Roy’s LECHON
WE ACCEPT ORDERS
LECHON BABOY LECHON BAKA LECHON KARNERO
Damilag Manolo Fortich, Bukidnon For your orders contact cell #
09284446944-09056180290
Kagay-an Festival 1st Oro Lechoneros Encuentro Champion for orders: contact Yoyong: 09268083030 Yacapin-Burgos Sts. CdeO
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
BALITA
Monsanto sa RH bill aduna pay panahon VOL. I
No.126
Cagayan de Oro City
Biyernes
Disyembre 14, 2012
14 delegasyon miapil sa NMRAA 2012 sa MCC Tubod LDN
Sinulat ni Fred B. Dellava Associate Editor
C
AG AYA N D E O R O C I T Y“NAA pa tay panahon,” tipik sa pamahayag ni Msgr. Rey Monsanto, consultor sa Archdiocese sa Cagayan de Oro isip reaksiyon sa pagpasa sa ikaduhang pagbasa sa ubos balay-balaruanan sa kontrobersiyal nga Reproductive Health (RH) bill.
Matod ni Monsanto, anaa sa tawo ang konsensiya unsay buhaton sa iyang kinabuhi apan gipasabot nga ang baruganan sa simbahang katoliko mao ang pagpatigbabaw sa proper values sa katawhan. Sa boto nga 113-104 pabor sa pagduso sa RH bill, gi-uyunan sa mayorya sa mga magbabalaud nga isang-at sa senado alang sa ikatulong pagbasa ang House Bill # 4244 ─ An Act Providing for a Comprehensive Policy on Responsible Parenthood, Reproductive monsanto /P6
P8.00
Sinulat ni PJTREMEDAL, Western Mindanao Bureau
ROGUE RED PLATE: Kining pulang Ford Ranger nagbyahe sa may alas 8:00 ang takna sa niadtong Miyerkules sa gabii, Disyembre 12 sa may C.M. Recto Avenue, nga hinungdan sa hapit nga panagbangga. Unsay gibuhat aning pulang plaka nga sakyanan sa goberno nga nagpasakay aning mga tawo sa likod nga bahin sa sakyanan nga nabutang sa dilikado ang nanakay og makita nga mura lang og pribadong sakyanan ang pagsakay sa mga tawo sa likod? Among giaghat ang kadagko-an ning ahensiya sa pagdisiplina sa nagmaneho ning sakyanan, og isumitar diri kanamo ang iyang ngalan para sa tukmang pagdisiplina. (MDN News Photo)
Tubod, Lanao del Norte - Napulog-upat ka mga school division sa DepEd sa tibook rehiyon sa aminahang Mindanao ang miapil sa gihimong 2012 Northern Mindanao Regional Athletic Association Meet. Ang napulog upat ka delegasyon nga gilangkuban sa mga syudad sa Oroquieta, Tangub, Ozamiz, Valencia, Malaybalay, El Salvador, Gingoog, Iligan, ug Cagayan de Oro ug lima ka mga lalawigan sa Camiguin, Bukidnon, Misamis Oriental , Misamis Occidental ug ang host province karong tuiga ang Lanao del Norte. Sa mensahe ni Govenor Mohammad Khalid Dimaporo nga mao usab
ang miabi-abi sa tanang delegasyon gidugang niini ang kasayuran nga pinaagi sa pagtinabangay ang tanang mga superintendente, mga head sa delegasyon, ug paningkamot nga mamahimong mabulukon ang kompetisyon sa paugnat sa kusog sa mga kabataang Elementariya ug Sekondariya, usa ka katuyu-an niini mao ang kooperasyon ug unipikasyon sa tanang hugpong katilingban, Kristyano ug Moro pinaagi sa maayong edukasyon nga maoy gitahasan usab pinaagi sa malinawon ug maayong pakigdula. D ugang p a s a host Gobernor nga iya usab nga gipasalamatan ang Deparnmraa /P6
‘Big boss’ sa Centrio mapasalamaton sa Cagay-anon Sinulat ni Rolando N. Sudaria, Editor In Chief
CAGAYAN de Oro City--Sa human sa pagbukas sa Ayala usa ka bulan nga milabay Centrio Mall nga nahimotang sa may C.M.Recto Avenue ning dakbayan ang mga kadagko-an sa naasoy’ng mall mapasalamaton sa mainitong pagdawat sa katawhang Cagay-anon ug Misamisnon. Kini ang gibutyag ni Ms Clavel Tongco, General Manager sa Centrio Mall atol sa Chrismas lunch sa kadagko-an sa Ayala centrio /P6
Editorial: 74-5380, e-mail: mindanaostarbalita@gmail.com • Advertising: 0917-7121424
2
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
BALITA biyernes, DECEMBRE 14, 2012
BALITA
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
PIA News Bits Director Abner M. Caga PIA, R10 & 13 Cluster
Bag-ong NHS tukuron CAMIGUIN – Gilagdaan na ni Presidente Benigno Aquino III ang balaod nga nagamugna sa national high school sa barangay Poblacion sa lungsod sa Mahinog. Ang bag-ong tunghaan pagatawgon og Mahinog National High School II.
629 units sa dugo nakolekta sa PRC BUTUAN City – Gibutyag sa Philippine Red Cross - Agusan del Norte - Butuan City Chapter nga sila nakakolekta og 629 units sa dugo kaniadtong Nobyembre ning tuiga. Lakip sa maong gidaghanon ang gikan sa bloodletting activities nga ‘partner stakeholders’. Ang PRC nakaserbisyo usab sa 368 ka pasyente sa lainlaing mga hospital.
P7M damyos sa agrikultura gibilin ni ‘Pablo’ sa Iligan ILIGAN City--Mibilin ni bag yong Pablo ang P7,656,000 nga damyos sa agrikultura dinhi sa dakbayan. Matud ni City Agriculturist Octivius Molo, kini nga banabana naglakip sa
nangadaut nga kasagingan, kamaisan, kalubihan, kaprutasan, kautanan ug abakahan sa kapin 200 hektaryas nga kayutaan sa kabukiran. Sa pangisda, gibanabana nga mokabat sa P721
mil pesos ang damyos sa upat ka fish cage, usa ka bangka, 23,500 ka bakhaw ug 1,800 ka kilong tinanom nga seaweeds. Hinoon, giklaro ni Mr. Molo nga kamulo pa sila’ng validate sa report kay ang
apektadong mga barangay kinahanglang ila mismong duawon. Karong adlawa, gilauman nga makuha ang final nga banabanang damyos sa kaumahan ning dakbayan. (Divina M. Suson/asf )
Bukidnon......
sa talakag nga adunay 12,715 ka pamilya ug 67, 123 ka mga indibidwal, nagsunod ang lungsod sa libona nga adunay 909 ka pamilya ug 4,545 ka mga indibidwal. Sa District 2, pinakadaghang naapektuhan ang lungsod sa Lantapan nga adunay 10,349 ka pamilya ug 52,505 ka mga indibidwal. Sa District 3, pinakadaghang biktima ang lungsod sa Kibawe nga adu-
nay 479 ka pamilya ug 2,025 ka mga indibidwal samtang sa District 4 pinakadaghang naapektuhan ang lungsod sa Valencia nga adunay 6,252 ka pamilya ug 24,578 ka mga indibidwal. Mokabat usab sa 642 totally damage nga pinuyanan ang nadamyos ug 2,485 ang partially damage diin gibabana ang kantidad niini sa P 3,143,600 kapin
kon kulang. Nag-una sa gidaghanon sa damyos sa panimalay ang dakbayan sa Valencia nga adunay 192 totally damage ug 584 ang partially damage samtang nagsunod ang lungsod sa impasug-ong nga adunay 121 totally damage ug 557 nga partially damage. Sa agrikultura, mokabat ngadto sa P 256,377,195 ang gibana-banang kinatibukang damyos. Sa mga pananom, mikabat ngadto sa 11,083.15 ka ektarya ang nadamyos sa bagyong Pablo diin naglangkob kini sa humay, mais, saging, ug tubo. Sa mga fishpond o palaisdaan, mokabat ngadto sa 2.49 ektaryas ang damyos diin gibana-bana kini ngadto sa P 438,000 kapin kon kulang. Sa mga binuhi nga kahayupan o livestock mikabat kini sa 1,646 ka mga hayop ang nangamatay nga gibanabanang mikabat ngadto sa P 1,370,695. Sa imprastraktura, naguba ang tulay sa Ugiaban Bridge ugTaloban Bridge sa Talakag, hanging bridge (85 m) sa Proper Mainaga, Cabanglasan, Sitio Maraguing, Cabanglasan, Sitio San Roque, Mandahican, Cawayan Bridge sa Lantapan, footbridge sa Candelaria, Cawayan, Tugop, Halapitan, ug malayanan sa San Fernando, Tongan 2x Bridge sa Valencia, NIA Bridge sa San Isidro, Valencia, Laligan Bridge, Maapag Bridge sa Katumbalon Valencia ug Tumalingon Bridge sa Bagontaas, Valencia. Nadamyos usab sa bagyong Pablo ang Capt. Juan Elementary School sa Lantapan. Kahinumduman nga gidiklara na sa Probinsya sa Bukidnon ang State of Calamity ubos sa Resolution N0. 2012-1979 (11th SP), 46TH Regular Session pinitsahan December 6, 2012 sa pagpanguna ni Vice-Governor Jose Ma. R. Zubiri, Jr. Sa kasamtangan, gipaningkamutan ni Governor Alex P. Calingasan nga mahatagan ug tabang ang tanang mga biktima ug mahatagan ug direktang aksyon ang mga nangaguba nga imprastraktura ug nangadaut nga panginabuhian. Subay niini, nadisesyunan sa PGB nga dili na magpahigayon ug Christmas Party agi ug pagduyog sa kasub-anan nga nasinati karon sa mga nabiktima sa bagyong Pablo. Paningkamotan usab sa PGB nga makahatag ug mga binhi sa palay ug uban pang pananum alang niadtong nabiktimang mag-uuma sa lalawigan.
gikan sa pahina 3
nakagawas ra usab dayon sa balay-tambalanan human kini gitambalan. Missing usab hangtud sa kasamtangan si Jerick Juan, 16 anyos sa Canangaan, Cabanglasan. Nag-una nga pinakadaghang biktima nga pamilya sa bagyong Pablo sa District 1 mao ang lungsod
Republic of the Philippines SANGGUNIANG PANLUNGSOD Region 10 Oroquieta City City of Good Life
Climate Twin Phoenix gilusad CAGAYAN de Oro City – Gilusad sa Climate Change Commission ang Project “Enabling the Cities of Cagayan de Oro and Iligan to Cope with Climate Change (Climate Twin Phoenix) kagahapong adlawa dinhi sa dakbayan. Kauban sa proyekto ang United Nations Development Program (UNDP) ug Australian Aid for International Development (AusAid).
65 ka tinun-an mitapos sa disaster training BUTUAN City – Nakapasiugda ang Philippine Red Cross Agusan del Norte - Butuan City Chapter og duha ka sesyon sa 143 Volunteers Mobilization and Basic Disaster Management Training Course. Tinambongan sa 65 ka mga tinun-an sa Agusan National High School, kadto kabahin sa DRRMC sa nahisgotang tunghaan.
30IB nananum og kahoy SURIGAO del Norte - Nananom og 100 ka ‘fruit trees’ ang ginsakpan sa 30th Infantry Battalion, Philippine Army, ubos ni Lt. Col. Vincent Iringan kaniadtong Martes. Ang kalihokan, kabahin sa 77th Founding Anniversary sa Armed Forces of the Philippines (AFP). Ilang gitamnan ang military reservation area sa Sta Cruz, lungsod sa Placer.
Paganismo Gospel of the day : Mateo11:16-19(December 14, 2012) Mateo11:16-Apan sa unsa ko ba ikapanigingon kining kaliwatana? Kini sama sa mga bata nga managlingkod sa mga baligyaanan, ug managsinggit ngadto sa ilang mga kauban sa dula. S a M at e o 6 : 2 4 - d i l i k amo ma k a a l ag a d s a Dios ug sa mga bahandi. Sa Santiago4:4-kontra sa Dios ang mga tawong nahigugma sa kalibotan. Sa 1 Timoteo6:10-kay ang pagkamahigugmaon ug salapi mao ang gamut sa tanang pagkadautan. Sa Marcos 8:36-kay unsa may kapuslanan alang sa usa ka tawo ang pagpakaangkon niya sa t ibuok ka libut an nga pagapildihan sa iyang kinabuhi?Unsay kalambigitan sa ebanghelyo sa atong gihisgotan?Takenote, susama sa mga bata ang hulagway ni Kristo sa katawhan nga sige ug yampongad sa merkado. Ang“Mga bata” means kitang tanang dependents. Ang “merkado” mao ang mga butang sa kalibotan kay dapit man kini sa atong mga “physical
Biblical Exegesis
BRO. EDCEL L. CLOSAS
necessities” nga gisaligan ug maoy nahimong proridad sa katawhan. Sa Mateo6:31-busa, ayaw na kamo pagkabalaka nga manag-ingon, `Unsa may among kan-on? o `Unsa may among imnon? O `Unsa may among ibisti?`6:32-kay ang mga pagano nagapangita niining tanang mga butanga; ug ang inyong langitnong Amahan nasayud nga kamo nagakinahanglan niining tanan. so therefore, “paganismo” diay kining buhat nga bahandi lamang ug kwarta ang gipakaginoo. Kinsay imong gi-una?” SPONSORED:NenethB o b o n g B a l i n o - D r. Edith,PhD-TonyJordanCDO.San Pedro Calungsod, iampo mo kami! Listen: Radio Ultra AM-1188-3:00 PM-Sunday!- Bro. Edcel#09284149490- Jagna, Bohol
EMAIL: msbmdn_2012@yahoo.com - EDITOR: Arjay Felicilda, News Editor
AUTHORS:
Committee on Agriculture and Fisheries chaired by Hon. Winston V. Catane Committee on Peace and Order/Protective Services, Human Rights & Investigations chaired by Hon. Leocadio A.Digal, Jr. PREFATORY STATEMENT
The Sangguniang Panlungsod in its Resolution No. 2011-09-746 dated September 15, 2011 approves for the 5-hectare expansion of the sanctuary for the USA funded project: from RIDGE to REEF – An Ecosystem Based Approach to Biodiversity Conservation and Development in the Philippines, and in that connection, the World Fish Center has identified the Mobod Fish and Shellfish Marine Sanctuary as suitable area for their Community Based sea ranching of sandfish (sea cucumber) project. The intention will eventually amend the pertinent provision of Ordinance No. 38-99, known as the Fisheries Code of Oroquieta City. Likewise, said Fisheries Code has been lately amended embodying Ordinance No. 475-2012 dated July 26, 2012, among others, declaring a total fishing ban in the sea waters of Oroquieta City and imposing administrative fines/penalties. The Office of the City Treasurer in its letter dated August 16, 2012 & August 14, 2012 and endorsed by the Honorable City Vice Mayor to these committees, recommends specifics in the effective implementation of the city’s Fisheries Code as has been done in any other city ordinances. The Sangguniang Panlungsod finds the wisdom of the Office of the City Treasurer logical. Due to the serious threat of marine resources, the text of the city’s Fisheries Code enacted in 1999 is patterned from R.A. 8550 with some modifications on the penalties (including the rates of penalties in its violations.) Moreover, there are locally provided local offenses with corresponding rates of administrative fines. It is very conclusive that in every law and ordinance for that matter, there is a question of how the essence of the objective could be effectively implemented, without being too harsh to the violators who in most instances are fishermen trying to earn for their daily living. What is needed is their understanding and cooperation and their discipline in order to become a law abiding citizen. There is a dire need to strictly implement the provisions of the subject ordinance for the welfare of the community, restore the dwindling natural resources and attain a balance ecology in the territory of Oroquieta City. Evidently, it is not a simple undertaking in implementing the city’s Fisheries Code. Human resources plays a vital role. Thankful enough that the existing deputized fish wardens by the Department of Fisheries and Aquatic Resources and the present volunteer fish wardens by the Honorable City Mayor residing along the coastal areas are joining hands of the city’s thrust to help protect the city’s dwindling marine lives. Hence, there is no other way that the City Government could give back of their support but to provide incentive to apprehensions. In view of the different applicable penalties in the Fisheries Code: 1) violations of R.A. 8550 Administrative Order No. 190 of the Department of Agriculture, and of the Revised Penal Code of the Philippines, on the one hand, 2) local offenses, on the other hand there is a need to amend its pertinent provisions for purposes of clarity in its implementation apart from minor re-arrangement of articles and sections as a result of the newly added provisions. As far as sanctions are concerned, amendments have been introduced by providing administrative provision to lessen the application expectedly to attain the objective of compliance of the ordinance without necessarily staining the records of the offender, thus: ORDINANCE NO. 498-2012 AN ORDINANCE TO FURTHER AMEND ORDINANCE NO. 3899, OTHERWISE KNOWN AS THE BASIC FISHERIES CODE OF THE CITY OF OROQUIETA. Be it enacted by the Sangguniang Panlungsod of Oroquieta City, in session assembled, that: Section 1. Ordinance No. 38-99, Art 2, Definition of Terms thereof Section 82-A Fish Sanctuary, shall be redesignated as Sec. 83, and the terms Deputized Fish Wardens and 12 Coastal Barangays shall be added in the definition of terms to be designated as Sec. 84 and Sec. 85, respectively, as follows: Sec. 84. Deputized Fish Wardens - For purposes of this Ordinance are those who have undergone seminar conducted by the Bureau of Fisheries and Aquatic Resources authorized to enforce the provisions under RA 8550, and are also authorized to enforce the provisions of this Ordinance considered as local offenses. This also includes fisherfolks, Barangay Officials, Barangay Tanods of the 12 coastal barangays of the City of Oroquieta who are deputized by the City Mayor to implement provisions of this ordinance considered as local offenses. Sec. 85. Twelve Coastal Barangays. - Are those Barangays, namely: Taboc Sur, San Vicente Bajo, Taboc Norte, Canubay, Pines, Mobod, Dulapo, Poblacion 1, Poblacion 2, Lower Loboc, Paypayan and Tipan. Section 2. Ordinance No. 38-99, Art. 14-A thereof shall be amended by increasing from 20 has. Fish Sanctuary to 25 hectares which shall read, as follows: ART. 14-A. There is hereby established a 25-hectare fish sanctuary at barangay Mobod, Oroquieta City with the following technical descriptions: Lines Bearings Distances BLLM 1-A N45 – 21 E 3029.52 1-2 N24 – 11W 451.32 2-3 N30 - 00W 167.21 3-4 N68 - 49E 414.94
4-5 5-6 6-7 7-1 AREA
S30 - 41E S59 – 19W S29 - 10W S77 - 01W =
493.06 99.72 218.05 182.68
250,000 SQ.M. (Sketch Map Attached)
Section 3. Ord. No. 38-99, shall be amended by adding new provisions as ART. 33, which new provision shall read as follows: ART. 33. Incentives to deputized fish wardens, fisherfolks, barangay officials, barangay tanods of the 12 coastal barangays of Oroquieta City. – In order to enhance the effective implementation of this ordinance, a 40% share as an incentive shall be provided to the fish wardens deputized by the Bureau of Fisheries and Aquatic Resources and the fisherfolks, fishermen barangay officials and barangay tanods of the 12 coastal barangays of Oroquieta City, who are deputized by the City Mayor to implement the provisions of this ordinance. The incentives shall be given by way of payment order slip duly approved by the designated Fishery Officer of the Office of the City Agriculture & Fisheries and in accordance with the accounting and auditing rules and regulations. Section 4. That par. 2 & 3, Section 93 of Ordinance No. 38-99, “Total Fishing Ban Period”, shall be amended by transferring and rephrasing its paragraphs 2 & 3 thereof and designated as ART. 34, which provision shall be read as follows: “ART. 34. Administrative Provision. In Order to avoid the hassle and tedious process of Court litigation, the violator may opt to avail the administrative fine, as follows: For violation of Article Nos. 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 31, 32, Section Nos. 87, 88, 89, 90, 91 First Offense ------------------ Second Offense ------------------
P 2,500.00 3,500.00
For violation of Local Offenses: First Offense ------------------ Second Offense ------------------
P 1,000.00 2,000.00
Said administrative fine shall be paid within 72 hours at the Office of the City Treasurer from the issuance of the Citation Ticket by the deputized fish warden. If the case is filed with the City Prosecutor’s Office, or with the Court the issuance of the Citation Ticket by the apprehending deputized fish warden shall be upon approval of the City Prosecutor. Provided that for third or succeeding offense shall result in the filing of a case in Court. Section 5. ART. 33 “Penal Provision” of Ordinance No. 38-99, which shall become ART. 35 shall be amended for purposes of clarity in applying the penalty provisions which clearly falls to be with the powers of the Sangguniang Panlungsod, which shall read as follows: ART 35. Penal Provision – Any person, who violates the provisions of this Code in particular Articles Nos. 18, 19,20,21,22,23,24 ,25,26,27,28,31,32, Sections Nos. 87, 88, 89, 90, 91 hereof shall upon conviction be sentenced with a fine of not less than P2,000.00 but not exceeding p 5,000.00 and/or imprisonment of not less than six 6 months but not to exceed one year upon the discretion of the court, and confiscation and/or forfeiture of catch and fishing gear or equipment used plus cancellation and/or revocation of his permit or license. Provided that R.A. 8550, Administrative Order No. 190 of the Department of Agriculture, and the Revised Penal Code, may be applied to the violator depending on the gravity of the offense, such as, the volume of the catch, extent of damage caused on the coral reef or ecosystem of the area as a result of the violation committed and other attendant qualifying circumstances. For other violations, except those in the enumerated articles/ sections above-mentioned are considered local offenses and shall upon conviction be fined of not less than five hundred pesos (P500.00,) but not exceeding five thousand pesos (P5,000.00), or an imprisonment of not less than six (6) months, or both such fine and imprisonment at the discretion of the court and in addition, the confiscation and/or forfeiture of catch and fishing gear or equipment used plus the cancellation and/or revocation of his permit or license. Section 6. Sections affected in Ordinance No. 38-99 in view of this amendatory ordinance shall be re-numbered consecutively. Section 7. This ordinance shall take effect upon posting and publication pursuant to R.A. 7160. APPROVED: November 8, 2012
CERTIFIED CORRECT:
CONCEPCION N. MAISLING Secretary to the Sanggunian ATTESTED: /mls VINCENT J. GUANTERO Sangguniang Panlungsod Member 1 Temporary Presiding Officer APPROVED:
JASON P. ALMONTE City Mayor MSB: Dec. 7, 14 & 21, 2012
3 biyernes, disyembre 14, 2012
balita
EDITOR: Rolando Sudaria, EIC - EMAIL: rolando_sudaria2000@yahoo.com
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
BALITA
3
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
Mga kadaut nga gibilin ni Pablo sa Bukidnon Police Round-up BUKIDNON--Mokabat ngadto sa 42,523 ka mga pamilya ug 205,439 ka mga indibidwal ang nahimong biktima sa bagyong Pablo nga nikuso-kuso kaniadtong Disyemvbre 4 ning tuiga. Kini ang natala nga report as of December 11, 2012 gikan sa buhatan sa Provincial Risk Reduction and Management Council (PDRRMC) sa pagpanguna ni Prov’l. Disaster Risk Reduction & Mng’t. Officer Arsenio Alagenio. Samtang gikumpirma usab nga 6 ang natalang patay sa kasamtangang report sa maong bagyo nga mao silang Roniel Brandares, 6 anyos nga natumbahan sa kahoy taga- San Isidro, Valencia City ug Oscar Diandoy 41 anyos sa Dagondalahon,Talakag, Ramonito Bongcasan sa San Miguel, Manolo Fortich, Gino Sagayna sa Malitbog nga nalumos sa tubig baha, Juanito Cabasag, 65 anyos sa
ni Fred Dellava
Ginang mitabok sa dalan naligsan SAMARAN ang 45-anyos ginang human mabanggaan sa naghaguros nga sakyanan sa Barangay Natumulan, Tagoloan, Misamis Oriental. Giila sa mga otoridad ang biktimang si Myrna Cablingga molupyo sa samang dapit. Subay sa inisyal nga imbestigasyon wala mabantayi sa drayber sa Nissan pick-up nga si Edison Solita ang presensiya sa biktima hinungdan iya kining naligsan. Gikan sa lungsod sa Villanueva ang sakyanan nga paingon unta sa Cagayan de Oro dihang naaksidente.
2 batan-on gitulis, nailoga’g motor
Ang naanod nga Uguiaban Bridge sa lungsod sa Talakag, Bukidnon sa pagkuso-kuso sa bagyong Pablo sa lalawigan. Base sa Rapid Assessment and Restoration Cost of Infrastructure Damage sa Provincial Government of Bukidnon, gibana-banang anaa sa P162,709,854.57 ang nahimong damyos sa maong bagyo. (Photo by: FREDELYN L. RAGANDANG – PGO / PAIA)
Manlauyan, Gango, Libona gumikan sa Hypothermia ug Estilita Pat, 77 anyos sa Pualas, Baungon, Bukidnon. Naangol usab sa maong bagyo silang Dana Lake, 55 anyos, sa San Miguel, Manolo Fortich, Pakito
Bayain, 44 anyos sa Old Lapor, Manolo Fortich, Yoyong Talino, 32 anyos sa Old Miarayon, Manolo Fortich, Nestor Dataro, 52 anyos, Teofilo Tabanao, 42 anyos nga susamang tagaPinatilan, Valencia, Yayerdo
Mama sa Dumalaguing, Impasug-ong, Roger Salingoran, 42 anyos, ug Melody Bacuna 43 anyos parehong taga-Kibenton, Impasugong. Ang maong mga biktima bukidnon /P2
Dr. Moreno usa sa Most outstanding Filipino Physicians sa tibook nasud MISAMIS Oriental--Mapasigarbohong gitunol ni Vice Governor Norris C. Babiera ang usa ka Orlina-designed trophy ngadto ni Dr. Ignacio B. Moreno, kasamtangang Provincial Health Officer sa Kagamhanang Probinsyal, isip pagpasidungog kaniya nga usa sa Most Outstanding Filipino Physicians sa tibuok nasud karong tuiga. Ang prestihiyosong pasidungog gipanguluhan ni Sec. Enrique Ona sa Department of Health, JCI Senate Phils ug San Miguel Corporation niadtong Decembre 5, 2012 didto sa kauluhan. Ang mga napiling Most Outstanding Filipino Physicians 2012 mao sila Dr.
Ignacio Moreno (Health Guardian of Mindanao) Dr. Julius Lecciones (Childhood Cancer Warrior), Dr. Edmyr Macabulos( Hall of Famer Service Doctor), Dr. Rosendo Roque ( Maternal Birth Care Advocate), Dr. Romulo Lacson (Champion Doctor of Indigenious People), Dr. Erlinda de los Reyes (Heroine Doctor of Negrenses), Dr.Josephine Jab oni l lo (B oholanos” Fighter for Sustainable Health),) ug Dr.Yul Raquintan (Urban Rural Doctor). Tumong sa pasidungog mao ang pag ila sa mga banggiitang doctors sa atong nasud nga nagpabiling miserbisyo ug mipiling mag-alagad dinhi sa Pilipinas bisan paman sa
Oroquieta City--‘Go for the Gold’ kini ang suhestyon ni City mayor Jason P. Almonte ngadto sa Team Oroquieta nga miapil sa NMRAA 2012. Ang Team Oroquieta andam nga mopakita sa ilang kusog sa kompitasyon sa mga klasiklasing dula sa NMRAA 2012..Kini ang nasayran gikan Dr. Agustines Cepe kasamtangang nangulo sa delegasyon isip OIC Schools Division Superintendent. Kauban sa 82 ka mga opisyal, mapagarbuhong mipasundayag sa ilang pag-
saludar sa tibook opisyales sa DepED sa Rehiyon atol sa opening ceremonies sa ilang yellow ang green uniform, kauban ang mapagarbuhong mga city officials nga mirepresentar usab kang City Mayor Jason Paredes Almonte ug City Vice Mayor Harry Guantero. Sa iyang Pagpadayag, gidugang ni Dr. Agustines Cepe nga sa karong tuiga adunay gibubo nga pundo gikan sa City School Board sa kantidad nga 1.8 milyon aron magamit sa Team Oroquieta nga gilauman usab
Motorsiklo giparada, gipangahuyan NASIKPAW gayud sa wala pa mailhing suspetsado ang balor 5 mil pesos nga mga pisa sa Granstar 125 nga motorsiklo nga giparada lamang sa drayber mga singkwenta metros ang gilay-on gikan sa iyang pinuy-anan sa Seaside Lapas Uno, Barangay Lapasan, siyudad sa Cagayan de Oro. Midangop sa Agora police station 3 (PS3) ang drayber nga si Rogelio Sumangca human mahanaw ang motorsiklo gipanag-iyahan sa iyang amahan nga si Aron Sumangca. Sa imbestigasyon sa kapolisan, gi-asoy sa biktima nga ulahi na niyang nadiskubrehan nga nahanaw na ang iyang yantas, ligid ug desk break.
Tungod sa lalis sa parking area, lalaki nalubaan NALUBAAN sa wala mailhing suspetsado ang usa ka lalaki gumikan lamang matod pa sa away sa parking area sa Divisoria, siyudad sa Cagayan de Oro. Tugpa sa Northern Mindanao Medical Center (NMMC) ang biktima nga giilang si Eduardo Jaranilla, molupyo sa Aluba, Barangay Macasandig. Matod sa mga otoridad, alas 8:00 sa miaging gabii, nakalalis kuno sa biktima ang suspek nga gituohang mamaligyaay sa nasampit nga dapit. Nalubaan sa duha ka higayon sa tiyan ang biktima kinsa kasamtangan pang nagpaalim. Gituohan sa mga otoridad nga karaang panagbingkil ang motibo sa krimen.
Lalaki gibunalan sa ulo, patay dakong salapi nga gitanyag didto sa laing nasud. Pe r s o n a l u s a b n g a gipahalipayan si Doctor Moreno sa tibook pwersa
sa Kagamhanang Probinsyal sa gipakita niining kapas ug ka-maayo diha sa pagpangulo sa Provincial Health Office.
“GO for the Gold” suhestyon ni JPA sa Team Oroquieta Sinulat ni PJTREMEDAL, Western Mindanao Bureau
NATULISAN na, nailogan pa gyud sa ilang bag-ong motorsiklo ang duha ka mga batan-on samtang anaa sa ngitngit nga lugar sa Sitio Camacawan, Camaman-an, siyudad sa Cagayan de Oro. Nagpatabang sa kapolisan ang mga biktimang sila si June Tranggia, drayber ug angkas niining si Aileen Dugaduga, pulos 18-anyos. Sa inisyal nga imbestigasyon alas 11:00 sa miaging gabii kalit lang giduolan sa wala mailhing suspek ang mga biktima ug gihulgang pamusilon kondili ihatag ang gipangayo. Asoy sa babaye, iyang nakita nga armado sa kutsilyo ang suspek. Dugang sa mga biktima, pagsibat sa suspek, gisultihan kuno sila nga kuhaon lang sa Macanhan ang ilang motorsiklo.
nga adunay mabitbit nga mga ganti ug medalya ug mga pasidungog nsa maong paugnat sa kusog. Matud pa ni Dr. Cepe nga sa tulo ka bulan ug senimanang insayo, gilauman nga sa pangagapas ug mando usab sa City mayor nga Go for the Gold, ila gayud himoon ang tanan aron masuklian usab wa mga atleta ang hugtanong soporta gikan sa mga opisyal sa Syudad. Sa susamang higayon dili langpagbantay sa ilang mga kaugalingon samatang gipahigayong ang maong kompetisyon sa NMRA
2012, padayon gihapon ang atleta tinun-an sa ilang leksyon, kay matud pa sa OIC Division Supeerintendent Cepe nga iyang gimando sa tanan nga human sa kapoy nga dula kinahanglan magtu-on gihapon sila sa ilang mga leksyon nga gibiyaan, kay gimando sa OIC Superintendent nga human sa mga dula, sa dili pa mangatulog human sa panihapon kinahanglan magtu-on sa ilang mga gibiyaang leksyon aron sa pagbalik unya dili sila maulahi sa ilang mga klasmeyt sa natad sa edukasyon ug leksyon.
PATAY ang usa ka lalaki human mabunalan sa iyang kontra sa Barangay San Frans, El Salvador City, Misamis Oriental. Sa report sa kapolisan, giila ang biktima nga si Villamor Malaki, kinsa nakaangkon og dakong samad sa ulo. Gilayong nagpatabang sa kapolisan ang pamilya sa biktima hangtod nasikop ang suspek nga nailhang si Edmund Orcollo. Migula sa imbestigasyon sa kapolisan nga gumikan lamang sa silaw sa flash light sa biktima nabunalan kini sa suspek. Giandam na ang tukmang kaso batok sa suspetsado.
Lalaki nangita’g gubot priso! DETINADO sa selda sa kapolisan ang 40-anyos ngalalaki human mangitag gubot ug nanghasi pa kuno sa iyang silingan sa Zone 8, Sayas, Barangay Carmen, siyudad sa Cagayan de Oro. Sa report sa Carmen police station 4 (PS4), giila ang dinakpan nga si Julito Sarol, samtang ang mireklamong biktima mao si Jaime Borres. Nasuta nga adunay puthaw ang suspek nga lango sa ilimnong makahubog alas 8:00 sa miaging gabii. Gituohang karaang panagbingkil sa duruha ang motibo sa krimen.
P150 mil balor alahas gikawat MOBALOR sa 150 mil pesos nga mga alahas ang gikawat sa wala mailhing suspek gikan sa pinuy-anan sa biktima sa Dacudao Subdivision, Barangay Lapasan, siyudad sa Cagayan de Oro. Midangop sa Agora police station 3 (PS3) ang biktimang si Divina Bonbon human masuta nga nahanaw na ang iyang jewelry box mga alas 7:45 sa buntag sa miaging adlaw. Sa imbestigasyon sa kapolisan, gi-akusahan sa biktima ang iyang katabang kinsa iyang gibinlan sa duplicate sa ilang yawe sa balay. Pahibalo: Ang mga balita nga napatik niining bahina eksklusibong ginama sa Mindanao Star Balita (MSB). Sa tanang mogamit niini, gihangyo sa pag-credit mention sa Mindanao Star Balita.
4
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
BALITA
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
BALITA
The Mindanao STAR BALITA newspaper is published daily at Door 3, Tanleh Bldg, Abellanosa St., Cagayan de Oro City. It is registered with the Department of Trade and Industry (DTI), Region 10 with Certififcate No. 01787396. and with Business Permit No. 11263, TIN No. 311-832-910, Telefax Nos: (088) 857-8447, Cell nos.: 0917-7121424, 0923-432-0687 E-mail: mindanaostarbalita@gmail.com website: www.mindanaodailybalita.com
biyernes, disyembre 14, 2012
billboard Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
Steag receives DOLE-GKK award
Mindanao Star Balita publisher rolando sudaria Editor In Chief
fred dellava associate EDITOR
Shaun Alejandrae Uy SPORTS EDITOR
ARJAY FELICILDA News Editor
RONALD MASTAIL ART DIRECTOR ATTY. MARIO T. JUNI legal Counsel
Allan legaspi albert molit circulation
marketing PartnerS A Venture Mktg Corp. Marlyn Par-Telefax: (02)485-0570 2512 Opalo St., San Andres Bukid Sta. Ana Manila RURAL PRESS COMM. REP. INC. 3055 Tolentino Cor. Balabac Sts. Pinagkaisahan, Makati City JUN ESCUADRO - 0917-511-1724 44 Lungos, Pulilan, Bulacan RICHARD ALMENANZA-0920-9467267 Suit 701 C Dansalan Condominium Mandaluyong City
DOLE Secretary Rosalinda Baldoz (4th from left) presents the DOLE Secretary Award of Distinction to Steag President and CEO Dr. Bodo Goerlich (5th from left) during the 8th Gawad Kaligtasan at Kalusugan (GKK) Ceremonies at the OHSC Auditorium in Quezon City.
Cebu The Voice FREDDIE PAR - 0932-867-2326 C. Padilla cor. Fatima Sts., Cebu City
Mindanao Examiner/Mindanao Daily
Unit 15, 3F Fair Land Bldg., Nunez Extension Zamboanga City Phone & Fax (062) 992 5480 Email: mindanaoexaminer@gmail.com MARX’S PUBLISHING AND MARKETING SERVICES P-7 Resureccion Road., Holy Redeemer, Butuan City Cell No. 0948-4183501, 0912-8091093
MSB CAGAYAN DE ORO
DAISY -09179569979 candy macabale- 09161326483 JOE PALABAO - 0905-1569709 ROLANDO SUDARIA- 0906-7035614 LIEZL A. DELOSO-0905-2123718 Jun beron-09269694743 JHO PANTOJA- 0906-7469233 ARJAY FELICILDA - 0949-328-4099 HARRY DEL PUERTO-0910-3688981
MSB BUKIDNON PROVINCE
ann noble- 0926-3125850 DAHLIA S. BENEMERITO 0926-858-2013 EDGARDO MALIZA- 0926-4759372 sammy te - 0926-561-9848 MILDRED TORREJAS - 0917-408-6905 ROSEMARY ALLO-GENON-0935-315-2014 RONALDO LOPEZ-09057243567
MSB CARAGA REGION
PAT SAMONTE- 0912-8091093 manuel egay - 0926-213-1640 TANDAG -GEN CANTOR- 0929-5817116
MSB DAVAO REGION
JUNNEX CHUA - 0939-448-3503 leonardo c. caÑete-Sales Marketing BEN ARCHE
MSB WESTMIN REGIONS
Iligan City - JEFFREY OPONDA 0935-9490654 tubod- louie bukod- 0948-1323348 OROQUIETA CITY- PJ TREMEDAL 09193452375 OZAMIZ- ATTY. ROBERTO CANTAGO -0918-807-0707 Pagadian City - manny maulana-0917-7048333 Zamboanga- Al Jacinto- 0918-9180895
MSB COTABATO/BANGSAMORO LIZA ESPANOLA-09169351714 ARMM - Sony Sudaria - 0947-4810371 KABACAN-CHARLIE-09161154088
Quezon City – Department of L ab or an d E mpl oy m ent (DOLE) Secretary Rosalinda Baldoz conferred to energ y firm STEAG State Power Inc. ( SP I ) t h e D OL E S e c re t a r y Award of Distinction for its meritorious achievements in promoting and implementing safety, health and environment programs. The award was received by SPI President and CEO Dr. Bodo Goerlich during the 8th Gawad Kaligtasan at Kalusugan (GKK) ceremonies on 5 December 2012 at the OHSC Center in Quezon City. GKK is a nationwide program launched ever y two years by DOLE’s Occupational Health a n d S a f e t y C e nt e r ( O H S C ) aimed at recognizing companies in the Philippines in the aspect of workplace safety, health and environment. The overarching goal is to achieve zero workplace accident and productivity. SPI is among the 23 industries honored by the labor department nationwide. OHSC Executive Director
M a Te r e s i t a C u c e o c o s a i d t h e G K K aw ard i s a “ w e l l deser ved recognition for the company’s efforts in the area of occupational safety and health, worthy of emulations by all industries nationwide”. SPI’s award winning b est practices include the attainment of three (3) million safe man hours with zero lost time due to accident, the well entrenched workplace health, safety and security programs, community development and environmental protection initiatives, the integration of corporate responsibility in every aspect of business operations, aggressive wellness campaigns and illness prevention programs, as well as operational efficiency and achievement of business goals through a healthy and highly motivate workforce. Aside from the institutional a w a r d , S P I ’s E nv i r o n m e nt , Health and Safety (EHS) Officer Francis Libao had also been conferred with the DOLE Secretary Award of Distinction under the individual category.
SPI is the project company of the 210 MW (net) Mindanao Coal Fired Power Plant in Villanueva, Misamis Oriental. It is majority ow ne d by t he G er man f ir m Steag GmbH, which is one of the largest electricity producers in Germany and a market leader in biomass power plants. SPI’s power plant uses state of the art power generation technologies and is equipped with modern pollution prevention facilities including an on line Continuous Monitoring System (CEMS) which can be publicly accessible through the Environmental Management Bureau. The power plant accounts for 20% of the island’s electric generation mix and has so far fulfilled its mandate of helping s e c ure a st able and reliable source of power to Mindanao. Apart from efficient and reliable power plant operations, SPI is also engaged in various social and environmental programs benefitting thousands of residents in its host communities in Mindanao.
biyernes, disyembre 14, 2012
classified ads
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
BALITA
5
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
BEBOT COCO LUMBER and GENERAL MERCHANDISE J.R. Borja Ext., Cagayan de Oro City
Dealer of: Coco Lumber • Gemelina • Sticks • Amakan • Kawayan • Hollow Blocks • Hardware & Construction Supplies • Sand & Gravel Proprietor/Manager: MR. MANUEL GUIA Tel.Nos.: 310-00-06, 309-56-19, 09166983277, 09264616290
FOR RENT
CASA AZZURRI OFFICE SPACE (2nd Floor) Contact Nos.:
857 3995 / 09177009435
A. Velez St. Fronting Eastwest Bank Velez MDN: NOV. 17-DEC. 17, 2012
FOR SALE KIMBERLITE PAWNSHOP
KIMBERLITE PAWNSHOP
1. 2. 3.
Kimberlite Pawnshop will be having its monthly AUCTiOn sALe with corresponding expiry dates. All items will be sold to public auction at KimberLiTe PAWnsHOP on the following dates and venues.
MALAYBALAY BRANCH
EXPIRY DATE
ADDRESS
TAGUM
BRANCH 1
BRANCH 2
MALAYBALAY
november 2011
AUCTION MONTH 2012 JAnUAry
19
12
26
17
december 2011
FebrUAry
21
14
28
16
mArCH
20
13
29
15
APriL
19
12
26
17
mAy
22
15
29
17
April 2012
JUne
21
14
26
19
may 2012
JULy
24
12
26
19
June 2012
AUGUsT
21
14
28
16
sePTember
20
13
27
18
OCTOber
18
12
25
16
september 2012
nOVember
20
15
27
20
October 2012
deCember
11
18
18
13
Kimberlite Pawnshop will be having an AUCTION SALE on all items that expired on October 2012
TAGUM MAIN
door 1 misa bldg., Pioneer Ave., misa district, magugpo West, Tagum City
PANABO BRANCH 1
Lot 8 blk 22 Cor. mabitad-Quirino sts., Panabo City, davao del norte Tel. no. (084) 628-8165
PANABO BRANCH 2
blk 10 stall 7, Panabo Central market Panabo City, davao del norte Tel. no. (084) 628-8529
MALAYBALAY BRANCH
estrada bldg., Fortich-don Carlos sts., malaybalay, bukidnon
January 2012
February 2012 march 2012
July 2012
August 2012
AUCTION DATE: DECEMBER 13, 2012 Estrada Bldg., Fortich-Don Carlos Sts., Malaybalay City, Bukidnon
FUSO CANTER WIDE L-200 PICK-UP MITSUBISHI MULTICAB 12 VALVE PICK-UP DOUBLE CAB
Contact nos.:
09193423912 | 09057094057
Contact person.:
WALLY REYES
MDN: NOV. 13-DEC. 13, 2012
Pryce Plaza Hotel Carmen Hill, CDO, Tel. No.722791 to93/858-4537 E-mail:reservations@pryceplaza.ph
---------------------------------
The Marigold Hotel Velez cor. Luna Sts, CDO Tel Nos. 856-4320, 856-2050, 726937 E-mail: info@marigoldhotel.net
---------------------------------
fo
NT r RE
088-855-1945 0918-979-3130 0922-865-9063 ADDRESS: 003 Guijo Street Baloy, Cagayan de Oro City EMAIL ADDRESS: andy_jabao@yahoo.com
MDN: Aug 17, 2012-Feb 17, 2013
CHANANTHON BED & RESTAURANT CM Recto Avenue, Cagayan de Oro City Tel. #: 856-81-89 / 309-3095 Room @ P800.00 Snacks All You Can Every Tuesday, Thursday & Saturday, 2-5 p.m.
P99.00 only
---------------------------------
NEW DAWN PENSIONNE Velez-Macahambus Sts, CDO Tel Nos. 8571776, 721776 email : gchreservation@yahoo.com
6
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
BALITA
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
Monsanto...... gikan sa pahina 1
biyernes, disyembre 14, 2012
kasayuran
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
gandaman sa third reading. Kahibaloan nabuntagan gahapon ang nominal voting sa mga magbabalaud kabahin sa maong sugyot balaudnon kun angayan ba kining iduso sa senado alang sa ikatulong pagbasa o dili. Nakaandam na usab ang mga pro-RH bill aron pakigbisogan ang ilang mga baruganan.
Centrio... gikan sa pahina 1
katawhan. Bisan paman og sa pagmugna sa maong mall hangtud kini nahuman adunay pipila ka mga insidente nga nakapatay-og sa ngalan sa mall apan padayon gihapon ang mainiton nga pagdawat sa katawhan, ilabi na kadtong mga mahiligon sa pagsuroy-suroy og pamili sa unsa mang mapalit nga ana sulod sa mall. Makita usab sa maong mall ang pinasaki nga hulagway kay makita sa sulod niini ang mga buhing kahoy, bulak, og ang
Centrio Mall uban sa mga lokal media ning dakbayan sa imaging adlaw sa may Italianni’s Restaurant sulod sa maong mall. Matud pa ni Tongco nga karon pa nila na-experience ang bagang duot sa katawhan nga mitambong sa opening sa ilang mall, diin daghan na sa ilang mall ang gibuksan apan ang opening sa Cagayan de Oro Ayala gikan sa pahina 1 Centrio Mall ang bongga tamento sa Edukasyon sa tungod sa pagdawat sa Rehiyon 10 pinaagi kang bag-ong OIC Regional Director Dr. Allan Farnazo, Mga Head of Delegations, Mga atleta sa nagkalainlaing delegayson sa padayon GARBO sa Pilipinas nga nag-una niini tinguha nga makilam- karon si Janine Marie Tugonon isip bigitay ug padayon sa usa ka kandidata sa Miss Universe pageant. maayong relasyon ug walay Karon pa lamang nakita na ang kahadlok nga moasdang kahanas sa pinay sa pagtubag sa alang sa medlayang bulawon question and answer portion. Kini human nag-una ang 23-anyos sa kompetisyon. Unan nang nasayran nga Bataan beauty atol sa gipahigayong nga gihimo sa maong host dry-run sa final question-and-answer province ang tanan aron portion ug uploaded nga online ang masiguro nga luwas ug wa- pre-pageant video. lay masinati nga kadaut Sa pagkakaron, kapin sa 130,000 ang matag atleta ug uban views na ang hits sa video ni Tugonon, pang partisipante sa maong taas kini itandi sa ubang mga kandidata. NMRAA 2012. Sul-ob ang iyang leopard top attire, tulo ka pangutana ang gitubag sa Bb. Pilipinas-Universe, una kini may kalabotan sa tradisyon sa iyang pamilya matag holiday ug sunod ang pagpasabot kaniya sa pagbaton og Ni Kuya Ondo “adventurous spirit.”
Health, and Population and Development, and For Other Purposes. “Kabalo ta magamit sa atong sexual capacity. Kun mamugna kanang balaud dako ang pondo nga magamit nga mahimo unta alang sa pagsulbad sa kakabus,” si Monsanto midugang sa pakighinabi sa sibyahanan sa radyo. Dugtong niini, gipasabot ni Monsanto nga luyo sa pagpasa sa RH bill dili unta kini makapatunga sa katawhan. “Let us respect one another, love one another,” dugang ni Monsanto. Bisan si Cagayan de Oro Rep. Rufus Rodriguez ang nagpaka-menus sa siyam nga lamang sa pro-RH Bill batok sa grupo nga supak gumikan daghan pa kuno niini ang mobaliktad pagabot sa panahon ug modugang sa ilang panig ang kapin 50 nga wala miduyog sa binotohay. Apan maisugon ang liderato sa Kamara sa pahayag ni Rodriguez gumikan kabahin kini sa ilang pan-
nmraa......
Babaye nagpa-breast implant og ‘cocaine’ arestado
airport human mapakyas sa pagtubag unsay iyang rason sa pagbisita sa maong nasod. Ang pinasaheng nilihokan usab sa babaye ang nakaduda sa kapolisan, sulti pa sa Interior Ministry sa usa ka pahayag. Human madiskubrehan ang maong matang sa droga, gilayong gikasohan ang babaye ug gipailawom sa operasyon sa pagtangtang sa cocaine nga anaa sa iyang dughan nga nagtimbang og 1.38 kilos.
Nasayod Ka Ba? Si Wi l l i am Fr an c i s (Frank) Murphy (April 13, 1890 – July 19, 1949) m a oy l a bi n g - u l a h i n g A m e r i c a n g o v e r n o rgeneral sa Pilipinas. Tu i g 1 9 3 3 , hu m an sa ikaduhang termino isip Mayor si Murphy ang gituboy ni Roosevelt isip Governor-General sa Pilipinas.
pag-gama sa plastar sa mga tanom diin mabati ang sa mga mudapit ang natural nga environment. “Naa man diri ang mga lokal nga mga patigayon nga kung ang mga bisita nga toa gikan sa ubang probinsiya ang muanhe og mangita sa mga lokal produkto labi na mga kananan, nia pud ang mga international nga kan-anan nga gidugok usab.”asoy pa ni Ms Tongco. Kung nganu ilang gipili ang Cagayan de Oro City kaysa ubang dapit? “Sa
taud-taud namong evaluate sa syudad sa Cagayan de Oro nakita namo nga naka-sentro kini og dinhi mamaingon ang mga kasikbit nga mga katawhan gikan sa ubang probinsiya, naa pud ang kalinaw ning syudad ug ang environment sa katawhan diri aduna silaý pagka-shopper, ug sa among pagkombinsi aning mga patigayon nga nia diri karon nga kasamtangan nang naninda uyon sila nga ang Cagayan ang tukuran”dugang asoy ni Ms Tongco.
Janine Tugonon nag-una sa dry run sa Q&A
Balitang Espesyal
ARESTADO sa kapolisan sa Espanya ang usa ka babayeng Panamanian kinsa milanding sa Barcelona gikan sa Bogota, Colombia nga adunay gisuksok nga cocaine, usa ka klase sa illegal drugs sa iyang dughan. Nasuta nga nagpabreast implant ang maong suspek aron makalusot sa pagpayuhot sa gidiling droga. Apan ang gihimo sa babaye wala makalusot sa mga otoridad sanglit gisikop kini paghidangat sa Barcelona’s El Prat
EDITOR: Rolando Sudaria, EIC - EMAIL: rolando_sudaria2000@yahoo.com
Samtang ang kaulahian kun unsa ang buhaton niini kun mawala na ang kalibotan ugma. Ang tubag ni Tugonon nga mokaon siya og daghan ug pugsong maglulinghayaw kauban ang pamilya ug uban pang tawong gihigugma. Ania pa ang ubang tubag ni Tugonon: “Our family tradition is very simple, very fun, happy, because the whole family gathers in our house and we will just gonna eat, gonna dance and gonna sing together.” Sa kasaysayan sa Pilipinas, duha pa lang ang nakasungkit sa Miss Universe title nga gilangkuban nila ni Gloria Diaz (1969) ug Margie Moran (1973). Karong Disyembre 20, ipahigayon ang Miss Universe pageant sa Planet Hollywood Resort and Casino sa Las Vegas.
Janine tugonon
Azkals pakyas sa finals bid sa Suzuki Cup PAKYAS maksulod sa finals sa AFF Suzuki Cup ang Philippine football team Azkals. Kini human nga giparut sila sa Singapore Lions sa iskor nga 1-0 sa leg 2 sa Suzuki Cup semifinals. Nahimong dikit ang depensa sa duha ka koponan sa unang bahin sa duwa, apan pag-abot sa ika-19 minuto sa first half naka-goal si Muhammad Khairul Amri Bin. Ang nasampit nga goal sa Lions ang nahimong yawe nila aron makasulod sa championship. Kinahanglan lamang og usa ka goal ang Pilipinas ug sulod an unta sa finals pinaagi sa aggregate points apan wala kini gipasagdan sa Singapore. Base sa tournament rules, scoreless draw ang magbaton og extra-15 minute period ug kun wa pay naka-goal ipaagi sa penalty shootout. Apan kun ang dula mosangko sa draw nga adunay
goal, daug ang Azkals gumikan mas adunay bearing away goal sa mobisitang koponan. Kini na ang ikaduhang sunud-sunod nga kaparutan nga semifinal appearance sa Azkals sa Suzuki Cup.
ANG NAKARAAN ...Hija,anak…pakisabi kay Bong ha..na ayusin na ang buhay niya,para din yan sa kanya at anak niya… Anak,pakisabi din sa kanya na sabihin kay Riza na itigil na ang kakaabroad..dumito na siya aat lumagay na sa tahimik.…Si Rhea pagsabihan mong mag-ingat na sa asawa niya,bago pa siya nito mapatay ay papag-aralin nila ulit si Bong,dalawang taon na lang naman ang kulang at may educational plan naman siya,inilagay ko sa aparador sa ibaba ng aking mga damit..” “O-oo s-sige po..”di siya makapaniwala.Ngumiti ito sa kanya…”Hija,naaalala ko si Riza ko sa’yo..napakabait at napakasipag mag-aral..” “M-maraming s-salamat po..” “Ingat kayo sa pag-uwwi mamayang gabi ha..” “O-opo..” “Iturring mo akong isa sa iyong mga kaibigan….”at bigla itoong naglaho…Nagising siyang wala ang kanyang Ate
Maxene.Tiningnan niya ang sarili,hinawakan ang mga braso,naninindig ang mga balahibo…Lalo na ng makitang bukas na ang ilaw at ang ceiling fan..Ang panaginip niya feels so real. Ngayon pa lang ay alam na niya.Dumating ang Ate.. “Ate Maxene!”niyakap niya ang Ate. “Te,napanaginipan ko uli siya ‘te…Sa’n ka ba galling?”di pa rin siya bumibitaw sa pagkakayakap. “Big la akong dinatnan,Chem.Bumili ako ng napkin sa tindahan..” “Ate naman..”at nagsimula na siyang magkwento… “You ought to talk to those people,Chem…” “Sige na,Chem..habang wala pa si Kuya..” “S-sige…”buong katawan niya’y nangingilabot papunta sa bahay nina Rhea.Parang
meron siyang kasama……. Kalilinis lang ni Rhea ng isda at may nagdoorbell.Ang asawa naman ay inis na inis dahil talunan na naman sa sugal.Siya nalang ang nagbukas ng gate baka lalo itong ma-badtrip. “A-ah,i-ikaw pala Chem…. Pasok..”pumasok ang dalaga at naupo sa sofa… “A-anong pakay mo?Di ba,ngayong g-gabi ang uwi nyo..” “Oo ate..” “Tapos na din kayong magbaya Ngsimula na siyang magkwento tungkol sa kanyang panaginip….Bigla itong humagulhol…..” Sundan bukas.......
kalingawan biyernes, disyembre 14, 2012
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
EDITOR: Fred Dellava, Associate Editor EMAIL: tawengd@yahoo.com.ph
SUDOKU
CIRCLE A WORD
How to play the game? Fill in completely every rows, columns and diagonals of each puzzle without repitition
tennis terms
jump smash kill linesman love match moonball
open overhead poach rally sidespin slam underspin
Yesterday’s Answer
of the same digit.
PAHALANG 1. Parte ng bubong 5. Idarang sa apoy 10. Siguro 11. Payi 12. Iniikutan sa karera 13. Hangarin 15. Kuwatro 17. Sabana 18. Drayber 20. Tunog sa pinto 21. Sabi niya 24. Engkantada 27. Unano 30. Likod ng leeg 33. Umang 34. Pigilin 36. Biyak 38. Sana 39. Tangay ng agos 40. Chinatown
ni Madaam Airene
41. Pagkamagiliw PABABA 1. Sinisa 2. Gupit 3. Porsiyentong dapat ibigay sa simbahan 4. Dahon ng niyog 5. Walang kaparis 6. Pambukas sa kandado 7. Leksiyon 8. Bitak 9. Lungsod sa Thailand 14. Pansin 16. Sampu: Ingles 18. Hanapbuhay 19. Titik sa lapida 22. James ngPBA 23. Pambansang dahon 25. Diumano 26. _delaRama
28. Ms. Zubiri 29. Pangalang panlalaki 31. B i s k u w i t n a matamis 32. Ibon sa New Zealand 35. llog sa Asya 37. _Amin
LET’S PLAY LOTTO! SUPPORT PCSO! A N G L E G U I D E sa miagi
2
9
7
6
4 5 7 8 0 1
3 0
69
5 2 8 5
8 0 3 1
6
69
8 4 7 0
0 7 5 8 1
A N G L E G U I D E karon
9
11am
9
6
7 890 5 2 3 0 8
9
8 4 1 4 7
7
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
CELL NO: 0917-9888346
ace ad in backspin blitz cross slice dead forecourt
BALITA
2
SAGITTARIUS (Nob. 23-Dis.21) – Pukawon ka sa maayong buntag. Suliran sa kwarta ayaw problemaha. Umaabot nga grasya gikan sa pamilya sa halayong dapit paabuta. Maswerte ka sa numerong 064 CAPRICORN (Dis. 22-Ene.19) — Ayaw pailad sa mga tawong mapahimuslanon. Bantayi ang imong panglawas aron dili ka maalaut. Maswerte ka sa numerong 466 AQUARIUS (Ene. 20-Peb.18) — Magkanunay sa malinawong isip bisan pa og daghang suliran sa trabahoan. Siguroha ang imong desisyon sa gugma ug kuwarta. Maswerte ka sa numerong 325 PISCES (Peb. 19-Mar 20) — Makatabang ang imong desisyon sa pamilya ug hinigugma. Importante ang matag tuyok sa orasan alang kanimo. Likay sa bisyo ug sugal. Maswerte ka sa numerong 882 ARIES (Mar 21-Abr. 19) — Ayaw pasobra sa imong salig sa kuwarta ug gugma sa imong kahigalaan. Likaye ang mga tabiang kaila ug silingan. Maswerte ka sa numerong 301 TAURUS (Abr. 21-May 20) — Maayo ang tiempo aron magmugna kag negosyo. Ayaw kompiyansa sa init sa panahon karon. Maswerte ka sa numerong 701 GEMINI (May 21-Hun. 21) — Dumadaog ka ning adlawa sa imong mga buhat. Hatagig espesyal higayon pagsulti-anay pagsulbad sa mga suliran ang imong pinangga. Sa sunog pagbantay. Maswerte ka sa numerong 915 CANCER (Hun. 22- Hul.22) — Sa mga tabi sa silingan paiway. Magmakalmahon ka taliwala sa daghang problema. Sa aksidente sa kadalanan pagbantay. Maswerte ka sa numerong 072 LEO (Hul.23-Ago 22) — Mapungtanong pingga maoy motabo kanimo. Sa mga adis-adis pag-iway. Likay sa pagbaton sa dautang impluwensiya. Maswerte ka sa numerong 404 VIRGO (Ago 23-Set. 23) — Bation kag kakapoy ning adlawa tungod sa sobrang trabaho. Madasigon tungod sa dalaygong buhat sa negosyo ug trabaho. Maswerte ka sa numerong 602 LIBRA (Set. 24-Okt. 23) — Bantayi ang imong pinangga nga malikay sa tintasyon. Likay sa mga tambok nga pagkaon. Maayong adlaw alang sa pagbansay. Maswerte ka sa numerong 655 SCORPIO (Okt. 24- Nob. 22) — Ipadayon ang kakugi sa pagtuon ug trabaho. Daygon ka sa maayo nimong buhat. Maswerte ka sa numerong 562
kagahapon Decembre 13 PCSO DRAW RESULTS - dec. 13, 2012 Karon December 14
134
11AM: 890 04PM: 022 09PM: ----
pares
Higala,
11AM: 23-27 04PM: 27-15 09PM: -------
850 pares
A N A LY S I S
PASAKAY nato karong ang 1 ug 7. Ang atong kusog nga pairing para karing adlawa: 21, 31, 41, 15 97, 67, 87, 70 Ang atong mga pairing maayo paresan sa atong control number: 4-5-7-8. Delikado ang mga numero nga 143, 471, 478, ug 547. Team SuperTres
hot numbers
<RESULT ANALYSIS: Nibawi si Partner sa iyang gihuptan og gisaw-iran sa iyang tiil nga pamares sa senina ug saktong pamares sa paresanan(2,9). Congrats!
Analysis: Kulba kaayo ang porma ni Partner. Sa gigunitan ug kiliran maayong kombinasyon pares ayaw kompiyansa. Good Luck
637-847-438-214-215 472-257-314-315-473 537-416-516-674-567
8
biyernes, disyembre 14, 2012
Mindanao Star Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
BALITA