Issuu

# 0 3

d e c e m b e r

2 0 1 8

DUURZAAMSCHINNEN 02

Wonen in de schaduw van de reus

Duurzaam tennissen bij Rackets in Schinnen

Win een unieke recycle fietstas

Samen duurzame ambities waarmaken

DAG SCHINNEN, HALLO BEEKDAELEN Dit is alweer de derde ‘Duurzaam Schinnen’. Om het besef te vergroten dat we allemaal stappen moeten zetten op het gebied van duurzaamheid, leest u in deze krant wat er in uw omgeving al allemaal gebeurt.

Twee pleitbezorgers van duurzaamheid, samen aan tafel. Het gesprek gaat over ambities en samenwerking. Want ambitieus; dat zijn ze beiden. Gedeputeerde Eric Geurts streeft ernaar om de hele provincie in 2040 energieneutraal te krijgen. Wethouder Jeannette Quadvlieg spreekt over een volledige mentaliteitsverandering. “De knop moet om”, vertelt ze. “We moeten van de fossiele brandstof af. De natuur biedt ons voldoende mogelijkheden, wat nu nodig is, is een versnelling in de innovaties om het voor iedereen haalbaar te maken.” Wat is er nodig om die stevige ambities waar te maken? Dat is de vraag die op een koude ochtend in november op tafel ligt. “Voor een totale transitie is alles nodig; zon, wind, mijnwater, een groen net, noem maar op”, zegt Eric direct. “We moeten per plek bekijken welke variant het meest geschikt is.” “Tegelijkertijd moeten we ervoor zorgen dat we zo weinig mogelijk energie nodig hebben”, aldus Jeannette. “En daar zou je als overheid moeten faciliteren. Isoleren is lastiger dan het plaatsen van zonnepanelen, zeker in oude huizen. Om dat bereik baar te maken, zijn subsidies of gemakkelijke leningen met lage rente belangrijk.” Eric: “Daarnaast is samenwerking cruciaal, zonder samenwerking krijgen we de enorme verandering niet voor elkaar.”

Jeannette: “Iedereen heeft een rol. Overheid en burgers. Scholen en bedrijven. Samen kunnen we de breedte in, van innovatie, productie en educatie.”

“Geen verandering zonder samen werking ” Maar duurzaamheid is meer dan energie. Het is bijvoorbeeld ook onderdeel van het thema mobiliteit. En daar is iets eigenaardigs aan de hand. Want Limburg is wielren provincie nummer 1, en toch stappen we voor meer dan de helft van de ‘verplaatsingen’, zoals CBS ze noemt,

in de auto. Limburg en Drenthe hebben de twijfelachtige eer koploper te zijn in Nederland. “Maar dat gaat snel veranderen”, voorspelt de gede puteerde. “Er komt een uitgebreid en mooi fietsnetwerk. De nieuwe Beek daelenroute sluit aan op de Leisure Lane. Het netwerk reikt tot Maastricht en Roermond, maar gaat ook de grens over naar Duitsland en België. Dat, en de opkomst van de elektrische fiets, zorgt voor een grote inhaalslag.” En nu, op de valreep van het nieuwe jaar, is daar natuurlijk de vraag wat Jeannette en Eric de gemeente Beekdaelen voor het komende jaar toewensen. “Ik hoop van harte dat we in de nieuwe gemeente net zo enthousiast en daadkrachtig verder gaan met verduurzamen”, zegt Jeannette. Dat de initiatieven die iedereen op zijn eigen manier neemt, succesvol zijn. Eric: “Inderdaad. Beekdaelen heeft 15 kernen die allemaal hun eigen signatuur hebben. Duurzaamheid start in die kernen en daar weten de mensen zelf het best wat werkt en wat niet. Als iedereen op zijn of haar eigen manier een steentje bijdraagt, kunnen we de ambities waarmaken.”

Het aftellen naar de nieuwe gemeente Beekdaelen is nu echt begonnen. In deze krant besteden we naast gemeente Schinnen ook aandacht aan duurzame voorbeelden uit onze fusiegemeenten Onderbanken en Nuth. Hiermee onderstrepen we het grote belang van duurzaamheid in de gemeente Beekdaelen. Leven en werken in het landschap, nu en in de toekomst. Wij wensen u mooie feestdagen en een heel gelukkig én duurzaam 2019!

DUURZAAMSCHINNEN #03 NATUUR DICHTBIJ DE MENSEN IVN laat jong en oud beleven hoe leuk, gezond én belangrijk natuur is. “We brengen het zo dicht mogelijk bij de mensen”, vertelt de voorzitter van IVN Schinnen; André Kuijpers. “Als je in de natuur mooie dingen beleeft, dan zal je er sneller in investeren. Dan groeit het bewustzijn dat we zorgvuldig om moeten gaan met alles wat leeft, groeit en bloeit.” Recent nog ging IVN met een ploeg gemotiveerde vrijwilligers naar Natuurpark De Beukenberg. Daar werd druk gesnoeid en gezaaid. André: “We zaaien op veel plaatsen een bloemrijk, bijenrijk mengsel. Op De Beukenberg gebeurt dat bijvoorbeeld, maar ook aan de Weidepark Allee in Amstenrade, tegen de Buitenring aan. Dat was een extra mooi project omdat we het samen met de leerlingen van groep 5 van basisschool de Verrekijker deden. We plaatsten daar ook een insectenhotel met informatiebord en we zorgden voor educatie. IVN wil een bloemrijk- en bijenrijk landschap ontwikkelen in en om de gemeente Schinnen in samenwerking met de gemeente en de inwoners. ” Maar IVN doet nog veel meer. “We houden bijvoorbeeld de natuur rondom de wegkruisen netjes, zodat ons culturele erfgoed er verzorgd bijstaat. Op mooie plekken plaatsen we speciale IVN-banken van Limburgs hout. Het zijn er ondertussen al meer dan 10 en er liggen alweer aanvragen voor nieuwe banken. Je kan dan even lekker en rustig van alles om je heen genieten.” Heeft André voor de lezers van deze krant nog een goede tip om de natuur te beleven dichtbij huis? “Zorg ervoor dat je zo weinig mogelijk steen legt in je tuin”, adviseert hij. “Dan zal je zien dat er al snel veel prachtig natuurschoon opbloeit. Dichter bij huis, kun je de natuur niet brengen.”

DOENRADE

PUTH SWEIKHUIZEN

IN DE SCHADUW VAN DE REUS

SCHINNEN

In Schimmert staat een huis… en je ziet het pas als je ervoor staat. Dat komt omdat het huis vastzit aan de watertoren, de reus van Schimmert. Het is de oude dienstwoning en kantoor van de watertoren en deze woning staat letterlijk in de schaduw van de Reus. Nico en Janet Eurelings zijn sinds een paar jaar de eigenaren van de Reus plus woning. Nico: “De verbouwing had wel wat voeten in aarde. Wij moesten werken met respect voor de monumentale waarden. De watertoren en woning zijn gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School van architect Wielders en dus een Rijksmonument.” Dat hun woning zo duurzaam mogelijk moest worden stond vanaf het begin vast, want Nico Eurelings is mede-eigenaar van een eigen bedrijf gespecialiseerd in duurzame energie. Nico: “Naast het goed isoleren van dak, muren en vloer én nieuwe kozijnen met HR++ glas wordt het huis verwarmd met een warmtepomp. We koken op stroom waardoor het huis niet meer op gas is aangesloten. Met LED verlichting in het hele huis besparen we ook nog eens op de elektriciteitsrekening. De benodigde stroom voor al deze toepassingen wekken we op met zonnepanelen. Vanwege de monumentale status mag de woning niet voorzien worden van zonnepanelen. Hiervoor hebben we moeten zoeken naar een alternatief aan de andere kant van de straat en zo compenseren we de stroom die wij gebruiken.” Janet: “We zijn trots op het resultaat. Het is een comfortabel huis voor ons gezin geworden en een voorbeeld van een duurzame bestaande en zelfs monumentale woning met 0 op de meter.” De watertoren zelf krijgt ook een duurzaam karakter. Onder andere door een infopunt over de productie en promotie van duurzame streekproducten. Eten en drinken van zover je kunt kijken, maar niet verder!

OIRSBEEK

VAESRADE GRIJZEGRUBBEN

NUTH AALBEEK WIJNANDSRADE

SWIER

SCHIMMERT ARENDSGENHOUT

HULSBERG

KINDEREN OPVALLEND VOLWASSEN Wat gebeurt er als je jonge kinderen op de basisschool steeds opnieuw prikkelt om na te denken over duurzaamheid? Sinds 2014 loopt in Nuth ‘Het Scholenproject’. Ieder jaar opnieuw krijgen de kinderen uitdagingen voorgelegd. Bedenk een duurzaam project, bijvoorbeeld. Of kijk om je heen en zie welke problemen er zijn. Bedenk hier een oplossing voor. De kinderen spelen interactieve spellen, ze doen de Eco-challenge en ze bezoeken duurzame bedrijven. Ieder jaar opnieuw is er aandacht voor duurzaamheid. En wat gebeurt er dan? Dan blijken ze een opvallend realistische visie te krijgen op wat er moet gebeuren. Het kinderlijk perspectief ver voorbij. Zo lanceerden ze plannen voor een lokale energievoorziening, biologische voedselproductie en duurzame besparingen. Ze vormden een kinderraad en gingen in gesprek met de gemeenteraad. Digitaal en face-to-face werden vele goede ideeën uitgewisseld. Wanneer de kinderen de basisschool verlaten, eindigt voor hen het duurzame programma en dat is natuurlijk zonde. Ze vallen dan als het ware in een gat. Bovendien hebben scholen het druk met opdrachten vanuit Den Haag. Vandaar dat nu wordt gewerkt aan plannen om buitenschools de betrokkenheid bij dit thema en de contacten met de overheid en het bedrijfsleven tot stand te brengen en levend te houden.

#03 DUURZAAMSCHINNEN

talud 1:1

N274

ventweg

wal 2m hoog

hek

zonneweide

5.5m - 6m

ZONNEWEIDE: DE KRACHT VAN SAMEN De zonneweide in Onderbanken levert in de toekomst 745 miljoen ton CO2-reductie per jaar op. Dat is natuurlijk goed nieuws en dat vonden de omwonenden ook. Maar er waren ook zorgen die werden geuit tijdens de bewonersavonden. De nieuwe weg, de N274, ligt naast de weide en het geluid van het verkeer zou door het kaatsen op de panelen extra overlast kunnen bezorgen. Ook hadden de bewoners behoefte aan meer natuur om in te wandelen.

JABEEK

BINGELRADE SCHINVELD

MERKELBEEK

De gemeente Onderbanken ging met deze reacties aan de slag en er kwam een nieuw plan. Een plan waarin de panelen werden gedraaid en een extra (uiteraard duurzame) geluidswal werd toegevoegd, waardoor per saldo de geluidsoverlast drastisch werd verminderd. De zonneweide zelf werd als het ware ‘groen ingepakt’. Met bomen en struiken werden naast de weide wandelpaden geplaatst. Als je daarover loopt zie je de zonneweide door de bomen en struiken bijna niet liggen. Tijdens de 3e bewonersavond waren de reacties op het plan positief. Door opbouwend overleg, respectvol luisteren en creativiteit was een mooi plan ontstaan. Noem het de kracht van samen die in Onderbanken al meer belangrijke resultaten opleverde, zoals de duurzame brede maatschappelijke voorziening en de verduurzaamde sportcomplexen.

AMSTENRADE

PRAKTISCHE VERDUURZAMING De gemeentelijke gebouwen in Onderbanken zijn klaar voor de toekomst. Op praktische en daadkrachtige wijze zijn ze in korte tijd verduurzaamd. Eerst kwam een kleine groep mensen bij elkaar. Ze kenden de gebouwen goed; zowel de staat als de toekomstige functie. Sommige gebouwen waren al voldoende duurzaam, wisten ze, zoals de nieuwe school met het bijzondere sedumdak. Over andere gebouwen werd besloten dat ze moesten worden doorgelicht. Energiescans wezen uit welke maatregelen nodig waren en snel terugverdiend konden worden door de energiebesparing. De resultaten van de scans zijn met iedere exploitant besproken, zowel de commerciële als de niet commerciële partijen. Met die laatste groep is de gemeente verder gegaan en er kwam een schat aan activiteiten op gang. Isolatie van leidingen, nieuwe ketels, thermostaatklokken, zonnepanelen, noem maar op. Het is nu bijna klaar, zodat de gebouwen in goede staat hun spreekwoordelijk entree maken in de gemeente Beekdaelen.”

DUURZAAM TENNISSEN LTC Rackets is de eigenaar en gebruiker en beheerder van het tenniscomplex in Schinnen. Naast vier mooie buitenbanen zijn er ook twee binnenbanen. Hierdoor kunnen leden het hele jaar door blijven tennissen. Een tijd terug heeft de vereniging besloten om hun tennishal te verduurzamen. Aan het woord is Frits Fransen, bestuurslid park onderhoud. ‘Op enkele lampen na hebben we alle verlichting in de tennishal, kleedruimtes en kantine laten vervangen door nieuwe lichtarmaturen en led-lampen. Op het al eerder geïsoleerde dak zijn in samenwerking met gemeente Schinnen maar liefst 104 zonnepanelen geplaatst. Een hele investering en ook een hele klus. Met een dubbel voordeel want goed voor het milieu en goed voor onze clubkas. Met de zonnepanelen wekken we veel van onze stroom zelf op en de ledlampen verbruiken maar een kwart van de voormalige natrium lampen. De led-lampen hebben een langere levensduur en geven ze ook nog eens beter licht’. Voorzitter Paul Baggen: ‘We hebben deze ingrepen uit onze eigen verenigingsmiddelen betaald nadat onze leden hiermee instemden. Als vereniging werken wij zo aan een duurzamer tenniscomplex. Duurzaamheid ook in onze tenniskantine want vette snacks hebben plaatsgemaakt voor gezonde hapjes. Bij het groenonderhoud krijgt Rackets hulp van IVN Schinnen’. Goed bezig LTC Rackets! Wat de energiebesparing precies oplevert is, weten ze nog niet. ‘De verlichting en zonnepanelen zijn pas kort geleden geïnstalleerd en de eerste energierekening moet dus nog komen. Maar dat het een veel lagere elektriciteitsrekening zal worden staat vast. Maar nog belangrijker is de winst voor het milieu’, aldus Paul en Frits.

DUURZAAMSCHINNEN #03

Een duurzame blik op de toekomst We staan op een keerpunt. Op 1 januari begint niet alleen het nieuwe jaar, we worden ook een nieuwe gemeente. Maar dat is niet de enige verandering die ons te wachten staat. “Op duurzaam gebied zal in de toekomst enorm veel veranderen”, vertelt Jeffrey Bindels, beleidsmedewerker Duurzaamheid. “We zullen er veel meer dan nu mee bezig zijn. Het wordt volkomen vanzelfsprekend om er bij vrijwel iedere beslissing over na te denken.” En dat is ook echt nodig. Nederland produceert bijvoorbeeld op dit moment nog maar circa 4 procent duurzame energie. Dat is beduidend minder dan Duitsland waar de teller al op 25% staat. Europese doelstellingen gaan uit van 16% in 2020. De verandering die ons te wachten staat, mag gerust een enorme transformatie worden genoemd.” “En de overheid? Die zal initiatieven moeten blijven nemen”, vertelt André

Jeffrey Bindels (links) en André Scheffer

Scheffer, beleidsmedewerker Energie en Duurzaamheid van de gemeente Nuth. Als de overheid nieuwe initiatieven mee oppakt, komt er nog meer van de grond. Voor vernieuwing is vertrouwen nodig. Als de overheid zich verbindt aan initiatieven, dan groeit dit vertrouwen.” André spreekt uit ervaring. Hij werkt al 6 jaar voor de gemeente Nuth aan duurzaamheid ‘in de breedte’ en daarvoor alleen gericht op duurzame

bouw. Samen met Jeffrey zet hij zijn werk voort in de gemeente Beekdaelen.

Er verandert veel in toekomst De twee worden, naar verwachting, een bijzonder krachtig duo. Jong en ambitieus samen met ouder en ervaren.

Wat staat de mannen te wachten? We zullen met heel veel mensen om de tafel zitten”, voorspelt Jeffrey. “Binnen de gemeente werken we met steeds meer afdelingen samen. “Tegelijkertijd blijven we de samenwerking opzoeken met scholen, bedrijven, bewoners, met vrijwel iedereen. Vandaar ook de gemeentebrede uitnodiging om met een goed duurzaam idee vooral contact met ons op te nemen. Wil je meedenken of meedoen? We horen het graag.”

Recycle fietstassen Beekdaelen

Doe mee en win! Doe mee en win zo’n unieke recycle fietstas samen met een VVV fietsarrangement Bokkenrollen voor 2 personen. Naast een mooie fietsroutekaart (thema de Bokkenrijders) kunt u op 4 mooie plekken in de gemeente Schinnen producten uit onze eigen streek proeven. Per 1 januari vormen Nuth, Onderbanken en Schinnen de nieuwe gemeente Beekdaelen. De oude gemeentebanieren zijn dan niet meer bruikbaar omdat daar de oude gemeentelogo’s opstaan. Gelukkig hebben we een nieuwe bestemming gevonden voor het zeildoek van deze banieren. Het worden fietstassen voor de dienstfietsen van de gemeente Beekdaelen. Een goed voorbeeld van hergebruik van materialen met unieke recycle fietstassen als resultaat.

Colofon Deze krant is een uitgave van gemeente Schinnen en wordt huis-aan-huis verspreid in alle kernen. Eindredactie Esther Damman, Frans van Neer Fotografie Ilse Leijtens Concept / vormgeving / realisatie studioZebravink

De gemeente zoekt inwoners uit Schinnen die actief bezig zijn met duurzaamheid. Bent u zelf een voorbeeld op het gebied van duurzaamheid of kent u duurzame mensen in uw omgeving? Mail ons dan vóór 18 januari 2019 op duurzaam@beekdaelen.nl met uw korte omschrijving. Onder de inzendingen verloten wij een unieke fietstas en een fietsarrangement. De prijswinnaar krijgt persoonlijk bericht. Alvast bedankt voor het meedenken en wie weet valt u in de prijzen!