Voorwoord bij een terugblik op 10 jaar duurzaamheid bij Aveleijn
Bij Aveleijn zetten ruim 2.100 medewerkers zich iedere dag in voor een leven vol betekenis voor ongeveer 3.000 cliënten met een verstandelijke beperking. Onze kernwaarden ‘ontmoeten, ontwikkelen en ondersteunen’ staan hierbij centraal. Tegelijk voelen wij ook een verantwoordelijkheid voor de wereld waarin wij samenleven. Want een leven vol betekenis is niet los te zien van een gezonde aarde.
Het rapport Te heet onder onze voeten van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving laat zien dat een gezonde samenleving alleen mogelijk is als we binnen de grenzen van de planeet blijven. Die grenzen staan onder druk, inmiddels overschrijden we 6 van de 9 ‘planetaire grenzen’. Ook binnen Aveleijn merken we dat klimaatverandering tastbaarder wordt. Warme zomers zorgen voor meer hittestress op onze locaties, en bij zware regenval in 2024 kreeg de wijk Pathmos in Enschede het zwaar te verduren. Nog niet zo lang geleden stonden ook onze locaties in Nijverdal onder water. De gevolgen van klimaatverandering laten zich ook zien op de de plaatsen waar cliënten en
medewerkers van Aveleijn wonen en werken. Dat maakt klimaatverandering niet alleen een wereldwijd ecologisch vraagstuk, maar ook een sociaal en menselijk vraagstuk; elke dag, heel dichtbij.
Vanuit die overtuiging werken we met het Aardewerk programma aan onze visie op duurzaamheid: een leven vol betekenis, op een gezonde aarde. Dat doen we niet alleen met plannen op papier, maar juist in de praktijk van alledag. Aardewerk draait om bewustwording en handelingsperspectief. We willen laten zien dat ieder mens kan bijdragen en dat elke stap telt. Medewerkers, cliënten, verwanten en partners hebben allemaal een rol én kunnen het verschil maken. Daarom zoeken we ook nadrukkelijk de samenwerking op. Niet alleen binnen onze eigen organisatie, maar juist ook daarbuiten. Met kennispartners zoals Hogeschool Saxion doen we praktijkonderzoek. Met andere zorgorganisaties trekken we samen op in de verduurzaming van de zorg. En ook met leveranciers kijken we hoe producten en keuzes duurzamer kunnen inkopen.
Eerste verkenning van het thema duurzaamheid: Wat betekent duurzaamheid?
We ondertekenen de Green Deal 2.0 “duurzame zorg voor een gezonde toekomst”
Duurzaamheid wordt een (bestuurlijk) thema en belegd bij de afdeling vastgoed.
Op basis van een beleidsdag definiëren we de duurzaamheidsthema’s voor Aveleijn.
Studenten van Hogeschool Saxion onderzoeken wat duurzaamheid betekent in de praktijk van de zorg.
Samen met Op Naar Nul starten we met gedragsscans en workshops om duurzaamheid concreet te maken op locaties. Ook brengen we de eerste editie van het Aardewerk verslag uit.
Het is een mooi moment om terug te kijken. Sinds 2016 zijn we binnen Aveleijn actief bezig met duurzaamheid. Dit is het zesde jaar waarin we onze voortgang beschrijven in een duurzaamheidsverslag. In die jaren is veel gebeurd. We zijn trots op het ambassadeursprogramma, waarin ook cliënten worden opgeleid tot duurzaamheidsambassadeur.
We zijn trots op het Green Team, waarin betrokken en gedreven medewerkers vanuit verschillende plekken in de organisatie meedenken en bijdragen. En we zijn trots op het feit dat we de Green Deal Duurzame Zorg onderschrijven en zo samen met anderen werken aan een toekomstbestendige zorgsector.
Tegelijk zijn we ook realistisch. We zien in de cijfers dat we vooruitgang hebben geboekt. Dat is waardevol en bemoedigend. Maar we zien ook dat het steeds moeilijker wordt om doelen te behalen. In deze uitgave blikken we terug op de afgelopen jaren van Aardewerk: op wat in gang is gezet, wat is gegroeid en wat nog onze aandacht vraagt.
We zijn trots op de verankering van het Aardewerkprogramma in onze organisatie en stimuleren iedereen die bij onze organisatie betrokken is, elke dag een duurzame stap te laten zetten. Veel druppels maken immer een oceaan.
Susanne Bentvelsen & Bas bodzinga
Raad van Bestuur Aveleijn
Met gemotiveerde medewerkers vormen we het Green Team, waarmee we verschillende initiatieven opzetten.
We starten met het opleiden van cliënten tot duurzaamheidsambassadeurs die helpen om duurzaamheid zichtbaar te maken.
We kiezen Aardewerk als naam voor ons duurzaamheidsprogramma.
2021 2022 2023
We ondertekenen de Green Deal 3.0 “samen werken aan duurzame zorg” en sluiten ons aan bij landelijke doelen voor een duurzamere zorgsector.
We behalen het Bronzen certificaat van Milieuthermometer Zorg bij locatie Beeckesteijn. Susanne Bentvelsen wint de Jeroen Meijerink Award voor ‘Groene Zorg Leider’.
2025
2024
Studenten van Hogeschool Saxion maken een rekenmodel om duurzaamheid concreet en meetbaar te maken. We introduceren de menukaart waarop medewerkers kunnen kiezen uit duurzame acties waarmee ze boompjes verzamelen.
inhoud
2 Voorwoord bij een terugblik op 10 jaar duurzaamheid bij Aveleijn
Susanne Bentvelsen & Bas Bodzinga
5 De duurzame zorg van de toekomst
Charlotte van Veen en Edward van Nielen
6 Bewustmaking als hart van Aardewerk Bewustmaking
8 Aardewerk Systeem Wendy Boxem
10 Eten met aandacht Voeding
12 Duurzame beweging Mobiliteit
Bewust consumeren 14 Spullen & Afval
Vastgoed verduurzamen 16
Gebouwen & Energie
Groen en gezond 18
Groene Leefomgeving
Overzicht publicaties 20
Feiten & cijfers 22
Duurzaamheidskompas 24
Colofon
Redactie
Susanne Bentvelsen, Bas Bodzinga, Edward van Nielen, Charlotte van Veen, Linda Ligtenberg.
Met bijdragen van en dank aan
Bart Bouwhuis, Charlotte van Veen, Wendy Boxem, Gertjan van de Weerdhof, Patrick Hoekstra, Tim Hemmer.
Ontwerp en realisatie Chris Grootjans
Druk GI Business Promotors
Contact duurzaamheid@aveleijn.nl
de duurzame zorg van de toekomst
In 2016 raakten we geïnspireerd door het zevendegeneratie principe van de inheemse stam Iroquois. Dat gedachtegoed stelt de vraag: wat betekenen de keuzes van vandaag voor de mensen na ons? Het stellen van die vraag helpt ons nog steeds bij de keuzes die we nu maken. Vanuit die gedachte werken we toe naar een toekomst waarin Aveleijn opereert binnen de grenzen van de aarde. Waarin we van een programmatische aanpak naar een primair proces werken waarin duurzaamheid als vanzelfsprekend verweven is. Ons Aardewerk programma groeit daarin mee.
Maar dat lukt niet in één grote sprong, het is een proces dat continu aandacht vraagt. We doen het in de praktijk van alledag, via onze vijf thema’s: Voeding, Mobiliteit, Spullen & Afval, Gebouwen & Energie en Groene Leefomgeving. Met onze Aardewerk menukaart maken we duurzaamheid concreet voor cliënten en medewerkers. Zo blijft het dicht bij de praktijk en houden teams ruimte om zelf keuzes te maken die passen bij hun werk en omgeving. Want we zien écht dat de beweging uit mensen komt. Bewustwording en gedragsverandering blijven daarom de motor van de Aardewerk beweging.
Naast onze inzet op bewustwording, gedragsverandering en een duurzame bedrijfsvoering voorzien, zien wij naar de toekomst toe een toenemend belang van het monitoren en verantwoorden van duurzaamheid. Deze aantoonbare duurzaamheid vraagt om verdere professionalisering van onze aanpak, goede rapportages en borging van onze acties. Tegelijkertijd blijven we praktijkgericht werken met pilots, experimenten en samenwerking met partners, om te blijven zoeken naar wat werkt. Dat vraagt om openheid: eerlijk laten zien wat goed gaat en wat nog niet. Hulp vragen, elkaar helpen en volhouden. We mogen de lat hoog leggen voor onszelf: een circulaire, schone zorg in 2050, op een gezonde aarde.
edward van nielen
Manager Vastgoed en Duurzaamheid
Charlotte van veen
Coördinator Duurzaamheid
Bewustmaking als hart van Aardewerk
Binnen duurzaamheid definiëren we vijf belangrijke thema’s: Voeding, Mobiliteit, Spullen & Afval, Gebouwen & Energie en Groene Leefomgeving. Bewustmaking zit in de kern van deze thema’s, want onze impact begint bij kleine dagelijkse keuzes. Daarom delen we elke dag praktische kennis over duurzaamheid en nemen we anderen mee, zowel binnen als buiten onze organisatie. Duurzaamheid doe je niet alleen. We betrekken medewerkers, cliënten en partners, zodat iedereen op zijn eigen manier kan bijdragen. Want we zijn met velen en dát maakt het verschil.
Benieuwd hoe een duurzame werkdag van een zorgprofessional eruitziet? Scan de QR-code en ontdek direct praktische tips via de VGN-leermodules.
Aardewerk Ambassadeurs: leren door te doen Het ambassadeursprogramma is ontstaan vanuit een groep cliënten met interesse in en passie voor duurzaamheid. Samen vormen zij de Aardewerk ambassadeurs. Elke maand komen ze bij elkaar om meer te leren over verschillende thema’s. Dat doen ze niet alleen door te luisteren, maar juist door te ervaren en zelf te ontdekken. Tijdens de bijeenkomsten volgen ze workshops, gaan ze op bezoek en proberen ze dingen uit in de praktijk. Zo gingen ze op bezoek bij een waterzuivering, trokken ze samen de natuur in, bouwden ze een windmolen en kookten ze met lokale producten. Wat ze leren, nemen ze mee naar huisgenoten en collega’s. Daar vertellen ze erover op hun eigen manier en vanuit hun eigen ervaring. Juist dat maakt het krachtig. Want wie kan het beter uitleggen dan zij zelf?
De Aardewerk menukaart
In 2024 is de “Aardewerk menukaart” geïntroduceerd. Daarmee zien locaties snel welke acties en interventies ze kunnen doen per thema, en ze kiezen zelf wat past bij hun dagelijkse praktijk. Aan acties hangen fictieve “boompjes”, zodat de impact van keuzes op de aarde zichtbaar en
concreet wordt. Een kleine actie levert 1 boompje op, een grote interventie kan tot 5 boompjes opleveren. Elke locatie verzamelt jaarlijks 20 boompjes. Dat helpt om duurzaamheid te borgen, terwijl locaties vrijheid en autonomie behouden.
Samen leren en ontwikkelen
Bewustwording groeit als je samen het gesprek aangaat en meteen ziet wat je zelf kunt doen. Daarom organiseren we samen met cliënten en Op Naar Nul workshops op locaties over energie, afval en voeding. In een speelse vorm gaan we met elkaar in gesprek, maken we het onderwerp tastbaar en delen we ervaringen en aha-momenten. Medewerkers kunnen deelnemen aan de workshop “Verborgen impact”, waarbij je inzicht krijgt in de impact van jouw dagelijkse keuzes op (andere) mensen, natuur en de aarde.
Onderzoeken met studenten
We werken graag samen met kennispartners om kennis en ervaring uit te wisselen en van elkaar te leren. Met Hogeschool Saxion hebben we een langdurige samenwerking, waarin studenten elk jaar onderzoek doen naar een concreet duurzaamheidsonderwerp.
Spullen & Afval
Groene Leefomgeving
Bewustmaking
Mobiliteit
Gebouwen & Energie
Voeding
Die onderzoeken helpen ons om keuzes beter te onderbouwen en nieuwe ideeën te testen. Zo verbinden we praktijk en kennis en voegen we waarde toe voor elkaar. Ook hebben studenten meegedacht over de Aardewerk menukaart en de mate van impact van de interventies op het milieu. Bij de verschillende thema’s verderop in dit verslag lees je meer over de onderzoeken.
Aveleijn Aardewerk
Aardewerk Ambassadeur Wendy maakt kunst over duurzaamheid. Door een thema te vangen in een illustratie vindt ze een opening voor een gesprek. Wendy: “ met mijn creativiteit wil ik anderen inspireren. Deze tekening heb ik gemaakt om te laten zien dat iedereen iets kan doen om bij te dragen. Elke druppel telt, samen wordt dat een oceaan.”
Schoon strand
Schoon bos
Grijzestroom
Afval op straat gooien
Biologisch eten
Druppelsvormen samen
Vriezer
Zonnepanelen
Veel achter
Vaak met de auto
Strand met afval
Restafval
Geen afval scheiden
Plastic
Groene leefomgeving
Bos
Eten met aandacht
Voeding is een belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven. Wat we eten heeft invloed op hoe we ons voelen en op de aarde waarop we leven. Samen koken en samen eten zijn belangrijke momenten van contact: gezonde en lekkere maaltijden horen bij goede zorg. Tegelijk weten we dat onze keuzes effect hebben op de keten. We proberen daarom vaker te kiezen voor lokaal, seizoensgebonden, biologisch en fairtrade. Uit onderzoek (bron: onderzoek van Wageningen Universiteit in 2021) blijkt dat 40 procent van het ingekochte eten in de zorg in de prullenbak belandt.
1.266
warme maaltijden per dag1
462.090
warme maaltijden per jaar
Daarom vinden we het belangrijk om eerlijk te kijken naar wat beter kan.
Met onze partner Op Naar Nul starten we met workshops over voeding. Cliënten en medewerkers worden meegenomen in waarom voeding impact heeft op de aarde en hoe je zelf duurzamer kunt kiezen.
1(aantal intramurale cliënten in 2025 (uitgaande van een doordeweekse dag)).
We introduceren de duurzame dagen kalender met de Wissel ‘ns wat week, de Verspillingsvrije Week en de Fairtrade Week. Ook ontwikkelen we dit jaar de seizoenskalender, waarmee je in één oogopslag ziet welke groenten en welk fruit in het seizoen zijn.
2020 2021
We ondertekenen de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 en bepalen onze richtlijnen: gezonde voeding, minder voedselverspilling, biologisch en seizoensgebonden inkopen en lokale ketens.
2022
Groene Leefomgeving
Spullen & Afval Bewustmaking
Mobiliteit
Tussen de pompoenen
Cliënten gingen samen pompoenen plukken op Landgoed Twickel om lekker buiten te zijn en te ervaren waar eten vandaan komt. De pompoenen werden na het oogsten samen met een recept voor het bereiden van pompoensoep naar Aveleijn-locaties gebracht die ze besteld hadden. De soep werd bereid en geserveerd op een bijeenkomst met 200 medewerkers van Aveleijn. Zo beleefden cliënten het hele proces van boer tot bord.
“Het was gezellig om samen buiten te werken; lekker ontspannen en gek doen vind ik het leukst. Ik had enorme pompoenen verwacht, maar ze waren kleiner dan ik dacht – dat verraste me wel! Buiten werken is belangrijk om me goed te voelen. In de natuur kan ik aarden, waardoor ik beter met stress omga.”
Patrick Hoekstra, cliënt de Tuinploeg
Op een aantal locaties starten we met maaltijdboxen van Boerschappen. Hiermee wordt dagelijks met lokale en biologische producten een lekkere, gezonde maaltijd op tafel gezet.
Gebouwen & Energie
Voeding
Gezond en duurzaam
In de toekomst blijven we werken aan bewuste keuzes in voeding. Gezond eten staat daarbij voorop. Vanuit de Schijf van Vijf is er steeds meer aandacht voor plantaardige eiwitten, maar we zijn ook realistisch: mensen hebben hun eigen voorkeuren en verandering gaat stap voor stap. Toch mogen we ambitieus zijn en onszelf blijven uitdagen.
Bij de keuze voor groente en fruit kijken we naar wat er op dat moment in het seizoen is. We stimuleren lokaal eten uit Nederland of onze regio. En als dat niet lukt, kiezen we bewust voor fairtrade-alternatieven. Ook biologisch eten blijft een belangrijk uitgangspunt, omdat het goed is voor de mens en voor onze aarde. We willen dat maaltijden beter aansluiten bij wat nodig is en dat eten dat overblijft een zinvolle bestemming krijgt.
Studenten van Hogeschool Saxion bedenken de Food2Go-app om voedselverspilling tegen te gaan. Cliënten die in de buurt wonen, kunnen voor een klein bedrag een overgebleven maaltijd ophalen.
We zijn één van de initiatiefnemers van de Intentieverklaring Bioregio Twente. Samen met de partners in de regio zetten we ons in om het aandeel biologisch en regionaal in Twente te verhogen.
duurzame beweging
Onze medewerkers, vrijwilligers en cliënten verplaatsen zich elke dag: van huis naar werk, afspraken of andere activiteiten in het kader van een betekenisvolle dag. Elke kilometer telt: onze keuzes hebben effect op onze eigen gezondheid en die van de aarde. Daarom kiezen we waar het kan voor lopen, fietsen, het openbaar vervoer, deelvervoer en steeds vaker voor elektrisch rijden. We zijn ook eerlijk: we rijden nog steeds op fossiele brandstof en gewoontes veranderen niet in één keer.
624.726
kilometers reizen tijdens werk
608.652
kilometers cliëntenvervoer
7.551.936
kilometers (woon-werk verkeer)
In samenwerking met Lease a Bike introduceren we een leasefietsregeling, waarvan in 2026 inmiddels 270 medewerkers gebruikmaken.
We starten met deelvervoer door de inzet van deelfietsen en deelauto’s op verschillende locaties. We organiseren een bewustwordingssessie over mobiliteit, gericht op anders kijken naar reisgedrag en dagelijkse keuzes.
We schaffen 15 elektrische auto’s aan en stellen fietsen en e-fietsen beschikbaar voor zakelijke ritten.
2021 2022
2023
Groene Leefomgeving
Mooiweerfietser
“Ik fiets nu zo’n drie jaar en haal er enorm veel plezier uit. Hoewel ik mezelf een mooiweerfietser noem, pak ik dankzij de voorjaarsfietsbonus steeds vaker de fiets –zelfs voor mijn woon-werkrit van 45 km. Met mijn deelname aan de Alpe d’HuZes in het vooruitzicht is dit voor mij de perfecte motivatie om sterk en goed voorbereid aan de start te verschijnen.”
Gertjan van de Weerdhof
Om het gebruik van deelvervoer eenvoudiger te maken, ontwikkelen we een reserveringsapp voor medewerkers.
Spullen & Afval
Bewustmaking
Mobiliteit
Anders reizen
Gebouwen & Energie
Voeding
In de komende jaren moeten we mobiliteit steeds slimmer en schoner organiseren. Dat vraagt om bewuster om te gaan met verplaatsingen: waar mogelijk minder reizen en, als dat niet kan, zo efficiënt en schoon mogelijk. Er liggen bijvoorbeeld kansen om samen te werken met andere zorgorganisaties in de regio om cliëntenvervoer te combineren. Ook vraagt het erom dat we medewerkers blijven verleiden om anders te reizen: lopend, met de fiets, het openbaar vervoer of deelvervoer. Dit laatste elektrificeren we verder en laten we beter aansluiten op de behoeften van de locaties. Zo werken we toe naar nul uitstoot van onze vervoersbewegingen in 2050.
wagenpark; dit bestaat inmiddels uit 37 elektrische voertuigen.
We starten met een OV-pilot voor medewerkers, om te onderzoeken of er potentie is om OV-reizen te vergoeden en zo te stimuleren.
We verdubbelen de kilometervergoeding voor medewerkers die naar hun werk fietsen in april, mei en juni.
bewust consumeren
4% van het afval en 13% van het grondstoffengebruik is toe te schrijven aan de zorgsector (bron: Green Deal Duurzame Zorg). Veel spullen die we gebruiken, gooien we na één of na een paar keer gebruiken weg. Denk aan wegwerpartikelen en kleding.
Om dit aan te pakken, kunnen we beter kijken naar wat we inkopen en zorgvuldiger omgaan met de spullen die we hebben. Als we iets weggooien, is het belangrijk om dit goed te scheiden, zodat een deel gerecycled kan worden. Medewerkers en cliënten organiseren mooie initiatieven zoals een bezoek aan tweedehandswinkels en repaircafés in de buurt en het inrichten van ruilplekken. Hiermee helpen we elkaar én hoeven we niet iets nieuws te kopen. En op daglocaties worden materialen hergebruikt. Oud hout uit het bos wordt bijvoorbeeld een vogelhuisje of een insectenhotel.
Afvalstromen
In 2025 hebben we in totaal ruim 660.000 kilo afval verwerkt. Dit werd gedaan door Renewi, Twente Milieu, Reisswolf, Ter Horst en Remondis. Bij 53 locaties wordt afval gescheiden ingezameld door Renewi. Van deze locaties hebben we de afvalstromen en percentages in kaart. Sinds 2020 hebben we ons percentage restafval gereduceerd met 12%!
Vertrouwelijk
Met verschillende creatieve projecten gaan cliënten actief aan de slag met hergebruik van materialen. Stukjes oude stof worden make-updoekjes, oude spijkerbroeken worden tassen en resthout wordt brandstof.
Op verschillende locaties gaan cliënten elke week naar buiten om afval op te ruimen. Dat levert gezellige praatjes op met mensen in de buurt, het is prettig om buiten te bewegen en onze omgeving schoner te maken. Hier gaan we een gewoonte van maken!
Incontinentiemateriaal 4,4%
geven we workshops over afval scheiden. Een leuke middag met een blijvend effect.
Groene
Leefomgeving
Spullen & Afval
Workshop afvalscheiden
“Tijdens de workshop over afval was het erg leuk om spullen met elkaar te ruilen. En ik weet nu meer over afval scheiden dan sommige begeleiders, dat geeft een kick!”
Bewoner van locatie Kruidenlaan in Nijverdal
Circulair
Bewustmaking
Mobiliteit
Gebouwen & Energie
Voeding
Met de initiatieven van de afgelopen vijf jaar hebben we een beweging in gang gezet. Maar als we naar de cijfers kijken, zien we ook dat we er nog lang niet zijn. Bewuster omgaan met spullen en afval vraagt tijd en aandacht. De Green Deal Zorg stelt als doel 75% minder restafval en 50% minder grondstoffengebruik in 2030. In 2050 is de gehele zorg circulair, wat betekent dat er geen materiaal wordt verspild. Om daarnaartoe te werken, focussen we ons op duurzame inkoop, het gebruik van de 10R-ladder bij het maken van keuzes en het verder verlagen van het percentage restafval.
Daglocatie De Roos in Goor plaatst een container voor oude elektronica en zamelt in drie maanden ruim 1.100 kilo in. Na dit succes komen er ook op andere locaties inzamelpunten.
Locaties kunnen meedoen aan Afval Goed Geregeld, zodat PD en glas kosteloos worden ingezameld en beter worden gerecycled. Bij de ruilwinkel in Almelo kunnen mensen kleding en spullen uitwisselen.
We plaatsen meer afvalbakken met informatieve stickers om het beter scheiden van afval verder te stimuleren. Verschillende locaties volgen een training over afval scheiden en recyclen.
vastgoed verduurzamen
Elke dag zetten we ons op meer dan 80 locaties in voor een leven vol betekenis.
Met de bouw en verbouw van deze locaties gebruiken we materialen en grondstoffen. Met het gebruik van onze gebouwen stoten we CO2 uit, wat een groot onderdeel is van onze voetafdruk.
Tegelijk willen we minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, zeker in een tijd waarin energieprijzen stijgen door geopolitieke ontwikkelingen. Daarom zetten we ons in om hier slimmer en efficiënter mee om te gaan. Dat betekent meer circulaire materialen in (bijna) energieneutrale nieuwbouw en renovaties en investeren in duurzame technologieën, zoals zonnepanelen en warmtepompen. En misschien wel het belangrijkste: bewuster omgaan met wat we elke dag verbruiken in onze gebouwen, zoals gas, elektriciteit en water.
gasverbruik (2025)
elektriciteitsverbruik (2025)
4.161.475 kWh 1.247.000 kWh 82.657.000 liter
opwek eigen energie (2025)
totale CO2 uitstoot (2025)
We gebruiken voor het eerst deze uniforme methode om onze CO2-uitstoot te berekenen.
Scope 2
Scope 1
589.462 m3 4.690 ton 1.095 ton 1.526 ton
uitstoot ingekochte energie 2.068 ton
directe uitstoot van gasverbruik en vervoersbewegingen eigen wagenpark waterverbruik (2025)
We bouwen woonlocatie De Wiekhof in Tubbergen volgens de BENG norm (Bijna Energie Neutraal Gebouw).
Hiermee lopen we voor op de wettelijke verplichtingen.
We leggen 3.600 zonnepanelen op 21 locaties, zodat we minder fossiele elektriciteit nodig hebben. Locatie De Wielewaal organiseert de Energiestrijd en bespaart in drie maanden € 1.038.
Scope 3 indirecte uitstoot in onze keten1
car-side Woon-werkverkeer: 957 ton car-side Gedeclareerde dienstreizen met voertuig van medewerker: 183 ton bus Cliëntenvervoer: 78 ton trash-can Afvalverwerking: 309 ton
We plaatsen bij woonlocatie De Ereprijs in 29 appartementen slimme thermostaten, zodat de verwarming automatisch omlaag gaat. Bij kinderdagcentrum De Klim Op leggen we een natuurlijke speeltuin aan met hergebruikte materialen.
Van het gas af
“De nieuwe warmtepomp haalt warmte uit de lucht, bodem of water. Daardoor is er geen gas meer nodig om ons gebouw te verwarmen in de winter en te verkoelen in de zomer. Ons gasverbruik is ongeveer vijfduizend kubieke meter per jaar. Dat zal nu nul worden en het elektriciteitsverbruik zal door de warmtepomp iets omhooggaan. Aan het eind van de streep verwachten we dat onze CO2-uitstoot zal dalen met 25%, een mooi resultaat!”
Bart
Bouwhuis,
manager
We leveren woonlocatie De Eschhof op als energieneutraal gebouw, met warmtepompen en zonnepanelen en zonder aardgas. Studenten van Hogeschool Saxion doen onderzoek naar duurzaam bouwen.
Spullen & Afval
Groene Leefomgeving
Bewustmaking
Mobiliteit
Gebouwen & Energie
Voeding
Bouwen aan de toekomst
De komende jaren bouwen we verder op wat we de afgelopen tijd in gang hebben gezet. Niet alles kan in één keer en we hebben te maken met bestaande gebouwen en samenwerkingen. Daarom werken we met kleine, haalbare stappen per locatie en leren we onderweg wat wel en niet werkt. We zijn aangesloten bij de landelijke ambities uit de Green Deal Duurzame Zorg. Dat betekent dat we in 2030 onze totale CO2-uitstoot verminderen met 55% ten opzichte van 2018. In 2050 zijn alle gebouwen zo energiezuinig en stoten we geen broeikasgassen meer uit.
We starten met het registreren van energie en CO2, zodat de impact per locatie inzichtelijker wordt. Studenten van Hogeschool Saxion doen onderzoek naar hittestress in de gebouwen van Aveleijn.
30% van de totale elektriciteitsbehoefte wekken we zelf op. De rest kopen we in als groene stroom uit Nederland.
In plaats van een nieuwe schuur te bouwen, hergebruiken we de oude schuur bij locatie De Marke in Oldenzaal. Met behulp van de DUMAVA-subsidie van de RVO is een warmtepomp geplaatst. Studenten van Hogeschool Saxion doen onderzoek naar nutsvoorzieningen in noodsituaties.
Groen en gezond
De plekken waar cliënten en medewerkers wonen en werken, hebben direct invloed op hoe zij zich voelen. De fysieke omgeving in en rondom locaties is belangrijk. Daarom hebben we aandacht voor groen, zowel binnen als buiten. Even een luchtje scheppen, ademhalen, een vogel zien vliegen — in de natuur zijn doet altijd goed. Daarbij gaat het ook om hoe toegankelijk en bruikbaar de groene leefomgeving is in het dagelijks leven. We kijken daarbij ook breder naar gezondheid en leefomgeving, vanuit een systemische blik waarin mens, omgeving en welzijn met elkaar samenhangen.
Op daglocatie de Posten in Enschede verzorgen cliënten samen met ouderen plantjes.
Bij locatie Rohaan is een grote, groene tuin met moestuin ingericht als betekenisvolle dagactiviteit voor cliënten. De tuin werd ingericht met seizoensgroenten, kruiden, fruit en bloemen voor bijen en vlinders. Saxion-studenten doen onderzoek naar de mogelijkheden om op locatie Akkerstaf in Enschede een zelfvoorzienende tuin te realiseren.
Op locatie Kinderdagcentrum De Toermalijn plaatsen we een pergola om meer schaduw te creëren en zo een fijne en veilige speelplek te bieden, ook op warme dagen.
Groene Leefomgeving
Lekker in het groen
“Het was heel fijn om mee te denken over het ontwerp van onze eigen binnentuin. Straks lijkt het me heerlijk om daar ’s morgens een kop koffie te drinken in het groen, zeker omdat niet iedereen een eigen tuin of balkon heeft. Tegelijk wordt het ook een plek waar we samen kunnen sporten, tuinieren en koken. We vonden het ook belangrijk dat er in de zomer genoeg verkoeling is. En we willen zelf helpen om de tuin netjes en verzorgd te houden.”
Bewoner van locatie Pathmos in Enschede
Bij nieuwbouwprojecten wordt meer aandacht besteed aan duurzaamheid en een groene leefomgeving.
Spullen & Afval
Bewustmaking
Mobiliteit
Naar de toekomst
Gebouwen & Energie
Voeding
We zien dat een groene leefomgeving echt verschil kan maken voor cliënten, bijvoorbeeld in rust, structuur en zelfvertrouwen. Via samenwerking in de wijk en meer buitenbehandelingen kunnen we bijdragen aan zingeving en een betekenisvol leven. Daarnaast bereiden we ons voor op de toekomst, met bijvoorbeeld hitte- en wateroverlast. Daarom gaan we de komende jaren meer tuinen bij onze zorglocaties groener, koeler, biodiverser en klimaatvriendelijker inrichten.
Op locatie Pathmos in Enschede hebben we samen de ideale groene tuin ontworpen. De volgende stap is om de tegels te verwijderen en de tuin tot leven te brengen.
OVerzicht publicaties
Door zichtbaar te maken wat we doen, delen we kennis en inspiratie om duurzame ontwikkeling verder aan te jagen. In de onderstaande publicaties doen we dat met concrete voorbeelden, successen én lessen waar we van leren. Scan de QR-codes om de publicaties in te zien.
De Groene Gehandicaptenzorg
In het vakblad Markant staat Aveleijn-locatie Rohaan centraal als voorbeeld van groene gehandicaptenzorg. De publicatie laat zien hoe medewerkers en bewoners samen werken in de moestuin en hoe bewoners actief meedenken en initiatief nemen.
Ernst Kuipers: bewustwording voor duurzaamheid door ervaringsdeskundigen bij Aveleijn
Oud-minister Ernst Kuipers licht uit hoe Wendy Boxem bij Aveleijn met tekeningen en systeemdenken mensen bewust maakt van hun gedrag en de invloed daarvan op natuur en milieu.
Jeroen Meijerink Award 2025
In 2025 wonnen we de Jeroen Meijerink Award voor groen leiderschap in de zorg, met Susanne Bentvelsen als bestuurder. De jury omschrijft Aardewerk als enthousiasmerend, inspirerend en verbindend, met een sterke rol voor cliënten, familie en medewerkers.
Keynote Zorgcongres
Tijdens het jaarlijkse zorgcongres van Nevi en Intrakoop verzorgde Susanne Bentvelsen een keynote. In haar bijdrage gaat ze in op dat klimaatverandering de zorg direct raakt, bijvoorbeeld door extreme weersituaties bij kwetsbare cliënten. Dat maakt duurzaamheid geen los thema, maar een onderdeel van goede zorg.
Podcast Het Keukentafelgesprek
In deze podcast gaat Susanne Bentvelsen in op Aveleijn, haar loopbaan en het duurzaamheidsprogramma Aardewerk.
Artikel Tubantia
In dit artikel beschrijft Tubantia hoe Aveleijn duurzaamheid concreet maakt met onder meer leasefietsen, een tijdelijke dubbele fietsvergoeding, gasloos bouwen en eten uit eigen moestuin.
feiten &
Elektriciteit (kWh per jaar)
Deze staafdiagrammen geven het elektriciteitsverbruik van Aveleijn weer. In het groen vind je de opbrengst van de zonnepanelen. In 2025 hebben we 30% van de totale elektriciteitsbehoefte zelf opgewekt. De rest van de verbruikte elektriciteit is volledig groene stroom uit Nederland.
-5.000.000
-4.000.000
-3.000.000
-2.000.000
-1.000.000
1.000.000
2.000.000
Gas (m3 per jaar)
Omdat onze nieuwe gebouwen geen gasaansluiting hebben en in onze bestaande gebouwen steeds meer energie wordt bespaard, is de daling in het gasverbruik ingezet.
1.000.000
800.000
600.000
400.000
200.000
0 0
cijfers
Restafval (% per jaar)
In de periode 2019 - 2025 is de capaciteit van Aveleijn met circa 3% gegroeid. Dit effect is niet verwerkt in de grafieken.
In deze grafiek lees je het percentage restafval van de locaties van Aveleijn waar Renewi het afval inzamelt.
Waterverbruik (liters per jaar)
In de onderstaande grafiek is weergegeven hoeveel water Aveleijn per jaar verbruikt. In 2025 verbruikten we ruim 82,5 miljoen liter water. Dat is 3,2% meer dan het jaar ervoor.
50.000.000
duurzaamheidskompas
Om richting te geven aan onze duurzaamheidsambities heeft Aveleijn een duurzaamheidskompas ontwikkeld. Dit kompas bevat richtinggevende principes voor de door Aveleijn gehanteerde thema’s Voeding, Mobiliteit, Spullen & Afval, Groene Leefomgeving en Gebouwen & Energie. Met het duurzaamheidskompas wil Aveleijn duurzaamheid eenvoudig en toegankelijk maken.
GROENE LEEFOMGEVING
We hebben zichtbaar, beschikbaar en bereikbaar groen vanuit al onze locaties.
GEBOUWEN & ENERGIE
We reduceren ons verbruik en bouwen duurzaam.
VOEDING
We eten gezond, plantaardig, in het seizoen, lokaal, biologisch, fairtrade en zonder verspilling.
SPULLEN & AFVAL
We werken met het 10R-model tijdens dagelijkse keuzes.
MOBILITEIT
We sturen aan op mindere en kortere verplaatsingen. De verplaatsingen die nodig zijn, zijn schoon en efficiënt.