Inspiratiemagazine Najaar/Winter 2020
D E A A N PA K VA N
FLEVOLAND
Met zorg naar werk
INHOUD
22
3
Voorwoord
4
De Aanpak van Lelystad
6
De Aanpak van Urk
8
De Aanpak Dronten
10
Dubbelinterview
12
De Aanpak van Noordoostpolder
14
De Aanpak van Almere
16
Aan het woord: Natasha
17
In gesprek met Tilly Weggen
18
Regelingen en procedures
19
Colofon en belangrijke contactgegevens voor werkgevers.
20
Alle partners in het Regionaal Werkbedrijf Flevoland
VOORWOORD Werk hebben helpt mensen met een psychische aandoening bij hun herstel. Werk brengt inkomen en financiële zelfstandigheid, sociale contacten, voldoening, persoonlijke waardering en nieuwe ervaringen met zich mee. Het kan een belangrijke ondersteuning betekenen van de eigenwaarde, structuur en routine in het dagelijks leven. UWV werkt daarom met de Nederlandse ggz samen om mensen met een ernstige psychische aandoening te begeleiden naar werk. Daarbij worden mensen intensief begeleid naar een baan en krijgen zij extra ondersteuning op de werkvloer. Ook in Flevoland werken de ketenpartijen samen in het project regionale samenwerking GGZ Werk en Inkomen, dat mogelijk is gemaakt dankzij de inmpulsgelden van het ministerie van SZW. Samen optrekken en elkaars expertise gebruiken om kwetsbare mensen naar werk te begeleiden is in Flevoland het devies. De zes Flevolandse gemeenten en UWV werken nauw samen met GGz-Centraal en Kwintes. De focus is gericht op de verdere uitrol van IPS. Dat staat voor Individuele Plaatsing en Steun. IPS is een internationaal beproefde re-integratiemethode om mensen met een psychische kwetsbaarheid te helpen bij het verkrijgen en behouden van betaald werk.
‘Zeker voor mensen met een psychische aandoening is werk een medicijn. Het helpt hen bij het herstel. Wie werk heeft voelt zich beter en is gelukkiger.’ “In Flevoland zijn de handen ineengeslagen
immers een medicijn. Het helpt hen onmisken-
om mensen met een psychische kwetsbaar-
baar bij het herstel, want ze tellen weer mee,
heid aan werk te helpen. De Nederlandse ggz,
ze horen erbij. Door te werken voelen zij zich
uitkeringsinstantie UWV, de gemeenten in het
beter; wie werkt is gelukkiger.
Regionaal Werkbedrijf Flevoland en Kwin-
Ik ben ervan overtuigd dat onze inzet in Flevo-
tes hebben met steun van het ministerie van
land tot winst zal leiden. Werkend vanuit het
SZW afspraken kunnen maken om psychisch
Kernteam met daarin vertegenwoordigers van
kwetsbare mensen te helpen bij het vinden en
de ketenpartners aangevuld met ervaringsdes-
behouden van werk. Toen we in 2018 met dit
kundigen, zie ik een viervoudige winstsituatie.
project begonnen, wisten we tevoren dat het
Namelijk: winst voor de uitkeringsgerechtigde;
geen gemakkelijke weg zou zijn, die wij samen
winst voor de GGz-behandelaar of -begeleider;
met werkgevers zouden gaan bewandelen.
winst voor gemeente en/of UWV omdat er be-
De culturen en werelden van de werkgevers,
spaard wordt op uitkeringen en als laatste van-
de Geestelijke Gezondheidszorg (GGz) en W&I
zelfsprekend de maatschappelijke winst.
(gemeenten en UWV) verschillen immers flink,
In deze speciale uitgave van ‘De aanpak van
terwijl de partijen elkaar gelijktijdig hard nodig
Flevoland’ komen vooral werkgevers aan het
hebben. Samenwerking is geen keuze maar
woord die zich inspannen om mensen met een
een harde voorwaarde om mensen met een
psychische aandoening binnen hun bedrijf
uitkering en een psychische kwetsbaarheid
naar vermogen te laten werken. Dat verdient
succesvol naar werk te begeleiden. Zeker als
natuurlijk alle lof dat deze inclusieve werkge-
we beseffen dat mensen met een psychische
vers deze mensen uitzicht op een normaal be-
kwetsbaarheid drie tot vier keer vaker werkloos
staan bieden. Het is daarbij van groot belang
zijn dan anderen. Inmiddels weten we dat werk
dat de werkgevers die de kwetsbaren kansen
in veel gevallen het herstel van deze kwetsbare
bieden, ter zake ook inzicht hebben om goed
mensen blijkt te bevorderen. Zeker voor men-
te kunnen handelen wanneer de omstandig-
sen met een psychische aandoening is werk
heden of werksituaties daarom vragen. Zij zijn niet deskundig maar moeten wél in staat zijn om signalen te herkennen, bijvoorbeeld wanneer iemand het psychisch zwaar heeft. Dat is zó belangrijk. Wij moeten niet alleen de kwetsbare mensen helpen, maar vooral ook de werkgever adequaat en structureel met raad en daad terzijde staan. We moeten in staat zijn hen de tools aan te kunnen reiken, zodat zij bijvoorbeeld tijdig kunnen reageren met flexibele werkarrangementen wanneer de werknemer even in een dip zit. Met de aanpak in Flevoland en wijze waarop de handen ineengeslagen zijn, ben ik ervan overtuigd dat wij psychisch kwetsbare mensen een toekomst kunnen bieden waarin zij niet werkloos langs de kant staan.” Froukje de Jonge Voorzitter Regionaal Werkbedrijf Flevoland
3
‘Belangrijk is dat wij op mensen geen labeltjes plakken.’
L
oopvisie is meer dan veertig jaar een begrip in de orthopedische wereld. Het team van Loopvisie biedt oplossingen voor voetproblemen bij mensen van alle leeftijden. Oprichter Rob Jansen heeft zich gespecialiseerd in het vervaardigen van schoenen voor kinderen met loopproblemen. Door zijn jarenlange ervaring en zijn inlevingsvermogen kan hij kinderen zo goed mogelijk helpen. Hiernaast heeft hij ook veel ervaring op het gebied van voet/schoen problemen bij alle andere leeftijdsgroepen. Preventie van voetproblemen is één van de sterke punten van Loopvisie! Loopvisie heeft ook veel contacten met andere disciplines binnen de voetzorg. Inmiddels bestaat het team uit veertien werknemers waaronder orthopedisch (schoen)technologen. Onlangs kwam Cedric het team versterken. Cedric kwam met Loopvisie in contact via Kwintes, die hem begeleidt en coacht.
Cedric
D E A A N PA K VA N
L E LY S T A D
FLEVOLAND OP WEG NAAR DE INCLUSIEVE ARBEIDSMARKT
4
Cedric is een normale, doorsnee jongen, die het
Vlnr: Cedric; Jolanda en Rob Jansen.
prima naar zijn zin had op het gymnasium. Hij doorliep de klassen zonder noemenswaardige
zijn UWV-begeleider hem naar een veelbelo-
problemen. Tot hij rond zijn 16 in het begin van
vende baan bij de orthopedische schoenspe-
de 5e klas last kreeg met wiskunde en Engels.
cialist wilde bijstaan en ook om te ervaren hoe
Het liep ineens niet meer zoals hij gewend was,
een IPS-traject bij een werkgever van start gaat.
hij snapte het niet meer en toen hij verderop in
Jolanda Jansen, die bij Loopvisie verantwoor-
de boeken keek, greep een lichte paniek hem.
delijk is voor HR keek wel even op van zoveel
Cedric voelde dat er te veel van hem werd ver-
aandacht.
wacht. Daarom stapte hij over naar de havo. Dat diploma haalde hij, niet op zijn sloffen, maar hij
Integratie in de groep
had het papiertje wel binnen. En toch klopte er
Zij was aanvankelijk daardoor ook sceptisch:
iets niet met hem. Daar kwam hij gaandeweg
‘Wat er allemaal achter zit aan regelingen en de
op het hbo achter: dat ging niet goed met als
financiën, daarin was ik helemaal niet geïnte-
gevolg dat hij zich steeds meer van de samen-
resseerd. Het gaat niet om het prijskaartje, het
leving ging afsluiten. Met psychische hulp van
gaat om hem. Daarom wilde ik Cedric zijn ver-
Kwintes krabbelde Cedric weer op en besloot
haal horen om te kunnen beoordelen of hij bij
hij om opnieuw een hbo-studie te gaan doen.
ons in het team paste en in onze orthopedische
Het werd Ruimtelijk Ontwikkeling en Mobiliteit
productie en plek zou kunnen hebben. Inmid-
aan Windesheim Flevoland.
dels weet ik dat ondersteuning vanuit Kwintes voor het welbevinden van Cedric goed is.
Kwintes
Belangrijk is dat wij op mensen geen labeltjes
Maar wederom liep Cedric vast; hij slaagde er
plakken. Cedric heeft de groep daarom ook zelf
niet in om zelfstandig zijn studiedoelen te halen
verteld wat er met hem aan de hand is.’ De aan-
en raakte hopeloos in de knoei met de studie-
dacht is nu gericht op het functioneren van Ce-
planning. Cedric: ‘Tja en toen ben ik een baan
dric in het bedrijf en zijn integratie in het bedrijf.
gaan zoeken. Hij kreeg onder andere hulp van
‘Wij vormen één team en we moeten het met
UWV en ook van zijn woonbegeleider bij Kwin-
z’n allen zien te doen’, legt Jolanda uit ‘Ik kan
tes, die hem met het solliciteren hielp. Hij slaag-
natuurlijk Cedric aardig en leuk vinden, maar
de erin om via Randstad Uitzendbureau bij Mc-
het moet wel zo zijn dat hij met zijn collega’s
Cain terecht te komen. Daar werd hij begeleid
goed kan werken. En je moet tijdig handelen
door een jobcoach van Kwintes. ‘Ik werd kwa-
als er zich problemen voordoen, daarom heb-
liteitsmedewerker en na een half jaartje was ik
ben we afgesproken om iedere twee weken een
keuringsmeester’, zegt Cedric. Er was één maar:
voortgangsgesprek te hebben over het werk
wegens gebrek aan sturing en begeleiding door
en de dagelijkse dingen. En mochten daaruit
de werkgever leed Cedric naar verloop van tijd
‘moeilijke’ zaken voortkomen, waar ook de job-
aan chronische stress wat een zware wissel trok
coach bij betrokken moet worden dan kunnen
op zijn psychische gesteldheid.
we adequaat handelen.’
Hans Boerema, jobcoach bij Kwintes, overtuigd
Het gaat gelukkig allemaal goed. Cedric heeft
van de vooruitgang van Cedric, zegt: ‘De meeste
het reuze naar zin en leert nu onder leiding
uitkeringsgerechtigden zijn allesbehalve ar-
van Rob gestructureerd en stapje-voor-stapje
beidsongeschikt. Sterker nog, zij zijn doorgaans
het vak. Cedric zelf is trots op de kwaliteit van
meer gedreven en gemotiveerd dan wie dan
de steunzolen die hij vervaardigt. En natuurlijk
ook. Ik noem het de G-krachten, van gekwalifi-
zijn er soms weleens zaken die extra aandacht
ceerd, gepassioneerd en gedreven.’ Zorginstel-
nodig hebben, logisch ook want orthopedie is
ling Kwintes begeleidt mensen naar werk en in
een complex en hoogwaardig vakgebied waar-
werk en ontzorgen daarbij de werkgever op het
in elk onderdeel essentieel is. Dat leer je niet in
gebied van financiën en wet- en regelgeving.
een paar weken. Loopvisie staat erom bekend
Naast Ilona de Vries, de toenmalige jobcoach,
zijn veelal (MBO)geschoolde technici zelf tot
was ook Anneke Wenting van UWV aanwezig
specialist op te leiden. Daar profiteert Cedric nu
bij het kennismakingsgesprek dat Cedric had
volop van. Op weg naar vakmanschap kan hij
bij Loopvisie in Lelystad. Louter omdat zij als
het nu gelukkig zonder stress allemaal overzien.
................... ‘Wat er allemaal achter zit aan regelingen en de financiën, daarin was ik helemaal niet geïnteresseerd. Het gaat niet om het prijskaartje; het gaat om hem. Daarom wilde ik Cedric zijn verhaal horen.’ Jolanda Jansen
Schoutstraat 41-43 1315 EW Almere De Meent 2b 8224 BR Lelystad 0800 6500 600
Vaartweg 67 8243 PD LELYSTAD Tel.: 0320 29 54 00 www.werkbedrijflelystad.nl info@werkbedrijflelystad.nl
5
D E A A N PA K VA N
URK
Met zorg naar werk
‘Iedereen hier kent zijn plek en zijn rol en iedereen draagt naar vermogen bij aan ons succes.’ aanpak urk
H
et helpen van mensen met een beperking tot functionele arbeidskrachten in de maatschappij is een mooie en dankbare taak. Door hun gedrevenheid weten ze vaak bergen te verzetten. Wij geven ruimte en tijd aan deze groep en wij leiden ze ook op tot zeer functionele arbeidskrachten. Al onze medewerkers krijgen een professionele, duurzame werkomgeving met ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Zo staat het op de website van Hartman Installatie van Urk. Directeur en inclusief ondernemer Sander Hartman doet er nog een schepje bovenop. Hij zegt dat Hartman Installatie zijn medewerkers verder wil helpen op hun levensladder. Hij geeft een voorbeeld: ‘Wij hebben een telefoniste in dienst die heeft maar twee vingers. Toen zij kwam solliciteren, vroeg ik haar of ze even goed kon typen als iemand met tien vingers. Dat kon ze, zei ze tegen mij. Ze werkt hier nu al enige tijd. Is dat een groot liefdesverhaal? Nee, want wij zoeken een gezonde balans. Op ons terrein willen wij eredivisiespeler zijn en daar hebben wij niet alleen topspelers die veeleisend zijn bij nodig. Iedereen hier kent zijn plek en zijn rol en iedereen draagt naar vermogen bij aan ons succes!’
6
Sander Hartman
‘Een tijd geleden kwam het werkgeversservice-
uit halen wat erin zat en daar ben ik te lang
punt WerkCorporatie bij mij langs. Zij stelden
mee doorgegaan. Psychologen die hier over
mij voor aan een kandidaat voor een mon-
de vloer kwamen waarschuwden ervoor, dat
teursfunctie. Het was Rick en hij was een hoop-
de band te hecht zou worden waardoor we
je ellende. Rick werd begeleid door Kwintes
feitelijk steeds verder verwijderd raakten van
wegens zijn psychische kwetsbaarheid; hij lijdt
de oplossing. Ook Evert Bergsma van Kwintes
aan autisme. Ik vertelde dat ik zijn problemen
die ons begeleidde gaf toen aan dat het te lang
niet kon oplossen, maar dat wij wel mogelijk-
doorging. Maar ja, ik zag de potentie en ik kon
heden konden bieden om met zijn autisme
geen afscheid van Rick nemen.’
toch gewoon aan de slag te gaan. We staan dag
...................
Potentie en ambitie
te lang heb gedacht dat ik Rick wel voor ons
Rick kon bij Hartman Installatie, dat zich
bedrijf kon behouden. Ik heb het moment van
voornamelijk bezighoudt met verwarming en
afscheid nemen te lang voor mij uitgeschoven.
Mijn advies aan mijn collega werkgevers is om je niet teveel te laten leiden door je eigen emoties. Luister vooral ook naar de deskundigen van Kwintes of GGz-centraal.
energietechniek, aan de slag als monteur. Hij
Maar diep in mijn hart was ik ervan overtuigd
ging werken aan de bouw van systemen. ‘Het
dat Rick ons bedrijf kon helpen excelleren. Hij
Sander Hartman
duurde niet lang eer ik in de gaten kreeg dat
had immers heel veel capaciteiten en zijn werk
zijn interesse veel verder ging dan dat van een
was echt grandioos; ik vond het machtig om
gemiddelde monteur. Hij had veel potentie
iemand zo te zien groeien. Maar schijn bedriegt
en ook ambitie, maar hij zat in de knoop met
en dat was ook hier het geval. Want Rick leed
zichzelf. Hij verzuimde daardoor regelmatig.
eronder, zijn autisme zat hem flink in de weg.
Na drie maanden heb ik hem daarom gevraagd
We hebben uiteindelijk Rick moeten loslaten.
om bij mij op kantoor te komen werken. We
Hij heeft nu elders een eenvoudiger werkplek
hebben toen heel veel samengewerkt aan
gekregen met veel meer afgekaderd werk.
mooie projecten. Wat mij toen direct opviel,
Waar ik spijt van heb is dat ik zo lang ben door-
was dat hij ontzettend goed werk leverde. Al-
gegaan en mij niet gehouden heb aan mijn
les wat hij deed was technisch hoogwaardig
eigen motto van zien, waarderen en weer los-
en daar kwam bij dat door zijn autisme hij ook
laten. Mijn advies aan mijn collega werkgevers
nog eens foutloos werkte. Alles was super goed
is om je niet teveel te laten leiden door je eigen
wat uit zijn handen kwam. Maar zijn autisme
emoties. Luister vooral ook naar de deskun-
zat ‘m ook flink in de weg.’
digen van Kwintes of GGz-centraal. Doe je dat
en nacht voor je klaar, zei ik tegen Rick, maar je
Worsteling
moet zelf je eigen ontwikkelingsladder beklim-
‘En zo kwam er een worsteling tussen hoop
men. Maar we helpen je wel bij elke stap.’
en werkelijkheid waarin we erg aan elkaar verknocht zijn geraakt. Achteraf weet ik dat ik veel
niet en sla je de adviezen in de wind, dan is dat Waarschuwingen
niet in het belang van jouw werknemer, die niet
‘Het ging vaak fout met hem, waardoor hij met
voor niets een diagnose psychische kwetsbaar-
ziekteverlof thuis zat. We hebben toen van al-
heid heeft. Natuurlijk hebben mensen met een
les geprobeerd en gezocht naar mogelijkheden
psychische kwetsbaarheid baat bij werk, maar
om ‘m voor ons bedrijf te behouden. Dat was
de realiteit wil dat hun beperking niet weggaat;
een periode waarin we intens samenwerkten
misschien minder dominant wordt, maar wel
en steeds dichter bij elkaar kwamen. We raak-
aanwezig blijft. Ik kom Rick nog wel eens tegen,
ten allemaal gesteld op Rick en dat maakt de
niet vaak. Maar hij blijft kleven in mijn hoofd, ik
situatie er niet eenvoudiger door. Ik wilde er-
denk nog heel vaak aan hem.’
Schoutstraat 41-43 1315 EW Almere De Meent 2b 8224 BR Lelystad 0800 6500 600
Voor regio Flevoland Volwassenen en ouderen: 036 5210200 Kinderen en jeugd: 036 5383250
Nagelerstraat 23-25 8301 XE Emmeloord Tel.: 0527 633 543 info@werkcorporatie.nl www.werkcorporatie.nl
7
AA N PA K D R O N T E N
Liane Wolfert: ‘kijk niet naar het CV maar luister het verhaal van naar de persoon.’
We zijn in gesprek met Anja uit Swifterbant. Ze spreekt rustig over haar ervaringen en is daarbij niet op haar mondje gevallen. In tegendeel; ze benoemt de zaken zonder om-
D E A A N PA K VA N
haal en duidelijk. Anja is een zogenaamde
DRONTEN
Met zorg naar werk
ervaringsdeskundige. Dat betekent dat ze veel heeft mee- en doorgemaakt. ‘Ik heb inderdaad niet zo’n hele fijne jeugd gehad’, zegt zij met gevoel voor understatement. Ze heeft haar verhaal al zo vaak in het hulpverleningscircuit moeten vertellen, dat ze inmiddels in een paar zinnen zonder verdere emotie aan een voor buitenstaander verschrikkelijk verhaal vertelt. Rollercoaster Het laat zich het best vergelijken met een kwaadaardige rollercoaster, waar geen eind aan lijkt te komen. Dat zóveel vreselijke ervaringen een kind en later een jonge vrouw kunnen treffen. Anja wist niet beter, pas toen zij bij een EMDR-herbelevingstherapie haar leven als kind aan haar geschokte therapeuten vertelde, besefte zij dat er iets goed mis was. ‘Ze moesten huilen van mijn verhaal en dat trof mij wel’, zegt Anja bij wie een ernstige vorm van PTSS werd vastgesteld. En daar kwamen een hernia en evenwichtsstoornissen wegens de Ziekte van Ménière bij. Zie dan maar eens een werkgever te vinden die het helemaal met jou ziet zitten. Die werkgever vond Anja wonderwel. Ze werkt bij Bureau LWPC dat steun biedt aan mensen in kwetsbare omstandigheden, zoals mensen die vereenzamen, mantelzorgers, jongeren die meer richting nodig hebben of werkenden die een steuntje in de rug kunnen gebruiken.
8
‘
Het was een moeilijke periode waar ik in zat. Ik wilde aan het werk, maar dat lukte niet. Van de gemeente kreeg ik advies om cursussen zoals empowerment te volgen en ik deed mee aan het traject Opweg naar Werk. Ik ging solliciteren en solliciteren, op alles wat voorbij kwam. In de meeste gevallen kreeg ik geeneens antwoord en als ik het kreeg was het een afwijzing. Maar ja, welke werkgever zit te wachten op een sollicitant met PTSS die in een elektrische driewieler rijdt en zich met een stok moet voortbewegen?’
Liane Wolfert
Mensen helpen
maar vanaf janu-
Het bedrijf wordt gerund door Liane Wolfert,
ari 2020 op een vast contract. ‘Toen ik hoorde
die in 2019 werd genomineerd voor de titel
dat ik was aangenomen was ik zó blij. Einde-
Flevolands Zakenvrouw van het Jaar. Bureau
lijk kon ik na een lange zwarte periode op weg
LWPC staat voor Liane Wolfert Personal Coa-
gaan naar een meer zonnige toekomst. Ik be-
ching. ‘Mijn hart ligt bij het helpen en verbin-
sefte mij heel goed dat ik deze gouden kans
den van mensen. En dat is precies wat ik nu
met twee handen moest aanpakken en moest
doe’, vertelt Liane, die na een bewogen perio-
laten zien dat ik het waard was.’ Na enkele in-
de in haar leven in 2012 de draad oppakte en
tensieve trainingen ging Anja gaandeweg aan
sociaal ondernemer werd. In opdracht van ge-
de slag in het Aandachtscentrum.
meenten en welzijnsorganisaties begon zij met de ontwikkeling van concepten in het sociaal
Corona
maatschappelijk domein. En niet zonder suc-
Ze viel enkele weken later met haar neus in de
ces. De activiteiten van Bureau LWPC namen
boter toen de coronacrisis uitbrak. De lock-
een grote vlucht en dat ging niet aan de aan-
down in het voorjaar betekende extra veel werk
dacht voorbij; in 2020 nomineerde de gemeen-
voor de mensen in het Aandachtscentrum. In
te Dronten LWPC voor de Flevopenning Partici-
de tijden van de crisis bewees de hulplijn van
patie van het Regionaal Werkbedrijf Flevoland.
Bureau LWPC zijn nut.
Door de groei zocht Liane in 2019 versterking
Kwetsbare mensen die het zónder crisis al
voor het Aandachtscentrum. Dat zijn profes-
moeilijk hebben, werden nu extra getroffen,
sionals en vrijwilligers die telefonisch contact
‘Het was alle hens aan dek’, blikt Liane terug.
onderhouden met mantelzorger, eenzame ou-
Zij deed een beroep op medewerkers van de
deren en jongeren, mensen met een fysieke be-
gemeente Dronten, die konden meehelpen
perking of rouwenden wegens verlies van een
met het bellen en zij kreeg de steun. Ook me-
‘Als maatschappelijke organisatie vinden we het belangrijk om juist mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven’,
dierbare. Bij het Aandachtscentrum kunnen zij
dewerkers van RABObank klommen achter
hun verhaal kwijt en vinden zij een luisterend
de telefoon om de gesprekken met de leden
oor. ‘Als maatschappelijke organisatie vinden
te voeren. Liane: ‘Opvallend was namelijk dat
we het belangrijk om juist mensen met een af-
we niet alleen veel meer gesprekken voerden,
stand tot de arbeidsmarkt een kans te geven’,
maar ze duurden ook allemaal langer dan nor-
zegt Liane ‘vandaar dat ik contact opnam met
maal. Voor veel van onze leden was juist dat
de gemeente.
ene wekelijkse telefoontje het énige contact
Ik hoefde geen cv’s van de kandidaten, een
wat ze met de buitenwereld hadden.’
Liane Wolfert
korte beschrijving op een A4’tje was voor mij voldoende. En Anja bleek in tal van opzichten
‘Is dat nou Anja?’
bijzonder.’ Liane las dat Anja excentriek was en
Ook Anja sloeg zich reuze goed door de crisis
zeer uitgesproken. Ze neemt geen blad voor
heen. Ze onderhoudt inmiddels al geruime
haar mond. ‘En wat ben ik blij dat ik niet in de
tijd geheel zelfstandig het contact met de aan
cv’s kijk, maar het gesprek aan ga. Want wat
haar toegewezen groep leden. Hoe goed zij dat
had ik een leuk gesprek met Anja, die over haar
doet en hoe zeer gesprekken met haar worden
achtergrond vertelde en zei dat ze dolgraag
gewaardeerd, bleek onlangs wel toen Liane tij-
aan de slag wilde maar bij haar sollicitaties tel-
dens de OpenJeHart zomer-5- daagse in Den
kens haar hoofd stootte. Liane: ‘Kortom, ik was
Haag door een oudere dame werd aangespro-
erg onder indruk van zoveel levenservaring. Zij
ken.
was geschikt en paste precies bij de functie in
De dame stootte LIane aan: ‘Is dat nou Anja?’,
ons Aandachtscentrum, vond ik.’
vroeg zij. Ze wees naar de rijzige vrouw met het opvallende kapsel. ‘Ik had me haar heel anders
Aan de slag
voorgesteld. Weet je, Anja is zo lief en is zo goed
Anja kon aan de slag, Eerst nog enkele maan-
voor mij!’, zei de dame tegen Liane, waarna ze
den met behoud van de participatie-uitkering,
naar Anja toeliep voor een hartelijke kennisma-
Schoutstraat 41-43 1315 EW Almere De Meent 2b 8224 BR Lelystad 0800 6500 600
Werkgeverscontactteam De Werkplek De Rede 58 8251 EX Dronten Tel.: 14 0321 dewerkplek@dronten.nl www.dronterland.nl
king. Zo zie je maar.
9
‘We moeten onbekendheid en scepsis wegnemen en gelijktijdig werken aan vertrouwen.’
n Weelde
va ers en Guus
Pearl Hartg
geholpen kunnen worden om aan de slag te gaan. Zij wijst er op dat de Programmaraad de samenwerking ondersteunt door het ‘Als je drie, vier jaar in de tijd terugkijkt dan hebben we in de meeste arbeidsmarktregio’s bereikt dat UWV en GGZ elkaar weten te vinden. Dat was voorheen niet het geval. Ik vind het een grote winst dat de partijen elkaar nu kennen; het wederzijds begrip is gegroeid’, aan het woord is Guus van Weelden, lid van de Raad van Bestuur van UWV. Voordat hij in 2018 de overstap naar UWV maakte was hij vanaf 2009 bestuursvoorzitter van GGz Breburg, dat in een deel van Noord-Brabant specialistische behandeling en ondersteuning biedt aan mensen met complexe psychiatrische problemen. We spreken Guus van Weelde op zijn werkkamer in het imposante UWV-hoofdkantoor in Amsterdam. Aan het gesprek neemt ook Pearl Hartgers deel. Zij is vanuit de Programmaraad Regionale Arbeidsmarkt Projectleider Samenwerking GGZ en W&I. Hoe belangrijk is regionale samenwerking eigenlijk? ‘Die samenwerking is heel belangrijk, zegt Van Weelden ‘temeer daar het besef steeds meer doordringt dat mensen met psychische kwetsbaarheid baat hebben bij werk en dat werken leidt tot minder beroep op zorg en ondersteuning. Dus moeten we werkloosheid en inactiviteit aanpakken om de psychische kwetsbaarheid van mensen terug te dringen en hun mentale weerbaarheid te vergoten.’ Pearl Hartgers wijst erop dat door de samenwerking te verbeteren er meer mensen met een psychische kwetsbaarheid
10
‘van elkaar leren’ tussen de domeinen GGZ en Werk & Inkomen te bevorderen. Dat gebeurt ondermeer door kennisuitwisseling tussen ministeries, GGZ-instellingen, Wmo, Werk & Inkomen, cliëntorganisaties en werkgevers. ‘En vergeet de zorgverzekeraars niet’, zegt Van Weelden. ‘Er is sprake van (potentieel) groot maatschappelijk voordeel als gevolg van het hernieuwd deelnemen aan de arbeidsmarkt. Indien de verzekeraars zich meer op re-integratie richten en de weg naar werk bevorderen, kunnen zij de kosten van de zorg aanzienlijk verminderen.’ Werk & Inkomen en GGZ zijn totaal verschillende werelden. Een beetje vergelijkbaar met de Landmacht en de Marine? Van Weelden ‘Ja, met dat verschil dat zij elkaar al kennen en zitten allebei bij defensie. Werk & Inkomen en GGZ zijn totaal verschillend; andere financiering, andere opleidingen en beroepen kortom, een geheel andere handel- en denkwijze. GGZ is van oudsher op behandeling ingericht en werk was eigenlijk helemaal niet in beeld behalve als dagbesteding. Maar de meeste GGZ-instellingen zagen het toeleiden naar werk niet als hun taak. Ik vind dat elke GGZ-instelling in hun herstelvisie ook werk en werktoeleiding moeten opnemen. Want je moet bij uitvoeren van de herstelvisie niet alleen kijken naar de psychische gezondheid en waar de beperkingen zitten, maar zeker ook kijken naar de mogelijkheden. Je moet dan ook kijken naar de verschillende levensdomeinen, zoals school en werk. Ik vind het van belang dat een GGZ-instelling al vanaf de in-
en
take meeneemt hoe het is gesteld met het levensdomein school en werk. Het contact met de werkgever is dan belangrijk en als die er niet is, dat er aandacht is voor arbeidstoeleiding. Dat laatste is niet direct het werkterrein van de behandelaar en daar komt de samenwerking dan in beeld.’ Mensen met een psychische kwetsbaarheid zijn drie tot vier keer vaker werkloos dan mensen zonder een psychische kwetsbaarheid en zij hebben 30% minder kans op een betaalde baan. Hoe zien jullie de samenwerking met de werkgevers? Hartgers: ‘Die is cruciaal voor het bereiken van de doelen. Daarom moeten werkgevers ook goed geïnformeerd worden, over de mogelijkheden en de regelingen die er zijn. Een mooi voorbeeld in dit verband is de IPS-methode (individuele Plaatsing en Steun) , omdat de werkgevers bij deze aanpak kunnen rekenen langdurige ondersteuning. De werkgever krijgt ondersteuning van IPS-trajectcoaches die behalve gespecialiseerd in arbeidsre-integratie, ook geïnteresseerd zijn in de bedrijfsvoering. Zij kennen de kandidaten al geruime tijd en kunnen met de werkgever meedenken over de meest geschikte taakinhoud binnen het bedrijf.’ Van Weelden: ‘Wij zien veel voordelen in de IPS-aanpak. Daarom heeft UWV voor de periode 2017-2021 in totaal 24 miljoen euro subsidie beschikbaar gesteld om 500 IPS-trajecten per jaar te bekostigen. Als ik naar de praktijk kijk dan zie ik in Flevoland dat er enkele tientallen IPS-trajecten lopen; een mooi resultaat al. En we kunnen nog verder groeien als we extra inzetten op de informatieen kennisoverdracht richting werkgevers. We moeten de onbekendheid en de scepsis wegnemen en gelijktijdig het vertrouwen van hen winnen.’ Hoe nu verder? Hartgers: ‘We moeten niet verwachten dat het bijelkaar brengen van twee verschillende bloedgroepen direct tot resultaat leidt. We moeten daar niet lichtvaardig over denken. Kijk maar eens hoeveel tijd het kost om de Wet Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (SUWI) uit 2012 uit te voeren, waarin de samenwerking tussen gemeente en UWV is geregeld. Ook de samenwerking van UWV en GGZ is niet een project dat je even uit grond stampt. De intenties en doelen zijn helder; wat we nu nodig hebben zijn (regionale) aanjagers, die in hun agenda de samenwerking tussen Werk & Inkomen en GGZ als prioriteit hebben. We laten anders een te grote en gemotiveerde doelgroep aan de kant staan. ‘ Van Weelden: ‘Daarbij moeten gemeente, UWV en GGZ alle drie actief zijn, maar er moet één regisseur zijn die de harde afspraken tussen de partijen in gaten houdt en de resultaten meet.’ ‘Flevoland valt op’, zegt Hartgers ‘het behoort tot de twee arbeidsmarktregio’s die zich in 2017 bij aanvang de Samenwerking GGZ en W&I een ambitieuze doelstelling hebben gesteld. Namelijk: het vaststellen van gezamenlijk beleid en het meten van resultaten. Er is veel afstemming en de onderlinge communicatie binnen het GGZ/W&I kernteam wordt ondermeer gefaciliteerd met een eigen deel op het RWF-intranet.’
11
‘Een ogenschijnlijke kwetsbaarheid wordt bij ons een kerncompetentie.’
aanpak noordoostpolder
I
n Emmeloord bevindt zich het reclamebureau/internetbedrijf NUGTR. De onderneming is, samen met de zusteronderneming het ICT-bedrijf ACF Bentveld gevestigd in een fraai nieuw pand op het Ecoparc bedrijventerrein. We spreken er met directeur Cees Tuytel over inclusief werkgeverschap. Hij is een gepassioneerd, sociaal ondernemer die veel heeft gedaan om een medewerker met een psychische kwetsbaarheid in zijn team opgenomen te krijgen. Tuytel heeft met veel geduld en met hulp van WerkCorporatie en GGz-Centraal de medewerker in zijn team opgenomen. Hij vertelt hoe dat is gegaan, welke lessen dat heeft opgeleverd en doet enkele aanbevelingen aan collega werkgevers.
Internet en ICT bieden werk aan hoogopge-
groep bestaat inmiddels uit zo’n 25 specialis-
heeft een psychische kwetsbaarheid waardoor
leide softwarespecialisten, programmeurs en
ten. Door de groei van de activiteiten kwam er
hij af en toe zonder aankondiging van de radar
ontwikkelaars. Het is technische discipline
in 2018 ruimte voor nog een extra softwarespe-
verdwijnt. ‘Dat begon al op zijn allereerste dag’,
waarin je opvallend veel mensen aantreft met
cialist. Bij het bedrijfsleven zijn ICT’ers en soft-
zegt Cees ‘hij kwam niet opdagen. Toen we
een meer of mindere mate een vorm van au-
waremensen erg gewild, dat bemoeilijkte het
hem bezorgd belden, was zijn verklaring dat
tisme. De aard van het werk vraagt om hoge
zoeken. Maar bij Cees Tuytel kwam een buur-
hij nog wat werk moest afmaken bij zijn oude
mate van concentratie en denkvermogen. Dat
jongen in beeld. Joost* is 24 jaar en een uitste-
baas. Dat bleek onwaar, want hij was daar al
is ook bij de NUGTR/ACF Bentveld het geval. De
kende programmeur. Hij is hoogbegaafd, maar
een maand weg.
* Om privacy redenen gefingeerde naam
D E A A N PA K VA N
N O O R D O O S TPOLDER
Met zorg naar werk
12
Cees Tuytel , directeur NUGTR/ICT Bentveld
Valse start
Corporatie en GGz-Centraal naar een blijvende
‘Ondanks deze valse start is hij toch bij ons
oplossing voor hem gezocht. En die vonden we
begonnen. We waren heel blij met Joost want
in begeleid wonen. Bovendien heeft hij nu ook
hij is een hele goede programmeur, hij ligt bo-
een bewindvoerder, zodat zijn financiën ook op
vendien goed in de groep en communiceert
orde blijven. Joost kan zich gelukkig helemaal
heel goed met klanten.’ Maar al na korte tijd
vinden in deze oplossing. Hij is na de zomer
begon het te wringen. Joost viel regelmatig
weer begonnen en nu bouwen we het met hem
uit, verscheen zonder bericht niet op zijn werk
weer op.’
en bleef onbereikbaar. Hij had telkens wel een goede verklaring, maar na verloop van tijd werd
Omdenken
hij toch op leugentjes betrapt. Cees: ‘Wanneer
Cees Tuytel is optimistisch gestemd over de
hij werkte presteerde Joost buitengewoon
toekomst van Joost. Het zal met Joost wel goed
goed. De groep was erg blij met hem. Maar er
komen. Aan zijn werkprestaties ligt het niet,
kwamen ook wel scheve ogen als Joost zonder
hij kan nu veel meer de rust vinden zodat zijn
verklaring zomaar een periode volkomen uit
hoofd niet overloopt. Dat betekent ook dat je
beeld was. We hadden iedereen natuurlijk goed
als werkgever in staat moet zijn om de signalen
geïnformeerd en vertelt hoe het met Joost zat
vroegtijdig op te vangen, waardoor het zover
en ook uitgelegd wat mijn gedachten erbij wa-
niet hoeft te komen. ‘Niet alleen de werkne-
ren. Je moet de groep immers meehebben, als
mer moet door GGz begeleid worden, ook de
je iemand met afwijkend gedrag een kans wilt
werkgever moet de tools en het inzicht krijgen
geven.’
om de situatie goed te kunnen monitoren. Wanneer een werkgever beter wegwijs weet,
Onbereikbaar
dan kan hij tijdig ingrijpen of maatregelen ne-
Joost is een topmedewerker die heel slim is en
men. Dat omdenken scheelt al heel wat en kan
zeer goed werk verricht. Er is slechts één maar
voorkomen dat problemen zich herhalen en er
en dat is dat hij zich soms veel te druk maakt
telkens weer een beroep moet worden gedaan
om dingen en het in zijn hoofd vastloopt. ‘Hij
op GGz-deskundigheid. We moeten toch met
gaat dan volledig out, trekt zich helemaal terug
elkaar in staat zijn zo’n spiraal te doorbreken?’,
en kruipt in zijn schulp. Hij trekt dan de stekkers
vraagt Cees zich hardop af.
eruit, letterlijk de deur op slot en is dan volkomen onbereikbaar laat staan benaderbaar.’ Op
Kerncompetentie
die momenten schakelde Cees de specialisten
Als sociaal ondernemer heeft Cees regelma-
van WerkCorporatie en GGz-Centraal in om
tig contact met WerkCorporatie. ‘We zijn een
Joost weer aan het werk te krijgen. En dat lukte
internet/ICT bedrijf en dat wordt veelal gezien
keer op keer. Joost was weer enige tijd de beste
als ‘technisch’, wat we eigenlijk helemaal niet
van de groep tot het in zijn hoofd vastliep en hij
zijn. Oké, we werken met computers, maar dat
helemaal van de radar verdween. Joost woon-
betekent nog niet dat we in engineering of pro-
de toen nog op zichzelf en dat zorgde er voor
ductie zitten, we zijn geen fabriek! Toch krijgen
dat hij zonder verdere controle zijn eigen gang
we met enige regelmaat kandidaten met een
kon gaan en zich helemaal kon verliezen in ga-
technische achtergrond over de vloer, die naar
ming. Cees: ‘Als werkgever loop je dankzij de
ons verwezen zijn maar hier geen emplooi zul-
No Risk polis geen financieel risico, als de werk-
len vinden. We hebben mensen nodig die ana-
nemer weer eens afwezig is kost het je niets,
lytisch goed zijn, supergeconcentreerd en per-
maar ik heb wel toen geleerd dat we zo niet
fectionistisch zijn. Daarom kan iemand met een
konden blijven doorgaan, want het trok toch
autismespectrumstoornis (ASS) bij ons goed
een zware wissel op de groep. Toen Joost dit
gedijen. Een ogenschijnlijke kwetsbaarheid
jaar weer voor een langere periode van het to-
wordt bij ons juist een kerncompetentie. Het is
neel verdween hebben we dan ook met Werk-
maar net hoe je er naar kijkt.’
................... ‘Niet alleen de werknemer moet door GGz-begeleid worden, ook de werkgever moet de tools en het inzicht krijgen om de situatie goed te kunnen monitoren.’ Cees Tuytel
Schoutstraat 41-43 1315 EW Almere De Meent 2b 8224 BR Lelystad 0800 6500 600
Voor regio Flevoland Volwassenen en ouderen: 036 5210200 Kinderen en jeugd: 036 5383250
Nagelerstraat 23-25 8301 XE Emmeloord Tel.: 0527 633 543 info@werkcorporatie.nl www.werkcorporatie.nl
13
In de groep bij PostNL bevinden zich ook mensen met persoonlijke ggz-begeleiding AA N PA K A L M E R E
B
ij PostNL werkt een groep van vijftig mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waarvan een tiental met een ggz-achtergrond. Ze zijn in dienst van de Tomingroep, die hen in overleg met de gemeente Almere heeft gedetacheerd bij het postbedrijf op bedrijventerrein Gooisekant in Almere. We spreken daar met operationeel manager Eli Herregodt en accountmanager detachering René Arbon. Vaste dienst
leveren. We hebben zijn toen samen met de
een dag proefdraaien om met elkaar en het
De Tomingroep heeft in het verleden in het ’t
gemeente Almere besloten om een project te
werk kennis te maken, volgt een proefperiode
Gooi de postbezorging voor PostNL gedaan”,
starten om mensen met een arbeidsbeperking
van een maand. Als dat goed is bevallen dan
zegt Eli “en dat is wederzijds goed bevallen.
bij PostNL aan het werk te krijgen en te hou-
volgt er een arbeidscontract en zijn ze in vas-
Toen PostNL besloot om op Overgooi haar
den. ”Vanaf mei 2019 zijn er speciale selectie-
te dienst bij de Tomingroep. In dat hele traject
pakkettensorteercentrum te vestigen, kwam
dagen met speed-dates georganiseerd en is
trekken we samen op veelal met de specialis-
het gesprek met hen weer snel op gang over
de groep werknemers gestaag gegroeid. Eli:
ten van Baangericht van de gemeente Almere.
welke bijdrage PostNL aan de Participatie kan
“Wij gaan daarbij niet over één nacht ijs; na
inmiddels is de groep naar vijftig werknemers
D E A A N PA K VA N
ALMERE
Met zorg naar werk
14
René Arbon
gegroeid, waarvan er een tiental een ggz-ach-
René komt uit de wereld van de ICT-detache-
tergrond hebben. De betrokkenheid van ge-
ring en weet goed om te gaan met groepen
meente Almere – het sociaal domein – bij dit
mensen van verschillen pluimage. René is het
project is groot: ze dragen niet alleen financieel
spreekwoordelijke oliemannetje, die er voor
bij maar levert bijvoorbeeld ook de jobcoach.
zorgt dat alles blijft functioneren. “Er gebeurt op de werkvloer van alles en nog wat, waar-
Passend werk
door mensen met een psychische aandoening
Aan de basis van het project ligt een commer-
snel van slag kunnen raken. Daarom is een
cieel detacheringscontract waarbij de Tomin-
heldere structuur zo belangrijk, net als duide-
groep de werknemers bij PostNL plaatst. Het in
lijk over de werkzaamheden. Het is verder su-
Hilversum gevestigde Tomin Detachering doet
perbelangrijk dat zij weten dat zij altijd bij mij
aan individuele detachering en aan groeps-
terecht kunnen en dat we afspraken altijd na-
detachering. De groepen zijn daarbij actief in
komen. Problemen komen altijd voor”, erkent
verschillende branches waaronder produc-
René “en daarom is het goed dat de jobcoach
tie, logistiek, vervoer en handling/verpakken.
van de gemeente op de belangrijke momenten
De detacheringsgroep bij PostNL bestaat uit
in kan stappen.”
werknemers die allemaal een 28-uurs contract. De ploeg is inmiddels gegroeid tot 50 werkne-
Persoonlijke ggz-begeleiding
mers; ongeveer 60 procent daarvan komt uit
In de groep bij PostNL bevinden zich ook men-
de doelgroep, 40 procent van is uitzendkracht.
sen met persoonlijke ggz-begeleiding. René
Circa tien van hen heeft ggz-achtergrond. Om
ervaart het zeer prettig dat hij in aanvulling op
redenen van privacy is de indicatie van hen niet
zijn 24/7 beschikbaarheid bij problemen een
bekend maar wel hun kwaliteiten en mogelijk-
beroep kan doen op de persoonlijke begelei-
hededen. Het beeld van de kandidaat wordt
ders. Als het vertrouwen toeneemt, wordt de
vooral verkregen tijdens de instroomprocedu-
leidinggevende al gauw als vaderfiguur gezien,
re. “Of dat het werk niet lastig maakt?, reageert
die alle problemen – ook persoonlijke kwesties
Eli. “we vangen dat op door extra leiding in te
– kan oplossen. René: “Heldere afspraken ma-
zetten op de groep en we plussen ook in aan-
ken is daarom zo belangrijk en dat je de men-
tallen, oftewel we zetten meer mensen in dan
sen niet teleurstelt. Maar het is essentieel dat je
noodzakelijk zou zijn. Het werk bij PostNL zou
ook duidelijk maakt – en telkens herhaalt - wat
per dag met 23 mensen geklaard kunnen wor-
je van hun verwacht. Je moet je continue rea-
den, maar wij zetten gemiddeld 30-31 mensen
liseren wat je zegt en hoe je het zegt. Als je dat
in. Kortom, we doen er alles aan om rust op de
goed gaat en dat is gelukkig al lange tijd het ge-
werkvloer te creëren en we zorgen ervoor dat
val doet, dan zie je de prestaties van de groep
iedereen passend werk kan verrichten.
ook toenemen.”
Oliemannetje
Commercieel
”René vult aan: “Het is vooral belangrijk dat de
Dat laatste is een goed teken, want de doel-
werkindeling op de werkvloer klopt. We wer-
stellingen van PostNL zijn niet aangepast aan
ken met groepjes van vier mensen en we hou-
de doelgroep. De doelstellingen zijn commer-
den er rekening met dat de ene groep afwis-
cieel - ook PostNl moet zijn targets halen - dus
seling nodig heeft, terwijl medewerkers in de
de productiviteit moet gehaald worden. “En
andere juist iedere dag hetzelfde moet doen.”
dan is de planning met de verschillende loonwaardes van de werknemers niet zelden een
Op de foto hiernaast, drie werknemers van de Tomin Groep die bij PostNL een werkplek hebben gevonden, vlnr: Rieseidro Koeiman; Danielle Houting en Jay Lentjas.
hele puzzel. Maar daar zijn we eenmaal Tomingroep voor. Wij doen er immers alles aan om de mensen hier zo lang mogelijk een werkplek te bieden.”
................... “Er gebeurt op de werkvloer van alles en nog wat, waardoor mensen met een psychische aandoening snel van slag kunnen raken. Daarom is een heldere structuur zo belangrijk, net zoals duidelijkheid over de te verrichten werkzaamheden.”
René Arbon
Franciscusweg 12 1216 SK Hilversum T 035 - 671 81 11 E info@tomingroep.nl
Stadhuisplein 1 1315HR Almere Tel.: 036 111 11 11 www.baangericht.almere.nl info@baangericht.nl
15
Aan het woord
‘Ik wil met mensen werken en ik wil geen eenzaam bestaan leiden op een kantoor achter een computer.’
E
en vriendin van mij werkt in de beeldsnijderij van Batavialand. Zij had mij op een dag uitgenodigd om een keer rond te kijken. Ze gaf mij een rondleiding en vertelde over van alles en nog wat. Toen zij even weg was om thee te halen, kwamen er enkele mensen binnen die ik enthousiast verwelkomde. Zij keken mij vervolgens aan met een blik van ‘Komt er nog wat?’. Daarop leidde ik het groepje rond en vertelde ik wat ik zojuist van mijn vriendin had gehoord. Toen zij korte tijd later terugkeerde, was zij blij verrast. Zij had geobserveerd dat ik goed en enthousiast kan vertellen, mensen luisterden ook geïnteresseerd. Dat vind ze goede kwaliteiten voor een gids. Toen viel bij haar het kwartje, dat ik een goede gids zou zijn. Op dat moment viel bij mij het kwartje en was Batavialand een kassamedewerkers en verhalenverteller rijker!’ We spreken met Natascha Rotensen uit Lelystad. Een goedlachse, praatgrage jonge vrouw, die weet wat ze wil. Zou je denken. Maar Natascha zoekt. Ze wil een baan die bij haar past, waarin zij zich op haar gemak voelt. Maar Natascha wordt geplaagd door angsten, die haar onzeker maken. Zozeer zelfs dat ze keuzes maakt die haar niet altijd goed doen. Ze krijgt hulp van UWV bij het vinden van geschikt werk. ‘UWV helpt bij het maken van een goed CV en ze bereiden je voor op een sollicitatiegesprek. Ik heb ontzettend veel sollicitatiebrieven geschreven, de meeste blijven onbeantwoord of leveren een afwijzing op. Ik heb MBO-4 Sociaal-Juridische Medewerker gedaan, maar ik heb ook het labeltje ‘Participatiewet’. En als ik op gesprek ga, dan gaat het vrijwel altijd eerst over mijn beperkingen: ‘Waar loop je tegen aan, wat heb je van ons nodig, kun je wel werken op een flexplek of zit je liever in een kantoor?’ Waarom worden die zaken altijd zo groot gemaakt? Bij elk bedrijf
16
van een beetje omvang werken mensen met een psychische kwetsbaarheid en wat maakt mij nou zo verschrikkelijk bijzonder dat ik met een dik label via een speciale procedure meteen in het eerste gesprek word geconfronteerd met mijn beperkingen en dat het in de meeste gevallen niet over de zakelijke kant of mijn vaardigheden gaat? In die gesprekken word ik altijd heel aardig benaderd, iedereen is vriendelijk en begripvol, want ik ben kwetsbaar. Ze willen mij niet afschrikken en stellen vaak geen hoge eisen. En als we dan al verder komen in de sollicitatie, dan vind ik het heel moeilijk om aan te geven wat ik nodig heb en zodoende kom ik vaak op de verkeerde baan terecht. Ik beland ieder keer weer achter een PC terwijl ik dat eigenlijk helemaal niet wil!’ Ik wil met mensen werken! Maar waarom doe je dat dan, waarom solliciteer je op dergelijke banen? Natascha kan er niet direct een reden voor geven: ‘Ik doe het,
Natascha Rotensen en Adri Bouterse.
maar eigenlijk wil ik het niet want ik vind administratieve banen niet leuk.’ Dan gooit zij het hoge woord eruit: ‘Ik denk dat ik bang ben om te vertellen wat ik echt leuk vind. Voor recruiters van UWV is dat best wel lastig realiseer ik mij. Het spookt dan door mijn hoofd; als het maar een betaalde baan is, als ze mij maar aannemen, ik pas me wel aan en vertel ze wel wat ze willen horen. Maar ik wil met mensen werken en ik wil geen eenzaam bestaan op een kantoor achter een computer leiden! Daarom ben ik zo blij met mijn vrijwilligerswerk op Batavialand!’ Zo, dat lucht op. Niks bijzonders Haar angsten verhinderen Natascha om te doen wat ze leuk vindt en dat heeft zij tot dit interview nog nooit durven vertellen. UWV arbeidsdeskundige Adri Bouterse die bij het gesprek aanwezig is, schrijft mee. Binnenkort gaat UWV erover met Natascha in gesprek. Zij is daar blij mee want er wordt naar haar geluisterd en er wordt actie ondernomen. ‘Als ik een grens aangeef respecteer die dan ook. Want als ik angstig word, dan durf ik dingen niet te doen die wel gedaan moeten worden. Ik loop dan tegen mijn eigen hoofd aan. Daarin zitten zeven kleurige touwen in de knoop en daar moeten dan nog gedachten tussendoor komen die te maken hebben met mijn taken. Een ander in het bedrijf neemt een 10-minuten rookpauze als het even te veel wordt en de gedachten geordend moeten worden. Ik heb die 10 minuten ook even nodig; eigenlijk is het niks bijzonders. Ik heb misschien een gebruiksaanwijzing, maar wie heeft die niet?’ UWV Stadhuisplein 1 | 1315HR Almere Tel.: 036 363 01 28 werkgeversservicepunt-flevoland@uwv.nl www.uwv.nl/werkgevers
In gesprek met......
I
k begon in 1976 bij de gemeente aan de balie van Sociale Zaken. Als ik zo te-
Tilly Weggen
kan de gemeente of de overheid doen om er voor te zorgen dat iedereen zijn
rugkijk dan herinner ik mij dat in die tijd
Beleidsmedewerker maatschappelijke ontwikkeling eigen kansen krijgt en deze kan beer veel vrouwen na een echtscheiding nutten om maximaal mee kan doen. Gemeente Noordoostpolder
in de bijstand kwamen. Het was destijds
En gelijktijdig gaan we met werkge-
absoluut not done om aan die vrouwen te vragen of zij aan het werk
vers in gesprek en vragen we wat er nodig is om iemand met een be-
zouden willen. Het was toen nog ongebruikelijk in dit deel van het
perking in dienst te nemen. Wat kun jij zelf doen en waar kunnen wij
land dat een vrouw buitenshuis werkte. Ze moesten vooral met rust
bij helpen? Dát zijn de vragen die gesteld moeten worden, in plaats
gelaten worden, want ze hadden het zwaar en moeilijk. Later, zo tegen
van werkgevers een quotum opleggen, want dwang werkt toch niet.
het eind van de jaren tachtig kwam er een omslag en groeide het besef
In Noordoostpolder is mijn ervaring dat heel veel werkgevers zo’n
dat het zo niet langer kon. Je helpt mensen immers niet als je ze met
gesprek ook willen voeren. Want ook zij hebben vragen over hoe zij
rust laat.
met een doelgroepwerknemer moeten omgaan en wat er allemaal bij komt kijken bij inclusief ondernemerschap. Zowel voor werknemer als
‘Ons stelsel van sociale voorzieningen is ontstaan in een tijd dat de
werkgever moeten de randvoorwaarden helder zijn.’
overheid wist wat goed voor je was. Dat was en is niet altijd zo. Ook ik realiseerde mij dat je mensen helemaal niet te veel met rust
Over mensen met een psychische kwetsbaarheid zegt Tilly: ‘Het besef
moet laten. Integendeel! Je moet zorgen voor een veilige omgeving en
dringt door dat deze mensen baat hebben bij werk. Bovendien leidt
gelijktijdig zorgen voor uitdaging. Laat mensen proberen een stap te
werken tot minder beroep op zorg en ondersteuning. Mijn overtui-
zetten, want daar kom je het verst mee. Door de emancipatie zijn vrou-
ging is, dat de meeste mensen pas geholpen kunnen worden met een
wen niet meer zo kwetsbaar als vroeger, als het om echtscheidingen
therapie als zij ook zichzelf willen helpen. Als je daar niet klaar voor
gaat. In de eerste plaats zijn ze gemiddeld hoger opgeleid en hebben
bent of open voor staat, gaat het niet werken. Je moet het gewoon zélf
ze in de meeste gevallen fatsoenlijke alimentatieregelingen. Je treft
doen. Ook hier moet de vraag gesteld worden: “Wat heb jij nu nodig
hen niet zo gauw in het doelgroepenregister aan.’
om de stap naar werk te zetten?”. Hoe completer het plaatje is waarin
De maatschappij stelt steeds meer eisen aan mensen. Alles gaat en
je die vraag stelt, hoe beter het antwoord kan zijn en hoe beter je er
moet sneller, in een 24-uurs economie moet iedereen altijd en over
op kunt inspelen. Daarom is de IPS-methode ook zo mooi, waarin de
beschikbaar zijn. Deze ratrace eist zijn tol. Burn-outs liggen overal op
voorkeur, de kwaliteiten en de arbeidswens van de kandidaat als rand-
de loer. Toch is Tilly Weggen hoopvol gestemd: ‘Ik zie dat de maat-
voorwaarden centraal staan. Naast de aanwezige vaardigheden zijn de
schappij een slag aan het maken is, waarbij er meer aandacht is voor
randvoorwaarden leidend bij het vinden en behouden van werk.’
de mens - de individu - en het wat minder systeemgedreven is. Er komt meer aandacht voor wat er nodig is; wie kan wat bieden en wat
* Tilly Weggen is na 43 jaar trouwe dienst sinds november 2020 met pensioen.
17
Regelingen om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen De Participatiewet moet ervoor zorgen dat meer mensen met een ziekte of handicap een baan vinden. Als werkgever heeft u daarin een actieve rol. Bijvoorbeeld door te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn binnen uw organisatie. Als u iemand met een ziekte of handicap in dienst neemt, kunt u ondersteuning krijgen van UWV, gemeentelijke uitvoeringsinstanties. Kabinet en werkgevers hebben in het sociaal akkoord 2013 afgesproken dat er extra banen komen voor mensen met een ziekte of handicap. Werkgevers moeten daarom tot 2026 in totaal 125.000 nieuwe banen creëren voor mensen met een ziekte of handicap. Werkgevers uit de sector Overheid doen dit voor 25.000 mensen met een ziekte of handicap. Dit heet de Banenafspraak. Heeft u een medewerker met een arbeidsbeperking in dienst of overweegt u iemand een werkplek te bieden? Er is (gratis) ondersteuning mogelijk en er zijn diverse regelingen en subsidies voor werkgevers ter compensatie van de beperking van de medewerkers en de verminderde productiviteit. Op deze pagina een greep uit de talloze regelingen en subsidies die er zijn. Wilt u advies op maat? Neem dan contact op met uw contactpersoon van de gemeentelijke uitvoeringsinstantie of UWV. Op deze manier kunt u kansen bieden aan een arbeidsgehandicapte, zonder extra kosten en risico’s.
No-riskpolis Wordt uw medewerker met een indicatie voor de banenafspraak ziek, dan kunt u een beroep doen op een ziektewetuitkering. Dat scheelt enorm. Loonkostencompensatie bij ziekte (no-riskpolis) houdt in dat u: • • •
een Ziektewet-uitkering voor uw werknemer kunt krijgen als hij ziek wordt; geen hogere premie hoeft te betalen voor de Ziektewet; geen hogere premie hoeft te betalen als hij in de WGA komt.
Jobcoach Voor de begeleiding van werknemers met een arbeidsbeperking én hun werkgevers kunnen gemeenten en UWV jobcoaches inzetten. Dit is een voorziening die de werknemer zelf kan aanvragen. Een jobcoach heeft een goed zicht op de aard van de handicap en de beperkingen die de handicap met zich meebrengt. Een jobcoach bekijkt het takenpakket, voert op de werkvloer gesprekken met de werknemer, evalueert en geeft u instructies hoe u uw werknemer het beste kunt begeleiden. Een jobcoach is er dus ook voor u. Het inzetten van een jobcoach is maatwerk. De ondersteuning is gericht op het goed functioneren, inwerken en aanleren van vaardigheden. Het hogere doel: een duurzame arbeidsrelatie, waarin de werkgever en werknemer zonder jobcoach verder kunnen.
Loonkostensubsidie
Proefplaatsing
De loonkostensubsidie is bedoeld voor werkgevers die iemand met een ziekte of handicap in dienst nemen.
U kunt gebruik maken van een proefplaatsing als u een kandidaat op het oog heeft, maar eerst wilt kijken of deze persoon geschikt is voor de baan.
De werkgever vraagt de loonkostensubsidie aan voor de werknemer als deze minder dan het minimumloon kan verdienen. De loonkostensubsidie vergoedt het verschil tussen loonwaarde en minimumloon. Het is bedoeld voor werknemers die vallen onder de doelgroep van de banenafspraak. U vraagt de loonkostensubsidie aan bij de gemeente waar de werknemer staat ingeschreven. Minder loon Wajonger Bij loondispensatie betaalt de werkgever tijdelijk minder loon aan een werknemer omdat hij minder aankan dan de andere werknemers. Voorwaarde is dat de werknemer een Wajong-uitkering heeft. UWV vult het loon van de Wajonger dan aan tot maximaal het bedrag dat hij ontving voordat hij bij de werkgever ging werken. De loondispensatie kan een half jaar tot 5 jaar duren. Verlenging is mogelijk, maar uiteindelijk moet de werknemer hetzelfde gaan verdienen als andere werknemers.
18
De proefplaatsing houdt in dat de werknemer twee maanden aan de slag gaat met behoud van uitkering. De werkgever hoeft geen loon te betalen. Vaak is deze periode lang genoeg om te bepalen of de werknemer geschikt is. Voorwaarde is wel dat de werkgever na een proefplaatsing geen proeftijd meer mag afspreken met de werknemer.
Meer weten? Wilt u meer weten over de regelingen en de voordelen? Kijk dan op de website van UWV waar u de meest actuele informatie kunt krijgen. www.uwv.nl/werkgevers
Colofon Het Regionaal Werkbedrijf Flevoland (RWF) is een actiegericht samenwerkingsverband van werknemers- en werkgeversorganisaties, ROC’s, VSO en Praktijkonderwijs, UWV en gemeenten in de arbeidsmarktregio Flevoland, inclusief Zeewolde. Onder de noemer ‘Flevoland Werkt!’ wordt vanuit gemeenschappelijke vertrekpunten en een gedeeld gevoel van urgentie een strategische agenda met heldere doelen uitgevoerd om een brede bijdrage te leveren aan de realisatie van de inclusieve arbeidsmarkt in Flevoland. Een arbeidsmarkt waarin iedereen naar vermogen onbeperkt mee kan doen en niemand aan de kant staat.
...................
De brede regionale samenwerking richt zich op de optimale inzet van elkaars invloed. Zodoende worden oplossingen voor de inclusieve arbeidsmarkt in Flevoland dichterbij gebracht. Deze uitgave werd mede mogelijk gemaakt door de RWF-partrners Kwintes en GGz-Centraal. De AANPAK VAN FLEVOLAND is een uitgave van RWF/Flevoland Werkt! Het magazine wordt onder werkgevers in Flevoland verspreid.
Belangrijke contacten voor werkgevers in Flevoland UWV Stadhuisplein 1 1315HR Almere Tel.: 036 363 01 28 werkgeversservicepunt-flevoland@uwv.nl www.uwv.nl/werkgevers
Gemeente Almere Stadhuisplein 1 1315HR Almere Tel.: 036 111 11 11 info@baangericht.nl www.baangericht.almere.nl
Gemeente Dronten Werkgeverscontactteam De Werkplek De Rede 58 8251 EX Dronten Tel.: 14 0321 dewerkplek@dronten.nl www.dronterland.nl
Gemeente Lelystad Vaartweg 67 8243 PD Lelystad Tel.: 0320 29 54 00 info@werkbedrijflelystad.nl www.werkbedrijflelystad.nl
Gemeente Noordoostpolder Nagelerstraat 23-25 8301 XE Emmeloord Tel.: 0527 633 543 info@werkcorporatie.nl www.werkcorporatie.nl Het overnemen, opslaan en verspreiden van (delen van) de inhoud en, is toegestaan mits hiervoor vooraf schriftelijke toestemming is verstrekt door het Regionaal Werkbedrijf Flevoland. © 2021 Regionaal Bedrijf Flevoland Postbus 200, 1300 AE Almere info@flevolandwerkt.info www.flevolandwerkt.info
Gemeente Urk Productieweg 5 8304 AV Emmeloord Tel: 0527 - 256 300 info@concernvoorwerk.nl www.concernvoorwerk.nl
Gemeente Zeewolde Raadhuisplein 1 3891 ER Zeewolde Tel.: 036 522 9522 info@zeewolde.nl www.zeewolde.nl
19
De samenwerkende partners in het Regionaal Werkbedrijf Flevoland
20