Stek magazine over wonen en meer
Nr. 37 / 2021
Kom in beweging
In dit nummer
De natuur telt mee
Voor geen prijs weg willen
Meten is weten
Wat beweegt ons?
De paden op, de lanen in, vooruit met flinke pas Wandelen en zingen, dat gaat prima samen. En wie kent dit liedje niet? Veel mensen komen toch al snel tot een paar regels. Het komt uit de verzamelbundel Jan Pierewiet van Boy Wolsey. Een pareltje met allemaal bekende Nederlandse en Vlaamse liedjes die in heel wat schoolklassen hebben geklonken. Onder moeders paraplu, De Wielewaal, Waar de blanke top der duinen… Nog steeds haken heel wat mensen moeiteloos in bij het horen van deze liedjes.
Wandelen en zingen, allebei gezond ook. Het staalt de spieren, versterkt de longen en je wordt er een opgewekter mens van. En het is bovendien helemaal gratis . Voor Wandel-Franz van der Sluis komt daar nog iets bij. Want wandelen kan ook nog eens heel gezellig zijn. Als fanatiek wandelaar is hij de drijvende kracht achter wandeltochten in en om Lisse. Iedereen mag mee. Voor veel mensen een gezellig uitje en nog gezond ook. Op pagina 11 staat een uitgebreid interview met Franz.
2
Binnen
Nr. 37 / 2021
3
Inhoud
Voorwoord
In goede handen Zo’n anderhalf jaar geleden begonnen drie woningcorporaties aan een nieuw avontuur: het vormen van een stabiele en krachtige woonstichting voor de Bollenstreek. Stek, Vooruitgang en de Noordwijkse Woningstichting werden op 15 februari 2020 één organisatie (onder de naam Stek) en er is sinds die tijd heel hard gewerkt om onze idealen waar te maken. Niet alles ging meteen van een leien dakje. Onze fusie was nog maar net aangekondigd, of de wereld belandde in een corona crisis die diepe sporen trok in ons leven. Ook de service aan u, onze huurders, heeft daar onvermijdelijk onder geleden. Toch kunnen we na al die maanden vaststellen dat onze opzet is geslaagd. De Bollenstreek heeft met het ‘nieuwe’ Stek de sterke woonstichting gekregen die de regio nodig heeft.
14
16
John en Loes Stern wilden graag kleiner wonen en gelijkvloers. En dat bleek zo geregeld.
In coronatijd toch goed contact houden met de huurders? Speeddaten! Een inloopuur waar mensen kunnen kennismaken, hun ervaringen kunnen delen en vragen kunnen stellen. En hoe beviel dat?
Over de vloer
Steentje bijdragen
En verder… 02 Wat beweegt ons? 05 Voorwoord 06 Interview grondig renoveren 10 Hoe zit dat? 11 Op pad met 18 Ruimte voor verbetering 21 Weetjes 22 In gesprek met 24 Bouwprojecten 26 Jaarverslag 2020 32 Dat verdient een bloemetje
28
Groener wonen Wat is de situatie in een woning door het jaar heen? Hoe zit het met de ventilatie, vocht, geurtjes, warmte en geluid? Door daar informatie over te verzamelen kunnen we woningrenovaties in de toekomst beter, sneller en duurzamer uitvoeren.
Colofon Binnen is een uitgave van Stek in Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen Oplage 11.800 exemplaren Eindredactie en realisatie Stek Dick van der Plas, Liesbeth Gort, Margreet Flisijn en Jolanda Meijer
34 Dit is de toekomst
Redactie Smidswater Ontwerp Smidswater Fotografie Corine Zijerveld, Drukwerk Veenman+
35 Puzzel
Dit voorwoord is dan ook meteen mijn slotakkoord. Bij het samengaan van onze drie corporaties is besloten dat Stek na een opstartperiode verdergaat met één bestuurder. Gezien de grote vorderingen is die periode nu voorbij en leg ik op 1 juli van dit jaar mijn werkzaamheden neer. Een groot aantal van u heeft mij maar betrekkelijk kort als bestuurder meegemaakt. Dat geldt niet voor onze Noordwijkse huurders. Met een goed team hebben we de afgelopen jaren onze broodnodige rol als sociale volkshuisvester opgepakt. Zichtbare resultaten hiervan zijn onder andere het nieuwbouwcomplex De Rederijker, de uitvoering van het bouwplan voor de locatie Northgo, de grote renovatie van de woningen Kruidhof/Van de Mortelstraat en het initiatief voor het Thuishuis voor senioren. Het contact met de huurders en hun vertegenwoordigende organisaties heb ik altijd als heel prettig en inspirerend ervaren. Ik dank op deze plek dan ook iedereen die constructief en positief kritisch heeft meegewerkt aan een beter woonklimaat in de Bollenstreek. Ik laat u achter in heel veel bekwame handen, onder wie die van mijn collega-bestuurder Hans Al. Stek is en zal van meerwaarde zijn voor de huurders en woningzoekenden die in dit gebied afhankelijk zijn van een sociale huurwoning om fijn en betaalbaar te wonen. Het ga u goed! Willem van Duijn Bestuurder Stek
4
Binnen
Nr. 37 / 2021
5
Interview
De laatste puntjes worden nog afgewerkt, van zonneschermen tot en met de muurtjes om de tuinen. Waar een paar jaar geleden de schrik er even goed inzat vanwege de mogelijke sloop, genieten de huurders nu de eerste zomer van hun gerenoveerde huizen. We spraken er een aantal over hun ervaringen met deze wel zeer grondige renovatie. De oudste huurder, Willem Plug, woont er ook al het langst. Maar liefst 59 jaar.
Grondig renoveren
Voor geen prijs weg willen
“Je kunt je voorstellen dat ik het echt niet leuk had gevonden als mijn woning zou worden gesloopt. Ik was blij dat ze toch gingen renoveren. Als ik mijn huis uit had gemoeten, zou dat een hele onderneming voor me zijn geweest hoor”, zegt Willem Plug. Ondanks dat het oude huizen zijn, heeft Willem zelf eigenlijk nooit last gehad van problemen met zijn woning. Toch was hij blij met de renovatie en dat hij niet
‘Dan moest ik van de ene naar de andere kant van het huis’
Projectleider Philip van der Post over het traject Het was bij Stek zijn laatste klus voordat hij met pensioen gaat, maar zeker niet de makkelijkste. “Zo’n grondige renovatie is ook voor ons heel bijzonder. Omdat de bewoners tijdens de werkzaamheden gewoon in hun huizen bleven, is het voor hen heel ingrijpend geweest.” Daar kwam nog eens bij dat projectleider, opzichter en bouwers te maken kregen met uitzonderlijke omstandigheden: een coronapandemie, die alles nog veel ingewikkelder maakte. “We hebben ons de blaren op de tong moeten praten om de bewoners te informeren en ze betrokken te houden.” Veel van die huurders zijn al op leeftijd en van verschillende nationaliteiten. Ondanks de wisselwoningen die beschikbaar waren voor de momenten dat de overlast teveel werd, is er veel van hun incasseringsvermogen gevraagd. “Ga maar na: nieuwe gevels, een nieuw dak, nieuwe kozijnen, een nieuwe mechanische installatie, grotere balkons en voor een aantal bewoners ook een andere keuken, badkamer en toilet.” En dan is Philip nog niet eens compleet in zijn opsomming. Maar het resultaat mag er zijn. De rijtjeswoningen aan de Van de Mortelstraat en Kruidhof staan er weer als nieuw bij.
Bets van der Niet
De klus is geklaard. De woningen aan Kruidhof/Van de Mortelstraat in Noordwijk zijn gerenoveerd. Hoewel het woord ‘renovatie’ eigenlijk de lading niet dekt. “In feite ging het bijna om ‘nieuwbouw’, terwijl de bewoners gewoon thuis konden blijven wonen”, legt projectleider Philip van der Post van Stek uit. De verouderde woningen kregen onder meer nieuwe gevels en een nieuw dak met zonnepanelen. Ze zijn behalve comfortabeler ook veel zuiniger geworden. “We hebben er een soort theemuts overheen gezet”, lacht Van der Post. 6
Binnen
tijdelijk hoefde te verkassen. “Ik was blij dat ik kon blijven wonen, maar de verbouwing was soms wel even moeilijk. Dan moest ik van de ene naar de andere kant van het huis.” Willem grijpt de renovatie meteen aan om zijn huis nog mooier te maken. “De jongens, ik heb drie kleinzoons en een kleindochter, hebben nieuwe vitrage opgehangen. Ze komen binnenkort ook een andere vloer leggen.” Hij kijkt ernaar uit dat ze ook de
Nr. 37 / 2021
7
Interview Het lijkt nieuwbouw, maar is renovatie De Van de Mortelstraat en Kruidhof hebben een echte metamorfose ondergaan in de afgelopen maanden. Met als mooiste resultaat dat niemand tijdelijk uit zijn woning hoefde, het woongenot enorm is toegenomen en veel bewoners het nog gezellig vonden ook.
‘We werden heel goed ingelicht’
Willem Plug
‘ Het is hier zo gezellig wonen, lekker levendig’
muurtjes bij de tuinen komen opknappen en de zonneschermen gaan ophangen. “Die zijn ze pas komen inmeten.”
Een hele nieuwe badkamer en toilet Ook Bets van der Niet verheugt zich op de nieuwe zonneschermen. Zij geniet nu ook al intens van haar fijne tuin. 23 jaar geleden kwam ze wonen in haar woning aan de Van de Mortelstraat. Dus toen het bericht kwam dat haar woning misschien gesloopt zou worden, vond ze dat echt niet leuk. “Helemaal geen fijn bericht, want dan moet je weer ergens anders heen. Ik had wel een vochtprobleem in de buitenmuur van het huis, maar toch.” Ze was dan ook erg blij dat de woning grondig gerenoveerd ging worden. “Die renovatie, die viel me alles mee en je bent het ook heel gauw weer vergeten hoor.” Bets werd door haar buurman altijd netjes op de hoogte gehouden over de verbou-
8
wing, want met haar 85 jaar was het best lastig om naar de informatie-avonden toe te gaan. “Zo wist ik hoe het eruit zou komen te zien, daar kreeg ik dan plaatjes van te zien. En het is nu echt hartstikke prachtig. Je herkent het niet meer terug! Ik heb zelfs een hele nieuwe badkamer en toilet!” Nu het huis zo mooi is geworden grijpt ze de gelegenheid aan om haar voortuin te laten opknappen. Zo maakt ze het plaatje helemaal compleet om er nog jaren met ontzettend veel plezier te gaan wonen. “Het is hier zo gezellig wonen, lekker levendig. Echt een hele leuke straat. Ik zou hier voor geen prijs weg willen.”
Net een nieuwbouwwijk Jacques Berbee is de vriendelijke buurman van Bets die haar altijd zo goed op de hoogte heeft gehouden. Ruim 10 jaar geleden kwam Jacques samen met zijn vrouw in Noordwijk wonen in de huidige woning aan de Van de Mortelstraat. “Ik ben zelf opgegroeid in Noordwijkerhout, maar
Binnen
Fam. Berbee
vond Noordwijk altijd al vreselijk gezellig. Ik geniet van de toeristen en de strandtenten en de gezelligheid eromheen.” Hij is ontzettend positief over de manier waarop de hele renovatie is verlopen. “We werden heel goed ingelicht. We zijn naar verschillende informatieavonden geweest en zo kregen we een goed beeld van wat er ging gebeuren. We konden kiezen voor een wisselwoning of blijven wonen. Dat laatste deden wij, omdat ik graag op de hoogte ben van wat er in mijn huis gebeurt.” Jacques vond de verbouwing zelfs gezellig. “Ik vond het gezellig al die mensen om ons heen, je hebt een
Nr. 37 / 2021
praatje en je ziet het opknappen. Het lijkt nu net een nieuwbouwwijkje. We hebben zelfs een wat grotere binnenruimte gekregen en het is nu heel comfortabel wonen. Ik ben ontzettend blij met het resultaat.”
Comfortabel wakker worden Voor Marco Meeuwenberg die aan het Kruidhof woont, resulteerde de renovatie in een huizenruil met de bovenbuurman. “Dat kwam voor mij goed uit vanwege mijn gezondheid en ik heb nu zelfs een tuintje wat super is. Ik was helemaal niet tegen slopen, dan krijg je daarna iets mooi nieuws. Nu blijft de binnenkant toch oud, dacht ik. Maar echt petje af hoe is het is geworden.
9
Hartstikke mooi en het houdt fantastisch de warmte binnen. Het blijft gewoon 18 graden in huis als je ‘s nachts de kachel op 16 zet. Dat is heel comfortabel om zo wakker te worden. Dat was vroeger echt niet zo.”
Op pad met
Hoe zit dat?
1. Wel of geen recht op huurverlaging
Eenmalige huurverlaging 2021 Huurt u een woning met een sociaal huurcontract van Stek? Dan kunt u eenmalig een huurverlaging krijgen. Dit is door de overheid bepaald in de Wet Eenmalige Huurverlaging 2021. Als u daarvoor in aanmerking kwam op basis van uw inkomen van 2019 dan gaat de huurverlaging automatisch in. U heeft daarover van ons in april een brief gekregen. Heeft u geen brief van ons ontvangen en is uw inkomen in 2020 of 2021 wel gedaald? Volg dan het stappenplan hiernaast om te zien of u recht heeft op huurverlaging.
Was uw inkomen in 2019 onder het maximale inkomen? Of is uw kale huur hoger dan hieronder genoemd? Dan kunt u in aanmerking komen voor de eenmalige huurverlaging. Aantal personen in uw huishouden
Uw inkomsten samen is gelijk of lager dan
Uw huur zonder servicekosten is hoger dan
1 zonder AOW
€ 23.725
€ 633,25
1 met AOW
€ 23.650
€ 633,25
2 zonder AOW
€ 23.200
€ 633,25
2 waarvan minimaal 1 met AOW
€ 23.075
€ 633,25
3 of meer zonder AOW
€ 22.200
€ 678,66
3 of meer waarvan minimaal 1 met AOW
€ 23075
€ 678,66
Wandelen Door de verborgen schoonheid van Lisse
2. Documenten verzamelen wij hebben de inkomensgegevens van de afgelopen 6 maanden nodig van u en van alle personen die ingeschreven staan op uw adres. Behalve van kinderen tot 27 jaar.
Wat hebben wij nodig? • Een uittreksel Basisregistratie Personen van uw gemeente. Let op: U moet aangeven dat uw huisgenoten met hun geboortedatum ook vermeld worden. • Loonstroken van werkgevers van de afgelopen 6 maanden. Geen bankafschriften. U mag ook een inkomstenverklaring van 2020 inleveren of de jaaropgaves van 2020. • Ontvangt iemand in uw huishouden een uitkering? Verzamel per uitkering de specificaties van de laatste 6 maanden. • Ontvangt iemand in uw huishouden AOW of pensioen? Verzamel de specificaties van de laatste 6 maanden. • Is iemand in uw huishouden ZZP-er? Vraag dan een verklaring van de boekhouder over het inkomen van de afgelopen 6 maanden. • Maak met een stift burgerservicenummers (BSN) onleesbaar. Op de website van Stek staat een formulier waarmee u de aanvraag kunt indienen.
Goed om te weten Als u de huurverlaging krijgt, geven wij de nieuwe huur door aan de Belastingdienst. Omdat u minder huur gaat betalen, krijgt u misschien ook minder huurtoeslag. U ontvangt hierover bericht van de Belastingdienst. U bent er zelf verantwoordelijk voor dat de gegevens kloppen. U moet dan ook zelf controleren of het goed is doorgegeven. Kijk voor meer informatie op www.rijksoverheid.nl/huurverlaging2021
10
Binnen
Met zijn voorliefde voor wandelen stippelt Franz van Sluis (72 jaar) al jarenlang de mooiste en meest bijzondere wandelroutes uit door heel Nederland. Op welke plek hij ook komt, Lisse draagt hij in zijn hart mee. Sinds de oprichting van ‘Wandel Je Fit’ deelt Franz zijn passie voor wandelen én Lisse met vele andere wandelaars. Nr. 37 / 2021
11
Op pad met Plekjes die je niet mag missen De top 3 wandelplekken in Lisse volgens Franz: • Het Keukenhofbos • De dijken langs de Ringvaart • De bollenvelden in Lisse en omgeving.
Wandel mee!
“Inmiddels wandel ik elke week op dinsdag en donderdag met tientallen leeftijdsgenoten, maar ook jonge mensen zijn van harte welkom. Onze wandelclub is gratis toegankelijk voor iedereen die meer wil bewegen, het prachtige Lisse wil ontdekken en gewoon gezellig wil bijkletsen met buurtgenoten.’’ Het sociale contact met elkaar staat centraal en er wordt onderling gewisseld van wandelpartner. Natuurlijk houden we nu wel voldoende afstand.” Na zijn opleiding aan de Middelbare Hotelschool in Amsterdam, verhuisde Franz naar Oostenrijk waar hij 15 jaar in de horeca werkte. Daar zette hij bijna 17.000 stappen per dag. Hij miste de Nederlandse cultuur en keerde terug naar Nederland. Van Sluis ging aan de slag bij hotel-restaurant De Nachtegaal en vestigde zich in Lisse. Nu ruim 35 jaar later, en al jaren een tevreden huurder van Stek, is zijn passie voor wandelen alleen maar gegroeid.
Wandelen voor lichaam en geest “Door mijn werk bij De Nachtegaal heb ik door de jaren heen veel mensen leren kennen en kwam ik tot de ontdekking dat er veel eenzaamheid speelt onder ouderen. Ik wilde een manier bedenken om mensen bij elkaar te brengen, maar wel buitenshuis. Omdat Lisse in een prachtige omgeving ligt, ben ik wandelroutes gaan uitstippelen. Om de lichamelijke beweging te stimuleren, maar vooral ook voor het sociale aspect.’’ Samen met een medewerker van WelzijnsKompas is Wandel Je Fit vanuit die gedachte ruim drie jaar geleden ontstaan.
Met Wandel Je Fit organiseert hij wekelijks wandeltochten en heeft hij 23 unieke routes in de omgeving uitgezet. “In het weekend ga ik met mijn vriendin Thea op pad, zetten we alle mooie plekken op papier en werken we dit uit tot een nieuwe route. Ik heb mijn vriendin Thea zelfs door Wandel Je Fit leren kennen.’’
De mooiste plekjes De wandelroutes van Franz zijn divers, maar hebben één ding gemeen: de mooie plekjes van Lisse ontdekken. Het Keukenhofbos is één van zijn favorieten. “Ze hebben er een Kabouterwandeling speciaal voor de kinderen, een prachtig kasteel, een museum
‘ Het sociale contact met elkaar staat centraal’
en natuurlijk geweldige wandelpaden.’’ Maar ook op de Achterweg-Zuid in Lisse komt hij graag. “Daar loop je in het voorjaar langs prachtige tulpen, narcissen en hyacinten. De kleuren en geur alleen al, dat is echt uniek.’’ Als ervaren wandelgids vertelt Franz ook graag over de geschiedenis van Lisse. “Er zijn wandelaars die al 70 jaar in Lisse wonen en met onze wandelroutes nog steeds nieuwe plekken ontdekken. Lisse is maar een speldenknop op de Nederlandse kaart, maar mensen blijven versteld staan hoeveel verborgen schoonheid de gemeente heeft. We hebben drie hofjes in Lisse, maar ik denk dat 80 procent van de inwoners de geschiedenis van deze hofjes niet kent.’’
De makkelijkste vorm van beweging “Wij zijn een gezellige club van individuele mensen die graag wandelen. Voor jong en oud, voor doorgewinterde wandelaars en beginners. Iedereen die redelijk vitaal is kan zeven kilometer wandelen. Zo lang je maar wandelt in je eigen tempo.’’ Zo past
12
Binnen
Nr. 37 / 2021
Franz zijn routes ter plekke aan, op basis van de wandelgroep van die week. Ook voor mensen met een rollator of beperking is het mogelijk om mee te wandelen. De wandelgroep is dan ook enorm divers, er ontstaan nieuwe vriendschappen en er ontstaan zelfs nieuwe initiatieven. Een deel van zijn club wandelt binnenkort van Portugal naar Pieterburen. “Dat vind ik geweldig om te zien, dat ik een plek heb opgericht waar mensen elkaar vinden.’’
Iedereen mag mee wandelen. 10.000 stappen is het uitgangspunt van elke wandeling. Dat is ongeveer zeven kilometer. Soms iets meer of minder. Op dinsdag verzamelen de wandelaars om 18.30 uur bij het winkelcentrum Poelmarkt, Vivaldistraat 1. Op donderdagavond verzamelen ze om 19.00 uur bij de Poelmarkt. Deelname is gratis. Meewandelen is voor eigen risico. Wil je een keer mee wandelen of meer informatie over Wandel Je Fit?
Geen uitdaging te groot Er is geen specifieke plek of route waar Franz nog graag wil wandelen, maar wel is hij momenteel bezig met de NoordHolland Wandelroute van 285 kilometer lang. “Ik ben vorig jaar met een van onze wandelaars begonnen aan deze route van Huizen naar Den Helder. Wel in etappes natuurlijk. We hebben daar nu 245 kilometer van gewandeld en willen nog een aantal etappes op Texel lopen. Daar hebben we nog even mee gewacht, omdat alle horecagelegenheden tot voor kort dicht waren. Als ervaren horecaman mag ik graag ook bij collega’s te gast zijn. Daar geniet ik ontzettend van.’’
13
Neem dan contact op met Franz van Sluis via franzvansluis@telfort.nl of 06-51654905.
Over de vloer Een huis is een thuis. Voor iedereen is de invulling daarvan net even anders. Dat geldt voor de jongere generatie die voor het eerst op zichzelf gaat wonen. En ook voor een ouder stel dat zo lang mogelijk zelfstandig wil blijven wonen.
Voorrang voor senioren
Senioren die naar een seniorenappartement willen verhuizen en een eengezinswoning achterlaten, krijgen voorrang. En daar wordt graag gebruik van gemaakt. Huurders vanaf 55 jaar kunnen hun eengezinswoning inruilen voor een gelijkvloers appartement dat beter bij hun behoefte past. Bijvoorbeeld omdat er een lift is. Er geen overtollige ruimtes zijn en geen tuin die onderhouden moet worden. Een appartement waar ze nog heel lang kunnen blijven wonen ook. De huurprijs van zo’n appartment is afhankelijk van het type appartement en het inkomen. Zo betaalt iedere bewoner een passende prijs voor het nieuwe appartement.
Van een eengezinswoning naar een appartement
Daaaag grote tuin en trappen De grote tuin was de voornaamste reden dat Nico en Lenie van der Meer gingen verhuizen: “Het onderhoud was niet meer te doen voor ons. Daarom zijn we op zoek gegaan naar een andere woning
14
Binnen
Nr. 37 / 2021
waar we net zo fijn konden wonen, zonder het vele onderhoud. Er kwam een mooie seniorenwoning vrij. Daar hebben we op gereageerd via Huren in Holland Rijnland en inmiddels zitten we er al een tijdje in.’’
In het centrum
Voor John en Loes Stern werd hun oude woning te groot. “We wilden kleiner en gelijkvloers gaan wonen. Geen trappen meer hoeven te lopen is voor ons echt een groot pluspunt. Na de bezichtiging hadden we binnen een week de sleutel. Het contact met Stek is altijd al prettig geweest, ook nu werd alles perfect voor ons geregeld.’’
Hun seniorenwoningen liggen centraal in het centrum van Lisse. Lenie vindt de ligging geweldig. “Ons nieuwe appartement ligt lekker dicht bij alle voorzieningen in het dorp. Alles is op loopafstand, dat is echt super.’’ Ook Loes vindt de locatie fantastisch, maar zeker ook het contact tussen de bewoners onderling. “We wonen zelfstandig, maar zijn toch onderdeel van een hechte gemeenschap. We hebben veelal dezelfde leeftijd en iedereen maakt een praatje met elkaar.”
Met de seniorenregeling krijgen nieuwe bewoners niet alleen een appartement dat bij hun wensen past, maar ook tips en ondersteuning bij praktische zaken rondom de verhuizing. Eenmaal gesetteld staat een klusjesman eenmalig klaar om in een paar uurtjes wat klusjes te doen zoals een een schilderijtje ophangen, een lampje aansluiten, enz.
In hun complex wonen zelfs meerdere mensen die ze nog vanuit hun vorige buurt kennen. “Dat maakt het echt leuk wonen. We kenden al wat bewoners hier, maar leren ook nog steeds nieuwe mensen kennen. We hopen hier nog jaren fijn te wonen, maar dat gaat wel goedkomen. Wij willen hier niet meer weg, dit is echt ons laatste stekkie.’’
15
Steentje bijdragen
Ontmoetingen in coronatijd
Van probleem naar oplossing
Samen sterker met speeddates
Afgelopen jaar was het lastig om de verbinding met huurders te houden, en door de coronamaatregelen nam de eenzaamheid verder toe. Voornamelijk onder senioren is dat een belangrijk knelpunt. ’’We werken veel vanuit huis, contact met de huurders gaat via telefoon of e-mail en we doen alleen nog noodzakelijke woningbezoeken’’, vertelt woonconsulent Naziha Bouataouan. “Waar normaal gesproken het contact met de huurders wordt opgezocht, moeten we wegens corona het live contact beperken. De speeddate is een creatieve oplossing om toch in contact te komen met huurders en te helpen bij de eenzaamheid die er speelt. In de wooncomplexen is voldoende ruimte om afstand te houden en huurders hoeven het gebouw dus niet te verlaten.”
Open kunnen communiceren staat centraal
Met de uitbraak van de coronacrisis staan de woonconsulenten en wijkbeheerders van Stek voor een grote uitdaging. Want hoe houd je contact met huurders als persoonlijk contact zo veel mogelijk moet worden vermeden? Zo is ‘speeddaten’ ontstaan. Een veilig contactmoment tussen woonconsulent en huurder. Een inloopuur waar mensen kunnen kennismaken, hun ervaringen delen en vragen stellen.
De eerste speeddates waren in maart. Bij verschillende wooncomplexen was een uur gereserveerd voor bewoners om aan te schuiven. De eerste editie was een groot succes en leverde veel positieve reacties op. Ook in het wooncomplex van woonconsulent Corné van der Wel. “In de eerste 10 minuten maakten we kennis met elkaar, bespraken we wat er leeft in het complex en kregen huurders de ruimte om vragen te stellen. Belangrijk is dat mensen hun verhaal kwijt kunnen en dat we knelpunten stapsgewijs met ze oplossen. Maar ook voor gewoon een gezellig gesprek is er voldoende ruimte.’’ Wijkbeheerder Eugene de Bles fungeert vaak als een verbindende schakel tussen de huurders in de wijk en partners waar Stek mee samenwerkt. “Een probleem aankaarten hoeft niet altijd veel tijd te kosten, en de oplossing is vaak dichterbij dan verwacht. Tijdens een speeddate vertelde een huurder over het vervuilde dak waar hij vanuit zijn woning op
16
Binnen
‘Belangrijk dat mensen hun verhaal kwijt kunnen’ uitkijkt. Ik heb direct contact gelegd met het schoonmaakbedrijf en binnen twee dagen was het dak gereinigd. Zonder de speeddate waren we wellicht niet in contact gekomen met elkaar, en hadden we dit niet zo snel kunnen aanpakken.’’
Samen tegen eenzaamheid Het effect dat corona heeft op eenzaamheid is een bekend probleem. Naziha vertelt: “Door de speeddate kunnen we dit beter signaleren en huurders informeren over mogelijkheden om in contact te komen met anderen. We kunnen direct tips geven hoe huurders geholpen kunnen worden.” Zo brengt Naziha huurders actief op de hoogte van alle aangepaste activiteiten die WelzijnsKompas aanbiedt. Ook ideeën om het complex beter te maken zijn welkom. “Een huurder wilde graag
Nr. 37 / 2021
met ons meedenken en had een lijst met verbeterpunten bij zich. Ze had dit speciaal voorbereid voor de sessie. Zo kijken we samen wat we kunnen verbeteren
Een gezellige ochtend met nieuwe ontmoetingen Ondanks de gesprekken over belangrijke onderwerpen, leveren de speeddates ook veel leuke momenten en nieuwe ontmoetingen op. Bijvoorbeeld een huurder die het moment aangreep om zijn tevredenheid te uiten en een complimentje aan de woonconsulent te geven. Er ontstaan ook ontmoetingen tussen huurders onderling in het complex. Bij een speeddate vond zelfs spontaan een kringgesprek plaats. Uiteraard op 1,5 meter gingen verschillende huurders met elkaar over een aantal onderwerpen in gesprek. “Mensen haakten aan in het
17
gesprek en wisselden ideeën uit. Het is mooi om te zien dat wij dit als corporatie met een laagdrempelige sessie kunnen faciliteren’’, aldus Corné.
De vervolgdates Stek wil het speeddate-initiatief ook na de coronacrisis in stand houden, als de agenda het toelaat. Woonconsulent Naziha: “Ondanks dat Stek een grote organisatie is, blijven we graag dichtbij onze huurders. Door de hoge opkomst merken we dat huurders behoefte hebben aan het persoonlijke contact. Daarnaast levert het op veel vlakken nieuwe inzichten op. Daar kunnen wij weer actief mee aan de slag om er echt voor onze huurders te zijn en te doen wat we beloven. Zo krijgen we samen veel voor elkaar.’’
Ruimte voor verbetering
‘We werken volgens het principe van hoor en wederhoor’ natuurlijk heel veel impact. Hoe lang staat iemand al op de lijst? Heeft iemand vaker niet betaald? Hoe komt het dat er niet is betaald? Is iemand zelf meteen in actie gekomen? We gaan echt niet over één nacht ijs.”
Wanneer klagen?
Rijdende rechter voor huurdersperikelen
Klachtencommissie Wonen Natuurlijk is er wel eens onenigheid tussen een huurder en Stek. Om ervoor te zorgen dat een huurder dan niet tussen wal en schip belandt, is er de onafhankelijke Klachtencommissie Wonen (KCW).
18
Binnen
De KCW is een soort ‘rijdende rechter’ die zich over geschillen buigt tussen huurders en onder andere Stek. Onder andere, want de KCW behandelt ook klachten voor MeerWonen (Kaag en Braassem, Oegstgeest) en Sint Antonius van Padua ( Noordwijkerhout). Zijn er eigenlijk veel klachten? En om wat voor klachten gaat het eigenlijk? We vragen het aan de commissieleden Annelies Koningsveld en Barbara Boertje. Annelies heeft op dinsdag 24 mei afscheid genomen. Na vier jaar zat haar termijn erop. Barbara is nu bijna een jaar de nieuwe voorzitter.
Nr. 37 / 2021
Menselijke maat voorop Naast klachten over deze verhuurders behandelt de commissie ook klachten over inschrijvingen bij Huren in Holland Rijnland. Annelies: “Vaak gaat het bij deze centrale inschrijfplek over de plaats op de ranglijst voor de toewijzing van een woning. Hoe langer je inschrijving staat, hoe hoger op de ranglijst. Als je je inschrijving niet jaarlijks verlengt en betaalt, verlies je al je opgespaarde jaren. Dat is erg zuur." Barbara: “Voor ons is de menselijk maat belangrijk in de discussie daarover. De jaarlijkse kosten voor verlenging van de inschrijving zijn slechts € 7,50, maar als je al je jaren kwijtraakt, dan heeft dat
19
Wanneer kun je als huurder met een klacht naar de commissie stappen? Annelies: “Wij buigen ons over klachten die in de ogen van de huurders niet bevredigend zijn opgelost. Daarom kijken we eerst of een klacht nog loopt. Anders kunnen we nog niet zoveel doen.” Barbara: “Waar we in die fase wel iets aan doen, is als een klacht te lang blijft liggen. Als we de verhuurder daar attent op maken wordt de klacht doorgaans snel opgepakt. We signaleren natuurlijk ook van alles, en niet alles heeft direct met de klacht zelf te maken. Jaarlijks zitten we met de verhuurders rond de tafel. Dan gaat het meer over de rode draad. Wat kunnen we leren uit de klachten? Zijn er dingen die we kunnen voorkomen? Zo verbeteren we ook de kwaliteit van de klachtenbehandeling.”
Hoor en wederhoor Pas als een huurder het niet eens is met de uitkomst van een behandelde klacht,
Ruimte voor verbetering
Weetjes
Wist je dat...
Klagen doe je zo Hoe en wanneer je een klacht kunt indienen, staat op de website van Stek. Via de website kunt u ons trouwens ook tips en complimentjes geven. Die zijn net zo welkom als een klacht.
Energie besparen Bijna de helft van de energierekening voor een huishouden bestaat uit verwarmingskosten. Met zuinig stoken valt dus veel winst te behalen. Warm water is goed voor zo’n 13 procent van de energierekening, alle apparaten en lampen in huis nemen zo'n 37 procent voor hun rekening.
Duurzaamheid is hot. En terecht. Daarom twee tips om het milieu een handje te helpen. is er echt werk aan de winkel voor de commissie. Annelies: “We werken volgens het principe van hoor en wederhoor. Onze secretaris controleert eerst of de klacht bij de verhuurder bekend is en daar is afgehandeld. Zo ja, dan verzamelt de secretaris alle informatie. Wij buigen ons vervolgens over de vraag of een klacht goed is afgehandeld of niet. Zo nodig organiseren we ook een hoorzitting.” Barbara vindt die hoorzitting erg belangrijk. Ze wil, nu de samenleving langzaam weer van het slot gaat, meer hoorzittingen organiseren. Barbara: “Mijn ervaring is dat als mensen met elkaar in gesprek gaan, er al snel meer begrip ontstaat. Heel veel zit in communicatie. Mensen hebben zich in hun eigen gelijk ingegraven. Door te luisteren, te vragen, en zo tot de kern van de zaak te komen, weet ik meestal het gesprek wel los te trekken, waardoor er ruimte ontstaat om naar een oplossing te zoeken. Ik merk dat de verhuurder het ook fijn vindt dat er fris en onafhankelijk naar een klacht wordt gekeken. Daar leren ze ook van.”
Met eigen ogen Annelies: “Ook gaan we weleens op ‘schouw’. Een paar leden van de commissie gaan dan naar een woning. Soms moet je echt ter plekke kijken wat er aan de hand is. We maken foto’s van de situatie en delen die met onze
Er zijn allerlei dingen die je kunt doen om energie te besparen. Stek helpt daarbij met een programma om woningen te isoleren en zonnepanelen te plaatsen. Warm water kan je simpel besparen met een waterbesparende douchekop. Je zal het verschil onder de douche niet merken, maar wél in de portemonnee. En douche maximaal 5 minuten per keer. Gemiddeld staan we 9 minuten onder de warme douche.
Papier is oké, vet en doekjes: nee commissieleden, zodat die zich ook een oordeel kunnen vormen.” In 2020 kwamen er 11 klachten binnen over Stek. Stek beheert ruim 11.000 woonruimtes. Drie klachten zijn bemiddeld en alsnog opgelost. Eén klacht was terecht en de overige bleken niet ontvankelijk of ongegrond, bijvoorbeeld omdat de procedure nog liep. Barabara: “Ik vind dat de verhuurders het goed doen. Er komen echt niet veel klachten binnen en de verhuurders houden zich doorgaans uitstekend aan de verschillende doorlooptijden die voor een klacht bestaan. Maar het blijft mensenwerk. Er kan weleens iets misgaan.”
Opvallende klachten Klachten die zij zich goed herinneren hebben altijd wel iets eigenaardigs. Annelies: “Ik herinner me een vrouw met een konijnenopvang in haar tuin. In het begin ging dat prima. Allerlei vrijwilligers,
20
onder wie ook de buren, hielpen mee. Daar kwam echter een beetje de klad in en het begon wel erg te stinken. Met het bestemmingsplan van de gemeente in de hand is dat toen tot een einde gebracht. Daarin staat wat je wel en niet mag doen met je woning. Als ZZP’er kun je er natuurlijk wel een bedrijfje vestigen, maar je kunt van je huurwoning geen kantoor maken of een café. Ook een konijnenopvang in je tuin is een bedrijfs matige activiteit en dat mag dus niet.” Barbara denk meteen aan de overlast door duiven. “Er zijn in appartementencomplexen wel eens duivenvrouwtjes. Dat zijn oudere vrouwen die erg van vogels houden en daarom op de galerij voortdurend de duiven voeren. Op en rond die plek komt dan alles onder de duivenpoep te zitten. Dat kan natuurlijk niet.” Zijn er ook wel eens duivenmannetjes? “Vast wel, alleen ik ben ze nog niet tegengekomen.”
Binnen
We spoelen de gekste dingen door de wc. Rijbewijzen, luiers, tampons, maandverband, boeken en zelfs gereedschap. Allemaal dingen die niet thuishoren in het riool. Maar vooral vet en vochtige doekjes zorgen vaak voor verstoppingen. Het is erg duur om deze verstoppingen op te lossen. Ook zijn vet en doekjes in het riool slecht voor het milieu. Gooi deze daarom niet in het toilet of de gootsteen.
Ook met je apparaten kun je besparen. Vervang je oude koelkast bijvoorbeeld op tijd. En doe echte energieslurpers de deur uit. Gebruik elk apparaat efficiënt: draai pas een was als de trommel vol is, en laat de tv niet aan als niemand kijkt.
Als vet afkoelt, dan stolt het. Vet in het rioolwater kleeft aan de binnenkant van de rioolbuizen. Elke keer als er vet in het riool komt, plakt er meer vet aan het riool. Samen met vochtige doekjes wordt het een grote, harde massa. Dat zorgt voor verstoppingen. Dat kan gebeuren in uw eigen huis, maar ook verderop in rioolbuizen en rioolgemalen.
Tips Veeg restjes (afgekoelde) olie of vet met keuken papier uit de pan en gooi dat in de vuilnisbak. Giet na het frituren vet of olie terug in de verpakking en lever het in bij de Milieustraat. Gooi vochtige doekjes altijd in de vuilnisbak.
Nr. 37 / 2021
21
In gesprek met “Soms blijkt dat een kolonie van meer dan 50 vleermuizen tussen de muren van een woning woont.” Aan het woord is Pieter Belo van het ecologisch adviesbureau Habitus. Als jongen zat hij al met zijn schepnetje in de slootjes te zoeken naar wat daar allemaal aan leven krioelde. Zijn belangstelling voor de natuur is nu zijn werk geworden.
50 nesten
Voor Stek zorgt hij er samen met zijn collega’s voor dat bij renovatie of onderhoud aan de huurwoningen goed met natuurbescherming wordt omgegaan. Woningen en natuurbescherming? Ja!
Voor vogels hoeft Pieter niet bij nacht en ontij over straat. Die kun je gewoon overdag tellen. Hij heeft ruim 50 nesten van gierzwaluwen aangetroffen op vijf verschillende plekken. “Gierzwaluwen zijn voor hun nestplaats gebonden aan gebouwen. Van nature is het een rotsbroeder, maar in Nederland heb je weinig rotsen. Zeker huizen die wat ouder zijn, hebben voldoende spleten en kieren waar de gierzwaluw graag in nestelt.”
Als er iets aan een huis moet gebeuren, bijvoorbeeld bij het onderhouden of verduurzamen van een woning, dan komt de Wet Natuurbescherming om de hoek kijken. Dat is het moment dat Pieter in actie komt. “We maken altijd eerst een inventarisatie van welke beschermde dieren aanwezig zijn. Dat zijn er vaak meer dan je denkt. Tref je beschermde soorten aan, dan moet je actie ondernemen. We hebben voor Stek een aantal woningcomplexen in Lisse, Voorhout, Warmond en Sassenheim onderzocht in verband met geplande werkzaamheden en daar bleken toch best veel beschermde soorten voor te komen.”
Drie soorten vleermuizen
Onderhoud of renovatie?
‘De meeste mensen werken er graag aan mee’
“Welke dieren kwam Pieter dan tegen? “We komen veel huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen tegen.” Het gaat om maar liefst drie soorten vleermuizen: de gewone dwergvleermuis, de ruige dwergvleermuis en de laatvlieger. Huizen met spouwmuren en dakpannen zijn uiterst geschikt om te wonen voor deze diertjes die maar 3 tot 5 centimeter groot zijn.”
De natuur telt mee! 22
Als er beschermde dieren worden aangetroffen, treedt de volgende fase aan. ”De volgende stap is de aanvraag van een ontheffing. Bij die aanvraag moet Stek aangeven welke maatregelen zij neemt, om het verlies aan natuur te compenseren. In dit geval door het plaatsen van nestkasten voor vleermuizen, gierzwaluwen en mussen. Daar moet dan een plan voor komen.”
Je ziet ze nauwelijks. Hoe weet je dan welke soorten er rondfladderen? “Vleermuizen stoten hele hoge geluidjes uit die met het menselijk oor niet te horen zijn. De verschillende soorten hebben hun eigen frequentie. We hebben apparaatjes waarmee we dat wel kunnen horen. Met collega’s ga ik dan ‘s nachts op pad om te meten bij de woningen.” Vaak doen ze dat aan het begin van de avond en aan het eind van de nacht. Dan weten we hoeveel er zijn uitgevlogen en hoeveel er weer thuiskomen. Zo krijg je een goed beeld van de vleermuizenpopulatie in de woningen.”
Binnen
Nr. 37 / 2021
Ook dat plan moet voldoen aan bepaalde eisen. “Als je vleermuizenkastjes ophangt, dan moet dat binnen een straal van 200 meter gebeuren en aan de warme kant van de woning, dus zuid, zuid-west.” Mag dat zomaar, al die verschillende kastjes ophangen? “Zeker, dat wordt zelfs gestimuleerd vanuit de natuurbescherming”, geeft Pieter aan. “Het levert een positieve bijdrage aan de biodiversiteit in Nederland. Stek is eigenaar van best wel veel andere woningen in de buurt. Dat maakt het makkelijker om de kastjes op te hangen. Zijn er niet voldoende huurwoningen waar we de kastjes kwijt kunnen, dan bellen we gewoon bij de koopwoningen aan en leggen we uit wat de bedoeling is. De meeste mensen werken er dan graag aan mee.”
23
Bouwprojecten
Sociale huur in Noordwijk
Appartementen In Offem Zuid Nu het wijkje met 61 sociale huurwoningen langs de Duinwetering bijna klaar is, verlegt Stek de bouwactiviteiten in Noordwijk naar de wijk Offem Zuid. Het gaat hier om de jongste nieuwbouwwijk in de badplaats, tussen het Landgoed Offem en de Beeklaan. Ons bouwplan bestaat uit 70 (voornamelijk) 3-kamerappartementen, die aantrekkelijk en goed toegankelijk worden voor een brede doelgroep, onder wie ook ouderen of mensen die minder mobiel zijn. Er komt ook een (kleiner) aantal 2-kamerappartementen, vooral bedoeld voor starters.
De behoefte aan betaalbare huurwoningen is onverminderd groot. Dat betekent dus flink bouwen in verschillende prijsklassen, want ook mensen met een lager inkomen moeten fijn kunnen wonen. Zeker in Noorwijk loopt het percentage sociale huurwoningen ver achter ten opzichte van het landelijk gemiddelde, terwijl de behoefte heel groot is. Voor Stek is uitbreiding van de woningvoorraad met sociale huur dan ook een van de speerpunten voor de komende 10 jaar. Offem Zuid is een project dat daar een mooie bijdrage aan levert.
24
De woningen zijn verdeeld over twee gebouwen, waarbij Stol Architecten heeft gekozen voor een ‘industriële’ uitstraling die ook wel aansluit bij de bollenschuren die vroeger in dit gebied stonden. De woningen worden gebouwd door de combinatie ONOZ, waarin gebiedsontwikkelaar BPD (voorheen Bouwfonds) en aannemer Van Rhijn Bouw uit Katwijk samenwerken. De behoefte aan sociale huurwoningen in Noordwijk is heel groot. Met achttien procent sociale huur blijft dit percentage ver achter bij het landelijk gemiddelde, dat tegen de dertig procent ligt. Een groei van dit aandeel sociale huur wordt een van de speerpunten in het Strategisch Voorraadbeleid van Stek dat op dit moment in de maak is.
Binnen
Nr. 37 / 2021
25
Investeringen in kwaliteit
Jaarverslag 2020
Je huis, je thuis € 21.5 mln
Voor Stek was 2020 een bewogen jaar. De inkt onder de fusieovereenkomst met de Noordwijkse Woningstichting was nog maar net droog, of de corporatie moest in lockdown. Toch is onder moeilijke omstandigheden door onze medewerkers veel werk verzet. De cijfers uit ons Jaarverslag 2020 getuigen daarvan.
Onderhoud en reparaties
Rapportcijfers van onze klanten
Woningzoekenden Hillegom Lisse Noordwijk Reacties* 162,5 228,8 222,9 Actief woningzoekenden, afkomstig uit 916 964 1.756 Actief woningzoekenden, zoekende in/bij 4.730 6.112 7.920 Gemiddelde inschrijftijd in jaren 6,2 7,7 7,3 Slaagkans** 2,2% 2% 1,8%
Teylingen
Algemene dienstverlening Woning zoeken
1.347
Nieuwe woning
7,6
Financiële kerngetallen
* obv marktwaarde (EV/TV) ** obv bedrijfswaarde
Huuropzeggingen 7,6
7,3
Reparaties 7,8
2,1%
€ 1 mln
1.44
Zonnepanelen
Gemiddelde energieindex (EI)
Stek bouwt
51
Opgeleverde nieuwbouw
7,1 8.616
Renovatie
31-12-2020 Interest coverage ratio 2,30 Solvabiliteit* 59% Loan to value** 37%
7,0 188,6
€ 8.2 mln
Onderhoud
61
7,3
* Gemiddeld aantal reacties op een te verhuren woning ** Verhuring als percentage van het aantal reacties
Nieuwbouw in uitvoering ring Onze inverste in nieuwbouw
€ 9.9 mln
Woningen betaalbaar houden Aantal woningen
Huishoudboekje van Stek
15% 17%
9.864
68%
Goedkoop/betaalbaar Duur tot maximaal sociale huur Vrije sector
sociale huurwoningen
1.139 vrije sector huur
gemiddelde jaarlijkse huurverhoging 2020
< €663,40 €663,40 – €737,14 > €737,14
2,6%
80% - Goedkoop/betaalbaar 20% - Duur tot maximaal sociale huur
Binnen
Nr. 37 / 2021
Beheerkosten 7% Onderhoud 29% Rente 13% Belastingen en heffingen 25% Reservering groot onderhoud 27%
Groener wonen Vincent van Vessem van het bedrijf Leap 3D maakt een 3D scan van de gebouwen. Met de scan wordt het gebouw tot enkele millimeters nauwkeurig in kaart gebracht. Dat is nodig om de verzamelde informatie goed te kunnen begrijpen.
Meten is weten
‘ Wij zorgen voor goede woningen en prettige buurten’
Sensoren leveren informatie om comfortabeler te wonen
Gebruik van sensoren
Wat is de conditie van een woning door het jaar heen? Hoe zit het met de ventilatie, vocht, geurtjes, warmte en geluid? En als je daar de nodige informatie over hebt, hoe zorg je er dan voor dat een woning comfortabel en duurzaam is na een renovatie? Dat zijn vragen die Stek gaat beantwoorden met het onderzoeksproject BIM-SPEED. Het project levert informatie op over hoe woningrenovaties beter, sneller en duurzamer kunnen worden uitgevoerd.
Ivo Schalkwijk werkt bij Stek als medewerker Kwaliteit en Innovatie en is afgelopen anderhalf jaar bezig geweest met dit nieuwe, Europese project. “Het onderzoeksproject BIM-SPEED berust op veel slimme technologieën, maar het doel is heel helder: slimme keuzes maken in het renovatieproces om gezonde, comfortabele en duurzame woningen te creëren.’’
Zoeken naar vernieuwing “Onze kerntaak is het huisvesten
28
Binnen
Nr. 37 / 2021
van mensen in de omgeving van de Bollenstreek in fijne, betaalbare woningen. Wij zorgen voor goede woningen en prettige buurten. Woningen waarin mensen met plezier wonen. Binnen Stek houd ik me voornamelijk bezig met de kwaliteitsverbetering van processen. Hoe kun je bijvoorbeeld een woning het beste renoveren? Daarnaast richt ik me op nieuwe technieken, verduurzaming en samenwerking. Het BIM-SPEED project is daar een mooi voorbeeld van.”
29
Vanaf juni gaan we in zeven woningen die in de toekomst gerenoveerd moeten worden, verschillende sensoren plaatsen. Die hebben de namen: de Comfort Eye, Comfort Air en Acoustic Comfort. De Comfort Eye meet de stralingstemperatuur van oppervlaktes zoals muren. De Comfort Air meet de kwaliteit van de lucht. Denk dan aan de CO2-concentratie en de hoeveelheid fijnstof, maar ook de luchttemperatuur, - snelheid en -vochtigheid. “Fijnstoffen zijn stofdeeltjes in de lucht die slecht zijn voor de gezondheid. En dat is juist iets dat we zo laag mogelijk willen houden in onze woningen.’’ De Acoustic Comfort sensor meet het geluidsniveau in de woningen. De Comfort Eye en Comfort Air blijven voor een langere periode hangen, zodat zowel in de zomer als de winter metingen worden gedaan. ‘Daardoor kunnen we ook iets
Groener wonen
Een woning echt leren kennen BIM staat voor Building Information Model. Je verzamelt met sensoren informatie over een woning gedurende een langere periode. Denk daarbij aan het binnenklimaat, het geluid, de luchtkwaliteit. Die informatie koppel je aan het type woning. Hoe is die gebouwd? Welke materialen zijn gebruikt? Hoe is er geïsoleerd? Welke installaties zijn aanwezig? Het Europese onderzoeksproject BIM-SPEED koppelt vervolgens alle informatie aan elkaar. Ook in landen als Italië, Duitsland en Polen verzamelen ze dit soort informatie. Zo ontstaat een heel nauwkeurig beeld van hoe je een woning het beste kunt renoveren om een optimaal wooncomfort te creëren. Bij Stek vinden we het belangrijk om aan zulke innovatieve projecten mee te werken. Zo blijven we onszelf vernieuwen en verbeteren we de kwaliteit van onze woningen.
‘De lucht kwaliteit kun je zelf volgen’
zeggen over de invloed van de seizoenen op het binnenklimaat. De geluidsmetingen worden binnen een dag afgerond door op verschillende momenten kortere metingen te doen van 10 tot 20 minuten. Deze informatie geeft inzicht welke geluiden van buiten binnen goed te horen zijn. Daar haal je dan weer informatie uit over hoe je de woning het beste kunt beschermen tegen geluiden van buitenaf.”
Heel veel verbeteringen De sensoren leveren straks heel veel informatie op die we gebruiken om verbeteringen door te voeren. “Straks weten we bijvoorbeeld hoe we voor een optimaal binnenklimaat kunnen zorgen, zodat het niet te koud of te warm is voor een bewoner. Maar ook hoe we de woning voldoende kunnen ventileren zodat bewoners zo veel mogelijk gezonde lucht inademen. Daarnaast weten we hoe we het meest aangename, akoestische comfort voor elkaar krijgen. Zodat bijvoorbeeld na
30
een renovatie mensen minder last hebben van ongewenste geluiden van buitenaf. Met al die informatie kunnen op we allerlei fronten verbeteringen doorvoeren. Voor een gezonde ventilatie, een prettig binnenklimaat, het voorkomen van vochtproblemen, en noem maar op.”
Nu al effect De sensoren helpen bewoners ook om het binnenklimaat zelf te verbeteren. “De Comfort Air geeft via verschillende kleuren aan of de luchtkwaliteit in een woning boven of onder de norm is. De sensor werkt als een stoplicht met rood, oranje en groen. Groen licht geeft aan dat de luchtkwaliteit in orde is. Bij een oranje licht moet je bijvoorbeeld een raam openzetten. Een rood licht vertelt bewoners dat het verstandig is om de woning even goed te ventileren.” Alle gegevens worden anoniem gemaakt en opgeslagen op een beveiligde server,
Binnen
zodat alleen de onderzoekers erbij kunnen. Dus over de privacy hoeven bewoners zich geen zorgen te maken. “De gegevens die via de sensoren worden verzameld, vallen onder de Europese AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming).”
‘Samen met de architect en de aannemer gaan we rond de tafel’
Gezonde, comfortabele en slimme woningen
Het perspectief na 2022
Tussentijds wordt alle data geanalyseerd, maar vanaf begin 2022 verwacht Ivo de eerste echte conclusies op tafel. “Vanaf dat moment weten we wat we het beste kunnen doen om woningen energiezuinig, duurzaam, gezond én comfortabel te maken.” We willen in de loop van 2022 de plannen uitwerken. “Samen met de architect en de aannemer gaan we rond de tafel om woningen die daarvoor in aanmerking komen te renoveren: duurzaam, comfortabel en slim. Dit loopt uiteen van keuzes over de dikte van het isolatiemateriaal, welk ventilatiesysteem we gaan gebruiken tot aan welke kwaliteit het glas moet voldoen.”
Het BIM-SPEED project is bedoeld om inzicht te krijgen in de mogelijkheden en voordelen van BIM- en sensortechnologie. Eerst worden er gegevens verzameld. Omdat er naast Stek meer partijen meedoen, ontstaat heel veel nuttige informatie over wat de beste renovatietechnieken zijn en welke factoren daarop van invloed zijn. Vervolgens kan Stek deze kennis en inzichten toepassen bij alle toekomstige renovaties en bij nieuwbouw. “Het perspectief voor de lange termijn is om de inzichten en conclusies uit dit project in te zetten voor een nieuwe werkwijze. Zo kunnen we snellere en
Nr. 37 / 2021
31
kwalitatief betere renovatieoplossingen realiseren. In het kader van samenwerking kunnen we hiermee hopelijk een voorbeeld zijn voor andere corporaties uit de regio en de rest van het land. Zo blijven we onszelf op korte termijn, maar ook op lange termijn vernieuwen.’’
Dat verdient een bloemetje
Beps
kookgroep Op een zonnige dinsdagochtend spreek ik Bep van StoffelenSchepers over haar initiatief om voor de alleenstaande medebewoners van Julianastaete te koken. Ik hoor een vrolijke dame aan de andere kant van de lijn.
Ruim drie jaar geleden, na het overlijden van haar man, besloot ze om samen met haar buurvrouw de bewoners uit te nodigen om een keer per maand met elkaar te eten. Dat is natuurlijk veel gezelliger dan in je eentje de maaltijd gebruiken. Maar hoe heeft Bep dat aangepakt? Iedereen kreeg een briefje in de bus met een uitnodiging. En zo kwam het dat er diezelfde avond nog 14 mensen met elkaar aan tafel zaten bij Bep en het was meteen gezellig.
Iedereen blijft kletsen “We hebben het gewoon bij mij thuis gedaan. Ik heb een grote tafel en daar zetten we er nog eentje aan, we pakken de stoelen uit de berging. En zo was het hartstikke gezellig! Iedereen bleef steeds langer zitten en kletsen, en we schenken natuurlijk ook een wijntje.” Inmiddels bestaat deze traditie al ruim drie jaar en heeft Bep zelfs tijdens de coronaperiode ervoor gezorgd dat alle bewoners die normaal met elkaar afspraken om gezamenlijk te eten, nu de maaltijden thuis ontvangen. Zo blijft het initiatief toch in leven en is er weer even aandacht voor elkaar. Omdat het maar één keer in de maand is en de bewoners natuurlijk ook steeds een beetje ouder worden, heeft Bep een slim ezelsbruggetje bedacht om het
samen eten niet te vergeten: “We doen het altijd op de maandag dat de sirene gaat. Zo weet iedereen precies welke maandag het is.” Het meest trots is ze op de sociale contacten die ontstaan door het initiatief. “Het leuke is dat buren die nog niet met elkaar in contact waren, nu door ons etentje ook vaak afspreken.”
De kleinste buurvrouw als paashaas Tijdens ons gesprek blijkt al gauw dat Bep veel meer organiseert dan het maandelijkse etentje met de buren. Ze vertelt vol enthousiasme over hoe ze met elkaar met Pasen zorgden voor allerlei paasattenties. “We hebben allemaal paaseitjes rondgebracht, via mijn schoonzoon regelde ik 20 boeketjes narcissen en we hebben de kleinste buurvrouw zelfs een paashaaspak aangetrokken.” Daarnaast organiseert ze nu ook knutselmiddagen (“Ik ben een echte knutselaar”) en zorgt ze ervoor dat jarige bewoners een kaartje krijgen. “Het is hier net een praathuis hoor. We drinken om 10.00 uur ook weer gezellig koffie en dan eten we om 12.00 uur een broodje.” Ze lacht als ik haar vraag hoe lang ze van plan is om deze mooie traditie voort te zetten. “Haha, ja dat weet ik nog niet. Maar het is altijd zo gezellig hier, er wonen hier alleen maar leuke mensen. Er is er niet eentje chagrijnig, dus ik hoop het nog lang vol te houden.”
32
Binnen
Nr. 37 / 2021
33
Dit is de toekomst
Puzzel
Modern, duurzaam en kostenbesparend wonen in Lisse
Win een nestkastje
Een jaar wonen met nul op de meter Vorig jaar juli trokken de eerste huurders in een zogenaamde ‘nul-op-meter-woning’. Een energieneutraal huis dat evenveel (of meer) energie opwekt als wordt gebruikt. De woningen zijn gasloos, volledig uitgerust met zonnepanelen, hebben een warmtepomp en uitstekende isolatie.
Binnen37
Een klassiek ogend rijtje eengezinswoningen, maar wel boordevol moderne techniek. Op de hoek Johan Zoutmanstraat/ Jan Trompstraat in Lisse heeft Stek vorig jaar tien ‘nul-op-demeter-woningen’ in gebruik genomen. Hoe bevalt dat? Bewoner Michael Koelewijn is over het algemeen heel enthousiast.
BARBECUE
HUISMUS
SNOEISCHAAR
BEZEM
KIPPENHOK
SPROEIER
BLOEMEN
KOOLMEES
STRUIK
BLOEMPOT
LIGSTOEL
TUINSLANG
BOOM
MEREL
VLINDER
COCKTAIL
NESTKASTJE
VUURKORF
EMMER
SCHEP
WANDELEN
FIETS
SCHOMMEL
ZONNEBRIL ZONNESCHERM
GIETER
SCHUTTING
GRAS
SCHUUR
HANGMAT
SLIPPER
Meer zon, meer stroom “Ik kijk wekelijks in mijn app hoeveel de zonnepanelen hebben opgeleverd en wat ik precies verbruik, het is bijna een sport geworden. Naarmate de zon gaat schijnen, zie je de cijfers ook echt oplopen”, vertelt Michael Koelewijn die er nu bijna een half jaar woont. “Dit zie je ook echt terug in de maandelijkse energielasten, die aanzienlijk lager zijn dan bij een normale woning. En de verwachting is dat deze kosten zelfs nog omlaag kunnen, misschien wel echt richting de nul. Dat moet deze zomer blijken.”
Warm water soms krap Zijn de woningen wel comfortabel? Je leest in de krant wel eens verhalen over vergelijkbare projecten waarin bewoners niet allemaal super enthousiast zijn. “Je merkt dat de warmte goed wordt vastgehouden, mede door de beglazing en isolatie. Onze woning was altijd lekker warm afgelopen winter. Heel af en toe komen we wat warm water tekort door het maximum dat de warmtepomp aankan, maar verder woon ik erg comfortabel.’’ Ook uit de straat hoort Michael goede geluiden. “In de groepsapp is vrijwel iedereen erg enthousiast over met name de zonnepanelen en het gebruik ervan omdat de besparing zo zichtbaar is. Ik ben voorlopig niet van plan om hier weg te gaan.”
Stek verloot een nestkastje onder de goede inzendingen. Hoe kunt u winnen? In de woordzoeker staan 31 woorden rondom het thema tuin. De woorden kunnen zowel van links naar rechts als van rechts naar links geschreven zijn, maar ook horizontaal, verticaal en diagonaal. Sommige letters kunnen meer dan één keer gebruikt worden. Als alle woorden zijn weggestreept, vormen de overgebleven letters een woord. Dit woord is de oplossing van de puzzel. Stuur de oplossing vóór 1 september 2021 naar info@stek-wonen.nl (o.v.v. prijsvraag). U kunt uw antwoorden ook per post insturen naar: Stek, Prijsvraag Binnen, Postbus 126, 2160 AC, Lisse. Vergeet niet uw adresgegevens erbij te vermelden om in aanmerking te komen voor de prijs. Let op: alleen huurders van Stek komen in aanmerking voor een prijs.
Binnen
N
S
C
H
U
U
R
B
L
O
E
M
E
N
T
P
E
M
M
E
R
M
H
A
N
G
M
A
T
R
C
R
S
G
R
E
B
L
O
E
M
P
O
T
U
O
A
O
T
Z
S
C
H
U
T
T
I
N
G
I
C
S
W
E
K
S
C
H
O
M
M
E
L
S
K
K
M
B
A
I
A
V
L
I
N
D
E
R
N
Z
T
Z
O
N
N
E
S
C
H
E
R
M
K
O
O
A
U
A
K
P
D
R
T
F
A
L
B
I
E
N
I
I
I
E
O
E
E
R
J
E
H
A
P
I
N
L
G
H
N
P
O
O
L
O
E
U
R
P
S
E
F
C
I
P
S
K
L
T
E
L
I
B
E
C
B
S
I
I
E
R
L
S
M
E
N
S
E
N
H
R
O
L
E
U
T
G
A
R
E
A
M
C
H
A
I
S
O
U
T
I
E
E
N
R
E
U
U
O
A
L
E
V
M
L
S
M
R
G
G
R
S
E
K
R
Oplossing De oplossing van de vorige keer was: ‘Winterlandschap’. Een huurder uit Noordwijk en een huurder uit Lisse hebben hun kaarsenpakket ontvangen. Gefeliciteerd!
34
S
Nr. 37 / 2021
35
Oplossing
Stek wenst u een fijne zomer! Contactgegevens Bezoekadres
Postadres
Hobahostraat 90, Lisse Ma - do 8.30 - 16.30 uur Vr 8.30 - 12.00 uur
Stek Postbus 126 2160 AC Lisse
Van Panhuysstraat 16 Noordwijk Ma - do 8.30 - 12.00 uur
Algemeen www.stek-wonen.nl 0252 - 430 500
Regel uw huurzaken en reparatieverzoeken online: www.stek-wonen.nl/mijnstek Bij spoed zijn wij 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar. Bel voor dringende reparatieverzoeken 0252 - 430 500, ook buiten kantoortijden. U krijgt eerst de melding dat ons kantoor gesloten is. Daarna wordt u automatisch doorverbonden naar onze bereikbaarheidsdienst.