Skip to main content

Programmaboekje Tsjaikovski 5

Page 1

Ma Eli rti sa jn be De th nd Br iev au el ss d pia irig no ent

i

Ts jai ko v 5 sk

01 → 10.10 2026


Programma duur concert → 1u50min inclusief 20min pauze

Symfonieorkest Vlaanderen Martijn Dendievel dirigent Elisabeth Brauss piano

2

Charles-Louis Hanssens 1802–1871 Ouverture in c Max Richter °1966 Opus 2020 Belgische première Ludwig van Beethoven 1770–1827 Rondo voor piano en orkest Pjotr Iljitsj Tsjaikovski 1840–1893 Symfonie nr. 5 DO 01.10 20:00

CONCERTGEBOUW BRUGGE

VR 02.10 20:00

MUZIEKCENTRUM DE BIJLOKE GENT

VR 09.10 20:00

CC HASSELT

ZA 10.10 20:00

MUSIS ARNHEM NL


Charles-Louis Hanssens 1802-1871 Ouverture in c

Max Richter °1966 Opus 2020

In 1849 beleefde Beethovens Negende Symfonie haar Belgische première dankzij de geëngageerde Gentse dirigent Charles-Louis Hanssens. Deze dirigent en componist speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van het Gentse muziekleven. Zijn waardering voor de Duitse componist Beethoven was daarbij duidelijk voelbaar: Hanssens dirigeerde diens werken regelmatig en bracht ze zo dichter bij het Belgische publiek. Die bewondering weerklinkt ook in zijn eigen composities. Zo schemert in zijn Ouverture in c de invloed van Beethovens Coriolanus Ouverture door: de krachtige openingsfiguur vertoont opvallende gelijkenissen met die van zijn grote voorbeeld. Het manuscript van de Ouverture van de Gentenaar werd pas onlangs teruggevonden in een Nederlandse bibliotheek. Samen met het Studiecentrum voor Vlaamse Muziek bracht Symfonieorkest Vlaanderen een muziekuitgave tot stand waardoor een daadwerkelijke uitvoering eindelijk mogelijk werd. Zo krijgt de muzikale tijdsgeest waarin Hanssens werkte opnieuw een plek op het concertpodium.

Ter gelegenheid van Beethovens 250ste verjaardag componeerde Max Richter Opus 2020 geïnspireerd door Karlheinz Stockhausens Opus 1970, dat vijftig jaar eerder naar aanleiding van Beethovens 200ste verjaardag ontstond. In dit avant-gardistische werk verwerkte Stockhausen vervormde fragmenten uit Beethovens muziek tot een experimentele klankcollage. Daarbovenop resoneren de hartverscheurende woorden van het Heiligenstadt Testament, waarin Beethoven over zijn toenemende doofheid en wanhoop schreef. Richter neemt hetzelfde uitgangspunt, maar vertaalt het naar zijn eigen muzikale taal. In plaats van bandrecorders koos hij voor een echt orkest. Korte motieven uit Beethovens muziek keren terug in verschillende tempi en lengtes en schuiven voortdurend over elkaar heen. De strijkers weven een uitgestrekt klankveld terwijl de blaasinstrumenten korte, repetitieve fragmenten uit Beethovens repertoire presenteren. Uiteindelijk klinkt een pianomelodie van Beethoven als een moment van rust. Elk instrument heeft een evenwaardige rol, maar samen vormen ze één geheel. Opus 2020 is daarmee niet alleen een eerbetoon aan Beethoven, maar ook een reflectie op de blijvende menselijke kracht van zijn muziek.

3


4

Ludwig van Beethoven 1770-1827 Rondo voor piano en orkest

Pjotr Iljitsj Tsjaikovski 1840-1893 Symfonie nr. 5

Oorspronkelijk beoogde Beethoven zijn bruisende Rondo voor piano en orkest als finale van zijn Tweede Pianoconcerto. Uiteindelijk verving hij het door een werk dat wellicht beter aansloot bij het diepgaande tweede deel van het pianoconcerto. Beethoven schreef het rondo in 1793, maar het werd pas twee jaar na zijn overlijden gepubliceerd, na enkele aanvullingen van zijn leerling Carl Czerny. De pianist opent met een helder, levendig deuntje en gaat voortdurend in dialoog met het orkest. Het melodieuze refrein ademt de elegante Weense dansstijl. Het onverwachte, langzame Andante midden in het rondo is een knipoog naar Mozart en diens Pianoconcerto nr. 22. Toen het pianoconcerto-genre dankzij Mozart een hoogtepunt had bereikt, gaf Beethoven er steeds meer zijn eigen stem aan. Maar deze verwijzing—en de daaruit voortvloeiende joviale, galante stijl—verklaart wellicht waarom Beethoven het rondo als finale uiteindelijk toch schrapte. Het bezit alle kenmerken van een schitterende finale van een pianoconcerto maar behoort tot de minder vaak uitgevoerde werken uit Beethovens vroege periode.

Op 20 oktober 1941 zond het Leningrad Radio Symphony Orchestra in Leningrad een uitvoering van Tsjaikovski’s Vijfde Symfonie live uit terwijl de stad onder vuur lag. Op de achtergrond hoorden luisteraars het geluid van bombardementen. Deze aangrijpende context lijkt haast naadloos aan te sluiten bij de symfonie, die vaak wordt geïnterpreteerd als een muzikale strijd met het onontkoombare noodlot. Een donker motief dat doorheen de vierdelige compositie telkens van gedaante verandert, vormt daarbij de rode draad. Ook in Beethovens Vijfde Symfonie staat het noodlot centraal. Of deze verwijzing naar zijn voorganger bewust is, blijft onzeker. De klarinet introduceert het noodlotmotief in een droevig jasje. Een schijnbaar Slavisch volksdeuntje geeft wat meer schwung aan het begin. Het noodlot kleurt dromerig in het zangerige Andante en ontpopt zich tot een adembenemende solo van de hoorn. Vermoedelijk is hierin een liefdesboodschap verborgen. In het derde deel transformeert het motief bij de strijkers tot een sarcastische maar sierlijke dans met een herkenbaar walsmotief op z’n Tsjaikovski’s. Ten slotte keert het noodlot zegevierend terug, strijdlustiger en stormachtiger dan ooit, en mondt het uit in een dramatisch hoogtepunt.

teksten door Ray-Anne De Brandt


Martijn Dendievel

© Clara Evens

dirigent

5

→ °1995, Oostende (België) → Martijn groeide op in een muzikaal gezin. Hij begon viool te spelen op driejarige leeftijd, schakelde vier jaar later over op cello en kreeg vormings­ lessen aan het Conservatorium van Brugge en het Koninklijk Conservatorium van Brussel. → Hij studeerde orkestdirectie aan de Hochschule für Musik Franz Liszt Weimar, won in 2021 de prestigieuze Deutscher Dirigentenpreis, was finalist van de LSO Donatella Flick Conducting Competition Londen en nam deel aan de Conductors’ Academy van het Tonhalle-Orchester Zürich. In 2022 werd hij bovendien laureaat van de International Conducting Competition Rotterdam. → Dendievel is regelmatig gastdirigent

bij Orchestra del Teatro Comunale Bologna, WDR Sinfonieorchester Köln en Sinfonia Varsovia. Hij leidde reeds orkesten als Bamberger Symphoniker, Dresdner Philharmonie, MDR Orchester Leipzig, Concerto Köln, Copenhagen Philharmonic, Tonkünstler Orchester Wien, Orchestra Sinfonica di Milano, Brussels Philharmonic, Orchestre Philharmonique Royal de Liège, Antwerp Symphony, Belgian National Orchestra, Philzuid en PHION. → Sinds januari 2026 is hij chef-­dirigent van Symfonieorkest Vlaanderen. Daarnaast is hij sinds seizoen 2024-2025 chef-dirigent van Hofer Symphoniker.

www.martijndendievel.com


Elisabeth Brauss piano

© Simon Hoefele

6

→ °1995, Hannover (Duitsland) → Brauss speelt piano sinds haar vierde en studeerde aan de Hochschule für Musik, Theater und Medien Hannover, en het Institut zur Früh-Förderung musikalisch Hochbegabter, onder andere bij Jelena Levit, Matti Raekallio, Bernd Goetzke en Igor Levit. → Ze werd gekozen als BBC New Generation Artist en maakte in 2021 haar debuut tijdens de BBC Proms. In dat kader ontving ze de prestigieuze Terence Judd-Hallé Award. → In 2020 nam ze met het Beethoven Orchester Bonn en dirigent Dirk Kaftan de wereldpremière-opname van Opus

2020 op, samen met Richters Andante Loops. → Als bevlogen kamermuzikante werkt ze regelmatig samen met violist Noa Wildschut en trompettist Simon Höfele. In 2023 maakte ze met Noa Wildschut een tournee door Australië. → Ze speelde onder meer samen met Bournemouth Symphony Orchestra, BBC Philharmonic, Göttinger Symphonieorchester en Minnesota Symphony Orchestra.

www.elisabethbrauss.com


© Simon Van Boxtel

Symfonieorkest Vlaanderen

Al meer dan 65 jaar is Symfonieorkest Vlaanderen een vaste waarde in het Vlaamse culturele landschap. De 60 getalenteerde musici streven met hun kenmerkende transparante klank en een veelzijdig repertoire naar verwondering binnen en buiten de concertzaal. Als pionier in talentontwikkeling en artistieke vernieuwing krijgt talent volop kansen om samen nieuwe muzikale wegen te verkennen. Symfonieorkest Vlaanderen is uitgegroeid tot een flexibel en ondernemend ensemble dat symfonische muziek in het hart van de samenleving plaatst. Het orkest werd in 1960 opgericht door Dirk Varendonck, die ook de eerste dirigent was. In 1986 nam het orkest de naam ‘Nieuw Vlaams Orkest’ aan, met Patrick Peire, Robert Groslot en Fabrice Bollon als dirigenten. In 1995 volgde een grondige

hervorming en kreeg het orkest zijn huidige naam. Daarna stonden onder anderen David Angus, Etienne Siebens, Seikyo Kim en Kristiina Poska aan het roer. Sinds januari 2026 is Martijn Dendievel chef-dirigent van het orkest. Verankerd in Vlaanderen, maar met een open blik op de wereld, combineert het orkest lokale betrokkenheid met internationale ambities. Van klein­schalige educatieconcerten in de wijken van Gent, eigen concertseries in Gent, Hasselt, Antwerpen en Brugge tot prestigieuze concerten en artistieke vernieuwende projecten op gerenommeerde concertpodia in binnen- en buitenland. Symfonieorkest Vlaanderen wordt gesteund door de Vlaamse Overheid en Stad Gent en is sinds 2017 in residentie in Muziekcentrum De Bijloke Gent.

7


Musici Symfonieorkest Vlaanderen

8

eerste viool Jan Orawiec Mona Verhas David Makhmudov Eva Stijnen Nathalie Hepp Tim Breckpot Fien Van den Fonteyne Peter Hellemond Bence Ábrahám Marina Fernández Aramberri Laure Bardet tweede viool Gudrun Verbanck Liesbet Jansen Eva Pusker Isabelle Buyck Jeong Yun Lee Stefaan De Rycke Isabelle Decraene Chihiro Yamamoto altviool Morgan Huet Xavier Timmermans Bieke Jacobus Audinga Musteikyté Kaatje Strauven Korneel Taeckens Bruno De Schaepdrijver Lieve Dreelinck

Tsjaikosvki 5 01→ 10.10 2026

cello Renaat Ackaert Joyce Kuipers Fernando Romaguera Lara Caroline Steen Frederika Mareels Karin Broeckhove contrabas Koenraad Hofman Jan Verheye Bram Decroix Sanne Deprettere Shih-Wen Lee fluit Caroline Peeters José Manuel Requena García piccolo / fluit Veerle Secember hobo Korneel Alsteens Carola Dieraert klarinet Daniel Mourek Tom Daans

fagot Koen Coppé Davy Callens hoorn Nuno Nogueira Dario Ribeiro Bruno Melckebeke John Manganaro Hanne Melckebeke trompet Steven Bossuyt Bart Coppé trombone Gert-Jan Schoup Søren Brassaert Wim Bex tuba Jens Demey pauken Tom Lee slagwerk Wim De Vlaminck Jonathan Beyers harp Anouk Sturtewagen


Volgende concerten

Dvořák 8 met dirigent Duncan Ward en violist Alexandra Soumm George Butterworth • A Shropshire Lad Wolfgang Amadeus Mozart • Concerto voor viool nr. 5 Ralph Vaughan Williams • The Lark Ascending Antonín Dvořák • Symfonie nr. 8

DO 29.10 20:00 CONCERTGEBOUW BRUGGE

SOV Young speelt Het Zwanenmeer Jeugdorkest SOV Young met dirigent Lars Corijn en SOV Young Soloist Valentin Feiss Johan Halvorsen • Entry March of the Boyars Max Bruch • Kol Nidrei Ramses Vandewalle • Cantus Cygnus SOV Composers’ Academy ~ creatie Pjotr Iljitsj Tsjaikovski • Suite uit Het Zwanenmeer

VR 30.10 20:00 SINT-GHISLENUSKERK, WAARSCHOOT

WO 04.11 20:00 CONCERTGEBOUW BRUGGE

DI 03.11 19:30 CADOGAN HALL, LONDEN (VK)

ZA 07.11 20:00 MIRY CONCERTZAAL, GENT

WO 04.11 19:00 G LIVE, GUILDFORD (VK)

ZO 08.11 15:00 KRIKKRAK FESTIVAL, CONCERTGEBOUW BRUGGE

DO 05.11 19:00 SYMPHONY HALL, BIRMINGHAM (VK) ZA 07.11 20:00 MUZIEKCENTRUM DE BIJLOKE, GENT ZO 15.11 15:00 DE SINGEL, ANTWERPEN Deze brochure werd afgesloten op 14.09 2026. Alle weergegeven informatie is vatbaar voor wijzigingen. Symfonieorkest Vlaanderen wordt gesteund door

Symfonieorkest Vlaanderen is in residentie in

9


10


© Bjorn Comhaire

Word Vriend of steun ons met een gift Samen bouwen we aan de toekomst van klassieke muziek. Met jouw steun helpen we jonge talenten, d ­ irigenten, componisten en musici groeien.

Kleine bijdr a grote impac ge, t

Vanaf €4 5 krijg je:

→ EEN EXC LUSIEVE KIJ K ACHTER DE SCHERMEN → GRATIS TICKETS VO OR HET CONCERT VA N SOV YOU NG IN GENT

en gift? e r e v e li Doe je ng je: va 40 ont Vanaf € TTEST ISCAAL A EEN → EEN F V T JE AN IE N E G N E DERING GVERMIN BELASTIN

Ontdek alle voordelen → www.symfonieorkest.be

11


Meer weten over onze musici, projecten en concertreeksen in binnen- én buitenland? Surf naar symfonieorkest.be en schrijf je in op onze nieuwsbrief Volg ons op sociale media @symfonieorkest @symfonieorkestvlaanderen @symfonieorkestvl

Info & tickets www.symfonieorkest.be tickets@symfonieorkest.be 09 292 75 57 ma—do 10:00—13:00


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Programmaboekje Tsjaikovski 5 by Symfonieorkest Vlaanderen - Issuu