur þá 16 ára gamall. Áhuginn á ljósmyndun kviknaði á Stöðvarfirði þegar æskuvinkona hans Antonía Sveinsdóttir kynnti hann fyrir ljósmyndun og framköllun. Þau notuðu þá gamlar kassamyndavélar að nafninu Kodak six-20 Brownie junior. Þau höfðu aðstöðu til að framkalla myndir í framköllunarherbergi og notuðu það fyrir alls kyns tilraunir í framköllun.

Til að panta vörur fyrir framköllun frá Reykjavík á þessum tíma var notast við sveitasíma með sveif, Fyrst um sinn. Síðar meir komu skífusímar.

Myndir frá Þresti hafa verið birtar oft í gegnum árin hjá Vísir.is og DV. Þar hefur hann sýnt frá mannlífi á níunda áratugnum.

Myndirnar hér eru frá árunum 1980–1990. Þröstur hefur mestan áhuga á að mynda mannlíf á götum borgarinnar. Hann hefur gefið mér leyfi til að birta hér skemmtilegar myndir frá níunda áratugnum þar sem mannlífið og tískan var heldur öðruvísi á þeim tíma.

36 | ASKUR

Jólafatnaður í miklu úrvali.

Nældu þér 20% jólaafslátt með því að skanna kóðann.

Gleðilega hátíð!

Faxafen 11 | 108 Reykjavík | Sími: 599 8888 | www.leggurogskel.is | leggurogskel@leggurogskel.is

Víðir Mýrmann Þrastarson Um listamanninn Mýrmann býr og starfar í smábænum Hveragerði og er olían það efni sem helst hefur heillað hann síðustu tvo áratugi. Meðal helstu áhrifavalda má nefna umhverfið og upprunann. Menntunina sótti hann helst í heimalandinu, en 2011 nam hann undir handleiðslu hins þekkta norska málara Odd Nerdrum. Árið 2019 útskrifaðist Mýrmann með meistaragráðu frá hinum þekkta háskóla UCA í Bretlandi, sem er leiðandi á sviði lista og hönnunar. Þar hlaut hann eftirsótt verðlaun, BAMS Student Medal Project, sem er samstarfsverkefni The British Are Medal Society og The British Museum. Mýrmann hefur tekið þátt í fjölmörgum hópsýningum, ásamt því sem hann hefur staðið fyrir um tuttugu einkasýningum. Verk hans má finna í einkaeigu á Íslandi, í Bandaríkjunum, Bret­ landi, Ástralíu Þýskalandi og Noregi.

Listamaðurinn talar: Áran í efninu Ég fæddist á Íslandi sem verður að teljast sér­ stæður staður á norðurhjara veraldar. Íslendingar búa yfir fjölmörgum menningartengdum hefðum og fólk hreykir sér af náttúrunni, bókmenntahefð­ inni og fornsögunum. Ég notast við hugmyndir um umbreytingarkraft, táknheiminn, rómantík, dulúð, andatrú og eigin uppruna og rætur. Hagnýting vinnu minnar tengist skissuvinnu, litavali, samsetningum og þeim anda sem tengist hverju mótívi. Verkin byggjast oftast á mannlegri sálfræði, íslenskri menningu og hugrenninga til einstakrar náttúru.

Eins og áður sagði þá eru það helst sex þættir sem teljast til minna helstu áhrifavalda og ber þar fyrst að nefna rómantík. Rómantíkin tengist þá hvernig tilfinningar eru tjáðar með því að upphefja náttúruna, lífið, það óþekkta, skaðvalda og það göfuga og háleita. Táknheimurinn er líka mótandi og lýsandi fyrir þær hugrenningar sem ég tjái með verkum mínum. Táknheimurinn stendur fyrir hluti og hugmyndir um hluti, pers­ ónur, merkingu, tilfinningar og ekki síst sögur.

Umbreytingarkrafturinn er mikilvægur enda byggir hann á heimspekinni um gullgerðarlistina þar sem einu efni, andlegu eða raunverulegu, er breytt í annað efni. Í þeirri heimspeki er líka fólgin hugmyndin um að í öllu leynist andi. Dulspekin er mér jafnframt hugleikin, enda tengist hún æðri meðvitund, guðdómi og andans málum. Ekki síst ber að nefna upprunann og ræturnar, því þannig fást svör við spurningum á borð við: Hver er ég?

Hvaðan kem ég? Hverjar eru hefðir mínar og hvernig rúmast ég fyrir í samfélagi manna? Af hverju ættum við að varðveita menningarræturnar?

Arfleifðin snýst um meira en að halda í og geyma gamla hluti og gamla siði og venjur, hún hefur allt með það að gera hvernig við sjáum fyrir okkur ólíka þætti lífs okkar. Í listinni þá ætti arfleifðin að vera endurspeglandi og bjóða upp á umræður og samtal. Hún takmarkast þannig ekki við efnislega hluti sem hægt er að sjá og snerta, heldur er órjúfanlega bundin sögunni, þekkingunni, hefðunum, handverkinu og ólíkum serimóníum.

38 | ASKUR

„Allir geta verið listamenn og allt getur verið list, svo fremi sem sá sem skapar geri það á einlægan og merkingarbæran hátt. Börn eru öll listamenn og það er ekki fyrr en á fullorðinsárum sem við missum þá tiltrú og aftengjumst rótum okkar. Þá er enn mikilvægara að finna innri ró og frið og leita að merkingu í öllum hlutum.“ – Mýrmann Að lokum hef ég heillast af andatrúnni því hún tengist sköpuninni, tilfinningum og hugsunum, og er ævaforn leið til að tengjast náttúrunni. ólíkri upplifun og ólíkri meðvitund.

Táknin í verkum mínum segja sögu, sauðkindin, kýrnar, hrafnarnir, bátarnir, skipin og grimm íslensk náttúra, jörðin og önnur tákn. Þau gefa til kynna mínar innstu tilfinningar og hugsanir og eru ekki endilega hlutbundin sem slík, heldur hjálpa mér við að svara grundvallarspurningum eins og það hvað það er sem gerir mig að manneskju og listamanni. Er það reynslan, eða það sem er allt um kring og mótar sjálfið og viðhorfin?

List ætti, að mínu viti, að snúast um dýpri merkingu og sögur í stað þess að vera háleit og ósnertanleg.

Fegurðin er líka fólgin í ljótleikanum og er til þess fallin að valda tilfinningaróti sem ekki verður alltaf útskýrt. Málverkið gerir okkur kleift að tengjast rótinni og ætti alltaf að vera merkingarbær og tengjast mannsandanum, óháð menningarlegum bakgrunni, trúarskoðunum, stöðu og stétt. Öll eigum við eitthvað sameiginlegt, við viljum öll njóta ástar og höfum öll sögur að segja. Ég tel mig vera ríkan af lífsgjöfunum og með verkum mínum geri ég tilraun til að sýna það ósýnilega, og orða það óorðanlega. Ég reyni ávallt að vekja hughrif og áru í list minni.

– Mýrmann

ASKUR | 39

HERE I GO AGAIN Whitesnake er rokkhljómsveit sem var stofnuð á Englandi árið 1978 af David Coverdale eftir brottför hans frá fyrri hljómsveitinni Deep Purple. Whitesnake naut mikillar velgengni í Bretlandi, Evrópu og Japan á fyrstu árum sínum. Plöturnar þeirra Ready an‘ Willing, Come an‘ Get It og Saints & Sinners náðu allar í topp tíu á breska plötulistanum. Um miðjan níunda áratuginn setti Coverdale stefnuna á að ná vinsældum í Norður- Ameríku, þar sem Whitesnake var að mestu óþekkt hljómsveit.

Með stuðningi bandaríska útgáfufélagsins Geffen Records gaf Whitesnake út plötuna Slide it in árið 1987 sem varð þeirra stærsti árangur til þessa. Platan seldist í yfir átta millj­ ónum eintaka í Bandaríkjunum.

Eftir að hafa gefið út plötuna Slip of the Tongue árið 1989 ákvað Coverdale að taka sér smá frí frá tónlistarbransanum og þar með varð hljómsveitin óvirk að mestu leyti til ársins 2003. Coverdale setti síðan saman nýtt line up til að fagna 25 ára afmæli hljómsveitarinnar.

Síðan þá hefur Whitesnake gefið út fjórar plötur til viðbótar og farið víða um heiminn.

Whitesnake hefur verið tilnefnd til nokkurra verðlauna á sínum ferli, þar á meðal Brit Awards árið 1988 og einnig besta rokkhljómsveit allra tíma árið 2005 af LA Music Awards. Þann 4. júlí 1994 gaf EMI út Whitesnake‘s Greatest Hits í Evrópu. Það var síðan gefið út í Bandaríkjunum 19. júlí sama ár af Geffen Records. Platan náði fjórða sætið á breska plötulistanum. Coverdale hafði verið að plana sólóferð um Evrópu með bakhljómsveit sem hann líkti við Mad Dogs & Englishman eftir Joe Cocker áður en platan kom út. Vegna vel­ gengni plötunnar Greatest Hits var það flautað af og Coverdale beðinn um af EMI að túra sem Whitesnake. Með trega gaf Coverdale sig og sá þetta sem tækifæri til að spila og skemmta sér í beinni útsendingu.

Adrian Vandenberg fyrrum gítarleikari White­ snake samþykkti að vera með aftur þar sem hann og Coverdale voru nú þegar að vinna að nýrri tónlist saman. Ferðalagið hófst í Evrópu 20. júní 1994.

– Sól Aðalsteinsdóttir

SPONGIE/ FLICKR

KERRIN KEY/ FLICKR

FABIO BUSSOLA/ FLICKR CONTRERAS MANCILLA/ FLICKR

Núverandi meðlimir • David Coverdale – Aðalsöngvari (frá 1978) • Tommy Aldridge – Trommuleikari (frá 1987) • Reb Beach – Gítarleikari, bakraddir (frá 2003) • Joel Hoekstra – Gítarleikari, bakraddir (frá 2014) • Michele Luppi – Píanóleikari, bakraddir (frá 2015) • Dino Jelusick – Gítarleikari, bakraddir (frá 2021) • Tanya O‘Callaghan– Bassi, bakraddir ( frá2021)

ASKUR | 41

Mynd: Unsplash

KFUM/KFUK Hvað er jól í kassa? „Jól í skókassa“ er alþjóðlegt verkefni sem felst í því að fá börn jafnt sem fullorðna til þess að gleðja önnur börn sem lifa við fátækt, sjúkdóma og erfiðleika með því að gefa þeim jólagjafir. Með slíkum gjöfum er þeim sýndur kærleikur guðs í verki. Gjafirnar eru settar í skókassa og til þess að tryggja að öll börnin fái svipaða jólagjöf er mælst til þess að ákveðnir hlutir séu í hverjum kassa.

Hvert fara skókassarnir?

Skókassarnir verða sendir til Úkraínu. Í Úkraínu búa um 46 milljónir manna. Atvinnuleysi er þar mikið og ástandið víða bágborið. Á því svæði þar sem jólagjöfunum verður dreift ríkir mikil örbirgð. Íslensku skókössunum verður meðal annars dreift á munaðarleysingjaheimili, barnaspítala og til barna einstæðra mæðra sem búa við sára fátækt.

Aðalskipuleggjandi dreifingarinnar í Úkraínu er

42 | ASKUR

faðir Evheniy Zhabkovskiy sem komið hefur hingað til lands í heimsókn og m.a. kynnt sér starf KFUM og KFUK hér á landi. Hann starfar með KFUM í Úkraínu og er sjálfboðaliðum KFUM og KFUK innan handar þegar þau hafa farið til Úkraínu með gjafirnar.

Móttökustöðvar Tekið er á móti skókössum í húsi KFUM og KFUK við Holtaveg 28 mánudaga til fimmtudaga kl.

9:00–17:00 og á föstudögum frá kl 9:00–16:00 fram að síðasta skiladegi. Allar upplýsingar um móttökustaði og síðustu skiladaga er hægt að finna á www.kfum.is/skokassar. Síðasti móttökudagur verkefnisins fyrir jólin 2023 er laugardagurinn 11. nóvember kl. 11:00–16:00 í húsi KFUM og KFUK við Holtaveg í Reykjavík (gegnt Langholtsskóla).

RÁÐSTEFNA 1.–2.

DESEMBER í HÖRPU BÖNNUM HVALVEIÐAR Á ÍSLANDI Gjafir í skókassana. Í kassann skal setja a.m.k. einn hlut úr hverjum eftirtalinna flokka: • Leikföng, t.d. litla bíla, bolta, dúkku, bangsa eða jó-jó. Athugið að láta auka rafhlöður fylgja rafknúnum leikföngum.

Skannaðu kóðann til að skrá þig!

• Skóladót, t.d. penna, blýanta, yddara, strokleður, skrifbækur, liti, litabækur eða vasareikni.

• Hreinlætisvörur. Óskað er eftir því að allir láti tannbursta, tannkrem og sápustykki í kassann sinn. Einnig má setja greiðu, þvottapoka eða hárskraut.

• Sælgæti, t.d. sleikjó, brjóstsykur, pez, tyggjó eða karamellur.

• Föt, t.d. húfu, vettlinga, sokka, trefil, bol eða peysu.

Hvað má ekki fara í skókassana?

• Mikið notaðir eða illa farnir hlutir.

• Matvara.

• Stríðsdót, t.d. leikfangabyssur, leikfangahermenn eða hnífar.

• Vökvar, t.d. sjampó, krem eða sápukúlur.

• Lyf, t.d. vítamín, hálsbrjóstsykur eða smyrsl.

• Brothættir hlutir, t.d. speglar eða postulínsdúkkur.

• Spilastokkar. Þar sem spilastokkar eru tengdir fjárhættuspilum í Úkraínu, óskum við eftir að þeir séu ekki gefnir í skókassana.

– KFUM/KFUK

BERJUMST FYRIR ÞEIM

SEM HAFA EKKI RÖDD

Mynd: Unsplash

Um mig Sara Kristín Sigurðardóttir Ég heiti Sara Kristín Sigurðardóttir og er 35 ára gömul. Til fimm ára aldurs bjó ég í Reykjavík en flutti þá í Garðabæinn þar sem ég bjó til ársins 2018 en þá flutti ég í Kópavoginn þar sem ég bý enn í dag. Ég byrjaði í Fjölbrautaskólanum í Garðabæ árið 2004 og útskrifaðist þaðan árið 2011 en á þeim tíma vann ég öll sumur í Kjötsmiðjunni sem er fyrirtæki í eigu foreldra minna. Eftir útskrift fór ég í 100% starf þar.

Janúar 2022 komst ég inn í Upplýsingatækniskólann og fór á braut sem heitir grunnnám upplýsinga– og fjölmiðlagreina. Sú braut er undirbúningsbraut fyrir sérsvið sem tók tvær annir að klára. Eftir það komst ég svo inn á sérsviðið í grafískri miðlun og er að klára það núna í desember 2023.

Eftir námið ætla ég að fara að vinna aftur 100% starf í Kjötsmiðjunni í pökkun. Til stendur að fara í útskriftarferð með foreldrum mínum til Orlando sem er í Flórida í byrjun næsta árs. Í mars á næsta ári ætla ég að sækja um ljósmyndun sem byrjar næsta haust.

5

Heilsa Við vitum öll að hreyfing er öflugt vopn gegn streitu. Hins vegar getur of mikil hreyfing valdið líkamlegu álagi, svo aðrir þættir, svo sem næg hvíld, svefn og næring hafa mikilvægt hlutverki við að draga úr álagi við þátttöku í keppnisíþróttum eða kröftugri hreyfingu.

Menningarsaga vesturlandabúa sýnir sama viðhorf, þó hún byggi á þekkingu og reynslu eldri kynslóða fremur en nýlegum vísindum.

Með því sem líf okkar verður einfaldara, verða þessar almennar staðreyndir augljósari. Að afla tekna verður auðveldara með hverjum degi og krefst minni undirbúnings. Með lélegri næringu, lítilli hreyfingu og þyngdaraukningu þá versnar heilsa bæði líkamlega og andlega.

En hvernig er hægt að ná nægilegri hreyfingu?

Mælt er með kröftugri hreyfingu í 20–30 mínútur 2x á viku. Þetta er hámarks- og hæfilegurtáknrænn hæfileiki til að endurnýja úthald, styrk, sveiflu, samhæfingu og beinreka.

46 | ASKUR

Ekki setja óþarfa rusl í líkamann sem ekki gagnast við æfingar, keppni eða endurhæfingu. Markmið góðrar næringar er að tryggja að líkaminn hafi nægan orku fyrir hreyfingu, leiki og aukaæfingar.

Einnig er mikilvægt að passa að endurhæfa sig eftir allt álagið.

Notaðu þjónustu sem er í boði t.d. íþróttafélaginu, þjónustumiðstöðvunum og heilsugæslum.

SPORT ER STÍLL ALLRA

Sportstíll er glæný íþróttavöruverslun sem opnaði í Ármúla 18, þann 16. maí síðastliðnum. Við bjóðum upp á frábærar vörur á 7 frábæru verði. Við erum með merki eins og Adidas, Nike, Under Armour og fleiri. Við sérhæfum okkur í boltaíþróttum. Ármúli 18 | 104 Reykjavík | 567 8888 | sportstíll.is sportstill@sportstíll.is

Líkamsrækt Líkamsrækt er líkamleg virkni sem felst í mis­ munandi athöfnum til að stuðla að aukinni lík­ amsstyrk, þol, heilsu og hreysti. Þetta byggir á mismunandi hreyfingu, æfingum og íþróttum.

Hreyfing er yfirleitt skilgreind sem allar starf­ semi sem krefjast virkni vöðva og auka orku­ notkun líkamans umfram hvíldarstig.

Hreyfing er einnig hægt að skilgreina út frá fjórum atriðum: erfiði (hversu erfið), tími (hversu lengi), tíðni (hversu oft) og tegund (hvaða hreyfingu er um að ræða).

Streita er að fullorðnir ættu að stunda mið­ lungs erfiða hreyfingu daglega og börn ættu að stunda miðlungs og erfiða hreyfingu dagl­ ega. Fullorðnir ættu að stunda erfiða hreyf­ ingu að minnsta kosti tvisvar í viku og í 20–30 mínútur í einu.

Hreyfing getur minnkað líkur á mörgum lang­ varandi sjúkdómum og sjúkdómum sem teng­ jast lífsstíl. Hér má nefna hjartasjúkdóma, off­ itu, sykursýki 2 og þunglyndi. Það minnkar líka líkur á heilablæðingum, ristilkrabbameini og brjóstakrabbameini. Hreyfing hefur jákvæð áhrif á stoðkerfið og andlega heilsu.

Hollt, fjölbreytt og gott mataræði er nauðsyn­ legt fyrir okkur öllum, en þarfir okkar eru mis­ jafnar og allir þurfa að aðlagast þeim. Heil­ brigður matur stuðlar að vellíðan, minnkar mörg heilsuvandamál og fyrirbyggir aðra.

Hægt er að sækja um styrki fyrir líkamsræktar­ korti í gegnum stéttarfélagið sem viðkomandi er í.

8

48 | ASKUR

9

ASKUR | 49

Mataræði „Hollt, fjölbreytt og gott mataræði er nauðsynlegt fyrir okkur öll, en þarfir okkar eru misjafnar og allir þurfa að aðlagast þeim. Heilbrigður matur stuðlar að vellíðan, minnkar mörg heilsu vandamál og fyrirbyggir aðra.

Mataræðið ætti að samsetjast úr þremur jöfnum hlutum. Einn þriðjungur matarins ætti að vera kolvetni, svo sem kartöflur, pasta, hrísgrjón og gróft brauð. Annar þriðjungur ætti að vera prótein, til dæmis fiskur, kjöt, egg, baunir og mjólkurafurðir. Síðasti þriðjungurinn ætti að vera grænmeti og ávextir.

Athugið að skammturinn á ekki að vera stærri en dagleg orkuþörf.

Mjúk fita ætti að vera notað í stað harðar fitu við matargerð og saltið ætti að vera notað í hóflegu magni. Þau matvæli sem hægt er að kaupa tilbúin til neyslu eiga það til að innihalda of mikið salt. Sykur er flokkur af kolvetnum. Það er mælt með að hann sé ekki meira en 10% af mataræðinu. Því meira sem er neytt af sætindum því meira kallar líkaminn á slíkt. Því er gott að hafa ekki of mikið af þeim freistingum á heimilinu, heldur grípa frekar í grænmeti og ávexti. Mælt er með að borða a.m.k. fimm skammta af þeim á dag, og einn skammtur er jafngildur einum meðalstórum ávexti, eins og til dæmis pera eða epli.“

„Hollt og gott mataræði“

Svaladrykkir Vatn er sá allra besti drykkur sem er hægt að fá sér til að stilla þorsta. Mælt er með því að drekka allt að tvo lítra á dag og enn meira við mikið vökvatap eins og til dæmis í þegar er verið að stunda líkamsrækt. Gosdrykkir og koffíndrykkir eru mjög vinsælir hér á landi og en þeir innihalda mikið magn af hitaeiningum og gervisætu. Drykkirnir hafa örvandi áhrif á líkamann, eins og aukinn blóðþrýstingur, svo því er nauðsynlegt að takmarka neyslu þeirra.

Góður punktur að nefna að orkudrykkir eru ekki leyfðir fyrir börn yngri en 15 ára.

ASKUR | 51

Æfingaprógramm

ÆFING

MAGN

TÍMI

DAGUR

Armbeygja

20

10 mín.

mánudagur

Framstig

15

5 mín.

þriðjudagur

Mjaðmalyfta

25

20 mín.

miðvikudagur

Hliðarplanki

10

15 mín.

fimmtudagur

Hnélyfta

20

10 mín.

föstudagur

Tvíhöfði

10

5 mín.

laugardagur

Þríhöfði

30

25 mín.

sunnudagur

Fæðubótarefni Það er oftast engin þörf hjá okkur fyrir fæðubótarefnum, en vegna þess hversu lítið sólarljós er hjá okkur á veturna á Íslandi, þá er D. vítamín skortur hjá mörgum. Því er ráðlagt að bæta því við sérstaklega eins og með lýsi og drekka mjólk. Ef einstaklingur er á sérstöku mataræði, er gott að fá ráðleggingar frá lækni um hvort fæðubótarefni séu skynsamleg eða nauðsynleg.

52 | ASKUR

10% af allri

Fiskur Það er vitað að hollt mataræði minnkar líkur á sjúkdómum, sérstaklega langvarandi sjúkdómum eins og hjarta- og æðasjúkdómum, sykursýki 2 og offitu. Fiskur inniheldur mikilvæg prótein, vítamín D og fitusýrum Omega 3 sem líkaminn þarf. Fiskneysla hefur minnkað á Íslandi miðað við áður, en ráðlagt er að borða fisk a.m.k. tvisvar í viku. Flestar fiskbúðir bjóða upp á tilbúna fiskrétti sem þarf aðeins að setja í ofn, sem er góður og fljótlegur kostur til að bæta fiski í mataræðið.

prentþjónustu

Ný alhliða

prentþjónusta

Síðumúla 7 • 108 Reykjavík • Ísland • Sími 577 7700 stafurprent@stafurprent.is • www.stafurprent.is

um mig... ... Ég heiti Þorsteinn Hugi Daníelsson en flestir kalla mig Hugi. Ég er fæddur þann 14. nóvember árið 2003 og mestan hluta ævi minnar hef ég búið í Reykjavík. Á unga aldri fluttist ég til Barcelona á Spáni og bjó þar í þrjú ár. Árið 2019 byrjaði ég í glænýjum skóla, Menntaskólanum við Ásbrú og lærði þar tölvuleikjagerð og útskrifaðist þaðan árið 2022. Ég var forvitinn yfir grafískri miðlun því að pabbi minn er að vinna í þessum bransa, þannig að ég skráði mig í námið. Ég hef áhuga á bíómyndum, tölvuleikjum, og teiknimyndasögum, einnig hef ég gaman að mannkynssögu líka.

Ofur-hetjum og eru hasar-, sci-fi- og hryllingsmyndir í sérstöku uppáhaldi hjá mér, aðallega frá níunda áratugnum (80’s). Þar fæ ég mestan innblástur.

The Thing From Outer Space Í heimi hryllings- og vísindaskáldsagna bíómyndum, stendur myndin „The Thing“ eftir John Carpenter tímans tönn og er oft talið meistaraverk. Þegar myndin kom fyrst út fékk hún ekki góðar móttökur hjá gagnrýnendum og almenningi.

En þegar á leið varð hún vinsælli og vinsælli og öðlaðist „cult status“ og er talin klassík í dag.

Sagan og hugmyndin að „The Thing“ var byggð á skáldsögu John W. Campbell Jr. „Who Goes There?“ sem var gefin út árið 1938 og er endurgerð kvikmyndarinnar „The Thing from Another World“ frá 1951 í leikstjórn Howard Hawks og Christian Nyby. Sagan snýst um hóp vísindamanna á Suðurskautslandinu sem finna geimveru sem getur líkt eftir hvaða lífveru sem hún kemst í snertingu við. Carpenter laðaðist að mannlegum en jafnframt hrollvekjandi forsendum skáldsögunnar og möguleikum hennar til að kanna þemu eins og ofsóknarbrjálæði, einangrun og traust í streituríku umhverfi. Carpenter, sem hafði áður leikstýrt hinni byltingarkenndu hrollvekju Halloween (1978) og The Fog (1980) setti saman hóp hæfileikaríkra samstarfsmanna, þar á meðal handritshöfundinn Bill Lancaster, tæknibrellumeistarann Rob Bottin og tónskáldið Ennio Morricone. Með þessa hæfileikaríku áhöfn á sínum stað var sviðið sett fyrir hinn fullkomna geimveru hrylling, sem verður betri með hverju árinu sem líður. Ótti í einangrun Einn af mest sláandi þáttum „The Thing“ er áþreifanlegt andrúmsloft ótta og einangrunar. Myndin var fyrst og fremst tekin upp í bresku Kólumbíu í Kanada, þar sem áhöfnin lenti í erfiðum veðurskilyrðum, sem gerði umhverfið og einangrunar tilfinninguna enn raunverulegri. En myndin á að gerast á Suðurskautslandinu. Byltingarkennt tæknibrelluverk Rob Bottins gegndi lykilhlutverki í að skapa martraðarkenndar umbreytingar geim-

verunnar í hinar ýmsu óhugnanlegu lífverur. Þessum tæknibrellum, sem settu nýjan staðal fyrir hryllingsmyndir þess tíma, er enn fagnað í dag fyrir nýstárlegt og ógnvænlegt eðli sitt. Tónlistin í „The Thing“ er samin af hinu goðsagnakennda tónskáldi Ennio Morricone. Hún ýtir undir allar þær tilfinningar sem myndin á að kalla fram og hjálpar til við hið forboðna eðli myndarinnar. Samanlagt stuðluðu þessir þættir, þ.e.a.s. tæknibrellurnar, tónlistin og upptöku staðsetningin mikið að andrúmslofti myndarinnar.

The Thing gerð af Rob Bottin.

Kalt veðurfar og enn kaldari viðtökur Þegar „The Thing“ kom út árið 1982, stóð hún frammi fyrir óheppilegum örlögum. Hún var frumsýnd á sama tíma og önnur vísindaskáldsögumynd um strandaða geimveru. En það er hin gífurlega vinsæla „E.T. the Extra-Terrestrial“ eftir Steven Spielberg. Fyrir vikið átti hún í erfiðleikum með miðasöluna og þénaði aðeins brot af fjárhagsáætlun sinni. Gagnrýnin var mis góð eða réttara sagt mis slæm. Sumir gagnrýnendur lofuðu tæknibrellur hennar og spennu en öðrum fannst grafískt innihald hennar truflandi. Hrollvekjandi og svartsýn hryllingsmynd Carpenter var á skjöni við hina bjartsýnu og fjölskylduvænu „E.T.“. Talið er að þessi andstæða í innihaldi og sköpun hafi átt stóran þátt í því að „The Thing“ féll í gleymsku

tiltölulega stutt eftir útgáfu hennar. En sá hlær best sem síðast hlær, því í dag er „The Thing“ ein vinsælasta og virtasta vísinda hrollvekja sögunnar og er enn þann dag í dag sýnd í kvikmyndahúsum um allan heim. Hún hefur svo sannarlega fengið þá viðurkenningu í dag sem hún skilið.

Kurt Russel.

Að þiðna úr ísnum Á árunum sem fylgdu upphaflegu útgáfu „The Thing“ varð myndin gífurlega vinsæl hjá fámennum en dyggum hóp kvikmyndaáhugafólks sem líkja má við sértrúarsöfnuð.Þemu myndarinnar um traust og ofsóknaræði slógu í gegn hjá

áhorfendum og kvikmynda brellurnar héldu áfram að koma áhorfendum á óvart og hræða þá. Einn af lykilþáttunum sem stuðlaði að gagnrýnni endurmati myndarinnar var breytingin á hrollvekjunni sjálfri. Eftir því sem hryllings bíó þróaðist, með meiri áherslu á sálrænan hrylling og tæknibrellum, var farið að skoða „The Thing“ í nýju ljósi. Gagnrýnendur og kvikmyndagerðarmenn viðurkenndu áhrifamátt myndarinnar, sérstaklega í mótun líkamshryllings sem undirflokki bíómynda. Í dag stendur „The Thing“ sem vitnisburður um varanlegan kraft tæknibrellna og frásagnar í hryllings bíómyndum. Henni er fagnað fyrir getu sína til að vekja ótta og spennu, jafnvel áratugum eftir útgáfu hennar. Staða myndarinnar hefur breyst frá því að vera misskilin, vanmetin gimsteinn yfir í dáða klassík. „The Thing“ er áminning um að fyrstu viðtökur kvikmyndar eru ekki alltaf til marks um langtímaáhrif hennar og velgengni. Það er lýsandi dæmi um hvernig samstarfsverkefni, undir forystu hugsjóna leikstjóra, getur framleitt listaverk sem stenst tímans tönn. Það sannar að sönn klassík rís yfir mótlæti til að finna sinn rétta stað sem ein af bestu kvikmyndum sögunnar.

Fótbolti Sund Körfubolti Skíða íþróttir Hlaup

Ármúli 12 • 104 Reykjavík • 568 3200 • sleipnir.is

58 | ASKUR

„The Dread Batman“ Batman eða „Leðurblökumaðurinn“ varð fyrst fyrir augum almennings 27. maí 1939 í Detective Comics #27 og á undanförnum áttatíu árum er Batman orðið eitt þekktasta vörumerki sem til er á jörðinni. Batman hefur komið fram í kvikmyndum, í slatta af teiknimynda sjónvarpsþáttum og í fleiri teiknimyndasögum en ég gæti mögulega talið upp. Endalaus stríð hans og sigrar gegn hinu illa, bæði í borginni Gotham og innra með honum sjálfum, hefur heillað áhorfendur víðs vegar um heiminn og gert hann að einni vinsælustu táknmynd í popp menningu heimsins.

Sköpun Batman's eftir rithöfundinn Bill Finger og teiknarans Bob Kane var undir áhrifum frá mörgum „pulp“ hetjum þess tíma (1930–40) eins og „The Shadow“ og „The Phantom“, þar á meðal velgengni Superman’s árið áður, og jafnvel skissu af „Fljúgandi vél“ frá Leonardo Da Vinci. Ríki aðalsmaðurinn á daginn og hinn hefndarfulli árvekni á næturnar naut mikilla vinsælda og hefur hann þurft að þola mikla erfiðleika í lífi sínu og tók hann þó nokkurn tíma að finna sjálfan sig og þróast að fullu í táknið og manninn sem við þekkjum í dag.

Myndasögur hafa verið flokkaðar í fjögur mismunandi tímabil: Gullöldin (1938–1956), silfuröldin (1956–1970), bronsöldin (1970–1985) og dimma-/nútímaöldin (1985–?). Það er mikil rökræða um hvort og hvenær þetta síðasta tímabil sé á enda og ef svo hvenær var það. Öll þessi heiti og tímabil komu við endurskoðun sem einungis er hægt að skoða í baksýnisspeglinum. Ákveðnar stefnur í stíl og þemu réðu því.

Gullöldin byrjaði með komu Superman í blaðinu Action Comics #1 árið 1938. Tímabilið einkenndist af ofurhetjum og var þekkt fyrir saklausari og þjóðræknari tón. Silfuröldin var endurvakning ofurhetjanna og er oft viðurkennd af kómískum og hugmyndaríkum, vísindalegum söguþráðum og yfirdrifnum tóni. Bronsöldin vék frá „kjánaskap“ silfuraldarinnar og myndasögur urðu flóknari og samfélagslega meðvitaðri og tóku ofurhetjur í alvarlegri átt. Dimma-/nútíma tímabilið er víðfeðmt tímabil þar sem myndasögur tóku grimmari stefnu, brjóta niður margt af því sem á undan kom og fjölluðu um þroskaðri málefni og myndmál. Meiri raunveruleiki minna grín og glens.

Gullnu árin (1939–1956) Bob Kane var teiknarinn en það var Bill Finger sem skapaði hið táknræna útlit sem var frumsýnt í Detective Comics #27 árið 1939, einu ári eftir frumraun Superman's og byrjun gullaldar teiknimynda sagnanna. Þetta tímabil lagði grundvöllinn að mikilvægum grunni fyrir persónusköpun Batman's sem hélt áfram með framtíðarútgáfum á karakternum. Uppruni hans kom ekki í ljós fyrr en Detective Comics #33, sem sýndi hörmulegan dauða foreldra hans sem mótaði „The Dark Knight.“ Auk þess voru óteljandi mörgum frægum og þekktum illmennum hans mótuð á þessu tímabili, til dæmis: The Joker (1940), Catwoman (1940), Penguin (1941), Scarecrow (1941), Two-Face (1942) og The Riddler (1948).

Batman 1939–1940 var mjög ólíkur þeim sem við þekkjum í dag, hann var líkari „pulp“ hetjunum og hetjunum (sem tóku málið í sínar hendur). Á þessum tímapunkti hafði reglu hans um að drepa ekki, ekki enn verið komið á, og ekki heldur andúð hans á byssum.

Hann ráfaði um borgina sína, skaut niður vampírur, henti þrjótum fram af byggingum og hengdi risastór skrímsli utan á flugvélinni sína. Þessi fyrsta útgáfa af Batman varði ekki lengi og ekki leið á löngu þar til breytingar urðu á í höfuðstöðvum DC. Teymið sem samdi myndasögurnar um Batman vildi láta hann fá aðstoðarmann, einhvern sem hann gæti séð um og hjálpað, Nokkurs konar tenging við hið mannlega eðli. Batman varð nokkurs konar

60 | ASKUR

föðurímynd. Þannig að í Detective Comics #38 var Robin (Undra drengurinn) kynntur til leiks. Með komu þessarar nýju ofurhetju fengu önnur börn meiri áhuga á bókinni og foreldrarnir líka. Áhyggjur foreldranna á drápum Batman's mótuðu að lokum aðal reglu hans um að drepa ekki þegar þáverandi ritstjóri Whitney Ellsworth sagði núverandi rithöfundi Bill Finger að stöðva hann í að drepa og Bill gerði það með gleði. Batman myndi á þeim tímapunkti ekki lengur beita banvænu valdi, eins og fram kemur í Batman #4 þar sem hann sagði „Við drepum aldrei með vopnum af neinu tagi.“ Flest framlag þessa tíma tilheyrir Bill Finger sem því miður fékk aldrei þann heiður sem hann átti skilið á meðan hann lifði fyrr en allt of seint. Hann lést árið 1974 en hann fékk ekki viðurkenningu fyrir áhrif sín og sköpun á Batman fyrr en bókin „Bill the Boy Wonder: The Secret Co-Creator of Batman“ kom út árið 2012.

Bill Finger.

Enginn silfur vegur (1956–1970) Með minnkandi vinsældum ofurhetja kom að lokum gullaldar myndasögunnar, DC teiknimyndasögur voru farnar að kanna aðrar tegundir af myndasögum, og voru bara með áherslu á einungis þrjár vinsælustu persónurnar þeirra Superman, Wonder Woman og Batman. Árið 1954 kom út bókin „Seduction of the Innocent“ sem svívirti myndasöguiðnaðinn og fullyrti að hún væri skaðleg fyrir unga áhorfendur. Svo á sama ár var Myndasögueftirlitið eða „The Comics Code Authority“ stofnað og teiknimyndasögum var mikið stjórnað af því. Þá sneru teiknimyndasögur Batman frá því að vera róttækar leynilögreglusögur í það að verða háþróuð vísindaskáldsögu plott og í staðinn fyrir að berjast á móti glæpaforingja og brjáluðum trúð urðu það risastór vélmenni og geimverur. Söguþráðurinn varð undarlegri og undarlegri með hverju nýju hefti, mörg-

um hugmyndum var varpað fram en fæstar þeirra náðu fótfestu. Adam West sjónvarpsþátturinn sem átti sér stað samtímis var vel heppnaður og vinsæll, en myndasögubókin átti undir högg að sækja og var næstum því hætt að framleiða hana. Ástæðan fyrir þessu er frekar einföld, það voru til betri kostir, Superman passaði bara miklu betur inn í tóninn í þessum myndasögum. Þannig að til að bjarga Batman myndasögunum þurfti eitthvað að gerast og því var komið af stað breytingum og unnið í lausnum.

VERÐMÆTUSTU TEIKNIMYNDASÖGUR BATMAN'S Staða

Útgáfa

Verð

1.

Batman #1

2.22 milljón

2.

Detective Comics #27

1.50 milljón

3.

Detective Comics #29

0.28 milljón

4.

Detective Comics #31

0.18 milljón

5.

Detective Comics #38

0.13 milljón

ASKUR | 61

Brons endurreisnin (1970–1985) Mörgum finnst gaman að deila um hver bjarg­ aði Batman úr djúpinu og skilaði honum til fyrri dýrðar, margir spyrja; „hver bjargaði Bat­ man?“ Sumir myndu segja að það væri Tim Burton… aðrir Frank Miller… fyrir mig? Var það maður að nafni Dennis O'Neill. Hann og allir aðrir listamenn og rithöfundar áratugarins.

Detective Comics #395 var skrifuð af Dennis O'Neill og teiknuð af Neal Adams og hafði þessi myndasaga og þeirra verk gífurleg áhrif á komandi kynslóðir, þar sem þeir héldu áfram að búa til marga klassíska söguþræði saman.

Rithöfundurinn Dennis O’Neill hafði í hyggju að koma Batman aftur sinna dökku róta og tengja hann í raunveruleikann, hann vildi líka gera teiknimyndasögur Batman meira samfé­ lagslega meðvitaðar og sýna þyngri þemu og tjáði sig um mörg þjóðfélagsmál þess tíma.

Robin var að mestu leyti tekinn frá bókinni og settur í háskóla og Batman var tekin út úr höfuðstöðvum sínum og úr landi og var settur nær hjarta borgarinnar. Illmennirnir hans urðu minni kjánalegir og meiri hættulegir, en héldu samt áfram í brellurnar sínar. Batman var leynilögga aftur, sem einbeitti sér meira að glæpum á lágu stigi, en hann stöðvaði líka hinar einstöku áætlanir um heimsyfirráð og ævintýri á heimsvísu því þetta tímabil fékk mikinn innblástur frá James Bond.

Rithöfundar veittu persónunni meiri nýj­ ungar og margbreytileika og lögðu áherslu á harmleikinn í uppruna hans og gáfu hvatn­ ingu hans og viðhorfum ný lög, frumkvöðla rithöfundar eins og Steve Englehart héldu

62 | ASKUR

áfram að bæta við goðafræðina, endurkynntu og endurskilgreindu gamlar persónur eins og Hugo Strange og Deadshot. Nokkur eftir­ tektarverð ný illmenni komu til sögunnar en enginn var eins áberandi síðar og Ra's al Ghul, sem varð aðalandstæðingur Batmans í mynd Christopher Nolan Batman Begins (2005).

Til að hjálpa til við róttækari og raunverulegri mynd af persónunni, þá státaði sjöundi ára­ tugurinn af nokkrum af bestu listamönnum sem Batman hefur átt, listamönnum eins og Neal Adams, Marshall Rogers, Dick Giorda­ no og fleirum tókst að lífga upp á Batman og veruleikann hans. Undanfarinn áratug var Batman endurvakinn, þótt andi bronsaldar myndi halda áfram að hafa áhrif löngu áður en honum lauk og heldur áfram að hafa áhrif á margar helstu endurtekningar persónunn­ ar. Þar á meðal Batman teiknimyndaseríuna frá 1992 sem margir telja vera besta útgáfan af karakternum, hún endurheimti sama létta en alvarlega tón þessara klassísku mynda­ blaðasagna og nýtti einnig nokkra söguþræði frá gamla tímanum. Árið 1985 kom út risastór viðburðabók sem heitir Crisis on Infinite Earths sem hver einasta hetja í DC tók þátt í, sem straumlínulagaði heiminn DC’s til að auðvelda aðgang fyrir nýja lesendur sem voru hræddir vegna þéttleika heimsins sem þeir hafa byggt upp. Þessi endurræsing DC opnaði hliðin fyrir nýrri, gróf­ ari og dekkri tímabil fyrir „The Caped Crusader“.

Dekkri og jafnvel grófari (1986–1996?)

TDKR opnaði nýjan sjóndeildarhring af frá­ sagnar möguleikum, rithöfundar gátu farið á nýja staði sem þeir aldrei gátu farið á áður.

Teiknimyndasögurnar byrjuðu að leita að nýj­ um leiðum til að skora á myrka hefnandann, það var nóg af líkamlegum átökum, en líka andlegum og hugmyndafræðilegum áskorun­ um. Hver ný saga og rithöfundur vildi brjóta niður „The Dark Knight“ og steypa honum sífellt dýpra inn í tómið, til að ögra siðferðis­ reglunum sem hann er skilgreindur af og það gerði Batman flóknari sálfræðilega í ferlinu.

Þó áhrif hennar á iðnaðinn hafi dvínað í gegn­ um áratugina, eru áhrif hans enn til staðar að einhverju leyti. Í teiknimyndasögunni er Bat­ man meira lýst sem ofur ofbeldisfullri andhetju með harkalegt viðhorf, sem elskaði spennuna og naut sársauka og ótta við óvini sína, langt frá hinni hefðbundnu hetju fyrri tíma. En það er vinsamlegasta ímyndin af Batman, sem hefur áhrif á flestar nútíma endurtekningu persón­ unnar, sérstaklega í kvikmyndum. Batman varð drungalegri og vondri og missti eitthvað af þeirri samúð sem hann hafði áður. Útgáfan á Batman eftir Tim Burton (1989) styrkti þessa dekkri mynd fyrir almenningi.

Sögurnar sem fylgdu seint á níunda áratugn­ um höfðu endurskoðað Batman, illmenni hans og samband hans við þau, vinsæl dæmi eru „The Killing Joke“ frá árinu 1988 eftir rithöf­ undinn Alan Moore og listamanninn Brian Bol­ land sem fjallaði um þráhyggju og hættulegt samlíf þeirra, og svo er það „Arkham Asylum“ frá árinu 1989 eftir Grant Morrison og Dave McKean, sem lagði fram hugmyndina um að Batman væri alveg jafn brjálaður og restin af óvinum hans.

Mynd eftir Alex Ross.

Árið 1986 breyttist allt með útgáfu hinnar byltingarkenndu fjögurra hefta smá seríu Batman: The Dark Knight Returns. Skrifuð og teiknuð af Frank Miller með Lynn Varley og Klaus Janson, aldrei áður hefur ofurhetju teiknimyndasaga náð slíkum grófleika og sýnt eins mikið ofbeldi eins og þessi saga. Vegna velgengni þessarar bókar og Watchmen sama ár urðu ofurhetju myndasögur djarfari og hugrakkari, og þær áttu svo sannarlega þátt í uppgangi andhetja níunda áratugarins sem komu og fóru með áratugnum.

Þegar Batman varð drungalegri, varð heimur­ inn hans það einnig, horfin eru duttlungafullu, grín og brellu illmennin forðum. „The Joker“ varð óútreiknanlegur hryðjuverkamaður frekar en grín prakkari. „The Riddler“ var ekki lengur að undirbúa vandaðar þrautir heldur dauða­ gildrur og „Two­Face“ varð minna upptekinn af tölustafnum 2 og langaði frekar að klippa þig í tvennt… þú veist hvað ég meina. Ein mikil­ vægasta breytingin í teiknimyndasögunum var andlát seinni Robin í söguþræðinum „A Death in the Family“ árið 1988, þar sem aðdáendur réðu örlögum hans í gegnum símakosningu. Árið 2012 var upphafið að annarri stórri endur­ ræsingu DC alheimsins með New 52 seríunni, síðan þá hefur Batman fengið stöðuga endur­ myndanir og haft nokkur frábær skapandi teymi, oft sprottin af áhrifamiklu starfi fortíðar.

Ekkert verkefni of stórt

Hjá Litlaprenti starfa prentarar með mikla fagþekkingu og fagmenntun til margra ára. Öflugur og fullkominn vélakostur skilar viðskiptavinum okkar vönduðu og góðu prentverki

Opið virka daga 8:00–16:00

Forvinnsla Prentun Frágangur ÁSGEIR MÁNI GUNNASSON

Skemmuvegi 4, blá gata, 200 Kópavogi Sími 540 1800 litlaprent@litlaprent.is www.litlaprent.is

Ljósmynd: Auðbjörg Helga Guðmundsdóttir

ÞAKKIR Á tímamótum sem þessum eru hjörtu okkar full af þakk­ læti fyrir allan þann stuðning sem við höfum fengið. Takk kæri lesandi fyrir að gefa þér tíma til að lesa tímaritið okkar ASK. Sérstakar þakkir til þeirra sem komu að útgáfu tímaritsins og hjálpuðu okkur við samsetningu þess og sýningarinnar.

Við höfum heldur betur lært margt á þessum tveimur árum og unnið að allskonar skemmtilegum verkefnum.

Nú förum við reynslunni ríkari út í lífið hvort sem það er í frekara nám, út á vinnumarkaðinn eða á vit ævintýranna.

Við viljum þakka kennurunum okkar þeim Helgu Tómas­ dóttur, Svanhvíti Stellu Ólafsdóttur, Brynhildi Björnsdóttur, Karli Ágústssyni, Jóni Sandholt og Marínó Önundarsyni. Þið hafið gert námið einstaklega skemmtilegt og fróðlegt.

Við viljum einnig þakka ljósmyndaranum Auðbjörgu Helgu kærlega fyrir að gefa sér tíma til að mynda hópinn.

Sérstakar þakkir fá Grafía, Litlaprent og Iðan fyrir veittan stuðning við útgáfu blaðsins.

64 | ASKUR

Jólakveðjur Ásgeir Máni Gunnarsson Gunnar Karl Jóhannesson Helga Anna Ragnarsdóttir Sól Aðalsteinsdóttir Sara Kristín Sigurðardóttir Þorsteinn Hugi Daníelsson

ÞÍN RÉTTIND

– stéttarféla

I SKIPTA OK

g í prent- og

KUR MÁLI

miðlunargre

inum

Komin tími á endurmenntun?

GRAFÍA

Sæktu um námsstyrk rafrænt inn á www.grafia.is/thjonusta/namsstyrkir • Nám innanlands og erlendis • Tómstundanám • Ferðastyrkur landsbyggðarfélaga • Umsækjendur í virkri atvinnuleit

Stórhöfða 31, 3

grafia.

0 100 | grafia@

avík | Sími 540 .hæð | 110 Reykj