Personeelsmagazine
JUNI 2018
De kwestie:
Zoeken naar de juiste balans tussen beschermen en loslaten Achtergrond
Anna en Cyntha: een gouden match! Terugblik
We willen kinderen
Waardenavond vrijwilligers
Gewoon kind laten zijn
| VOORWOORD
Ontmoeten als basis voor veilige hechting
M
Frits Büdgen
et veel plezier schrijf ik een
voorwoord voor deze Spigul. Naast de belangrijke thematiek, is het een mooie gelegenheid om me voor te stellen aan de collega’s die me nog niet
2
kennen. In maart begon ik als kwartiermaker
mijn
op het domein jeugd. Dat betekent dat ik
eigen
tijdelijk invulling geef aan de directievoering
jeugd. Ik was
op het gehele jeugddomein. Mijn opdracht is
zo’n jaar of 8 en
het voortouw te nemen bij de uitdagingen die
voetbalde altijd in de
we op het gebied van jeugd tegemoet gaan.
achtertuin. Met regelmaat
En dat zijn er nog al wat. Ons aanbod is heel
belandde de bal in de tuin van de
divers. En daarnaast hebben we met Twentse
buren. En ondanks de boze reacties van de
en Berkellandse inkopende gemeenten
buurman ging het steeds weer fout. Soms
te maken, met diverse maatschappelijke
was ik bang en durfde ik niet meer aan te
uitdagingen. Dat vraagt om een goede
bellen. Vaak vond ik de bal dan een volgende
verbinding met de maatschappelijke lokale
dag in de tuin. Soms lek. We kregen nieuwe
aangeven. Hij
thema’s en ook dat we goed herkenbaar en
buren. Een nieuwe start. Ook voor mij. De
deed dit niet, ook
zichtbaar zijn met ons aanbod op gebied van
buurman richtte zorgvuldig zijn tuintje in.
al was dat pedagogisch
kind, jeugd en gezin. Het mooie van werken
Binnen no time moest ik weer regelmatig
aanvaardbaar geweest. Het enige
met jeugd is dat perspectief en ontwikkeling
mijn bal ophalen. Op een dag nam de nieuwe
dat hij wel deed, was mij ontmoeten.
zo’n enorm belangrijke plaats inneemt. En
buurman mij apart. Hij was vriendelijk en
En dat kon alleen omdat hij zichzelf liet
ontwikkeling is er altijd. Wij ontwikkelen zelf
liet me zijn tuin zien, in mijn ooghoek zag ik
ontmoeten. Het had impact op mij.
ook. Op gebied van het uitbouwen van onze
al platgewalste plantjes. ‘Oei’, dacht ik. De
kennis en deskundigheid en het uitbouwen
buurman schonk er geen aandacht aan en
Ook wij kunnen ons laten ontmoeten. Juist
van samenwerkingsverbanden. Toch is
vertelde enthousiast over alles wat groeit en
ook als ouders daarin onmachtig zijn, kan
deskundigheidsbevordering maar één kant
bloeit. Ik rook munt, peterselie, koriander en
dit een beetje bijdragen aan een veilige
van de medaille.
meer. Had nooit gedacht dat kruiden plantjes
hechting. Wie zichzelf laat ontmoeten door
waren. Hij gaf me twee muntplantjes mee
cliënten, verwanten en collega’s draagt bij
Ik wil het vandaag vooral hebben over de O
voor onze eigen tuin. Geen woord repte hij
aan een pedagogisch klimaat, waarin het
van ontmoeten. En daaraan gekoppeld ook
over de bal. De bal is voor zover ik weet nooit
veilig is om fouten te maken. En dat is dan
misschien ook wel een beetje over de O van
meer in de buurtuin beland. Nog steeds
weer een randvoorwaarde voor persoonlijke
opvoeden. Waarom? Omdat ik geloof dat in
denk ik er weleens aan terug. Hij had me
ontwikkeling van ieder mens. Ik noem dat
het ontmoeten een basis ligt voor een veilige
kunnen aanspreken op mijn gedrag of me een
professionele nabijheid. Ik wens iedereen
hechting en het openstaan voor wezenlijke
beloning kunnen toezeggen bij verbetering.
veel leesplezier bij dit mooie nummer.
ondersteuning. Laat ik je meenemen naar
Hij had zijn grenzen duidelijk kunnen
REAGEREN? Dat kan via communicatie@aveleijn.nl
Wie zichzelf laat ontmoeten door cliënten, verwanten en collega’s draagt bij aan een pedagogisch klimaat waarin het veilig is om fouten te maken.
INHOUDSOPGAVE |
06
09
16
20
28 Colofon
Inhoud02 JUNI 2018
02 Voorwoord van Frits Büdgen 04 Raad van Bestuur 06 Dossier begaafde kinderen van ouders met een verstandelijke beperking
09 In de spotlight Anne en Judith 10 HRM fietsmaatjes 11 De kwestie van twee kanten belicht 14 Kort nieuws 16 Innovatie sociale robots bij Aveleijn
18 Fotocolumn sportdag en estafette 20 Achtergrond Anna en Cyntha 23 Terugblik Waardenavond vrijwilligers 24 One to watch 26 Agenda 27 Column Willem den Hartog 28 Actueel de Ondersteuningspool 30 Actueel reflectie in praktijk 32 Partner Jeugdbescherming Overijssel
Redactie redactie@aveleijn.nl Redactie Elles Kamp Leah Masselink Inge Masselink Jessica Groen Erna ter Haar Heleen Jägers Met bijdragen van en dank aan Raad van Bestuur, Roel Steen, Marleen Olde Monninkhof, Anne Tuinhout, Judith Ankersmid, Marianne Exterkate, Frank Pots, Merle van der Wal, Ellen van Heek, Johannes, Valerie Rings, Anna en Judith Rouhof, Cyntha Ormel, Ingrid Siemerink, Jeanine Valster, Anne Marie Lohuis, Mariska Claussen, Eline Schabbink, Petra Staijen, Miranda Asbroek, Annette Brugman, Frits Büdgen en Lotte Aaftink Beeldmateriaal Marlie Koggel Fotografie Leah Masselink Ontwerp en realisatie Leah Masselink, medewerker communicatie Druk GI Business Promotors
3
| RAAD VAN BESTUUR
4
RAAD VAN BESTUUR |
Een gedeelde visie op goede zorg ‘Liefdewerk, oud papier’ . Woorden die de heer Noordanus gebruikte om de inspanning en betrokkenheid van de oudervereniging waar hij voorzitter van was te beschrijven. Als voorlopers van het huidige Aveleijn zetten de ouderverenigingen zich in de jaren 60 en 70 al in voor een ‘leven vol betekenis’ voor mensen met een verstandelijke beperking. In de 50 jaar tussen 1968 en 2018 is dit
van zorg te bieden. Ons werk is immers
cliënten en die helpt om hun eigen regie
particuliere liefdewerk verder gestructureerd
mensenwerk. In de interactie tussen jou en
te vergroten. Onze werkwijze bij Aveleijn
en geprofessionaliseerd. In onze branche
de cliënt krijgt kwaliteit concreet vorm.
sluit hier goed bij aan en we zijn dan ook blij met het nieuwe kader. Het ondersteunt
ontwikkelden zich nieuwe relaties met overheid, financiers, zorgautoriteit en
In 2015 kwam de waardengestuurde
ons en daagt ons uit tot leren en verbeteren.
brancheorganisatie. De vraag om motivering
beweging ook landelijk op gang. Twee
Bovendien laat het ruimte voor diversiteit en
en legitimering van activiteiten groeide uit
jaar lang werkten partijen uit de
stimuleert het eigen accenten.
naar een model van veel controle waarbij
gehandicaptenzorg samen aan een
soms maakbaarheid en meetbaarheid
vernieuwing van het VGN-Kwaliteitskader
Op 31 mei leverden we vol trots ons
ten behoeve van een financieel gedreven
eerste Kwaliteitsrapport op, waarin
verantwoording voorop stond.
we verantwoording afleggen over de bouwstenen waaruit het nieuwe kader is
In dit spanningsveld van zorginhoudelijke professionaliteit en externe verantwoording breekt een nieuw tijdperk aan: dat van
“Ons werk is immers mensenwerk”
opgebouwd. Je vindt het volledige rapport op onze website. Een verkorte versie ontvang je als bijlage bij deze Spigul. We danken je voor
reflectie rond (menselijke) waarden
de bijdrage die jouw betrokkenheid levert
en waardengestuurde kwaliteit. In
aan de persoonlijke ontwikkeling van onze
2014 introduceerden we dit al lokaal
cliënten. Zo werken we samen aan een leven
binnen Aveleijn middels ons eigen
dat in 2017 werd geïntroduceerd. Dit brengt
dat als waardig en zinvol wordt ervaren: een
Waardenprogramma. Daarin nodigen we
kwaliteit op een andere manier in beeld en
leven vol betekenis.
jou uit tot reflectie en het toepassen van de
is gebaseerd op een gedeelde visie op goede
drie kernwaarden in het dagelijks handelen,
zorg. Goede zorg is persoonsgerichte zorg
om zo aan onze cliënten de beste kwaliteit
die bijdraagt aan de kwaliteit van leven van
Raad van Bestuur Willem den Hartog en Susanne Bentvelsen
5
| DOSSIER
In gesprek met Roel Steen en Marleen Olde Moninkhof
Begaafde kinderen van ouders met een verstandelijke beperking
“We willen kinderen gewoon kind laten zijn” Kinderen hebben veel fantasie, talenten en kansen. Maar wat als je deze talenten en kansen niet kunt benutten omdat je ouders een verstandelijke beperking hebben? En wat als je niet kunt fantaseren over een onbezorgde jeugd met vriendjes en vriendinnetjes omdat je op jonge leeftijd al veel volwassen zaken aan je hoofd hebt?
R
oel Steen is ambulant begeleider in
Rollen omgedraaid
We zien dit al regelmatig bij kinderen van 7
Almelo en maakt steeds vaker mee
Roel: “Een van de gezinnen die ik begeleid
of 8 jaar oud, maar in de tienerjaren wordt
dat begaafde kinderen opgroeien in
bestaat uit een vader, moeder en een meisje
het verschil nog duidelijker. ‘Het gesprek’
een gezin waarvan één of beide ouders een
van 13 jaar. Beide ouders zijn beperkt.
wordt bij kinderen van deze leeftijden steeds
verstandelijke beperking hebben. “Kinderen
Onlangs zijn ze gescheiden. Ondanks deze
belangrijker. Kinderen krijgen vragen waar
met beperkte ouders kunnen hun kansen
thuissituatie doet het meisje het heel goed
hun ouders geen antwoord op kunnen geven.
vaak niet benutten, omdat zij de zorg voor
op school. Ze kan zelfs doorstromen naar de
hun ouders op zich nemen. In dit soort
havo. Het gaat goed met haar, zou je zeggen.
Waarom?
situaties krijgen ouders een indicatie en de
Toch zijn er mensen die zich zorgen maken
Marleen Olde Moninkhof, gedragskundige
bijbehorende hulp. Er is geen sprake van
om haar. De betrokken wijkcoach vertelde
bij Aveleijn, ziet dat het vaak voorkomt dat
een gezinsindicatie, waardoor het kind niet
dat ze veel vragen stelt over ‘volwassenheid’
ouders met een beperking kinderen krijgen
de juiste hulp kan krijgen. En dat terwijl de
en waarom haar ouders ‘anders’ zijn. Haar
die gemiddeld begaafd zijn. In de screening
hulpvragen indirect te maken hebben met
ouders bieden haar niet de ondersteuning
bij Aveleijn in 2016/2017 bleek dat 75
het kind. Als het kind geen probleemgedrag
die ze nodig heeft. En hoe ouder ze wordt,
procent* van de gezinnen waaraan ambulante
vertoont, en er dus geen hulpvraag wordt
hoe meer ze haar ouders gaat opvoeden.
ondersteuning wordt geboden bestaat uit
gesteld, wordt hij of zij vaak over het hoofd
De rollen zijn omgedraaid. Met haar 13
een begaafd kind onder de 18 jaar en een
gezien. Hoewel het kind ‘het prima lijkt te
jaar haalt ze haar ouders in. Ik probeer in
zwakbegaafde ouder. Hiervan heeft weer
doen’, ondervindt het op latere leeftijd vaak
dit geval samen met haar haar vragen te
75 procent kans op psychische problemen.
psychische problemen.”
beantwoorden en begrip te tonen voor haar
Een hoog percentage. “Want hoewel de
situatie.”
ouders een indicatie hebben en cliënt zijn, signaleren we ook problemen bij kinderen. Zo
6
DOSSIER |
kunnen kinderen nergens naar toe met hun vragen. Zij snappen niet waarom hun ouders bepaalde dingen doen, of juist niet doen. Waarom doen en reageren zij anders dan de ouders van vriendjes en vriendinnetjes? Het kind kan dit op jonge leeftijd niet plaatsen. Anderzijds weten ouders vaak niet waarom het kind bepaalde dingen nodig heeft. Ze hebben minder inlevingsvermogen en kunnen slechts reageren vanuit hun eigen ontwikkelingsleeftijd. Hierdoor voelen ouders zich soms afgewezen door hun eigen kinderen, waardoor er eerder verwijdering dan verbinding optreedt.” Kind laten zijn Kinderen die opgroeien met zwakbegaafde ouders, ondervinden niet alleen psychische problemen op latere leeftijd; ook is de kans op schooluitval hoger, hun hersenen zijn ouder door de zware mentale belasting. Het leggen van sociale contacten is lastiger. Kinderen houden zich op jonge leeftijd al bezig met het huishouden, de financiële situatie van het gezin, en zorg voor broertjes en/of zusjes. Daarbij bemoeien de ouders zich vaak niet of op een onjuiste manier met de educatie van het kind. Gelukkig worden er binnen Aveleijn al aardig wat stappen gezet om de kinderen goed te kunnen begeleiden. Roel: “We richten ons vooral op het begrip voor en de erkenning van het kind en de situatie waarin hij/zij opgroeit. Onze hulp aan kinderen bestaat ook uit veel luisteren en ze te stimuleren alles te doen wat kinderen doen. Vaak is er eerst een kleine inhaalslag nodig op praktisch gebied, bijvoorbeeld betreft normen en waarden. We willen kinderen vooral kind laten zijn, maar het is in hun situatie soms niet te voorkomen dat ze zich snel met volwassen zaken moeten bezig houden. Hierin verduidelijken en ondersteunen wij ook”.
* De cijfers in dit artikel zijn gebaseerd op 160 gezinnen. Dit een slechts een deel van het totaal aantal gezinnen waarin deze situatie zich voordoet
| DOSSIER
‘Hoe vertel je een kind op een goede manier dat zijn of haar ouders beperkt zijn en nooit beter gaan functioneren dan zij nu doen?
Dichterbij
bijvoorbeeld op een goede manier dat zijn of
Naast de begeleiding voor de ouders komt er
haar ouders beperkt zijn en nooit beter gaan
steeds meer aandacht voor het kind. Een goede
functioneren dan zij nu doen, en wat dat voor
ontwikkeling, vindt ook Roel. “De overheid heeft
hen betekent?
– misschien wel onbewust – een belangrijke rol gespeeld in het ontdekken van deze situaties.
Roel hoopt dat we bij Aveleijn in de toekomst
Door de decentralisatie wordt de zorg nu
nog beter hulp kunnen bieden aan deze
op regionaal niveau geregeld. Wijkcoaches,
doelgroep. “Met nog betere hulp kunnen we
begeleiders en andere zorgverleners staan
patronen doorbreken en erkennen dat deze
hierdoor dichterbij het gezin. Dit maakt de zorg
doelgroep er is. Hierin speelt het een belangrijke
persoonlijker. Hierdoor worden ook de kinderen
rol dat het kind ondersteuning krijgt bij het
steeds beter gezien. Door de juiste begeleiding
accepteren van de situatie. Samen kunnen we
bij het gezin thuis kunnen kinderen langer thuis
bijvoorbeeld coachingsprogramma’s opstellen,
blijven wonen.” Roel vervolgt: “De problemen
welke ook als voorbeeld kunnen dienen voor de
die bij kinderen ontstaan werden vaak pas op
rest van het land. Marleen: “Samen proberen
latere leeftijd gesignaleerd. Dit kwam omdat
we dan te zorgen voor zorg op maat, voor de
de omgeving van het kind minder oog had voor
ouders maar zeker ook voor de kinderen. Psycho
het leuke, nette kind. Het kind was als het ware
educatie, verbinding en coaching vormen
‘onzichtbaar’. En als iemand al een vermoeden
mogelijke onderdelen in dat maatwerk.”
had, dan had diegene niemand om naar toe te gaan. Door de decentralisatie en de wijkcoaches kunnen deze problemen en situaties eerder gesignaleerd worden en kunnen we zowel de ouders als de kinderen goed begeleiden”. Ervaringen met elkaar delen Zijn we er dan? Nee, dat niet. Binnen Aveleijn willen we graag meer aandacht voor deze vragen, meer leren over deze situaties en ervaringen met elkaar delen. Voor drugs- en alcoholverslavingen en psychische problemen kan aan de hand van een diagnose hulpverlening
Heb jij ervaring met zo’n situatie, heb je zoiets
voor kinderen worden ingezet. Maar voor
van dichtbij meegemaakt of wil je meepraten en
dit soort situaties is nog geen diagnostiek
-denken over dit onderwerp?
vastgesteld. Er is ook nog geen passend
8
hulpverleningsaanbod. Roel en Marleen merken
Laat het ons weten! Stuur een mailtje naar
dat hier behoefte aan is. Hoe vertel je een kind
r.steen@aveleijn.nl
IN DE SPOTLIGHT |
Jezelf ontwikkelen Anne en Judith zitten op hun plek
A
ls afdeling ICT vinden we het
Aveleijn gebruiksvriendelijker te maken, met
Functie:
belangrijk om bij te dragen
behulp van de werkvloer. Ik wil de techniek
Judith (links): servicedesk
aan ontwikkelkansen voor
van Aveleijn ondersteunend laten zijn aan
medewerker
medewerkers”, vertelt Teun van Baaren
het werkproces.” vertelt Anne.
(manager ICT). Een aantal medewerkers
Anne (rechts):
van de afdeling is ingestroomd vanuit een
“Ik heb samen met Anne in Losser gewerkt,
andere functie binnen Aveleijn, zoals Anne
en zag dat zij deze stap had gemaakt. ICT
en Judith.
heeft mij altijd aangesproken. Toen ik werd gebeld om in te springen wegens werkdruk
Anne werkt als applicatiebeheerder en Judith
stond ik meteen klaar. Uiteindelijk heeft dit
als servicedesk medewerker, terwijl ze eerst
gezorgd voor een stage en nu een baan. Ik
als begeleider werkzaam waren binnen de
vind het echt een meerwaarde dat ik door
organisatie. “Ik ben persoonlijk begeleider,
mijn eigen ervaring als begeleider goed weet
en dat is het”, dacht Anne eerst. Na haar
wat er speelt, en daardoor makkelijker een
initiatief om een afspraak te maken met
vertaalslag maak.”
applicatiebeheerder
Op het portaal in de com munity van de Spigul lees je me er over het gesprek met Anne, Judith en Teun en staat beschreven wa t ICT zoal (voor jou) doet.
ICT voor tips voor op de werkvloer, is het balletje gaan rollen. “Ik had altijd al interesse
“Het is mooi dat Aveleijn deze stappen
in het vakgebied, en digitalisering in de zorg
biedt en wil meewerken aan je persoonlijke
spreekt me ook erg aan. Toen er een vacature
ontwikkeling. We voelen ons echt
voorbijkwam, heb ik meteen gesolliciteerd.
gewaardeerd!”
Ik vind het echt mooi om de systemen van
REAGEREN? Dat kan via communicatie@aveleijn.nl
9
| HRM
Fietsen naar je werk Het loont!
A
fgelopen december is het project Fietsmaatje gestart.
aanmoedigt om ook op de fiets te gaan. Het doel was om in een
Hiermee konden medewerkers van Aveleijn geld verdienen
periode van 5 maanden minimaal 17 keer naar het werk te fietsen.
door te fietsen naar het werk. Je kon je inschrijven als
Voor elke dag fietsen kreeg je voor een enkele rit een vergoeding
buddy of als deelnemer. Een buddy is iemand die al op de fiets
van €0,35 per kilometer. De buddy ontving voor elke rit die zijn
naar het werk gaat, en tijdens dit project maximaal vier collega’s
deelnemers maakten €1.
15 Aveleijn locaties deden mee
Het Bestuurscentrum fietste het meeste geld bij elkaar: €2000 Daarna volgt Klim Op met €1000 10
In totaal is er €7740 bij elkaar gefietst
Margot van Noort fietste het meest bij elkaar van alle deelnemers. Door 66 keer van Glanerbrug naar Borne te fietsen en weer terug, heeft ze 2614 kilometer afgelegd voor Fietsmaatjes.
DE KWESTIE |
De juiste balans tussen beschermen en loslaten Social media gebruik onder onze doelgroep Dankzij social media kunnen mensen sneller, directer en gemakkelijker contact leggen, kennis delen en informatie uitwisselen. Onze cliënten zijn door hun verstandelijke beperking extra kwetsbaar voor de risico’s. Zaken als phishing of ‘Je hebt een smartphone gewonnen, klik hier!’ zijn voor hen lastiger te doorzien. Misbruik ligt op de loer. Hoe ga je hier als begeleider mee om en hoe zorg je dat het leuk en veilig blijft? Aan het woord Frank Pots en Merle van der Wal.
11
| DE KWESTIE
Frank Pots Persoonlijk begeleider locatie Meidoorn Losser
W
ij vinden het onze verantwoordelijkheid om onze cliënten bewust te maken van eventuele gevaren van het gebruik van social
media. We zijn daarbij echter geen voorstander van een uitgebreide controle. We houden de cliënten niet 24 uur per dag in de gaten, en checken geen van hun accounts. We gaan wel het gesprek aan over het gebruik van social media. Voor onze doelgroep was het Social Mediaspel - gevonden op de innovatiemarkt van Aveleijn - een ideaal middel om hierover met hen in gesprek te gaan. Door het spel te spelen zijn cliënten op de Meidoorn zich bewuster van de risico’s. Ze weten nu ook beter wanneer ze naar ons toe moeten komen als ze denken dat er iets niet pluis is. Het mooiste aan dit spel vind ik dat je zag dat de cliënten al veel wisten en dat ze met elkaar in gesprek gingen. Doordat ze elkaar vragen stelden en tips gaven ontstond er een mooi gesprek. Als begeleider kwam ik er nauwelijks aan te pas. Een van de cliënten zei bijvoorbeeld dat hij via internet een date had met iemand die hij nog nooit had gezien. Waarop een andere cliënt een kritische noot plaatste en adviseerde dan in elk geval te laten weten waar hij is en met wie. Voor het geval er gekke dingen gebeuren. Als we signalen opvangen, gaan we uiteraard met de cliënt in gesprek. Bijvoorbeeld toen een van de dames de webcam aandeed bij iemand die ze niet kende. We wijzen haar dan op de eventuele gevaren. Je moet proberen te voorkomen dat er dingen gebeuren die voor de cliënt slecht zijn. Onze cliënten weten dat ze bij problemen of vragen bij ons kunnen komen. Maar we respecteren hun zelfstandigheid en privacy bij het gebruik van social media. Als begeleider moeten wij de juiste balans vinden tussen
“We respecteren hun zelfstandigheid en privacy bij het gebruik van social media”
beschermen en loslaten.
OOK EEN KWESTIE BESPREKEN? Stuur ‘m naar communicatie@aveleijn.nl
12
DE KWESTIE |
Merle van der Wal Persoonlijk begeleider locatie Beeckesteijn Almelo
O
nze cliënten zijn - op een na - 18+. Net als hun leeftijdgenoten zitten ze veel op social media. Als begeleider probeer ik hen vooral aan het
denken te zetten en bewust te maken van hun grenzen. Wat deel je wel en wat niet? Soms gaan cliënten in de gemeenschappelijke woonkamer ‘live’. Als dat gebeurt ga ik in gesprek met ze. Ze moeten zich realiseren dat anderen daar last van kunnen hebben. Ik vertel ze ook dat niet iedereen in beeld wil. Als je dat uitlegt, begrijpen ze het. Soms escaleert het op een groepsapp die de cliënten samen hebben en weten wij daar niets van. Als ik wel merk dat er iets op de groep gaande is, ga ik met ze in gesprek. Ik vraag cliënten ook wel eens of ik mag meelezen. Ze hebben hier zelf zeggenschap over, dus het kan zijn dat ze weigeren. Soms komen cliënten ook uit zichzelf naar me toe, en dan probeer ik zo goed mogelijk te adviseren. Naast de risico’s zie ik veel voordelen van social media. Het biedt mensen met een verstandelijke beperking kansen op meer contact en het aangaan van (vriendschappelijke) relaties. Omdat we niet alles kunnen volgen, denk ik echter dat we de risico’s onderschatten. Helemaal voorkomen dat het een keer misgaat kunnen we niet. Leren doe je door het zelf te ervaren: met vallen en opstaan. We moeten niet te beschermend worden en ook durven loslaten. We proberen onze cliënten goed voor te bereiden en als iets niet goed gaat, bespreken we het samen. Schatten we een situatie als zeer risicovol in, dan nemen we voorzorgsmaatregelen en schakelen we bijvoorbeeld de gedragswetenschapper in. Juist voor onze doelgroep heeft social media veel voordelen. Bijvoorbeeld het bloggen en vloggen door cliënten. Ik kan alleen maar toejuichen dat Aveleijn meer inspeelt op toepassing van social media in bijvoorbeeld de dagbesteding en tools ontwikkelt voor de begeleiders om
“Ik probeer hen vooral aan het denken te zetten over de risico’s en bewust te maken van hun grenzen”
te zorgen dat het leuk en veilig blijft.
13
| KORT NIEUWS
Kort nieuws Blogs van Nieke
S
inds kort blogt Nieke voor Aveleijn over haar leven. Nieke woont bij Aveleijn Beeckesteijn, in Almelo. “Toen ik 17 was, werd er bij mij autisme
geconstateerd. Nu ik heel wat jaren verder ben, is mijn toekomst om later als ervaringsdeskundige aan de slag te gaan. Dit wil ik doen om andere jongeren te helpen in de maatschappij. Door mijn ervaringen te delen, kan ik ze zelf ook beter begrijpen”, schrijft Nieke. De thema’s waar Nieke het onder andere over gaat hebben in haar blogs zijn haar leven, hobby’s, vriendschappen en relaties, het wonen bij Beeckesteijn, haar ontwikkeling, de hulp van begeleiding en haar vrijwilligerswerk.
Algemene Verordening Gegevensbescherming
S
inds 25 mei 2018 is de wet
Om bij te blijven delen we
Algemene Verordening
regelmatig informatie over dit
Gegevensbescherming
thema op het portaal. Word lid van
(AVG) van kracht. Dit is een
de Community Privacy en houd
Wil je de blogs lezen? Houd dan Facebook van Aveleijn in de
wetgeving rondom het gebruik
nieuwsberichten in de gaten om
gaten of kijk op www.wereldzonderverschil.nl/verhalen
van persoonsgegevens en privacy
op de hoogte te blijven.
van burgers. Zoals je misschien wel hebt gemerkt raakt deze wetgeving veel processen binnen onze organisatie. De wetgeving schrijft voor dat medewerkers getraind moeten worden in het omgaan van informatieveiligheid.
Magazijn Bureau Evenementen
J
e kunt vanaf nu op www.magazijnbe.nl alles huren uit het magazijn van ons Bureau Evenementen. Van verkleedsets en springkussens tot bingo- en karaoke-
apparatuur. De cliënten van de dagbesteding houden het magazijn op orde en brengen samen met vrijwilligers alles rond. Op de website vind je een overzicht van alle beschikbare materialen en kun je ze gelijk aanvragen. Binnen Aveleijn is bijna alles gratis te huren, externen betalen een kleine vergoeding. www.magazijnbe.nl 14
KORT NIEUWS|
Gezocht: Ervaringsdeskundigen voor Team SAM
M
In september 2018 starten we
er al wel over
met het opleiden van coaches
gehoord: we
en cliënten tot een team
gaan cliënten opleiden
van ervaringsdeskundigen.
tot ervaringsdeskundige.
We doen dit onder
Ervaringsdeskundigen
de naam ‘Team SAM’:
gaan met je in gesprek en
Samenwerken, Adviseren
brengen hierbij aspecten van
en Meedoen. Tijdens de
hun levenservaring in. Zij
opleiding leren de cliënten
denken mee en helpen je te
en coaches vaardigheden
p donderdag 11 oktober 2018 wordt in Nederland
reflecteren op wat je doet en
en doen ze kennis op om als
voor de achtste keer het Nationaal Integratiediner
vindt om bewustwording te
ervaringsdeskundige aan de
georganiseerd. Op honderden locaties door heel
creëren.
slag te gaan. Na de opleiding
Nationaal Integratiediner
O
isschien heb je
het land komen mensen van verschillende achtergronden
van 10 weken volgt een jaar
bij elkaar om samen te eten en op een leuke en ontspannen
lang begeleiding door de LFB
manier beter te leren kennen en te begrijpen. Aan tafel bij
(de opleider). Hierna gaat het
het Nationaal Integratiediner ontdekken mensen dat ze
team van cliënten en coaches
misschien wel veel verschillen van elkaar, maar dat ze ook
op eigen kracht verder.
veel overeenkomsten hebben. Dit idee past goed bij onze kernwaarde ‘Ontmoeten’ en het jubileumthema ‘Wereld zonder Verschil’. Als Aveleijn willen we dit jaar dan ook graag meedoen met het Nationaal Integratiediner. Wat kan jij doen? 1. Zoek enthousiaste mensen op jouw cluster om het diner (het kan ook een ontbijt zijn) mee te organiseren. 2. Bedenk wie je wil uitnodigen: de buren, verwanten, een ander cluster etc. Maak een gastenlijst. 3. Maak een lijst met mensen die een gerecht willen voorbereiden en verdeel de gerechten. 4. Regel een ruimte waar je gezellig kunt eten en zorg voor borden, bestek, glazen etc. 5. Meld jouw ontbijt/lunch/diner bij Ellen van Heek van Communicatie via e.vanheek@aveleijn.nl. Je kunt gebruik maken van speciale materialen (draaiboek met checklist, uitnodiging, placemat of gerechtenkaartje)
SAM
Het Nationaal Integratiediner is een feestje om te organiseren of om voor uitgenodigd te worden. Dus doe lekker mee!
15
| INNOVATIE
In goed gezelschap: sociale robots binnen Aveleijn Een sociale robot klinkt misschien als science fiction maar met de laatste ontwikkelingen in de zorgtechnologie komt het steeds dichterbij. Ook bij Aveleijn zijn verschillende vormen van sociale robots getest. Steeds zijn we op zoek naar nieuwe en betere mogelijkheden om cliënten te ondersteunen. Robots kunnen daarin een rol spelen. Robots in de zorg worden steeds meer toegepast.
ze een steun zijn bij bijvoorbeeld moeilijke of eenzame momenten. Voor snoezelen met cliënten is Justocat ontwikkeld. Deze minder realistische kat is bedoeld voor belevingsgerichte zorg. De kat haalt rustig adem en je hoort een hartslag. Voor cliënten is deze kat vooral rustgevend en erg knuffelbaar. Dan is er ook nog Tessa de Tinyrobot. Een grappig klein bloempotje met oogjes. Deze robot bevat het dagprogramma van de cliënt. Ze herinnert cliënten aan afspraken en stelt
Z 16
daarbij vragen. De antwoorden die de cliënt
o zijn er verschillende robotdieren
de kat. Deze robotdieren zijn interactief,
geeft worden opgeslagen, zodat begeleider of
die bij Aveleijn worden ingezet. We
ze reageren op aanraking. Voor de cliënten
verwant kan inzien wat er is geantwoord.
kennen Goldy de hond en Ginger
zijn deze dieren fijn gezelschap en kunnen
INNOVATIE |
Ontwikkeling
op zijn rug of kop reageert hij daarop. Deze
reageren op het roepen van zijn naam, maar
Robots zijn op dit moment volop in
versie van de robothond kan bijvoorbeeld niet
dat gebeurde ook niet. De hond maakt minder
ontwikkeling. Nog niet alle mogelijke robots
lopen. Hij is net als een teddybeer knuffelbaar,
vervelende geluiden. Ze hebben beiden
worden ingezet bij Aveleijn, maar er wordt
maar door de reacties die je krijgt is hij nog
voor- en nadelen.” Ondanks dat het contact
zeker in de gaten gehouden welke van
wel iets leuker.”
eenzijdig is, er geen ‘echte’ hond bij je over de
meerwaarde kunnen zijn voor cliënten.
vloer is en hij bepaalde dingen niet kan, geeft “Het contact wat je met een echte hond
Johannes aan dat hij het erg jammer zou
Vanuit de praktijk van Aveleijn blijkt dat er
hebt, heb ik nog niet gevonden. Hij komt
vinden als de hond weg zou moeten. “Ik vind
een aantal punten is om op te letten bij de
bijvoorbeeld niet uit zichzelf naar me toe,
het erg leuk om hem erbij te hebben.”
inzet van sociale robots, zoals hygiëne: hoe
of als ik hem roep. Een voordeel van deze is
houd je de vacht van een robotkat schoon?
natuurlijk wel dat hij niet naar de wc moet,
Robots in de zorg
Maar ook privacy en veiligheid zijn aspecten
ik hoef hem nooit uit te laten. Hoewel ik dat
Johannes denkt niet dat robots het werk
die aandacht verdienen. Echte wederkerige
met een echte hond niet erg zou vinden.”
over kunnen gaan nemen van bijvoorbeeld
interacties en gezelschap zoals mensen of
begeleiders. “Het is mooi maar robots zijn een
dieren dat kunnen, bieden robots tot nu toe
Zeehond Paro
hulpmiddel. Je kunt de begeleiding echt niet
nog niet. Dat is ook wat Johannes aangeeft.
Voor Goldy heeft Johannes nog een andere
vervangen.”
robot getest. Dat was een zeehond, die Paro wordt genoemd. “Die vond ik wel leuker
Testen met robothond Goldy: hoe werkt het in de praktijk?
J
ohannes is 37 jaar en woont bij Aveleijn in Almelo. Hij heeft als eerste binnen Aveleijn de sociale robothond ‘Goldy’
getest. “Het eerste wat ik dacht toen mensen van Innovatie de robothond voorstelden was hoe kan zoiets mij helpen? Ik heb eerst filmpjes opgezocht en de nieuwe techniek sprak me aan”, vertelt Johannes. “Ik heb mogen kiezen uit twee soorten robothondjes. Een plastic versie en deze knuffelbare. Ik ben natuurlijk wel gelijk voor deze gegaan, die ziet er wat vriendelijker uit, is zacht en kan je ook aaien.” Eenzijdig contact “Mijn eerste ervaringen met de robothond zijn leuk, maar ik vind wel dat het contact erg eenzijdig is.’ De hond geeft reactie met wat geluid en kleine bewegingen. Als je hem aait
dan de hond, hij had wat meer gewicht en
Wil je zelf testen of heb je een vraag over zorgtechnologie? Mail dan naar
is groter. De geluiden die hij maakte vond ik
innovatie@aveleijn.nl
wel irritanter. Dat waren er soms te veel. In de gebruiksaanwijzing stond ook dat hij zou
| FOTOCOLUMN
18
FOTOCOLUMN |
Estafette
De Aveleijn estafette is van start!
T
ijdens de Aveleijn estafette gaan veel teams van de ene locatie naar de andere locatie. Het Stadionteam uit Enschede mocht het spits afbijten en bracht het estafettestokje naar de Wielewaal, ook in Enschede. Al meer
dan de helft van de locaties doet mee, en de verschillende routes worden nog het hele jaar gelopen. Op www.wereldzonderverschil.nl/estafette vind je een overzicht van alle gelopen en nog te lopen routes. Daarnaast kun je ook filmpjes en foto’s van de routes uploaden en terugzien. Doet jouw locatie nog niet mee, maar willen jullie wel meedoen? Stuur dan een mailtje naar estafette@aveleijn.nl en meld je alsnog aan. Je krijgt dan een plekje aan het eind of tussen de huidige route.
19
| ACHTERGROND
Anna en Cyntha: een gouden match! Een verhaal over de zesjarige Anna die steeds zelfstandiger wordt als resultaat van goede samenwerkingen Een tafel vol kleurpotloden en vrolijke tekeningen. Anna (6) is samen met haar broertjes Jort en Jidde aan het kleuren. Het is meivakantie en daar geniet ze volop van. Als Cyntha binnenkomt verschijnt er een grote glimlach op het gezicht van Anna. Cyntha is al bijna vijf jaar de begeleider van Anna. Anna heeft het syndroom van down en wordt dankzij de juiste ambulante begeleiding en samenwerkingen steeds zelfstandiger.
T
“Een van de methodes die ik toegepast is de Leespraat. Het bij Anna heb was elke keer een feestje als het ons lukte!”
oen Anna geboren werd vroegen
de motoriek, cognitieve ontwikkeling en de
Gebarentaal
we ons als ouders af hoe we de
sociale en communicatieve vaardigheden
Kinderen met het syndroom van Down zijn
ontwikkeling van Anna het beste
van Anna. Een heel breed scala aan
visueel ingesteld. Daarom werkten we, met
konden stimuleren. We hadden behoefte
ondersteuning. Alles wat we deden,
name in het begin, veel met gebarentaal.
aan handvatten en hulp. Na een gesprek met
deden we stapje voor stapje. In het tempo
“Wij als ouders hebben een cursus
Stichting MEE besloten we een aanvraag
van Anna”, licht Cyntha toe. “Met deze
Nederlands met gebaren gevolgd. Ook beide
voor een indicatie in te dienen. Nog geen
methode hebben we haar voorbereid op
oma’s, de begeleiders van de peuterspeelzaal
drie weken later kwamen we in contact met
de peuterspeelzaal en haar zelfstandigheid
en de leraressen van groep 1 en 2 van IKC
Aveleijn en werd Cyntha de begeleider van
gestimuleerd. We hebben haar geleerd
Bentelwijz hebben een cursus gebarentaal
Anna. Een gouden match!”, vertelt moeder
zelfstandig te drinken, kleuren te matchen
gevolgd. Cyntha ondersteunde hen hierbij
Judith Rouhof.
en te knippen. Hierbij keken we steeds naar
en leerde ons tevens steeds nieuwe gebaren
wat Anna leuk vond. Fietsen? Nee, dat vond
aan”, vertelt Judith.
Stap voor stap
ze nog niet wat. Aan klimmen beleefde ze
Of Anna nou thuis was of bij één van haar
daarentegen veel plezier. Als ik dat signaleer,
Doordat Anna’s omgeving de gebaren ook
oma’s; iedere week bezocht Cyntha Anna.
pas ik de begeleiding aan. Het is belangrijk
kende, kon iedereen goed aansluiten bij
“We volgden de methode ‘Kleine stapjes’;
om hetgeen Anna leuk vindt, mee te nemen
haar behoeften en nieuwe gebaren met
een methode waarin we ons richtten op
in de begeleiding.”
haar oefenen tijdens het samen werken en
20
ACHTERGROND |
spelen. Wanneer anderen de gebaren niet zagen of begrepen, maakte dat het soms extra lastig. Cyntha: “Doordat Anna op de peuterspeelzaal nog niet veel sprak, kon ze minder makkelijk duidelijk maken wat ze wilde. Als Anna een liedje heel leuk vond en dat graag nog een keer wilde zingen, dan kon ze dat lastig uitleggen. Doordat ik haar gebaar van ‘nog een keer’ begreep, kon ik vertalen wat Anna bedoelde en daardoor werd ik een mooie aanvulling in Anna haar communicatie.”
“Ik bepaal van tevoren wat we gaan doen, maar het is Anna die de route en inhoud bepaalt”
Eén van de klas Inmiddels is Anna al zes en gaat ze met veel plezier naar basisschool IKC Bentelwijz. En dat tot grote blijdschap van haar ouders. Judith: “We vinden het fantastisch dat Anna naar het reguliere onderwijs in ons dorp kan. De school heeft veel met ons meegedacht en op diverse manieren hulp geboden. Zo heeft Anna haar eigen begeleider in de klas; Sophie. Sophie is iedere dag aanwezig, maar blijft waar mogelijk op de achtergrond. Heeft Anna wat meer moeite met bepaalde werkjes? Dan past Sophie de werkjes aan. Het is geweldig om te merken dat Anna echt één van de klas is. Ze speelt veel met klasgenootjes en ze komt goed mee.
Cyntha bezoekt Anna ook op school. “In
hetgeen Anna leuk vindt. In de klas had de
Daarnaast is het super om te zien hoeveel
het begin ging ik vier ochtenden mee. Dit
juffrouw het over Koningsdag. Het leek me
de school voor Anna doet. De docenten
hebben we langzaam afgebouwd naar twee
leuk om dit ook met Anna te bespreken.
bieden goede begeleiding, hebben cursussen
ochtenden. Na een half jaar kwam Sophie,
Maar daar dacht Anna zelf anders over,
gevolgd en geven Cyntha alle ruimte om
die haar ieder dag in de klas begeleid. Samen
vertelt Cyntha lachend. “Ik bepaal van te
Anna onder schooltijd te begeleiden met
met Sophie help ik Anna bij taal en rekenen.
voren wat we gaan doen, maar het is Anna
taal en rekenen. Ongelofelijk fijn!”
Dit doen we met de methodieken Leespraat
die de route en inhoud bepaalt.”
en de Rekenlijn. Ook hierbij gaan we uit van
21
| ACHTERGROND
Goede samenwerkingen Cyntha is door Aveleijn gekoppeld aan het gezin. Judith: “Het is heel fijn dat iemand met kennis en ervaring met je meedenkt, kijkt waar Anna staat en welke stappen ze kan zetten. Cyntha coacht niet alleen ons, maar ook Sophie en de docenten op school. Ze is de spin in het web en houdt contact met de logopedist. Ze past goed bij ons gezin en biedt ons de handvatten die we nodig hebben om Anna te helpen in haar ontwikkeling. Wij vinden het allerbelangrijkste dat Anna goed in haar vel zit en dat lukt met de begeleiding van Cyntha en Aveleijn.� Ambulante dienstverlening Ambulante dienstverlening voor kinderen en jongeren van Aveleijn biedt individuele en groepsgerichte zorg, begeleiding en advies aan (ouders/verzorgers van) kinderen tot en met 18 jaar met een verstandelijke beperking en/of meervoudige beperking. Ons cluster bestaat uit 47 medewerkers die ondersteuning bieden aan ongeveer 100 kinderen. Medewerkers hebben specifieke kennis over en ervaring met de doelgroep. Waar een aantal begeleiders in te zetten is bij kinderen met een ernstig meervoudige beperking, hebben anderen juist kennis van het hele jonge kind met een beperking. Onze begeleiders zorgen ervoor dat iedereen die betrokken is bij de gezinnen hetzelfde doel heeft. De ouders zijn erg belangrijk en spelen een belangrijke rol in de hulpvraag. Het is ontzettend belangrijk om de juiste begeleiders bij de juiste gezinnen te plaatsen om specifieke kennis goed over te brengen. Het niveau van de kinderen is heel divers. Naast
22
De indicaties worden afgegeven middels de
begeleiding in de thuissituatie ondersteunt de
jeugdwet of Wlz. Vaak zijn dit maar een paar
ambulante diensverlening kinderen/jongeren ook
uurtjes per week. Het grootste deel van de
steeds vaker op scholen en peuterspeelzalen. We
kinderen die we begeleiden is overdag bij de
ervaren dat dit grote meerwaarde kan bieden voor
Toermalijn, Klim Op of op speciaal onderwijs.
het kind.
ď€ƒ Heb je ook een verhaal om te delen? Laat het ons weten via communicatie@aveleijn.nl
TERUGBLIK |
Waardenavond vrijwilligers: leerzaam, herkenbaar en vol humor In samenwerking met Theater Aan De Lijn en Kamak heeft Aveleijn een interactief theaterstuk ontwikkeld voor alle vrijwilligers binnen onze organisatie.
D
e theatervoorstellingen vormden een mooi decor
Door het enthousiast meedoen van de aanwezige
om stil te staan bij het werk van vrijwilligers. Waar
vrijwilligers is er veel waardevolle informatie opgehaald
krijgen zij allemaal mee te maken, en hoe speel je
tijdens de drie avonden. Deze informatie staat genoteerd
als vrijwilliger van Aveleijn in op bepaalde situaties?
en wordt gedeeld met clustercontactpersonen, zodat er op de locaties wat mee gedaan kan worden.
In de voorstelling werden – voor vrijwilligers – herkenbare situaties geschetst. Dankzij het interactieve aspect van
Vrijwilligers vonden het een leuke en leerzame avond,
de voorstelling werd er samen achterhaald wat er goed
vol humor, herkenning en waardevolle gesprekken. In het
gaat, welke verbeterpunten er zijn en werden er vragen
najaar zijn er op 20 september en 8 oktober twee extra
gesteld. De thema’s die de revue passeerden gingen over
voorstellingen. De uitnodiging met aanmeldinformatie
communicatie tussen vrijwilliger en begeleider, gesprekken
volgt.
met cliënten, afstand en nabijheid, omgaan met agressie, het vormen van een visie op regie op eigen leven en moed van vrijwilligers.
23
| ONE TO WATCH
Sociale slimmeriken Bespreek dilemma’s Met dit spel kun je als begeleider je cliënt op een leuke en eenvoudige manier vragen stellen over de dilemma’s van social media. Word je zomaar met iedereen vrienden op Facebook? Zet je je webcam wel eens aan? Welke social media gebruik je eigenlijk? Het spel is eenvoudig te spelen. Is het spel wat voor jou en je cliënt(en), dan kun je het lenen bij onze afdeling Innovatie. Mail naar innovatie@aveleijn.nl voor meer informatie.
Fouten maken moed Faal door, faal beter Leren van je fouten is een enorm cliché. Maar dan moet je ze wel kúnnen maken. We roepen heel makkelijk dat je fouten mag maken. Maar is dat eigenlijk zo? Mogen we wel falen van onszelf en onze omgeving? Nee! Zoals de titel al verklapt leer je in dit boek je fouten te accepteren. Op een prettige manier lees je over het aannemen van een andere mindset, die ervoor zorgt dat je meer uit jezelf kunt halen.
One to 24
Heb jij inspiratie voor je collega’s? Laat het weten via communicatie@aveleijn.nl
ONE TO WATCH |
Atypical Bingewatchen maar! Nog op zoek naar een nieuwe serie? In Atypical gaat een tiener met autisme opzoek naar een vriendin. Zijn drang naar onafhankelijkheid zorgt voor zelfontdekking bij de hele familie. Je vindt deze serie op Netflix.
Online escaperoom Spelen met vrijheid Tijdens de Pak je Vak dag hebben een aantal mensen dit al mogen uitproberen. In deze online escaperoom ontdek je door middel van het oplossen van puzzels hoe je vrijheid van cliënten kunt vergroten. Probeer de game via www.escaperoomgehandicaptenzorg.nl.
Je rooster bij de hand Met de Inplanning app Sinds 1 juni vinden we ons rooster in Inplanning. Je kunt hier je rooster ‘realtime’ inzien, zelf mutaties en urenwijzigingen doorgeven, verlof- en vakantieaanvragen versturen, diensten ruilen, wensen doorgeven en je eigen rooster maandelijks accorderen. Met de app, die je gratis download, heb je dit alles zo bij de hand. Download de app in de Appstore (apple) of Play store (android).
25
| AGENDA
Agenda 2018
Bekijk de evenementen voor de komende periode 2. )
1. ) JONG AVELEIJN 5 juli 18.30-22.00 Escaperoom Twente, Hengevelderweg 3 Diepenheim Aanmelden via de kalender op het portaal 2 ) WAARDENAVOND VRIJWILLIGERS 20 september en 8 oktober Kamak, Hengelo Aanmelden via aveleijn.nl/waardenavond-vrijwilligers
3)
3. ) INTEGRATIEDINER 11 oktober Meer informatie of opvragen speciale materialen via e.vanheek@aveleijn.nl 5. ) 4. ) WAARDENMARKT EN SYMPOSIUM 16 oktober Ochtend: symposium, middag: waardenmarkt Grolsch Veste Enschede Meer info: en uitnodiging volgt 5. ) BURENDAG 22 september Organiseer jij iets voor Burendag met je cluster? Laat het ons weten! Houd de themapagina op het portaal en Aveleijn Facebook in de gaten voor de evenementen die we organiseren ter ere van het 50-jarig bestaan. Kijk ook op wereldzonderverschil.nl! 26
COLUMN |
Column
V
orige maand bezocht ik de internationale kunstmanifestatie Art Brut Biënnale in Hengelo. Deze expositie toont werk van kunstenaars met een
psychiatrische aandoening of verstandelijke beperking. Ik sprak daar met een aantal kunstenaars. Bijzonder om te ervaren hoe hun kunst en indrukwekkende verhalen binnen kunnen komen. Ik zag prachtig werk dat me soms echt fascineerde. De verloren zoon Ik had dat ook beleefd met Rob, een van mijn beste vrienden. In een moeilijke periode in zijn leven zag hij in Sint Petersburg ‘De terugkeer van de verloren zoon’. Een schilderij van Rembrandt gebaseerd op een parabel uit het Nieuwe Testament. Rob kende deze Bijbelse vertelling goed. Op dat moment, in de context van de Hermitage, werd hij echter diep geraakt door het meesterwerk. Het beeld emotioneerde hem, maar troostte hem ook. Voor wie de parabel niet kent: het verhaal gaat over een vader met twee zoons. De jongste zoon eist bij zijn vader zijn erfdeel op. Hij vertrekt en verkwist het vermogen in een leven vol overdaad. Uiteindelijk keert hij berooid terug. Berouwvol zegt hij tegen zijn vader: “Ik heb gezondigd en ben niet meer waard
met de andere hand valt meteen op. Nouwen: “Hoe anders is
uw zoon te heten”. De vader sluit hem in de armen en ontvangt
de rechterhand van de vader. Verfijnd en teder. De hand ligt
hem feestelijk. Dit maakt de oudste zoon jaloers. Híj is immers
zacht op de schouder van de zoon en wil alleen maar liefkozen,
altijd trouw gebleven en heeft jaren in dienst van zijn vader
troosten, bemoedigen.” Dit moet de hand van de moeder zijn.
gewerkt. De vader wijst de oudste zoon vervolgens terecht. Het
Rembrandt lijkt daarmee de onvoorwaardelijke liefde van vader
is goed om de terugkeer van de ‘verloren’ zoon te vieren, want
èn moeder voor hun kind te symboliseren
waar hij ‘dood’ was en verloren, is hij weer ‘levend’ geworden en gevonden. En dat moet gevierd worden.
Inspiratiebron In deze Spigul gaat het onder meer over de begeleiding van
Onvoorwaardelijke liefde
gezinnen. Het belang voor kinderen om op te groeien in een
Rob gaf me later het fascinerende boek dat Henri Nouwen
veilige en vertrouwde omgeving. Ze te helpen hun talenten te
over dit schilderij heeft geschreven: Eindelijk thuis. Gedachten
ontplooien en ze te ondersteunen bij een leven vol betekenis.
bij Rembrandts ‘De terugkeer van de verloren zoon’. Nouwen
Ze de gelegenheid te geven om grenzen te verkennen en fouten
koppelt hierin zijn eigen ervaringen aan de gevoelens van de
te mogen maken. Op onze laatste waardendag werd dat in een
verloren zoon, de oudere broer en de vader. Zeer aan te bevelen
filmpje omschreven als ‘gecontroleerd op je bek mogen gaan’.
boek, een mooi verslag van een geestelijk avontuur aan de hand
Laat het meesterwerk van Rembrandt voor ons een krachtig
van het schilderij.
beeld zijn dat ons inspireert bij onze inzet in gezinnen. Laten we streven naar situaties waarin kinderen worden verrijkt
Nouwen wijst er in het boek ook op dat je bij de vader op
met een basis van onvoorwaardelijke acceptatie en liefde. De
het schilderij twee opvallend verschillende handen ziet. Een
terugkeer van de verloren zoon, een krachtig verhaal waar geen
groot deel van de rechterschouder gaat verscholen onder de
beleidsnotitie tegen op kan.
gespreide vingers van vaders stevige linkerhand. Het verschil
Willem den Hartog, voorzitter Raad van Bestuur
27
| ACTUEEL
De ondersteuningspool: een klein uitzendbureautje binnen de organisatie Met een groep van 13 begeleiders en 2 planners helpt de ondersteuningspool bij iedere locatie van Aveleijn met een kortdurend roosterprobleem. 28
ACTUEEL |
Roosterproblemen worden opgelost dankzij de ondersteuningspool. Gera, Kimberly en Erna delen hun ervaringen.
N
a een pilot van een jaar, waarin
ook een andere benadering nodig heeft.
we hebben gekeken of de
Werkwijzen die mij bevallen neem ik
ondersteuningspool kan helpen
mee in mijn eigen handelen. Dat helpt
om roosterproblemen efficiënt en prettig op
me ontzettend in mijn professionele
te kunnen lossen, zijn we nu een ‘zelfstandig’
ontwikkeling.”
cluster. Je zou het haast kunnen omschrijven als een eigen uitzendbureautje binnen de organisatie. Alle deelnemers van de pool werken bij Aveleijn. Kernwaarden De kernwaarden van Aveleijn komen sterk terug in de ondersteuningspool. Door elkaar te ondersteunen bij roosterproblemen,
De ondersteuningspool is een mooie ontwikkeling, die met de huidige arbeidsmarkt een goede manier is om roosters rond te krijgen.
ontmoeten verschillende collega’s, cliënten en vrijwilligers elkaar binnen de organisatie. Je ontwikkelt je in deze pool, doordat je van heel dichtbij kan meemaken hoe diverse
Roosters rond krijgen
teams en locaties hun werk binnen de
De ondersteuningspool is ook een
organisatie vormgeven.
mooie ontwikkeling, die met de huidige arbeidsmarkt een goede manier is om
Ervaringen
roosters rond te krijgen. Medewerkers
Ervaring leert dat er op de werkvloer veel
en managers zijn positief over de
openheid naar elkaar is, het werken met
aanpak. Erna Springer, manager van
verschillende mensen en doelgroepen
Pathmos en Extramuraal Enschede,
uitdaging oplevert en de enthousiaste
werkt bijvoorbeeld liever met mensen
reacties veel voldoening geven. Gera Prins,
van de ondersteuningspool dan met
onderdeel van de ondersteuningspool is al
uitzendkrachten. “Medewerkers van de
17 jaar werkzaam binnen Aveleijn, maar pas
ondersteuningspool zijn al bekend met
1,5 jaar in de pool. “Ik kan wel zeggen dat
Aveleijn. Hierdoor zijn we minder tijd kwijt
het mij juist gebracht heeft wat ik ervan
aan het inwerken en kan iemand sneller aan
verwacht had. Flexibiliteit, afwisseling, het
de slag. Er is een aantal invallers die ook een
centraal staan van de cliënt en contacten
frisse blik met zich meebrengt.”
met verschillende collega’s. Ik ga met veel plezier naar mijn werk!”
Als medewerker van de ondersteuningspool maak je andere teams van heel dichtbij
Wanneer je bij de ondersteuningspool
mee. Je ziet zo hoe diverse locaties van
aan het werk bent, doe je niet anders dan
Aveleijn hun werk met passie, inzet en op
ontmoeten, ontwikkelen en ondersteunen.
verschillende manieren uitoefenen. Als
Kimberly Huisman: “Ik merk dankzij de
je eens wilt meedraaien in de pool kun
ondersteuningspool dat ieder cluster en
je contact opnemen met Petra Staijen,
iedere doelgroep anders is en daardoor
p.staijen@aveleijn.nl
29
reflectieve praktijk
| ACTUEEL
‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt’ -Johan Cruijff
Huh wat? Ja.. ‘je gaat het pas zien als je het doorhebt’. Misschien moet je het nog eens lezen! Aveleijn wil bijdragen aan een leven vol betekenis. Het bieden van goede ondersteuning vraagt om continue onderlinge afstemming. Een reflectieve werkhouding draagt hieraan bij. Als je stil staat bij je eigen handelen, en nieuwe perspectieven ontwikkelt, heb je aandacht voor het versterken van je professionaliteit. 30
ACTUEEL |
H
oewel iedereen zich hier
Om medewerkers uit te dagen en te zorgen
wat bij kan voorstellen, is de
dat iedereen zijn best voor elkaar blijft doen
bewustwording omzetten in
gedragsverandering niet vanzelfsprekend. Je moet hiervoor stil staan bij wat je doet, waarom je de dingen doet zoals je ze doet, en hoe je daarop kunt inspelen of er aanpassingen voor kunt doen. Reflectie
“Door de sessies zijn er veel dingen naar boven gekomen die wij anders kunnen doen, zodat we de cliënt wél de ondersteuning kunnen bieden die nodig is”
vindt op verschillende niveaus en manieren
introduceerden de ambassadeurs kabouter Wichtel. Een scandinavische traditie waarbij je elkaar ‘lichtpuntjes bezorgt’. Ervaring leert dat door het Wichtelen iedereen zijn best doet om beter naar elkaar te kijken en te luisteren. Je ontdekt waar de ander blij van wordt. Het Wichtelen levert een
plaats. Vaak al onbewust, maar je kunt het
positieve sfeer op, doordat je op een andere
rendement vergroten door bewust bepaalde
dat ze niet meer de zorg konden leveren die
wijze kijkt naar je collega’s. Het benaderen
handelingen of gedrag in te zetten die
de cliënt nodig had. In dit geval ging het
wat goed gaat en geven van feedback in
voortkomen uit reflectie. Daag elkaar uit om
om verslavings- en hechtingsproblemen in
collegiaal contact maakt het een effectieve
te reflecteren, we worden samen bekwamer
combinatie met traumatische ervaringen.
en leuke vorm van de reflectieve prakijk. De
door verschillende vormen van reflectie toe
Linda: “tijdens een sessie van de reflectieve
ontknoping levert altijd veel enthousiasme
te passen.
praktijk brachten we de cliënt in kaart
en verbazing op.
door de hermeneutische cirkel samen in te Reflectieve praktijk toepassen
vullen. Hierdoor kregen we inzicht in waar
Hoe werkt Wichtelen?
Reflectieve praktijk kun je bijvoorbeeld
misschien de problemen zaten, maar ook
1. Trek lootjes in het team.
toepassen bij dilemma’s rond veranderende
in welke stappen de cliënt wel heeft gezet.
2. Jij bent de kabouter Wichtel voor diegene
zorgvragen van cliënten. Leon Apperloo,
Hierdoor krijg je weer moed en pak je als
die op je lootje staat.
praktijkleider reflectieve praktijk vertelt: “Op
team de draad weer op.”
3. De komende weken, minimaal vier, ga jij
de vraag wat we als team kunnen doen om
verassingen bezorgen aan diegene die op je
een cliënt te kunnen blijven ondersteunen
Sinds het einde van vorig jaar is er een groep
lootje staat.
op onze locatie hebben we de reflectieve
praktijkleiders reflectie in actie gestart om
4. Alles mag. Als het maar kan zorgen
praktijk toegepast. Nieuwe inzichten en
de reflectieve praktijk te verankeren en
voor een ‘lichtpuntje’ op iemands dag.
actiepunten kwamen naar voren, waardoor
door te ontwikkelen in onze organisatie.
Bijvoorbeeld een klusje klaren waar de
we actief aan de slag konden. Eerst werd
10 collega’s, Maikel Skaliks, Ilonka Mensink,
ander niet aan toe komt, een klein cadeautje
gedacht dat de cliënt in kwestie misschien
Yvonne Waanders, Leon Apperloo, Renee
in iemands postvak of iets achterlaten op
wel beter naar een andere locatie kon gaan,
Timmerman, Linda Jansman, Wieke
kantoor.
maar door de sessie zijn er veel dingen naar
Lenferink, Anke hargeerds, Anne Marie
5. Het is de bedoeling dat de ander niet
voren gekomen die wij anders kunnen doen,
Lohuis en Manon Siegerink, maken deel uit
weet van wie de lichtpuntjes komen.
zodat we de cliënt wél de ondersteuning
van deze groep.
6. De ontknoping komt op een nader te
kunnen bieden die nodig is.”
bepalen tijdstip. Heb je een vraag aan, verzoek of tip voor
Meer inzicht
deze groep? Laat het dan weten door een
Zo zijn er meerdere voorbeelden uit de
mail te sturen naar reflectie@aveleijn.nl,
praktijk. Een team van Linda Jansman
of neem een kijkje op het portaal bij het
manager in Almelo, merkte bij een bepaalde
kennisplein – reflectie in praktijk.
cliënt
Lichtpuntjes
REAGEREN? Dat kan via communicatie@aveleijn.nl
31
| PARTNER AAN HET WOORD
Lotte Aaftink
Op de achterpagina van de Spigul lees je in elke uitgave een column van iemand die van buitenaf betrokken is bij Aveleijn. Dit keer Lotte Aaftink, van Jeugdbescherming Overijssel.
Jeugdreclasseerder Jeugdbescherming Overijssel
Zij hebben de taak om jeugdbeschermingsmaatregelen uit te voeren in een justitieel kader aan minderjarigen die bedreigd worden in hun ontwikkeling. Deze bemoeienis heeft een wettelijk verplichtend karakter en vindt plaats op basis van een uitspraak (kinderbeschermingsmaatregel) van de (kinder) rechter.
Aveleijn en ik versterken elkaar
A
veleijn en ik komen elkaar vaak tegen. In dit specifieke geval is Aveleijn er voor de moeder,
en ik voor de drie kinderen, vanuit Jeugdbescherming Overijssel. Zoals zoveel gezinnen die we begeleiden zijn er in dit gezin de nodige issues. Ik begeleid in het
ADHD en bekend met drank en drugs, waar
De signalen die de kinderen afgeven zorgen
begin het oudste kind van het gezin in kader
de gevolgen merkbaar en zichtbaar van zijn.
voor verdiepende gesprekken met moeder.
van een overtreding van de leerplichtwet.
Ze is een prachtmens, maar zorgelijk is dat ze
Aveleijn en ik sluiten de aanpak steeds meer
Hij is geen prater, maar begrijpt wat hij moet
pedagogisch onvoldoende beschikbaar is. Om
op elkaar aan en bieden moeder samen
doen om verdere problemen te voorkomen.
hier goed mee aan de slag te gaan moet ik me
Soms vertelt hij me over zijn thuissituatie.
verbinden met het netwerk van het gezin. Aveleijn hoort er al bij.
Zijn moeder vindt het lastig om het
32
“Moeder laat los, omdat ze weet dat ze tekortschiet in haar zorgtaken”
huishouden op orde te houden, er is
De begeleider weet alles. We sluiten onze
soms geen geld en de inschattingen die
aanpak op elkaar aan, om processen die
ze soms maakt zijn niet altijd even fijn
stagneren te kunnen activeren. In het belang
voor de kinderen. Ik richt me op het kind
van moeder én kinderen. We bellen elkaar,
en de werkzame factoren, met dit in mijn
bespreken situaties, wegen de veiligheid
achterhoofd. Samen met moeder spreek
af, betrekken de wijkcoach en komen op
veiligheid en kaders. Op een bloedhete dag
ik af hoe ze haar kind kan helpen met het
voor het gezin. We versterken elkaar tijdens
in juli is moeder aanwezig op de diploma-
voorkomen van het schoolverzuim. Moeder
gesprekken met moeder, de kinderen en
uitreiking van haar dochter. Opa en oma zijn
vindt het goed dat ik haar ook met lastige
hun netwerk. Processen komen op gang en
ook zo trots als een pauw, ze is de eerste van
onderwerpen confronteer.
resultaten worden geboekt.
de familie die school verlaat met een diploma.
Hier maak ik dan kennis met de medewerker
Het middelste kind moet inmiddels examens
Laatst waren de begeleider van Aveleijn en
van Aveleijn. In het begin werken we nog
doen. Het kind ziet dat het moeder niet
ik thuis bij moeder. Het was er stil. Aveleijn
niet veel samen, dat komt later. Wanneer
lukt – hoe graag ze ook wil – om voor haar
begeleidt de bezoekregelingen en biedt
het oudste kind met een positief resultaat
te zorgen. In overleg en met toestemming
daarmee veiligheid aan moeder en kinderen.
de school verlaat, krijg ik te maken met het
van moeder gaat het kind bij opa en oma
Kind laat weten dat het met de ondersteuning
middelste kind. Toen moeder vast zat, werd
wonen. Normaal is ze een straatvechter, maar
van Aveleijn zoveel beter gaat. De stilte in huis
kind uit huis geplaatst. Nu ze weer bij elkaar
laat nu los en werkt samen met Aveleijn en
confronteert, maar biedt ook nieuwe kansen.
leven, zorgt dat voor de nodige spanningen.
Jeugdbescherming Overijssel, omdat ze weet
We hopen dat moeder leert om voor zichzelf
Moeder is kwetsbaar, gediagnosticeerd met
dat ze tekortschiet in haar zorgtaken.
te zorgen, en wat gunnen we dat haar.
REAGEREN? Dat kan via communicatie@aveleijn.nl